# verses

text:
Ne ka matinumanen ne migbulig kandin iyan si Idin, si Miniyamin, si Hiswa, si Simayas, si Amariyas, wey si Sikiniyas. Migmangendiye sikandan te me lungsud ne in-ugpaan te me talagpanubad, wey imbaad-baad dan kandan ka me dasag sumale te punduk dan wey katungdanan, te bate-bate pad wey te me buyag e.


text:
Imbaaran dan degma ka mig-idad te tatelu ne leg‑un wey subla, ne nalista te listaan te me kabuhalan ne egseled te timplu te Magbebaye eyew eggimu te inaldew-aldew ne himu ran sumale te katungdanan dan wey te punduk dan.


text:
Impamehayan dan degma ka me talagpanubad ne nalista te me pangulu te kabuhalan wey ka me Libita ne mig-idad te daruwa ne pulu (20) wey subla sumale te katungdanan dan wey te punduk dan.


text:
Impamehayan degma ka me pamilya te me talagpanubad: ka me asawa ran, me anak dan wey ka dereisek pad ne anak dan ne nalista te listaan te me kabuhalan su matinumanen ma sikandan ne miglinis te pegkeetew ran.


text:
Ne due me etew ne impiyalan ne egpandulung te me baad te me talagpanubad ne kabuhalan ni Aarun ne diye mig-ugpe te me kamet ne nakalingut te siyudad dan, wey impamehayan dan degma ka langun ne Libita ne nalista.<pb/>


text:
Seeye ka inggimu ni Hari Isikiyas te intiru ne Huda. Inggimu rin ka meupiya wey eleg wey migmatinumanen sikandin diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama rin.


text:
Neyimu rin ka langun ne eggimuwen din diye te timplu te Manama wey neikul rin ka Balaud, su migsalig ma sikandin te Manama te intiru ne pusung din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglusud te matig-Asirya te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 18:13-37; 19:14-19, 35-37; Isa 36:1-22; 37:8-38)</t><br/>Te neimpusan e ni Isikiyas ka meupiya ne inggimu rin, inlusuran te Hari te Asirya ne si Sinakirib ka Huda. Impalingutan din te me sundalu rin ka me siyudad ne in-alad te matikang wey makepal ne batu su migsuman-suman sikandin ne egkaahew rin seini.


text:
migpanginginse e sikandin te me upisyal rin wey te me bahani rin meyitenged te planu rin ne egsubungen ka me sebseb diye te lihawangan te siyudad. Ne nabennalan sikandan kandin.


text:
Purisu migpeumew sikandan te masulug ne etew wey impasubung dan e kandan ka me sebseb wey me beuhan ne migtulayas diye te elat-elat te seeye ne tane. Ne migkahi sikandan, “Kene ne meupiya ne egkakita te Hari te Asirya ka dakel ne weyig ke egmangingume e sikandan.”


text:
Ne migpakannekal si Isikiyas ka mig-ayad-ayad te nareetan ne alad te siyudad ne matikang wey makepal ne batu. Migpasasindeg sikandin te me matikang ne baley ne pantawanan te me talagtameng wey impaakeban din pad man‑e ka alad, wey inlig‑en din ka Milu<n>Kene amana ne klaru ka igpasabut kayi, piru kahiyen te duma ne “imbunel ne tane” ka igpasabut.</n> ne diye te Siyudad ni Dabid. Migpeyimu man‑e sikandin te masulug ne me panganiban wey me kalasag.


text:
Ne mig-alam sikandin te me upisyal te me sundalu ne egpangulu te keet-etawan, wey impalibulung din diye te plasa ne diye te gumawan te siyudad. Ne imbagget din ka me etew te migkahi,


text:
“Pakannekal kew wey pakabbulut kew. Kene kew kaaldek wey ke kaliyasi naa te Hari te Asirya wey te masulug ne me sundalu rin su due migduma kanta ne madmaresen pad kandin.


text:
Karesen de te etew ka insalihan din piru iyan ta mule duma ka Magbebaye ne Manama ta. Egbulig sikandin kanta wey egpakiggira sikandin para kanta.” Nabagget ka me etew te inlalag ni Isikiyas ne Hari te Huda.<pb/>


text:
Ne taheed te inlingutan ni Sinakirib ne Hari te Asirya wey te me sundalu rin ka Lakis, migsuhu e sikandin te me upisyal rin peendiye te Hirusalim eyew egpakahiyan si Isikiyas ne Hari te Huda wey ka keet-etawan te Huda diye te Hirusalim:


text:
“Seini ka ingkahi ni Sinakirib ne Hari te Asirya, ‘Nekey bes ka amana niyu salihi? Mania te eg-uugpe kew pad due te nalingutan ney man e ka Hirusalim?


text:
In-ubatan kew re ni Isikiyas ne egluwasen kew te Magbebaye ne Manama niyu puun te Hari te Asirya eyew egkapatey kew te gutas wey egkammaraan.’


text:
Ne keilangan ne egkanengnengan niyu ne sikandin ded ka migpangawe te me panubaran diye te me bubungan wey migsuhu te keet-etawan te Huda wey te Hirusalim ne sabeka re ne altar ka egsimbaan niyu wey ka egtutungan niyu te igmanubad niyu.


text:
Nanengnengan niyu ka inggimu ku wey ka inggimu te kaap-apuan ku te keet-etawan te duma ne me nasud. Duen naa me manama ne nakaluwas kandan puun te geem ku?


text:
Hentew‑a te me manama te me nasud ne indereetan te me kaap-apuan ku ka nakaluwas te keet-etawan din? Egkaluwas kew naa mule te Manama niyu?


text:
Purisu, kene kew palimbung wey ke paakal naa ki Isikiyas. Kene kew palintutuu kandin su ware manama te me nasud wey ke migharian naa ne nakaluwas te keet-etawan din puun keddi wey ke me kaap-apuan ku naa. Purisu kene kew degma egkaluwas te Manama niyu.”<pb/>


text:
Ne masulug pad ka impanlalag ne mareet te me suluhuanen ni Sinakirib meyitenged te Magbebaye ne Manama te Israil wey te suluhuanen din ne si Isikiyas.


text:
Ne migsusulat si Sinakirib eyew te pegdeeg-deeg te Magbebaye ne Manama te Israil. Seini ka sulat din: “Ware nakaluwas ka me manama te duma ne me nasud te keet-etawan din puun keddi, purisu kene degma egpakaluwas ka Manama ni Isikiyas te keet-etawan din.”


text:
Ne impatamtamanan seeye ilalag te me upisyal ni Sinakirib te Hibruwanen ne linalahan eyew egkengaaldek wey egkengaliyasan ka me mahinged te Hirusalim ne diye te matikang wey makepal ne alad ne batu, wey eyew mahaan dan de egkaahew ka siyudad.


text:
Ne mareet ka immanlalag dan te Manama te Hirusalim wey in-iling dan de te me manama te keet-etawan te kalibutan ne inggimu re te etew.<pb/>


text:
Tenged dutu, mig-ampu te Manama diye te langit si Hari Isikiyas, wey si prupita Isayas ne anak ni Amus.


text:
Ne migsuhu ka Magbebaye te panalihan ne migdereet te me sundalu, me kumandir, wey me upisyal te kampu te Hari te Asirya. Purisu, mig-uli si Hari Sinakirib ne neyilew-hilew. Te sabeka ne aldew te pegseled din diye te baley te manama rin, indugsuan sikandin te duma ne me anak din te kampilan.<pb/>


text:
Seeye ne paahi ka pegluwas te Magbebaye ki Isikiyas wey te keet-etawan te Hirusalim puun ki Sinakirib ne Hari te Asirya wey puun te duma ne me nasud.<n>Te Hibruwanen: wey puun te belad te langun.</n> Purisu warad samuk dan.


text:
Ne masulug ka me etew ne migmanguyan te me dasag diye te Hirusalim para te Magbebaye, wey in-uyanan dan degma si Isikiyas te me mateles ne me kalasag. Puun dutu intahud amana si Isikiyas te langun ne nasud ne nakalingut kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegderalu ni Isikiyas</t><br/><br/><t>(2 Hari 20:1-3, 12-19; Isa. 38:1-3; 39:1-8)</t><br/>Te seeye ne timpu, migderalu si Isikiyas wey egpatey e perem sikandin. Ne mig-ampu sikandin te Magbebaye wey intabak sikandin wey imbehayan te tuus ne egkeulian ded sikandin.


text:
Piru ware migpasalamat sikandin te keupiya te Magbebaye su migpaambug e sikandin. Purisu, nalangetan ka Magbebaye kandin wey te keet-etawan te Huda wey te Hirusalim.


text:
Piru migbuyu sikandin te pasaylu wey migpariralem lagkes ka keet-etawan te Hirusalim. Purisu, ware nakasalerep sikandan te langet te Manama taman te duen pad si Isikiyas.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me karatuan ni Isikiyas</t><br/>Naratu amana si Isikiyas wey nabantug. Ne migpeyimu sikandin te me tinesanan ne para te pelata, bulawan, me mahal ne me batu, me leggu, me kalasag wey para te langun ne klasi te mahal ne me kasangkapan.


text:
Migpeyimu man‑e sikandin te tinesanan ne para te trigu, binu, wey lana. Migpeyimu man‑e sikandin te derakel ne kulungan ne para te langun ne baka wey para te me karniru.


text:
Migpeyimu sikandin te me siyudad ne eg-ugpaan din, wey masulug ka karniru rin wey baka, su imparatu ma amana sikandin te Manama.<pb/>


text:
Si Isikiyas ded ka migpasubung te diraya te sebseb ne Gihun, wey diyad ipabaye te dapit te iglineb te Siyudad ni Dabid. Ne neyimu ni Isikiyas ka langun ne eggimuwen din.


text:
Piru te peggendiye te me sinalihan te Hari te Babilunya eyew egleuy kandin wey eyew eg-inse meyitenged te kein-inuwan ne neyitabu diye te Huda, imbalahad sikandin te Manama eyew te peg-eleg-eleg kandin, wey eyew te pegnengneng te langun ne diye te pusung din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka katamanan te peghari ni Isikiyas</t><br/><br/><t>(2 Hari 20:20-21)</t><br/>Ka duma pad ne guhuren meyitenged te peghari ni Isikiyas wey ka meupiya ne neyimu rin, nasulat diye te Sulatanan te Impakita te Manama ki prupita Isayas ne anak ni Amus, wey diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Huda wey te Israil.


text:
Ne migpatey e si Isikiyas wey insabal diye te ampew te insabalan ded te me kabuhalan ni Dabid. Ne amana bantuha sikandin te keet-etawan te Huda wey te Hirusalim te pegpatey rin. Ne si Manasis e ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Manasis te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 21:1-9)</t><br/>Sapulu wey daruwa (12) ka idad ni Manasis te neyimu sikandin ne Hari. Ne mighari sikandin diye te Hirusalim te lalimma ne pulu wey lalimma (55) ne leg‑un.


text:
Su impasasindeg din iabey ka me panubaran diye te me bubungan ne impandereetan te amey rin ne si Isikiyas. Migpeyimu man‑e sikandin te me altar ne para ki Baal wey te me sungkaleg ne larawan ni Asira. Ne migsimba degma sikandin wey migpamakey te langun ne eglayag diye te langit.


text:
Migpasasindeg pad man‑e sikandin te me altar diye te timplu te Magbebaye, ka inged ne migkahi ka Magbebaye, “Kayi re egkabantug te Hirusalim ka ngaran ku te ware egtamanan.”


text:
Ne minsan ka me anak din, intutung din diye te napu te Bin-Hinum isip igpanubad. Migpalintutuu man‑e sikandin te manenagne, tumanuren, tahalambusen, timbusawen, wey te egmahehane. Mareet ne subla ka inggimu rin diye te tangkaan te Magbebaye wey nabelu ka Magbebaye kandin.<pb/>


text:
Ne ka impeyimu rin ne larawan, intahu din diye te timplu te Manama, ka timplu ne diye kahii te Magbebaye si Dabid wey ka anak din ne si Sulumun, “Egbantuhen a te ware egtamanan kayi te seini ne timplu wey te Hirusalim, ka inged ne in-alam ku puun te langun ne inged te Israil.


text:
Kene ku egpaaween ka me matig-Israil te seini ne tane ne imbehey ku te me kaap-apuan dan ke egtumanen dan ka langun ne me balaud ku, wey ka me tulumanen wey ka me suhu ne impanengneng ku kandan ki Muwisis.”


text:
Purisu impalusuran sikandan te Magbebaye te me pangulu te me sundalu te Asirya. Indakep dan si Manasis, insanggat ka irung, imbaku te keddina ne burunsi, wey in-uyan diye te Babilunya.


text:
Te timpu ne neyirapan e sikandin, migpeyid‑u-hid‑u sikandin te Magbebaye ne Manama rin wey amana rin ipariralem ka pegkeetew rin diye te Magbebaye te kaap-apuan din.


text:
Mig-ampu sikandin wey narineg te Manama ka pegpeyid‑u-hid‑u rin. Purisu, impalibed sikandin te Magbebaye diye te Hirusalim wey te migharian din. Ne nanengnengan din ne ka Magbebaye iyan ka Manama.<pb/>


text:
Puun dutu, impeyimu e man‑e ni Manasis ka matikang wey makepal ne alad ne batu ne diye te lihawangan te Siyudad ni Dabid—puun te iglineb ne baad te napu te Gihun, peendiye te gumawan ne egngaranan te Gumawan te Isda, wey nakalingut te bubungan te Upil ka impeyimuwan din te matmatikang ne alad. Ne impanahuan din te me kumandir ka langun ne me siyudad te Huda ne in-alad te matikang wey makepal ne batu.


text:
Impangawe din diye te timplu te Magbebaye ka me diyus-diyus te duma ne nasud wey ka me larawan. Impangawe din man‑e ka impangimu rin ne me altar diye te bubungan ne natahuan te timplu te Magbebaye wey ka diye te Hirusalim, wey imparegpak din diye te lihawangan te siyudad.


text:
Impaay-ayaran din ka altar te Magbebaye wey migpanubad sikandin te igpanubad para te keupianan wey te igpanubad te pegpasalamat. Ne imbanasalan din ka me matig-Huda ne egpamakey te Magbebaye ne Manama te Israil.


text:
Migpanubad ded ka me etew diye te me panubaran diye te me bubungan, piru iyan dan e impanubaran ka Magbebaye ne Manama ran.<pb/>


text:
Ka duma pad ne guhuren meyitenged te peghari ni Manasis, ka pegpeyid‑u-hid‑u rin te Manama, wey ka immanlalag te me prupita diye te kandin pinaahi te ngaran te Magbebaye, ka Manama te Israil, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Israil.


text:
Ne ka peg-ampu din, ka pegtabak te Manama te pegpeyid‑u-hid‑u rin, ka langun ne sale din, ka pegsupak din te Manama, ka langun inggimu rin ne me panubaran diye te me bubungan ne para te me diyus-diyus, ka me sungkaleg ne larawan ni Asira, wey ka me larawan ne immangimu rin te ware pad sikandin migpariralem te pegkeetew rin diye te Manama, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me prupita.


text:
Ne migpatey e sikandin wey diye isabal te palasyu rin. Ne si Amun ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Amun te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 21:19-26)</t><br/>Daruwa ne pulu wey daruwa (22) ka idad ni Amun te neyimu sikandin ne Hari. Ne mighari sikandin diye te Hirusalim te daruwa ne leg‑un.


text:
Mareet ka hinimuwan ni Amun diye te tangkaan te Magbebaye iling te hinimuwan te amey rin ne si Manasis. Migpanubad sikandin wey migpamakey te me diyus-diyus ne impeyimu ni Manasis dengan.


text:
Piru ware mule sikandin migpariralem te pegkeetew rin diye te Magbebaye iling te amey rin, ke kene, layun nasi sikandin miggimu te mareet.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Husiyas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 22:1-2)</t><br/>Walu pad ka idad ni Husiyas te migbunsud sikandin mighari. Ne mighari sikandin te Hirusalim te tatelu ne pulu wey sabeka (31) ne leg‑un.


text:
Meupiya ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, wey mig-ikul sikandin te inggimu te kaapuan din ne si Dabid, wey eleg layun ka eggimuwen din.<pb/>


text:
Te igkawalu e ne leg‑un te peghari din, migbunsud e sikandin migpangananey te Manama te kaapuan din ne si Dabid minsan ke bate pad sikandin. Ne te igkasapulu wey daruwa (12) ne leg‑un te peghari din, migbunsud e sikandin ka migdereet te me panubaran diye te me bubungan, te me sungkaleg ne larawan ni Asira, te me diyus-diyus, wey te me larawan diye te Huda wey te Hirusalim.


text:
Ne imparereetan din man‑e ka me altar ni Baal wey ka me altar ne tutunganan te insinsu ne in-ampew dutu. Impalupet din ka me sungkaleg ne larawan ni Asira, ka me diyus-diyus, wey ka me larawan, wey insawed din seini diye te insabalan te me etew ne migpanubad kandan.


text:
Impanutung din degma ka me tul‑an te me talagpanubad ne migpamakey te me diyus-diyus diye te me altar dan. Seini ne paahi ka peglinis din te Huda wey te Hirusalim.


text:
Inggimu rin degma ka iling kayi diye te me lungsud te Manasis, te Ipraim, te Simyun taman te Naptali, wey te nallundus ne me lungsud ne nakalingut kayi.


text:
Impandereetan din ka me altar diye te intiru ne Huda, lagkes ka me sungkaleg ne larawan ni Asira, wey impanlupet din ka me diyus-diyus wey ka langun ne me altar ne tutunganan te insinsu. Pegkeimpus dutu, miglibed e sikandin diye te Hirusalim.<pb/>


text:
Te igkasapulu wey walu (18) ne leg‑un te peghari ni Husiyas, te naawe din e ka me diyus-diyus wey nalinisan din e ka timplu, insuhu din si Sapan ne anak ni Asaliya, si Maasiyas ne gubirnadur, wey si Huwas ne anak ni Huwakas ne sikritari eyew eg-ayad-ayad te timplu te Magbebaye ne Manama rin.


text:
Nangendiye sikandan ki Hilkiyas ka Labew ne Talagpanubad eyew igdulung ka seleppi ne in-uyan te me etew diye te timplu te Manama. Nalimud te me Libita ne talagbantey te gumawan te timplu ka seini ne seleppi, puun te me matig-Manasis, me matig-Ipraim, me matig-Huda, me matig-Binhamin, me matig-Hirusalim, wey puun te langun ne nasame ne me etew te Israil.


text:
Ne imbehey ran ka seleppi diye te me etew ne impiyalan ne egpangulu te eg-ayad-ayad te timplu te Magbebaye. Ne imbayad dan e seeye te me trabahanti ne mig-ayad-ayad wey migbalew-balew te timplu.


text:
Imbehey ran degma ka duma ne seleppi diye te me panday wey diye te me talagbebaley eyew igbeli te impansapsapan ne me batu wey kayu ne eggamiten te peg-ayad-ayad te timplu ne nahuhus ne imbahalad de te me Hari te Huda ne nekewun‑a ki Husiyas.


text:
Te sasangan sikandan ne egpalihawang te seleppi diye te tinesanan te timplu, nakita ni Hilkiyas ne talagpanubad ka baseen te Balaud ne imbehey te Magbebaye pinaahi ki Muwisis.


text:
Ne ingguhuran din e si Sapan ne sikritari te Hari te migkahi, “Nakita ku ka baseen te Balaud diye te timplu te Magbebaye.” Ne imbehey rin e seeye diye ki Sapan.


text:
Ne in-uyan e degma ni Sapan diye te Hari ka baseen te Balaud wey ingguhuran din e ka Hari te migkahi, “Inggimu ney ka langun ne insuhu nu kanami.


text:
Impalihawang ney ka langun ne seleppi diye te timplu te Magbebaye wey imbehey ney diye te me etew ne impiyalan ne egpangulu te peg-ayad-ayad te timplu wey te me trabahanti.”


text:
Ne migpabulus migpangguhud si Sapan ne miggenendue, “Due baseen ne imbehey keddi ni Hilkiyas ne talagpanubad.” Ne imbasa ni Sapan ka baseen diye te tangkaan te Hari.<pb/>


text:
Ne imbanasalan te Hari si Hilkiyas, si Ahikam ne anak ni Sapan, si Abdun ne anak ni Mikayas, si Sapan ne sikritari, wey si Asayas ne suluhuanen din te migkahi,


text:
“Hipanew kew wey panginginse kew te Magbebaye para keddi wey te nenasame ne keet-etawan te Israil wey Huda meyitenged te me lalag ne nasulat te baseen ne nakita niyu. Nabelu-belu ka Magbebaye kanta su ware tumana te me kaap-apuan ta ka me lalag din; ware dan himuwa ka langun ne nasulat te seini ne baseen.”<pb/>


text:
Purisu miggendiye si Hilkiyas wey ka me duma rin te ki Hulda, ka malitan ne prupita ne mig-ugpe diye te igkarangeb ne distritu te Hirusalim. Si Hulda asawa ni Salum ne anak ni Tukhat ne anak ni Hasra. Si Salum ka talagbantey dengan te me manggad diye te timplu wey ke me manggad naa te Hari. Ne ingguhuran dan e si Hulda te tuyu dan.


text:
Su in-engkeran e ma nikandan wey migpanubad e sikandan diye te me diyus-diyus. Nalangetan a tenged te immangimu ran. Purisu igpaneem-neem ku te seini ne inged ka langet ku ne mangune-kune wey ware egpakabalabag keddi.’


text:
‘Puun su nekegsendit ke ma wey migpariralem ka te pegkeetew nu kayi te tangkaan ku te pegkarineg nu te pegbebantak ku te seini ne inged wey te nangugpe kayi, wey inggisi nu ka insaluub nu tenged te pegkalaggew nu, wey migsinehew ka kayi te tangkaan ku, egpamminehen ku ka peg-ampu nu.


text:
Purisu, taheed te neuyag ke pad, kene ku igpeyinguma ka mareet ne ingkahi ku meyitenged te seini ne inged; kene nu egkakita ka karereetan ne igpeuyan ku te seini ne inged, wey egpatey ka ne malinawen duma te me kaap-apuan nu.’ ” Ne ingguhuran dan e ka Hari te tabak ni Hulda.<pb/>


text:
Ne miggendiye sikandan te timplu te Magbebaye duma te langun ne keet-etawan te Huda wey te Hirusalim, mabantug ma wey se lerew lagkes ka me talagpanubad wey ka me Libita. Ne diye te timplu, imbasa ni Husiyas diye te tangkaan dan ka langun ne nasulat te baseen te kasabutan te Manama ne nakita diye te timplu te Magbebaye.


text:
Ne migsasindeg si Hari Husiyas diye te sasindehanan te Hari, wey migpahunlibet sikandin ne egtumanen din te intiru ne pusung din wey gimukud din ka me suhu te Magbebaye, me tulumanen, wey me balaud din ne nasulat diye te baseen.


text:
Impepahunlibet din degma ka keet-etawan te Hirusalim wey te Binhamin ne egtumanen dan ka kasabutan te Manama. Purisu, intuman dan ka kasabutan te Manama, ka Manama te me kaap-apuan dan.


text:
Ne impaawe ni Husiyas ka langun ne mallindit ne me diyus-diyus te intiru ne Israil, wey impepamakey ka me etew te Magbebaye ne Manama ran. Ne taman te katammanan te umul rin, in-ikul te keet-etawan ka Magbebaye, ka Manama te me kaap-apuan dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsahakeen te Peglihad te Panalihan</t><br/><br/><t>(2 Hari 23:21-23)</t><br/>Ne migpasahakeen si Husiyas te Peglihad te Panalihan para te Magbebaye ne Manama diye te Hirusalim. Ne ka me nati te karniru ne para te sahakeen, inggilang dan e te igkasapulu wey hep‑at (14) ne aldew te an-anayan ne bulan.


text:
Ne imbehayan ni Husiyas ka me talagpanubad te eggimuwen dan wey imbagget din sikandan te pegpamakey ran diye te timplu te Magbebaye.


text:
Ne ka me Libita ne me talagpanulu te Israil ne inlein din eyew egpamakey te Magbebaye, ingkahiyan din, “Itahu niyud ka matulus ne Tahuanan te Kasabutan diye te timplu ne impasasindeg ni Hari Sulumun ne anak ni Dabid. Kenad keilangan ne egtitiangen niyu pad seini. Ne pamakaya niyu ka Magbebaye wey bulihi niyu ka keet-etawan din ne me matig-Israil.


text:
Himuwa niyu ka me himu niyu diye te timplu sumale te me pangulu te kabuhalan niyu. Ikula niyu ke nekey ka nasulat ne me suhu ni Dabid ne Hari te Israil wey te anak din ne si Sulumun.


text:
Sasindeg kew diye te timplu sumale te me pangulu te kabuhalan niyu, wey bulihi niyu ka me pamilya ne insalig kaniyu ne egpanubad.


text:
Gilanga niyu ka nati te karniru ne para te Sahakeen te Peglihad te Panalihan wey linisi niyu ka pegkeetew niyu, wey pangandam kew te pegbulig te duma niyu ne me matig-Israil sumale te insuhu te Magbebaye kaniyu pinaahi ki Muwisis.”<pb/>


text:
Ne migbehey si Husiyas te me ayam din ne tatelu ne pulu ne libu (30,000) ne me karniru wey kambing, wey tatelu ne libu (3,000) ne me baka eyew igpepanubad te me etew te Sahakeen te Peglihad te Panalihan.


text:
Ne migbehey degma ka me upisyal rin diye te me etew, diye te me talagpanubad, wey diye te me Libita. Ne migbehey degma ka immamiyalan te timplu ne si Hilkiyas, si Sakariyas, wey si Hihil diye te duma ran ne me talagpanubad, te daruwa ne libu wey hen‑em ne gatus (2,600) ne me karniru wey me kambing, wey tatelu ne gatus (300) ne me baka eyew igmanubad para te sahakeen.


text:
Ne ka me pangulu te me Libita ne si Kunaniyas, wey ka me suled din ne si Simayas, si Natanil, si Hasabiya, si Hiil, wey si Husabad, migbehey degma diye te duma ran ne me Libita te lalimma ne libu (5,000) ne me karniru wey me kambing, wey lalimma ne gatus (500) ne me baka eyew igmanubad para te sahakeen.<pb/>


text:
Ne naandam e ka langun wey diyad e degma te timplu ka me talagpanubad wey me Libita, diye te egpasasindehan kandan sumale te suhu te Hari.


text:
Ne inggilang e te me Libita ka immanubad ne me karniru wey ka me kambing. Ne ka langesa te immanggilang, imbehey ran diye te me talagpanubad. Ne insawig te me talagpanubad diye te altar ka langesa taheed ne migluluwit pad ka me Libita te me ayam.


text:
Ne in-atul ran ibehey diye te tagse me pangulu te kabuhalan te me etew ka igmanubad ne egtutungen eyew igpanubad diye te Magbebaye, sumale te nasulat te libru ni Muwisis. Seeye ded degma ka inggimu ran te me baka.


text:
Ne intuug dan ka me ayam ne para te sahakeen sumale te nasulat te suhu, wey ingge-ge dan ka matulus ne igpanubad diye te me kuren, wey diye te kale. In-atul ran seeye ipamehey diye te me etew.


text:
Nataman, in-andam e te me Libita ka pegkeen dan wey ka para te me talagpanubad, tenged su ka me talagpanubad ne kabuhalan ni Aarun narusileman ma ne migmanubad te egtutungen wey te me tabe te ayam.


text:
Ne ka me talagparahing te instrumintu ne me kabuhalan ni Asap diyad e te egpasasindehan kandan diye te timplu, sumale te me balaud ne imbehey kandan ni Dabid, ni Asap, ni Himan, wey ni Hidutun ne prupita te Hari. Warad mig-awe ka me talagbantey te gumawan te timplu su in-andaman man e sikandan te egkakeen te me karumaan dan ne me Libita.<pb/>


text:
Purisu, neimpusan te seeye ne aldew ka pegsahakeen te Peglihad te Panalihan wey ka pegpanubad te egtutungen diye te altar te Magbebaye sumale te suhu ni Hari Husiyas.


text:
Ne miggale-gale ka me matig-Israil ne migtambung te Sahakeen te Peglihad te Panalihan wey te Sahakeen te Paan ne Ware Patulin te pitu ne aldew.


text:
Puun te timpu ni prupita Samwil ware de due iling dutu ne Sahakeen te Peglihad te Panalihan. Ware de due sabeka ne Hari te Israil ne nekeyimu te inggimu ni Hari Husiyas wey te me talagpanubad, te me Libita, te langun ne nangugpe te Hirusalim, wey te keet-etawan te Huda wey te Israil.


text:
Piru neyimu seeye se Sahakeen te Peglihad te Panalihan te igkasapulu wey walu (18) ne leg‑un te peghari ni Husiyas.<pb/>


text:
<br/><t>Ka katamanan ne peghari ni Husiyas</t><br/><br/><t>(2 Hari 23:28-30)</t><br/>Te neimpusan e ni Husiyas te egbalew-balew ka timplu, inlusuran e ni Niku ne Hari te Ihiptu ka Karkimis ne diye te Weyig ne Iyupratis. Ne miggendiye si Hari Husiyas duma te me sundalu rin eyew te pegpakiggira ki Niku.


text:
Piru migsuhu si Niku te suluhuanen diye ki Husiyas ne migkahi, “Kene ka ambag-ambag pakig-ehet keddi Hari te Huda. Kene ne sikeykew ka kuntere ku, ke kene ka nasud ne migpakig-ehet keddi. Egparagdahawen a te Manama te egpakiggira. Migduma sikandin keddi, purisu kene niyu sikandin supaka su kema ke eggimatayan kew nikandin.”


text:
Piru ware miglibed si Husiyas wey nasi migsaluub te lein ne kumbale eyew ware egpekeila kandin. Ware sikandin migpammineg te lalag te Manama ne impalalag ki Niku su nasi miggendiye sikandin te napu te Migidu eyew egpakiggira.<pb/>


text:
Ne napane si Hari Husiyas wey migkahi sikandin te me suluhuanen din, “Ipariyu a nikaniyu su dakel ka pali ku.”


text:
Purisu, impepamaneug dan sikandin diye te karwahi rin wey impeuntud te sabeka ne karwahi wey in-uyan diye te Hirusalim. Ne migpatey sikandin diye wey insabal diye te sulung ne insbalan ded te me kaap-apuan din. Miglungku ka langun ne keet-etawan te Huda wey te Hirusalim te pegpatey rin.<pb/>


text:
Ne migsulat si prupita Hirimiyas te ulahingen te peglungku para ki Husiyas, wey eg-ulahingen pad seini te langun ne mangngulahing ne lukes wey malitan taman kuntee te pegsuman-suman kandin. Ka seeye ne ulahingen te peglungku, neyimu e ne tulumanen te Israil wey nasulat diye te Baseen te Peglungku.<pb/>


text:
Ka duma pad ne me guhuren meyitenged te peghari ni Husiyas wey ka pegkamatinumanen din te peggimu te langun ne nasulat te Balaud te Magbebaye,


text:
puun te an-anayan taman te katamanan, nasulat diye te <i>Baseen te me Hari te Israil wey te Huda</i>.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Huwakas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 23:30-35)</t><br/>Ne si Huwakas e ne anak ni Husiyas ka in-alam te me etew ne igsubal kandin isip Hari diye te Hirusalim.


text:
Daruwa ne pulu wey tatelu (23) ka idad din te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te tatelu re ne bulan.


text:
Ne impaawe sikandin te trunu rin ni Niku ne Hari te Ihiptu wey immultaan ka me matig-Huda te tatelu ne libu wey hep‑at ne gatus (3,400) ne kilu ne pelata wey tatelu ne pulu wey hep‑at (34) ne kilu ne bulawan.


text:
Ne in-uyan ni Niku si Huwakas diye te Ihiptu. Ne si Iliyakim e ne suled ni Huwakas ka impahari din diye te Huda wey te Hirusalim. Ne ka ngaran ni Ilyakim inliwanan ni Niku te Huwakim.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Huwakim te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 23:36–24:7)</t><br/>Daruwa ne pulu wey lalimma (25) ka idad ni Huwakim te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te sapulu wey sabeka (11) ne leg‑un. Mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama rin.


text:
Nataman, inlusuran sikandin ni Nibukadnisar ne Hari te Babilunya, wey imbaku sikandin te keddina. Ne in-uyan e sikandin diye te Babilunya.


text:
In-uyan degma ni Nibukadnisar diye te Babilunya ka duma ne me kasangkapan te timplu te Magbebaye wey intahu diye te palasyu rin.<pb/>


text:
Ka duma pad ne guhuren te peghari ni Huwakim wey ka mallindit ne immangimu rin, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Israil wey te Huda. Ne si Huwakin e ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Huwakin te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 24:8-17)</t><br/>Sapulu wey walu (18) ka idad ni Huwakin te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te tatelu re ne bulan wey sapulu (10) ne aldew. Mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye.


text:
Te an-anayan ne bulan te seeye ne leg‑un, impaangey ni Nibukadnisar sikandin wey impeendiye te Babilunya lagkes ka mahal ne me kasangkapan te timplu te Magbebaye. Ne ka suled din ne si Sidikiyas, iyan e impahari ni Nibukadnisar te Huda wey te Hirusalim.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Sidikiyas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 24:18-20; Hir. 52:1-3a)</t><br/>Daruwa ne pulu wey sabeka (21) ka idad ni Sidikiyas te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te sapulu wey sabeka (11) ne leg‑un.


text:
Ne mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama rin. Ware sikandin migpariralem ki prupita Hirimiyas ne miglalag te lalag te Manama.


text:
Migribildi man‑e sikandin ki Hari Nibukadnisar minsan ke migpahunlibet sikandin te ngaran te Manama ne egmatinumanen ki Nibukadnisar. Makehal ka ulu ni Sidikiya wey ware iya sikandin miglibed te Magbebaye, ka Manama te Israil.


text:
Ne suble e degma ne mareet ka langun ne pangulu te me talagpanubad wey ka keet-etawan te Huda. Mig-ikul sikandan te mallindit ne hinimuwan te lein ne me nasud wey inlinditan dan ka timplu ne immatulus te Magbebaye diye te Hirusalim.<pb/>


text:
Layun egpaney-paney kandan ka Magbebaye, ka Manama te me kaap-apuan dan pinaahi te me insuhu din ne egpahuhuren din su egkeyid‑u ma sikandin kandan wey te timplu rin.


text:
Piru inlelemetan dan de iya ka immanuhu ne egpahuhuren te Manama, ware dan linglingaa ka me lalag din, wey inderali-dian dan de ka me prupita rin. Purisu nalangetan kandan ka Magbebaye wey ware nakapegnel te langet din.


text:
Purisu impalusuran te Magbebaye sikandan te me matig-Babilunya. Impeyimatayan din e te ware pegkeyid‑u ka me kanakan diye te timplu lagkes ka me mengebay ne ware pad neyilabeti, wey ka me buyag-buyag e minsan seeye se me buyag e amana. Imbehey sikandan langun te Manama ki Nibukadnisar.


text:
Ne ka langun ne kasangkapan te timplu te Manama, dakel ma wey se deisek, ka me karatuan te timplu, ka karatuan te Hari wey ka karatuan te me upisyal rin, impanguyan langun ni Nibukadnisar diye te Babilunya.


text:
Ne insilaban dan ka timplu te Manama wey impandereetan dan ka matikang wey makepal ne alad ne batu te Hirusalim. Impanilaban dan degma ka intiru ne palasyu wey impandereetan dan ka mahal ne me kasangkapan diye.


text:
Ne naddakep ni Hari Nibukadnisar ka langun ne ware migpatey wey nanguyan din e diye te Babilunya, wey inggimu rin sikandan ne me uripen din wey te me kabuhalan din taman te natalu e te migharian te Pirsya ka Babilunya.


text:
Purisu, natuman ka lalag te Magbebaye pinaahi ki prupita Hirimiyas ne egkeyimu ne ware eetawen te Huda wey egkeengkeran seini te pitu (70) ne pulu ne leg‑un.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpeuli ni Sirus te me matig-Huda</t><br/><br/><t>(Isra 1:1-4)</t><br/>Ne te an-anayan ne leg‑un te peghari ni Sirus te Pirsya, intuman te Magbebaye ka lalag din pinaahi ki Hirimiyas. Impuwasan te Magbebaye ka suman-suman ni Sirus eyew egpakasulat te sabeka ne pegpataha te intiru ne migharian din.<pb/>


text:
Seini ka insulat ni Hari Sirus te Pirsya: “Ka Magbebaye ne iyan ka Manama ne diye te langit, ka migbehey keddi te langun ne migharian kayi te kalibutan. In-alam a nikandin ne egbalew-balew egpasasindeg te timplu para kandin diye te Hirusalim ne sakup te Huda. Sikaniyu se langun ne keet-etawan te Manama, egkaayun e ne egpakalibed diye te tane niyu. Ne egdumaan kew te Magbebaye ne Manama.”


text:
<br/><t>Ka pegpeuli ni Hari Siru te me Hudiyu</t><br/>Te an-anayan ne leg‑un te peghari ni Siru te Pirsya, impuwasan ka suman-suman din te Magbebaye ne Manama eyew egpakasulat te sabeka ne pegpataha te intiru ne migharian din. Neyitabu seini eyew egkatuman ka lalag te Magbebaye ne Manama pinaahi ki prupita Hirimiyas.<pb/>


text:
Seini ka insulat ni Siru ne Hari te Pirsya: “Ka Magbebaye ne Manama ne iyan ka Manama ne diye te langit, ka migbehey keddi te langun ne migharian kayi te kalibutan. In-alam a nikandin te pegbalew-balew pegpasasindeg te timplu para kandin diye te Hirusalim, ne sakup te Huda.


text:
Sikaniyu se langun ne keet-etawan din, egkaayun e ne eg-uli diye te Hirusalim. Balbalawi niyu te pegpasasindeg ka timplu te Magbebaye ne Manama, ka Manama te Israil ne insimba diye te Hirusalim. Egdumaan kew perem langun te Manama niyu.


text:
Ka minsan hentew te keet-etawan din ne naddakep dengan ne egkeilangan te bulig eyew egpekeuli, keilangan ne ka me sumbaley rin, egbehey kandin te pelata, bulawan, me kasangkapan, me ayam, wey egbehey pad man‑e sikandan te duma ne me dasag para te timplu te Manama diye te Hirusalim.”<pb/>


text:
Ne ka me pangulu te me pamilya<n>Te Hibruwanen: ka lalag ne “me ulu te me amey” iyan igpasabut ka “pangulu te me kabuhalan.”</n> ne me kabuhalan ni Huda wey ni Binhamin duma te me talagpanubad wey te me Libita, lagkes seeye se langun ne impuwasan te Manama ka me suman-suman, migpangandam e ne eggendiye te Hirusalim eyew te pegbalew-balew pegpasasindeg te timplu te Magbebaye ne Manama.


text:
Ne imbehayan sikandan te me sumbaley ran te me kasangkapan ne pelata, bulawan, me kasangkapan ne keilanganen, me ayam, me mahal ne kasangkapan, wey duma pad ne dasag para te timplu.<pb/>


text:
Impeuli degma ni Hari Siru ka me kasangkapan te timplu te Magbebaye ne Manama ne diye te Hirusalim ne in-uyan ni Hari Nibukadnisar ne intahu din diye te timplu te me diyus-diyus din.


text:
Ne impabehey e seini ni Siru ne Hari te Pirsya diye ki Mitridatis ne talaggen-gen te seleppi. Ne inseel rin e seini wey imbehey rin e ki Sisbasar ne gubirnadur te Huda.


text:
Ne seini ka kasuluhan te me kasangkapan: tatelu ne pulu (30) ne bulawan ne pelenggana, sabeka ne libu (1,000) ne pelata ne pelenggana, daruwa ne pulu wey siyam (29) ne kasangkapan ne pelata,


text:
tatelu ne pulu (30) ne bulawan ne yahung, 410 ne pelata ne yahung, wey sabeka ne libu (1,000) te duma pad ne me kasangkapan.<pb/>


text:
Migginguma te 5,400<n>Ka kasuluhan te kasangkapan ne nasulat te birsikulu 9-10 ware de migginguma te 5,400, tenged te ware nakumplitu te egsulat ka me kasangkapan.</n> ka langun ne kasangkapan ne bulawan wey pelata. Impanguyan seini enni Sisbasar wey te duma te peg-uli dan diye te Hirusalim puun te pegdakep wey peg-uyan kandan diye te Babilunya.<pb/>


text:
<br/><t>Ka listaan te naddakep ne nekeuli</t><br/><br/><t>(Nih. 7:4-73)</t><br/>Seini ka listaan te keet-etawan te prubinsya te Huda ne nekeuli puun te pegkarakep. Impandakep dengan ni Hari Nibukadnisar ka me pamilya ran wey impanguyan diye te Babilunya. Ne kuntee nekeuli e ka tagse sabeka diye te Hirusalim wey te me lungsud dan ne sakup te Huda.


text:
Iyan dan pangulu ensi Sirubabil, si Hiswi, si Nihimiyas, si Sirayas, si Rilayas, si Murdikay, si Bilsan, si Mispar, si Bigbay, si Rihum wey si Baana.<pb/>Seini ka kasuluhan te me lukes ne me Israilita ne nekeuli puun te pegkarakep:


text:
Migginguma te 392 ka langun ne me suluhuanen diye te timplu wey ka me kabuhalan te me suluhuanen ni Hari Sulumun.<pb/>


text:
Due degma me talagpanubad ne me kabuhalan ni Habayas, ni Hakus, wey ni Barsilay ne kene egkapamalehetan ne me kabuhalan sikandan te Israil. Seini se egngaranan ki Barsilay nakaasawa te anak ni Barsilay ne matig-Gilyad, wey puun dutu, iyan din e ngaran ka ngaran te anuhang din.


text:
Ne impamitew ran ka me ngaran dan diye te listaan te me kaap-apuan dan, piru ware dan seini nakita, sikan naa ka ware sikandan dawata ne talagpanubad wey in-isip sikandan ne mallindit.


text:
Ingkahiyan sikandan te gubirnadur te Huda ne kene egkaayun ne egkeen te egkakeen ne inhalad diye te Manama taman te duen e talagpanubad ne egpekeinse te Magbebaye ne Manama pinaahi te Urim wey te Tumim<n>Ka Urim wey Tumim iyan ka me kasangkapan ne eggamiten te talagpanubad te pegnengneng te igkeupii te Manama, piru warad nataheyi ke egmenuwen seeye te eggamit.</n> ke me talagpanubad naa iya sikandan.


text:
Te pegginguma ran diye te timplu te Magbebaye ne Manama ne diye te Hirusalim, due duma te me pangulu te me pamilya ne migdasag para eggamiten te pegbalew-balew pegpasasindeg kayi diye te tapey ne nasasindehan.


text:
Ne migbehey ka me pangulu sumale te egkeyimu ran para te sika ne himu. Ne nakalimud sikandan te lalimma ne gatus (500) ne kilu ne bulawan, daruwa ne libu wey walu ne gatus (2,800) ne kilu ne pelata, wey sabeka ne gatus (100) ne mallayat ne kumbale ne para te me talagpanubad.<pb/>


text:
Ne ka me talagpanubad, me Libita, me mangngulahing, me talagtameng te gumawan te timplu, me suluhuanen te timplu, wey ka duma ne me etew, diye nangugpe te me inged ne marani te Hirusalim. Ne ka duma ne me Israilita nanlibed e diye te me inged ne nangugpaan te me kaap-apuan dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggimu te iyam ne altar</t><br/>Te igkapitu e ne bulan,<n>Neyitabu seini te tatelu e ne bulan ka miglihad te peg-uli dan puun te Babilunya.</n> te nenekeugpe e ka me Israilita diye te me lungsud dan, miglibulung sikandan diye te Hirusalim.


text:
Ne si Hiswi ne anak ni Husadak wey ka me duma rin ne me talagpanubad, wey si Sirubabil ne anak ni Salatiil, wey ka me karumaan din, migbunsud e ka egbalew-balew te altar te Manama te Israil eyew egtutungan te igmanubad dan sumale te nasulat te Balaud ni Muwisis ne suluhuanen te Manama.


text:
Ne impasasindeg dan ka altar diye te natahuan dengan kayi minsan nenaaldek sikandan te mahinged diye. Ne migtutung e sikandan te igmanubad diye te Magbebaye ne Manama tagse maselem wey te marusilem.<n>Te Hibruwanen: “marusilem ne pegpanubad” piru egkeyitabu seini te me alas tris peendiye te alas singku te maapun.</n>


text:
Ne intuman dan ka Sahakeen diye te me Leeb sumale ke nekey ka nasulat, wey migtutung sikandan te igmanubad sumale te ingkeilangan ne igpanubad te tagse aldew te seini ne Sahakeen.


text:
Pegkeimpus dutu, impabulus dan ka pegtutung te igmanubad te tagse maselem wey marusilem, wey ka peghalad te timpu te Iyam ne Bulan,<n>Te pegbunsud te iyam ne bulan, egtutung te igmanubad ka me Israilita eyew egpasalamat te Magbebaye ne Manama.</n> wey ka langun ne sahakeen ne suhu te Magbebaye ne Manama. Ne migbehey degma ka me etew te me dasag ne igpanubad diye te Magbebaye ne Manama.


text:
Te an-anayan ne aldew te igkapitu ne bulan, migbunsud e sikandan ka migmanubad diye te Magbebaye ne Manama minsan ware pad nabunsuri ka pabunsuran te timplu te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbalew-balew te timplu</t><br/>Sikan naa, imbayaran dan te pelata ne seleppi ka me talagperi te batu wey ka me talagbebaley. Imbehayan dan degma ka me matig-Sidun wey ka me matig-Tiru te egkakeen, egkeinum, wey te mentika, eyew eg-uyan sikandan te kayu ne sidar ne egpuun te Libanun. Ne diye dan seeye ipabaye te dahat te Hupa sumale te pegtuhut ni Siru ne Hari te Pirsya.<pb/>


text:
Migbunsud sikandan te pegbalew-balew pegpasasindeg te timplu te igkarangeb ne bulan te igkarangeb ne leg‑un te pegginguma ran diye te Hirusalim. Ne migbulig si Sirubabil ne anak ni Salatiil wey si Hiswi ne anak ni Husadak, duma te langun ne duma ran ne me talagpanubad, me Libita, wey te langun ne nekeuli diye te Hirusalim puun te pegkarakep. Ne mig-alam sikandan te me Libita ne puun te daruwa ne pulu (20) se idad wey subla pad, eyew iyan egmandu te egtrabahu te timplu te Magbebaye ne Manama.


text:
Ne naalam ensi Hiswi duma te anak din ne me lukes wey te karumaan din, wey ensi Kadmiil duma te anak din ne me lukes, ne me kabuhalan langun ni Hudabiyas.<n>Si Hudabiyas, egngaranan ded degma ki Huda.</n> Sikandan ka migmandu te egtrabahu te timplu te Manama, wey migbulig degma kandan ka me kabuhalan wey me karumaan ni Hinadad ne me Libita degma.<pb/>


text:
Te imbunsuran e te me talagbebaley ka pabunsuranan te timplu te Magbebaye ne Manama, migparani e ka me talagpanubad ne migsaluub te malayat ne me kumbale dan ne migpanguyan te me trumpita. Ne migparani degma ka me Libita ne kabuhalan ni Asap ne migpanguyan te putew ne basalan eyew te pegdeyrey te Magbebaye ne Manama, sumale te insuhu ni Dabid ne Hari te Israil dengan.


text:
Ne migpasubsubaley sikandan ka eg-ulahing te pegdeyrey wey pegpasalamat te Magbebaye ne Manama ne miggenendue,<pb/>“Meupiya ka Magbebaye ne Manama<pb/>su ka geyinawa rin te Israil kene egkabalbalawan.”<br/>Ne migmanguleyi te meemen ka langun ne etew te pegdeyrey te Magbebaye ne Manama, tenged su nabunsuran e ka pabunsuranan te timplu te Magbebaye ne Manama.


text:
Piru masulug ka me buyag e ne talagpanubad, me Libita, wey me pangulu te me pamilya ne nakakita te an-anayan ne timplu. Migsinehew<n>Migsinehew ka me buyag tenged su ka iyam ne timplu kenad ne iling karakel wey kateles te tapey ne timplu.</n> sikandan te meemen te pegkakita ran te nakatahu e ka pabunsuranan te iyam ne timplu, piru masulug degma ka migmanguleyi te pegkahale.


text:
Ne kenad egkeilaan ka laheng te pegkuleyi te kahale wey ka laheng te pegsinehew, tenged su amana ne mahulub ka me etew wey egkarineg ka me laheng dan diye te mariyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbalabag te pegbalew-balew te timplu</t><br/>Nanengnengan te me kuntere te me kabuhalan ni Huda wey ni Binhamin ne seeye se nekeuli puun te pegkarakep, egbalew-balew e egpasasindeg te timplu te Magbebaye ne Manama, ka Manama te Israil.


text:
Purisu, nangendiye sikandan ki Sirubabil wey diye te me pangulu te me pamilya, wey migkahi, “Pabuliha key nikaniyu te pegbalew-balew pegpasasindeg te timplu su migpamakey key ma degma te Manama iling kaniyu wey mighalad key degma kandin puun pad te timpu ni Isarhadun ne Hari te Asirya ne iyan mig-uyan kanami kayi.”<pb/>


text:
Piru ingkahiyan sikandan enni Sirubabil, ni Hiswi, wey te duma ne pangulu te me pamilya te Israil, “Ware labet niyu te pegpasasindeg te timplu para te Manama ney. Sikanami re ka egbalew-balew egpasasindeg kayi para te Magbebaye ne Manama, ka Manama te Israil, sumale te insuhu kanami ni Siru ne Hari te Pirsya.”<pb/>


text:
Sikan naa ka impakannekalan te me mahinged te seeye ne inged ne egkaawaan te kabagget ka me matig-Huda, wey inninaaldek dan ka me matig-Huda eyew kene egpakapabulus ka egbalew-balew te timplu,


text:
wey migsuul sikandan te me talagtambag eyew te pegbalabag te planu ran. Inggimu ran seini te langun ne timpu ne si Siru pad ka Hari te Pirsya taman te iyan e Hari si Daryu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbalabag te pegbalew-balew te Hirusalim</t><br/>Peglihad te masulug ne me leg‑un, te pegbunsud te peghari ni Aswiru, migsusulat ka seeye ne me etew te pegbayung meyitenged te keet-etawan te Huda wey te Hirusalim.<pb/>


text:
Ne minsan te si Artasirsis e ka Hari te Pirsya, migsusulat ded diye te kandin ensi Bislam, si Mitridatis, si Tabiil, wey ka me duma ran. Nasulat seini te Aramayik ne linalahan wey inluwas seini diye te Hari.<pb/>


text:
Ne migsusulat degma meyitenged te Hirusalim si Rihum ne gubirnadur te Samarya, wey si sikritari Simsay te igpeendiye ki Hari Artasirsis:<pb/>


text:
“Ka seini ne sulat, egpuun ki gubirnadur Rihum, ki sikritari Simsay wey te me duma ran, me talewukum, te duma ne upisyal, wey te me matig-Irik, me matig-Babilunya, me matig-Susa ne diye te tane te Ilam,


text:
lagkes ka duma ne keet-etawan ne indeldel te mabantug wey talahuren ne si Asurbanipal, wey diye din e ipeugpe te me siyudad te Samarya, wey diye te duma ne me inged kayi te talipag te Weyig ne Iyupratis.”<pb/>


text:
Miggenendue ka sulat ne impeuyan dan: “Mahal ne Hari Artasirsis, egpangemusta key se me suluhuanen nu ne keet-etawan ne nangugpe kayi te prubinsya ne talipag te Weyig ne Iyupratis.<pb/>


text:
“Mahal ne Hari, egkeupian key ne egkanengnengan nu ne ka me Hudiyu ne nekeuli kayi, diyad e te Hirusalim. Egbalbalawan dan e man‑e te egpasasindeg seini se masinupaken wey mareet ne siyudad. Mahaan dan e egkeimpusi ka peggimu te alad ne matikang wey makepal su neimpusan dan man e te eg-ayad-ayad ka pabunsuranan kayi.


text:
Ne mahal ne Hari, emun ke egkeimpusan dan e te egbalew-balew egpasasindeg ka siyudad wey ka me alad ne matikang wey makepal, kenad sikandan egbayad te buhis wey te duma pad ne bayaranen, wey egdeisek e ka seleppi te migharian.


text:
Ne kuntee, tenged su matinumanen key ma ne me sakup nu,<n>Te Hibruwanen: migkeen key te asin te palasyu.</n> kene key egkeupian ne egtengteng te Hari ne egkeyilawan. Sikan naa, insulatan ney sikeykew eyew egpakanengneng ka kayi,


text:
su eyew due egkeyimu ne pegsusi te sinulat te me kaap-apuan nu. Te seini ne sinulat, egkanengnengan nu ne amana ne masinupaken ka nangugpe te siyudad ne Hirusalim, nakasamuk te me Hari wey te me prubinsya, wey migribildi puun pad dengan. Sikan naa ka nahuhus ka seini ne siyudad.


text:
Impataha ney sikeykew ne emun ke egkeimpusan e man‑e te egbalew-balew egpasasindeg ka siyudad wey ka me alad, kene kad e degma egpakamandu te prubinsya ne kayi te talipag te Weyig ne Iyupratis.”<pb/>


text:
Ne seini ka tabak te Hari te sulat ne impeuyan dan:<pb/>“Egpangemusta a ki gubirnadur Rihum, ki sikritari Simsay, wey te duma ran ne matig-Samarya, wey te intiru ne prubinsya ne due te talipag te Weyig ne Iyupratis.<pb/>


text:
Purisu, impasusi kud wey nanengnengan ku ne ka nangugpe te seini ne siyudad, egkuntere te me Hari puun pad dengan, wey nabatasan dan ka pegsupak wey pegsukul.


text:
Ne nanengnengan ku degma ne due mabantug ne me Hari te Hirusalim ne iyan egsukut te buhis, wey te duma pad ne bayaranen. Sikandan ka migmandu te intiru ne prubinsya ne due te talipag te Weyig ne Iyupratis.


text:
Sikan naa, himu kew te sabeka ne suhu te pegpasanggel te himu te me etew, eyew kene egpakapabulus ka pegbalew-balew pegpasasindeg te seini ne siyudad taman te egsuhu ad e.


text:
Te nabase e ka sulat ni Hari Artasirsis diye te tangkaan enni gubirnadur Rihum, ni sikritari Simsay, wey te duma ran, miglambunus e sikandan miggendiye te Hirusalim wey impehes dan pasanggela ka me Hudiyu.<pb/>


text:
Ne iling te neyitabu dengan, nasanggel degma ka peggimu te timplu te Manama diye te Hirusalim taman te igkarangeb ne leg‑un te peghari ni Daryu te Pirsya.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpabulus te pegbalew-balew te timplu</t><br/>Ne kuntee, ka me prupita ne si Hagiyu wey si Sakariyas ne kabuhalan ni Idu, insuhu te Manama te Israil te pegpangguhud te lalag din diye te me Hudiyu ne diye te Huda wey Hirusalim.


text:
Seeye naa, migbunsud e man‑e ensi Sirubabil ne anak ni Salatiil wey si Hiswi ne anak ni Husadak ka egbalew-balew egpasasindeg te timplu te Manama ne diye te Hirusalim, wey imbulihan sikandan te seeye se daruwa ne prupita te Manama.<pb/>


text:
Te seeye ne timpu, si Tatinay ne gubirnadur te prubinsya diye te talipag te Weyig ne Iyupratis, wey si Sitarbusinay, duma te me duma ran, nangendiye te kandan wey migkahi, “Hentew ka migsuhu kaniyu te pegbalew-balew pegpasasindeg wey peg-impus te seini ne timplu?”


text:
Piru imbantayan te Manama ka me igbuyag te me Hudiyu, purisu, ware pad migbalabag te pegbalew-balew te timplu ka me upisyal te Pirsya taman te egpakasusulat e sikandan ki Hari Daryu wey egkarawat dan e ka tabak din.


text:
Seini ka tahu te sulat ne impeuyan ni gubirnadur Tatinay, wey ni Sitarbusinay, wey te me duma ran ne me upisyal te prubinsya diye te talipag te Weyig ne Iyupratis:


text:
“Keilangan ne egkanengnengan nu Mahal ne Hari ne miggendiye key te prubinsya te Huda, diye te impasasindehan te timplu te mabantug ne Manama. Ne nakita ney ne imbalbalawan seini pasasindeha ne iyan inggamit ka derakel ne me batu, wey intangenan e te me kayu ka me alabat. Nakapabulus ka seini ne himu pinaahi te peglasey-lasey ran, sikan naa, migmasiyapat ka pegpasasindeg.<pb/>


text:
“Ne mig-insaan ney ka me igbuyag te miggenendue, ‘Hentew ka migsuhu kaniyu te pegbalew-balew pegpasasindeg wey peg-impus te seini ne timplu?’


text:
Mig-insaan ney degma sikandan te me ngaran dan eyew igpakapanengneng ney keykew ka me ngaran te migmangulu kandan.<pb/>


text:
“Ne seini ka tabak dan kanami, ‘Me suluhuanen key te Manama te langit wey tane, wey egbalbalawan ney te egpasasindeg ka timplu ne inggimu wey in-impusan te mabantug ne Hari te Israil te dengan ne timpu.


text:
Piru tenged te impeyibelu te kaap-apuan ney ka Manama ne diye te langit, imbehey rin e sikandan diye ki Nibukadnisar ka matig-Kaldiya ne Hari te Babilunya. Ne indereetan ni Nibukadnisar ka seini ne timplu wey impandakep ka keet-etawan wey impanguyan diye te Babilunya.


text:
Piru te an-anayan ne leg‑un te peghari ni Siru diye te Babilunya, migsuhu sikandin ne keilangan ne egbalbalawan te egpasasindeg ka timplu te Manama.


text:
Ne seeye se bulawan wey pelata ne me kasangkapan te timplu te Manama ne ingkuwa ni Nibukadnisar puun te timplu diye te Hirusalim wey in-uyan diye te timplu te Babilunya, impakuwa ni Hari Siru wey imbehey diye ki Sisbasar ne in-alam din ne gubirnadur te Huda.


text:
Ne inlalahan ni Hari Siru si Sisbasar, “Uyana nu seini se me kasangkapan wey itahu nu diye te timplu ne diye te Hirusalim, wey pabalbalawi nu te egpasasindeg ka timplu te Manama diye te nasasindehan ded dengan kayi.”


text:
Sikan naa ka miggendiyad si Sisbasar te Hirusalim wey intahu din e ka me pabunsuranan te timplu te Manama. Ne puun te seeye ne aldew taman kuntee, migpabulus ka peggimu te timplu piru ware pad neimpusi.’<pb/>


text:
“Ne kuntee, emun ke igkahale seini te Hari, ipasusi nu ka me sinulat te me Hari diye te Babilunya te pegnengneng ke malehet naan iya ne migsuhu si Hari Siru ne egpabalbalawan te egpasasindeg ka timplu te Manama diye te Hirusalim. Ne panengnenga key ke nekey ka suman-suman te Hari meyitenged kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkakita te suhu ni Hari Siru</t><br/>Sikan naa ka migsuhu e si Hari Daryu ne egsusiyen ka me sinulat ne diye te tahuanan kayi diye te Babilunya.


text:
Ne diye nakita ka eglulunen ne baseen te Ikbatana, ka iney ne siyudad te prubinsya te Midiyan, wey kayi nasulat ka seini ne suhu:<pb/>


text:
“Te an-anayan ne leg‑un te peghari ni Siru, miggimu sikandin te suhu ne egbalbalawan te egpasasindeg ka timplu te Manama diye te natahuan dengan kayi diye te Hirusalim eyew diye eghalad wey egtutung te igmanubad. Ne keilangan ne siyam ne pulu (90) ne mitrus ka kalayat kayi wey siyam ne pulu (90) degma ne mitrus ka kaluag,


text:
wey ka tagse tatelu ne impeg-ampew ne derakel ne me batu, eg-ampawan te kayu. Ne ka eggastuwen ne seleppi, diye eg-angaya te tahuanan te seleppi te Hari.


text:
Ne ka bulawan wey ka pelata ne me kasangkapan te timplu te Manama ne in-uyan ni Hari Nibukadnisar diye te Babilunya, keilangan ne ig-uli ded diye te nenatahuan kayi diye te timplu te Hirusalim.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka suhu ni Hari Daryu ne igpabulus ka himu</t><br/>“Ne kuntee, sikeykew Tatinay ne gubirnadur te prubinsya ne due te talipag te Weyig ne Iyupratis, Sitarbusinay, wey te duma niyu ne me upisyal te prubinsya ne talipag te Weyig ne Iyupratis:<pb/>“Awe kew due!


text:
Kene niyu balabahi ka peggimu te seini se timplu te Manama. Balahara niyu re due ka gubirnadur wey ka me igbuyag te me Hudiyu ne egbalew-balew egpasasindeg te timplu te Manama diye te natahuan ded dengan kayi.


text:
Timul pad due, egsuhu a kaniyu ne bulihi niyu ka me igbuyag te me Hudiyu te pegbalew-balew pegpasasindeg te timplu te Manama wey kene niyu lamlamuwi ka pegbayad kandan. Ne diye egpuun te me buhis ne nalimud te prubinsya ne diye te talipag te Weyig ne Iyupratis ka igbayad kandan, eyew kene egkaangge ka himu.


text:
Ne minsan nekey ne egkeilanganen te me talagpanubad diye te Hirusalim, iling te me turu ne nati ne baka, me lukesan ne karniru, wey ke nati te karniru, eyew igmanubad diye te Manama ne diye te langit, wey ke trigu naa, asin, binu, wey lana, keilangan ne aldew-aldew ka pegbehey kandan,


text:
su eyew egpakapanubad sikandan te igkahale te Manama ne diye te langit, wey ig-ampu dan ka umul ku wey ka me anak ku ne lukes.


text:
Egsuhu a degma ne ke due etew ne egsupak te seini ne suhu, eglagnuten ka kayu ne intangen diye te baley rin wey igsundang seini kandin, wey egdereetan e ka baley rin.


text:
Eglegparan perem te Manama ne iyan mig-alam te Hirusalim isip sabeka ne inged ne egsimbaan kandin, ka minsan hentew ne Hari wey ke keet-etawan naa ne eg-uney-uney egsupak te seini ne suhu, wey ke egguhus naa te timplu te Manama ne diye te Hirusalim. Sikeddiey si Daryu ka migsuhu kayi, keilangan ne egtumanen iya seini.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghalad te timplu</t><br/>Ne intuman iya ka suhu ni Hari Daryu enni Tatinay ne gubirnadur te prubinsya diye te talipag te Weyig ne Iyupratis, ni Sitarbusinay, wey te me duma ran.


text:
Sikan naa ka migpabulus ka pegbalew-balew pegpasasindeg te timplu wey miglampus ka me igbuyag te me Hudiyu tenged te pegbagget ni prupita Hagiyu wey ni prupita Sakariyas ne anak ni Idu. Neimpusan dan te egbalew-balew te egpasasindeg ka timplu sumale te suhu te Manama te Israil wey te balaud te me Hari te Pirsya ne ensi Siru, si Daryu, wey si Artasirsis.


text:
Neimpusan ka timplu te igkatelu ne aldew te igkasapulu wey daruwa ne bulan ne iyan ka Adar, te igkeen‑em ne leg‑un te peghari ni Daryu.<pb/>


text:
Ne miggale-gale te pegsahakeen te peghalad te timplu te Manama ka me Israilita, duma te me talagpanubad, me Libita, wey te duma ran ne nekeuli puun te pegkarakep.


text:
Te seini ne peghalad te timplu, migpanubad sikandan te sabeka ne gatus (100) ne turu ne nati ne me baka, daruwa ne gatus (200) ne lukesan ne me karniru, wey hep‑at ne gatus (400) ne nati ne me karniru. Migbehey degma sikandan te sapulu wey daruwa (12) ne turu ne me kambing isip igmanubad te peglinis te sale te me Israilita sumale te kasuluhan te tribu te Israil.


text:
Inteil ran degma ka me talagpanubad wey ka me Libita para te pegpamakey te timplu te Manama diye te Hirusalim, sumale te nasulat te libru ni Muwisis.<pb/>


text:
<br/><t>Ka Sahakeen te Peglihad te Panalihan</t><br/>Te igkasapulu wey hep‑at (14) ne aldew te an-anayan ne bulan te egsinundul ne leg‑un, migsahakeen te Peglihad te Panalihan ka nekeuli puun te pegkarakep.


text:
Immatulus te me talagpanubad wey te me Libita ka pegkeetew ran wey migmalinis e sikandan langun diye te tangkaan te Manama. Sikan naa, miglape sikandan te nati ne me karniru te Pegsahakeen te Peglihad te Panalihan para te langun ne nekeuli puun te pegkarakep, wey para te duma ran ne me talagpanubad, wey para te pegkeetew ran.


text:
Ingkeen seini te me Israilita ne nekeuli puun te pegkarakep, duma te langun ne ware mig-apil-apil te mareet ne hinimuwan te keet-etawan ne ware migpalintutuu te Manama. In-engkeran dan e ka seeye ne me himu eyew egpamakey e te Magbebaye ne Manama, ka Manama te Israil.


text:
Nahale amana sikandan te Sahakeen te Paan ne ware Patulin seled te pitu ne aldew. Impahale sikandan te Magbebaye ne Manama pinaahi te pegbalew-balew rin te suman-suman te Hari te Asirya<n>Hari te Asirya, iyan igpasabut se Hari te Pirsya su te seeye ne timpu, nasakup te Pirsya ka Asirya.</n> eyew egbulihan sikandan te Hari te peggimu te timplu te Manama, ka Manama te Israil.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegginguma ni Isra te Hirusalim</t><br/>Peglihad te me leg‑un, te peghari ni Artasirsis te Pirsya, due sabeka ne etew ne egngaranan ki Isra. Anak sikandin ni Sirayas, ne anak ni Asariyas ne anak ni Hilkiyas,


text:
ne anak ni Abisuwa, ne anak ni Pinihas, ne anak ni Iliyasar, ne anak ni Aarun, ka Labew ne Talagpanubad.<pb/>


text:
Seini si Isra, mig-uli diye te Hirusalim puun te Babilunya. Mangngateu sikandin ne talagpanulu te Balaud ni Muwisis, ka Balaud ne imbehey te Magbebaye ne Manama, ka Manama te Israil. Ne imbehey te Hari ka langun ne imbuyu din, tenged su inlapihan sikandin te Magbebaye ne Manama, ne Manama rin.


text:
Te igkapitu ne leg‑un te pegmandu ni Hari Artasirsis, due me Israilita ne nanguli duma ki Isra, duma te me talagpanubad, me Libita, me mangngulahing, me talagtameng te gumawan te timplu, wey me suluhuanen diye te timplu.


text:
Amana egkeupian si Isra ne egnengneng te Balaud te Magbebaye ne Manama, egtuman kayi, wey egpanulu te me suhu din wey te me balaud diye te me Israilita.<pb/>


text:
<br/><t>Ka sulat ni Hari Artasirsis ki Isra</t><br/>Seini ka sulat ne imbehey ni Hari Artasirsis ki Isra ne talagpanubad wey talagpanulu, ka etew ne mangngateu te me balaud wey me suhu te Magbebaye ne Manama para te me Israilita. Miggenendue ka sulat:<pb/>


text:
“Ka seini ne sulat, egpuun ki Artasirsis, ka Hari te me Hari, peendiye ki Isra, ka talagpanubad wey talagpanulu te Balaud te Manama ne diye te langit:<pb/>


text:
“Ne kuntee, egsuhu a ne ka minsan hentew ne Israilita kayi te migharian ku, lagkes ka me talagpanubad wey ka me Libita, ne egkeupian ne egduma keykew diye te Hirusalim, egkaayun e ne egduma.


text:
Sikeddiey wey ka pitu ne talagtambag ku, egsuhu keykew eyew te peg-ugsi-ugsi diye te Huda wey te Hirusalim ke intuman dan naa ka me balaud ne imbehey keykew te Manama nu.


text:
Ne uyana nu degma ka me pelata wey me bulawan ne igdasag ney diye te Manama te Israil ne mig-ugpe te Hirusalim,


text:
duma te langun ne pelata wey bulawan ne egkalimud nu puun te prubinsya te Babilunya, wey ka me dasag te me Israilita, wey te me talagpanubad, para te timplu te Manama ran diye te Hirusalim.<pb/>


text:
“Ilehet-lehet nu ibeli ka seini ne seleppi te turu ne me baka, lukesan ne me karniru, wey nati ne me karniru, duma te me halad ne egkakeen wey egkeinum. Imanubad nu ka me ayam diye te altar te timplu te Manama nu ne diye te Hirusalim.


text:
Ne ka nenasame ne bulawan wey pelata, kaayun ne eggamiten nu wey te duma nu, te minsan nekey ne meupiya ne egkahamitan ne igkeupii te Manama niyu.


text:
Piru uyana nu diye te tangkaan te Manama te Hirusalim ka langun ne kasangkapan ne impiyal keykew ne egkaayun ne eggamiten te pegsimba diye te timplu te Manama nu.


text:
Ne emun ke duen pad minsan nekey ne egkeilanganen para te timplu te Manama nu, egkaayun ne egkuwa ka te seleppi diye te talaggen-gen te seleppi te Hari.<pb/>


text:
“Ne kuntee, sikeddiey si Hari Artasirsis, migsuhu kaniyu te langun ne talaggen-gen te seleppi te prubinsya ne diye te talipag te Weyig ne Iyupratis: Ne keilangan ne igbehey niyu ka minsan nekey ne egbuyuen kaniyu ni Isra ne talagpanubad wey talagpanulu te Balaud te Manama ne diye te langit.


text:
Ne ibehey niyu kandin taman te tatelu ne libu wey hep‑at ne gatus (3,400) ne kilu ne pelata, daruwa ne gatus (200) ne saku ne trigu, 550 ne gelun ne binu, 550 ne gelun ne mentika te ulibu, wey asin ne minsan mamenu karakel.


text:
Ne himuwa niyu ka minsan nekey ne igpeyimu te Manama ne diye te langit para te timplu rin, eyew kene din igkabelu ka intiru ne migharian ku wey ka me anak ku ne lukes ne egsubal eghari keddi.


text:
Ne egpanengnengen ku sikaniyu ne ware katenged niyu ne egsukut te buhis te me talagpanubad, te me Libita, te mangngulahing, te me talagtameng te gumawan te timplu, te me suluhuanen te timplu wey te duma pad ne miggimu te seini se timplu te Manama.<pb/>


text:
“Ne sikeykew, Isra, sumale te katagseb ne naangken nu puun te Manama nu, alam ka te me talewukum eyew iyan eggukum te langun ne etew te prubinsya ne diye te talipag te Weyig ne Iyupratis ne nakanengneng te Balaud te Manama nu. Ne panulua nu ka minsan hentew ne ware nakanengneng kayi.


text:
Ne ka minsan hentew ne kene egtuman te Balaud te Manama nu wey te balaud te Hari, due-rue ne egdusaan sikandin. Ne egkaayun ne eggimatayan sikandin wey ke egpaaween naa te inged din, wey ke eg-ahawan naa sikandin te karatuan din, wey ke egprisuwen naa.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdayan ni Isra te Manama</t><br/>Ne migkahi si Isra, “Egdayanen ka Magbebaye ne Manama, ka Manama te kaap-apuan ta, ne iyan migpuwas te suman-suman te Hari te pegpeupiya te timplu te Magbebaye ne Manama diye te Hirusalim.


text:
Ne tenged te geyinawa ne kene egkabalbalawan te Magbebaye ne Manama keddi, in-upianan a te Hari wey te me talagtambag din, lagkes ka me maddesen ne me upisyal rin. Ne tenged te peglapig man‑e te Magbebaye ne Manama, nakaangken a te kabulut te peglibulung te me pangulu te me Israilita ne egduma keddi diye te Hirusalim.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka keet-etawan ne nekeuli puun te pegkarakep</t><br/>Ne seini ka me pangulu te me pamilya wey ka nenallista duma kandan ne mig-uli duma keddi puun te Babilunya te timpu ne si Artasirsis ka Hari:


text:
• Si Hirsum,<n>Ka tagse pangulu kayi, nalagkes e ka pamilya rin.</n> ne puun te me kabuhalan ni Pinihas; si Danyil, ne puun te me kabuhalan ni Itamar; si Hatus ne anak ni Sikaniyas, ne puun te me kabuhalan ni Dabid;


text:
si Sakariyas, ne puun te me kabuhalan ni Parus wey ka sabeka ne gatus wey lalimma ne pulu (150) ne me lukes ne nalista duma kandin.


text:
• Si Iliyuhinay ne anak ni Sirayas, ne puun te me kabuhalan ni Pahatmuwab duma te daruwa ne gatus (200) ne me lukes.


text:
• Si Sikaniyas ne anak ni Dihasil, ne puun te me kabuhalan ni Satu<n>Ka ngaran ne Satu inlagkes kayi sumale te duma ne tapey ne me peggalin (pitawa niyu degma diye te 2:8). Ware seini diye te Hibruwanen ne sinulat.</n> duma te tatelu ne gatus (300) ne me lukes.


text:
• Si Ibid ne anak ni Diyunatan, ne puun te me kabuhalan ni Adin duma te lalimma ne pulu (50) ne me lukes.


text:
• Si Hisayas ne anak ni Ataliya, ne puun te me kabuhalan ni Ilam duma te pitu ne pulu ne (70) ne me lukes.


text:
• Si Sibadiyas ne anak ni Maykil, ne puun te me kabuhalan ni Sipatiyas duma te walu ne pulu (80) ne me lukes.


text:
• Si Silumit ne anak ni Husipiyas, ne puun te me kabuhalan ni Bani,<n>Ka ngaran ne Bani inlagkes kayi sumale te duma ne tapey ne me peggalin. Ware seini diye te Hibruwanen ne sinulat.</n> duma te 160 ne me lukes.


text:
• Si Sakariyas ne anak ni Bibay, ne puun te me kabuhalan ni Bibay, duma te daruwa ne pulu wey walu (28) ne me lukes.


text:
• Ensi Ilipilit, si Hiyuwil wey si Simaya, ne egpuun te me kabuhalan ni Adunikam, ka namewuriyan ne migginguma, duma te hen‑em ne pulu (60) ne me lukes.


text:
• Ensi Utay wey si Sakur, ne puun te me kabuhalan ni Bigbay, duma te pitu ne pulu (70) ne me lukes.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-alam ni Isra te me Libita para te timplu</t><br/>Ne inlibulung ku diye te weyig ne migpeendiye te Ahaba seeye se langun ne egduma keddi wey migkekampu key diye seled te tatelu ne aldew. Te pegpitew ku te listaan te me etew wey te me talagpanubad, ware nakita ku diye ne me Libita.


text:
Ne impeumew ku ka me pangulu ne ensi Ilisir, si Aryil, si Simaya, si Ilnatan, si Harib, si Ilnatan, si Natan, si Sakariyas, wey si Misulam, wey ka me talagpanulu ne ensi Huwiyarib wey Ilnatan,


text:
wey impeendiye ku sikandan ki Idu, ka pangulu te inged te Kasipiya. Impanulu ku sikandan te iglalag dan ki Idu wey te me karumaan din ne me suluhuanen te timplu su eyew egpeuyanan key te me suluhuanen ne eggimu te me himu te timplu te Manama ney.


text:
Tenged te keyid‑u te Manama kanami, impeuyan dan kanami ka mangngateu ne etew ne si Siribiyas, duma te sapulu wey walu (18) ne me anak din wey me karumaan din ne me lukes. Egpuun si Siribiyas te me kabuhalan ni Mali ne apu ni Libi, ne anak ni Israil.<n>Israil ka ngaran ne ingngaran te Manama ki Hakub.</n>


text:
Impeuyan dan degma si Hasabiyas duma ki Hisayas, ne puun te me kabuhalan ni Mirari, wey duma rin ka daruwa ne pulu (20) ne me karumaan din wey anak din ne me lukes.


text:
Migpeuyan pad man‑e sikandan te daruwa ne gatus wey daruwa ne pulu (220) ne me suluhuanen te timplu ne nalista ka langun ne ngaran dan. Ka me suluhuanen te timplu, inggimu dengan ni Hari Dabid wey te me upisyal rin eyew te pegbulig te me Libita.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpuasa wey peg-ampu enni Isra</t><br/>Ne diye te ilis te weyig te Ahaba, migsuhu a ne egpuasa su keilangan ne egpariralem key te pegkeetew ney diye te tangkaan te Manama wey eghangyu ne meupiya ka peggipanew ney, te me anak ney, duma te me karatuan ney.


text:
Su neyilew a ne eghangyu te Hari te me sundalu rin wey te egmangudde eyew egbantey kanami puun te me kuntere ney diye te deralanen, su inlalahan ney ka Hari ne egpangabang ka Manama te langun ne egsalig kandin piru eglegparan din ka langun ne eg-engked kandin.


text:
Sikan naa ka migpuasa key wey migpeyimmimenew te Manama ney ne egbantayan key, wey intabak din ka me peg-ampu ney.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me dasag para te timplu</t><br/>Ne in-alam ku ka sapulu wey daruwa (12) ne talagpanubad ne migmangulu duma engki Sarabiyas, ki Hasabiyas wey ka sapulu (10) te me karumaan dan ne me lukes.


text:
Ne imbehey ku diye te kandan ka pelata, bulawan, me kasangkapan ne indasag te Hari, te me talagtambag din, te me upisyal rin, wey te langun ne Israilita para te timplu te Manama ney.


text:
Intimbang ku wey imbehey kandan ka daruwa ne pulu wey daruwa ne libu (22,000) ne kilu ne pelata, wey tatelu ne libu wey hep‑at ne gatus (3,400) ne kilu ne kasangkapan ne pelata, wey tatelu ne libu wey hep‑at ne gatus (3,400) ne kilu ne bulawan,


text:
daruwa ne pulu (20) ne yahung ne bulawan ne walu ne kilu se kabehat langun, wey daruwa ne yahung ne burunsi ne iling ded ka bali te bulawan.<pb/>


text:
Ne ingkahiyan ku sikandan, “Sikaniyu wey ka seini se me kasangkapan inlein e para te Magbebaye ne Manama. Ne ka pelata wey bulawan ne igdasag diye te Magbebaye ne Manama, ka Manama te kaap-apuan niyu,


text:
bantayi niyu wey itines niyu seini diye te seled te sinabeng te timplu te Magbebaye ne Manama diye te Hirusalim taman te egkatimbang niyu seini diye te tangkaan te me pangulu te me talagpanubad, te me Libita, wey te me pangulu te me Israilita.”


text:
Sika naa, in-uyan te me talagpanubad wey te me Libita ka natimbang e ne pelata wey bulawan, wey me kasangkapan eyew eg-uyanen diye te timplu te Manama ney diye te Hirusalim.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-uli diye te Hirusalim</t><br/>Ne migligkat key te igkasapulu wey daruwa (12) ne aldew te an-anayan ne bulan puun te Weyig te Ahaba peendiye te Hirusalim. Ne migpangabang kanami ka Manama wey impariyu key nikandin puun te me kuntere ney wey puun te egmanggepas diye te dalan.


text:
Te igkeep‑at ne aldew, intimbang ney e diye te seled te timplu te Manama ney ka pelata wey bulawan wey ka me kasangkapan ney, wey impiyal ney e seini ki Mirimut ne anak ni Uriyas, ka talagpanubad. Ne iyan din duma si Iliyasar ne anak ni Pinihas, wey ka me Libita ne si Husabad ne anak ni Hiswi, wey si Nuwadiyas ne anak ni Binuy.


text:
Ne nataman, ka nekeuli puun te pegkarakep, migbehey te igmanubad diye te Manama te Israil. Ne migpanubad sikandan te sapulu wey daruwa (12) ne turu ne baka para te langun ne Israilita, siyam ne pulu wey hen‑em (96) ne lukesan ne karniru, wey pitu ne pulu wey pitu (77) ne nati te karniru. Ne migpanubad man‑e sikandan te sapulu wey daruwa (12) ne lukesan ne kambing para te me sale dan. Intutung seini langun isip igpanubad diye te Magbebaye ne Manama.


text:
Ne imbehey ran degma ka insulat te Hari ne suhu diye te labew ne me upisyal wey diye te me gubirnadur te prubinsya ne kayi te talipag te Weyig ne Iyupratis, wey imbulihan te seini ne me pangulu ka me etew wey ka timplu te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglungku ni Isra te pegkamasinupaken te me Israilita</t><br/>Pegkeimpus kayi, migparani keddiey ka me upisyal wey migkahi, “Ka me Israilita, ka me talagpanubad wey ka me Libita, mig-ikul te mallindit ne hinimuwan te keet-etawan ne migsimba te me diyus-diyus. Ware sikandan migpariyu te me Kanaanen, me Hitihanen, me Pirisihanen, me Hibusihanen, me Amunihanen, me Muwabihanen, me Ihiptuhanen, wey me Amurihanen.


text:
Ne migmangasawa sikandan wey ka me anak dan ne lukes te me lapu ne me malitan. Sikan naa ka nasewuhan e te lein ne keet-etawan ka keet-etawan te Manama. Ne ka seini ne pegsupak, due dakel ne kalabetan te me upisyal wey me igbuyag.”


text:
Te pegkarineg ku kayi, inggisi ku ka kumbale ku wey ka hinabel ku. Ne inlagnut ku ka bulbul ku wey ka sumpe ku, wey migpinnuu a ne nasuhey.


text:
Ne migparani wey migpaminnuu duma keddiey ka langun ne naaldek te lalag te Manama te Israil eyew eglungku degma meyitenged te pegkamasinupaken te nekeuli puun te pegkarakep dengan. Ne migpinnuu a ne nasuhey taman te migginguma ka marusilem ne pegpanubad.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu ni Isra</t><br/>Te timpu ne eggimuwen e ka marusilem ne pegpanubad, mig-engked a ka migpuasa ne migsaluub te nahisi ne kumbale wey hinabel. Migpanimbuel a wey ingkayew ku ka me belad ku diye te Magbebaye ne Manama, ne Manama ku.


text:
Ne migkahi a, “He Manama ku, neyilew a amana, wey kena a egpakaatu ne egleng‑ag keykew tenged te hilew ku. Tenged su migtimpe e te ulu ney ka mareet ne hinimuwan ney wey nakaseked e te langit ka me sale ney.


text:
Migdakel e ka sale ney puun te timpu te me kaap-apuan ney taman kuntee. Tenged te me sale ney, imbehey key e nikeykew diye te Hari te lein ne me nasud lagkes ka me Hari ney, ka me talagpanubad ney, wey impeyimatayan nu, impeuripen, impatulis, wey impeyilawan iling te neyitabu kuntee.


text:
Piru kuntee, he Magbebaye ne Manama ne Manama ney, neyid‑u ka kanami seled te malepet ne timpu, wey intuhutan nu ne duen ded nasame kanami, wey imbehayan key nikeykew te keupianan seled te seini se matulus ne inged. Ne imbehayan key nikeykew te egkapallateng<n>Te Hibruwanen: Impalayahan nu ka me mata ney.</n> wey imbulihan key nikeykew ne egpekeuli puun te pegkarakep.


text:
Minsan te naddakep key, piru ware key engkeri nikeykew, ke kene, nasi nu ipapitew kanami ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan pinaahi te peglapig kanami te me Hari te Pirsya. Ne imbehayan key nikeykew te iyam ne umul eyew egkabalbalawan ney te egpasasindeg ka timplu nu, wey imbehayan key nikeykew te egkaaputan kayi te Huda wey te Hirusalim.<pb/>


text:
“He Manama ney, nekey naan e kuntee ka igkalalag ney pegkeimpus te seeye se langun ne neyitabu? Insupak ney red man‑e ka me suhu nu


text:
kanami pinaahi te me suluhuanen nu ne me prupita. Migkahiyan key nikandan ne ka tane ne eggendiyaan ney eyew eg-ugpaan, sabeka ne tane ne neempet te sale tenged te mallindit ne hinimuwan te keet-etawan diye wey te pegsimba ran te me diyus-diyus.


text:
Ingkahiyan key man‑e nikandan te kene ney igmaasawa ka me anak ney ne malitan te me anak dan ne lukes, wey ke igmaasawa ney naa ka me anak dan ne malitan te me anak ney ne me lukes. Ne kene key degma nikandan egpepamitawen te egpakameupiya wey egpakamatubung puun te me etew ne nangugpe te seeye ne inged. Keilangan ne egtumanen ney sika eyew egmaresen wey egmatubung key, wey ka sika ne katubung egkapanunud te me kabuhalan ney te ware egtamanan.<pb/>


text:
“Ne kuntee inlegparan key nikeykew tenged te mareet ne hinimuwan ney wey te dakel ne sale ney. Piru maagkap de ka legpad nu kanami du te sale ne neyimu ney, wey intuhutan nu ne duen pad egkeuyag kanami.


text:
Minsan pad due, insupak ney red abayi ka me suhu nu, wey migpangasawa key te me etew ne mallindit se me himu. Egkabelu ka iya kanami wey egguleen key nikeykew taman te warad egkasame kanami.


text:
He Magbebaye ne Manama, ne Manama te Israil, matareng ka. Intuhutan nu ne duen pad egkeuyag kanami taman te seini ne aldew. Ne sikanami se nakasale, seini key kuntee te tangkaan nu, minsan ware perem sabeka kanami ne eleg ne egpakasasindeg kayi te tangkaan nu tenged te sale ney.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-angken te keet-etawan te sale dan</t><br/>Taheed te mig-ampu wey migpangguhud te sale si Isra ne migsinehew wey miglangkeb diye te egkatangkaan te timplu te Manama, due susuluhi ne Israilita ne me lukes, me malitan wey me bate ne miglingut kandin. Ne migpanaman-taman degma sikandan migpandalawit.


text:
Ne si Sikaniyas ne anak ni Hihil, ne sabeka te me kabuhalan ni Ilam, migkahi ki Isra, “Kene key ne matinumanen te Manama ta su mig-asawa key te lapu ne me malitan puun te keet-etawan ne nakalingut kanta. Piru minsan pad due, duen ded egkapallateng te keet-etawan te Israil.


text:
Ne kuntee, eggimu key te kasabutan diye te Manama ta ne egdeldelen ney ka me asawa ney duma te me anak ney, sumale te tambag nu wey te seeye se duma ne migtahud te me suhu te Manama ta. Eggimuwen ney seini sumale te Balaud te Manama.


text:
Ne pangandam ke naa su himu nu iya ka pegnangen kanami ke nekey ka eleg ne eggimuwen. Egbulihan ney sikeykew, purisu pakannekal ka wey himuwa nu seini.”<pb/>


text:
Sikan naa, migsasindeg si Isra wey impasaad din ka me pangulu te me talagpanubad, ka me Libita, wey ka langun ne Israilita eyew egtumanen dan ka ingkahi ni Sikaniyas. Ne dutu, migsaad e sikandan langun.


text:
Ne mig-awe e si Isra diye te tangkaan te timplu te Manama, wey miggendiyad e te sinabeng ni Hihuhanan ne anak ni Iliyasib. Taheed te diye sikandin, ware sikandin migkeen wey mig-inum te weyig, tenged su migpabulus pad sikandin ka miglungku tenged te ware migmatinumanen ka nekeuli ne naddakep dengan.<pb/>


text:
Ne impataha ka intiru ne Huda wey Hirusalim, ne keilangan ne eglibulung diye te Hirusalim seeye se langun ne nekeuli puun te pegkarakep.


text:
Ne ke hentew seeye se kene egpakalepew seled te tatelu ne aldew, eg-ahawen ka langun ne karatuan din, sumale te pegbuut te me upisyal wey te me igbuyag, wey egdeldelen e sikandin puun te punduk te seeye se nekeuli puun te pegkarakep.


text:
Ne miglibulung diye te Hirusalim ka langun ne lukes te Huda wey te Binhamin seled te tatelu ne aldew, wey naminnuu sikandan diye te plasa te timplu te Manama. Neyitabu seeye te igkararuwa ne pulu (20) ne aldew te igkasiyam ne bulan. Ne nangelkel amana te kaaldek ka me etew tenged te mapahetpet ne kasabutan dan, wey tenged te makeseg ne uran.<pb/>


text:
Ne migsasindeg si Isra ne talagpanubad wey migkahi diye te kandan, “Kene kew ne matinumanen, su te pegpangasawa niyu te me lapu ne me malitan, intimulan niyu ka sale te Israil.


text:
Ne kuntee, ipangguhud niyu ka me sale niyu diye te Magbebaye ne Manama, ne Manama te kaap-apuan niyu, wey himuwa niyu ka igkeupii rin. Pariyu kew puun te keet-etawan ne nakalingut kaniyu wey puun te me asawa niyu ne lapu.”<pb/>


text:
Ne migtabak ka intiru ne punduk ne migpanguleyi te meemen, “Eleg ka! Keilangan ne eggimuwen ney ke nekey ka ingkahi nu.


text:
Piru masulug ka me etew wey makeseg ka uran te seini ne timpu, sikan naa, kene key egpakaantus kayi te lihawangan. Timul pad due, ka seini ne prublima kene egkeimpusan te sabeka re ne aldew wey ke daruwa naa, tenged su masulug ney te nekeyimu te dakel ne sale.


text:
Iggaat tad e kayi te Hirusalim ka me upisyal eyew iyan egpiyalan kayi. Ne egpeendiniyen de te intahahe ne timpu ka langun ne diye te me lungsud ney ne nenakaasawa te me malitan ne me lapu duma te me igbuyag wey me talewukum te tagse lungsud, taman te egkaawe e kayi te kanta ka mangune-kune ne langet te Manama.”


text:
Ne iyan de migsupak kayi si Diyunatan ne anak ni Asahil wey si Hasiya ne anak ni Tikba, wey inlapihan sikandan ni Misulam, wey ni Sabitay ne Libita.<pb/>


text:
Ne intuman sika te seeye se nekeuli puun te pegkarakep. Purisu si Isra ne talagpanubad, mig-alam te me lukes ne pangulu te me pamilya te tagse kabuhalan, wey inlista langun ka me ngaran dan. Te an-anayan ne aldew te igkasapulu ne bulan, migpinnuu sikandan eyew te peg-ugsi-ugsi te prublima.


text:
Ne te an-anayan ne aldew te an-anayan ne bulan, neimpusan dan e ka peg-ugsi-ugsi te langun ne lukes ne migmangasawa te lapu ne me malitan.<pb/>


text:
Si Iliyuwinay, si Maasiyas, si Ismail, si Nitanil, si Husabad, wey si Ilasa, ne egpuun te me kabuhalan ni Pasur.<pb/>


text:
Ne ka egpuun te me Libita iyan ensi Husabad, si Simii, si Kilayas ne ingngaranan degma ki Kilita, si Pitahiyas, si Huda wey si Ilisir.<pb/>


text:
Puun te me mangngulahing: si Ilyasib.<pb/>Puun te me talagtameng te gumawan te timplu: si Salum, si Tilim, wey si Uri.<pb/>


text:
Seini man‑e ka listaan te duma ne me Israilita ne nenakaasawa te me lapu:<pb/>Si Ramiyas, si Isiyas, si Malkiyas, si Mihamin, si Iliyasar, si Hasabiyas, wey si Binayas ne egpuun te me kabuhalan ni Parus.<pb/>


text:
Si Mataniyas, si Sakariyas, si Hihil, si Abdi, si Hirimut, wey si Ilyas ne egpuun te me kabuhalan ni Ilam.<pb/>


text:
Si Iliyuwinay, si Iliyasib, si Mataniyas, si Hirimut, si Sabad, wey si Asisa ne egpuun te me kabuhalan ni Satu.<pb/>


text:
Si Misulam, si Maluk, si Adayas, si Hasub, si Saal, wey si Hirimut ne egpuun te me kabuhalan ni Bani.<pb/>


text:
Si Adna, si Kilal, si Binayas, si Maasiyas, si Mataniyas, si Bisalil, si Binuy, wey si Manasis ne egpuun te me kabuhalan ni Pahatmuwab.<pb/>


text:
Si Matinay, si Matata, si Sabad, si Ilipilit, si Hirimay, si Manasis, wey si Simii ne egpuun te me kabuhalan ni Hasum.<pb/>


text:
Si Hiil, si Matitiyas, si Sabad, si Sibina, si Haday, si Huwil, wey si Binayas ne egpuun te me kabuhalan ni Nibu.<pb/>


text:
Sikandan langun ka nenakaasawa te me lapu ne me malitan, wey ka duma kandan nenakaanak te sika ne me malitan.


text:
Seini ka guhuren ni Nihimiyas ne anak ni Hakaliyas.<br/><t>Ka peg-ampu ni Nihimiyas para te Hirusalim</t><br/><pb/>Te bulan te Kislib,<n>Me elat-elat seini te Nubimbri peendiye te me elat-elat te Disimbri.</n> diya a te Susa, ka iney ne siyudad. Te seeye ne timpu, migdaruwe e ne pulu (20) ne leg‑un ne mighari si Artasirsis.


text:
Ne imbayaan a ni Hanani ne sabeka te me suled ku, wey due me matig-Huda ne migduma kandin. Ne mig-insaan ku sikandan meyitenged te me Hudiyu ne nakalibed ded<n>Ka nenekeuli diye te Hirusalim, kene ne langun ne naddakep.</n> ka naddakep wey in-uyan diye te Babilunya, wey ka meyitenged te Hirusalim.


text:
Ne migtabak sikandan, “Subla ne nabaybayaran seeye se nekeuli<n>Ka nenekeuli diye te Hirusalim, kene ne langun ne naddakep.</n> ne nenarakep wey neuyan, wey diyad te prubinsya te Huda, wey impeyilawan sikandan te me lapu ne nangugpe diye te marani ran. Nenaddeetan pad ka me batu ne alad te Hirusalim ne matikang wey makepal, wey nasilaban ka me gumawan kayi.”<pb/>


text:
Te narineg ku seini, duen e re se nakapinnuu ne nakasinehew. Ne miglungku a, migpuasa, wey mig-ampu te Manama diye te langit te pila ne aldew.


text:
Ne migkahi a, “He Magbebaye ne Manama te langit, maresen ka wey amana egtahuren<n>Te Hibruwanen: igkaaldek.</n> ne Manama. Intuman nu ka me kasabutan nu wey impapitew nu te geyinawa nu ne kene egkabalbalawan seeye se miggeyinawa keykew wey migtuman te me suhu nu.


text:
Tengtengi a nikeykew wey pammineha nu ka peg-ampu ku te suluhuanen nu te aldew wey marusilem para te me suluhuanen nu ne iyan ka keet-etawan te Israil. Igpangguhud ku keykew ka me sale ney, wey ka sale te me kaap-apuan ku.


text:
Mareet amana ka inggimu ney diye te keykew. Ware ney tumana ka me balaud nu, tulumanen, wey me suhu nu ne impabehey nu kanami te suluhuanen nu ne si Muwisis.


text:
Tantanuri nu ubag ka ingkahi nu te suluhuanen nu ne si Muwisis, ‘Ke kene kew egmatinumanen keddiey, egmegsuwayen ku sikaniyu diye te nalein-lein ne me nasud.


text:
Piru ke eglibed kew keddiey wey egtumanen niyu ka me suhu ku, minsan pad ke egmekegsuwey kew diye te maddiyu ne inged, eg-uyanen ku red sikaniyu diye te inged ne in-alam ku eyew diye kew egsimba keddi.’<n>Te Hibruwanen: diye ku igpeugpe ka ngaran ku.</n><pb/>


text:
“Me suluhuanen nu sikandan wey me etew nu ne inluwas nu pinaahi te dakel ne geem wey kanekal<n>Te Hibruwanen: manekal ne belad.</n> nu.


text:
He Magbebaye ne Manama, pammineha nu ubag ka me peg-ampu ku te suluhuanen nu wey ka peg-ampu te me suluhuanen nu ne egkahale ne egtahud keykew. Ituhut nu perem ne eglampus a te seini ne aldew wey te ighangyu ku te Hari, wey igkeyid‑u a nikandin.”<pb/>Te seeye ne timpu, sikeddi ka impiyalan ne talagsendad te inumen te Hari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggendiye ni Nihimiyas te Hirusalim</t><br/>Sabeka ne aldew, in-andaman e si Hari Artasirsis te binu, wey insendaran kud sikandin. Bulan seeye ne egngaranan te Nisan,<n>Me elat-elat seini te Marsu peendiye te me elat-elat te Abril.</n> te igkarangeb ne pulu (20) ne leg‑un te peghari din. Ne seeye pad iya ka timpu ne miglungku a diye te tangkaan te Hari.


text:
Sikan naa ka nekeinse sikandin keddi, “Mania te hendue te eglungku ka, ne kene ke ma perem egderalu? Nekey ka inlungku nu?”<pb/>Ne naaldek a amana dutu.


text:
Ne intabak ku ka Hari, “Mahal ne Hari, egkeuyag ka te ware egtamanan! Mania te kene e naa eglungku te nalundus man e ka siyudad ne inlebengan te me kaap-apuan ku, wey nenasilaban e ka me gumawan dutu.”


text:
Ne intabak ku ka Hari, “Ke egkabennalan ke red mahal ne Hari, wey ke igkeupii e red nikeykew, tuhuti a ne eggendiye te Huda te siyudad ne inlebengan te me kaap-apuan ku eyew egbalbalawan ku seini te egpasasindeg.”<pb/>


text:
Ne mig-inse e man‑e keddi ka Hari taheed te migpinnuu diye te kakiliran din ka Rayna, “Egkapilaan kaa diye wey ken‑u kaa eglibed?” Ne migkekerew a kandin ke ken‑u a eglibed wey impeyipanew ad nikandin.<pb/>


text:
Ne migkahiyan ku man‑e ka Hari, “Ke egkabennalan ke red Mahal ne Hari, behayi a te me sulat para te me gubirnadur ne diye te prubinsya ne talipag te Weyig ne Iyupratis,<n>Limang te Weyig.</n> su eyew egpaliharen a nikandan peendiye te Huda.


text:
Ne sulati nu ubag si Asap ka migbantey te puwalasan nu eyew egbehayan a nikandin te me kayu. Iggumawan seini te malig‑en ne baley ne matikang ne marani te timplu, ig-alad te siyudad, wey te igbebaley te eg-ugpaan ku.” Ne nabennalan ka Hari te inhangyu ku kandin su intantanuran<n>Te Hibruwanen: miggen-genan a te meupiya ne belad te Manama ku.</n> e ma te Manama ku.<pb/>


text:
Te peggipanew kud, imparumaan a te Hari te me upisyal te me sundalu wey te migmangudde. Te pegginguma ku diye te prubinsya ne talipag te Weyig ne Iyupratis, imbehey kud e te me gubirnadur ka me sulat te Hari.


text:
Piru nanengnengan ni Sanbalat ne Hurunihanen wey ni Tubiyas ne sabeka ne upisyal ne Amunihanen ne migginguma a eyew egbulihan ka me matig-Israil, wey neepes-epes sikandan.<pb/>


text:
Te igkatelu ne marusilem, miggipanew a duma te pila ne me etew. Ne warad iya innangenan ku te igkeupii te Manama ne igpeyimu keddi te Hirusalim. Ne ware degma duma ne ayam ne in-uyan ney angin e te asnu ne in-unturan ku.


text:
Ne diya a miglihawang te Gumawan te Napu ne egpeendiye te Belun te Salimbaweng wey diye te Gumawan te Basuraan. Ne impitew ku ka me batu ne alad te siyudad ne newugnak pad, wey nenasilaban ka me gumawan kayi.


text:
Inggendiyaan ku degma ka Gumawan te Sebseb wey ka Lanew te Hari piru ware egkabayaan te asnu ne in-unturan ku.


text:
Purisu, migpabulus e naan de diye te Napu te Kidrun, wey impitew ku ka me batu ne alad te siyudad diye. Nataman, miglibed ad te imbaye ku ne Gumawan te Napu.<pb/>


text:
Ne ware nakanengneng ka me pangulu ke hendei a egpuun wey ke nekey ka inggimu ku. Su ware mem pad Hudiyu ne ingguhuran ku meyitenged te me planu ku, minsan ka me talagpanubad, talahuren ne me etew, me upisyal, wey te duma pad ne egpakabulig te himu.


text:
Nataman, ingkahiyan ku sikandan, “Nakita niyu ka mareet ne neula-ula ta. Nareetan ka batu ne alad te Hirusalim ne matikang wey makepal, wey nasilaban ka me gumawan kayi. Purisu, egbalbalawan ta ka me alad te siyudad eyew kene kid e egkeyilawan.”


text:
Ne impangguhuran ku sikandan te intantanuran a te Manama ku wey ke nekey ka ingkahi te Hari keddi.<pb/>Ne migkahi sikandan, “Uya, egbalbalawan ta ka me alad.” Purisu, migpangandam e sikandan eyew te pegbunsud te himu.


text:
Piru te nanengnengan seini ni Sanbalat ne Hurunihanen wey ni Tubiyas ne sabeka ne upisyal ne Amunihanen, wey ni Gisim ne Arabihanen, ingngisiyan key e nikandan wey imbaley-baley. Ne migkahi sikandan, “Nekey‑a seini se eggimuwen niyu? Migsuman-suman kew bes ne egkuntere te Hari?”<pb/>


text:
Ne migtabak a, “Eglampus key pinaahi te bulig te Magbebaye ne Manama te langit. Ne sikanami se me suluhuanen din, igpabulus ney ka pegbalew-balew te matikang wey makepal ne alad ne batu. Piru sikaniyu, ware mule baad niyu kayi, wey ke katenged naa, wey ke itulan naa kayi te Hirusalim.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbalew-balew te alad te Hirusalim</t><br/>Ne iyan migbalew-balew te Gumawan te Karniru si Iliyasib ne Labew ne Talagpanubad wey ka me duma rin ne talagpanubad. Te neimpusan dan e ka pegbalew-balew te me gumawan, inhalad dan e seini. Inhalad dan man‑e ka Matikang ne Baley te Sabeka ne Gatus, wey ka Matikang ne Baley ni Hananil.<pb/>


text:
Ne iyan migbalew-balew te alad ne sumpul dutu ka keet-etawan te Hiriku, wey iyan migbalew-balew te lein ne sumpul si Sakur ne anak ni Imri.<pb/>


text:
Ne iyan migbalew-balew te Gumawan te Isda ka me kabuhalan ni Hasina. Intangen dan ka me sungkaleg te lekeb, ka me lekeb, wey ka me balabag ne igpagul kayi.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad te sumpul ne baad te alad si Mirimut ne anak ni Uriyas wey apu ni Hakus. Ne iyan mig-ayad-ayad te sumpul man‑e ne baad si Misulam ne anak ni Birikiyas wey apu ni Misisabil.<pb/>Ne iyan mig-ayad-ayad te sumpul man‑e ne baad si Saduk ne anak ni Baana.


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad te sumpul ne baad ka keet-etawan te Tikuwa. Piru ware himuwa te me talahuren ne etew te Tikuwa ka igpeyimu kandan te me pangulu ran te trabahu.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad te Tapey<n>Te Hibruwanen: Yasana.</n> ne Gumawan si Huyada ne anak ni Pasiya wey si Misulam ne anak ni Bisudiyas. Intangen dan ka me sungkaleg te lekeb, ka me lekeb, wey ka me balabag ne igpagul kayi.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul te sumpul ne baad te alad si Milatiyas ne matig-Gibyun, si Hadun ne matig-Mirunut, wey ka me lukes ne me matig-Gibyun wey me matig-Mispa. Ka seini ne me lungsud, immanduan te gubirnadur te prubinsya ne talipag te Weyig ne Iyupratis.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul kandan si Usil ne anak ni Harayas ne talagsayab te bulawan.<pb/>Mig-ayad-ayad migsinundul kandin si Hananiyas ne sabeka te me talaggimu te me peemut. Ne naay-ayaran dan ka alad te Hirusalim taman diye te egngaranan te Maluag ne Alad.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul kandan ka anak ni Hur ne si Ripayas ne pangulu te katenge ne distritu te Hirusalim.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul diye te egkatangkaan te baley rin si Hidayas ne anak ni Harumap.<pb/>Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul kandin si Hatus ne anak ni Hasabniyas.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul te lein ne baad wey te Matikang ne Baley ne Hilutuanan te Paan si Malkiyas ne anak ni Harim wey si Hasub ne anak ni Pahat-Muwab.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul si Salum ne anak ni Haluhis ne pangulu te katenge ne distritu te Hirusalim. Iyan migbulig kandin ka anak din ne me malitan.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad te Gumawan te Napu si Hanun wey ka me mahinged te Sanuwa. Imbalbalawan dan seini wey intangen dan ka me sungkaleg te lekeb wey me balabag ne igpagul kayi. Nakaayad-ayad sikandan te me 440 ne mitrus ne alad taman te Gumawan te Basuraan.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad te gumawan ne egngaranan te Basuraan si Malkiyas ne anak ni Rikab ne pangulu te distritu te Bit-Hakirim. Imbalbalawan din seini te eggimu wey intangen din ka me sungkaleg te lekeb, ka me lekeb, wey ka me balabag ne igpagul kayi.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad te Gumawan te Sebseb ka anak ni Kulhusi ne si Salum ne pangulu te distritu te Mispa. Imbalbalawan din seini, in-atepan wey intangen din ka me sungkaleg te lekeb, ka me lekeb, wey ka me balabag ne igpagul kayi. Ne imbalbalawan din man‑e ka alad te linew ne egngaranan te Sila ne marani te pinamulaan te Hari, taman te haheran ne puun te siyudad ni Hari Dabid.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul kandin ka anak ni Asbuk ne si Nihimiyas ne pangulu te katenge ne distritu te Bitsur. In-ay-ayaran din ka egkatangkaan te inlebengan ki Dabid, taman te limuranan te weyig, wey te Baley te me Bahani.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul ka me Libita ne impanguluwan ni Rihum ne anak ni Bani.<pb/>Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul kandan si Hasabiyas ne pangulu te katenge ne distritu te Kila, te distritu rin.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul kandin ka me karumaan dan ne impanguluwan te anak ni Hinadad ne si Bibay ne pangulu te katenge ne distritu te Kila.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul si Isir ne anak ni Huswi ne pangulu te Mispa te lein ne baad ne egkatangkaan te tahuanan te me panganiban taman te pikungan te alad.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul si Baruk ne anak ni Sabay puun te pikungan te alad peendiye te gumawan te baley ni Iliyasib ne Labew ne Talagpanubad.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul ka anak ni Uriyas ne si Mirimut ne apu ni Hakus puun te gumawan te baley ni Iliyasib taman diye te tamanan te seini ne baley.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me talagpanubad ne migbulig mig-ayad-ayad te alad</t><br/>Ne due me talagpanubad ne migpuun te me distritu ne nakalingut te Hirusalim ne migbulig mig-ayad-ayad te alad.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul kandan si Binhamin wey si Hasub diye te egkatangkaan te baley ran.<pb/>Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul kandan diye te egkatangkaan te baley rin si Asariyas ne anak ni Maasiyas wey apu ni Ananiyas.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul kandin te lein ne baad si Binuy ne anak ni Hinadad. Puun te baley ni Asariyas taman te pikungan te alad ka in-ay-ayaran din.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul si Palal ne anak ni Usay. In-ay-ayaran din ka sumpul ne baad te alad; puun te egkatangkaan te pikungan te alad wey te matikang ne baley ne diye te ampew te palasyu ne marani te lama te ugpaan te talagbantey.<pb/>Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul kandin ka anak ni Parus ne si Pidayas


text:
wey ka me suluhuanen te timplu ne mig-ugpe te Bubungan te Upil. Puun te egkatangkaan te gumawan ne egngaranan te Weyig ne diye te igsile wey diye te matikang ne baley ka in-ay-ayaran dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me etew ne migbulig te peg-ayad-ayad te alad</t><br/>Ne due nanginguma ne me matig-Tikuwa wey sikandan ka mig-ayad-ayad te lein ne baad. Puun te dakel wey matikang ne baley taman te alad te Upil ka in-ay-ayaran dan.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad te gumawan ne egngaranan te Kudde ka me talagpanubad. Ne masi-ayad-ayad e sikandan te alad ne egkatangkaan te me baley ran.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul si Saduk ne anak ni Imir te alad ne egkatangkaan te baley rin.<pb/>Ne iyan mig-ayad-ayad migsinundul kandin te lein ne baad ka anak ni Sikaniyas ne si Simaya ne talagbantey te Gumawan te Igsile.<pb/>


text:
Ne migsinundul kandin mig-ayad-ayad te lein ne baad si Hananiyas ne anak ni Silimiyas wey si Hanun ne igkeen‑em ne anak ni Salap.<pb/>Ne migsinundul kandan si Misulam ne anak ni Birikiyas ne mig-ayad-ayad te alad ne egkatangkaan te baley rin.<pb/>


text:
Ne migsinundul kandin si Malkiyas ne sabeka ne mannayab te bulawan. Mig-ay-ayaran din ka alad taman te baley te suluhuanen diye te timplu wey te me nigusyanti ne egkatangkaan te Gumawan ne Libulunganan, wey taman te sinabeng ne impeuntud te pikungan te alad.<pb/>


text:
Ne iyan mig-ayad-ayad te katammanan ne baad te alad ka me talagdekdek te bulawan wey ka me nigusyanti. Puun te sinabeng ne diye te dibabew te pikungan wey te Gumawan te Karniru ka in-ay-ayaran dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkuntere ki Nihimiyas</t><br/>Te pegkarineg ni Sanbalat ne gubirnadur te Samarya te egbalbalawan ney ka batu ne alad, nalanglangetan sikandin. Ne indali-dian din ka me Hudiyu.


text:
Ne migkahi sikandin diye te tangkaan te me duma rin wey te me sundalu te Samarya, “Nekey‑a ka eggimuwen te seini se luyeg ne me Hudiyu? Egbalbalawan dan ubag ka alad te Hirusalim? Migsuman-suman buwa sikandan ne egkeimpusan dan te senge-kaaldew re ka pegbalew-balew te alad wey egpanubaran dan e? Migsuman-suman buwa sikandan ne egkalimud dan pad ka nenasilaban wey nallupet e ne me batu?”<pb/>


text:
Ne migkahi degma si Tubiyas ne Amunihanen ne migpinnuu diye te dulug ni Sanbalat, “Malehet sika. Egkatempag ka inggimu ran ne alad ne batu minsan ke laku re ka egpamaneyik!”<pb/>


text:
Ne seeye naa ka mig-ampu a, “Pammineha key, Manama ney, su indali-dian key. Eglibed perem kandan ka indali-di dan kanami. Egkaamin perem ka karatuan dan wey egkarakep sikandan wey eg-uyanen diye te lein ne inged.


text:
Kene nu pasayluwa sikandan te mareet ne hinimuwan dan, wey kene nu lingawi ka me sale dan, su inlemetan ke ma nikandan diye te me tangkaan te migtrabahu te alad.”<pb/>


text:
Sikan naa ka nabalbalawan ney ka batu ne alad taman te natenge e ka katikang kayi, su amana ma ne maahet-ahet ka me etew ne egtrabahu.<pb/>


text:
Piru te pegkarineg ni Sanbalat, wey ni Tubiyas, wey te me Arabihanen, me Amunihanen, me matig-Asdud ne nakapabulus ded ka peg-ayad-ayad te batu ne alad te Hirusalim, wey nasengsengan e ka me lungag, nalanglangetan sikandan.


text:
Piru mig-ampu key te Manama ney wey due impabantey ney te maaldew wey te marusilem su eyew due egpakabantey kanami puun kandan.<pb/>


text:
Ne migkahi ka me matig-Huda, “Migmagguye e ka me trabahanti, wey miglatambu pad ka nallupet ne me batu ne egpangaween ney. Kene ney egkeimpusan te egbalew-balew ka batu ne alad.”<pb/>


text:
Ne migkahi degma ka me kuntere ney, “Egtigkawen ta sikandan te eglusud taheed te kene pad sikandan egpakanengneng wey egpakakita kanta, wey egpangimatayan ta sikandan eyew egkeengked e ka himu ran.”


text:
Ne ka me Hudiyu ne nangugpe diye te marani ran, nangendiye te kanami wey layun key nikandan panpanayi ne eglusuran key iya te me kuntere ney.<n>Te Hibruwanen: Kasapulu puun te langun ne inged ne igbaliyung niyu kanami.</n>


text:
Purisu, due impabantey ku diye te liyu te kinariraleman te me baad ne nalunglungahan pad ne batu ne alad. Immegduma-ruma ku pabantaya te batu ne alad ka me taltalagduma wey naatul te me kampilan, me deldeg, wey me pane.<pb/>


text:
Ne inleuy ku ka me etew wey ingkahiyan ku ka me talahuren ne me etew, me upisyal, wey ka duma ne keet-etawan, “Kene kew kaaldek te me kuntere ta. Tantanuri niyu ne maresen wey kein-inuwan ka Magbebaye ne Manama. Pakig-ehet kew para due keupianan te me suled niyu ne me lukes, me anak niyu, me asawa niyu, wey te me ugpaan niyu.”


text:
Te nahuhuran e ka me kuntere ney ne nanengnengan ney e ka implanu ran wey nakita ran ne indereetan te Manama ka implanu ran, inliberan ney e langun ka himu ney ne eg-ayad-ayad te batu ne alad.<pb/>


text:
Puun te seeye ne aldew, nabaad ka me etew te daruwa. Ka senge-baad migtrabahu wey ka senge-baad migbantey, wey due me deldeg dan, me kalasag, wey me pane wey migsaluub te putew ne dingding te kumeng. Ne migbehey ka me pangulu te igkabulig dan<n>Te Hibruwanen: Migsesasindeg ka me pangulu diye te egkeinniyuhan.</n> te me matig-Huda ne migbalew-balew te alad.


text:
Ne seeye se tigbaba te me batu, migtrabahu ne limang de ne belad ka inggamit wey ka limang ne belad, inggen-gen te panganiban.


text:
Ne migsiniket te kampilan ka langun ne migtrabahu wey diye migsesasindeg te dulug ku ka etew ne talagparahing te trumpita.


text:
Ne ingkahiyan ku ka me talahuren ne me etew, ka me upisyal, wey ka me etew, “Dakel wey maluag ka eg-alaren ta wey nekegdiyu-diyu ki.


text:
Sikan naa ke egkarineg niyu ka dahing te trumpita, dagdahew kew hengkayi te keddi. Ne egpangabangan ki te Manama te pegpakig-ehet kandan.”


text:
Purisu migpabulus key migtrabahu puun te egkaliwaswas taman te egkasagkup, wey imbantayan key te senge-baad te me etew ne due me deldeg.<pb/>


text:
Te seeye degma ne aldew, imbanasalan ku ka me etew ne ware mig-ugpe te Hirusalim wey ka me suluhuanen dan ne diye eggirehe te Hirusalim tagse marusilem, eyew egkabantayan ka siyudad wey eyew egpekeyimu e man‑e te maaldew.


text:
Sikan naa ka ware key en iya migluluung te insaluub ney te marusilem—minsan sikeddi, ka me suled ku, ka me suluhuanen ku, wey ka me talagbantey ne migduma-ruma keddi. Ne masihen-gen key re due te me panganiban ney.<n>Te Hibruwanen: Eg-uy-uyanen ney re due ka panganiban ney ke egpanakeru key.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka peggusey ni Nihimiyas te prublima</t><br/>Due me alunggun ne migsagsahukul diye te duma ran ded ne me Hudiyu.


text:
Migkahi sikandan, “Masulug ka me anak ney wey migkeilangan key te egkeenen ne trigu eyew egkeuyag key.”<pb/>


text:
Ne migkahi degma ka duma, “Impamirinda ney e ka me kamet ney, me parasan ney, wey ka me baley ney eyew due egkakeen ney tenged su egkabitil key.”<pb/>


text:
Ne due man‑e migkahi, “Nakapanambey key te seleppi para te buhis ne egbuyuen te Hari te me kamet ney wey me parasan ney.


text:
Ne kuntee, minsan nenekeg-iling ka langesa ney, wey ka anak ney ne me lukes iling ded degma te anak dan ne me lukes, napehes key red ne igpeuripen kandan ka me anak ney. Ne ka malehet, ka duma ne me anak ney ne me malitan impeuripen ney e. Piru ware egkeyimu ney su ka me kamet ney wey ka me parasan ney, naangken man‑e te duma ne etew.”<pb/>


text:
Ne insuman-suman ku seini paay-ayari wey te naay-ayaran kud seini te egsuman-suman, iyan ku indakeselan te sale ka me talahuren ne me etew wey me upisyal te me etew, wey ingkahiyan ku, “Inleig-leig niyu ka me suled niyu su impaanakan niyu ma ka seleppi ne impasambayan niyu kandan.”<pb/>Ne impalibulung ku ka keet-etawan.


text:
Ne ingkahiyan ku sikandan, “Inggimu ta ka langun ne egkeyimu ta eyew te peglekat te me karumaan ta ne me Hudiyu ne nakabelegye diye te duma ne me nasud. Piru tenged te inggimu niyu, napehes e man‑e sikandan ne migbelegye te pegkeetew ran diye mismu te kaniyu. Layun te naan de eglekata sikandan?” Ne nenakapeeneng-eneng de sikandan se nenatanengan.<pb/>


text:
Sikan naa ka migpabulus-bulus a, “Kene ne meupiya ka inggimu niyu. Keilangan ne eg-ugpe kew ne due kaaldek te Manama eyew kene ki egdali-dian te me nasud ne me kuntere ta.


text:
Timul pad, sikeddi wey ka me suled ku ne me lukes, wey ka me suluhuanen ku, migpasambey key degma te seleppi wey te egkakeen kandan. Ne kuntee igpeeneng-eneng tad ka pegpasubla te egsukut te insambayan dan.


text:
Ne ilibed niyu kuntee ne aldew ka me kamet dan, ka me parasan dan, ka me ulibuwan dan, wey ka me baley ran. Ilibed niyu man‑e ka anak te seleppi ne impasambayan niyu kandan, wey ka egkakeen, wey me binu, wey ka mentika.”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “Iglibed ney ka me karatuan dan wey kene key e egsukut kandan. Eggimuwen ney e ka ingkahi nu.”<pb/>Ne impeumew ku ka me talagpanubad, wey impepanaad ku diye te tangkaan dan ka me pangulu wey me upisyal ne egtumanen dan iya ka impanaad dan.


text:
Ne inggekad ku ka tabed ku wey intepungan ku ka kumbale<n>Ka igmanaluub dengan ware burusa, purisu ka eggimuwen dan ne burusa iyan ka tabed dan. Ka pegkaawe te langun ka igpasabut dutu.</n> ku wey migkahi a, “Iling kayi ka eggimuwen te Manama kaniyu, te me baley niyu, wey te me karatuan niyu ke kene niyu egtumanen ka impanaad niyu. Eg-aween din perem ka langun diye te kaniyu.”<pb/>Ne migkahi ka langun, “Malehet iya!” Ne indeyrey ran ka Magbebaye ne Manama, wey intuman dan ka impanaad dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbulig ni Nihimiyas</t><br/>Neyimu a ne gubirnadur te Huda te sapulu wey daruwa (12) ne leg‑un, bunsud te igkararuwa ne pulu (20) taman te tatelu ne pulu wey daruwa (32) ne leg‑un te peghari ni Artasirsis. Ne minsan pad due, wara ad iya migkeen te egkakeen te egkeyimu ne gubirnadur wey iling ded degma ka me suled ku.


text:
Piru impeyirapan te me gubirnadur ne nekewun‑a keddi ka me etew, wey impanguwa ka egkakeen dan wey ka me binu ran. Impabehey pad man‑e sikandan te hep‑at ne pulu (40) ne buuk ne pelata. Minsan ka me talagbulig te gubirnadur, mig-ambag-ambag degma migleig-leig te me etew. Piru ware ku himuwa seini su naaldek a te Manama.


text:
Ne migpakannekal a ka egbalew-balew te batu ne alad te siyudad wey miglibulung diye ka langun ne suluhuanen ku eyew egbulig te himu. Ne wara a iya migkamkamuney te tane.


text:
Ne timul pad kayi, wara a migbuyu te minsan nekey, minsan sikeddi ka migpakeen te 150 ne me Hudiyu wey te me upisyal ran, ware pad labet te me mahaliyug ne egpuun te minsan hendei ne me nasud.


text:
Ne tagse aldew, miglapa a te sabeka ne baka wey hen‑em ne mallambeg ne me karniru wey me manuk. Ne tagse sapulu ne aldew, migbehey a man‑e te langun ne klasi te binu. Piru minsan pad iling due ka inggimu ku, wara a migkuwa te minsan nekey. Nakanengneng a ne mabehat amana seini para te me etew, purisu, wara a migkuwa te minsan nekey ne pegkeen ne para te gubirnadur.


text:
<br/><t>Ka planu te peggimatey ki Nihimiyas</t><br/>Nanengnengan ni Sanbalat, ni Tubiyas, wey ni Gisim ne Arabihanen wey te duma pad ne me kuntere ney, ne neimpusan ney e te egbalew-balew ka batu ne alad te siyudad wey warad e me lungag kayi, angin e te me lekeb ne ware pad nakatangen.


text:
Seeye naa, impeumew a ni Sanbalat wey ni Gisim te miggenendue, “Egkeupian key ne egpakigkita keykew diye te sabeka ne bariyu te Kipirim te napu te Unu.” Piru ka malehet, mareet bes ka tuyu dan keddi.


text:
Purisu migsuhu a degma te me etew eyew egkahi kandan, “Dakel ka himu ku, purisu kena a egpekeendue. Kene egkaayun ne egkeengkeran ku ka himu eyew re egpakigkita kaniyu.”<pb/>


text:
Te igkalimma ne pegginggat ni Sanbalat keddi, imparulungan a nikandin te suluhuanen din te ware pegketa ne sulat.


text:
Seini ka tahu te seeye ne sulat, “Egkahuhud te minsan hendei ne nasud, minsan si Gisim migkahi ne migsuman-suman ke kun wey ka me Hudiyu ne egribildi, sikan naa ka imbalbalawan niyu ka batu ne alad. Kahi rin pa iya ne egkeupian ke kun ne egkeyimu ne Hari te me Hudiyu.


text:
Ne mig-alam ke kun pad man‑e te me prupita ne egpataha due te Hirusalim ne sikeykew e ka Hari te Huda. Egkataman ne egkanengnengan iya seini te Hari, sikan naa ka keilangan ne eggendini ka su egpasabutey ki meyitenged kayi.”<pb/>


text:
Ne seini ka tabak ku kandin, “Ubat sika se ingkahi nu. Himu-himu nu re sika puun te suman-suman nu.”<pb/>


text:
Nakanengneng a ne ingginaaldek key re nikandan eyew egpakapeeneng-eneng key ka egtrabahu wey kene egkeimpusan ka himu ney. Piru mig-ampu a te Manama ne eglig‑enen e pad iya man‑e nikandin.<pb/>


text:
Sabeka ne aldew, miggendiya a te baley te kene egpakaleleug ne si Simaya ne anak ni Dilayas wey apu ni Mihitabil. Ne ingkahiyan a ni Simayas, “Eglibulung ki diye te timplu ne baley te Manama wey egpanlekeban ta ka me gumawan su eggengkayi kuntee te marusilem ka me kuntere nu eyew eggimatey keykew.”<pb/>


text:
Piru migtabak a, “Mania te egpallahuy a wey ke eggeles naa diye te timplu eyew kena a egpatey? Kena a egseled diye te timplu!”<pb/>


text:
Ne nasabut ku ne ware sikandin suhua te Manama, su imbayaran sikandin ni Sanbalat wey ni Tubiyas, sikan naa ka impanpanayan a nikandin.


text:
Igkeupii ran de ne egginaaldeken a wey egpekeyimu te sale ke egtumanen ku ka ingkahi ni Simayas wey eyew egkareetan ka bantug ku, wey eyew egdali-dian a te me etew.<pb/>


text:
Ne mig-ampu a, “He Manama ku, tantanuri nu ka langun ne mareet ne hinimuwan ni Tubiyas wey ni Sanbalat. Ne tantanuri nu degma ka malitan ne prupita ne si Nuwadiyas wey ka duma pad ne me prupita ne migpanginaaldek keddiey.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkeimpusi te alad</t><br/>Neimpusan ded iya ka batu ne alad te igkararuwa ne pulu wey lalimma (25) ne aldew te igkeen‑em ne bulan, ne iyan ka bulan te Ilul. Migginguma te lalimma ne pulu wey daruwa (52) ne aldew ka peggingimpus te batu ne alad.


text:
Te pegkanengnengi kayi te me etew te nakalingut ne me nasud ne egkuntere kanami, nenaaldek sikandan wey neneyilew; su nasabut dan ne neimpusan ka seini ne himu puun te bulig te Manama.<pb/>


text:
Te intiru ne lalimma ne pulu wey daruwa (52) ne aldew, migmasulsulatey ka me talahuren ne me etew te Huda ki Tubiyas.


text:
Masulug ka migsaad ne eglapig ki Tubiyas ne matig-Huda, su mekaamung ma sikandin ni Sikaniyas ne anak ni Ara. Ne ka anak din degma ne lukes ne si Diyuhanan, nakaasawa te anak ni Misulam ne anak ni Birikiya.


text:
Ne impangguhud dan keddi ka me meupiya ne neyimu ni Tubiyas, wey impangguhud dan kandin ka langun ne impanlalag ku. Ne layun a peuyani ni Tubiyas te sulat eyew egginaaldeken a.<pb/>


text:
Te nabalbalawan e ka batu ne alad te siyudad, wey te nenakatangen e ka me gumawan, mig-alam ad te me etew ne egbantey te me gumawan te siyudad, wey me mangngulahing, wey me Libita.


text:
Imbehey ku ka katenged te pegbantey te Hirusalim diye te suled ku ne si Hanani wey ki Hananiyas ne pangulu te me talagbantey te alad te siyudad, su egkasalihan ma si Hananiyas wey dakel ka pegkaaldek din te Manama du te me duma rin.


text:
Ingkahiyan ku sikandan, “Kene niyu palukati ka me gumawan te siyudad te Hirusalim te kene pad egsile ka aldew wey palekebi niyu seini te kene pad eglineb ka aldew. Ne minsan pad ke due egbantey te gumawan, egpalekeban de due seini wey egpapagulan. Alam kew te mahinged te Hirusalim ne egpabantayen niyu kayi te siyudad wey pegsuwaya niyu sikandan. Ka duma diye egbantey te eg-ugpaan te me talagbantey, wey ka duma diye te tangkaan te me baley ran.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka listaan te naddakep ne nekeuli</t><br/><br/><t>(Isra 2:1-70)</t><br/>Maluag wey dakel ka siyudad te Hirusalim piru deisek de ka mig-ugpe, wey ware pad neyimu ne iyam ne me baley.<pb/>


text:
Ne imbanasalan a te Manama ne igpalibulung ka me talahuren ne me etew wey me upisyal, wey ka me etew eyew egrihistruwen sumale te kaap-apuan dan. Ne nakita ku ka listaan te me etew ne nekewun‑a nekeuli te siyudad.<pb/>


text:
Seini ka listaan te keet-etawan te prubinsya te Huda ne nekeuli puun te pegkarakep. Impandakep dengan ni Hari Nibukadnisar ka me pamilya ran wey impanguyan diye te Babilunya. Ne kuntee nekeuli e diye te Hirusalim wey diye te me lungsud dan ne sakup te Huda.


text:
Iyan dan pangulu ensi Sirubabil, si Huswi, si Nihimiyas, si Asariyas, si Raamiyas, si Nahamani, si Murdikay, si Bilsan, si Mispirit, si Bigbay, si Nihum, wey si Baana.<pb/>


text:
Migginguma te 392 ka langun ne me suluhuanen diye te timplu wey ka me kabuhalan te me suluhuanen ni Sulumun.<pb/>


text:
Ingkahiyan sikandan te gubirnadur ne kene egkaayun ne egkeen te inhalad diye te Manama taman te duen e talagpanubad ne egpakahamit te Urim wey Tumim ka egpanginginse te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Due me pangulu te pamilya te me etew ne migbehey te kasangkapan ne eggamiten te pegbalew-balew pegpasasindeg te timplu: ka gubirnadur migbehey te walu (8) ne kilu ne bulawan,<n>Te Hibruwanen: 1,000 ne darik ne bulawan.</n> lalimma ne pulu (50) ne yahung, wey 530 ne kumbale te me talagpanubad;


text:
ka duma ne me pangulu te me pamilya migbehey te 168 ne kilu ne bulawan<n>Te Hibruwanen: 20,000 ne darik ne bulawan.</n> wey 1,250 ne kilu ne pelata;<n>Te Hibruwanen: 500 ne mina ne pelata.</n>


text:
ka nasame ne me etew migbehey te 168 ne kilu ne bulawan,<n>Te Hibruwanen: 20,000 ne darik ne bulawan.</n> 1,200 ne kilu ne pelata,<n>Te Hibruwanen: 2,000 ne mina ne pelata.</n> wey hen‑em ne pulu wey pitu (67) ne kumbale te me talagpanubad.<pb/>


text:
Ne mig-uli e ka langun ne etew diye te me lungsud dan wey diyad nangugpe minsan ka me talagpanubad, me talagbantey te gumawan te timplu, me mangngulahing, wey me suluhuanen diye te timplu. Ne te igkapitu ne bulan, diyad ka keet-etawan te Israil te me lungsud dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbasa ni Isra te balaud</t><br/>Ne miglibulung ka langun ne etew diye te plasa ne egkatangkaan te Gumawan te Weyig. Ne ingkahiyan dan si Isra, ka mangngateu te Balaud te Manama ne igpeuyan ka baseen te Balaud ni Muwisis ne insuhu te Magbebaye ne Manama te Israil.


text:
Sikan naa, te an-anayan ne aldew te igkapitu ne bulan, in-uyan ni Isra ne talagpanubad ka Balaud diye te tangkaan te miglibulung ne me lukes, me malitan, wey me bate ne egtulik e.


text:
Ne imbasa rin te meemen ka baseen te Balaud diye te tangkaan te me etew ne miglibulung diye te Gumawan te Weyig, puun te maselem-selem taman te meudtu. Ne amana migpammineg ka langun ne etew te nakasulat dutu.<pb/>


text:
Ne migsasindeg si Isra, ka talagpanulu te Balaud te Manama diye te ampew te inlantawan ne kayu eyew eggamiten te seeye ne peglibulung. Ne ka migsasindeg diye te igkakawanan din si Matitiyas, si Sima, si Ananiyas, si Uriyas, si Hilkiyas, wey si Maasiyas. Ne ka diye te igkahibang din si Pidayas, si Misail, si Malkiyas, si Hasum, si Hasbaddana, si Sakariyas, wey si Misulam.<pb/>


text:
Egkakita si Isra te langun ne etew su matikang ma ka migsasindehan din. Te imbelat din e ka baseen, migsasindeg e ka langun ne etew.


text:
Ne indeyrey ni Isra ka Magbebaye ne Manama, ka mabantug ne Manama. Ne ingkayew te me etew ka me belad dan wey migtabak sikandan, “Malehet iya! Malehet iya!” Nataman, mig-usengul e sikandan diye te tane wey migsimba te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Ne migsasindeg e ka me etew wey impasabut e kandan ka Balaud. Ka migpasabut kandan iyan ensi Huswi, si Bani, si Siribiyas, si Hamin, si Akub, si Sabitay, si Hudiyas, si Maasiyas, si Kilita, si Asariyas, si Husabad, si Hanan, si Pilayas, wey ka me Libita.


text:
Imbasa ran paay-ayari ka Libru te Balaud te Manama wey impasabut dan ka kaluwasan te Balaud su eyew egpakasabut ka me etew.<pb/>


text:
Naninehew ka me etew te pegkarineg dan dutu. Ne si Nihimiyas ne gubirnadur, si Isra ne talagpanubad wey mangngateu te Balaud te Manama, wey ka me Libita ka migpasabut kandan te migkahi, “Matulus ne aldew seini diye te Magbebaye ne Manama niyu, purisu kene kew lungku wey ke pandalawit naa.”


text:
Ne migkahi si Nihimiyas kandan, “Hendiye kew e wey keen kew te me mananam ne egkakeen, wey inum kew te me meemis ne binu. Pamehayi niyu te egkakeen ka ware egkakeen su matulus para te Magbebaye ne Manama ka seini aldew. Kene kew lungku su ka kahale ne imbehey te Manama iyan egpakabehey kaniyu te kanekal.”<pb/>


text:
Ne impapeeneng-eneng degma te me Libita ka langun ne etew te migkahi, “Peeneng-eneng kew su matulus seini ne aldew. Kene kew lungku.”


text:
Ne nangipanew e ka langun ne etew eyew egkeen wey eg-inum, wey egpamehey te egkakeen. Miggale-gale sikandan su nakasabut ma sikandan te impanengneng kandan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka Pegsahakeen diye te me Leeb</t><br/>Te igkarangeb ne aldew, miglibulung diye ki Isra ne talagpanulu te Balaud te Manama ka langun ne pangulu te me pamilya, duma te me talagpanubad wey me Libita eyew te peg-ugsi-ugsi te nasulat diye te Balaud.


text:
Ne nanengnengan dan ne nasulat diye te Balaud te Magbebaye ne Manama ne imbehey ki Muwisis ne egpaleleeben ka keet-etawan te Israil te timpu te sahakeen te igkapitu ne bulan, wey diye sikandan egpeuugpaa.


text:
Ne keilangan man‑e ne igpanengneng wey egbanasalan ka langun ne lungsud wey diye te Hirusalim te seini: “Hendiye kew te me bubungan wey panguwa kew naa te me sugpang te ulibu, leew ne ulibu, mirtul, palmira, wey duma pad ne kayu ne malapung se dewun eyew eggimuwen ne leeb sumale te nasulat diye te Balaud.”<pb/>


text:
Sikan naa ka nangipanew e ka me etew wey nanguyan te me sugpang, wey nangimu e te me leeb diye te me atep<n>Mapatag ka atep te me Hudiyu.</n> dan, diye te lama ran, diye te lama te timplu, wey diye te plasa ne marani te Gumawan te Weyig, wey diye te plasa ne marani te Gumawan ni Ipraim.


text:
Ne nanleleeb e ka langun ne nekeuli ne naddakep te nangugpaan dan te timpu te sahakeen. Nahale amana sikandan tenged su seini pad man‑e neyimu te keet-etawan te Israil ka sahakeen puun dengan te timpu pad ni Huswi ne anak ni Nun.


text:
Tagse aldew ne egbaseen ni Isra ka baseen te Balaud te Manama puun te an-anayan ne aldew te sahakeen taman te katammanan ne aldew. Migsahakeen sikandan te pitu ne aldew wey te igkawalu ne aldew, miglibulung sikandan diye te tangkaan te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-angken te me Israilita te me sale dan</t><br/>Ne miglibulung ka keet-etawan te Israil te igkarangeb ne pulu wey hep‑at (24) ne aldew te sikan ded ne bulan wey migpuasa ne migsaluub te saku,<n>Iyan igpasabut kayi ka meitem wey egdehes ne manggad ne inggimu puun te bulbul te kambing ne igsaluub te timpu te peglungku wey ke eg-inniyug naa te sale.</n> wey migbubukbuk te abu te me ulu ran.


text:
Ne migsuwey-suwey ka me kabuhalan ni Israil puun te me lapu, taheed te in-ila ran wey impangguhud ka me sale dan, wey ka me sale te kaap-apuan dan.


text:
Ne migpabulus sikandan ka migsasindeg te tatelu ne uras taheed te imbasa ka baseen te Balaud te Magbebaye ne iyan ka Manama ran. Te tatelu e man‑e ne uras, impangguhud dan ka me sale dan wey migsimba te Magbebaye ne iyan ka Manama ran.


text:
Ne migsasindeg diye te innaggaheranan ka Libita ne si Huswi, si Bani, si Kadmiil, si Sibaniyas, si Buni, si Siribiyas, si Bani ne lein, wey si Kinani, ne migpanaman-taman mig-ampu diye te Magbebaye ne Manama ran.<pb/>


text:
Ne migkahi ka me Libita ne si Huswi, si Kadmiil, si Bani, si Hasabniyas, si Siribiyas, si Hudiyas, si Sibaniyas, wey si Pitaniyas,<pb/>“Sasindeg kew wey deyraya niyu ka ware egtamanan ne Magbebaye ne Manama niyu!”<pb/>Ne migkahi sikandan, “Egdayanen ka mabantug ne ngaran nu!<pb/>Kene egkalepengan ka ngaran nu te pegsaye wey pegdayan ney.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Isra, “Sikeykew re ka Magbebaye ne Manama ne miggimu te langit wey te langun ne bituen ne diye. Inggimu nu ka tane, ka dahat, wey ka langun ne tahu dutu. Ne imbehayan nu ka langun ne hinimuwan nu te umul, wey migsimba keykew ka me panalihan diye te langit.<pb/>


text:
Sikeykew ka Magbebaye ne Manama ka mig-alam ki Abram<pb/>wey mig-angey kandin puun te Ur ne diye te Babilunya ne in-ugpaan te me Kaldiyanen,<pb/>wey ingngaranan nu sikandin ki Abraham.<pb/>


text:
Ne migsesaad ka kandin<pb/>tenged su nakita nu ne matinumanen sikandin keykew.<pb/>Iyan nu kasabutan kandin se igbehey nu te kabuhalan din ka tane te me matig-Kanaan,<pb/>Hitihanen, Amurihanen, Pirisihanen, Hibusihanen, wey me Girgasihanen.<pb/>Ne intuman nu iya ka insaad nu su matareng ka.<pb/><pb/>


text:
“Nakita nu ka keyirapan te me kaap-apuan ney diye te Ihiptu,<pb/>wey narineg nu ka pegpangananey ran diye te Malalab ne Dahat.<n>Te Hibruwanen: Dahat ne tibehew.</n><pb/>


text:
Ingkuntere nu si Paraun te peggimu nu te me palinneu wey te kein-inuwan,<pb/>wey te langun ne me suluhuanen din, wey te keet-etawan din,<pb/>su nanengnengan nu ka pegdeeg-deeg dan te kaap-apuan ney.<pb/>Ne migmabantug ka ngaran nu taman kuntee.<pb/>


text:
Ne imbaad nu ka dahat diye te tangkaan te me etew nu<pb/>eyew egpakabaye sikandan te mammara ne tane.<pb/>Piru indegpak nu diye te maralem ka egpanalukun kandan;<pb/>iling te batu ne intanled diye te pused te dahat.<pb/>


text:
Miggun‑a ka kandan iling te sungkaleg ne gapun te timpu te maaldew,<pb/>wey inteng-awan nu sikandan te sungkaleg ne hapuy te timpu te marusilem.<pb/>


text:
Migpamaneug ka diye te Bubungan ne Sinay puun te langit<pb/>wey migpakiglalag ka kandan.<pb/>Imbehayan nu sikandan te eleg ne me tulumanen,<pb/>malehet ne me balaud, wey meupiya ne me suhu.<pb/>


text:
Impanulu nu kandan ka matulus te Aldew te Peggimeley,<pb/>wey imbehayan nu sikandan te me tulumanen, me balaud,<pb/>wey me suhu pinaahi te suluhuanen nu ne si Muwisis.<pb/><pb/>


text:
“Te impanggutasan sikandan, imbehayan nu sikandan te egkakeen ne egpuun te langit,<pb/>wey te nammaraan sikandan, impeinum nu sikandan te weyig ne egpuun te batu.<pb/>Insuhu nu sikandan ne eg-ahawen dan ka tane ne insaad nu ne igbehey kandan eyew eg-ugpaan dan.<pb/><pb/>


text:
“Piru me hambuhen sikandan,<pb/>me makehal se me ulu,<pb/>wey ware migpalintutuu te me suhu nu.<pb/>


text:
Kene sikandan egpammineg keykew,<pb/>wey inlingawan dan ka me kein-inuwan ne inggimu nu kandan.<pb/>Makehal se me ulu ran, wey nasi mig-alam te egpangulu kandan<pb/>eyew eglibed diye te Ihiptu ne nekeuripen kandan.<pb/>Piru mahaan ka egpasaylu, hiid‑uwen, hiimenawen ka, mananey egkabelu,<pb/>wey dakel se geyinawa ne kene egkabalbalawan.<pb/>Sikan naa ka ware nu sikandan engkeri,<pb/>


text:
minsan ke miggimu sikandan te larawan te nati ne baka wey migkahi,<pb/>‘Seini ka manama ne migluwas kanta puun te Ihiptu.’<pb/>Amana ka pegbaley-baley ran keykew.<pb/>


text:
Ne tenged te dakel ne hid‑u nu kandan,<pb/>ware nu sikandan engkeri diye te disirtu.<pb/>Ne ware mig-engked kandan ka gapun ne egpekeiling te sungkaleg ne tuus kandan te maaldew,<pb/>wey ka hapuy ne egpekeiling te sungkaleg ne egteng‑ew te egbayaan dan te marusilem.<pb/>


text:
Ne imbehey nu kandan ka meupiya ne Panisingan nu eyew egpanulu kandan.<pb/>Ne ware ka migpeeneng-eneng ka migbehey kandan te mana ne egkakeen<pb/>wey te weyig eyew kene sikandan egkengammaraan.<pb/>


text:
Intanggu nu sikandan diye te disirtu<pb/>te hep‑at ne pulu (40) ne leg‑un ne warad egpamitawen.<pb/>Ware nalledak ka me kumbale dan<pb/>wey ware nallupangi ka me paa ran.<pb/><pb/>


text:
“Ne imbulihan nu ka me kaap-apuan ney te pegtalu te me migharian wey te me nasud,<pb/>wey imbehey nu kandan ka tane dan.<pb/>Ne sikandan e ka kamuney te tane ni Sihun ne Hari te Hisbun<pb/>wey te tane ni Ug ne Hari te Basan.<pb/>


text:
Impamasalig nu ka me kabuhalan dan iling te me bituen ne diye te langit<pb/>wey in-uyan nu sikandan diye te tane ne insaad nu te me kaap-apuan dan eyew eg-ugpaan dan.<pb/>


text:
Sikan naa ka inggendiyaan dan e seeye ne tane wey iyan e egpakakamuney sikandan.<pb/>Impatalu nu kandan ka me Kanaanen ne mahinged te seeye ne tane.<pb/>Imbehey nu kandan ka me Kanaanen lagkes ka me Hari dan,<pb/>eyew egkeyimu ran ka igkeupii ran ne eggimuwen te Kanaanen.<pb/>


text:
Naahew ran ka me siyudad ne in-alad te matikang wey makepal ne batu<pb/>wey ka meupiya ne tane;<pb/>naangken dan ka me baley ne napenu-penu te memeupiya ne kasangkapan.<pb/>Naahew ran degma ka me belun, me parasan,<pb/>me kayu ne ulibu, wey me kayu ne masulug se behas.<pb/>Purisu nangeen sikandan wey nabbulung;<pb/>miglambeg sikandan wey nahale-gale tenged te egkasublaan ne keupiya nu.<pb/><pb/>


text:
“Piru migsupak sikandan wey migribildi keykew,<pb/>wey imbalahad dan ka balaud nu.<pb/>Impangimatayan dan ka me prupita nu<pb/>ne iyan migpaney-paney kandan eyew egpakalibed diye te keykew.<pb/>Ne amana ka pegbaley-baley ran keykew.<pb/>


text:
Sikan naa ka imbehey nu sikandan diye te me kuntere dan ne migbayad-bayad kandan.<pb/>Piru migpangananey sikandan keykew te timpu te nabaybayaran dan e<pb/>wey migpammineg ka kandan puun te langit.<pb/>Ne tenged te dakel ne hid‑u nu,<pb/>impeuyanan nu sikandan te me manluluwas ne migluwas kandan puun te me kuntere dan.<pb/>


text:
Piru te migmeupiye e se keugpe dan,<pb/>miggimu e man‑e sikandan te mareet diye te tangkaan nu.<pb/>Ne imbehey nud man‑e sikandan te me kuntere dan wey iyan e migmandu kandan.<pb/>Ne emun ke egpangananey e man‑e sikandan keykew,<pb/>egpamminehen nu red sikandan due te langit,<pb/>wey layun nu sikandan luwasa tenged te hid‑u nu.<pb/>


text:
Impanpanayan nu sikandan ne igpatuman ka me Balaud nu,<pb/>piru nasi migpaambug sikandan wey ware migtuman te me suhu nu.<pb/>Nakasupak sikandan te me tulumanen nu ne egpakabehey te malehet ne umul te seeye se egtuman dutu.<pb/>Migpanamantaman sikandan migsupak keykew<pb/>wey migpakehal te me ulu ran wey ware migpammineg keykew.<pb/>


text:
Imparumdumaan nu sikandan te malayat ne leg‑un.<pb/>Impeuyanan nu sikandan te Panisingan nu ne iyan migpaney-paney kandan pinaahi te me prupita nu,<pb/>piru warad iya sikandan miglinga-linga.<pb/>Sikan naa ka imbehey nud sikandan te me etew ne mig-ugpe diye te marani ran.<pb/>


text:
Piru tenged te dakel ne hid‑u nu, ware nu sikandan gulaa langun<pb/>wey ware nu sikandan engkeri te ware egkatamanan.<pb/>Su hiid‑uwen ka wey hiimenawen ne Manama.<pb/><pb/>


text:
“Sikeykew ka Manama ney—maresen ka, kein-inuwan wey mabantug.<pb/>Intuman nu ka kasabutan nu, wey impakita nu ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan.<pb/>Kuntee, kene nu sumsumana ne kene ne mahirap ka langun ne peg-antus ney.<pb/>Mig-antus key wey ka me Hari ney, me pangulu, me talagpanubad, me prupita, me kaap-apuan ney, wey te langun ne keet-etawan nu<pb/>puun pad te timpu ne indeeg-deeg key te me Hari te Asirya taman kuntee.<pb/>


text:
Piru eleg ka inggimu nu ne peglegpad kanami.<pb/>Matinumanen ka te saad nu kanami piru makasesale key mule.<pb/>


text:
Ware mig-ikul te me Balaud nu ka me Hari ney, ka me pangulu ney,<pb/>ka me talagpanubad ney, wey ka kaap-apuan ney.<pb/>Ware miglinga-linga sikandan te me suhu nu<pb/>wey te me paney-paney nu kandan.<pb/>


text:
Ne ware sikandan migpamakey keykew wey ware mig-inniyug te maddeet ne hinimuwan dan,<pb/>minsan pad due migharian dan<pb/>wey impakita nu ka dakel ne keupiya nu kandan,<pb/>wey minsan imbehayan nu sikandan te maluag ne tane ne meupiya.<pb/><pb/>


text:
“Ne kuntee, neuripen key e kayi te inged ne imbehey nu te kaap-apuan ney,<pb/>eyew egpakakeen key perem te ig-uma wey egkeuralan te langun ne keupianan kayi, piru nasi key re iya neuripen.<pb/>


text:
Tenged te me sale ney,<pb/>nekeendiyad e ka nahaani ney te me Hari ne impahari nu kanami.<pb/>Ne sikandan e ka migmandu kanami<pb/>wey te me ayam ney sumale te igkahale dan.<pb/>Ne amana key mig-antus.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggimu te kasabutan</t><br/>Ne tenged kayi langun, miggimu key te mapahetpet ne kasabutan wey insulat ney seini wey intahuan te silyu te me pangulu ney, me Libita, wey te me talagpanubad.<pb/>


text:
Ka an-anayan ne migtahu te silyu rin iyan ka gubirnadur ne si Nihimiyas ne anak ni Hakaliyas, wey si Sidikiyas.<pb/>


text:
<br/><t>Ka kasabutan</t><br/>Ka duma ne me etew, ka me talagpanubad, ka me Libita, ka me talagbantey te gumawan te timplu, ka me mangngulahing, ka me suluhuanen diye te timplu, wey ka langun ne etew ne migsuwey puun te me lapu eyew te pegtuman te Balaud te Manama, duma te me asawa ran, me anak dan ne me lukes wey me malitan, wey te langun ne bate ne egtulik e,


text:
migpanaad, duma te me talahuren ne me etew: “Egtumanen ney ka Balaud te Manama ne imbehey rin te suluhuanen din ne si Muwisis. Egsaad key ne egtumanen ney ka langun ne insuhu te Magbebaye ne Manama ney wey ka me tulumanen, wey me balaud ne imbehey rin. Egdawaten ney ka dilus ke kene ney egkatuman ka saad ney.<pb/>


text:
“Egsaad key ne kene ney e egpepangasaween ka me anak ney ne me lukes wey ke igpaasawa ney naa ka me anak ney ne me malitan, te me lapu ne nangugpe te inged ney.<pb/>


text:
“Egpanaad key man‑e ne kene key egbebeli ke egpamelegye ka me lapu te minsan nekey wey ke egkakeen naa te Aldew te Peggimeley, wey te me mahal ne aldew. Ne te tagse igkapitu ne leg‑un, kene ney egpamulaan ka tane ney, wey kene ney e egsukuten ka me utang te duma.<pb/>


text:
“Ne egpanaad key man‑e ne egbehey key tagse leg‑un te hep‑at ne gramu te pelata eyew igbulig te eggimuwen diye te timplu.


text:
Igbeli seini te paan ne ighalad, te egkakeen ne ighalad tagse aldew, te igpanubad ne me ayam, te ighalad para te Aldew te Peggimeley, te me igsahakeen te Iyam ne Bulan, wey te duma pad ne me sahakeen. Igbeli man‑e seini te duma ne igpanubad diye te Manama, wey te igpanubad te pegpalangesa eyew te peglinis te sale te Israil, wey te langun ne egkeilanganen para te timplu.<pb/>


text:
“Egpintut-pintut key se me talagpanubad, me Libita, wey lagkes ka me etew, eyew egkanengnengan ney ke ken‑u eg-uyan ka tagse pamilya te kayu ne igtemeg diye te altar ne diye te timplu te Magbebaye ne Manama ney te tagse leg‑un sumale te nasulat te Balaud.<pb/>


text:
“Egsaad key man‑e ne eg-uyanen ney tagse leg‑un diye te timplu te Magbebaye ne Manama ka an-anayan ne uma te me pinamula ney, wey ka an-anayan ne behas te me kayu ney.


text:
Eg-uyanen ney degma diye te me talagpanubad ne migtrabahu diye te timplu ka kinakakayan ne anak ney ne me lukes, lagkes ka kinakakayan ne nati te me baka, me karniru, wey me kambing, sumale te nasulat te Balaud.<pb/>


text:
“Ne eg-uyanen ney pad man‑e ka subla ne meupiya ne linuyang ne harina, duma pad ne me dasag, langun ne behas te kayu, iyam ne binu, wey mentika te ulibu diye te me talagpanubad diye te sinabeng ne tinesanan diye te timplu.<pb/>“Ne eg-uyanen ney man‑e diye te me Libita ka igkasapulu te langun ne uma te pinamula ney, su ka me Libita ma ka eglimud te igkasapulu puun te langun ne lungsud ne intrabahuwan ney.


text:
Ne egdumaan te talagpanubad ne kabuhalan ni Aarun ka me Libita ne egpanlimud te igkasapulu. Ne iyan e eg-uyan te igkasapulu te nalimud dan ka me Libita diye te sinabeng ne tinesanan te timplu.


text:
Ne ka keet-etawan te Israil, lagkes ka me Libita, keilangan ne egmanguyan te igkabulig ne egkakeen, iyam ne binu wey mentika diye te sinabeng ne intinesan te me kasangkapan te timplu, wey in-ugpaan degma te me talagpanubad ne migpamakey, me talagbantey te me gumawan te timplu, wey me mangngulahing.<pb/>“Ne kene ney egbalaharen ka timplu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me etew ne nangugpe te Hirusalim</t><br/>Te seeye ne timpu, diye nangugpe te Hirusalim ka me pangulu te me Israilita. Ne migpintut-pintut ka duma ne me etew eyew eg-alam te sabeka ne pamilya puun te sapulu ne pamilya, eyew diye de igpeugpe te Hirusalim, ka matulus ne siyudad. Ne ka duma ne pamilya, diyad eg-ugpe te duma ne me lungsud.


text:
Ne ka duma ne me Israilita, ka me talagpanubad, me Libita, me suluhuanen te timplu, wey ka me kabuhalan te me suluhuanen ni Sulumun diye nangugpe te me inged dan ne diye te nalein-lein ne lungsud ne sakup te Huda. Ne ka duma ne kabuhalan ni Huda wey ni Binhamin, diyad mig-ugpe te Hirusalim.<pb/>Ne seini ka me pangulu te me kabuhalan ni Huda wey ni Binhamin ne mig-ugpe diye te Hirusalim.


text:
<t>Ka kabuhalan ni Huda</t>Puun te kabuhalan ni Huda:<pb/>Si Atayas ne anak ni Usiyas. (Si Usiyas anak ni Sakariyas. Si Sakariyas anak ni Amariyas. Si Amariyas anak ni Sipatiyas. Ne si Sipatiyas anak ni Mahalalil ne egpuun te kabuhalan ni Piris ne anak ni Huda.)


text:
Si Maasiyas ne anak ni Baruk. (Si Baruk anak ni Kulhusi. Si Kulhusi anak ni Hasayas. Si Hasayas anak ni Adayas. Si Adayas anak ni Huwiyarib. Ne si Huwiyarib anak ni Sakariyas ne kabuhalan ni Sila ne anak ni Huda.)<pb/>


text:
<t>Ka kabuhalan ni Binhamin</t>Puun te kabuhalan ni Binhamin:<pb/>Si Salu ne anak ni Misulam. (Si Misulam anak ni Huwid. Si Huwid anak ni Pidayas. Si Pidayas anak ni Kulayas. Si Kulayas anak ni Maasiyas. Si Maasiyas anak ni Itil. Ne si Itil anak ni Hisayas.)<pb/>


text:
Ne migsinundul ka suled pad iya ni Salu ne si Gabay wey si Salay, wey ka me karumaan dan ne 928 ne me etew ne nangugpe diye te Hirusalim.


text:
Si Huwil ne anak ni Sikri iyan pangulu ran wey si Hudas ne anak ni Hasinuwa ka igkarangeb ne pangulu ran te siyudad.


text:
si Sirayas ne anak ni Hilkiyas. (Si Hilkiyas anak ni Misulam. Si Misulam anak ni Saduk. Si Saduk anak ni Mirayut. Ne si Mirayut anak ni Ahitub ne talagmandu diye te timplu.)


text:
Duma ran ka 822 ne me lukes ne karumaan dan ne migtrabahu diye te timplu.<pb/>Si Adayas ne anak ni Hihuram. (Si Hihuram anak ni Pilayas. Si Pilayas anak ni Amsi. Si Amsi anak ni Sakariyas. Si Sakariyas anak ni Pasur. Ne si Pasur anak ni Malkiya.)


text:
Ne migginguma te 242 ka langun ne kabuhalan ni Adayas ne pangulu te me pamilya ran. Duma degma te mig-ugpe diye te Hirusalim si Amasay ne anak ni Asaril ne anak ni Asay ne si Asay anak ni Misilimut ne si Misilimut anak ni Imir.


text:
Ne migginguma te 128 ka me bahani ne me suled dan. Ne iyan dan pangulu si Sabdiil ne anak ni Hagidulim.


text:
<t>Ka me Libita</t>Puun te me Libita:<pb/>Si Simaya ne anak ni Hasub. (Si Hasub anak ni Asrikam. Si Asrikam anak ni Hasabiyas. Ne si Hasabiyas anak ni Buni.)<pb/>


text:
Ne si Sabitay wey si Husabad ne me pangulu te me Libita, iyan impiyalan te me himu diye te lihawangan te timplu.<pb/>


text:
Si Mataniyas ne anak ni Mika. (Si Mika anak ni Sabdi, wey si Sabdi anak ni Asap.) Si Mataniyas ka pangulu te pegsaye, pegpasalamat, wey peg-ampu.<pb/>Ne si Bakbukiyas ka talagbulig kandin wey si Abda ne anak ni Samuwa. (Si Samuwa anak ni Galal, wey si Galal anak ni Hidutun.)<pb/>


text:
<t>Ka me talagbantey te gumawan</t>Ka me talagbantey te gumawan te timplu:<pb/>Si Akub, si Talmun wey ka me karumaan dan ne 172 langun.<pb/>


text:
Ne ka nasame ne me Israilita duma te me talagpanubad, me Libita, diyad e nangugpe te me lungsud te Huda, diye te tane te kabuybuyahan dan.


text:
Piru diye mig-ugpe te Upil ka me suluhuanen diye te timplu ne impanguluwan ni Siha wey ni Gispa.<pb/>


text:
Ne iyan migpangulu te me Libita diye te Hirusalim si Usi ne anak ni Bani. (Si Bani anak ni Hasabiyas, si Hasabiyas anak ni Mataniyas, si Mataniyas anak ni Mika.) Ne si Usi kabuhalan te me mangngulahing diye te timplu ne me kabuhalan ni Asap.<pb/>


text:
Ne ka Hari ka migsuhu te me mangngulahing ne egteil ka tagse sabeka kandan te aldew ke ken‑u sikandan egpangulu te peg-ulahing diye te timplu.<pb/>


text:
Si Pitahiyas ne anak ni Misisabil, ne sabeka te me kabuhalan ni Sira ne anak ni Huda, iyan sinalihan te Hari te Pirsya te langun-langun meyitenged te Israilita.<pb/>


text:
Ne ka duma ne etew diye nangugpe te me bariyu ne marani te me kamet dan. Ka me kabuhalan ni Huda diye nangugpe te Kiryat-Arba, Dibun, wey te Hikabsiil wey te nenakalingut dutu ne me bariyu.


text:
diye te Sanuwa, diye te Adulam wey te nenakalingut kayi ne me bariyu, diye te Lakis wey diye te nenakalingut ne me kamet kayi, wey diye te Asika wey te nenakalingut kayi ne me bariyu. Purisu migkekampu sikandan puun te Birsiba taman diye te napu te Hinum.


text:
Ne ka duma ne me kabuhalan ni Binhamin nangugpe diye te Giba, Mikmas, Aya, Bitil wey te nenakalingut dutu ne me bariyu,


text:
<br/><t>Ka me talagpanubad wey me Libita</t><br/>Seini ka listaan te nekeuli ne naddakep ne me talagpanubad wey me Libita ne nakaruma ki Sirubabil ne anak ni Sialtiil, wey ki Huswi ne Labew ne Talagpanubad.<pb/>


text:
Ka me Libita iyan ensi:<pb/>Huswi, si Binuy, si Kadmiil, si Siribiyas, si Huda, wey si Mataniyas. Si Mataniyas wey ka me duma rin iyan migpangulu te peg-ulahing te ulahingen te pegpasalamat.


text:
Ne si Bakbukiyas, si Uni, wey ka me duma ran ne migsasindeg diye te egkatangkaan dan, iyan egpatabaken te me ulahingen.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Huswi</t><br/>Si Huswi ne Labew ne Talagpanubad ka amey ni Huwiyakim. Si Huwiyakim ka amey ni Iliyasib. Si Iliyasib ka amey ni Huwiyada.


text:
<br/><t>Ka me pangulu te me pamilya te me talagpanubad</t><br/>Te timpu ne iyan Labew ne Talagpanubad si Huwiyakim, seini ka me pangulu te me pamilya te me talagpanubad: si Mirayas ka pangulu te pamilya ni Sirayas. Si Hananiyas ka pangulu te pamilya ni Hirimiyas.


text:
Si Sikri ka pangulu te pamilya ni Abiyas. Si Piltay ka pangulu te pamilya ni Miniyamin wey<n>Te Hibruwanen: Duen bu pad ngaran kayi ne ware nasulat.</n> ni Muwadiyas.


text:
Si Hasabiyas ka pangulu te pamilya ni Hilkiyas. Ne si Nitanil ka pangulu te pamilya ni Hidayas.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pangulu te me talagpanubad wey me Libita</t><br/>Te timpu ne iyan Hari te Pirsya si Daryu, iyan Labew ne Talagpanubad si Iliyasib, si Huwiyada, si Diyuhanan, wey si Haduwa. Ne due listaan te me pangulu te me pamilya te me Libita wey me talagpanubad.


text:
Ka me pangulu te me pamilya te Libita ne nalista diye te Libru ne Sulatanan te Neneyitabu taman de te timpu ni Diyuhanan ne apu ni Iliyasib.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbaad-baad te me himu diye te timplu</t><br/>Ne seini ka me pangulu te me pamilya te Libita: si Hasabiyas, si Siribiyas, si Hisuwa, si Binuy, si Kadmiil, wey ka me duma ran ne migsasindeg diye te egkatangkaan dan ne migdeyrey wey migpasalamat. Migmatabtabakey sikandan ka mig-ulahing sumale te suhu ni Dabid ne suluhuanen te Manama.<pb/>


text:
Ne si Mataniyas, si Bakbukiyas, si Ubadiyas, si Misulam, si Talmun, wey si Akub ne me talagbantey te gumawan te timplu, iyan impiyalan ne egtameng te me tinesanan ne diye te marani te me gumawan.<pb/>


text:
Migtrabahu sikandan te timpu ni Huwakim ne anak ni Huswi ne apu ni Husadak, wey te timpu ni Nihimiyas ne gubirnadur wey ni Isra ne talagpanubad wey talagpanulu te Balaud te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghalad te alad te Hirusalim</t><br/>Te peghalad te batu ne alad te Hirusalim ne matikang wey makepal, impeumew ran ka me Libita diye te me inged ne in-ugpaan dan. Ne igpeendiye sikandan te Hirusalim eyew te pegsahakeen wey peggale-gale te peghalad kayi duma te pegpasalamat wey peg-ulahing ne egbalesen te me putew ne basalan, me alpa, wey me lira.


text:
Igpeendiye degma ka mangngulahing<n>Te Hibruwanen: me anak te me mangngulahing.</n> ne egpuun diye te me inged ne nakalingut te Hirusalim wey ka egpuun diye te me bariyu te Nitupa,


text:
wey ka egpuun degma te Bit-Gilgal, wey ka egpuun te inged te Giba wey te Asmabit, su migbebariyu ma ka me mangngulahing diye te nakalingut te Hirusalim.


text:
Migpanlinis ka me talagpanubad wey me Libita te pegkeetew ran eyew egmatulus sikandan, inlinisan dan degma ka me etew, ka me gumawan, wey ka batu ne alad te siyudad eyew egmatulus.<pb/>


text:
Ne induma ku ka me pangulu te Huda diye te ampew te alad. Ne mig-alam a te daruwa ne punduk te masulug ne mangngulahing eyew eglingut-lingut diye te ampew te alad, te pegpasalamat te Manama.<pb/>Ka sabeka ne punduk migpeendiye te igkakawanan ne balabahan ne egpakatangke te gumawan ne egngaranan te Basuraan.


text:
Ne migparahing ka duma kandan te me trumpita ne iyan ka migsinundul ne si Sakariyas ne anak ni Diyunatan. Si Diyunatan anak ni Simaya. Si Simaya anak ni Mataniyas. Si Mataniyas anak ni Mikayas. Ne si Mikayas anak ni Sakur ne kabuhalan ni Asap.


text:
Ne ka me suled din ne ensi Asaril, si Simaya, si Milalay, si Gilalay, si Maay, si Nitanil, si Huda wey si Hanani, mig-uyan te me kasangkapan ne igbales te ulahingen iling te inggamit ni Hari Dabid dengan, ka suluhuanen te Manama. Ne si Isra ne talagpanulu te Balaud te Manama ka migpangulu kandan.


text:
Te pegginguma ran diye te gumawan ne peendiye te Sebseb, migpamaneyik e sikandan te haheran peendiye te Siyudad ni Hari Dabid, diye te haheran te alad. Inliharan dan ka palasyu ni Dabid wey migpabulus diye te gumawan ne egngaranan te Weyig ne egpakatangke te igsile.<pb/>


text:
Ka igkarangeb ne punduk te seeye se egpasalamat, migpeendiye te igkahibang ne balabahan. Migsinundul a te seini ne punduk duma te katenge te me etew. Diye key migbaye te batu ne alad ne ampew te Matikang ne Baley ne hilutuanan te paan peendiye te Maluag ne Alad.


text:
Puun diye, migpeendiye key te ampew te gumawan ni Ipraim, te Tapey ne gumawan wey te gumawan egngaranan te Isda, te Titikangi ne Baley ni Hananil wey te Titikangi ne Baley te Mahatus, taman te gumawan ne egngaranan te Karniru. Ne migtuhun key diye te gumawan te Talagbantey.


text:
Sikan naa, miggendiyad te timplu ka daruwa ne punduk ne egpasalamat te Manama, wey migsasindeg sikandan diye te egsasindehan dan. Migleus a degma diye duma te katenge te me upisyal ran ne me duma ku.


text:
Diye degma ka me talagpanubad ne ensi Iliyakim, si Maasiyas, si Mihamin, si Mikayas, si Iliyuwinay, si Sakariyas, wey si Hananiyas ne talagparahing te trumpita ran,


text:
wey ensi Maasiya, si Simaya, si Ilisar, si Usi, si Hihuhanan, si Malkiyas, si Ilam, wey si Isir. Sikandan ka me mangngulahing ne impanguluwan ni Hisriyas te peg-ulahing.<pb/>


text:
Te seeye ne aldew, masulug ka impanubad dan wey miggale-gale amana sikandan su imbehayan sikandan te dakel ne kahalaan te Manama. Miggale-gale degma ka me malitan wey ka me bate. Ne minsan seeye se diye te mariyu te Hirusalim, egpakarineg te kahulub te peggale-gale dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-andam te ingkeilangan te timplu</t><br/>Te seeye ne aldew, naalam ka me lukes ne egpabantayen te sinabeng ne egtinesan te dasag te me etew wey te an-anayan ne behas te me pinamula, wey te me igkasapulu. Sikandan ka eglimud te me halad puun te me kamet te nakalingut ne me lungsud eyew igbehey te me talagpanubad wey te me Libita su sika iya ka nasulat diye te Balaud. Ne ingkatelesi pad iya man‑e te me matig-Huda ka pegtrabahu te me talagpanubad wey te me Libita diye te timplu.


text:
Su inggimu ran ma ka igpeyimu kandan te Manama ran, wey ka tulumanen te peglinis. Ne inggimu degma te mangngulahing wey te me talagtameng te gumawan ka himu ran sumale te suhu ni Dabid wey te anak din ne si Sulumun.


text:
Puun pad dengan te timpu ni Hari Dabid wey ni Asap, duen e me pangulu te me mangngulahing, wey duen e me ulahingen te pegdayan wey pegpasalamat te Manama.


text:
Sikan naa, te timpu e ni Sirubabil wey ni Nihimiyas, migbehey ka langun ne me Israilita te igdasag dan te me mangngulahing wey te me talagtameng te gumawan sumale te ingkeilangan dan. Migteil man‑e sikandan te halad ne igbehey te me Libita, wey intalaran degma te me Libita ka me talagpanubad.<n>Te Hibruwanen: kabuhalan ni Aarun.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsuwey te me Israilita puun te me lapu</t><br/>Te nabase e ka baseen te Balaud ni Muwisis te seeye ne aldew, nanengnengan dan ne ware iya ituhut ne eglemung te keet-etawan te Manama ka me Amurihanen wey ke me Muwabihanen naa,


text:
su ware dan ma behayi ka me Israilita te egkakeen wey egkeinum te diye pad sikandan te disirtu, su nasi mule migsuul ki Balaam eyew te pegdilus kandan. (Piru inggimu mule te Manama ne panalangin ka seeye ne dilus.)


text:
<br/><t>Ka peg-ayad-ayad ni Nihimiyas te timplu</t><br/>Te ware pad seini neyitabu, ka talagpanubad ne si Iliyasib ne karumaan ni Tubiyas, iyan impiyalan te me sinabeng ne tinesanan diye te timplu.


text:
Sikan naa ka intuhutan din si Tubiyas ne eggamit te dakel ne sinabeng diye te timplu. Ka seini ne sinabeng, tinesanan dengan te me halad ne egkakeen, me meemut ne insinsu, me tahuanan, me igkasapulu te trigu, binu, wey mentika ne sumale te Balaud igpabehey te me Libita, te me mangngulahing, te me talagbantey te gumawan te timplu, wey te me talagpanubad.


text:
Wara a diye te Hirusalim te seeye ne timpu su miglibed a diye ki Hari Artasirsis te igkatatelu ne pulu wey daruwa (32) ne leg‑un te peghari din te Babilunya. Ne nataman, migpanaha-taha ad e wey intuhutan e red iya nikandin.


text:
Te pegginguma ku diye te Hirusalim, nanengnengan ku ka mareet ne inggimu ni Iliyasib ne iyan ka pegpeugpe ki Tubiyas te sinabeng ne tinesanan ne diye te timplu te Manama.


text:
Sikan naa ka nalanglangetan a, wey impandegpak ku ka langun ne kasangkapan ni Tubiyas diye te lihawangan te sinabeng.


text:
Ne nataman, impalinisan ku ka me sinabeng wey impalibed ku ipatahu diye ka me kasangkapan, egkakeen, wey ka meemut ne insinsu.<pb/>


text:
Ne nanengnengan ku man‑e ne ware nabehayi te me baad ka me Libita wey ka me mangngulahing ne migtrabahu diye te timplu, purisu nanlibed e sikandan diye te me kamet dan.


text:
Purisu indew‑ey ku ka me upisyal te migkahi, “Mania te imbalahad niyu ka timplu?” Ne impalibulung ku ka me Libita wey ka me mangngulahing wey impalibed ku te me himu ran.


text:
Nataman, in-uyan e te langun ne matig-Huda ka igkasapulu ne baad te trigu, te binu, wey te mentika diye te me tinesanan.


text:
Ne iyan ku insalihan te me tinesanan si Silimiyas ne talagpanubad, si Saduk ne talagpanulu te Balaud, wey si Pidayas ne Libita. Impabulig ku kandan si Hanan ne anak ni Sakur ne apu ni Mataniyas. In-alam ku sikandan su egkasalihan ma sikandan wey imbehayan ku te katenged ne egpanalad te me duma ran te baad dan.


text:
Ne mig-ampu a, “He Manama ku, tantanuri a ubag wey kene nu lingawi ka langun ne meupiya ne neyimu ku diye te timplu nu, wey te me himu kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka aldew te peggimeley</t><br/>Te seeye ne timpu, due nakita ku ne me matig-Huda ne migkeles te behas te paras te Aldew te Peggimeley. Ka duma kandan, migdurulan te me asnu te egkengakeen, te binu, me behas te paras, me iggira, wey duma pad eyew eg-uyanen kayi te Hirusalim eyew igpamelegye. Sikan naa ka insaparan ku sikandan te kene egpamelegye te Aldew te Peggimeley.


text:
Ne due man‑e me matig-Tiru ne nangugpe te Hirusalim ne mig-uyan te me isda wey te nakalkalasi ne me belegye, wey impamelegye dan seini te keet-etawan te Huda ne diye te Hirusalim te Aldew te Peggimeley.


text:
Ne indew‑ey ku ka me talahuren ne me etew te Huda te migkahi, “Mania te inggimu niyu seini se mareet; ware niyu isipa ne matulus ka Aldew te Peggimeley!


text:
Iling ded iya rue ka inggimu te me kabuybuyahan niyu ne iyan egpuunan ne imparusaan ki te Manama wey ka seini ne siyudad. Ne intimulan niyu pad iya man‑e ka langet te Manama te Israil su ware niyu ma isipa ne matulus ka Aldew te Peggimeley.”<pb/>


text:
Te pegkasagkup te mahaan e ka Aldew te Peggimeley, migsuhu a ne eglekeban ka me gumawan te Hirusalim wey kene eglukatan taman te kene pad eglihad ka Aldew te Peggimeley. Ne impatamengan ku te duma ne me suluhuanen ku ka me gumawan su eyew ware iya inuyanan ne egkeuyan diye te seled te siyudad te Aldew te Peggimeley.


text:
Ne kapapila migmanggirehe diye te lihawangan te Hirusalim ka me nigusyanti wey ka egmamelegye te langun-langun.


text:
Piru impanpanayan ku sikandan te migkahi, “Mania te migmanggirehe kew due te lenged te batu ne alad te siyudad? Ke eg-abayan niyu seini te eggimu igparakep ku sikaniyu.” Ne puun dutu, warad sikandan nanlibed te Aldew te Peggimeley.


text:
Ne insuhu ku ka me Libita ne eglinis te pegkeetew ran wey egtamengan dan ka me gumawan eyew egmatulusen te me etew ka Aldew te Peggimeley.<pb/>Ne mig-ampu ad man‑e, “He Manama ku, tantanuri a ubag te seini se inggimu ku wey ipapitew nu ka dakel ne geyinawa nu ne kene egkabalbalawan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsapad te peg-asawa te lapu</t><br/>Te seeye ded ne timpu, due man‑e nakita ku ne me Hudiyu ne migmangasawa te me malitan ne migpuun te Asdud, Amun, wey te Muwab.


text:
Liware te me anak dan ka egpakalalag te linalahan te me matig-Asdud wey ke linalahan naa te lein ne me etew, wey kenad iya egpakalalag te linalahan te me matig-Huda.


text:
Sikan naa ka indew‑ey ku ka me matig-Huda wey indilus ku sikandan. Impanlampesan ku ka duma kandan wey impangginit ka me bulbul. Impepanaad ku sikandan te ngaran te Manama ne kenad sikandan egpangasawa te kene ne me Hudiyu, lagkes ka me anak dan ne me malitan wey me lukes.


text:
Ne migkahiyan ku sikandan, “Me lapu ne me malitan ka egpuunan ne nakasale si Hari Sulumun. Ware Hari ne iling kandin te langun ne nasud, wey inggeyinawaan sikandin te Manama rin wey inggimu sikandin ne Hari te intiru ne Israil. Piru minsan pad due, nakasale sikandin tenged te me lapu ne me malitan.


text:
Egbalaharen ney naan de seini se dereeti ne himu wey pegsupak niyu te Manama ta pinaahi te pegpangasawa niyu te me lapu ne me malitan?”<pb/>


text:
Sikan naa ka impaawe ku ka sabeka ne anak ni Huwiyada ne mekaamung ni Sanbalat ne Hurunihanen. Si Huwiyada anak te Labew ne Talagpanubad ne si Iliyasib.<pb/>


text:
Ne mig-ampu a, “He Manama ku, tantanuri nu ne inlinditan dan ka pegkatalagpanubad dan wey ka me kasabutan dan keykew isip me talagpanubad wey me Libita.”<pb/>


text:
Purisu inlinisan ku sikandan puun te minsan nekey ne nakapanulu te me lapu. Ne miggimu a te me balaud ne eg-ikulen te me talagpanubad wey te me Libita eyew egkanengnengan dan ka me himu ran.


text:
Impegpehetan ku degma ne egkeuyan te eleg ne timpu ka me kayu ne igpanemeg para te pegpanubad, wey ka me an-anayan ne uma.<pb/>Ne mig-ampu a, “He Manama ku, tantanuri a wey behayi a te keupianan.”


text:
<br/><t>Ka peg-apul ni Rayna Basti ki Hari Aswiru</t><br/>Dengan ne timpu, due sabeka ne Hari ne egngaranan ki Aswiru. Migmandu sikandin te 127 ne prubinsya, puun te Indiya taman te Itiyupiya.


text:
Te igkatelu e ne leg‑un te pegmandu ni Hari Aswiru, migsahakeen sikandin para te langun ne me upisyal din wey me suluhuanen. Te seeye ne pegsahakeen, migtambung degma ka me pangulu te me sundalu diye te Pirsya wey te Midiyan, ka me talahuren, wey ka me gubirnadur te me prubinsya.


text:
Seled te hen‑em ne bulan ka pegsahakeen. Te seeye ne timpu, impapitew rin kamenu karakel ka karatuan din te palasyu su eyew egkakita ka kabantug din wey ka katelesan te migharian din.<pb/>


text:
Pegkeimpus dutu, migpasahakeen e man‑e ka Hari para te langun ne matig-Susa, meyaman ma wey se egkaayu-ayu. Seled te pitu ne aldew ka seeye ne pegsahakeen wey diye himuwa te lama te palasyu te Hari ne impamulaan te me kayu wey me bulak.


text:
Ne ka pinamulaan, indayan-dayanan te me maangkag wey meilem ne me kurtina ne inggiketan te me lubid ne ubi se batek ne subla ne mahal. Ne impaniyukan ka lubid te derakel ne me pelata ne sising ne insanggat diye te sungkaleg ne batu ne egngaranan te marmul. Due mallayat ne pinnuuwan ne inggimu puun te bulawan wey me pelata, wey impaneehan ka lama te me batu ne marmul, pirlas, wey te duma pad ne mahal ne me batu.


text:
Ne diye ipangitis ka me inumen te nakalkalasi ne me ubab ne bulawan, wey dakel amana ka binu ne imbehey te Hari diye te me etew.


text:
Ware egkatamanan te peg-iinum su insuhu ma te Hari ka me suluhuanen din ne egparumdumaan ka igkeupii te me etew.<pb/>


text:
Te seeye ne timpu, migpasahakeen degma ka asawa te Hari ne si Rayna Basti diye te palasyu para te me malitan.<pb/>


text:
Te igkapitu e ne aldew, nahale ka Hari tenged te peg-inum-inum din. Sikan naa ka insuhu din ka pitu ne kinepun ne me suluhuanen din ne ensi Mauman, Basata, Harbuna, Bagata, Abgata, Sitar, wey si Karkas,


text:
ne igpeuyan diye te tangkaan din si Rayna Basti ne egpasaluuben te kuruna. Ne iyan din tuyu su eyew egkakita te me etew wey te me upisyal ka katelesan te rayna su amana ne mateles ne egtengtengan.


text:
Piru te ingkahiyan e te me suluhuanen si Rayna Basti meyitenged te suhu te Hari, mig-apul sikandin. Tenged dutu, nabelu amana ka Hari.<pb/>


text:
Ne due me talagtambag te Hari ne matagseb ne me etew ne egkateu te me balaud wey me batasan dan. Seeye naa, impeumew rin sikandan sumale te nabatasan din ke due eggusayen.


text:
Sikandan ensi Karsina, Sitar, Admata, Tarsis, Maris, Marsana, wey si Mamukan, ka pitu ne mabantug ne upisyal te Pirsya wey Midiyan. Sikandan degma ka labew ne me etew wey egkasalihan din.


text:
Mig-insaan din sikandan, “Sumale te balaud te Pirsya, nekey ma ka eleg ne eggimuwen diye te ki Rayna Basti su ware sikandin migpalintutuu te suhu ku pinaahi te me suluhuanen ku?”<pb/>


text:
Ne migkahi si Mamukan diye te Hari wey diye te me upisyal, “Kene ne diye de te keykew nakasale si Rayna Basti, ke kene, minsan degma kayi te kanami te me upisyal nu wey te langun ne etew diye te langun ne prubinsya ne migmanduan nu.


text:
Su ka inggimu rin, egkanengnengan iya te langun ne malitan, ne puun due, egde-deehen dan e ka me iglukes dan su egkahi ma sikandan, ‘Migsuhu ka Hari ne igpeuyan diye te kandin si Rayna Basti, piru ware sikandin migpalintutuu.’


text:
Ne kuntee ne aldew, ka me malitan ne kayi te Pirsya wey diye te Midiyan ne nakarineg te inggimu te rayna, egpangguhuran dan e ka me iglukes dan meyitenged dutu. Ne puun kayi kenad egtahud ka me malitan te me asawa ran, sikan naa ka egkabbelu e degma ka me iglukes dan kandan.


text:
Ke igkeupii nu, Mahal ne Hari, peuyan ka te suhu ne si Rayna Basti kenad egpakaatubang keykew. Ne igsulat naa sika ne eggimuwen ne balaud te Pirsya wey diye te Midiyan su eyew kene egkabalbalawan. Ne ka katenged te rayna, igbehey e diye te duma ne malitan ne meupiya pad kandin.


text:
Sikan naa ke igpakapatahe e ka suhu diye te langun ne me prubinsya ne migmanduan nu ne subla ne maluag, egtahuren te langun ne me malitan ka me iglukes dan, meyaman ma wey se egkaayu-ayu.”<pb/>


text:
Nakapahale te Hari wey te langun ne me upisyal ka seeye ne tambag, wey intuman din ka langun ne ingkahi ni Mamukan.


text:
Ne migpeuyan sikandin te me sulat diye te langun ne prubinsya ne nasakup din, sumale te kandan ne me linalahan wey pegsulat. Ka tahu te sulat, migkahi ne ka tagse lukes ne nakaasawe e, keilangan ne iyan egpangulu diye te baley rin.<pb/>


text:
<br/><t>Neyimu ne rayna si Istir</t><br/>Te ware naluhey, neulian e si Hari Aswiru ka nabelu. Nasuman-suman din e ka langun ne neyimu ni Rayna Basti, wey ka suhu ne insulat din meyitenged kandin.


text:
Ne migkahiyan sikandin te me talagtambag kandin, “Mahal ne Hari, keilangan ne egpepamitew ka te me mateles ne mengebay.


text:
Keilangan ne eg-alam ka te me upisyal te langun ne prubinsya ne sakup te migmanduan nu. Ne sikandan ka eg-uyan te langun ne mateles ne mengebay diye te ugpaan te me asawa te Hari kayi te Susa, ka iney ne siyudad. Iyan egpatangguwen kandan si Higay, ka kinepun ne lukes, wey keilangan ne egpeyimasaran ka me mengebay.


text:
Ne ka mengebay ne igkeupii nu, iyan egkeyimu ne rayna ne igliwan ki Rayna Basti.”<pb/>Nakapahale seeye te Hari wey intuman din ka seeye ne tambag.<pb/>


text:
Ne due sabeka ne Hudiyu diye te Susa ne egngaranan ki Murdikay. Anak sikandin ni Hair, ne anak ni Simii ne anak ni Kis, ne kabuhalan ni Binhamin.


text:
Matig-Hirusalim si Murdikay wey sabeka sikandin te seeye se neuripen te Hari te Babilunya ne si Nibukadnisar. In-uyan sikandan diye te Babilunya duma ki Huwakim ne Hari te Huda te timpu ne natalu sikandin ni Nibukadnisar.


text:
Ne due atebey rin ne si Istir ne ka ngaran din te Hibruwanen si Hadasa. Amana ne mateles sikandin wey meupiya ka lawa rin. Te neilu e sikandin te iney wey amey, inlitan e sikandin ni Murdikay iling te malehet ne anak din.<pb/>


text:
Te impatahe e ka suhu te Hari, masulug ne me mengebay ka inlibulung diye te Susa. Ne in-uyan degma si Istir diye te palasyu te Hari wey impatanggu ki Higay ka talagtanggu te me malitan.


text:
Ne amana ikahale wey ikeupii ni Higay si Istir. Puun dutu, impeyimasaran din e si Istir wey imbehayan te meupiya ne pegkeen, wey imbehayan pad man‑e te pitu ne suluhuanen ne me malitan ne in-alam din puun te palasyu te Hari. Ne diye ipeugpe ni Higay ensi Istir te amana ne meupiya ne sinabeng diye te ugpaan te me asawa te Hari.


text:
Ne ware ipataha ni Istir ka tribu rin wey ke hentew ka me suled din su impanagtahaan ma sikandin ni Murdikay te kene seini igpepangguhud.


text:
Ne tagse aldew, diye egbaye-baye si Murdikay te egkatangkaan te ugpaan te me asawa te Hari, eyew egkanengnengan din ke nekey e ka egkeula-ula ni Istir.<pb/>


text:
Imbaluhuwan ka lawa te tagse mengebay te mahal ne lana ne egngaranan te mira seled te hen‑em ne bulan, wey ka seup man‑e ne hen‑em ne bulan, imbaluhuwan sikandan te me peemut. Pegkapenga te sabeka ne leg‑un te peggimmimasad dan, eggingume e ka timpu ne ka tagse sabeka egpaatubangen e diye te ki Hari Aswiru.


text:
Ne egtuhutan ka tagse sabeka kandan ne egsaluub ke nekey ka igkeupii rin te timpu ne eg-atubang e sikandin te Hari.


text:
Ne wey e eggendiye sikandin ke egpangilumkilum e. Te pegkapawe, diye sikandin eg-uyana te igkarangeb ne ugpaan te me asawa te Hari ne migmanduan ni Saasgas ne sabeka ne kinepun ne lukes. Ne iyan de egpakalibed diye te Hari ka seeye se igkeupii rin wey igpeumew.<pb/>


text:
Ne miggingume e ka timpu ne iyan e eggendiye te Hari si Istir, ka anak ni Abihail ne anggam ni Murdikay ne miglitan kandin. Ware sikandin migbuyu te minsan nekey angin e te intambag ni Higay<n>Te Hibruwanen: Si Higay, sabeka ne suluhuanen te Hari ne talagtanggu te me malitan.</n> kandin. Ingkeupii si Istir te langun ne nakakita kandin.


text:
In-uyan si Istir diye te ugpaan ni Hari Aswiru te igkasapulu ne bulan ne egngaranan te Tibit, igkapitu seeye ne leg‑un te pegmandu din.


text:
Te pegginguma ni Istir diye, ingkeupii sikandin te Hari labew te langun ne malitan wey ingkatelesi sikandin labew te langun ne mengebay. Nataman, ingkurunaan e te Hari si Istir wey inggimu e sikandin ne rayna liwan ki Basti.


text:
Nataman, migpasahakeen e man‑e ka Hari te dakel para te langun ne upisyal din wey te langun ne suluhuanen din eyew te pegpasalamat din ki Istir. Migsuhu man‑e ka Hari te ware trabahu te intiru ne migmanduan din te seeye ne aldew, wey masulug pad man‑e ka impandasag din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangabangan ni Murdikay te Hari</t><br/>Te igkarangeb e ne peglibulung te me mengebay, diye migpinnuu si Murdikay te gumawan te ugpaan te Hari.<n>Su diye ka pinnuuwan te me pangulu ke due eggusayen dan.</n>


text:
Te seeye ne timpu, ware de due ipataha ni Istir ka tribu rin wey ke hentew ka me suled din su impanagtahaan ma ni Murdikay te kene egpepangguhuren. Intuman ni Istir seeye iling te pegtuman din kandin te deisek pad sikandin.<pb/>


text:
Ne due daruwa ne kinepun ne ensi Bigatan wey si Tiris ne talagbantey te gumawan te sinabeng te Hari. Sikandan se daruwa nabelu te Hari wey migbebentaan ne eggimatayan dan sikandin. Te seeye ne timpu diye migpinpinnuu si Murdikay te gumawan te palasyu.


text:
Piru nanengnengan ni Murdikay ka pegbebentaan dan, wey ingguhud din seeye diye ki Rayna Istir. Ne ingguhud e degma seeye ni Istir diye te Hari wey ingguhud din degma ne si Murdikay ka migpangguhud kandin meyitenged kayi.


text:
Te natahaan te Hari ne malehet ka narineg din, impabitin din e ensi Bigatan wey si Tiris. Ne puun dutu, migsuhu ka Hari ne igpasulat din seeye diye te Libru ne Sulatanan te Neneyitabu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbebentaan ni Haman ne egguleen ka me Hudiyu</t><br/>Te ware naluhey, intimulan e te Hari ka katenged ni Haman ne anak ni Hamidata ne kabuhalan ni Agag. Neyimu sikandin ne labew te langun ne upisyal ne duma rin.


text:
Ka langun ne upisyal te Hari ne diye te gumawan te palasyu, migpanimbuel diye te ki Haman eyew te pegtahud kandin, su migsuhu ma ka Hari meyitenged kayi. Piru si Murdikay, kene mule egpanimbuel kandin.


text:
Ne nataman, mig-insaan e si Murdikay te duma ne me upisyal te Hari ne diye te gumawan te palasyu ke mania te kene sikandin egpalintutuu te suhu te Hari.


text:
Ne migtabak si Murdikay, “Hudiyu a”. Ne tagse aldew, eg-insaan dan ded sikandin ke mania te kene sikandin egpalintutuu te suhu te Hari, piru ware din sikandan sahipaa. Ne puun due, migguhuran dan e si Haman meyitenged kayi su eyew egkanengnengan dan ke egbalaharen din naan de due ka batasan din.<n>Te seeye ne timpu, amana igkeepes ka me Hudiyu te kene ne me Hudiyu.</n>


text:
Ne migpangebel-ebel ka langet ni Haman te pegkakita rin ki Murdikay te ware migpanimbuel te pegtahud kandin.


text:
Te natahaan din ne Hudiyu si Murdikay, kene sikandin egkeupian ne si Murdikay re ka egpeyimatayan din, ke kene, migbebentaan sikandin ne egguleen egpangimatayi ka langun ne Hudiyu ne nasakup ni Hari Aswiru.<pb/>


text:
Te igkasapulu wey daruwa (12) ne leg‑un te pegmandu ni Hari Aswiru, te an-anayan ne bulan ne egngaranan te Nisan, migsuhu si Haman ne eggimuwen ka pegpintut-pintut eyew egkekerew ke ken‑u eggimuwa ka implanu rin, wey egngaranan te “pur” ka inggamit dan te pegpintut-pintut. Ne ka naalam, igkasapulu wey tatelu (13) ne aldew te igkasapulu wey daruwa (12) ne bulan ne egngaranan te Adar.<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Haman si Hari Aswiru, “Due sabeka ne tribu ne nekegsuwey-suwey kayi te inged ne migmanduan nu wey mig-ugpe diye te langun ne prubinsya. Ka kandan ne me balaud, ware nekeg-iling te duma ne me tribu wey ware dan tumana ka balaud nu, Mahal ne Hari. Ne kene egpakameupiya keykew ke egbalaharen nu re sikandan.


text:
Ke igkeupii nu, Mahal ne Hari, eggimu ka perem te suhu ne egguleen egpangimatayi sikandan langun. Ne ke eggimuwen nu seini, egbayad a te minilyun ne seleppi. Ne diye igtahu ka sika ne seleppi te tahuanan te seleppi te Hari.”<pb/>


text:
Ne puun due, inluung e te Hari ka sising din ne igpirma wey imbehey rin e diye te kuntere te me Hudiyu ne si Haman ne kabuhalan ni Agag ne anak ni Hamidata.


text:
Ne migkahiyan te Hari si Haman, “Kene nud weila sika se seleppi ne igbayad nu piru himuwa nu red ka igkeupii nu diye te kandan.”<pb/>


text:
Te igkasapulu wey tatelu (13) ne aldew te an-anayan ne bulan, impeumew e ni Haman ka me talagsulat te Hari wey impasulat din kandan ka sabeka ne pegpataha. Ka seeye ne pegpataha, insulat sumale te linalahan te tagse prubinsya wey te kandan ne paahi te pegsulat. Ne impeuyan dan e diye te langun ne pangulu, gubirnadur, wey diye te me upisyal. Ne iyan in-uyan ka ngaran ni Hari Aswiru te pegsulat kayi wey intuusan seini te sising din.


text:
Ka seeye ne me sulat, in-uyan te me talagdulung diye te langun ne me prubinsya ne nasakup ni Hari Aswiru. Ne seeye, migpataha te keilangan ne egguleen egpangimatayi ka langun ne Hudiyu, bate ma wey ke buyag, lagkes ka me malitan wey ka kabatbataan, seled te sabeka re ne aldew. Ne igkasapulu wey tatelu (13) ne aldew seeye te igkasapulu wey daruwa (12) ne bulan ne egngaranan te Adar. Ne keilangan degma ne egpangahawen ka langun ne kasangkapan dan.


text:
Ne ka tagse prubinsya, impamehayan te kupiya te seeye ne sulat ne igpepangguhud diye te langun ne keet-etawan eyew egpakaandam para te sika ne aldew.<pb/>


text:
Ne ka me insuhu te Hari, sahuhune ne nangipanew ka eggendiye te me prubinsya, wey impataha degma ka seeye ne suhu diye te Susa, ka iney ne siyudad. Ne mig-iinum ka Hari wey si Haman, taheed mule te egkasamuk e ka matig-Susa.<pb/>


text:
<br/><t>Migpabulig si Murdikay ki Istir</t><br/>Te pegkanengnengi ni Murdikay meyitenged te suhu ne egguleen egpangimatayi ka me Hudiyu, inggisi din e ka kumbale din wey migsaluub te saku<n>Iyan igpasabut kayi ka meitem wey egdehes ne manggad ne inggimu puun te bulbul te kambing ne igsaluub te timpu te peglungku wey ke eg-inniyug naa te sale.</n> wey migbubukbuk te abu diye te ulu rin te pegpeila te pegkalaggew wey peglungku din. Ne miggendiyad e te taliware te siyudad ka egpandalawit.


text:
Piru diye de sikandin nataman te gumawan te palasyu te Hari su ware ituhut ne due egsaluub te saku ne egseled te seeye ne gumawan.


text:
Ka me Hudiyu diye te langun ne prubinsya ne neumaan te suhu te Hari, amana miglungku wey migsinehew wey migpandalawit. Migpuasa sikandan wey ka kasuluhan kandan, migsaluub te saku wey miggibat diye te abu.<pb/>


text:
Te napangguhuran e si Istir te me suluhuanen din ne malitan wey te me kinepun ne lukes ne talagtameng kandin meyitenged te inggimu ni Murdikay, amana sikandin nalaggew. Ne puun due, impeuyanan din e si Murdikay te kumbale ne igpaliwan te insaluub din ne saku, piru ware kua seeye ni Murdikay.


text:
Nataman, impeumew e ni Istir ka kinepun ne lukes ne suluhuanen te Hari ne egngaranan ki Hatak ne in-alam ne egpatangguwen kandin. Ne impeendiye din te ki Murdikay eyew egnengneng ke nekey ka egpuunan ke mania te eggenendue sikandin.


text:
Ne miggendiyaan e ni Hatak si Murdikay diye te plasa te siyudad ne egkatangkaan te gumawan te palasyu.


text:
Ne migpangguhuran e ni Murdikay si Hatak te langun ne neyitabu diye te kandin, minsan ka seleppi ne insaad ni Haman ne igtahu diye te tahuanan te seleppi te Hari ne igbayad te peggimatey te langun ne Hudiyu.


text:
Ne imbehayan man‑e sikandin ni Murdikay te kupiya te suhu te Hari ne impataha diye te Susa ne migkahi te egpangimatayan ka langun ne Hudiyu. Imbehey rin seeye diye te ki Hatak su eyew igpakita wey igpasabut diye te ki Istir su eyew egpepangananayen sikandin diye te Hari wey egpepeyid‑u-hid‑uwen para te me karumaan din ne me Hudiyu.


text:
Ne miglibed e si Hatak diye ki Istir wey impangguhud din e diye te kandin ka langun ne ingkahi ni Murdikay.


text:
“Ka langun ne suluhuanen te Hari wey ka keet-etawan diye te me prubinsya ne sakup te migmanduan din, nakataha te seini ne balaud: emun ke due egparani te Hari ne ware ipeumew, eggimatayan, angin e ke egkayawen te Hari ka tuked din ne bulawan. Ne sikeddiey, wara a ipeumew te Hari seled e te tatelu ne pulu (30) ne aldew.”<pb/>


text:
migpakahiyan din e man‑e si Istir, “Kene nu sumsumana ne egpakaalihu ka te egkeula-ula te langun ne Hudiyu tenged su duen ka mig-ugpe te palasyu te Hari.


text:
Emun ke egpeeneng-eneng ke re te seini ne timpu, lein e ka egpangabang te me Hudiyu, piru sikeykew, egpatey ka duma te me suled nu. Su kema ke iyan nu ingkeyimu ne rayna te seini ne timpu su eyew egpakapangabang ka te me karumaan nu.”<pb/>


text:
“Libulunga nu ka langun ne Hudiyu kayi te Susa wey puasa kew para keddi. Kene kew keen wey inum seled te tatelu ne aldew wey karusileman. Egpuasa a degma duma te me suluhuanen ku ne me malitan. Pegkeimpus due, eggendiya ad te Hari minsan supak seini te balaud, ne iyan e balahad ke eggimatayan a.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggendiye ni Istir te sinabeng te Hari</t><br/>Te igkatelu e ne aldew te pegpuasa rin, migkukumbale e si Istir te kumbale din te rayna wey migseled e te palasyu. Ne diye sikandin migsasindeg te lihawangan te maluag ne sinabeng te Hari, ne ka trunu te Hari egpakatangke te gumawan. Te seeye ne timpu, diye iya migpinnuu ka Hari te trunu rin.


text:
Te pegkakita rin ki Rayna Istir, nahale sikandin wey ingkayew rin ka tuked din ne bulawan diye te kandin. Sikan naa ka migdani-rani si Istir ne miggen-gen te pupul te tuked te Hari.


text:
Ne mig-insaan sikandin te Hari, “Nekey‑a ka igkeupii nu, Rayna Istir? Nangeni a ke nekey su igbehey ku keykew minsan pad ka baad te karatuan ku.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Istir, “Emun ke igkeupii nu, Mahal ne Hari, egginggaten ku sikaniyu ki Haman ne egtambung kangkuwa te dakel ne innilutu ne in-andam ku para kaniyu.”<pb/>


text:
Ne migsuhu ka Hari te suluhuanen din, “Paragdahawa nu si Haman peendiniya eyew egkatuman ney e ka igkeupii ni Istir.” Ne dutu, migtambung en iya ka Hari wey si Haman te dakel ne innilutu ne in-andam ni Istir.


text:
Ne taheed te egpangiinum sikandan te binu, mig-insaan e man‑e te Hari si Istir ne miggenendue, “Nekey bes iya ka igkeupii nu? Inangen nu su igbehey ku keykew minsan pad ka baad te karatuan ku.”<pb/>


text:
ke igkahala a nikeykew, wey ke igkeupii nu ka pegbehey keddi te egbuyuen ku, Mahal ne Hari, egtambung kew perem ki Haman te dakel ne peggilutu ne eg-andamen ku kaaselem. Te sika ne timpu, ignangen kud ke nekey ka egbuyuen ku keykew.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbebentaan ni Haman te peggimatey ki Murdikay</t><br/>Nahale-gale amana si Haman te peg-awe din diye te dakel ne peggilutu te seeye ne aldew wey meupiya ka suman-suman din. Piru migpangebel-ebel ka langet din te pegkakita rin ki Murdikay ne migpinpinnuu diye te gumawan te palasyu ne ware migsasindeg eyew te pegtahud kandin wey ware naaldek.


text:
Piru intigkel re ni Haman ka pegkeetew rin wey mig-uli e. Te pegginguma rin diye te kandan, inlibulung din ka me alukuy rin wey ka asawa rin ne si Saris.


text:
Ne migpeggasal e si Haman meyitenged te katelesan te me karatuan din, wey te kasulug te anak din ne me lukes, wey te imbehey kandin te Hari ne katungdanan ne labew te langun ne duma ne upisyal wey suluhuanen te Hari.


text:
Migkahi pad man‑e si Haman, “Sikeddiey re ka imparuma ni Rayna Istir te Hari diye te dakel ne peggilutu ne in-andam din. Ne kaaselem, ingginggat ad man‑e duma te Hari.


text:
Piru sika se langun, kene egpakapahale keddi ke egkakita ku pad ka Hudiyu ne si Murdikay ka egpinpinnuu diye te gumawan te palasyu te Hari.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka asawa rin wey ka me alukuy rin, “Peyimu ka te bitinanan te etew ne daruwa ne pulu wey tatelu (23) ne mitrus ka katikang. Ne kaaselem naa te maselem, hangyua nu ka Hari ne igpabitin due si Murdikay. Pegkapenga rue, egkahale kad ne egduma te Hari diye te dakel ne peggilutu.”<pb/>Nahale si Haman te me tambag, purisu migpeyimu e sikandin te bitinanan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpabantug te Hari ki Murdikay</t><br/>Te seeye ne karusileman, ware nakalipereng ka Hari. Impaangey rin ka Libru ne Sulatanan te Neneyitabu te pegmandu din, wey impabasa rin diye te tangkaan din.


text:
Ne nabasa ran diye ka pegsumbung ni Murdikay meyitenged te pegbebentaan enni Bigatan wey ni Tiris te peggimatey te Hari. Sikandan ka daruwa ne kinepun ne suluhuanen dengan te Hari ne talagtameng te gumawan te sinabeng din.


text:
Ne mig-inse ka Hari, “Nekey‑a ka in-unag ne nakapabantug ki Murdikay tenged te neyimu rin?”<pb/>Ne migtabak ka me suluhuanen te Hari, “Ware.”<pb/>


text:
Ne mig-inse e man‑e ka Hari, “Hentew‑a ka sika te lama?”<pb/>Te seeye ne timpu, sikan pad migseled si Haman diye te lama te palasyu eyew eghangyu te Hari ne igpabitin si Murdikay diye te impeyimu rin ne bitinanan.


text:
Ne migkahi ka me suluhuanen te Hari, “Si Haman ma sika se migsasindeg sika te lama.”<pb/>Ne migkahi ka Hari, “Palasura niyu sikandin.”<pb/>


text:
Purisu migseled e si Haman wey mig-insaan te Hari, “Nekey‑a ka eggimuwen ku diye te etew ne igkeupii ku ne egpabantuhen?”<pb/>Ne migkahi si Haman diye te geyinawa rin, “Hentew buwa ka igkeupii te Hari ne egpabantuhen? Sikeddiey iya seini.”<pb/>


text:
Sikan naa ka migtabak si Haman te Hari ne miggenendue, “Ka etew ne igkeupii nu ne egpabantuhen, Mahal ne Hari,


text:
keilangan ne egpasaluuben te kumbale nu ne nahamit nud, wey egpeunturen man‑e te kudde nu ne egpamalungpungan.


text:
Keilangan ne sika se egsaluub wey egpeuntud kandin, sabeka ne talahuren ne upisyal nu, wey sikandin ka egtuyuk te kudde ne egtale diye te plasa te siyudad. Te sasangan sikandan ne eggipanew, egbalbalukan sikandin ne eggenendue, ‘Iling kayi ka egkeula-ula te etew ne igkeupii te Hari ne egpabantuhen!’ ”<pb/>


text:
Ne nataman, migkahiyan e te Hari si Haman, “Na, kua nu apasi ka kumbale ku wey kudde, wey himuwa nu diye te Hudiyu ne si Murdikay ka ingkahi nu. Egkakita nu sikandin diye te gumawan te palasyu ka egpinpinnuu. Ne kene nu ma kalingawi te egtuman ka langun ne ingkahi nu.”<pb/>


text:
Ne puun dutu, in-angey e ni Haman ka kumbale wey kudde te Hari wey impakumbalaan din e si Murdikay. Impeuntud din e man‑e sikandin te kudde ka egtale te plasa te siyudad. Te sasangan sikandan e ka eggipanew, migbalbalukan e si Haman ne miggenendue, “Iling kayi ka egkeula-ula te etew ne igkeupii te Hari ne egpabantuhen!”<pb/>


text:
Nataman, miglibed e si Murdikay diye te gumawan te palasyu, ne si Haman mule mig-apas mig-uli diye te kandan ne migbubunbun te ulu tenged te pegkeyilew rin.


text:
Ne puun dutu, migpangguhuran din ka asawa rin ne si Saris wey ka me alukuy rin meyitenged te neyitabu kandin. Ne migkahi ka me talagtambag kandin wey ka asawa rin, “Egkabunsuran kad egkaawei te geem tenged ki Murdikay. Hudiyu sikandin, purisu kene nud egkaleig-leig sikandin, ne iyan nud guna ka egkareeg.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggimatey ki Haman</t><br/>Te sasangan pad ne egmahuhurey ensi Haman, nangingume e ka me kinepun ne suluhuanen te Hari ne migdagdahew mig-angey ki Haman peendiye te dakel ne innilutu ne in-andam ni Istir.<pb/>


text:
Te igkarangeb e ne aldew, te sasangan e sikandan ka eg-iinum te binu, mig-insaan e man‑e te Hari si Istir, “Nekey bes iya ka egbuyuen nu Rayna Istir? Nangeni a su igbehey ku keykew minsan pad ka baad te karatuan ku.”<pb/>


text:
Ne migtabak ka rayna, “Ke ingkahala a nikeykew wey ke igkeupii nu, Mahal ne Hari, pangabangi a wey ka karumaan ku,


text:
su imbelegye key e eyew egguleen egpangimatayi. Emun ke perem ke imbelegye key su eyew igpeuripen de ka me lukes wey me malitan, kena ad perem egpakiglalag pad keykew meyitenged kayi su kene ma ne eleg sika ne igbanggew keykew.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Hari Aswiru si Istir, “Hentew‑a sika se eggimu te iling due, wey hendei sikandin kuntee?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Istir, “Kuntere ney sikandin! Nekey naa si Haman sika se mareet se batasan!”<pb/>Naaldek amana si Haman diye te tangkaan te Hari wey diye te rayna.


text:
Ne migsasindeg ka Hari tenged te subla ne langet din ne mig-awe e dutu wey miggendiyad te plasa te palasyu. Piru migpalunggehaat de mule si Haman ka egpeyid‑u-hid‑u ki Rayna Istir ne kene de perem sikandin egpeyimatayan te Hari.


text:
Nataman, miglibed e ka Hari diye te dakel ne peggilutu. Ne dutu, nakita rin si Haman ka mig-usengul diye te malayat ne pinnuuwan ne migpinnuuwan ni Istir. Ne migkahi ka Hari, “Ew, egbalbalayen nu bes ka rayna kayi te tangkaan ku, seled te palasyu ku!”<pb/>Te peglalag te Hari kayi, sahuhune ne migbunbunan e te me kinepun ne suluhuanen te Hari ka ulaula ni Haman.


text:
Ne due sabeka ne kinepun ne suluhuanen te Hari ne egngaranan ki Harbuna ne migkahi, “Duen e degma intahahe ni Haman diye te marani te baley rin ne egbitinan ki Murdikay te nakapangabang te Hari. Ne daruwa ne pulu wey tatelu (23) ne mitrus ka katikang.”<pb/>Ne migkahi ka Hari, “Diye niyu bitina si Haman!”<pb/>


text:
Purisu imbitin dan e sikandin diye te inggimu rin ne egbitinan perem ki Murdikay. Nataman, neulian e ka Hari te kabelu din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegnangen te me Hudiyu ne egpasukulen</t><br/>Te sikan de iya ne aldew, imbehey e ni Hari Aswiru ki Istir ka langun ne ki Haman ne kuntere te me Hudiyu. Migpanugtulan e degma ni Istir ka Hari ke igmenu rin si Murdikay. Ne puun dutu, impeumew e te Hari si Murdikay.


text:
Ne inluung te Hari ka igpamirma rin ne sising ne inggawi din diye ki Haman wey imbehey rin e diye ki Murdikay. Nataman, si Murdikay e ka inggimu ni Istir ne talagtanggu te me karatuan ni Haman.<pb/>


text:
Ne migpakiglalag e man‑e si Istir te Hari, ne mig-usengul diye te paa rin wey migpeyid‑u-hid‑u ne migsinehew ne kenad igpabulus ka mareet ne imbentaan ni Haman ne kabuhalan ni Agag ne iyan ka peggule te me Hudiyu.


text:
ne migkahi, “Ke igkeupii nu, Mahal ne Hari, wey ke igkahala a nikeykew wey ke in-isip nu ne malehet seini, egsuhu ka perem te pegbalew-balew te suhu ni Haman ne anak ni Hamidata ne kabuhalan ni Agag. Migsuhu si Haman te peggule te me Hudiyu ne nangugpe te langun ne prubinsya ne sakup te migmanduan nu.


text:
Ne migkahiyan e te Hari ensi Rayna Istir wey si Murdikay ka Hudiyu, “Pammineg kew. Impabitin kud e si Haman tenged te mareet ne imbentaan din kaniyu te me Hudiyu, wey imbehey kud e keykew, Istir, ka langun ne kandin.


text:
Ne himu kew kuntee te suhu ne egpakameupiya kaniyu te me Hudiyu. Ne iyan niyu uyana ka ngaran ku te pegsulat kayi wey tuusi niyu te sising ku, su minsan nekey ne kasulatan ne puun te Hari wey natuusan te sising din, kenad iya seini egkabalbalawan.”<pb/>


text:
Seeye naa te igkararuwa ne pulu wey tatelu (23) ne aldew te igkatelu ne bulan ne egngaranan te Siban, impeumew ka me talagsulat te Hari wey impasulat kandan ka langun ne guhuren ni Murdikay meyitenged te me Hudiyu. Igpeendiye seeye ne me sulat te me Hudiyu, me gubirnadur, me pangulu, wey te me upisyal te 127 ne prubinsya, ligkat te inged ne Indiya peendiye te Itiyupiya. Insulat seeye sumale te linalahan te me etew te tagse prubinsya wey te kandan ne paahi te pegsulat, wey inlagkes e degma ka linalahan te me Hudiyu.


text:
Ne iyan in-uyan ka ngaran ni Hari Aswiru te pegsulat dutu wey intuusan te sising din. Ne impeuyan seeye te me talagdulung te sulat ne eg-untud te memeiyal-iyal ne kudde te Hari.<pb/>


text:
Pinaahi te seeye ne me sulat, intuhutan te Hari ka me Hudiyu te tagse siyudad ne eglibulung eyew te pegngilam. Egkaayun ne egguleen dan te pegpangimatey ka due me panganiban ne eglusud kandan puun te minsan hendei ne nasud wey ke prubinsya naa. Egkaayun degma ne iglagkes dan te peggimatey ka me malitan wey me bate, wey egpakapangahew man‑e sikandan te me kasangkapan dan.


text:
Ne sumale te sulat, eggimuwen seeye te me Hudiyu ne diye te langun ne prubinsya ne sakup te migmanduan ni Hari Aswiru, te igkasapulu wey tatelu (13) ne aldew te igkasapulu wey daruwa (12) ne bulan ne egngaranan te Adar.


text:
Ka tagse prubinsya, impamehayan te kupiya te seeye ne sulat wey impepangguhud diye te langun ne keet-etawan eyew egpakangilam ka me Hudiyu te me kuntere dan wey egpakasukul sikandan te sika ne aldew.


text:
Tenged te suhu te Hari, miggaan-gaan nanligkat ka me talagdulung te sulat ne nanguntud te memeiyal ne me kudde te Hari. Ne seeye se suhu te Hari, impatahe e degma diye te Susa, ka iney ne siyudad.<pb/>


text:
Nataman, migsaluub e si Murdikay te kumbale te Hari ne meilem wey maangkag, wey migkukuruna sikandin te dakel ne bulawan wey migkukuyumbu te mahal ne kumbale ne ubi se batek. Ne miglihawang e sikandin ka mig-atubang te Hari, ne amana nahale-gale wey migmanguleyi ka me etew diye te siyudad te Susa.


text:
Nakalene-lene e ka geyinawa te me Hudiyu wey amana sikandan nahale-gale, wey intahud e sikandan te me etew.


text:
Ne tagse siyudad wey prubinsya ne egkeumaan te suhu te Hari, egkahale-gale amana ka me Hudiyu diye, wey miggimeley sikandan wey migsahakeen. Ne masalig degma ne me etew ne migkahi ne Hudiyu kun sikandan su naaldek e te me Hudiyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangimatey te me Hudiyu te me kuntere dan</t><br/>Te igkasapulu wey tatelu (13) ne aldew te igkasapulu wey daruwa (12) ne bulan ne egngaranan te Adar, seeye ka aldew ne egkatuman e ka suhu te Hari. Te sika ne aldew, mig-iman-iman ka me kuntere te me Hudiyu ne egkatalu ran e sikandan, kunaleg te sikandan bes de iya nasi ka egkatalu te me Hudiyu.


text:
Miglibulung ka me Hudiyu diye te me siyudad ne nangugpaan dan diye te langun ne prubinsya ne nasakup ni Hari Aswiru. Impangimatayan dan seeye se egdereet perem kandan, wey ware nakasukul kandan su nenaaldek ka langun ne me etew kandan.


text:
Ne minsan ka langun ne upisyal te me prubinsya, ka me gubirnadur, wey ka me upisyal te Hari, migpangabang e te me Hudiyu tenged su naaldek sikandan ki Murdikay.


text:
Su dakel e se katenged ni Murdikay diye te palasyu te Hari, wey nekeempet ka kabantug din te langun ne prubinsya. Ne nanasnasian pad migdakel ka geem din.


text:
Ne inggule pangimatayi te me Hudiyu ka me kuntere dan pinaahi te kampilan, wey inggimu ran ka igkeupii ran diye te mig-ehet kandan.<pb/>


text:
ka sapulu ne anak ne lukes te kuntere te me Hudiyu ne si Haman ne anak ni Hamidata. Piru ware pangahawa te me Hudiyu ka me kasangkapan te me kuntere dan.<pb/>


text:
Te sikan de ne aldew, impangguhuran dan ka Hari te kasuluhan te me etew ne impangimatayan diye te Susa, ka iney ne siyudad.


text:
Ne migkahiyan te Hari si Rayna Istir, “Nekeyimatey ka me Hudiyu te lalimma ne gatus (500) ne etew kayi re te Susa, wey impangimatayan dan degma ka sapulu ne anak ni Haman. Ne nekey bu pad man‑e ka inggimu ran diye te duma ne prubinsya? Na, kuntee, nekey pad ka egbuyuen nu? Nangeni a su igbehey ku keykew.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Istir, “Ke igkeupii nu, Mahal ne Hari, tuhuti nu pa ka me Hudiyu kayi te Susa ne eg-abey pad kaaselem eggimu te iling te inggimu ran te seini ne aldew. Ne ipabitin nu pa sika se me lawa te sapulu ne anak ni Haman diye te bitinanan.”


text:
Sikan naa, migsuhu ka Hari ne eggimuwen ka inhangyu ni Istir. Impataha ka suhu diye te Susa, wey imbibitin e ka me lawa te sapulu ne anak ni Haman.


text:
Te igkasapulu wey hep‑at (14) ne aldew te bulan te Adar, miglibulung e man‑e ka me Hudiyu diye te Susa. Te sika ne aldew, nekeyimatey pad man‑e sikandan te tatelu ne gatus (300) ne lukes, piru ware dan pangahawa ka me kasangkapan dan.<pb/>


text:
Piru ka me Hudiyu ne diye te Susa, migpangimatey mule sikandan te igkasapulu wey tatelu (13) ne aldew peendiye te igkasapulu wey hep‑at (14) ne aldew. Te igkasapulu wey lalimma (15) ne aldew, henduen pad sikandan nangimeley wey migsahakeen ne amana nahale-gale.


text:
Ne puun due, ka me Hudiyu ne diye nangugpe te me bariyu, insuman-suman dan ne mahal ne aldew ka igkasapulu wey hep‑at (14) ne aldew te bulan te Adar. Sika ne aldew ka peggale-gale, pegsahakeen, wey pegparasdasahey.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsahakeen ne egngaranan te Purim</t><br/>Ne insulat ni Murdikay ka langun ne neyitabu, wey impeuyanan din te me sulat ka langun ne Hudiyu ne diye te me prubinsya ne nasakup ni Hari Aswiru, minsan mariyu wey ke marani.


text:
Impanpanayan din sikandan ne egsumsumanen te tagse leg‑un isip mahal ne aldew ka igkasapulu wey hep‑at (14) ne aldew peendiye te igkasapulu wey lalimma (15) ne aldew te bulan te Adar.


text:
Su te sika ne me aldew, napangabangan sikandan puun te me kuntere dan. Ne sika degma ne bulan ne naliwanan te kahale ka pegkalaggew ran, wey naliwanan te pegpasalamat ka peglungku dan. Purisu sika ne me aldew, eleg ne egsahakeen wey eggale-gale, wey egmabegbehayey wey egdasag te egkaayu-ayu.


text:
Intuman te me Hudiyu ka impaney-paney ni Murdikay ne igpabulus te tagse leg‑un ka nabunsuran dan e ne pegsahakeen.<pb/>


text:
Su ka kuntere te langun ne me Hudiyu ne si Haman ne anak ni Hamidata ne kabuhalan ni Agag, miglelalis ne egpangimatayan sikandan. Migpintut-pintut sikandin eyew egkekerew te peggule kandan, wey egngaranan te “pur” ka inggamit din te pegpintut-pintut.


text:
Piru nahuhuran ka Hari meyitenged dutu. Ne migpasulat e ka Hari te suhu meyitenged te mareet ne planu ni Haman eyew egkaliberan sikandin. Seeye naa, imbitin e si Haman duma te me anak din ne lukes.


text:
Ne puun dutu, ingngaranan dan e seeye ne me aldew te Purim ne egpuun te lalag ne “pur”. Ne tenged te insulat ni Murdikay wey te langun ne neula-ula ran,


text:
migpasabutey ka me Hudiyu ne egsumsumanen dan seeye se daruwa ne aldew te eleg ne timpu te tagse leg‑un, wey kene dan eglingawan peendiye te me kabuhalan dan wey te langun ne egkeupian ne egkeyimu ne Hudiyu.


text:
Ka daruwa ne aldew ne egngaranan te Purim, keilangan ne egsumsumanen te langun ne kabuhalan te me Hudiyu, wey te tagse pamilya ne diye te langun ne prubinsya, wey diye te langun ne siyudad. Keilangan ne kene sika eg-engkeran wey egkalingawan te egginguma ne me kabuhalan te me Hudiyu.<pb/>


text:
Nataman, migsusulat e man‑e ensi Rayna Istir ne anak ni Abihail wey si Murdikay eyew egkapamalehetan ne malehet ka sulat ni Murdikay meyitenged te Purim.


text:
Impeuyan ka seeye ne sulat diye te langun ne Hudiyu ne nangugpe diye te 127 ne prubinsya ne sakup te migharian ni Hari Aswiru. Te seeye ne sulat, mig-iman-iman ensi Murdikay wey si Rayna Istir ne egmeupiya perem ka peg-ugpe te me Hudiyu,


text:
wey migsuhu sikandan ne igpasuman-suman te me etew te eleg ne timpu ka me aldew te Purim. Igpasuman-suman seeye kandan peendiye te me kabuhalan dan iling te pegsuman-suman dan te me aldew te pegpuasa wey te peglungku ne in-uyunan dan.


text:
Ka suhu ni Rayna Istir ne iyan migpamalehet te batasanen dan meyitenged te Purim, nasulat diye te sabeka ne baseen.<pb/>


text:
<br/><t>Ka kabantug enni Hari Aswiru wey ni Murdikay</t><br/>Ne migsuhu si Hari Aswiru ne keilangan ne egbayad te buhis ka langun ne sakup din, minsan ka diye te isla te dahat.


text:
Ne nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Pirsya wey Midiyan ka langun ne inggimu te Hari pinaahi te geem wey te karesen din. Nasulat man‑e diye ka meyitenged te kabantug ne imbehey rin ki Murdikay.


text:
Su egpakasinsinundul ka katungdanan ni Murdikay te katungdanan te Hari. Neyimu sikandin ne talahuren wey amana igkeupii te me karumaan din ne me Hudiyu, su migpakannekal sikandin para te keupianan te me karumaan din wey te meupiya ne peg-ugpe te langun ne keet-etawan din.


text:
<t>(1:1–2:13)</t><br/><t>Ka meupiya ne peg-ugpe ni Hub</t><br/>Due etew ne egngaranan ki Hub ne mig-ugpe diye te Us. Matareng sikandin, wey ware igkarew‑ey. Due pegkaaldek din te Manama wey kene sikandin eggimu te mareet.


text:
Ne due pitu ne libu (7,000) ne karniru rin, tatelu ne libu (3,000) ne kamil, lalimma ne gatus (500) ne paris ne baka, wey lalimma ne gatus (500) ne beyan ne asnu. Ne susuluhi degma ka me suluhuanen din, purisu sikandin ka subla ne meyaman ne etew te langun ne nangugpe diye dapit te igsile.


text:
Ka me anak din ne lukes, egmasubsubaley re ne egsahakeen diye te tagse baley ran mismu, wey egmanginggaten dan ka me atebey ran eyew eglagpu kandan te egkekeen wey eg-iinum.


text:
Ne emun ke egpekeimpus e ka me anak din ne egsahakeen, igpeumew rin e sikandan eyew te pegpanubad para te pegmatulus kandan eyew egkaayun ded man‑e sikandan ne eg-apil te pegsimba te Manama, su migsuman-suman ma sikandin ne kema ke nakasale ka me anak din wey nenakalalag te mareet diye te Manama. Egselem-selem sikandin eg-enew, wey egtutung te igpanubad ne ayam, wey eg-atulen din egpanubari ka me anak din. Ne layun de iya sikandin egpanubad para te me anak din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-apul ni Meibulan te katareng ni Hub</t><br/>Sabeka ne aldew, miglibulung ka me panalihan diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, wey diye degma si Meibulan<n>Te Hibruwanen: ka talagkuntere.</n> te kalibulungan.


text:
Ne mig-inse ka Magbebaye ki Meibulan, “Hendei ka migpuun?”<pb/>Ne migtabak si Meibulan, “Migleug-leug a diye te kalibutan.”


text:
Ne migkahi e man‑e ka Magbebaye, “Ew. Ne nakabantey ke naa te suluhuanen ku ne si Hub? Ware egpekeiling kandin diye te ampew te tane—matareng sikandin wey ware igkarew‑ey, wey due pegkaaldek din keddi wey kene eggimu te mareet.”<pb/>


text:
Impariyu nu sikandan se taltalaanak te langun ne karereetan wey ka langun ne kandin. Impanalanginan nu ka langun ne inggimu rin, wey migmasalig amana ka me ayam din.


text:
Kema dereeti<n>Te Hibruwanen: ketenga nu ka belad nu wey samsama nu.</n> nu ka langun ne diye te kandin—pitawen ta ke kene sikandin egpanlalag te mareet keykew.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka Magbebaye, “Uya, egtuhutan ku sikeykew ne eggimu te minsan nekey ne igkeupii nu diye te kandin, piru kene nu re sikandin menuwa.” Seeye naa, mig-awe e si Meibulan diye te tangkaan te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdereet ni Meibulan te karatuan wey te me anak ni Hub</t><br/>Sabeka ne aldew, taheed te migsahakeen ka me anak ni Hub diye te baley te kinakakayan ne anak din,


text:
due etew ne migginguma diye ki Hub ne migpangguhud ne migkahi, “Taheed te migdaru key te me baka nu diye te kamet, wey migpepanabtab te me asnu,


text:
sahuhune ne due nanginguma ne me matig-Sibiya wey impangimatayan dan e ka me duma ku ne me suluhuanen nu, wey impanuyuk dan e ka me ayam nu. Ne sikeddi naan de iya ka nakapallahuy. Sikan naa ka nekeendini a ka egguhud keykew.”<pb/>


text:
Te sasangan pad ka etew ne egpangguhud, duen e man‑e senge-etew ne migginguma wey migpangguhud ne migkahi, “Nasuhat te kilat ka me karniru nu wey ka me suluhuanen nu. Sikeddi naan de iya ka nasame, sikan naa ka nekeendini a ka egguhud keykew.”<pb/>


text:
Te sasangan pad degma ka etew ne egpangguhud, duen e man‑e senge-etew ne migginguma wey migpangguhud ne migkahi, “Inlusuran key te me matig-Kaldiya ne tatelu ne punduk, wey impanuyuk dan e ka me kamil, wey impangimatayan dan pad man‑e ka me duma ku ne me suluhuanen nu, wey sikeddi naan de iya ka nakapallahuy, sikan naa ka nekeendini a ka egguhud keykew.”<pb/>


text:
Te sasangan pad degma ka etew ne egpangguhud, duen e man‑e senge-etew ne migginguma wey migpangguhud ne migkahi, “Taheed te migmanliblibulung ka me anak nu ne egsahakeen diye te baley te kinakakayan ne anak nu,


text:
sahuhune ne due nenekali ne kalamag puun te disirtu, wey nasuhat te seeye ne kalamag ka baley te anak nu. Nalundus ka baley wey neneutunan e sikandan langun wey nammatey e. Sikeddi de iya ka nasame, sikan naa ka nekeendini a ka egguhud keykew.”<pb/>


text:
Seeye de iya, migsasindeg si Hub wey inggisi din ka kumbale din wey in-abuluhan din ka ulu rin. Ne miglangkeb sikandin diye te tane wey migsimba te Manama.


text:
Migkahi sikandin, “Miglesut a ne ware kukumbaleen puun te aanakan te iney ku, wey eglibed a diye te tane ne ware ded kukumbaleen. Ka Magbebaye ne Manama ka egbehey te langun, wey sikandin ded ka eggawi. Egdayanen ka ngaran din.”<pb/>


text:
Ne minsan ke neiling e dutu, ware ded iya man‑e nakasale si Hub wey ware miglalag te mareet diye te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka igkarangeb ne peg-eleg-eleg ni Meibulan ki Hub</t><br/>Ne duen e man‑e aldew ne miglibulung ka me panalihan diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, wey migtambung ded man‑e si Meibulan te seeye ne kalibulungan.


text:
Ne mig-inse ka Magbebaye ki Meibulan, “Hendei ka migpuun?”<pb/>Ne migtabak si Meibulan, “Migleug-leug a diye te kalibutan.”<pb/>


text:
Ne migkahi e man‑e ka Magbebaye, “Ew. Ne nakabantey ke naa te suluhuanen ku ne si Hub? Ware egpekeiling kandin diye te ampew te tane—matareng sikandin wey ware igkarew‑ey, wey due pegkaaldek din keddi, wey migpariyu sikandin ne eggimu te mareet. Migmatinumanen ded iya man‑e sikandin keddi minsan ke ingginalig a nikeykew ne egtuhutan ku sikeykew ne egpasakitan sikandin te ware egpuunan.”<pb/>


text:
Ne intabak ni Meibulan ka Magbebaye, “Egkarawat iya te etew ne egkaawe ka langun basta egkeuyag de sikandin.


text:
Kema pasakiti nu ma ka lawa rin—pitawen ta ke kene ka nikandin egbaliyungan te egpanlalag te mareet.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka Magbebaye, “Uya, egtuhutan ku sikeykew ne eggimu te minsan nekey ne igkeupii nu diye te kandin, piru kene nu re sikandin himatayi.”<pb/>


text:
Seeye naa, mig-awe e si Meibulan diye te tangkaan te Magbebaye, wey impasalerep din e si Hub te mangune-kune ne kehang. Migbunsud de iya diye te palapala ni Hub ka kehang taman te pulu din.


text:
Ne migpinnuu si Hub diye te abu, wey migkuwa te me tepik te napese ne banga wey iyan din ingkutkut te me kehang din.<pb/>


text:
Ne ingkahiyan sikandin te asawa rin, “Egpabulus-bulus ke naan ded ubag ne egmatinumanen? Panlalag ka te mareet diye te Manama eyew egpatey kad.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hub, “Egpekeiling ka be‑be nu te be‑be te me malitan ne egkeungel-ungel. Iyan te bes de egdawaten puun te Manama ka meupiya, wey kene ka mareet?”<pb/>Ne minsan ke neiling e dutu, ware iya man‑e nakasale si Hub, wey ware miglalag te mareet diye te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka tatelu ne alukuy ni Hub</t><br/>Ne due tatelu ne alukuy ni Hub ne ensi Ilipas ne matig-Timan, si Bildad ne matig-Suwa, wey si Supar ne matig-Naama. Te pegkarineg dan te masumpit ne neula-ula ni Hub, nenekeg-uyun sikandan ne eggendiyaan si Hub eyew eg-unungan wey egliwangen dan sikandin.


text:
Te egpalinggumaan e sikandan, nakita ran e sikandin piru ware dan neileyi. Te namelmelehan dan e ne sikandin bes seeye, migpandalawit e sikandan wey inggisi dan ka kumbale dan wey imbukbukan dan te alinepung ka me ulu ran.


text:
Ne in-unungan dan e sikandin ka migpinpinnuu diye te tane te pitu ne aldew wey pitu ne marusilem. Ne ware dan lalahi sikandin su nakita ran ne subla ne masumpit ka egkeula-ula rin.


text:
<t>(3:1–27:33)</t><br/><t>Ka pegsagsahukul ni Hub</t><br/>Ne nataman, migpanlalag e si Hub te mareet meyitenged te aldew te peglesut din.<pb/>


text:
Himuwa nud seeye ne masumpit ne delem,<pb/>bunbuni nud te gapun,<pb/>wey akebi nud te marusilem ka aldew.<pb/>


text:
Awaa nud seeye ne karusileman<pb/>wey egkaliwanan e perem te mangune-kune ne delem<pb/>wey kene nud ilagkes te egseel te duma ne me aldew.<pb/>


text:
Wara ad perem ipekeetew te seeye ne marusilem,<pb/>wey ware perem peggale-gale te seeye ne timpu.<pb/>


text:
Egdilusen e perem ka seeye ne marusilem<pb/>te me talagdilus ne egpakasuhu te salimbaweng ne egngaranan te Libiyatan.<pb/>


text:
Dilusa nud seeye ne marusilem<pb/>su ware ma balabahi kayi ka peglesut ku<pb/>ne iyan nakapasalerep keddi te seini ne kalasayan.<pb/><pb/>


text:
“Meupiya pad ke migpatey ad te diye e pad te getek te iney ku<pb/>wey ke nabunggu e naa te peglesut ku.<pb/>


text:
Ke dengan e re perem migpatey,<pb/>migmalinawen ad perem wey hendue te nakalipereng wey miggimeley,<pb/>


text:
duma te me Hari wey te me sinalihan ne naluhey re migpatey,<pb/>wey iyan dengan nangimu te me palasyu ne nagguhus e.<pb/>


text:
Nekeyimmeley ad e perem duma te migpatey e ne me pangulu<pb/>ne nenapenu te me bulawan wey me pelata se me ugpaan.<pb/>


text:
Nalanlan e lad perem te ingkaberes e pad,<pb/>eyew egpekeiling ad e te me bate ne warad nakakita te malayag.<pb/>


text:
Diye te inged te me minatey, kenad eggimu te samuk seeye se me etew ne maddeet,<pb/>wey egpekeyimeley e diye ka nenabbeley.<pb/>


text:
Ne diye, kenad e egkabantalan ka langun ne me pinirisu,<pb/>wey kene dan e egkarineg ka laheng te talagmandu kandan.<pb/>


text:
Nekeglemung e diye ka seeye se mabbantug wey seeye se me lerew,<pb/>wey kenad e egkeyiketan ka uripen te ahalen din.<pb/><pb/>


text:
“Mania te imbehayan pad iya te kalayag ka etew ke egkabaybayaran de?<pb/>Mania te imbehayan pad iya sikandin te umul ke egkalasey re?<pb/>


text:
Egkengeupian e perem sikandan ne egpatey piru kene sikandan egpatey.<pb/>Egpamitawen dan ka kamatayen labew pad te pegpamitew ran te nekeeles ne karatuan.<pb/>


text:
Mania te imbehayan pad te umul ka etew,<pb/>ne ware nakanengneng ke nekey ka egpangkusan din?<pb/>Pegbuut te Manama ne kene egkanengnengan te etew ka egpangkusan din.<pb/><pb/>


text:
Kena ad egkateu-teu wey warad egkapalenlenaan te geyinawa ku;<pb/>warad himelayan ku te eg-antus.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka an-anayan ne pegpalalahey</t><br/><t>(4:1–14:22)</t>Ne migkahi si Ilipas ne matig-Timan,<pb/>


text:
“Kene ke re keenendueni ke due igkalalag ku keykew.<pb/>Su kene egkaayun ne egpeeneng-eneng e re.<pb/>


text:
Pammineg ka, masulug e ka napanulu nu ne me etew,<pb/>wey inlig‑en nu seeye se me magguye.<n>Te Hibruwanen: magguye ne belad.</n><pb/>


text:
Nakabagget ka me lalag nu te seeye se nenasaligkat,<pb/>wey nakalig‑en te seeye se magguye ne egmangelkelen e se me buel.<pb/>


text:
Ne kuntee te sikeykew e ka egkabaybayaran,<pb/>mahaan ke re egkeupul;<pb/>te sikeykew e ka nasakitan,<pb/>egkaaldek kad e.<pb/>


text:
Due pegkaaldek nu te Manama<pb/>purisu salig ka kandin.<pb/>Ware igkarew‑ey keykew,<pb/>purisu due egkapallateng nu.<pb/>


text:
Sumale te natahaan ku, seeye se egpamula<n>Te Hibruwanen: eg-araru.</n> te mareet wey egsawed te kahubut,<pb/>mareet degma wey kahubut ka eggaaniyen.<pb/>


text:
Egkengareetan ka maddeet ne etew te senge-hiyup de te Manama;<pb/>egkammatey sikandan tenged te langet din ne egpekeiling te bagyu ne egpakarereet.<pb/>


text:
Egpekeiling sikandan te mabbulut ne me liyun ne egginihel,<pb/>piru egpamingawan sikandan wey egpape-peenengen te Manama.<pb/>


text:
Nekeiling e sikandan te me liyun ne warad egkarawi.<pb/>Ne egkammatey sikandan<pb/>wey egmekegsuwey-suwey e ka me anak dan.<pb/><pb/>


text:
Ne due iling te kalamag ne nakakiyab te ulaula ku<pb/>wey migpamalukagkag ka bulbul te tengel ku.<pb/>


text:
Due migsasindeg kayi te egkatangkaan ku<pb/>piru kene ku egkamelmelehan ke nekey seeye.<pb/>Ne migpeeneng-eneng de seeye.<pb/>Ne due narineg ku ne meyimulung ne laheng ne migkahi:<pb/>


text:
‘Duen naa etew ne matareng diye te Manama?<pb/>Duen naa etew ne ware sale diye te tangkaan te Talaggimu kandin?’<pb/>


text:
Minsan te me suluhuanen din ware pegsalig din,<pb/>wey minsan te me panalihan din, duen ded igkarew‑ey rin kandan.<pb/>


text:
Ne iyan din naan pa iya salihi ka me etew<pb/>ne inggimu re puun te tane, wey iling de kalemu ne eglupeten te kalibangbang.<n>Te Hibruwanen: ne iyan naan pa iya seeye se mig-ugpe diye te me baley ne tane, ne diye nakapabunsud te alinepung, ne hun‑a pad egkalupet te kalibangbang.</n><pb/>


text:
Manekal pad ka etew te maselem<pb/>piru senge-kakuwa ne egpatey e te kene pad egkasagkup<pb/>egkengaawe e te ware egtamanan<pb/>wey ware minsan sabeka ne egpakanengneng kayi.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpabulus-bulus ni Ilipas te eglalag</t><br/><pb/>“Hub, minsan pad egpangananey ka, ware iya egbulig keykew,<pb/>minsan ka me panalihan.<pb/>


text:
Nakakita ad e te egkeungel ne meupiya mule se egkeula-ula,<pb/>piru patulus ne egdilusen te Manama ka ugpaan din.<pb/>


text:
Ware egkengaaputan te me anak din,<pb/>egkengareetan sikandan diye te gumawan te siyudad,<pb/>wey warad iya egpakapangabang kandan.<pb/>


text:
Ne ka me uma te kamet din, egkekeenen e te egmanggutasan,<pb/>minsan ka egmanubu diye te me duhiyen,<pb/>wey eg-aminen te me halamlamen ka karatuan din.<pb/>


text:
Piru iyan ded egpuunan ka etew ne eg-antus sikandin,<pb/>iling te igmuk ne egmanlayap paribabew.<pb/><pb/>


text:
Sikandin de ka egpekeyimu te mabbantug ne himu ne kene egkasabut,<pb/>wey te me kein-inuwan ne kene egkaseel.<pb/>


text:
“Imparibabew te Manama seeye se mapariralemen,<pb/>wey imbehayan din te kahale seeye miglungku.<pb/>


text:
Egsahiluten din seeye se me matagseb<pb/>pinaahi red te kandan mismu ne katagseb.<pb/>Ne sahuhune ne egkapegnel<pb/>ka me planu te me limbungen.<pb/>


text:
Piru egluwasen te Manama ka egkengaayu-ayu puun te kamatayen,<pb/>wey ka egkengaware-ware puun te seeye se egmandeeg-deeg kandan.<pb/>


text:
Purisu due mule egkapallateng te egkengaayu-ayu,<pb/>piru egbalabahan te Manama ka me makasesale ne eggimu te mareet.<pb/><pb/>


text:
“Ne tenged due, meupiya ka etew ne egsaparan te Maresen ne Manama,<pb/>purisu kene ka keenendueni ke egdisiplineen ka nikandin.<pb/>


text:
Sikandin ka egpali, wey sikandin ka egbukus te pali;<pb/>sikandin ka egpaddel, wey sikandin ded degma ka egbawi.<pb/>


text:
Egpangabangan ka nikandin puun te me salupet meyitenged keykew<pb/>wey ware igkaaldek nu ke egginguma ka karereetan.<pb/>


text:
Egngisiyan nu re ka gulabung wey ka karereetan.<pb/>Ne kene ka egkaaldek te me mahintalunan ne mananap.<pb/>


text:
Ne egkanengnengan nu ne ware igkaliyasi diye te ugpaan nu,<pb/>wey te pegleuy nu te me ayam nu, egkakita nu ne ware seini nasalini.<pb/>


text:
Ne egmalayat ka umul nu,<pb/>wey kene ka egpatey te kene pad egginguma ka eleg ne timpu ne egpatey ka.<pb/>


text:
Nanengnengan ney ne malehet seini sumale te peg-ugsi-ugsi ney te malayat ne timpu.<pb/>Purisu pammineha nu seini wey himuwa nu para te keupianan nu.”<pb/>


text:
mabehat pad seini du te pantad te dahat,<pb/>purisu kene kew keinu-inu te egpanlalag a te warad pegsuman-suman.<pb/>


text:
Impana a te Maresen ne Manama te eggilu ne tunud,<pb/>wey nekeempet te lawa ku ka lalas;<n>Te Hibruwanen: in-inum te panisingan ku ka hilu.</n><pb/>intumbuk te Manama keddi ka langun ne makaliyas-liyas ne panganiban din.<pb/>


text:
Kene egngangang ka asnu ke dakel ka sagbet,<pb/>wey kene egmahulub ka baka ke due egkasepe ne kumpay.<pb/>


text:
Warad ibeg ku ne egkeen te sika ne egkakeen,<pb/>su nekeiling naan de sika te mareet ne keenen.<pb/><pb/>


text:
Ke eggimuwen din seini, egkaliwang ad e.<pb/>Su minsan te masakit ne in-antus ku, ware ku supaka ka me suhu te matulus ne Manama.<pb/>


text:
Warad kabagget ku ne eg-iman-iman pad.<pb/>Nekey naan pad se eg-im-imanen ku te warad ma igkatiglingey ku te seini ne umul ku?<pb/>


text:
“Sikeddiey se nabaybayaran,<pb/>migkeilangan a ubag perem te pegliwang te me alukuy ku,<pb/>piru nasi e re iya nikaniyu bebayungi ne in-engkeran ku ka Amana ne Maresen ne Manama.<pb/>


text:
Piru sikaniyu se in-isip ku ne me suled ku,<pb/>me talag-akal kew keddi.<pb/>Iling kew te beuhan ne egkeetiyan ke tingmeinit.<pb/>


text:
Ne ka me etew ne nanguntud te me kamil ne migluyud ne due me dinulan,<pb/>migsuwey te dalan dan eyew te pegpamitew te weyig, piru ware nakita ran.<pb/>Purisu nammatey sikandan diye te inged ne ware mig-ugpe.<pb/>


text:
Migluyud ka me matig-Timan ne egpamitew te weyig,<pb/>wey ka me matig-Siyiba ne mig-iman-iman ne due egkakita ran.<pb/>


text:
Piru nasuhey re sikandan te subla ne peg-iman-iman dan.<pb/>Naruruhu de iya sikandan te pegginguma ran diye te eggendiyaan dan.<pb/>


text:
Nenekeiling kew en iya te sika ne beuhan,<pb/>wey ware igpakabulig niyu keddi.<pb/>Nasi kew nenaaldek te pegkakita niyu te makaalat-halat ne neula-ula ku.<pb/>


text:
Wara ad iya mighangyu ne egdasahan a nikaniyu,<pb/>wey wara a migpabulig kaniyu puun te me karatuan niyu.<pb/>


text:
“Iyan ku re ighangyu ne egpanuluen a nikaniyu su egpeeneng-eneng ad.<pb/>Pasabuta a nikaniyu ke nakasale e ma.<pb/>


text:
Amana ne masakit ka me lalag ne due kamalehetan.<pb/>Piru nekey naa ka kamalehetan te igbayung niyu keddiey?<pb/>


text:
Migsuman-suman kew buwa ne egtul-iren niyu ka me lalag ku<pb/>su para kaniyu ware karuan te impanlalag te etew ne warad kapabulusan iling keddi?<pb/>


text:
Ne minsan ka me ilu, egpintutpintutan niyu ke hentew ka egpekeuripen kandan,<pb/>wey igbelegye niyu ka me alukuy niyu.<pb/><pb/>


text:
Sumsumana niyu abayi,<pb/>ipeeneng-eneng niyud sika se seyyup ne himu,<pb/>wey nengnengi niyu ne ware seyyup ne neyimu ku.<pb/>


text:
Makabbayad iya ka egkeula-ula te etew kayi te kalibutan,<pb/>iling kahirap te egkeula-ula te etew ne egpanginaaldew te tagse aldew.<pb/>


text:
Egpekeiling ka etew te uripen ne eg-iman-iman te meelung,<pb/>wey iling te talagpanginaaldew ne egtetahad te suul rin.<pb/>


text:
Iling degma due ka keugpe ku.<pb/>Pile e ne bulan ne mig-uugpa a ne ware karuan,<pb/>wey mig-antus a te tagse marusilem.<pb/>


text:
Emun ke eggibat a ne egpakakahi a, ‘Egkapawe lad e perem.’<pb/>Piru hendue te mananey ka uras,<pb/>wey egkapawaan e re ka egbalbalikid.<pb/>


text:
Neempet e te iyas wey kehang ka lawa ku.<pb/>Nenabugsiyan e ka me busuwak<pb/>wey migpanulayas e ka nane.<pb/>


text:
Miglihad ka me aldew ku ne ware egkapallateng.<pb/>Miglihad seini ne iling keiyal te igteyi.<pb/><pb/>


text:
“He Manama, sumsumana nu ne iling de te kalamag ka umul ku,<pb/>wey kena ad egpakaheram te kahale.<pb/>


text:
Egkakite e pad nikeykew kuntee,<pb/>piru egkataman, kenad e.<pb/>Egpamitawen a nikeykew piru kena ad nikeykew egkakita.<pb/>


text:
Iling te gapun ne egkawahey wey egkaawe,<pb/>eggendiye degma ka etew te inged te me minatey wey kenad eglibed.<pb/>


text:
Kenad sikandin eg-uli diye te baley rin,<pb/>wey egkalingawan e degma sikandin te nenekeila kandin.<pb/><pb/>


text:
“Purisu kena a egpeeneng-eneng de;<pb/>iglalag ku iya ka masakit wey langet ne inggeram ku,<pb/>sikan naa ka egsagsahukul a iya.<pb/>


text:
Purisu tenged due, egkeupian ad e ne eg-ehet-ehet ne egbibitin.<pb/>Igkeupii ku pad ne egpatey du te egkeuyag ne tul‑an naan de.<pb/>


text:
Neupul ad te egkeula-ula ku wey egkeupian ad ne egpatey.<pb/>Balahara ad e su mahaan e egkataman ka geyinawa<n>Te Hibruwanen: ka me aldew senge-hiyup de.</n> ku.<pb/>


text:
Nekey bes ka etew, mania te amana sikandin ne impurtanti diye te keykew,<pb/>wey mania te egtantanuran nu?<n>Te Hibruwanen: inteil nu kandin ka pusung nu.</n><pb/>


text:
He talagbantey te etew, nekey bes ka sale ne neyimu ku due te keykew?<pb/>Mania te inggisuhat a nikeykew?<pb/>Nakapabehat a keykew?<pb/>


text:
Mania te kene nu egpasayluwen ka me sale ku,<pb/>wey eg-aween e ka kene ne meupiya ne neyimu ku?<pb/>Su kuntee eglibed<n>Te Hibruwanen: eggibat.</n> ad e diye te tane.<pb/>Kena ad nikeykew egkakita ke egpamitawen a nikeykew.”<pb/>


text:
“Ken‑u ke pad egpeeneng-eneng ka egpanlalag te iling due?<pb/>Mahulub ke naan de iya<pb/>wey ware me karuan te egmanlalahen nu.<pb/>


text:
Kene egdereetan te Manama ka eleg ne peggukum.<pb/>Kene egbegkulen te Amana ne Maresen ke nekey ka meupiya.<pb/>


text:
wey eg-ugpe ka ne matareng wey ware neyimu ne mareet,<pb/>egpamminehen ka nikandin wey egbulihan,<pb/>wey iglibed ded keykew ka ugpaan nu isip dasag nu.<pb/>


text:
Su mallepet de ka umul ta wey ware amana natuenan ta.<pb/>Egmanlihad ki re kayi te inged iling te alung ne mahaan de egkaawe.<pb/>


text:
“Ka me hilamunen ne diye te weyig, kene egtubu diye te inged ne mammara,<pb/>ke kene, diye de iya degma egtubu te inged ne egkaweyihan.<pb/>


text:
Ke egkeetiyan ka weyig, sika ne me hilamunen ka hun‑a ne egkalanes minsan mangnguwed pad seini.<pb/>


text:
Iling degma due ka egtamanan te etew ne mig-inniyug te Manama.<pb/>Ware egkapallateng te etew ne ware migpalintutuu te Manama.<pb/>


text:
Egsandig sikandin te baley rin,<pb/>piru mahaan de seini egkapeled;<pb/>egpanggen-gen sikandin kayi,<pb/>piru kene seini egpakabulig.<pb/>


text:
Egpekeiling sikandin te pinamula ne imbisbisan wey insilaan te aldew,<pb/>wey migtunas seini ne nekeempet te pinamulaan,<pb/>


text:
Ne iling iya rue ka kahalaan te me makasesale, kene egkaluhey.<pb/>Ne due duma ne eglepew ne egsubal kandan.<pb/><pb/>


text:
“Piru kene egbalaharen te Manama ka etew ne ware igkarew‑ey,<pb/>wey kene din degma egpangabangan ka maddeet.<pb/>


text:
Egtuhutan din ne egpakangisi ka,<pb/>wey egpakapanguleyi tenged te kahale,<n>Te Hibruwanen: eggipenuen din ka be‑be nu te ngisi wey ka bibig nu te panguleyi te kahale.</n><pb/>


text:
“Uya, malehet iya ka ingkahi nu.<pb/>Piru egmenuwen naa te etew te egpamalehet ne ware sale din diye te tangkaan te Manama?<pb/>


text:
Egmenuwen din te egpakig-apul te Manama?<pb/>Te linibu ne inse te Manama, ware minsan hentew ne egpakatabak.<pb/>


text:
Eg-antahen din ka me bubungan te ware pegpataha,<pb/>wey egpanlunawen din seini tenged te langet din.<pb/>


text:
Egpalilinuhen din ka me pabunsuranan te tane,<pb/>wey egkengawelwel ka me batu diye te diralem ne natahuan kayi.<pb/>


text:
Sikandin de ka egpakasuhu te aldew ne kene egpasileen,<pb/>wey te me bituen ne kene egpalayahen.<pb/>


text:
Sikandin de ka miggimu te langit,<pb/>wey sikandin de ka egpakapasanggel te me bunlud te dahat.<pb/>


text:
Ne egkakuwa rin ka igkeupii rin wey ware egpakabalabag kandin.<pb/>Ne ware egpekeinse kandin ke mania te eggimuwen din sika.<pb/><pb/>


text:
“Kene egkabewu ka langet te Manama.<pb/>Ne minsan ka me suluhuanen te salimbaweng ne si Rahab,<n>Kene ne seini ka malitan diye te Hiriku ne egpamelegye te lawa rin. Ngaran seini te salimbaweng ne egkabasa diye te Hub 26:12; Salmu 90:11; Isayas 51:9 wey migsimbulu seini te Malalab ne Dahat ne egkabasa diye te Isayas 30:7 wey Salmu 87:4.</n><pb/>egparuma-ruma kandin tenged te liyas.<pb/>


text:
Minsan ware sale ku, kena a iya egpakapangatarengan.<pb/>Ne iyan ku re iya egkeyimu ka egpeyid‑u-hid‑u te Manama ne talewukum ku.<pb/>


text:
Su minsan eghangyuen ku sikandin ne eg-atubang key wey egsuhut sikandin,<pb/>kena a egpalintutuu ne egpamminehen a nikandin.<pb/>


text:
Su imbaybayaran a nikandin iling te mangune-kune ne pegpangalamag wey peg-uran,<pb/>wey kamasulug a nikandin pamalpalii te ware ayatanan.<pb/>


text:
Kena ad e nikandin egpaheheyinaween te subla ne masakit,<pb/>su nasi a patamtamani te egbayad-bayad.<pb/>


text:
Su ke egpapitawey re te kanekal, manekal iya ka Manama,<pb/>ne emun ke egpabayungey man‑e, hentew naa ka egpakabayung kandin?<pb/>


text:
Su minsan ware sale ku, egparusaan e red iya man‑e te Manama tenged te impanlalag ku.<pb/>Minsan ware igkarew‑ey keddi, piru egpamalehetan te Manama ne nakasala a.<pb/>


text:
Minsan ware igkarew‑ey keddi, piru balahad e;<pb/>warad karuan te umul ku, wey neupul ad te egkeula-ula ku.<pb/>


text:
Nekeg-iling de iya ka langun.<pb/>Purisu egpakakahi a te ware tapid ne egdereetan te Manama,<pb/>matareng ma wey se makasesale.<pb/>


text:
Imbalahad din de ka inged ne egharian te me makasesale;<pb/>imbunbunan din ka me mata te me talewukum sikan naa ka kene ne eleg ka peggukum dan.<pb/>Ke kene ne sikandin ka miggimu kayi, hentew naa?<pb/><pb/>


text:
“Meiyal ne nanlihad ka me aldew te umul ku wey meiyal pad seini du te me talagpallahuy.<pb/>Nanlihad seini ne ware keupianan.<pb/>


text:
Nanlihad ka me aldew ku iling te egtuwal ne gakit,<pb/>wey iling keiyal te banug ne egdagmang te egdawiyen.<pb/>


text:
Ne minsan pad ke kena ad e egsagsahukul,<pb/>wey egpeeneng-eneng ad ka eglungku,<pb/>wey eggihimun-gimun e naan de,<pb/>


text:
egkaaldek e red iya man‑e te me peg-antus ne egginguma keddi.<pb/>Su nakanengneng a nahud ne kene eg-isipen te Manama ne ware sale ku.<pb/>


text:
Nekey naan pad se karuan ke egpakannekal a ne egpangatarengan<pb/>te in-isip ad ma nikandin ne nakasale?<pb/>


text:
Minsan eglu‑luan ku ka intiru ne lawa ku te subla ne malinis ne weyig,<n>Te Hibruwanen: apiyew.</n><pb/>wey egsebunan ku ka belad ku,<pb/>kena ad e egmalinis,<pb/>


text:
su ig-antug e red iya nikandin diye te lungag ne basaken.<pb/>Ne minsan ka kumbale ku, egkalindit e keddiey iling te alukuy ne kene ne malehet.<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus si Hub ka migkahi,<pb/>“Neupul ad e te umul ku.<pb/>Sikan naa ka egpakasagsahukul ad e.<pb/>Igpangguhud ku ka masakit kayi te pusung ku.<pb/>


text:
Egkahiyan ku ka Manama: Kena a hukumi,<pb/>panengnenge e pa ke nekey ka sale ne igbayung nu keddi.<pb/>


text:
Nahale ke naa te pegbayad-bayad nu keddi?<pb/>Mania te in-ang-anggaan a nikeykew se inggimu nu,<pb/>piru inlapihan nu mule ka me planu te me makasesale?<pb/>


text:
Klaru ne kene ne iling ka mata nu te mata te etew,<pb/>ne iyan egpuunan ne ware tamanan te egkakita nu iling te egkakita rin,<pb/>wey eleg mule ka peggukum nu te me etew.<pb/>


text:
Kene ne iling de kalepet te umul te etew ka umul<n>Te Hibruwanen: me aldew.</n> nu.<pb/>Kene ne iling de kaluhey te peg-ugpe te etew ka peg-ugpe<n>Te Hibruwanen: me leg‑un.</n> nu<pb/>


text:
ne egpakannekal ka iya ne egpamitew te kene ne meupiya ne neyimu ku,<pb/>wey eg-ugsi-ugsi te sale ku.<pb/>


text:
Mig-ugsi-ugsi ka te sale ku minsan ke nakanengneng ka ne ware iya sale ku,<pb/>wey ware egpakapangabang keddi puun keykew.<n>Te Hibruwanen: te belad nu.</n><pb/>


text:
Tantanuri nu ne inggimu a nikeykew puun te tane,<pb/>ne kuntee, igpalibed e red man‑e nikeykew te tane.<pb/>


text:
Sikeykew ka miggimu keddi diye te aanakan te iney ku,<pb/>iling te kisu ne neyimu puun te gatas.<pb/>


text:
Sikeykew ka miggimu te me tul‑an wey me uhat ku<pb/>wey imbukusan a nikeykew te sapu wey laplap.<pb/>


text:
Imbehayan a nikeykew te umul wey impapitew nu keddi ka kene egkabalbalawan ne geyinawa nu,<pb/>wey in-ay-ayaran a nikeykew tangguwa.<pb/>


text:
ne iyan ka peg-iipat ke egpakasala a.<pb/>Ne kena a egpasayluwen nikeykew te mareet ne egkeyimu ku.<pb/>


text:
Ne emun ke nakasala a iya, mekeyid‑u-hid‑u a iya,<pb/>piru ke ware sale ku, kene e red man‑e egpakapeggasal,<n>Te Hibruwanen: eglengak.</n><pb/>su neelin naan de iya ne keyilawan wey subla ne peg-antus ka neula-ula ku.<pb/>


text:
Minsan egmenuwen ku te egpakannekal, piru egpekeiling ka te liyun ne eggingutel keddi,<pb/>wey eggimu ka te me kein-inuwan te pegkuntere keddi.<pb/>


text:
Due layun me talagpamalehet nu ne egdakesel keddi,<pb/>wey egkatimtimulan ka langet nu keddi.<pb/>Ne ware ka migsanggel ka eglusud keddi.<pb/><pb/>


text:
“Mania te impalesut e pad nikeykew?<pb/>Meupiya pad perem ke migpatey ad te ware pad nakakita keddiey.<pb/>


text:
Meupiya pad perem ke wara ad neuyag.<pb/>Nabunggu e lad perem te diye e pad te aanakan te iney ku, wey impaleus e re te eglebeng te peglesut ku.<pb/>


text:
Malepet naan de ka umul ku,<pb/>purisu, balahara ad e eyew egkahale e pad ubag minsan te malepet naan de ne timpu.<pb/>


text:
ka inged ne durusilemi wey ware meupiya ne keugpe,<pb/>ne minsan ka malayag neyimu e ne marusilem.”<pb/>


text:
“Keilangan ne egkatabak sika se susuluhi ne impanlalag nu.<pb/>Kene egkapamalehetan ne ware sale nu pinaahi re te pegpangasak nu.<pb/>


text:
Kahiyen nu buwa ne kene ney egtabaken ka impanlalag nu ne ware karuan?<pb/>Kahiyen nu buwa ne ware egsapad keykew te egpanampele te duma?<pb/>


text:
Migkahi ka te malehet ne pegpanulu ka impalintutuuwan nu<pb/>wey ware neyimu nu ne mareet diye te tangkaan te Manama.<pb/>


text:
su eyew egkatahaan nu ne due nekeeles ne me paahi rin,<pb/>wey due maddalem ne me kein-inuwan ne kene egkasabut te etew.<pb/>Egkanengnengan nu ne kulang de ka parusa te Manama keykew te eleg perem te neyimu nu ne kene ne meupiya.<pb/><pb/>


text:
“Kene nu iya egkanengnengan ka minsan nekey meyitenged te Maresen ne Manama ne maggirap ne egsabuten te me etew,<pb/>wey ka subla ne maralem ne kamalehetan meyitenged te katagseb din.<pb/>


text:
Ke egdakepen ka te Manama wey eg-uyanen ka diye te hukumanan,<pb/>ware iya egpakabalabag kandin.<pb/>


text:
Neilaan te Manama ka me etew ne ware karuan,<pb/>wey nakita rin ka maddeet ne hinimuwan dan<pb/>wey egtantanuran din seini.<pb/>


text:
Mahirap e ne egkeyitabu ne egmatagseb pad ka etew ne egkeungel,<pb/>iling te mahintalunan ne asnu, ne mahirap ne egkeyitabu ne egpakaanak te etew.<pb/><pb/>


text:
“Hub, ke egmatarengen nu re ka pusung nu,<pb/>egkakayew nu ka belad nu diye te kandin te me peg-ampu.<pb/>


text:
Ne egmalayag pad ka peg-ugpe nu, du te layag te aldew te meudtu,<pb/>wey ka marusilem, egpekeiling e te kalayag te maselem.<pb/>


text:
Ne warad igkaaldek nu wey due egkapallateng nu,<pb/>wey eggimeley ka ne warad igkabantali su egbantayan ke ma te Manama.<pb/>


text:
Eggibat-hibat ka ne ware egginaaldek keykew,<pb/>wey masulug ka egpangananey keykew ne egpabulig.<pb/>


text:
Piru ka me makasesale egkaruruhu de iya mule,<pb/>wey ware egkaaputan dan minsan hendei sikandan egbaye,<pb/>wey iyan dan de iya egkapallateng ka kamatayen.”<pb/>


text:
“Migsuman-suman kew ne sikaniyu re ka me matagseb<pb/>wey warad lein ne matagseb ke egkammatey kew e.<pb/>


text:
Piru matagseb e ma degma iling kaniyu;<pb/>kene kew egpakakahi ne labew kew keddi.<pb/>Hentew bes naa ka ware nakanengneng te sika se impanlalag niyu?<pb/>


text:
Neyimu a ne kangisiyan te me alukuy ku<pb/>minsan matareng a wey ware igkarew‑ey keddi.<pb/>Mig-ampu a dengan te Manama wey intabak a nikandin.<pb/>


text:
Nasi de iya egderali-dii te memeupiya se keugpe<pb/>ka etew ne mig-antus wey mahaan e egkapeled iling keddi.<pb/>


text:
Piru malinawen mule ka peg-ugpe te me tulisan<pb/>wey seeye se migpeyibelu te Manama<pb/>ne iyan dan inggimu ne manama ka keseg dan.<pb/><pb/>


text:
“Piru diye te Manama ka katagseb, karesen,<pb/>wey salabutan te pegnengneng ke nekey ka eleg ne eggimuwen.<pb/>


text:
Purisu ware egpakabalew-balew egpasasindeg te egguhusen din,<pb/>wey ware egpakapalihawang te egkulungen din.<pb/>


text:
Tengteng kew ma, eggulabung ke kene egpeuranen te Manama,<pb/>wey egbaggiyuwan man‑e ka tane ke egpalugsuen din ka uran.<pb/>


text:
Diye egkakita te kandin ka karesen wey ka dakel ne katuenan,<pb/>wey nariralem din ka seeye se egpanlimbung wey ka nalimbungan.<pb/>


text:
Egpangawaan din te katagseb ka me talagtambag,<pb/>wey eggimuwen din ne egkengeungel ka me talewukum.<pb/>


text:
Egpape-peenengen din ka me talahuren ne me talagtambag,<pb/>wey egpangawaan din te katuenan ka me igbuyag.<pb/>


text:
Egpeyilawan din ka me talahuren,<pb/>wey egpangawaan din te katenged ka maddesen.<n>Te Hibruwanen: eggekaran din te libed ka mannekal.</n><pb/>


text:
Igpanengneng din ka nekeeles ne kamalehetan<n>Te Hibruwanen: kene egkatirew.</n> te marusilem,<pb/>wey egliwanan din te malayag ka marusilem.<pb/>


text:
Eglig‑enen din ka me nasud wey egdereetan din ded man‑e;<pb/>eggiluahan din ka me inged wey egguhusen din ded man‑e.<pb/>


text:
Egpangawaan din te katuenan ka me pangulu te me etew te kalibutan,<pb/>wey egmaleleuhen din diye te inged ne ware mig-ugpe.<pb/>


text:
Egmakapanamsam sikandan te marusilem ne warad iya sulu,<pb/>wey egmakatilistilis ne iling te egkengewubug.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpeuteng ni Hub ne ware sale din</t><br/>Ne migpabulus-bulus si Hub ka migkahi,<pb/>“Nakita wey narineg kud sika langun se immanlalag niyu,<pb/>wey nasabut kud sika.<pb/>


text:
Piru egkeupian a ne egpakiglalag te Maresen ne Manama,<pb/>eyew egpakiggusey kandin meyitenged te egkeula-ula ku.<pb/>


text:
Piru sikaniyu, egmangasak kew re due nahud te ubat ne ubag kun nakanengneng kew.<pb/>Iyan niyu langun egkeilingan ka duktur ne ware karuan.<pb/>


text:
Meupiya pad ke egpeeneng-eneng kew naan de,<pb/>eyew egkapalintutuuwan kew red ne me matagseb.<pb/><pb/>


text:
Kene kew suman-suman ne egkapangabangan niyu ka Manama,<pb/>wey egkewusey niyu ka kasu rin diye te hukumanan.<pb/>


text:
Ke sikaniyu pad iya ka eg-ug-ugsiyen te Manama,<pb/>hanew ta ke nekey ka egtamanan niyu?<pb/>Kahiyen niyu buwa ne egkalimbungan niyu ka Manama<pb/>iling te etew?<pb/>


text:
Ware karuan te me lalag niyu iling te abu,<pb/>wey ka me katarengan niyu iling de kahuye te kuren ne tane.<pb/><pb/>


text:
Andam ad e ne egsahap,<n>Te Hibruwanen: egbange te sapu ku.</n><pb/>wey balahad e ke egpatey a.<n>Te Hibruwanen: egkemkem te umul ku.</n><pb/>


text:
Naawaan ad te egkapallateng purisu balahad e ke eggimatayan a te Manama,<pb/>piru egpangatarengan e red iya man‑e diye te kandin.<pb/>


text:
Egbayungan e naa nikeykew Manama ne nakasale?<pb/>Ke nakasale e ma iya, andam ad e ne egpeeneng-eneng wey egpatey.<pb/>


text:
Guhuri a ke nekey ka kene ne me meupiya ne neyimu ku wey ka me sale ku.<pb/>Panengnenga a ke nekey ka sale ku.<pb/>


text:
Mania te ingginalatan<pb/>wey inlupug a nikeykew?<pb/>Iling e re te nahangu ne lahami<pb/>wey ke dewun naa ne eglayap-layap te kalamag.<pb/>


text:
Migsulat ka te me masakit ne lalag te pegbayung keddi,<pb/>wey impabayad a nikeykew te kene ne meupiya ne neyimu ku te bate e pad.<pb/>


text:
Egpekeiling e te imbaku a nikeykew te keddina.<pb/>Ne intetamengan nu ka langun ne eggimuwen ku<pb/>wey in-ugsi-ugsi nu minsan ka me sikal ku.<pb/>


text:
Tenged due, nareetan a iling te nalepuk ne batang,<pb/>wey iling te kumbale ne egkahan-ganaran egkaleddak.”<n>Te Hibruwanen: egkeenen te kalibangbang.</n><pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus si Hub ka migkahi,<pb/>“Miglesut ki se me etew puun te malitan.<pb/>Purisu mahuye ki re amana wey ware egpakapangabang,<pb/>wey mallepet de se umul ta<pb/>wey napenu te kahubut.<pb/>


text:
Nekeiling ki te bulak ne egpamukadkad wey egkalanes;<pb/>iling te alung ne eglihad de wey egkaawe e.<pb/>


text:
Egpitawen nu naan pad ka etew ne egkeiling e rue,<pb/>wey eg-uyanen nu naan pad sikandin diye te hukumanan eyew eggukuman nu?<pb/>


text:
Intahahe nud ke mamenu kaluhey ka umul te etew,<pb/>wey kenad sikandin egpakasubla te timpu ne intahahe nu para kandin.<pb/>


text:
Purisu balahara nud sikandin<pb/>iling te sabeka ne talagpanginaaldew ne eg-impus te himu rin.<pb/><pb/>


text:
“Ke egpeleren ka kayu, duen pad egkeiman-iman—<pb/>egtunasan ded seini,<pb/>wey eglapung e man‑e.<pb/>


text:
egtunasan ded seini ke egkaweyihan,<pb/>wey egsusugpang e man‑e iling te iyam pad ipamula.<pb/><pb/>


text:
“Piru ke egpatey ka etew, egkataman e ka langun ne keseg din;<pb/>pegkabigtew te geyinawa rin, iyan e sika katamanan din.<pb/>


text:
egpatey ka etew wey kenad e sikandin egkapukew<pb/>wey kenad egpekeenew,<pb/>taman te egkaawe ka langit.<pb/><pb/>


text:
“He Manama, iggeles ad perem nikeykew diye te inged te me minatey,<n>Te Hibruwanen: Siyul.</n><pb/>wey eglingawan ad perem nikeykew taman te egkaawe e ka langet nu.<pb/>Piru teil ke naan de te timpu te pegsuman-suman keddi.<pb/>


text:
Ke egpatey ka etew, egkeuyag naan pad sikandin? Klaru iya ne kenad!<pb/>Piru sikeddi, eg-antusen ku ka langun ne timpu te pegkabaybayari ku,<pb/>taman te timpu ne egkataman e seini.<pb/>


text:
Ke eg-umawen a nikeykew Manama, egtabaken ku sikeykew,<pb/>wey igkahala ad e nikeykew se inggimu nu.<pb/>


text:
Iling te igtahu nud te saku ka me sale ku,<pb/>wey egbunbunan nud e ka kene ne me meupiya ne neyimu ku.<pb/><pb/>


text:
wey iling te egkeehas te weyig ne me batu,<pb/>wey iling te egkakankan ne tane tenged te dakel ne uran,<pb/>ka pegdereet nu te egkapallateng te etew.<pb/>


text:
Egkatalu nu ka etew te katamanan ne timpu wey egpatey e sikandin,<pb/>wey egkabalbalawan e ka ulaula rin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka igkarangeb ne peglalahey</t><br/><t>(15:1–21:34)</t>Ne migtabak si Ilipas ne matig-Timan,<pb/>


text:
“Hub, ka matagseb ne etew, kene egpanlalag te ware karuan<pb/>iling te kalamag ne egpuun te igsile ne egpakatutung.<pb/>


text:
Kene sikandin egpakig-apul pinaahi te me lalag ne ware egkaangey ne keupianan,<pb/>wey ke egpakannekal naa eglalag te ware meupiya ne egkeyimu.<pb/>


text:
Piru ka impanlalag nu, egpekeyinalig de te duma<pb/>ne kenad e egtahud wey egpamakey te Manama.<pb/>


text:
Ka impanlalag nu, iyan sika behas te kene ne meupiya ne neyimu nu,<pb/>wey lalag sika te me limbungen.<pb/>


text:
Kenad ne keilangan ne eggukuman ku pad sikeykew<pb/>su ka impanlalag nu, iyan e sika eggukum keykew.<pb/><pb/>


text:
“Kahiyen nu buwa ne sikeykew ka an-anayan ne miglesut?<pb/>Neetew kad bes te ware pad himuwa ka me bubungan?<pb/>


text:
Ka minsan nekey ne nanengnengan nu, nanengnengan ney degma.<pb/>Ka minsan nekey ne nasabut nu, nasabut ney degma.<pb/>


text:
Miglalag key ne kene ne malangit te pegguhud keykew te me lalag puun te Manama;<pb/>me lalag ne egpakaliwang wey egpakapahale;<pb/>kulang naan pad seini para keykew?<pb/>


text:
Mania te egparuyun-duyun ka te egkaheram nu?<pb/>Mania te impasihaan key re nikeykew te mata nu?<pb/>


text:
Purisu ware migsalig ka Manama minsan te me panalihan din!<n>Te Hibruwanen: me matulus din.</n><pb/>Ke kene ma ne malinis ka pegtengteng te Manama te me hinimuwan ne diye te langit,<pb/>


text:
iyan naan pa ka etew ne egpekeepes wey makasesale<pb/>ne layun egkeupian ne eggimu te mareet.<n>Te Hibruwanen: ka etew ne eg-inum te mareet ne himu iling te weyig.</n><pb/><pb/>


text:
Impanulu a te me matagseb,<pb/>te natuenan dan puun te me kaap-apuan dan,<pb/>wey ware inggeles dan.<pb/>


text:
Sikandan ka imbehayan te tane,<pb/>wey ware me lapu ne nangugpe<n>Te Hibruwanen: migmanlihad.</n> te tane dan.<pb/>


text:
Layun sikandin egkabantali<pb/>minsan ware karereetan ne egginguma,<pb/>su egkangilam man de due sikandin ke eglusuran te me takawen.<pb/>


text:
Egkalaag-laag sikandin minsan hendei<pb/>eyew egpamitew te egkakeen.<pb/>Nakanengneng sikandin ne mahaan e sikandin egpatey.<n>Te Hibruwanen: ka timpu te marusilem, andam e te belad din.</n><pb/>


text:
Sika ka egpangkusan te etew ne egsukul wey egsupak<n>Te Hibruwanen: egketeng te belad din.</n> te Maresen ne Manama.<pb/>


text:
Egpekeiling sikandin te miggehen-gen te malig‑en wey malibusen ne kalasag<pb/>wey migpaalag-alag ne egpakigkuntere te Manama.<pb/><pb/>


text:
piru diye naan de sikandin eg-ugpe te me siyudad ne nagguhus,<pb/>diye te me baley ne warad mahinged wey mahaan e egkengatempag.<pb/>


text:
Kenad e egkaluhey ka pegkameyaman din<pb/>wey ka karatuan din,<pb/>wey kenad seini egdakel kayi te tane.<pb/>


text:
Ne kene sikandin egpakaalihu te kamatayen.<pb/>Egpekeiling e sikandin te kayu ne egkatutung se me sugpang.<pb/>Egkaawe ka langun ne karatuan din te senge-hiyup de te Manama.<pb/>


text:
Kene ne eleg ne eglimbungan din ka pegkeetew rin<pb/>pinaahi te pegsalig te minsan nekey ne ware karuan<pb/>su ware iya egkakuwa rin due.<pb/>


text:
Te kene pad sikandin egkabuyag amana,<pb/>egkarawat din ka legpad kandin,<pb/>wey egpekeiling e sikandin te nahangu ne kayu ne kenad e egtunasan.<pb/>


text:
Egpekeiling sikandin te paras ne egkengapupu se behas minsan ware pad neneyinuhi,<pb/>wey iling te ulibu ne egkengapelpel se kabukaran.<pb/>


text:
Ka me etew ne ware migpalintutuu te Manama, egkammatey ne ware me kabuhalan,<n>Te Hibruwanen: Su ka punduk te me etew ne ware migpalintutuu te Manama, kene egpakaanak.</n><pb/>wey egkengasilaban ka me baley ne impasasindeg dan pinaahi te bayad ne igbunbun te mareet.<pb/>


text:
Layun sikandan egsuman-suman ne eggimu te samuk wey mareet,<n>Te Hibruwanen: egkaberes te samuk wey eg-anak te mareet.</n><pb/>wey egpanlimbung.”<n>Te Hibruwanen: ka me getek dan eg-andam te limbung.</n><pb/>


text:
“Nenarineg kud e sika dengan;<pb/>meddag naa se egliwangen a nikaniyu<pb/>ne kinaa te nasi man de iya natimuli ka peg-antus ku.<pb/>


text:
Peeneng-eneng kew e ka egpanlalag te ware karuan.<pb/>Mania te iyan niyud ugpe se egpakig-apul keddi?<pb/>


text:
Ke sikaniyu ka seini te neula-ula ku kuntee,<pb/>egkalalag ku degma ka iling te impanlalag niyu keddi.<pb/>Egpakalengey-lengey a degma kaniyu.<pb/>Iyan kud e degma ugpe se egpanlalag kaniyu te meenendue.<pb/>


text:
Piru kene ku mule sika eggimuwen.<pb/>Egpakabagget mule kaniyu ka eglalahen ku,<pb/>wey egpakaawe mule te masakit ka egguhuren ku.<pb/><pb/>


text:
“Piru kuntee, migpabulus-bulus iya ka masakit ne naheram ku,<pb/>minsan nekey pad ka eglalahen ku.<pb/>Ne minsan degma egpeeneng-eneng a, kene ded iya man‑e egkasalinan ka masakit ne naheram ku.<pb/><pb/>


text:
Impamahasa ad nikeykew,<pb/>wey tul‑anen e naan de iya.<pb/>Ne in-isip e te me etew ne seini ka migpamalehet ne nakasala a.<pb/>


text:
He Manama, tenged te langet nu,<pb/>inlusuran a nikeykew<n>Te Hibruwanen: egpegkahat te ngipen.</n> iling te bubuluti ne mananap ne migbindas-bindas te laplap ku.<pb/>Impakihetan a nikeykew te ngipen nu<pb/>wey egliting e ka mata nu te egtetengteng keddi.<pb/>


text:
Inlelemetan wey ingngingisiyan ad te me etew.<pb/>Migsabeka sikandan ka eglusud keddi,<pb/>wey impanagpi dan ka ulaula ku te pegpeyilew keddi.<pb/>


text:
Imbehey ad te Manama diye te ware migpalintutuu kandin,<n>Te Hibruwanen: diye te lukes-lukes.</n><pb/>wey in-antug ad diye te maddeet ne etew.<pb/>


text:
Meupiya red dengan ka peg-ugpe ku, piru indereetan a nikandin,<pb/>wey iling te inleklek a nikandin wey inlupet;<pb/>intumbuk din keddi ka tunud din.<pb/>


text:
Ne inlilingutan a te me talagpane din<pb/>wey impepana a te ware pegkeyid‑u;<pb/>nasuhat ka iihian ku<pb/>wey nabusaye e diye te tane ka aperu ku.<pb/>


text:
Ne migsaluub a te saku<n>Iyan igpasabut kayi ka meitem wey egdehes ne manggad ne inggimu puun te bulbul te kambing ne igsaluub te timpu te peglungku wey ke eg-inniyug naa te sale.</n><pb/>wey migpinnuu a te tane isip peglungku.<pb/>


text:
“Egpekeiling a te etew ne inggimatayan<pb/>ne eghangyu ne kene pad egbunbunan te tane ka langesa rin<pb/>eyew kene egkeengked ka pegpeyimmimenew rin para te eleg ne peggukum.<pb/>


text:
Ka talagpamalehet ku, iyan seeye se egpeyid‑u-hid‑u te Manama para keddi,<pb/>iling te sabeka ne etew ne egpeyid‑u-hid‑u para te alukuy rin,<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus si Hub ka migkahi,<pb/>“Mahaan ad e egpatey,<pb/>su hendue te egkabigtawan ad e,<pb/>wey naandam e ka eglebengan keddi.<pb/>


text:
“He Manama, pangabangi ad ubag<pb/>su warad iya lein ne egpakapangabang keddi,<pb/>ke kene, sikeykew re.<pb/>


text:
Insagpengan nu ka suman-suman<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> te me alukuy ku eyew kene sikandan egpakasabut.<pb/>Purisu kene nu sikandan tuhuti ne egpanalu.<pb/>


text:
Ka etew ne eg-akal te alukuy rin tenged te seleppi,<pb/>ka me anak din ka egkabaybayaran tenged te sika ne mareet ne hinimuwan din.<pb/><pb/>


text:
Kena ad e egpakameleg-meleg ka eglungku,<pb/>wey henduen naan de te alung kahase ka me belad wey me paa ku.<pb/>


text:
Ne ka me etew ne migsuman-suman ne matareng ka pegkeetew ran,<pb/>neinu-inu te pegkakita ran te neyitabu keddi,<pb/>wey in-isip a nikandan ne etew ne ware kun migpalintutuu te Manama.<pb/>


text:
Piru egganggaten ku sikandan langun ne eg-abey eg-ugsi-ugsi keddi,<pb/>wey klaru iya ne ware egkakita ku ne matagseb kandan.<pb/><pb/>


text:
“Mahaan e egkataman ka peg-ugpe ku.<pb/>Nahuhus e ka me planu ku,<pb/>wey naawe e ka igkengeupii ku.<pb/>


text:
Piru migkahi sikandan te egmeupiya kun ded ka keugpe ku keureme<pb/>wey migkahi sikandan te,<pb/>‘Limang te marusilem, duen ded malayag.’<pb/>


text:
Ke egpallateng e ma, iyan ku naan de egpallatengen ne egpekeugpa a diye te inged te me minatey,<n>Te Hibruwanen: Siyul.</n><pb/>wey diya ad eggibat te inged ne marusilem.<pb/>


text:
Ne eg-isipen kud ne amey ku ka lebenganan<pb/>wey eg-isipen kud ne iney wey me atebey ku ka me iyas.<pb/>


text:
Kene ku egkeuyan ka egkapallateng ku diye te inged te me minatey,<pb/>wey kene iya seini egpakatapik keddi diye te diralem te tane.”<pb/>


text:
“Hub, ken‑u ke naan pad egpeeneng-eneng ka eglalag?<pb/>Kema sum-sumana nu pa ka egpanlalahen nu su eyew egpakalalag key.<pb/>


text:
Egdereetan nu re ka pegkeetew nu tenged te langet.<pb/>Kahiyen nu buwa ne egbalaharen te Manama ka inged tenged de keykew<pb/>wey ke egpangalinen din naa ka me batu puun te nenatahuan kayi?<pb/><pb/>


text:
“Ka malehet, klaru iya ne egpatey ka makasesale<pb/>iling te sulu ne egkeebukan<pb/>wey kenad e eglayag.<pb/>


text:
Egmarusilem e ka baley rin,<pb/>su neebukan man e ka sulu ne diye te dangdang din.<n>Te Hibruwanen: ampew rin.</n><pb/>


text:
Mapakeddel-keddel dengan sikandin piru kenad kuntee,<pb/>wey ka me tambag din te duma, iyan ded mismu egpakasaligkat kandin.<pb/>


text:
Inggutasan sikandin wey warad keseg din.<pb/>Kenad iya sikandin egpakapanalliya te me peg-antus.<pb/>


text:
Egkareetan ka laplap din te dalu ne egpakapatey,<pb/>wey egkengammewu e ka me belad wey me paa rin.<pb/>


text:
Ne egdeldelen sikandin puun te balungbalung ne igkasalig din,<pb/>wey eg-uyanen sikandin diye te makaliyas-liyas ne Hari.<pb/>


text:
Ne egsubalan e ka balungbalung din te minsan hentew,<pb/>ke egkeimpusan e seini te eg-empet te egtahu te asupri eyew egkaawe ka dalu dutu.<pb/>


text:
Ne warad e egtanud-tanud kandin kayi te kalibutan,<pb/>wey warad iya minsan sabeka ne egpakasuman-suman te ngaran din.<pb/>


text:
Egdeldelen e sikandin puun te me etew ne neuyag<pb/>peendiye te inged te me minatey ne durusilemi.<pb/>


text:
Sika iya ka egpangkusan<n>Te Hibruwanen: ugpaan.</n> te etew ne makasesale,<pb/>wey ware mig-ila te Manama.”<pb/>


text:
Migsuman-suman kew ne matareng kew pad keddi,<pb/>wey in-isip niyu ne nabaybayaran a tenged te sale ku.<pb/>


text:
Piru keilangan ne egnengnengan niyu ne Manama ka miggimu kayi,<pb/>wey sikandin ka migsahilut keddi.<pb/>


text:
Tengteng kew ma, migpangananey a tenged te kabulut din piru warad iya migbulig keddi.<pb/>Migpepangabang a<pb/>piru warad iya migbehey keddi te eleg ne peggukum.<pb/>


text:
In-eletan te Manama ka dalan ne egbayaan ku eyew kena a egpakabaye<pb/>wey imbunbunan din seini te delem.<pb/>


text:
Intabtabileng a nikandin te egbaras, wey hendue te egpatey ad<pb/>wey in-awe din ka egkapallateng ku iling te kayu ne inluwal.<pb/>


text:
Egpekeiling te impalusuran a nikandin te me sundalu,<pb/>wey miggimu sikandan te dalan peendiye te keddi,<pb/>wey inlilingutan dan ka balungbalung ku.<pb/><pb/>


text:
“Ne impariyu din keddi ka me karumaan ku,<pb/>wey hendue te warad nekeila keddi ka me alukuy ku.<pb/>


text:
In-isip ad ne lapu ne ware neileyi te me mahaliyug<pb/>wey te me suluhuanen ku ne me malitan,<pb/>wey iling e te sikeddi ka lapu te pegpitew ran.<pb/>


text:
Ne emun ke egpangumew a te me suluhuanen ku, kena ad e nikandan egtetabaken,<pb/>wey minsan egpeyid‑u-hid‑u a kandan kena ad e nikandan eglinglingeen.<pb/>


text:
Igkengalligsem ad e te amana ku ne me alukuy dengan,<pb/>wey mig-inniyuhan ad e te nanggeyinawaan ku.<pb/>


text:
“Me alukuy ku, keyid‑u kew ubag keddi,<pb/>su imbarasan<n>Te Hibruwanen: insamsam.</n> a te Manama.<pb/>


text:
Mania te eg-iling kew te Manama ne egbayad-bayad keddi?<pb/>Kene naan pad ne eleg ka pegpaantus niyu keddi?<n>Te Hibruwanen: Ware kew bes pad neurali te sapu ku?</n><pb/><pb/>


text:
Piru nakanengneng a ne ware kamatayen te Talagpangabang keddi,<pb/>wey te katamanan, egginguma sikandin kayi te inged eyew te pegpangabang keddi.<pb/>


text:
Egkakita ku iya sikandin,<pb/>wey kene kud e eg-isipen sikandin ne lapu.<pb/>Amana ad iya egkeupian ne egpakakita kandin.<pb/><pb/>


text:
egkeyitabu iya kaniyu ka makaalat-halat ne legpad te Manama.<pb/>Eglegparan kew iya nikandin tenged te langet din,<pb/>wey egkanengnengan niyu ne inggukuman kew nikandin.”<pb/>


text:
“Sikan naa Hub ka egpuunan ne kena a egpekegteil,<pb/>su amana a iya egkeupian ne egtabak keykew.<pb/>


text:
Meenendue ka me lalag nu ne narineg ku,<pb/>piru nakataha a ke egmenuwen ku sikeykew te egtabak.<pb/>


text:
ka kahale te me makasesale, egmanlihad de,<pb/>wey ka kahalaan te ware migmalintutuu te Manama,<pb/>kene de egkalluhey?<pb/>


text:
Minsan egginguma te langit ka kandin ne bantug,<pb/>wey egpakasungkul e ka ulu rin te me gapun,<pb/>


text:
egpatey iya sikandin wey kenad egpakalibed minsan ken‑u iling te tei rin.<pb/>Ne egpakapamitew kandin ka seeye se nakakita dengan kandin.<pb/>


text:
Egkaawe sikandin iling te taheinep te marusilem,<pb/>wey te igmakita ne kenad e egkaabayan egkakita.<pb/>


text:
Ka nakakita kandin, kenad egpakakita pad kandin.<pb/>Ka seeye se diye te ugpaan din, kenad egpakalambag kandin.<pb/>


text:
Egpeyid‑u-hid‑u naan de te egkengaayu-ayu ka me anak din,<pb/>su ka in-ahew rin ne me karatuan, egpakalibed ded diye te kamuney.<pb/>


text:
“Minsan meupiya para kandin ka peggimu te mareet iling te egkakeen ne meemis,<pb/>wey minsan igpariralem din pad seini te dile din,<pb/>


text:
Piru ke egkaabeleng din e seini,<pb/>egmapeit e seini diye te getek din,<pb/>wey eggilu e iling te lalas te uled.<pb/>


text:
Ka impangabeleng din ne karatuan, igpangileb din ded.<pb/>Minsan diyad te getek din seini, igpeileb ded kandin te Manama.<pb/>


text:
Kenad e sikandin egpakakita te katubung te mentika, gatas, wey teneb<pb/>ne iling te egtulayas ne beuhan.<pb/>


text:
Ne igpamehey rin ka langun ne seleppi ne nakuwa rin,<pb/>wey kenad sikandin egkahale te karatuan din.<pb/>


text:
Su imbaybayaran wey imbalahad din ka egkengaayu-ayu,<pb/>wey impangahew rin ka me baley ne ware din himuwa.<pb/><pb/>


text:
“Su kene sikandin egkeuralan<n>Te Hibruwanen: egpeeneng-eneng ka getek din.</n> te minsan nekey;<pb/>halamlamen sikandin wey ware egpakaalihu te langun ne igkeupii rin.<pb/>


text:
Te karakel te karatuan din, layun sikandin egkabantali<pb/>wey eg-antus amana sikandin te me keyirapan.<pb/>


text:
Ne taheed te egbulung-bulung sikandin,<pb/>egpakaneem-neem sikandin te egpangebel-ebel ne langet te Manama,<pb/>wey egpeuranan sikandin te Magbebaye ne Manama te legpad.<pb/>


text:
Minsan egpakapallahuy sikandin puun te panganiban ne putew,<pb/>egkasuhat ded sikandin te tunud ne burunsi wey eg-abbas seini te peka rin.<pb/>


text:
Egbaruten ka tunud ne mig-abbas,<pb/>wey egtulayas ka langesa diye te iddus te tunud,<pb/>wey egkaaldek-haldek sikandin.<pb/>


text:
Egkareetan ka langun ne karatuan din<pb/>wey egkatutung sikandin te hapuy ne kene ne etew ka migtemeg<pb/>wey ka langun ne nasame diye te kandin.<pb/>


text:
Egkengaanlas te baggiyu ka langun ne karatuan din<pb/>te timpu ne igpaneem-neem e kandin ka langet te Manama.<pb/>


text:
Kene ne etew ka egsagsahukulan ku, ke kene, Manama,<pb/>wey duen iya katarengan ku ke mania te kena a egpakapariralem.<pb/>


text:
Mania te intuhutan te Manama ne egkeuyag ka me makasesale?<pb/>Nasi de iya sikandan egpekeuma te pegkabuyag wey egmaddesen.<pb/>


text:
Ne egmangugpe sikandan te me baley ran<pb/>wey ware paruseyi te Manama,<pb/>wey ware ingkangilam dan.<pb/>


text:
Ne igpaleug-leug dan ka me anak dan iling te nati te me karniru ne impaawe;<pb/>egmangekelag sikandan wey egmanesayew.<pb/>


text:
Egmangul-ulahing sikandan ne egbalesen te tamburin wey alpa,<pb/>wey eggale-gale te dahing te pulendag.<pb/>


text:
Ingkahiyan dan ka Manama,<pb/>‘Pariyu ka kanami!<pb/>Kene key egkeupian ne egpakanengneng te me paahi nu.<pb/>


text:
Hentew ke bes se egkahiyen ne maresen ne keilangan ne egpamakayen ney?<pb/>Nekey bes ka egkakuwa ney ke eg-ampu key keykew?’<pb/><pb/>


text:
“Piru ka malehet, ware migpuun te kandan mismu ne keseg ka katubung dan.<pb/>Purisu kena a egpammineg te minsan nekey ne igpanulu te me makasesale.<pb/><pb/>


text:
“Piru pila-pila ka egpatey ne me makasesale.<pb/>Ne panallimbeka re egginguma kandan ka keyirapan ne igpeuyan te Manama tenged te langet din.<pb/>


text:
Ne panallimbeka re degma sikandan egpandeldela,<pb/>ne iling te lahami wey ke ukaba naa ne eglayap te kalamag.<pb/><pb/>


text:
“Ne migkahi kew te kene sikandan egparusaan te Manama, su ka me anak dan ka egparusaan.<pb/>Piru egkahiyan ku sikaniyu te ka nakasale mismu ka egparusaan te Manama,<pb/>eyew egkanengnengan dan ka sale dan,<pb/>


text:
wey egkakita ran mismu ka karereetan dan.<pb/>Balahara niyu sikandan ka egpakaneem-neem te langet te Maresen ne Manama.<pb/>


text:
Emun ke egpatey e sikandan,<pb/>warad kaligneepan dan ke nekey ka egkengeyitabu te me pamilya ran.<pb/>


text:
Kene egkeyimu te etew ne egpanuluen din ka Manama<pb/>tenged su sikandin ma ka eggukum te seeye se me talahuren.<pb/><pb/>


text:
Ne due degma me etew ne egpatey ne mahirap se egkeula-ula,<pb/>wey warad iya nakaheram te keupianan.<pb/>


text:
Migkahi kew, ‘Hendeid naa ka baley te mabantug ne me etew,<pb/>wey ka me balungbalung te maddeet ne me pangulu?’<pb/><pb/>


text:
Ne susuluhi ka egmanduma diye te eglebengan kandin,<pb/>wey masulug ka egtahud te lawa rin ke iglebeng e sikandin.<pb/>Ne minsan ka tane migbehey kandin te himelayanan.<pb/><pb/>


text:
“Ne egliwangen a ubag nikaniyu pinaahi te me lalag ne ware karuan?<pb/>Kene ne mallehet ka immanlalag niyu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka igkatelu ne pegpalalahey</t><br/><t>(22:1–27:23)</t>Ne migtabak si Ilipas ne matig-Timan,<pb/>


text:
Egpakapahale naa te Maresen ne Manama ka pegkamatareng nu?<pb/>Duen naa egkakuwa rin puun keykew ke ware igkarew‑ey keykew?<pb/>


text:
ke kene, tenged te suble e ka mareet ne hinimuwan nu,<pb/>wey ware ka migsanggel ka eggimu te mareet<pb/>


text:
su ingkuwa nu ma ka me kumbale te me karumaan nu<pb/>isip gerentiya te utang dan keykew.<pb/>Purisu warad igsaluub dan.<pb/>


text:
Ke due me balu ne egpabulig keykew, egpeulien nu re due sikandan ne ware egkeuyan.<pb/>Ne impanakawan wey indeeg-deeg nu pad iya man‑e ka me ilu.<pb/>


text:
Nalingutan ka te marusilem,<pb/>wey kene kad e egpakakita,<pb/>wey egkaalep kad te baggiyu.<pb/><pb/>


text:
“Diye te kinaribabawan ne baad te langit ka Manama,<pb/>wey subla pad ne matikang te me bituen.<pb/>


text:
Purisu migkahi ka,<pb/>‘Ware nakanengneng ka Manama te inggimu ku.<pb/>Egmenuwen din naa te eggukum kanta te nabunbunan ma sikandin te makepal ne gapun?’<pb/>


text:
Migsuman-suman ka ne kene sikandin egpakakita,<pb/>su neeletan sikandin te makepal ne gapun,<pb/>taheed te eggiphipanew sikandin diye te eletanan te tane wey langit.<pb/>


text:
Minsan kene pad ne eleg ne timpu ne egpatey sikandan,<pb/>egpanganlasen e sikandan iling te pabunsuranan te baley ne nalened te baggiyu.<pb/>


text:
Piru minsan pad due, nasi de iya sikandan matubunga te Manama.<pb/>Purisu maddiyu te suman-suman ku ka minsan nekey ne igpanulu te me makasesale.<pb/>


text:
Ne egkengahale wey egmangngingisi ka me matareng wey ka me etew ne ware sale<pb/>ke egkakita ran e ka karereetan te me makasesale.<pb/>


text:
Ne egkekahi sikandan,<pb/>‘Egkahule iya ka me kuntere ta,<pb/>wey egkengasilaban ka egkengasame ne karatuan dan.’<pb/>


text:
Ne kuntee Hub, paruma-ruma ka te Manama,<pb/>eyew egmalinawen ka,<pb/>wey egpanalanginan ka nikandin.<pb/>


text:
Libed ka diye te Maresen ne Manama duma te pegpariralem,<pb/>wey ipeeneng-eneng nud ka mareet ne himu due te pamilya nu.<pb/>


text:
Isipa nu ka bulawan ne egpuun te Upir ne iling naan de te alinepung,<pb/>wey ka neelin ne bulawan iling naan de te me batu diye te beuhan.<pb/>


text:
Ne egkahale ka tenged te Amana ne Maresen ne Manama,<pb/>wey sikandin naan de ka egleng-ahen nu.<pb/>


text:
Ne emun ke eg-ampu ka kandin,<pb/>egtabaken ka nikandin.<pb/>Ne tumana nu ka me panaad nu diye te kandin.<pb/>


text:
Ne eglampus ka te minsan nekey ne egplanuwen nu ne eggimuwen,<pb/>wey egmalayag ka egbayaan nu.<pb/>


text:
Egpangabangan ka te Manama ke ware sale nu,<pb/>su egpangabangan te Manama ka me etew ne matareng.”<pb/>


text:
“Taman kuntee amana pad ka pegsagsahukul ku te Manama.<pb/>Impaantus a nikandin patamtamani minsan pad te me pegdeg-uy ku.<pb/>


text:
Ke nakanengneng e re perem ke hendei ku sikandin egkakita,<pb/>ke egkeendiyaan ku re perem sikandin te ugpaanan din,<pb/>


text:
Eggamiten naa te Manama ka karesen din te egpakig-apul keddi?<pb/>Kene! Egpamminehen a iya nikandin.<pb/>


text:
Kena a ne limbungen ne etew,<pb/>purisu egpakapangatarengan a diye te Manama,<pb/>wey egbehayan a te ware egtamanan ne kaligwangan.<pb/>


text:
Miggendiya ad te igkakawanan wey igkahibang ne balabahan,<pb/>piru ware ku red man‑e sikandin nakita.<pb/>


text:
Piru nakanengneng ka Manama ke nekey ka inggimu ku.<pb/>Ne emun ke egkeel-elehan ad nikandin,<pb/>egkanengnengan din e ne telek a iling te bulawan.<pb/>


text:
“Piru kene egkaalin-halin ka suman-suman din,<pb/>wey ware minsan hentew ne egpakabalabag ke nekey ka igkeupii rin ne eggimuwen.<pb/>


text:
Purisu egtumanen din ke nekey ka implanu rin para keddi,<pb/>wey masulug pad ka planu rin keddi.<pb/>


text:
Purisu naaldek a diye te tangkaan din.<pb/>Ne minsan egsumsumanen ku re seeye, egkaalatan a iya.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsagsahukul ni Hub tenged te me makasesale</t><br/>Ne migkahi e man‑e si Hub,<pb/>“Mania te ware migteil te timpu ka Maresen ne Manama eyew te peggukum te me makasesale,<pb/>eyew egkakita te langun ne mig-ila kandin, ka me peggukum din?<pb/><pb/>


text:
“Egpangensihen e te me etew ka me tuus te eletanan te tane, eyew egmaluag ka tane dan;<pb/>egmanakew sikandan te me ayam,<pb/>wey igmalemung dan e te me ayam dan.<pb/>


text:
Ne egpanuyuken dan ka me asnu te me ilu,<pb/>wey ka me baka te me balu,<pb/>isip gerentiya te me utang.<pb/>


text:
Purisu egmekeiling e te me leew ne asnu diye te disirtu<pb/>ka egkengaayu-ayu ne egmamitew te egkakeen para te me anak dan.<pb/>


text:
Egmanggaani sikandan diye te me kamet ne kene ne kandan,<pb/>wey egmakilalew te me behas te paras diye te parasan te maddeet ne me etew.<pb/>


text:
Egmangibat sikandan te intiru ne marusilem ne egkengaaghagsilan<pb/>su ware me uulesenen,<pb/>wey ware pad iya man‑e eleg ne kumbale dan.<pb/>


text:
Egkengeuranan sikandan diye te me bubungan,<pb/>wey diye naan de ubag egmangelung te me pahang<pb/>su ware man e me ugpaanan dan.<pb/><pb/>


text:
“Egpanguen te me makasesale ka dereisek pad ne me anak te balu ne malitan,<pb/>wey ka me anak te egkengaayu-ayu isip gerentiya te utang.<pb/>


text:
Egmangip-hipanew ka egkengaayu-ayu ne egmalawas tenged su ware me kumbale dan;<pb/>egmanggut-gutasan de due sikandan<pb/>ka egmababeen te nenahaani ne trigu.<pb/>


text:
Egmakekelesen sikandan te me ulibu eyew egpekeyimu te mentika,<pb/>wey behas te paras eyew egpekeyimu te binu,<pb/>piru mig-antus sikandan te pegkammareyi.<pb/>


text:
Ne egkarineg diye te siyudad ka pegdeg-uy te egkammatey e,<pb/>wey ka pegpangananey te nenapalian,<pb/>piru minsan pad dutu, warad en iya miglinga-linga ka Manama.<pb/><pb/>


text:
“Due me etew ne egkeepes te malayag;<pb/>ware sikandan mig-ikul te malayag,<pb/>wey nasi sikandan migsuwey.<pb/>


text:
Te kene pad egsile ka aldew, eg-enew e ka talaggimatey,<pb/>eyew te pegpangimatey te egkengaayu-ayu wey te egkengaware-ware,<pb/>wey te marusilem, egpanakew man‑e sikandin.<pb/>


text:
Ne ka talagpanlibug degma,<pb/>egtetahad te egkasagkup,<pb/>wey egbunbunan din ka ulaula rin, eyew kene sikandin egkeilaan.<pb/>


text:
Te timpu te marusilem,<pb/>egpanlekat te alabat te me baley ka me takawen,<pb/>wey te maaldew, egmangeles sikandan,<pb/>wey ware sikandan nakanengneng ke mamenu ka malayag.<pb/>


text:
“Migkahi kew te eg-anlasen te baggiyu ka me makasesale,<pb/>wey egdilusen te Manama ka tane dan<pb/>purisu kenad sikandan egpangendiye te parasan dan.<pb/>


text:
Ne iling te isnu ne egkatunew te keinit te gulabung,<pb/>egkaawe degma puun te tane ka me makasesale.<pb/>


text:
Ne warad e egpakasuman-suman kandan minsan ka iney ran.<pb/>Ne egkekeenen e sikandan te me liwati,<pb/>wey egkareetan iya sikandan iling te kayu ne impeled.<pb/>


text:
Egkeyitabu iya seini su indeeg-deeg dan ma ka me balu,<pb/>wey ware dan upiani ka me malitan ne kene egmakaanak.<pb/>


text:
Piru egguleen te Manama ka maddesen pinaahi te geem din.<pb/>Eggimuwen din sika wey egkammatey ka me makasesale.<pb/>


text:
Egkaayun ne egtuhutan te Manama ka me makasesale ne eg-ugpe ne ware karereetan,<pb/>piru eg-iipaten din sikandan te langun ne eggimuwen dan.<pb/>


text:
Egkabantug sikandan te malepet de ne timpu,<pb/>wey egkataman, egkaawe e iling te bulak ne egkengatahak<pb/>wey iling te tagdey te paley ne eggaaniyen.<pb/>


text:
Ke kene ne eleg ka ingkahi ku,<pb/>hentew naa ka egpakapamalehet ne mig-uubat a,<pb/>wey hentew ka egpakakahi ne seyyup ka ingkahi ku?”<pb/>


text:
“Maresen ka Manama,<pb/>wey eleg ne igkaaldek te langun;<pb/>inggimu rin ne malinawen ka migharian din diye te langit.<pb/>


text:
Duen naa egpakaseel te me sundalu te Manama?<pb/>Duen naa inged ne ware nateng-awi te kalayag din?<pb/>


text:
Sikan naa degma, te pegtengteng din te me etew,<pb/>iling de sikandan te me iyas wey liwati ne kene ne impurtanti.”<pb/>


text:
Migsuman-suman ke buwa ne nakatambag ka keddi te ware katagseb,<pb/>pinaahi te dakel ne katagseb nu?<pb/>


text:
Hendei migpuun sika se impanlalag nu?<pb/>Hentew ne panisingan ka migpanulu keykew ne iglalag sika?<pb/>


text:
Impangelkel te liyas ka me pamulingan te me minatey,<pb/>ne nangugpe diye te diralem te weyig ne diralem te tane.<pb/>


text:
Amana namayanpayan diye te Manama ka inged te me minatey,<pb/>wey ware egpakabunbun due puun te pegtengteng din.<pb/>


text:
Intekul te Manama ka langit diye te igkahibang ne balabahan<pb/>wey intahu din ka kalibutan ne ware neunturan diye te aw-awangan.<pb/>


text:
Imbugsung din ka uran te makepal ne gapun,<pb/>piru ware nawahey ka gapun minsan mabehat ka uran.<pb/>


text:
Ne impegsuwey rin ka malayag wey marusilem<pb/>pinaahi te pegtahu te malibusen ne badlis diye te kulit te dahat.<pb/>


text:
Ke egbebentaanan te Manama te egdereet ka me sungkaleg te langit,<pb/>egpangelkelen seini te pegkaaldek iling te etew.<pb/>


text:
Ne pinaahi te geem din impapeeneng-eneng din ka dahat,<pb/>wey pinaahi te katagseb din, intalu rin ka salimbaweng ne si Rahab.<pb/>


text:
Ne pinaahi te peggeheyinawa rin,<pb/>migmaawang ka langit,<pb/>wey pinaahi te kampilan din,<pb/>inggimatayan din ka salimbaweng ne egduldulihis.<pb/>


text:
Piru deisek de iya sika ne baad te immangimu rin,<pb/>wey me lanawes de ka narineg ta puun kandin.<pb/>Ware egpakatirew te karesen te Manama.”<pb/>


text:
“Igsaad ku te manekal wey Maresen ne Manama<pb/>ne ware migbehey keddi te eleg ne peggukum,<pb/>wey ka migbayad-bayad keddi,<pb/>


text:
Kena ad iya eg-uyun ne eleg kew.<pb/>Ne taman te egpatey a,<pb/>igpehet-pehet ku ne ware iya neyimu ku ne mareet.<pb/>


text:
Taman te manekal e pad, igpehet-pehet ku ka pegkamatareng ku<pb/>wey kene ku iya egbalbalawan ka suman-suman ku,<pb/>su nakanengneng a kayi te pusung ku ne ware iya neyimu ku ne mareet.<pb/><pb/>


text:
“Egparusaan perem te Manama ka langun ne migpakigkuntere keddi,<pb/>iling te pegparusa rin te me makasesale.<pb/>


text:
Ware egkapallateng te me etew ne ware migpalintutuu te Manama,<pb/>ke eggawien e te Manama ka umul ran.<pb/>


text:
Kene sikandan egkahale ne egsimba te Maresen ne Manama,<pb/>wey kene egpangumew te Manama te langun ne timpu.<pb/><pb/>


text:
“Igpapitew ku kaniyu ke mamenu karakel ka geem te Manama,<pb/>wey igpasabut ku kaniyu ka me planu rin.<pb/>


text:
Piru kenad e ne keilangan su sikaniyu mismu, nakakita kew ma kayi.<pb/>Piru mania te migpanlalag kew pad te ware me karuan?<pb/>


text:
Eg-ilingen kayi te egparusa te Maresen ne Manama<pb/>ka me makasesale wey ka me talagleig-leig:<pb/>


text:
Minsan pad egmasulug ka me anak dan,<pb/>piru egpatey ka duma te gira,<pb/>wey egpatey ka duma te gutas.<pb/>


text:
Ne ka seeye se kene egkapatey te gira,<pb/>dalu degma ka igpatey.<pb/>Ne warad iya eglungku kandan minsan pad ka me asawa ran.<pb/>


text:
piru iyan egpanaluub te me kumbale dan ka me matareng,<pb/>wey iyan egbaad-baad te me seleppi dan ka kene ne me limbungen.<pb/>


text:
Egmambebaley ka me makasesale,<pb/>piru egmekeiling de seini te me baley te kalawe-lawe<pb/>wey ke leeb-leeb naa te uripen ne egtetameng te me kamet.<pb/>


text:
Me meyaman sikandan te peglipereng dan,<pb/>piru te peggimata ran,<pb/>warad ka langun ne karatuan dan.<pb/>


text:
Ne eggingumaan sikandan te liyas iling te baggiyu,<pb/>wey egmanlayap sikandan te balisusu te timpu te marusilem.<pb/>


text:
Ne egmanlayap sikandan te kalamag ne egpuun te igsile<pb/>wey egkengaawe e sikandan puun te me ugpaanan dan.<pb/>


text:
Eggiyup kandan ka sika ne kalamag te ware pegkeyid‑u,<pb/>taheed te egpakannekal sikandan ne egpariyu puun te kakeseg kayi.<pb/>


text:
Ne egpekeiling e ka kalamag te etew ne egpegtagpi te belad<pb/>wey egpamunsuwit ka eglemet kandan<pb/>taheed te egpamallahuy sikandan puun te kakeseg kayi.”


text:
<t>(28:1-28)</t><br/><t>Indayan ka katagseb</t><br/><pb/>Due immanlungahan ne tane ne egpamitawan te pelata,<pb/>wey due me tutunganan te bulawan eyew egkeyimu ne telek.<pb/>


text:
Egpangaliyen te me etew ka me putew puun te tane,<pb/>wey eglenayen dan ka me burunsi puun te me batu.<pb/>


text:
Ne egmanusulu sikandan ka egmangekali diye te diralem te tane;<pb/>egmangekali sikandan taman te egkeumaan dan,<pb/>wey egpanlekaten dan ka me batu diye te diralem te lungag ne durusilemi.<pb/>


text:
Egmangekali sikandan diye te bangalug ne ware nangugpe,<pb/>wey ware nanengnengi te me etew.<pb/>Ne egmamaneug sikandan diye te inlungahan dan ne egbitin-bitin te lubid ne egkatali-tali.<pb/>


text:
Ne kayi te dibabew te tane, egtubu ka pinamula ne egkakeen,<pb/>piru diye te diralem, subla ne meinit iling te hapuy.<pb/>


text:
Ne ware uwak ne nakanengneng te dalan peendiye te inlungahan ne pamulawanan,<pb/>wey ke banug naa ne nakakita kayi.<pb/>


text:
Egmanlupeten te me etew ka me makehal ne batu,<pb/>wey egpanempahen dan ka igtubu te me bubungan.<pb/>


text:
Ne taheed te egmanlulungag sikandan te me makehal ne batu,<pb/>egmakakita sikandan te nalein-lein ne klasi te me mahal ne batu.<pb/>


text:
Ne egsubungen dan ka weyig eyew kene egtulayas,<pb/>wey igpahawa-hawa ran ka nenekeeles ne karatuan.<pb/><pb/>


text:
Ware ka katagseb diye te etew,<pb/>wey ware minsan sabeka ne nakanengneng ke mamenu seini kamahal.<pb/>


text:
Ne minsan ka neelin ne bulawan ne egpuun te Upir,<pb/>wey ka me mahal ne batu ne egngaranan te uniks wey sapiru, kene egpekeiling kayi kamahal.<pb/>


text:
Subla pad seini ne mahal<pb/>du te bulawan wey te meupiya ne bildu,<pb/>wey kene seini egkabayaran te me alahas ne bulawan.<pb/>


text:
Subla pad ne mahal ka katagseb du te me mahal ne batu puun te dahat,<pb/>te kristal wey ke pirlas naa<pb/>


text:
wey te amana ne mahal ne tupasyu puun te Kus,<pb/>wey kene seini egkabeli te neelin ne bulawan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkaaldek te Manama iyan katagseb</t><br/><pb/>“Ne hendei naa egkakita ka katagseb,<pb/>wey ka salabutan?<pb/>


text:
Ware minsan sabeka te eggeheyinawa<pb/>ne egpakakita kayi,<pb/>minsan ka me bayaku diye te aw-awangan.<pb/>


text:
Ne minsan ka seeye se diye te inged te me minatey,<pb/>migkahi ma te me guhud-guhud de ka narineg dan meyitenged te katagseb.<pb/>


text:
Ka Manama re ka nakanengneng te dalan peendiye te katagseb,<pb/>wey sikandin de ka nakanengneng ke hendei seini egkakita,<pb/>


text:
su egkakita rin ma mule<pb/>minsan ka kinamariyuan ne baad te kalibutan,<pb/>wey ka langun ne nakatahu kayi.<pb/>


text:
Seeye ne timpu ne impakita rin ka katagseb<pb/>wey ka keimpurtanti kayi.<pb/>Neugsi-ugsi rin e seini<pb/>wey napamalehetan.”<pb/>


text:
Ne migkahi sikandin diye te me etew, “Pammineg kew, ka pegkaaldek te Magbebaye ne Manama, iyan sika se katagseb,<pb/>wey ka pegpariyu te mareet ne hinimuwan, iyan sika se salabutan.”


text:
<t>(29:1–31:40)</t><br/><t>Ka pegsuman-suman ni Hub te tapey ne peg-ugpe din</t><br/>Ne migpabulus-bulus si Hub ka migkahi,<pb/>


text:
layun a dumdumeyi nikandin<pb/>wey inteng-awan din ka dalan ne egbayaan ku<pb/>taheed te eggipanew a diye te marusilem.<pb/>


text:
Te seeye ne timpu, matubung e pad,<pb/>wey iyan ku alukuy ka Manama,<pb/>wey imbantayan din ka pamilya ku.<pb/>


text:
Te seeye ne timpu,<pb/>amana ne dakel ka gatas te me baka wey me kambing ku,<pb/>wey ka ulibuwan ku diye te me batuwen, nakabehey te dakel ne mentika.<pb/>


text:
Ne emun ke eggendiya a te gumawan te lungsud<pb/>eyew egpinnuu degma duma te me igbuyag ne egmanliblibulung,<pb/>


text:
egpeilis ka me lukes-lukes ke egkakita ad e nikandan,<pb/>wey egmanasindeg ka me buyag te pegtahud keddi.<pb/>


text:
su migbulig e ma te seeye se egkengaayu-ayu ne migpangananey,<pb/>wey te me ilu ne ware egpakabulig.<pb/>


text:
Indeyrey a te seeye se nabulihan ku ne egkengaayu-ayu ne egkammatey e,<pb/>wey migpanguleyi te kahale ka me balu ne nabulihan ku degma.<pb/>


text:
Inggimu ku layun ka matareng<pb/>wey ka eleg ne peggukum.<pb/>Egpekeiling seini te kumbale wey langkus ne layun ku igsaluub.<pb/>


text:
“Ne egkahiyen ku ne egpakaangken a te malayat ne umul,<pb/>wey egpatey a ne malinawen due te seled te baley ku mismu.<pb/>


text:
Egpekeiling a dengan te kayu ne nekeuma ka me dalid diye te weyig,<pb/>wey layun egkaremmuhi ka me sugpang te intiru ne marusilem.<pb/>


text:
Ne emun ke egpekeimpus ad e ka eglalag,<pb/>kenad e egpakatimul eglalag ka me etew<pb/>su egkabenbennalan man e sikandan te langun ne eglalahen ku.<pb/>


text:
Egtetahad sikandan te eglalahen ku<pb/>iling te talagbasuk ne egkabantalan ka egtetahad te uran te timpu te pegpamula.<pb/>


text:
Ne emun ke eggimun-gimun a kandan,<pb/>hendue te kene sikandan egpakapalintutuu.<pb/>Ne amana egpakabehey kandan te kabagget ka peggimun-gimun ku.<pb/>


text:
Sikeddi ka migpangulu kandan<pb/>wey ka migpanulu kandan ke nekey ka eggimuwen;<pb/>sikeddi ka pangulu ran iling te sabeka ne Hari ne migmandu te me sundalu rin.<pb/>Sikeddi ka migliwang kandan te timpu ne miglungku sikandan.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus si Hub ka migkahi,<pb/>“Piru kuntee, inderali-dian ad e te me etew ne me hari ku re<pb/>wey kene egkasalihan se me amey.<pb/>Egkasalihan pad ka me asu te pegbantey te me karniru ku.<pb/>


text:
Egkengaayu-ayu sikandan wey maggase naan de iya tenged te gutas.<pb/>Te timpu te marusilem, egmangebkeb naan de sikandan te naggangu ne dalid te me hilamunen<pb/>diye te inged ne ware mig-ugpe.<pb/>


text:
Ne egmamarut sikandan te me hilamunen diye te inged ne ware mig-ugpe<pb/>eyew egkeenen dan, minsan ka me dalid te pinamula ne eggimuwen ne limas ne ware nanam.<pb/>


text:
Ne diye naan de sikandan mig-ugpe te kalandihan te bubungan,<pb/>diye te me batuwen, wey diye te me lungag te tane.<pb/>


text:
Ne egmanliblibulung sikandan diye te mabbenes,<pb/>wey maggulub naan de iya ka egmanlelalag iling te me mananap.<pb/>


text:
Me ware karuan dan ne me etew;<pb/>ware sikandan neneileyi<pb/>wey impandeldel puun te tane dan.<pb/>


text:
Piru kuntee, egsusumpaliten ad e te me anak dan ne eg-uulahing te pegdali-di keddi;<pb/>inggimu ad e nikandan ne kangisiyan.<pb/>


text:
Igkekalindit ad e nikandan<pb/>wey migpariyu e sikandan keddi.<pb/>Ne kenad e sikandan eg-ulung-ulung ne egpangulepa te ulaula ku.<pb/>


text:
Tenged su impamahuya ad ma te Manama wey ware egpakabulig,<pb/>inggimu ran e kayi te keddi ka langun ne igkeupii ran.<pb/>


text:
Inlulusuran a te seini se maddeet ne punduk;<pb/>intahuan dan te sahilut ka egbayaan ku,<pb/>wey migpakannekal sikandan ne eggimatey keddi.<pb/>


text:
Inlulusuran a nikandan<pb/>iling te me sundalu ne migsuleddu diye te malluag ne lungag te naggebe ne alad.<pb/>


text:
Ne iyan e migdapit keddi ka liyas;<pb/>naawe e ka pegkatalahuren ku iling de te miglayap te kalamag,<pb/>wey ka karatuan ku iling de te gapun ne miglihad.<pb/>


text:
“Migpangumew a keykew Manama<pb/>piru wara a nikeykew tabaka;<pb/>mig-ampu a, piru wara a nikeykew linglingaa.<pb/>


text:
Impeenat a nikeykew te kalamag wey impalayap a nikeykew,<pb/>wey impaantug-antug a nikeykew te bagyu minsan hendei.<pb/>


text:
Nakanengneng a ne eg-uyanen ad e nikeykew diye te inged te me minatey;<pb/>ka inged ne intahahe nu para te langun.<pb/>


text:
Piru mania te egpaantusen e pad nikeykew se warad egkeyimu,<pb/>ke kene, iyan naan de se pegpangananey?<pb/>


text:
Mig-iman-iman a te keupianan,<pb/>piru nasi mareet ka migginguma keddi;<pb/>mig-iman-iman a te kalayag, piru nasi marusilem ka migginguma keddi.<pb/>


text:
Migmeitem ad e ne kene ne tenged te keinit te aldew,<pb/>ke kene, tenged te dalu.<pb/>Mig-atubang a te keet-etawan wey migsinehew a ka egpangananey kandan.<pb/>


text:
Ne ka laheng ku te egsinehew, makalulunu naan de iya<pb/>ne egpekeiling e te laheng te egteteul ne mananap ne egpekeiling te asu,<pb/>wey te eglalag ne ekang.<pb/>


text:
Ne ka dahing dengan te alpa ku te kahale, naliwanan e te dahing te peglungku,<pb/>wey ka dahing te pulendag, naliwanan e te kahulub te pegpandalawit.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me pahunlibet ni Hub te ware iya sale din</t><br/>Ne migpabulus-bulus si Hub ka migkahi,<pb/>“Nakasaad a te pegkeetew ku ne kena a egtengteng te me beyi-beyi,<pb/>ne egdumaan te ibeg te lawa.<pb/>


text:
Nekey buwad e ka eggimuwen keddi te Maresen ne Manama ne diye te langit;<pb/>nekey buwad e ka unag ku puun kandin?<pb/>


text:
Ka Manama perem ka egbehey keddi te eleg ne peggukum<pb/>eyew egpakataha sikandin ke nakasale e naa.<pb/>


text:
Ke migsuwey e ma puun te eleg ne dalan<pb/>pinaahi te peggimu te mareet ne igkeupii ku tenged te nakita ku,<pb/>ke nekeyimu e ma te mareet purisu nalinditan ka pegkeetew ku,<pb/>


text:
Ke mig-ealig e ma te asawa te sumbaley ku,<pb/>wey miggeles-heles a migtetahad diye te lihawangan te baley rin ke eglihawang ka sika ne malitan,<pb/>


text:
Mekeyilew-hilew ma nahud ka pegpanlibug,<pb/>wey ka eggimu te kene ne meupiya, eleg ne eglegparan te me talewukum pinaahi te kamatayen.<pb/>


text:
Ka pegpanlibug, egpekeiling te hapuy ne egpakasilab wey egpakapatey keddi<pb/>wey egpakarereet te langun ne naangken ku.<pb/>


text:
Ke due sabeka te me suluhuanen ku<pb/>ne egsagsahukul keddi,<pb/>egtahuren ku layun ka kandan ne katenged te peglelalag.<pb/>


text:
Ke kene ku sika eggimuwen, egmenuwen ku naa te eg-atubang ka Manama?<pb/>Nekey naa ka igpakalalag ku ke eggukuman a nikandin?<pb/>


text:
“Wara ad iya migbalibad ka egbulig te egkengaayu-ayu,<pb/>wey ware kud iya awei te egkapallateng ka me balu,<pb/>


text:
Puun te pegkabatei ku,<pb/>migtanggu ad te me ilu,<pb/>wey ware ku sikandan balahara.<pb/>Te intiru ne umul ku,<pb/>ware ku balahara ka me balu.<pb/><pb/>


text:
egbehayan ku sikandin te kumbale ne inggimu puun mismu te bulbul te me karniru ku.<pb/>Ne egpasalamatan a nikandin.<pb/>


text:
Ne emun ke migpasakit a te sabeka ne ilu<pb/>tenged su nakanengneng a ne due egpangabang keddi<pb/>diye te hukumanan,<pb/>


text:
Wara a migsalig te karatuan ku<pb/>wey ke migsuman-suman e naa ne egpakabehey sika keddi te keupianan.<pb/>


text:
Wara ad iya natintal<pb/>ne egsimba te aldew wey bulan te heles de,<pb/>wey wara ad iya mig-usengul eyew te pegtahud.<pb/>


text:
Ke neyimu ku ma sika se kene ne meupiya ne me himu,<pb/>eleg ne eglegparan a te me talewukum pinaahi te kamatayen,<pb/>su ka iling due ne himu, pegsupak te Manama.<pb/>


text:
Wara a miggale-gale tenged te karereetan<pb/>wey te me kalised ne nasalerepan te me kuntere ku.<pb/>


text:
Ware ku tuhuti ne diye de egmakalipereng te deralanen ka me mahaliyug ne egmanlihad,<pb/>ke kene, impaaran ku sikandan te baley ku.<pb/>


text:
Wara a migbubunbun te sale ku iling te inggimu te duma,<pb/>pinaahi te peggeles te himu ne kene ne meupiya diye te pusung ku.<pb/>


text:
Wara a naaldek ke nekey ka igpakalalag te me etew.<pb/>Wara a migpeeneng-eneng de wey ke miggeles naa tenged te kaaldek te me tampele dan.<pb/>


text:
Ke duen de perem egpammineg keddi.<pb/>Ne, andam a ne egpirma eyew te pegpamalehet ne malehet ka impanlalag ku.<pb/>Ke duen ma igpakabayung keddi te Maresen ne Manama,<pb/>eghangyuen ku sikandin ne igsulat din seini,<pb/>


text:
su igsampey ku seini te pamanayen ku<pb/>wey ke igbelebed ku naa seini te ulu ku isip kuruna<pb/>eyew egkamelmelehan te langun.<pb/>


text:
Igguhud ku te Manama ka langun ne neyimu ku;<pb/>egsasindeg a diye te tangkaan din iling te pangulu ne ware igkaaldek.<pb/><pb/>


text:
iyan perem egpanubu kayi ka me duhi<pb/>wey ka me sagbet wey kene ka me trigu wey sibada.”<pb/>Kayi nataman ka me lalag ni Hub.


text:
<t>(32:1–37:24)</t><br/><t>Ka pegkalangeti ni Ilihu</t><br/>Ne warad migtabak ka tatelu ne alukuy ni Hub, su impeuteng din ma iya ne ware sale ne neyimu rin.


text:
Piru due etew ne egngaranan ki Ilihu ne ware iya mule nakatigkel te langet din tenged su ware ma iya mig-angken si Hub ne nakasale sikandin, wey nasi migsendit te Manama.<pb/>Anak si Ilihu ni Barakil ne kabuhalan ni Bus ne kabuhalan ni Ram.


text:
Nalangetan man‑e sikandin te tatelu ne alukuy ni Hub, su warad ma sikandan nakatabak ki Hub, wey nekeiling e nasi te iyan e due sale te Manama.


text:
Tenged te egkaari-hari si Ilihu, intaharan din pad ne egpekeimpus ka tatelu ne eglalag ne human pad sikandin migbunsud ka eglalag ki Hub.


text:
<br/><t>Ka an-anayan ne lalag ni Ilihu</t><br/>Purisu migkahi si Ilihu,<pb/>“Bate-bate e pad, wey me buyag kew e,<pb/>purisu naaldek a ne eglalag kaniyu meyitenged te natuenan ku.<pb/>


text:
Kahiyen ku ne sikaniyu ka eleg ne eglalag<pb/>wey egpanulu te katagseb niyu<pb/>su me buyag kew man‑e wey masulug e mule ka natuenan niyu.<pb/>


text:
Piru ka malehet, iyan de egpakabehey te katagseb te etew<pb/>ka Panisingan te Maresen ne Magbebaye ne diye te kandin.<pb/>


text:
Kene ne kabuyahi ka egpuunan ne egmatagseb ka etew<pb/>wey ke egpakanengneng naa ke nekey ka eleg.<pb/>


text:
“Pammineg kew, mapariralemen a ka migpammineg taheed te miglelalag kew<pb/>wey migtetahad a kaniyu taheed te egsuman-suman kew te matagseb ne me lalag.<pb/>


text:
Mig-ayad-ayad ad iya migpammineg kaniyu<pb/>piru ware kew nakatabak te impanlalag ni Hub;<pb/>warad iya sabeka kaniyu ne nakapamalehet ne seyyup ka impanlalag din.<pb/>


text:
Egmenuwen niyu naa te egkahi ne matagseb kew?<pb/>Ka Manama re ka egpakatabak ki Hub; kene ne etew.<pb/>


text:
Kene ne sikeddi ka intandek ni Hub te impanlalag din,<pb/>purisu kene ku egtabaken sikandin iling te me tabak niyu kandin.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me lalag ni Ilihu ki Hub</t><br/><pb/>Ne ingkahiyan ni Ilihu si Hub,<pb/>“Hub, warad nakatabak keykew ka tatelu ne alukuy nu<pb/>su warad ma duma ne igpakalalag dan keykew.<pb/>


text:
Kena ad e egpakatigkel te eglalahen ku<pb/>su ka panisingan ne kayi te keddi ka egpalalag keddi.<pb/>


text:
Emun ke kena a egpakalalag<pb/>ne iyan kud e egkeilingan se egkabusaye ne laplap ne tahuanan<pb/>ne napenu-penu te iyam ne binu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegginalig ni Ilihu ki Hub ne egpammineg kandin</t><br/>Ne ingkahiyan ni Ilihu si Hub,<pb/>“Ne Hub, pammineg ke naa ayad-ayad te langun ne eglalahen ku.<pb/>


text:
Eglalag a ne egdumaan te katareng ne egpuun te pusung ku;<pb/>iglalag ku iya ke nekey ka nenanengnengan ku ne malehet.<pb/>


text:
“Ne tabak ke naa keddi ke egpekeyimu ka;<pb/>andama nu ka me katarengan nu<pb/>wey tangke ka keddi.<pb/>


text:
Pammineg ka, nekeg-iling ki re diye te tangkaan te Manama;<pb/>nekeg-iling ki re ne inggimu puun te basak.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pgsubli ni Ilihu te me lalag ni Hub</t><br/><pb/>Ne ingkahiyan ni Ilihu si Hub,<pb/>“Kayi pad te talinga ku ka langun ne impanlalag nu. Migkahi ka:<pb/>


text:
‘Ware neyimu ku ne mareet wey wara a nakasale,<pb/>wey ware neyimu ku ne minsan nekey ne kene ne meupiya.<pb/>


text:
Piru keyey, migpamitew iya ka Manama te aliddanan<pb/>eyew egpaantusen a nikandin,<pb/>wey in-isip a nikandin ne kuntere din.<pb/>


text:
“Piru pammineg ka, seyyup ka Hub te impanlalag nu;<pb/>eglalahan ku sikeykew<pb/>te maresen ka Manama du te etew.<pb/>


text:
Migpakiglalag ka Manama te me etew pinaahi te taheinep wey igmakita<pb/>te timpu te marusilem taheed te egmakaliplippereng sikandan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpaney-paney te Manama te etew</t><br/><pb/>“Ne egparinehen te Manama ka etew te iglalag din<pb/>wey egginaalreken din pinaahi te me paney-paney.<pb/>


text:
Eggimuwen seini te Manama<pb/>eyew egpakapeeneng-eneng ka etew te mareet ne hinimuwan din<pb/>wey te pegkaambuhen din.<pb/>


text:
Egdisiplineen din ka etew pinaahi te dalu<pb/>wey te ware pegpeeneng-eneng ne pegmemasakit te me tul‑an.<pb/>


text:
Piru ke due sabeka ne panalihan ne egpuun te linibu ne panalihan,<pb/>sikandin ka egpataliware te etew wey te Manama,<pb/>wey egpasuman-suman te etew ke nekey ka eleg ne eggimuwen.<pb/>


text:
Ne tenged te egkeyimenawan te etew ka panalihan, egkahi sikandin diye te Manama,<pb/>‘Luwasa nu ka etew puun te kamatayen;<pb/>nakakita ad e te iglekat kandin.’<pb/>


text:
Ne egpakalibed e ka meupiya ne peglelawa te etew<pb/>iling te bate-bate pad sikandin,<pb/>wey egmanekal e man‑e.<pb/>


text:
Ne emun ke eg-ampu sikandin,<pb/>egtabaken e te Manama,<pb/>wey egdawaten sikandin te Manama duma te kahale,<pb/>wey igpalibed e man‑e te Manama ka meupiya ne peg-ugpe din.<pb/>


text:
Ne igpanugtul rin ka me sale din diye te me etew te egkahi,<pb/>‘Nakasala a;<pb/>nakasupak a ke nekey ka eleg,<pb/>piru wara a paruseyi te eleg perem keddi.<pb/>


text:
“Purisu ayad-ayad ka pammineg Hub te iglalag ku;<pb/>peeneng-eneng ke re<pb/>wey kene ka salemak ka egtabak.<pb/>


text:
Piru ke due igpakalalag nu, lalag ka,<pb/>su egkeupian a ne egpakanengneng ke malehet naan iya ne ware sale nu.<pb/>


text:
Piru ke ware igpakalalag nu, peeneng-eneng ka,<pb/>wey pammineg ke re keddi,<pb/>su egpanuluen ku sikeykew eyew egmatagseb ka.”<pb/>


text:
“Sikaniyu se migkahi ne me matagseb<pb/>wey masulug kun se natuenan,<pb/>pammineg kew ayad-ayad.<pb/>


text:
Egpakanengneng kew ne mananam ka egkakeen ke egpakaheram kew kayi.<pb/>Piru mania te kene kew egpakasabut ke egpakarineg kew te matagseb ne me lalag?<pb/>


text:
Ne minsan pad te pegkamatareng ku,<pb/>in-isip e pad iya man‑e nikandin ne ubaten.<pb/>Ne minsan wara a nakasale, impasalerep a nikandin te paddel ne kene egkeulian.’ ”<pb/><pb/>


text:
Ne migpabulus si Ilihu ka migkahi, “Nekey ne klasi te etew si Hub<pb/>se egpandali-di mule ne iling de kalemu te eg-inum te weyig?<pb/>


text:
Migduma-ruma sikandin te maddeet ne me etew,<pb/>wey mig-iling te maddeet ne hinimuwan te me makasesale.<pb/>


text:
“Purisu pammineg kew keddi<pb/>se me etew ne nenakasabut kun.<pb/>Kene eggimu te mareet ka Maresen ne Magbebaye.<pb/>


text:
Eg-unahan din ka etew sumale te hinimuwan din;<pb/>egsagsahipeen din ka etew sumale te pegbebatasan din.<pb/>


text:
Kene iya eggimu te mareet ka Maresen ne Magbebaye;<pb/>egbehayan din te eleg ne peggukum ka langun.<pb/>


text:
Kene ne etew ka migbehey te Manama te geem,<pb/>wey migsuhu kandin ne egmanduan din ka kalibutan.<pb/>


text:
Ke egkeepes ka Manama te eleg ne peggukum, kene sikandin egpakamandu.<pb/>Eggukuman nu naa ka matareng wey Amana ne Maresen ne Magbebaye?<pb/>


text:
Ware lapihi te Manama ka pangulu,<pb/>wey ware din amaneyi ka meyaman du te egkaayu-ayu,<pb/>su nekeg-iling man de sikandan ne inggimu rin.<pb/>


text:
Egkaayun ne egkatigkew sikandan egpatey te timpu te marusilem.<pb/>Egbarasan te Manama ka etew wey egpatey e;<pb/>malemu re amana kandin ka peggimatey minsan te due me katungdanan.<pb/>


text:
Kenad ne keilangan ne egtahahe ka Manama te timpu<pb/>ne igpeumew rin ka etew diye te tangkaan din eyew eggukuman.<pb/>


text:
Kenad keilangan ne egpanginginse pad ka Manama<pb/>eyew egpangaween din ka me katungdanan te me pangulu<pb/>wey igpamehey rin diye te duma,<pb/>


text:
su nakanengneng ma sikandin te hinimuwan dan;<pb/>egpangaween din ka me katungdanan dan<pb/>wey egpandereetan din sikandan te timpu te marusilem.<pb/>


text:
Impandeeg-deeg dan ka egkengaayu-ayu<pb/>wey nenapehes ne egpangananey diye te Manama,<pb/>wey indineg te Manama ka pegpangananey ran.<pb/><pb/>


text:
“Ne emun ke egpeeneng-eneng de ka Manama,<pb/>ware egpakakahi te kene ne meupiya ka inggimu rin.<pb/>Ne emun ke eggeles man‑e sikandin, ware egpakakita kandin.<pb/>Piru ka malehet, imbebantayan te Manama ka me nasud<pb/>


text:
“Ne Hub, mig-angken kad naa te me sale nu diye te Manama,<pb/>wey nakasaad kad ne kene kad e eggimu te sale?<pb/>


text:
Nakahangyu kad naa te Manama ne igpapitew rin keykew ka me sale nu,<pb/>wey nakasaad kad naa ne kene nud sika eg-abayan eggimuwa?<pb/>


text:
Tenged su kene ka eg-inniyug te sale,<pb/>kene ka egpakapallateng ne egtabaken din ka pegpangananey nu.<pb/>Sikeykew ka eleg ne egbuut kayi—kene ne sikeddi;<pb/>guhuri e naa ke nekey ka igpakalalag nu.<pb/><pb/>


text:
“Ka nakarineg keddi ne me masinabuten,<pb/>egpekeuyun iya,<pb/>wey egpakakahi degma ka me matagseb,<pb/>


text:
Hub, eleg iya ne eg-el-elehan ka<pb/>tenged su ka pegpanabak nu egpekeiling ma te pegtabak-tabak te me makasesale.<pb/>


text:
Intimulan nu pad iya man‑e ka sale nu<pb/>pinaahi te pegsukul nu te Manama;<pb/>imbaley-baley nu sikandin<pb/>wey ware ka migpeeneng-eneng ka egpangasak.”<pb/>


text:
Ke nakasale ka,<pb/>ware de sika diye te Manama;<pb/>minsan pad ke kamasulug ka egpakasale,<pb/>kene sikandin egkamenu.<pb/>


text:
Iyan de nabaybayaran ka me duma nu tenged te me sale nu.<pb/>Ne sikandan de degma ka nabulihan te keupiya nu.<pb/><pb/>


text:
“Migpangananey ka me etew tenged te subla ne pegdeeg-deeg kandan.<pb/>Migpangananey sikandan ne egluwasen puun te me etew ne maddesen.<pb/>


text:
Piru ware sabeka kandan ne migpangananey te Manama ne miggimu kandan<pb/>wey migbehey kandan te keseg te timpu te kalised.<pb/>


text:
Ware sikandan mig-aput diye te Manama ne miggimu kandan ne subla pad ne matagseb<pb/>du te me mananap kayi te tane wey te me bayaku diye te aw-awangan.<pb/>


text:
Ne emun ke egpangananey sikandan diye te Manama, kene din sikandan egtabaken<pb/>su me hambuhen ma sikandan wey me makasesale.<pb/>


text:
Ware karuan te pegpangananey ran te Manama;<pb/>klaru ne kene sikandan egtengtengan<pb/>wey ke egpamminehen naa te Maresen ne Manama.<pb/><pb/>


text:
“Ne labew e, Hub, ne kene egpamminehen te Manama<pb/>ka me pegpangananey nu<pb/>su migkahi ke ma te ware nu nakita ne imbulihan ka nikandin te kasu nu<pb/>wey iyan nud ugpe se egtetahad.<pb/>


text:
Ne migkahi ke pad iya man‑e te<pb/>kene egparusa ka Manama minsan nabelu sikandin,<pb/>wey kene din amana eglinglingeen ka mareet ne hinimuwan te etew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpabulus ni Ilihu te eglalag</t><br/>Ne migpabulus-bulus si Ilihu ka migkahi ki Hub,<pb/>


text:
Dakel ka nanengnengan ku<pb/>wey eggamiten ku seini te pegpamalehet keykew<pb/>ne matareng iya ka Manama ne miggimu keddi.<pb/>


text:
“Pammineg ka, Maresen amana ka Manama<pb/>piru kene sikandin egdeeg-deeg te minsan hentew<pb/>wey ware minsan nekey ne kene din egkasabut.<pb/>


text:
Kene din egtuhutan ne egkeuyag kayi te kalibutan ka me makasesale,<pb/>piru egbehayan din layun te eleg ne peggukum ka egkengaayu-ayu.<pb/>


text:
Egpangabangan din ka me matareng<pb/>wey egbantuhen din sikandan te ware egtamanan, iling te me Hari.<pb/>


text:
Egparinehen sikandan te Manama te me paney-paney<pb/>eyew eg-inniyug sikandan te maddeet ne hinimuwan dan.<pb/>


text:
Ke egtuman sikandan te Manama wey egpamakey kandin,<pb/>egmatubungen din sikandan, wey egpakaangken te kahale te intiru ne umul ran.<pb/>


text:
Piru ke kene sikandan egtuman te Manama, egpatey sikandan;<pb/>egkengaawe sikandan ne ware hinanawan.<pb/>


text:
Ne ka me etew ne ware migpalintutuu te Manama,<pb/>egmanetahu te langet dan diye te pusung dan,<pb/>wey minsan pad egparusaan sikandan te Manama, kene sikandan egpangananey kandin.<pb/>


text:
Piru egpanuluen te Manama ka etew pinaahi te me keyirapan,<pb/>wey eggamiten din ka kalised eyew egkateu sikandan ne egpammineg kandin.<pb/><pb/>


text:
“Impariyu ka te Manama puun te karereetan,<pb/>wey imbehayan ka nikandin te kaligwangan wey ware igkasamuk nu;<pb/>innipenu din te mannanam ne egkengakeen ka lamisa nu.<pb/>


text:
Piru kuntee, nakaneem-neem ka te parusa ne eleg te me makasesale;<pb/>kene ka iya egpakaalihu te eleg ne peggukum.<pb/>


text:
Bantey ka, kene ka himu te mareet<pb/>su impaantus ka eyew egpakapariyu ka te mareet ne himu.<pb/><pb/>


text:
Ware etew ne egpakapanulu te Manama te eleg ne eggimuwen din<pb/>wey ke egpakakahi naa te, ‘Mareet ka inggimu te Manama.’<pb/>


text:
Indeyrey te me etew ka Manama tenged te immangimu rin;<pb/>purisu keilangan degma ne egdeyrayen nu sikandin.<pb/>


text:
Malehet iya, amana ne mabantug ka Manama,<pb/>wey kene ta egkatirew ka pegkamaresen din,<pb/>wey kene ta egkaseel ka idad din.<pb/>


text:
Ware sabeka ne nakanengneng ke immenu te Manama te eg-empet ka gapun,<pb/>wey ke immenu rin te egpaluluhung diye te langit ne in-ugpaan din.<pb/>


text:
Tengteng ka, impakikilatan din ka aw-awangan,<pb/>piru imbunbunan din mule te delem ka diralem te dahat.<pb/>


text:
Eggangkenen din ka kilat pinaahi te me belad din,<pb/>wey egsuhuen din seini ne eggisuhaten ka impatandekan din.<pb/>


text:
Ka luhung, iyan palinneu ne due egginguma ne bagyu,<pb/>wey minsan ka me baka, nakanengneng kayi.<pb/>


text:
Pegkeimpus te kilat, egkarineg e ka daheneg te laheng din<pb/>ne iyan ka makaalat-halat ne dahing te luhung<pb/>taheed te egpakikilaten din.<pb/>


text:
Kein-inuwan amana ka laheng te Manama ne egpekeiling te luhung;<pb/>egkeyimu rin ka derakel ne me kein-inuwan ne kene ta egkasabut.<pb/>


text:
Insuhu din ka uran ne memaangkag ne mallintek ne egngaranan te isnu ne egkengeulug kayi te tane<pb/>wey impamakeseg din ka uran,<pb/>


text:
Ne egmangelung degma ka me mahintalunan ne mananap,<pb/>diye te helesanan dan te timpu te bagyu.<pb/>


text:
Ne egpuun te igkakawanan ne balabahan ka balisusu,<pb/>wey egpuun te igkahibang ne balabahan ka kalamag ne amana ne maagsil.<pb/>


text:
Inggipenu din te weyig ka me gapun,<pb/>wey puun te gapun, impaheteb din ka kilat diye te minsan hendei.<pb/>


text:
Ne miglingut-lingut de iya te intiru ne kalibutan ka gapun<pb/>eyew te pegtuman te suhu te Manama.<pb/>


text:
Egpeuranan te Manama ka tane<pb/>eyew te pegdusa te me etew,<pb/>wey ke pegpapitew naa te geyinawa rin ne kene egkabalbalawan.<pb/><pb/>


text:
“Ne Hub, pammineg ka kayi;<pb/>peeneng-eneng ka wey palemlema nu ka me kein-inuwan ne inggimu te Manama.<pb/>


text:
Nakanengneng ke naa ke immenu te Manama te egsuhu ka me gapun,<pb/>wey ke immenu rin te egpakikilat?<pb/>


text:
Nakanengneng ke naa ke immenu te eg-antew te gapun diye te aw-awangan?<pb/>Himu sika te kein-inuwan ne Manama ne dakel se katuenan.<pb/>


text:
Kene ka egpakatirew kayi, Hub;<pb/>eg-antus ke re tenged te ware kalamag ne maagsil, ke kene, iyan de ka meinit ne kalamag<pb/>ne egpuun te igkakawanan ne balabahan.<pb/>


text:
Egpakabulig ke naa te Manama te pegbelat te langit,<pb/>wey egpamakehal kayi iling te burunsi ne impasilak?<pb/>


text:
Ne kun panulua key te iglalag ney te Manama;<pb/>ware key nahud nakanengneng ke egmenuwen ney te egpangatarengan<pb/>su migmarusilem ka suman-suman ney.<pb/>


text:
Ke eglayap te kalamag ka gapun,<pb/>ware etew ne egpakatengteng te aldew diye te aw-awangan,<pb/>su amana ma seini ne masil‑ew.<pb/>


text:
Ne puun te igkahibang ne balabahan,<pb/>eglepew ka Manama ne egsil‑ew iling te bulawan<pb/>wey makaaldek-haldek amana ka kalayag din.<pb/>


text:
Maresen amana ka Manama,<pb/>purisu kene ki egpakarani-rani kandin.<pb/>Matareng sikandin, wey kene egdeeg-deeg.<pb/>


text:
Purisu egtahuren sikandin te me etew.<pb/>Ne kene din eglinglingeen ka langun ne egsuman-suman te pegkeetew ran ne me matagseb kun.”


text:
<t>(38:1–42:6)</t><br/><t>Ka peglalag te Manama</t><br/>Ne puun te balisusu, migtabak ka Magbebaye ne Manama ki Hub,<pb/>


text:
Na, andama nu ka pegkeetew nu,<pb/>su due me inse ku keykew, wey keilangan ne egtabaken nu seini.<pb/>


text:
Nakanengneng ke naa ke hentew ka migbuut te karakel te kalibutan?<pb/>Hentew ka migketeng te igseked kayi?<pb/>Nakanengneng ke naa kayi langun?<pb/>


text:
Nekey naa ka nakapahen te pabunsuran te kalibutan;<pb/>hentew ka migtahu te me pabunsuranan kayi?<pb/>


text:
Taheed te ware pad napawe te seeye ne timpu, nangulahing ka me bituen<pb/>wey migmanguleyi te kahale ka me panalihan.<pb/>


text:
Hentew ka migsubung te dahat eyew kene eglapey diye te tane<pb/>te timpu ne migbusuwe seini puun te diralem?<pb/>


text:
Nakapasile ke naan e te aldew eyew egkateng-awan te kalayag kayi ka intiru ne kalibutan,<pb/>eyew egpakapeeneng-eneng e ka maddeet ne eggimuwen te timpu te marusilem?<pb/>


text:
Tenged te kalayag te pegsile,<pb/>egkamelmelehan ka intiru ne kalibutan lagkes ka me bubungan wey me napu,<pb/>ne iling te nalupi ne manggad<pb/>wey ke basak naa ne namarkaan te silyu.<pb/>


text:
Egpakahewhew te hinimuwan te me makasesale ka kalayag,<pb/>wey kenad sikandan egpekeyimu te mareet diye te duma.<pb/>


text:
Nekeendiye kad naa te me sebseb ne diye te diralem te dahat<pb/>wey ke nakaleleug kad naa diye te kinariraleman te dahat?<pb/>


text:
Nakanengneng ke naa ke mamenu karakel ka kalibutan?<pb/>Na, tabaka a ke nakanengneng ka te langun.<pb/>


text:
Kema ke nakanengneng ka iya te seini langun<pb/>su nabuybuyahan kad ma su neetew ke buwad ma te ware ku pad himuwa ka kalibutan?<pb/><pb/>


text:
Nakataha ke naa te dalan peendiye te inged ne egpuunan te kilat<pb/>wey ke diye naa te inged ne egpuunan te kalamag te igsile?<pb/>


text:
Hentew naa ka migpaweyig te mammara ne tane<pb/>ne warad iya minsan nekey<pb/>eyew egtubuan seini te hilamunen?<pb/>


text:
“Egpekeyiket ke naa<pb/>wey ke egpekeekad te punduk te me bituen<pb/>ne iyan ka Balatik wey Panderawa?<pb/>


text:
Egkanangenan nu naa ka me bituen ke ken‑u sikandan eleg ne egsile,<pb/>wey ke egkeinahak nu naa ka punduk te me bituen ne egngaranan te Dakel wey Deisek ne Usu?<pb/>


text:
Nakanengneng ke naa te me balaud diye te langit,<pb/>wey egpekeyimu ke naa te iling due ne balaud kayi te kalibutan?<pb/><pb/>


text:
Hentew naa ka migpanulu te gapun ne egkateu ne eg-uran,<pb/>wey te demmug ne egkateu ne eg-uwang?<pb/>


text:
Hentew naa ka egbehey te egkakeen te me uwak<pb/>ne egmagguye e ka egmakalibeng-libeng tenged te ware egkakeen<pb/>ke egbuyu keddi te egkakeen ka me piyak dan?<pb/>


text:
Nakanengneng ke naa ke ken‑u eg-anak ka me leew ne kambing,<pb/>wey nakakita ke naa te me usa ne mig-anak?<pb/>


text:
Naseel nu naa ka me bulan te pegkaberes dan<pb/>taman te eg-anak sikandan?<pb/>Nakanengneng ke naan iya ke ken‑u sikandan eg-anak?<pb/>


text:
Emun ke egmanulin e ka me anak dan diye te kabbenesan wey memeupiya se lawa,<pb/>egmanleug-leug e seini wey kenad e eglibed diye te iney ran.<pb/><pb/>


text:
“Hentew naa ka migbehey te kaligwangan te me leew ne asnu,<pb/>eyew egmakaleleug sikandan minsan hendei?<pb/>


text:
Ka ugpaan ne imbehey ku te me asnu iyan ka inged ne ware mig-ugpe<pb/>wey ka me inged ne ware egtubu ne me sagbet.<pb/>


text:
Ne egpadpariyu ka me asnu te me siyudad,<pb/>wey warad iya egkarineg dan ne etew ne egbalukan ne egpatrabahu kandan.<pb/>


text:
Egmanleug-leug sikandan diye te me bubungan<pb/>ka egpamitew te me meilem-ilem ne me sagbet ne egkatabtab dan.<pb/><pb/>


text:
“Egpakahamit ke naa te leew ne baka te pegtrabahu?<pb/>Egbulbuluku naa seini diye te kulungan nu te timpu te marusilem?<pb/>


text:
Egpakasalig ke naa kandin ne iyan eg-uney-uney egpanlimud<pb/>wey egpanlaglag te me trigu diye te diekanan nu?<pb/><pb/>


text:
“Amana ne mateles ne egtengtengan ka me pakpak te ustrits ke egpalpalakpak,<pb/>piru kene sikandin egpakalayang iling te kaliyawa.<pb/>


text:
Warad en iya sikandin migsuman-suman ne kema ke egkariekan ka me atelug din<pb/>wey ke egpameseen naa te leew ne me mananap.<pb/>


text:
Egbalaharen din de ka me piyak din iling te kene ne kandin.<pb/>Kene sikandin egkalaggew ne kema ke egkamenu ka me piyak ne inlasayan din.<pb/>


text:
Piru ke eglahunat e ka sika ne bubuyahen ne manuk eyew egpallahuy,<pb/>egkaliyuwan din de ka kudde duma te migpangudde<pb/>wey iling te egngisiyan din de.<pb/>


text:
Sikeykew naa ka migpeum-umbetut kandan iling te me talangas,<pb/>wey nakapaaldek te me etew tenged te pegdindineg-ey ran?<pb/>


text:
Egpangalkalen te me kudde ka tane diye te me bangalug,<pb/>wey egpeggasal sikandan te kanekal ran.<pb/>Ne egpamallahuy sikandan peendiye te giraanan.<pb/>


text:
Ne kenad e sikandan egkateu-teu tenged te ana-ana,<pb/>wey masilugpat sikandan ke egparahingen e ka trumpita.<pb/>


text:
Egmandindineg-ey sikandan ke egpakarineg te trumpita;<pb/>egkengaarek dan ka gira minsan mariyu pad seini<pb/>wey egkarineg dan ka egpekeiling te luhung ne me balukanan te me kumandir ne egsuhu.<pb/><pb/>


text:
“Sikeykew naa ka migbasbas te banug ne eglayag,<pb/>wey egbekad te pakpak din eyew eggendiye te igkakawanan ne balabahan?<pb/>


text:
Sikeykew naa ka migsuhu te agila ne eglayang<pb/>wey te peggimu te salag din diye te me matikang ne inged?<pb/>


text:
Ne diye naa sikandin egpampamantew<pb/>eyew te peg-iipat te egdawiyen din,<pb/>wey egpakakita iya sikandin minsan mariyu.<pb/>


text:
Ke hendei ka lawa ne napatey,<pb/>diye degma eglibulung ka me banug,<pb/>wey egpanupsupen te me piyak dan ka langesa.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegginalig te Manama ki Hub ne egpatabaken</t><br/>Ne ingkahiyan te Magbebaye ne Manama si Hub,<pb/>


text:
“Sikeddi ka Maresen ne Manama!<pb/>Piru impandakesel a nikeykew ne naseyyup.<pb/>Ne kun, tabaka a.”<pb/>


text:
“Nakamaan-maan a kuntee, te kena a ne likes ne egtabak keykew;<pb/>nekey naan pad ka igtabak ku keykew?<pb/>Egpeeneng-eneng e naan de.<pb/>


text:
<br/><t>Ka tabak te Manama ki Hub</t><br/>Ne migtabak e man‑e ka Magbebaye ne Manama ki Hub puun te balisusu,<pb/>


text:
Maresen ke naa iling keddi,<pb/>wey egderaheneg naa ka laheng nu iling te laheng ku ne iling te luhung?<pb/>


text:
Ke egpekeyimu ka rue,<pb/>ipapitew nu ka katenged nu, pegkatalahuren, katelesan, wey pegkamabantug nu.<pb/>


text:
Pitawa nu ka me hambuhen;<pb/>ipalihawang nu ka langet nu diye te kandan,<pb/>wey ipariralem nu sikandan.<pb/>


text:
Uya, pitawa nu iya sikandan wey ipariralem nu;<pb/>pandereeti nu ka me makasesale diye te insasindehan dan.<pb/>


text:
Ne emun ke egkeyimu nu sika, sikeddi ka hun‑a ne egdeyrey keykew,<pb/>su ka keseg nu ma mismu ka egpakaluwas keykew.<pb/>


text:
Tengtengi nu ma ka bubuyahen ne mananap ne egngaranan te Bihimut;<pb/>nekeg-iling kew ne inggimu ku.<pb/>Ne egpanabtab degma sikandin te sagbet iling te baka.<pb/>


text:
Sika ne mananap ka kein-inuwan te langun ne mananap ne inggimu ku,<pb/>wey sikeddi de ka egpakapatey kandin.<pb/>


text:
Egpanabtab sika ne mananap diye te me bubungan<pb/>taheed te egmangekelag diye te marani rin ka leew ne me mananap.<pb/>


text:
Eggibat sikandin diye te diralem te me pinamula ne duhiyen,<pb/>wey egsuksuk diye te me kumpay ne diye te lasak-lasak.<pb/>


text:
Pitew ka, kene sikandin egkaaldek te egduu ne weyig;<pb/>hendue te ware de kandin ka Weyig ne Hurdan ne eglipew e te ulaula rin.<pb/>


text:
Ware minsan hentew ne egpakarakep te sika ne mananap pinaahi te pegbutud kandin<pb/>wey ke egpakasahilut naa kandin, wey egpakapilak te irung din.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus ka Manama ne migkahi ki Hub,<pb/>“Egkabunuwit nu naa ka salimbaweng ne egngaranan te Libiyatan<pb/>wey ke egkasahilut nu naa te lubid ka be‑be din?<pb/>


text:
Eggimu naa sika ne mananap te kasabutan duma keykew<pb/>wey egsaad ne egpeuripen keykew te intiru ne umul rin?<pb/>


text:
Egkeyiketan nu naa sika ne mananap ne iling de te bayaku<pb/>ne iggalew nu te me suluhuanen nu ne me malitan?<pb/>


text:
Egbebeliyen naa sika te me talagngengalap te dahat<pb/>wey egpanggupalen naa te me nigusyanti wey igpamelegye?<pb/>


text:
Egkapeutengan nu naa te me tampuling ka laplap din,<pb/>wey ke egkapilak nu naa te kalawit ne igngengalap ka ulu rin?<pb/>


text:
Ke eg-ubalen nu sikandin, egkareha ka iya;<pb/>kene nud egkalingawan ka malised ne pegpakannekal nu.<pb/>


text:
Pammineg ka, egkaaldek wey egkaawaan te kanekal ka minsan hentew ne egpakakita te Libiyatan,<pb/>wey egkapeled diye te tane.<pb/>


text:
Ke ware minsan hentew ne egpakaatu ne eggewhew kandin,<pb/>hentew naa degma ka egpakasukul keddi?<pb/>


text:
Hentew naa ka egpakakahi te due utang ku kandin?<pb/>Sikeddi ka kamuney te langun ne kayi te kalibutan.<pb/><pb/>


text:
“Eg-abayan ku pad sikeykew egguhuri meyitenged te lawa te Libiyatan<pb/>wey ke mamenu seini karesen wey kanekal.<pb/>


text:
Due egpangilak-ilak ne malayag te irung din ke egpamusenga sikandin.<pb/>Ne iling kalalab te egsile ne aldew ka mata rin.<pb/>


text:
Due eglihawang ne ebel te irung din<pb/>iling te uwang te egkale-kale ne weyig diye te kendiru,<pb/>wey iling te ebel te me hilamunen ne insilaban.<pb/>


text:
Para kandin, egpekeiling de kewumel te lahami ka putew,<pb/>wey egpekeiling de kewumel te kayu ne nalepuk ka burunsi.<pb/>


text:
Kene egpakaalew kandin ka me tunud.<pb/>Ne egpekeiling de te ukaba ka me batu ne igpamintik kandin.<pb/>


text:
Para kandin, egpekeiling de te lahami ka lampes ne kayu,<pb/>wey egngisiyan din de ka egwaheswes ne kelaab ne igpilak kandin.<pb/>


text:
Ne ka me engil diye te getek din,<pb/>egpekeiling kahalang te nenapese ne bildu.<pb/>Purisu emun ke egdul‑ug sikandin, hendue te egdaruwen ka egkabayaan din.<pb/>


text:
Ne egbuliyawen din ka dahat iling te egkale-kale ne weyig diye te kuren<pb/>wey iling te mentika diye te kale.<pb/>


text:
Ne emun ke eglumbuk sikandin te dahat,<pb/>egmangilak-ilak ka me buke te egkabayaan din iling te maangkag ne bulbul.<pb/>


text:
Malepet de ka pegtengteng te sika ne mananap te langun ne hambuhen ne me mananap;<pb/>sika ne mananap ka Hari te langun ne mahintalunan ne mananap.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbuyu ni Hub te pasaylu te Manama</t><br/>Ne migtabak si Hub te Magbebaye ne Manama,<pb/>


text:
Mig-inse ka keddi,<pb/>‘Hentew kaa se migduwa-ruwa te katagseb ku<pb/>pinaahi te pegpanlalag nu te ware nu nasabut?’<pb/>Malehet iya ne migpanlalag a te ware ku nasabut,<pb/>meyitenged te derakel ne kein-inuwan ne ware ku nanengnengi.<pb/>


text:
Ne ingkahiyan a nikeykew,<pb/>‘Pammineg ka su eglalag a!<pb/>Egpanginsaan ku sikeykew, wey keilangan ne egpanabaken nu seini.’<pb/><pb/>


text:
“Dengan ne me timpu, nakarineg e re puun te duma meyitenged keykew.<pb/>Piru kuntee, nakita kud iya mule sikeykew.<pb/>


text:
Purisu neyilew a te langun ne nalalag ku meyitenged keykew,<pb/>wey mig-inniyuhan kud e seini pinaahi te pegpinnuu te tane wey abu.”


text:
<t>(42:7-17)</t><br/><t>Ka pegtuman enni Ilipas, Bildad, wey ni Supar te Manama</t><br/>Te nekeimpus e ka Magbebaye ne Manama ne migpakiglalag ki Hub, ingkahiyan din e si Ilipas ne matig-Timan, “Nabelu a keykew wey te daruwa ne alukuy nu su ware kew nahud miglalag te kamalehetan meyitenged keddi, iling te inlalag ni Hub ne suluhuanen ku.


text:
Purisu kuwa kew te pitu ne turu ne baka, wey pitu degma ne lukesan ne karniru. Ne uyana niyu naa seini ki Hub eyew igpanubad niyu ne egtutungen. Si Hub ka eg-ampu para kaniyu wey egtabaken ku ka peg-ampu din, wey kene kud sikaniyu eglegparan te eleg perem te me keungelan niyu pinaahi te peglalag niyu te kene ne eleg meyitenged keddi; kene mule ne iling te inlalag ni Hub ne suluhuanen ku.”<pb/>


text:
Ne intuman ni Ilipas, ni Bildad, wey ni Supar ka insuhu kandan te Magbebaye. Ne intabak te Magbebaye ka peg-ampu ni Hub.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanalanginan ki Hub te dubli pad du te an-anayan</t><br/>Ne nataman, te nakaampu e si Hub para te me alukuy rin, imparatu e man‑e sikandin te Magbebaye; imbehayan sikandin te Magbebaye te dubli pad du te naangken din dengan.


text:
Ne migsahakeen si Hub para te langun ne suled din, me atebey rin, wey para te me alukuy rin dengan. Ne migpangendiye langun sikandan te baley rin ka migtambung te sahakeen. Ne inliliwang dan si Hub tenged te impeula-ula te Magbebaye kandin. Ne migbehey te seleppi wey bulawan ne ariyus ka tagse sabeka kandan.<pb/>


text:
Impanalanginan te Magbebaye ka mewuri ne me aldew te umul ni Hub, subla pad te an-anayan ne naangken din. Nakaangken sikandin te sapulu wey hep‑at ne libu (14,000) ne karniru, hen‑em ne libu (6,000) ne kamil, daruwa ne libu (2,000) ne baka, wey sabeka ne libu (1,000) ne beyan ne asnu.


text:
Ingngaranan din ka panganey ne malitan ki Himima, Kisiya ka hari, wey Kirin-Hapuk ka kinaariyan.<n>Te Hibruwanen, ka me ngaran te me malitan ne anak ni Hub, migpeila te kateles wey te me igpasabut te sika ne ngaran dan. Ka Himima, iyan igpasabut ka “selepati”; ka Kisiya, iya igpasabut ka “kasiya” ne klasiyan te peemut ne egngaranan te sinamun; ne ka Kirin-Hapuk, iyan igpasabut ka “deisek ne kehun ne eggamiten te pegpamateles te mata”.</n>


text:
Ware me malitan ne iling kateles te me anak ni Hub te intiru ne kalibutan. Ne impamehayan degma sikandan ni Hub te me karatuan ne egkapanunud dan iling te me maama ran.


text:
Ne puun te nakalibed e ka karatuan ni Hub, neuyag pad sikandin taman te 140 ne leg‑un, wey nakakita pad sikandin te me apu din te buel.


text:
<t>(Salmu 1–41)</t><br/><t>Ka malehet ne pegkahale</t><br/>Keupianan te seeye se ware mig-ikul te tambag te me etew ne mareet se hinimuwan,<pb/>wey ware mig-ikul te dalan ne imbayaan te me makasesale,<pb/>wey ware mig-apil-apil te me etew ne migbaley-baley te Manama.<pb/>


text:
Ne iyan din kahale ka pegtuman te Balaud te Magbebaye ne Manama,<pb/>wey egpalemlemen din seini te aldew wey marusilem.<pb/>


text:
Egpekeiling sikandin te kayu ne diye nakapamula te ilis te weyig,<pb/>ne egpamehas te eleg ne timpu<pb/>wey kene egkahangu ka me dewun kayi.<pb/>Ne eglampus sikandin te langun ne eggimuwen din.<pb/><pb/>


text:
Piru kene ne iling due ka me etew ne mareet se hinimuwan,<pb/>ke kene, egpekeiling sikandan te lahami ne eglayap de te kalamag.<pb/>


text:
Egdusaan iya te Manama ka me etew ne mareet se hinimuwan,<pb/>wey kene sikandan igpalemung te me matareng.<pb/>


text:
Imbantayan te Magbebaye ne Manama ka dalan te me matareng,<pb/>piru karereetan ka egpangkusan te dalan te me makasesale.<pb/>


text:
<br/><t>Ka Hari ne in-alam te Manama</t><br/><pb/>Mania te migplanu te pegribildi ka me nasud?<pb/>Mania te migplanu ka me etew te ware karuan?<pb/>


text:
Miglibulung ka me Hari,<pb/>wey me pangulu ran wey migpangandam te pegpakig-ehet te Magbebaye ne Manama wey te Hari ne in-alam din.<pb/>


text:
Ne migkahi sikandan, “Kene ki egpariralem kandan<n>Te Hibruwanen: Egbugtusen ta ka keddina ran kanta.</n> wey ke egpasakup naa te pegmandu dan.”<n>Te Hibruwanen: Igdegpak ta ka me hiket dan kanta.</n><pb/>


text:
Piru ingngisiyan sikandan,<pb/>wey imbaley-baley re sikandan te Magbebaye ne Manama ne migpinnuu te trunu rin diye te langit.<pb/>


text:
Ne tenged te langet din, impanpanayan din sikandan,<pb/>wey tenged te kabelu din, ingginalatan din sikandan.<pb/>


text:
Ne migkahi sikandin, “Impapinnuu kud e ka Hari ne in-alam ku diye te Hirusalim,<n>Te Hibruwanen: Siyun. Sabeka seini te me ngaran te Hirusalim.</n><pb/>ka matulus ne bubungan ku.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka Hari ne in-alam te Magbebaye ne Manama, “Igpangguhud ku ka ingkahi keddi te Magbebaye ne miggenendue,<pb/>‘Sikeykew ka anak ku,<pb/>wey te seini ne aldew amey ad e nikeykew.<pb/>


text:
Buyu ka keddi, ne igbehey ku keykew ka me nasud eyew sikeykew e ka egpakakamuney kayi,<pb/>wey egkaangken nu ka intiru ne kalibutan.<pb/>


text:
Ne egdereetan nu sikandan te mangune-kune ne geem nu.<n>Te Hibruwanen: egdereetan pinaahi te baras ne putew.</n><pb/>Egpekeiling sikandan te tane ne kuren ne eglupeten nu.’ ”<pb/><pb/>


text:
Purisu, sikaniyu se me Hari wey me pangulu te kalibutan, pakatagseb kew.<pb/>Pammineha niyu seini ne me paney-paney.<pb/>


text:
Tahura niyu ka Hari ne in-alam din,<pb/>eyew kene egkabelu sikandin kaniyu wey kene kew nikandin eggimatayan,<pb/>su mahaan eglukindab ka kabelu din.<pb/>Keupianan te keet-etawan te Magbebaye ne Manama ne egparani kandin eyew egpabulig.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu te timpu te keyirapan</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid te migpallahuy sikandin te anak din ne si Absalum.</t><pb/>He Magbebaye ne Manama, amana ne masulug ka me kuntere ku,<pb/>wey susuluhi ka eg-ehet keddi.<pb/>


text:
Masulug ka egkahi keddi,<pb/>“Kene egbulihan sikandin te Magbebaye ne Manama.”<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/><pb/>


text:
Piru sikeykew, iling ka te kalasag ne nakalingut keddi.<pb/>He Magbebaye ne Manama, impepanalu a nikeykew<pb/>wey impalibed nu layun ka kabulut ku.<pb/>


text:
Migpangumew a ka egpabulig keykew, he Magbebaye ne Manama,<pb/>wey intabak a nikeykew puun te matulus ne bubungan nu.<pb/><pb/>


text:
Miggibat a, miglipereng, wey nekeyimata pad,<pb/>su imbantayan e ma nikeykew, he Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Hendini ka, he Magbebaye ne Manama!<pb/>Luwasa a nikeykew, Magbebaye ne Manama ku!<pb/>Legpari nu ka langun ne me kuntere ku,<pb/>wey pangawei nu sikandan te geem eyew kena ad e egpasakitan nikandan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu te timpu te marusilem</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid te pangulu te mangngulahing ne egbalesen te intagpesan ne me instrumintu.</t><pb/>Tabaka a nikeykew, he Magbebaye ne Manama ne talagpangabang ku,<pb/>ke egpangumew a keykew!<pb/>Imbulihan a nikeykew te timpu te keyirapan.<pb/>Keyid‑u ka keddi wey pammineha nu ka peg-ampu ku.<pb/><pb/>


text:
He keet-etawan, hendei taman ka pegpeyilew niyu keddi?<pb/>Hendei taman ka peggeyinawa niyu te me lalag ne ware karuan,<pb/>wey peg-ikul te ubat?<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/><pb/>


text:
Piru tantanuri niyu ne inlein te Magbebaye ka matareng para kandin.<pb/>Egpammineg sikandin ke eg-umew a kandin.<pb/><pb/>


text:
Emun ke egkabelu kew,<pb/>bantayi niyu ne kene kew egpakasale.<pb/>Ke diye ka te hibatanan nu, peeneng-eneng ka,<pb/>wey ug-ugsiya nu ka pusung nu.<pb/>


text:
Masulug ka mig-ampu ne migkahi,<pb/>“Egkaangken ney perem ka timul ne panalangin.<pb/>Keyid‑u ka ubag kanami, he Magbebaye ne Manama.”<pb/>


text:
Dakel ka kahalaan ne imbehey nu keddiey<pb/>du te me etew ne matubung te egkakeen wey te iyam ne eg-inumen.


text:
Eggibat a wey eglipereng ne due keupianan,<pb/>tenged su sikeykew re, he Magbebaye ne Manama, ka migbantey keddiey.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangananey ne peg-ampu</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te pangulu te mangngulahing ne egbalesen te pulendag.</t><pb/>Pammineha nu ubag ka eglalahen ku, he Magbebaye ne Manama,<pb/>wey sahipaa nu ka pegdeg-uy ku.<pb/>


text:
Magbebaye ne Manama ku wey Hari ku,<pb/>pammineha nu ka pegpabulig ku, su mig-ampu a keykew.<pb/><pb/>


text:
Te maselem, he Magbebaye ne Manama,<pb/>pammineha nu ka peg-ampu ku.<pb/>Te maselem, mig-andam a te me halad,<pb/>wey migtetahad a keykew.<pb/><pb/>


text:
Sikeykew ka Magbebaye ne Manama ne kene egkahale te mareet ne himu,<pb/>wey kene ka egduma te me etew ne mareet se hinimuwan.<pb/>


text:
Kene egpakasasindeg diye te tangkaan nu ka me hambuhen;<pb/>igkabelu nu ka langun ne me etew ne mareet se hinimuwan.<pb/>


text:
Egdereetan nu ka langun ne ubaten,<pb/>wey amana nu igkalangeti ka mangngimatey wey limbungen.<pb/><pb/>


text:
Piru tenged te dakel ne geyinawa nu ne kene egkabalbalawan,<pb/>egpakaseled a te baley nu.<pb/>Egpakasimba a diye te timplu nu duma te dakel ne pegtahud.<pb/>


text:
He Magbebaye ne Manama, amana ne masulug ka kuntere ku!<pb/>Panulua a te peggimu te igkeupii nu,<pb/>pataha nu ka dalan ne eg-ikulen ku.<pb/><pb/>


text:
Ubat langun ka me lalag te me kuntere ku,<pb/>wey pegdereet de ka igkeupii ran.<pb/>Egkateu sikandan ne eggulu te duma;<pb/>egpekeiling te nalukatan ne lebeng ka me be‑be dan.<pb/>


text:
He Manama, paruseyi nu sikandan;<pb/>egkeuney perem sikandan te mareet ne implanu ran.<pb/>Deldela nu sikandan tenged te me sale dan;<pb/>su migsupak sikandan keykew.<pb/><pb/>


text:
Piru egkeele perem ka eg-aput keykew,<pb/>wey eg-ulahing perem sikandan langun tenged te kahale.<pb/>Ka miggeyinawa keykew, egpangabangan nu iya perem,<pb/>wey egkeele perem amana sikandan tenged keykew.<pb/>


text:
He Magbebaye, impanalanginan nu ka me matareng,<pb/>wey egpabantayan nu sikandan te geyinawa nu ne egpekeiling te kalasag.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu te timpu te kahubut</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid te pangulu te mangngulahing ne egbalesen te instrumintu ne walu se tagpes.</t><pb/>He Magbebaye, kena a ubag paruseyi ke egkabelu ka,<pb/>wey kena a legpari ke egkalangetan ka.<pb/>


text:
Keyid‑u ka keddi, he Magbebaye ne Manama, su migmahuye ad e;<pb/>lig‑ena a nikeykew su warad e keseg te me tul‑an ku.<pb/>


text:
Luwasa a nikeykew, he Magbebaye ne Manama,<pb/>wey tenged te geyinawa nu ne kene egkabalbalawan,<pb/>ipaalihu a nikeykew te kamatayen.<pb/>


text:
Su diye te inged te me minatey,<pb/>warad e egsuman-suman keykew,<pb/>warad e egdayan keykew diye.<pb/><pb/>


text:
Migmahuya ad e tenged te amana ne pegkalange,<pb/>wey tagse marusilem, egkasubid-subid te luwe ka hibatanan ku wey ka ulunan ku.<pb/>


text:
Miglebag e ka mata ku,<pb/>wey kena ad e egpakameleg-meleg tenged te pegsinsinehew ku,<pb/>tenged te inggimu te me kuntere ku.<pb/><pb/>


text:
Pariyu kew keddi,<pb/>sikaniyu se me etew ne mareet se hinimuwan,<pb/>su narineg te Magbebaye ne Manama ka pegsinehew ku.<pb/>


text:
Narineg te Magbebaye ne Manama ka pegpangananey ku kandin,<pb/>wey indawat din ka me peg-ampu ku.<pb/>


text:
Egkekeyilawan ka langun ne kuntere ku,<pb/>wey amana egkabaybayari;<pb/>ne sahuhune ne egpariyu tenged su egkeyilew sikandan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu para te matareng ne peggukum</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid meyitenged ki Kus ne sakup te me kabuhalan ni Binhamin. In-ulahing din seini para te Manama.</t><pb/>He Magbebaye ne Manama ku,<pb/>mig-aput a keykew eyew egpepangabang.<pb/>Luwasa a nikeykew wey ipaalihu a te langun ne migbayad-bayad keddi<pb/>


text:
su kema ke eggan-ganuyen a nikandan wey egbinbindasen,<pb/>iling te eggimuwen te sabeka ne liyun,<pb/>wey ware egpakaluwas keddi.<pb/><pb/>


text:
ke insulian ku ma te mareet ka meupiya ne inggimu te alukuy ku,<pb/>wey ke in-ahawan ku naa te karatuan ka me kuntere te ware malehet ne egpuunan,<pb/>


text:
na, ipalupug a wey iparakep a kandan,<pb/>wey balahara nu ne egdi-diekan a taman te egpatey a,<pb/>wey eg-engkeran ka lawa ku ne nakabahed de te tane.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/><pb/>


text:
Te kabelu nu, he Magbebaye ne Manama,<pb/>sulii nu ka pegkamareet te me kuntere ku!<pb/>Weil kad e, he Manama ku,<pb/>wey pangabangi a,<pb/>su iyan nu ma egpamitawen ka matareng ne peggukum.<pb/>


text:
Sikeykew, he Magbebaye ne Manama, ka eggukum te keet-etawan.<pb/>Pamaleheti nu ne ware sale ku,<pb/>su nakanengneng ka ne matareng a wey wara a miggimu te mareet.<pb/>


text:
Egkataman e perem ka maddeet ne me hinimuwan te me etew ne mareet se hinimuwan!<pb/>Piru pangabangi nu ka me matareng, he matareng ne Manama,<pb/>sikeykew ka eg-ugsi-ugsi te me pusung wey te me suman-suman.<pb/><pb/>


text:
Iyan ku talagpangabang<n>Te Hibruwanen: kalasag.</n> ka Manama ne Amana ne Mabantug,<pb/>ne egluwas te seeye se eg-ugpe ne matareng.<pb/><pb/>


text:
Matareng ne talaggukum ka Manama.<pb/>Egkabelu sikandin te me etew ne mareet se hinimuwan te tagse aldew.<pb/>


text:
Emun ke kene eg-inniyug ka etew te sale din,<pb/>egkamangeen e te Manama ka sundang din;<pb/>egtagtagelen din e ka igpane din.<pb/>


text:
Eg-andamen din ka egpakapatey ne me panganiban din,<pb/>wey igpane din ka egkalegleg ne me tunud din.<pb/><pb/>


text:
Pammineg ka, ka me etew ne mareet se hinimuwan, egsuman-suman te mareet,<pb/>egkeupian sikandan ne eggimu te samuk, wey egpanlimbung.<pb/>


text:
Eglulungag sikandan te maralem eyew egkeuluhan te duma,<pb/>piru nasi de iya ne sikandan ka egkeulug kayi.<pb/>


text:
Ka samuk ne inggimu ran, eglibed diye te kandan.<pb/>Ka mareet ne planu ran, sikandan ded ka egkasuhat.<pb/><pb/>


text:
Egpasalamat a te Magbebaye ne Manama tenged te pegkamatareng din,<pb/>wey eg-ulahingan ku ka ngaran te Magbebaye ne Manama, ka Amana ne Mabantug.<pb/>


text:
<br/><t>Ka kabantug te Manama wey ka bansa te etew</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te pangulu te mangngulahing ne egbalesen te intagpesan ne instrumintu.<n>Te Hibruwanen: Gitit ne instrumintu wey ke laheng naa.</n></t><pb/>He Magbebaye ne Manama ney,<pb/>amana ne mabantug ka ngaran nu kayi te intiru ne kalibutan!<pb/>Impakita nu ka katelesan nu ne mabantug pad du te me langit.<pb/>


text:
Impanulu nu ka me bate wey ka egmanusu pad eyew te pegpanengneng te karesen nu,<pb/>te pegsapad te me kuntere nu wey te langun ne egsupak keykew.<pb/><pb/>


text:
Emun ke egpitew a te langit ne inggimu nu,<pb/>wey egkakita ku ka bulan, wey ka me bituen ne intahu nu diye te natahuan kayi,<pb/>


text:
egpekeinsa a, “Nekey bes ka etew,<pb/>mania te egtantanuran nu pad?<pb/>Mania te egtangguwen nu pad ka anak te etew?”<pb/><pb/>


text:
Piru inggimu nu sikandin ne nakadid-diralem de keykew,<pb/>wey ingkurunaan nu te katelesan, wey kabantug.<pb/>


text:
Inggimu nu sikandin ne talagmandu te langun ne inggimu nu;<pb/>impariralem nu kandin ka langun:<pb/>


text:
ka me bayaku diye te aw-awangan, wey ka me isda diye te dahat,<pb/>wey ka langun ne egbaye diye te bayaanan te dahat.<pb/><pb/>


text:
He Magbebaye, ne Magbebaye ne Manama ney,<pb/>amana iya ne mabantug ka ngaran nu te intiru ne kalibutan!<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpasalamat diye te Manama te peggukum din ne matareng</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te pangulu te mangngulahing ne eg-ulahingen iling te peg-ulahing te “Ka Pegpatey te lukes Anak.”</t><pb/>Egpasalamatan ku sikeykew, he Magbebaye ne Manama,<pb/>te intiru ne pusung ku!<pb/>Igpangguhud ku ka langun ne meupiya ne neyimu nu.<pb/>


text:
Egkahala a tenged keykew!<pb/>Eg-ulahing a te pegdayan te ngaran nu, he Amana ne Mabantug ne Manama.<pb/><pb/>


text:
Emun ke eg-isues e ka me kuntere ku,<pb/>egkasaligkat sikandan wey egpatey diye te tangkaan nu.<pb/>


text:
Matareng ka wey egkasalihan ne eggukum,<pb/>wey ka peggukum nu migpamalehet ne eleg iya ka keddi.<pb/><pb/>


text:
Insaparan nu ka me nasud,<pb/>wey indereetan nu ka me etew ne mareet se hinimuwan,<pb/>wey egkalingawan e sikandan te ware egtamanan.<pb/>


text:
Nareetan e te ware egtamanan ka me kuntere;<pb/>indereetan nu ka me siyudad dan,<pb/>wey warad e minsan hentew ne egpakasuman-suman kandan.<pb/><pb/>


text:
Piru sikeykew, Magbebaye ne Manama, eghari ka te ware egtamanan;<pb/>andam e ka trunu nu para te peggukum.<pb/>


text:
Eggukuman nu ka kalibutan duma te katareng,<pb/>eggukuman nu ka me etew te eleg ne peggukum.<pb/><pb/>


text:
Sikeykew Magbebaye ne Manama ka talagpangabang te egkareeg-deeg;<pb/>ka malig‑en ne aputanan te timpu te kasamuk.<pb/>


text:
Egsalig keykew ka nekeila keykew,<pb/>su ware nu ma engkeri Magbebaye ne Manama, ka migparani keykew.<pb/><pb/>


text:
Ulahing kew te pegdayan te Magbebaye ne Manama, ka Hari te Hirusalim.<n>Te Hibruwanen: Siyun. Sabeka seini te me ngaran te Hirusalim.</n><pb/>Pangguhuri niyu ka me nasud te neyimu rin.<pb/>


text:
Kene egkalingawan te Manama seeye se neneyirapan.<pb/>Egsagmanen din iya ka migpabulig kandin;<pb/>egparusaan din ka migleig-leig kandan.<pb/><pb/>


text:
He Magbebaye ne Manama,<pb/>pitawa nu ke immenu a te egpaantus te me kuntere ku!<pb/>Keyid‑u ka keddi wey ipaalihu a nikeykew te gumawan te kamatayen,<pb/>


text:
eyew diye te me gumawan te Hirusalim,<pb/>igpakapangguhud ku ka neneyimu nu keddiey,<pb/>wey egkahala a tenged te pegluwas nu keddiey.<pb/><pb/>


text:
Ka me nasud ne ware migpalintutuu te Manama,<pb/>iyan ded neneulug te me bitu ne immangimu ran,<pb/>wey iyan ded nanahad te me lit‑ag ne inteen dan te pegsahilut te duma.<pb/>


text:
Pinaahi te matareng ne peggukum,<pb/>impeila te Magbebaye ne Manama ke hentew sikandin.<pb/>Ka me etew ne mareet se hinimuwan, iyan ded migsahad te mareet ne me hinimuwan dan.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/><pb/>


text:
Ka kamatayen ka egpangkusan te me etew ne mareet se hinimuwan,<pb/>wey te langun ne migsamsamili te Manama.<pb/>


text:
Ne ka ware egkeyimu, kene layun egkabalahad;<pb/>ka egkapallatengan te egkekaayu-ayu,<pb/>kene egkaawe.<pb/><pb/>


text:
He Magbebaye ne Manama, kene nu ituhut ne due egpaalag-alag ne egsukul keykew,<pb/>wey hukumi nu ka ware migpalintutuu keykew.<pb/>


text:
Hinaaldeka nu sikandan, he Magbebaye ne Manama!<pb/>Ne ipeila nu kandan ne me etew re sikandan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangananey te Manama</t><br/><pb/>Mania Magbebaye te egpariyu ka?<pb/>Mania Manama te eggeles ka<pb/>te timpu te keyirapan ku?<pb/>


text:
Ka me hambuhen ne me etew,<pb/>imbaybayaran dan ka egkengaayu-ayu.<pb/>Egsahap ded sikandan te hinimuwan dan,<pb/>wey te insuman-suman dan ne eggimuwen.<pb/>


text:
Ka me etew ne mareet se hinimuwan, impeggasal ran ka mareet ne igkeupii ran;<pb/>ka me leheren, imbalahad dan ka Magbebaye wey indilus dan.<pb/>


text:
Puun su kene sikandan egkateu ne egpariralem,<pb/>kenad e sikandan egpangananey keykew.<pb/>Layun sikandan egsuman-suman ne ware Manama.<pb/><pb/>


text:
Layun sikandan egmatubung.<pb/>Ware dan en iya miglinga-linga te peggukum nu.<pb/>Imbaley-baley ran de ka langun ne kuntere dan.<pb/>


text:
Neelin de ne pegdilus, pegpanlimbung, wey pegpanlupig ka eglalahen dan,<pb/>layun ne karereetan wey kene ne meupiya ka egpangguhuren dan.<pb/><pb/>


text:
Egmanggepas sikandan diye te marani te me bariyu,<pb/>wey egpangimatayan dan ka me etew ne ware neyimu ne sale.<pb/>Layun sikandan egpamitew te mekeyid‑u-hid‑u ne etew,<pb/>su eyew egdereetan dan.<pb/>


text:
Egpekeiling sikandan te liyun ne eggeles te mabbenes,<pb/>egdarab sikandan te ware egkeyimu eyew egdawiyen.<pb/>Emun ke egsahad e kandan seeye se ware egkengeyimu,<pb/>egganuyen dan e sikandan diye te mariyu.<pb/>


text:
Egtamtamanan dan te eglupet ka mekeyid‑u-hid‑u ne me etew,<pb/>taman te kenad e sikandan egmekeeleg wey egmakasasindeg.<pb/>


text:
Egkahi sikandan diye te geyinawa ran,<pb/>“Kenad eg-ambag-ambag ka Manama,<pb/>wey mariyu e sikandin wey kenad egpakakita te eggimuwen ta.”<pb/>


text:
Weil kad, he Magbebaye. Paruseyi nud e sikandan Manama.<pb/>Kene nu balahara seeye se egkengaayu-ayu.<pb/>


text:
He Manama, mania te egdali-dian ka te me etew ne mareet se hinimuwan?<pb/>Kahiyen dan pad man‑e ne kene nu sikandan egdusaan?<pb/>


text:
Piru nakita nu mule ka nenabbaybayaran wey ka nanlungku,<pb/>wey andam ka ne egpangabang kandan.<pb/>Egpangananey keykew ka me etew ne mekeyid‑u-hid‑u,<pb/>wey talagpangabang ka te me ilu.<pb/><pb/>


text:
Gepua nu ka me belad te me etew ne mareet se hinimuwan.<pb/>Duseyi nu sikandan taman te egpeeneng-eneng e eggimu te sale.<pb/><pb/>


text:
Magbebaye, Hari ka te ware egtamanan.<pb/>Egkaawe ka me nasud te seini ne inged ne ware Manama.<pb/><pb/>


text:
Narineg nu Magbebaye ka egbuyuen te egkengaayu-ayu,<pb/>wey imbagget nu sikandan.<pb/>Indineg nu sikandan,<pb/>


text:
wey impangabangan nu ka me ilu wey egkengaayu-ayu,<pb/>eyew ka egpatey red degma ne etew kenad egpekeyinalat.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsalig te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te pangulu te mangngulahing.</t><pb/>Diya a eg-aput te Magbebaye ne Manama.<pb/>Purisu mania te egkahi ka me etew,<pb/>“Layang ka diye te me bubungan iling te bayaku,<pb/>


text:
su pitew ke ma, imbengat e te me etew ne mareet se hinimuwan ka me pane dan.<pb/>In-ayun‑ayun dan e ka me tunud dan.<pb/>Diye te marusilem, imbekas dan e ka me pane dan diye te maheteng.<pb/>


text:
Nekey naan pad ka egkeyimu te matareng,<pb/>ke nahuhus e ka keupianan te kalibutan?”<n>Te Hibruwanen: pabunsuran.</n><pb/>


text:
Diye mig-ugpe ka Magbebaye te timplu rin.<pb/>Diye te langit ka trunu rin.<pb/>In-ugsi-ugsi din paay-ayari ka keet-etawan,<pb/>wey egkiteen din sikandan.<pb/>


text:
In-ugsi-ugsi din ka maheteng wey ka mareet,<pb/>wey igkeepes din ka mareet wey ka mabbulut.<pb/><pb/>


text:
Egpeuranan din perem te migbebaha ne hapuy wey te batu ne egkalegleg ne egngaranan te asupri ka me etew ne mareet se hinimuwan,<pb/>wey egdusaan din sikandan te iiniti ne kalamag.<pb/>


text:
Su matareng ka Magbebaye ne Manama,<pb/>wey igkeupii rin ka eleg ne peggukum.<pb/>Purisu egpakaheram te keupiya rin seeye se mig-ugpe ne maheteng.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangananey te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te pangulu te mangngulahing.<n>Diye te Hibruwanen, duen pad sumpul kayi ne “Siminit” ne iyan buwa igpasabut ka instrumintu ne walu se tagpes.</n></t><pb/>Bulihi a Magbebaye ne Manama, su warad nasame ne mig-ikul keykew,<pb/>su ka me etew ne matinumanen, naawe e.<pb/>


text:
Peen-enenga nud perem Magbebaye ka egmanghulu te duma,<pb/>wey ipasanggel nud ka mapegpegasal ne me etew,


text:
ne egkahi,<pb/>“Egkakuwa ney ka langun ne igkeupii ney su egkateu key ne egpangasak.<pb/>Iglalag ney ka igkeupii ney wey ware egpakabalabag kanami.”<n>Te Hibruwanen: sikanami ka kamuney te bibig ney, hentew ka ahalen ney?</n><pb/><pb/>


text:
Piru migkahi ka Magbebaye ne Manama,<pb/>“Egbulihan ku ka egkengaayu-ayu su inleig-leig sikandan wey egmakareg-uy e.<pb/>Egpangabangan ku ka me mekeyid‑u-hid‑u wey egbulihan ku sikandan su mig-iman-iman sikandan due.”<pb/><pb/>


text:
Malehet iya ka insaad te Magbebaye ne Manama.<pb/>Malehet ka inlalag din iling te malehet ne pelata ne kapapitu lalaba te hapuy.<pb/><pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangananey te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te pangulu te mangngulahing.</t><pb/>He Magbebaye, ken‑u egkataman ka pegbalahad nu keddi?<pb/>Taman naa te ware egtamanan?<pb/>Ken‑u egkataman ka peggeles nu keddiey?<pb/>


text:
Ken‑u egkataman ne egkabantalan ka gimukud ku?<pb/>Ken‑u egkataman ka egmasakit ne pusung ku aldew wey marusilem?<pb/>Ken‑u egkataman ka me kuntere ku ne egleig-leig keddiey?<pb/><pb/>


text:
He Magbebaye ne Manama ku, sahipaa a.<pb/>Tabaka a te pegpangananey ku keykew.<pb/>Behayi a te kalayag eyew kene egkabigtew ka geyinawa ku.<pb/>


text:
Su kema ke egpakakahi ka me kuntere ku te natalu ad e nikandan,<pb/>wey egkahale-gale e ka eg-usig keddi ke egkareetan ad.<pb/><pb/>


text:
<br/><t>Ka mareet ne hinimuwan te keet-etawan</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te pangulu te mangngulahing.</t><br/><t>(Salmu 53)</t><br/><pb/>Migkahi diye te geyinawa ran ka egkengeungel,<pb/>“Kene ne malehet ne due Manama.”<pb/>Mareet ka eggimuwen dan,<pb/>wey warad iya egkateu pad ne eggimu te meupiya.<pb/>


text:
Migpamantew ka Manama diye te langit,<pb/>wey impitew rin ka keet-etawan.<n>Te Hibruwanen: me anak te etew.</n><pb/>Su egnengnengan din ke duen pad matagseb,<pb/>wey ke duen naan pad migpamitew kandin.<pb/>


text:
Migsuwey e ka langun te maheteng ne dalan;<pb/>langun dan iya ne eggimu te mareet.<pb/>Ware sabeka kandan ne eggimu te meupiya,<pb/>minsan senge-etawan naan de iya.<pb/>


text:
Ware kaligneepan te me etew ne mareet se hinimuwan.<pb/>Mareet ka inggimu ran te keet-etawan ku.<pb/>Ne kenad sikandan eg-ampu diye te Magbebaye.<pb/>


text:
Piru egkaliyasan sikandan te mangune-kune,<pb/>su egpangabangan te Magbebaye ka mig-ugpe ne maheteng.<pb/>


text:
Indereetan dan ka me planu te egkengaayu-ayu,<pb/>piru ka Magbebaye ne Manama ka talagpangabang dan.<pb/>


text:
Meupiya ke eggingume e ka talagluwas te Israil ne egpuun te Hirusalim.<n>Te Hibruwanen: Siyun. Sabeka seini te me ngaran te Hirusalim.</n><pb/>Emun ke igpalibed e man‑e te Magbebaye ka katubung te keet-etawan din,<pb/>egkahale-gale si Hakub,<pb/>wey egmahalew-galew si Israil.<pb/>


text:
<br/><t>Ka igkeupii te Magbebaye te egsimba kandin</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid.</t><pb/>He Magbebaye ne Manama, hentew‑a ka egpakaseled diye te timplu<n>Te Hibruwanen: balungbalung.</n> nu?<pb/>Manama, hentew‑a ka egpekeugpe diye te matulus ne bubungan nu?<pb/>


text:
Seeye iya se ware igkarew‑ey wey mig-ugpe ne maheteng.<pb/>Seeye se kene eggeeles wey egpangguhud te melehet puun te pusung din.<pb/>


text:
Seeye se kene egsesalupet.<pb/>Seeye se kene egdereet te alukuy rin.<pb/>Seeye se kene egpangehet te duma rin.<pb/>


text:
Seeye se egkeepes te me etew ne ware pulus,<pb/>piru egtahud te me etew ne egpamakey keykew;<pb/>seeye se egtuman te insaad din,<pb/>minsan ke masakit kandin.<pb/>


text:
Seeye se egpeutang te seleppi ne kene egpaanakan.<pb/>Seeye se kene egpamalehet te ware sale minsan egbayaran.<pb/>Ka etew ne eggimu kayi langun, kene iya egkaweil.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangananey te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid.</t><pb/>Pangabangi a Manama su mig-aput a keykew.<pb/>


text:
Migkahiyan ku ka Magbebaye ne Manama, “Magbebaye ka,<pb/>ka langun ne narawat ku ne meupiya, duen iya te keykew egpuun.”<pb/>


text:
Piru seeye se mig-aput diye te me diyus-diyus,<pb/>nasi de iya egkatimulan se peg-antus.<pb/>Kena a eg-alak te peghalad dan te langesa,<pb/>wey kene ku egdawiten ka me ngaran dan.<pb/>


text:
Magbebaye, sikeykew naan de ka keilangan ku.<pb/>Imbehey nu ka langun ne keilangan ku.<pb/>Sikeykew ka miggen-gen te egpangkusan ku.<pb/>


text:
Amana ne mateles ka imbehey nu keddiey ne inged.<pb/>Uya, mateles iya ka narawat ku ne karatuan puun keykew.<pb/>


text:
Egdayanen ku sikeykew Magbebaye su impanulu a nikeykew.<pb/>Timpu te marusilem, egpanuluen a te geyinawa ku.<pb/>


text:
Layun a egpalemlem keykew Magbebaye.<pb/>Puun su duma ku layun sikeykew,<pb/>kena a iya egkaweil.<pb/>


text:
Su imbantayan a nikeykew puun te geem te kamatayen,<pb/>wara a balahara nikeykew diye te inged te me minatey.<pb/>


text:
Impanulu a nikeykew ke egmenuwen ne meupiya se peg-ugpe.<pb/>Dakel ka kahalaan ku due te keykew,<pb/>wey kene egkataman ka keupianan puun keykew Magbebaye.<n>Te Hibruwanen: kawanan ne belad nu.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangananey te eleg ne peggukum</t><br/><t>Ka peg-ampu ni Dabid.</t><pb/>Pammineha nu, he Magbebaye ne Manama ka pegpangananey ku meyitenged te eleg ne peggukum.<pb/>Panallingaa nu wey pammineha nu ka malehet ne peg-ampu ku.<pb/>


text:
In-ugsi-ugsi nu ka pusung ku.<pb/>Inleuy a nikeykew te marusilem.<pb/>In-el-elehan a nikeykew wey ware nakita nu ne seyyup.<pb/>Nasabeke e ka suman-suman ku ne kene eglalag te mareet.<pb/>


text:
Wara a mig-iling te mareet ne nangimu te me etew.<pb/>Intuman ku ka impanulu nu keddi,<pb/>sikan naa ka wara a nekeikul te peg-ugpe te talagdereet ne me etew.<pb/>


text:
He Manama, egpangumew a keykew, su nakanengneng a ne egtabaken a nikeykew.<pb/>Linglinga nu wey pammineha nu ka peg-ampu ku keykew.<pb/>


text:
Ipakita nu te mateles ne me paahi ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan.<pb/>Talagluwas ka te me etew ne eg-aput keykew,<pb/>wey impangabangan<n>Te Hibruwanen: kawanan ne belad.</n> nu sikandan puun te me kuntere dan.<pb/>


text:
Tangguwa a iling te pegtanggu nu te mata nu.<pb/>Iheeles a ne egpekeiling te me piyak ne egkupkupen te inayan.<pb/>


text:
Bantayi a puun te me talagdereet ne eggimatey keddi.<pb/>Bulihi a puun te me kuntere ku ne miglingut keddiey.<pb/>


text:
Egpekeiling sikandan te liyun ne egtetahad keddiey,<pb/>iling te liyun ne egginihel e ka egdarab te egdawiyen din.<pb/>


text:
He Magbebaye, weil kad e,<pb/>wey pakigkuntere kad kandan wey dereeti nud e sikandan.<pb/>Kubayan kad te kampilan,<pb/>wey luwasa a puun te me talagdereet keddiey.<pb/>


text:
Te karesen nu, he Magbebaye, luwasa a puun te me etew<pb/>ne iyan de egsumsumanen ka karatuan kayi te kalibutan.<pb/>Paruseyi nu sikandan te intahahe nu kandan ne parusa,<n>Te Hibruwanen: hipenua nu ka getek dan te intahahe nu kandan.</n><pb/>wey ilagkes nu ka me anak dan wey me apu dan.<n>Te Hibruwanen: nabennalan ka me anak dan ne me lukes wey iggaat dan ka katubung dan diye te me anak dan.</n><pb/>


text:
Piru sikeddi, egpakakita a mule keykew,<pb/>su mig-ugpa a ne matareng.<pb/>Te peggimata ku,<pb/>amana ad iya egkahale-gale ne egpakakita keykew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka ulahingen ni Dabid te pegpanalu rin</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid ne suluhuanen te Magbebaye ne Manama para te pangulu te mangngulahing. In-ulahing din seini te timpu ne inluwas sikandin te Magbebaye puun ki Saul, wey te langun ne kuntere din.</t><br/><t>(2 Sam. 22:1-51)</t><br/><pb/>Sikeykew ka kanekal ku, he Magbebaye ne Manama.<pb/>Inggeyinawaan ku sikeykew.<pb/>


text:
Sikeykew Magbebaye ne Manama ka manluluwas ku,<pb/>iling ka te batu wey malig‑en ne inged.<pb/>Manama, iling ka te batu ne egkaaputan ku,<pb/>ka kalasag ku wey ka maresen ne manluluwas ku,<pb/>ka maresen ne inged ku.<pb/>


text:
Migpangananey a keykew te Magbebaye ne Manama,<pb/>ne likes ne egdeyrayen,<pb/>wey inluwas a nikeykew puun te me kuntere ku.<pb/>


text:
Nekeiling ad te imbaku te lubid ne egpatey e.<pb/>Nekeiling a te nalened te mabeheng ne baggiyu.<pb/>


text:
Ka lebenganan egpekeiling te lubid ne nakabelebed keddi,<pb/>wey paluwak ne nakateen te dalan ku.<pb/>


text:
Purisu te kalaggew ku, migpangananey a keykew,<pb/>Magbebaye ne Manama ne iyan ka Manama ku.<pb/>Diye te timplu nu, indineg nu ka laheng ku,<pb/>wey ka pegpangananey ku.<pb/>


text:
Nataman miglilinug e ka inged wey nawelwel,<pb/>wey nawegweg ka me pabunsuran te me bubungan.<pb/>Uya su nabelu ka Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Ne due ebel ne miglihawang te irung nu,<pb/>wey due hapuy ne migkanlabkanlab,<pb/>wey me baha ne miglihawang te be‑be nu.<pb/>


text:
Migkikilat ka due te tangkaan nu,<pb/>wey nabusbus puun te gapun ka apiyew,<pb/>wey ka egkanlabkanlab ne hapuy.<pb/>


text:
Ne miglalag ka se Magbebaye ne Manama puun te langit,<pb/>wey nekeiling te luhung ka laheng nu.<n>Te Hibruwanen: Duen pad sumpul ne “apiyew wey me baha te hapuy.”</n><pb/>


text:
Ne duen ka te langit ka migtinawe keddi,<pb/>wey impahakap a nikeykew puun te maralem ne weyig.<pb/>


text:
Inlusuran a nikandan te timpu te nabaybayaran a,<pb/>piru imbulihan a nikeykew te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
In-uyan a nikeykew diye te inged ne ware karereetan;<pb/>inluwas a nikeykew tenged su nahale ke ma keddi.<pb/>


text:
Indasahan a nikeykew Magbebaye ne Manama tenged te pegkamatareng ku,<pb/>wey impanalanginan a nikeykew tenged su wara a miggimu te sale.<pb/>


text:
Intuman ku ka me paahi nu Magbebaye ne Manama,<pb/>wey wara a mig-engked keykew Manama eyew eggimu te mareet.<pb/>


text:
Indasahan a nikeykew Magbebaye ne Manama tenged te katareng ku,<pb/>wey tenged su nakataha ka ne ware sale ku.<pb/>


text:
Impapitew nu ka keupiya nu diye te matinumanen keykew,<pb/>wey in-up-upianan nu seeye se etew ne ware igkarew‑ey.<pb/>


text:
Meupiya ka te seeye se me malinis se me pusung,<pb/>wey impapitew nu degma ne mareet ka te seeye se maddeet ne etew.<pb/>


text:
He Magbebaye ne Manama, sikeykew ka sulu ku,<pb/>wey sikeykew ka kalayag ku ke marusilem ka dalan ku.<pb/>


text:
Ne egpakasukul a te sabeka ne punduk te sundalu,<pb/>tenged su egbulihan a nikeykew.<pb/>Egkasalampew ku ka batu ne alad te siyudad ne matikang wey makepal,<pb/>uya su egbulihan e ma nikeykew Manama ku.<pb/>


text:
Ware seyyup te paahi nu, Manama.<pb/>Napamalehetan ne malehet ka me saad nu.<pb/>Egpekeiling ka te kalasag ne egpaandilungan,<pb/>te langun ne eg-aput keykew.<pb/>


text:
Ne inlig‑en nu ka me paa ku iling te paa te usa,<pb/>wey imbehayan a nikeykew te keseg eyew egpakatalu a te me kuntere ku.<pb/>


text:
He Magbebaye ne Manama, impangabangan a nikeykew wey inluwas,<pb/>wey neyimu a ne mabantug tenged te pegtanggu nu,<pb/>wey ware layun igkaaldek ku tenged te geem nu.<pb/>


text:
Impanalukunan ku ka me kuntere ku wey neumaan ku sikandan,<pb/>wey ware ku sikandan peen-enengi taman te nahule sikandan.<pb/>


text:
Tenged su imbehayan a nikeykew te keseg para te pegpakiggira,<pb/>wey impepanimbuel nu ka me kuntere ku kayi te tangkaan ku.<pb/>


text:
Migpabulig sikandan piru ware migpangabang kandan;<pb/>migpangananey sikandan keykew Magbebaye ne Manama piru ware nu sikandan tabaka.<pb/>


text:
Inlupet ku sikandan iling te alinepung ne eglayap te kalamag.<pb/>Intamisak ku sikandan iling te basak diye te dalan.<pb/>


text:
Inluwas a nikeykew puun te migribildi ne keet-etawan ku;<pb/>inggimu a nikeykew ne pangulu te me nasud.<pb/>Ne migpasakup keddi ka me etew ne ware ku neileyi.<pb/>


text:
Nenaawaan sikandan te kabulut,<pb/>wey migmanlihawang sikandan puun te immangelesan dan ne impangelkel.<pb/>


text:
Manekal ka, Magbebaye ne Manama.<pb/>Egdayanen ka se egpaandilungan<n>Te Hibruwanen: batu.</n> ku.<pb/>Egsayeen ku sikeykew Manama ne talagluwas ku.<pb/>


text:
Impariyu a nikeykew puun te seeye se eg-ehet keddi.<pb/>Impatalu nu keddi ka me kuntere ku,<pb/>wey inluwas a nikeykew puun te me etew ne mabbulut.<pb/>


text:
Purisu ka langun ne nasud ne nasakup ku egpakarineg te pegdayan ku keykew Magbebaye ne Manama,<pb/>wey eg-ulahingan ku ka mabantug ne ngaran nu.<pb/>


text:
Impepanalu a layun nikeykew se in-alam nu ne Hari.<pb/>Kene egkabalbalawan ka geyinawa nu keddi, Dabid,<pb/>wey te kabuhalan ku te ware egtamanan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka katelesan te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te pangulu te mangngulahing.</t><pb/>Impanengneng te langit ka katelesen nu Manama;<pb/>impapitew te aw-awangan ka nangimu nu.<pb/>


text:
Tagse aldew ne egkarineg ka guhuren keykew,<pb/>wey tagse marusilem egkakita ka karesen nu.<n>Te Hibruwanen: katuenan.</n><pb/>


text:
piru nanengku-sengku ka guhuren dan te kalibutan,<pb/>wey nangabbas-abbas te patamanan te kalibutan.<pb/>Miggimuwan te Manama ka aldew te ugpaan diye te langit.<pb/>


text:
Egsile ka aldew te maselem iling te lukes ne egpangasawa ne eglihawang te ugpaan din,<pb/>iling te eg-apil te eglingkesu ne andam en iya.<pb/>


text:
Egsile seini diye te igsile,<pb/>wey eglineb diye te iglineb.<pb/>Ne ware egpekeeles te keinit kayi.<pb/>


text:
Ware igkarew‑ey te pegpanulu te Magbebaye ne Manama,<pb/>wey egpakabagget te geyinawa.<pb/>Melehet ka me pegpanulu te Manama,<pb/>wey egpakabehey te katuenan te seeye se ware katuenan.<pb/>


text:
Eleg ka me suhu te Magbebaye ne Manama,<pb/>wey egpakapahale te pusung te etew.<pb/>Meupiya ka me suhu te Manama,<pb/>wey egpakalayag te suman-suman<n>Te Hibruwanen: mata.</n> te etew.<pb/>


text:
Meupiya ka pegtahud te Magbebaye ne Manama,<pb/>wey eleg sika ne eggimuwen te ware egtamanan.<pb/>Malehet wey eleg ka peggukum te Manama.<pb/>


text:
Amana pad seini ne mateles wey impurtanti du te bulawan,<pb/>me-meemis pad seini du te dalit wey teneb te patiyukan.<pb/>


text:
Egpakapanulu degma seini te suluhuanen nu,<pb/>wey dakel ka unag te seeye se egpakatuman te langun.<pb/>


text:
Ware etew ne egpakataha te nakasale bes e sikandin.<pb/>Manama linisi nu ka me sale ne ware ku nanengnengi.<pb/><pb/>


text:
Bulihi a degma ne kene egpakasale te tinuyuan,<pb/>wey kena a egkatuyunan ne eggimu te mareet,<pb/>eyew ware igkarew‑ey te peg-ugpe ku,<pb/>eyew ware egkeyimu ku ne dakel ne sale.<pb/>


text:
Meupiya perem ne egpakahale keykew,<pb/>ka langun ne iglalag ku wey ka langun ne egkasuman-suman ku.<pb/>He Magbebaye, sikeykew ka batu ne alindunganan ku,<pb/>wey sikeykew ka talagluwas ku.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangananey eyew egpanalu</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te pangulu te mangngulahing.</t><pb/>Meupiya perem ne egtabaken te Magbebaye ne Manama ka pegpangananey nu te keyirapan nu.<pb/>Meupiya perem ne egpangabangan ka te Manama ni Hakub.<pb/>


text:
Meupiya perem ne egbulihan ka nikandin puun te timplu<pb/>wey egbulihan ka nikandin puun te Hirusalim.<n>Te Hibruwanen: Siyun. Sabeka seini te me ngaran e ngaran te Hirusalim.</n><pb/>


text:
Meupiya perem ke egkasuman-suman din ka langun ne impanubad nu,<pb/>wey egdawaten din perem ka impanubad nu ne intutung.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


text:
Meupiya perem ke igbehey rin ka igkeupii te pusung nu,<pb/>wey egkatuman ka langun ne implanu nu.<pb/>


text:
Egmanguleyi key ka egkahale-gale ke egpanalu ka,<pb/>wey egkayawen ney ka me bendila ney te egdayan te Manama.<pb/>Igbehey perem te Manama ka langun ne egbuyuen nu.<pb/>


text:
Kuntee natuenan kud ne layun egluwasen te Magbebaye ka in-alam din ne Hari.<pb/>Layun egtabaken te Manama ka peg-ampu din diye te matulus ne langit.<pb/>Layun egkakita ka karesen<n>Te Hibruwanen: kawanan ne belad.</n> din te pegluwas din kandin.<pb/>


text:
Ka duma ne etew, migsalig te me karwahi, ka duma, migsalig te me kudde.<pb/>Piru sikanami, migsalig key mule te Magbebaye ne Manama ney.<pb/>


text:
He Magbebaye ne Manama, luwasa nu ka in-alam nu ne Hari,<pb/>wey tabaka key ke egpangananey key keykew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdayan tenged te kapanaluwan</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te pangulu te mangngulahing.</t><pb/>He Magbebaye, egkahale-gale ka Hari ne in-alam nu,<pb/>uya Manama su imbehayan nu sikandin te keseg.<pb/>Amana iya sikandin egkahale-gale,<pb/>uya su impepanalu nu sikandin.<pb/>


text:
Imbehey nu kandin ka igkeupii te pusung din,<pb/>wey ware ka nannuhun ne egbehey te egbuyuen din.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


text:
Insahipe nu sikandin wey impanalanginan te dakel,<pb/>wey ingkurunaan nu sikandin te neelin ne bulawan.<pb/>


text:
Migbuyu sikandin keykew ne egpasumpul te umul rin,<pb/>wey imbehayan nu sikandin te malayat ne umul.<pb/>


text:
Migmabantug amana sikandin tenged su impepanalu nu ma,<pb/>inggimu nu sikandin ne maresen wey imbehayan te katelesan.<pb/>


text:
Imbehayan nu sikandin te kene egkataman ne panalangin,<pb/>wey impahale nu sikandin pinaahi te pegduma nu layun kandin.<pb/>


text:
Su migsalig sikandin keykew Magbebaye ne Manama,<pb/>wey migmaresen sikandin tenged te geyinawa nu ne kene egkabalbalawan, Amana ne Mabantug ne Manama.<pb/>


text:
Egkarakep nu ka langun ne me kuntere nu.<pb/>Maresen<n>Te Hibruwanen: kawanan ne belad.</n> ka wey egdereetan nu ka eg-ehet keykew.<pb/>


text:
Emun ke eglepew kad e ka egdereet kandan,<pb/>egtutungen nu sikandan iling te hapuy ne egtemehan.<pb/>Egguleen nu sikandan tenged te langet nu,<pb/>wey egkatutung sikandan te hapuy ne egpuun keykew.<pb/>


text:
Ware egkasame ne me kabuhalan dan kayi te kalibutan,<pb/>eg-aminen nu te eggimatey sikandan langun.<pb/>


text:
Minsan migbebentaan sikandan ne egdereet keykew,<pb/>piru kene egkabaluy ka mareet ne planu ran keykew.<pb/>


text:
Egdayanen ka Magbebaye tenged su manekal ka.<pb/>Eg-ulahing key Manama wey egdayan tenged su maresen ka.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkuleyi te pegkalasey wey ka ulahingen te pegsaye</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te pangulu te mangngulahing ne eg-ulahingen iling te peg-ulahing te “Ka Usa te Egkaliwaswas.”</t><pb/>Manama ku, Manama ku, mania te in-engkeran a nikeykew?<pb/>Mania te subla ka ne mariyu keddi te egpangananey keykew?<pb/>Mania te kena a egkarineg nikeykew se egdeg-uy?<pb/>


text:
Manama ku, tagse aldew ne egpangumew a keykew,<pb/>piru kena a nikeykew egtabaken.<pb/>Te timpu te marusilem, migpangananey a keykew,<pb/>piru ware e red nekeyimmeley.<pb/>


text:
Migpangananey sikandan keykew wey inluwas nu.<pb/>Migsalig sikandan keykew wey ware sikandan naruruhu.<pb/>


text:
Piru sikeddi, nekeiling ad e te uled-uled wey kenad ne etew.<pb/>Inleig-leig a te me etew wey inlelemetan a te tebengenen.<pb/>


text:
Egbalbalayen a te langun ne egkita keddi,<pb/>wey egdali-dian a nikandan te egmanlengey-lengey ne egkahi,<pb/>


text:
“Migsalig ke buwa ma iya te Magbebaye,<pb/>piru mania te ware ka luwasa te Manama?<pb/>Emun ke ingkahale ka te Magbebaye,<pb/>egluwasen ka iya nikandin!”<pb/>


text:
Piru sikeykew ka migpalihawang keddi puun te aanakan te iney ku.<pb/>Impariyu a nikeykew te karereetan minsan ke malalab<n>Te Hibruwanen: diye te ampew te susu te iney ku.</n> e pad.<pb/>


text:
Puun pad te miglesut a, imbehey ad diye te keykew,<pb/>puun te neetew ad ne sikeykew e ka Manama ku.<pb/>


text:
Kene ka ubag pariyu keddiey,<pb/>su mahaan egginguma ka samuk,<pb/>wey ware egpakabulig keddiey.<pb/>


text:
Miglingutan a te masulug ne me kuntere<n>Te Hibruwanen: turu ne baka.</n> ku,<pb/>ne iling te mannekal ne turu ne baka puun te Basan.<pb/>


text:
Egpekeiling sikandan te me liyun ne migginganga,<pb/>wey migginihel e ka egdawi keddi wey egdagmang.<pb/>


text:
Naaminan a te keseg ku iling te weyig ne nabusbus,<pb/>wey nekeg-isu e ka me tul‑an.<pb/>Mahuye e ka pusung ku,<pb/>nekeiling e te kendila ne egkaleney.<pb/>


text:
Naawe e ka keseg ku,<pb/>wey migdeket e ka dile ku diye te pelak ku,<pb/>wey imbalahad ad nikeykew ne egkapatey diye te tane.<pb/>


text:
Inlilingutan ad te me talagdereet ne me etew,<pb/>iling te me asu ne mig-alungut keddiey.<pb/>Intiyuk<n>Te Hibruwanen: iling te liyun.</n> dan ka belad ku wey ka paa ku.<pb/>


text:
Intalad-talad dan ka me kumbale ku,<pb/>wey migpintut-pintut pad sikandan ka egbaad-baad te me kumbale ku.<pb/>


text:
Piru Magbebaye, kene ka ubag pariyu keddiey.<pb/>Sikeykew ka kanekal ku wey dagdahawi a ubag te egbulig.<pb/>


text:
Luwasa a puun te eggimatey keddiey,<n>Te Hibruwanen: kampilan.</n><pb/>wey pangabangi a puun te me etew ne egpekeiling te me asu.<pb/>


text:
Luwasa a puun te be‑be te me liyun,<pb/>bulihi a puun te mabbulut ne me turu ne baka.<pb/>Tabaka nu ka pegpangananey ku.<pb/><pb/>


text:
Igpanengneng ku ka ngaran nu diye te me suled ku,<pb/>wey egdayanen ku sikeykew diye te kalibulungan.<pb/>


text:
Sikaniyu se migtahud te Magbebaye ne Manama, sayaa niyu sikandin.<pb/>Sikaniyu se me kabuhalan ni Hakub, tahud kew langun kandin,<pb/>wey sikaniyu se me kabuhalan ni Israil, dayana niyu sikandin.<pb/><pb/>


text:
Su ware din balahara ka peg-antus wey ka kalasayan te egkengaayu-ayu,<pb/>wey ware din lingawi ka kalasayan te seeye se egkabaybayaran.<pb/>Ware din engkeri<n>Te Hibruwanen: inneles ka ulaula.</n> sikandan,<pb/>su indineg din sikandan te pegpangananey ran.<pb/>


text:
Sikeykew ka migbehey keddi te kabagget ne egdayan keykew diye te kasuluhan,<pb/>wey egtumanen ku ka insaad ku keykew diye te tangkaan te seeye se migtahud keykew.<pb/>


text:
Egpakakeen ka egkengaayu-ayu wey egkabulung-bulung.<pb/>Egdayan keykew seeye se migpangananey keykew Magbebaye.<pb/>Meupiya perem ne egmatubung kew se keet-etawan te peg-ugpe niyu.<n>Te Hibruwanen: egkeuyag perem ka me pusung niyu te ware egtamanan.</n><pb/><pb/>


text:
Egpakasuman-suman keykew Magbebaye ka langun ne me etew te kalibutan,<pb/>wey eglibed sikandan langun diye te keykew.<pb/>Eglangkeb diye te tangkaan nu ka langun ne taltalaanak kayi te kalibutan.<pb/>


text:
Ka langun ne meyaman, egsahakeen wey egsimba keykew.<pb/>Minsan seeye se mahaan e egpatey,<pb/>wey seeye se migpatey e, eglangkeb diye te tangkaan nu.<pb/>


text:
Egpamakey keykew ka egsinundul ne me kabuhalan din,<pb/>wey egpanugtulan meyitenged keykew, he Magbebaye ka me kabuhalan dan keureme.<pb/>


text:
He Magbebaye, egpangguhuran dan keureme ka ware pad neetew meyitenged te pegluwas nu te keet-etawan nu,<pb/>wey mismu iya ne sikeykew ka miggimu rue.<pb/>


text:
<br/><t>Ka Manama ka talagtameng kanta</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid.</t><pb/>Sikeykew Magbebaye ka talagtameng keddi,<pb/>wey kena a egkaaminan te minsan nekey.<pb/>


text:
Impeyimeley a nikeykew diye te dakel ne egkatabtaban,<pb/>wey in-inahak a nikeykew peendiye te mating‑ew ne weyig.<pb/>


text:
Inlig‑en a nikeykew.<pb/>Impanulu a nikeykew te eleg ne egbayaan,<pb/>eyew ka meupiya ne bansa nu kene egkareetan.<pb/>


text:
Minsan pad ke eglihad a te bangalug ne durusilemi,<n>Diye te duma ne Bibliya, “delem te kamatayen”.</n><pb/>kena a egkaaldek su duma ku sikeykew.<pb/>Kena a egkakita te mareet,<pb/>su impangabangan a nikeykew wey in-inahak.<n>Te Hibruwanen: tuked wey baras.</n><pb/>


text:
Insendaran a nikeykew te dakel ne egkakeen,<pb/>taheed te egpamipitew ka me kuntere ku.<pb/>In-itisan nu ka ulu ku te lana isip igbantug keddi,<pb/>wey impabayangan a nikeykew te eg-inumen.<pb/>


text:
Nakanengneng a ne meupiya ka layun keddiey,<pb/>wey egdakelan a nikeykew te geyinawa taheed te egkeuyag e pad.<pb/>Diya a eg-ugpe te baley nu Magbebaye ne Manama,<pb/>te ware egtamanan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka Manama ka Maresen ne Hari</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid.</t><pb/>Iyan kamuney ka Magbebaye te kalibutan wey te langun ne tahu kayi,<pb/>wey kandin te Manama ka langun ne mig-ugpe kayi.<pb/>


text:
Hentew‑a ka egpakatakereg te bubungan te Magbebaye?<pb/>Hentew‑a ka egpakalasud te matulus ne baley te Manama?<pb/>


text:
Seeye iya se kene ne mareet se eggimuwen wey malinis se pusung,<pb/>wey kene egsimba te diyus-diyus wey kene eg-uubat.<pb/>


text:
Egpanalanginan sikandan te Magbebaye,<pb/>wey eg-isipen sikandan ne matareng te Manama ne migluwas kandan.<pb/>


text:
Sikandan ka me etew ne egpamitew te Manama,<pb/>wey egparani te tangkaan te Manama ni Hakub.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


text:
Kalukati kew me gumawan te timplu,<pb/>wey kabekad kew tapey ne me lekeb,<pb/>eyew egpakalasud ka maresen ne Hari.<pb/>


text:
Hentew‑a seini se mabantug ne Hari?<pb/>Sikandin ka Magbebaye ne maresen wey manekal.<pb/>Sikandin ka bahani ne egpakig-ehet te me kuntere din.<pb/>


text:
Hentew‑a seini se maresen ne Hari?<pb/>Sikandin ka Amana ne Maresen ne Magbebaye te langun.<pb/>Sikandin ka maresen ne Hari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu eyew egpepanulu</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid.</t><pb/>He Magbebaye, igbehey ku ka umul ku keykew.<pb/>


text:
Egsalig a keykew Manama ku.<pb/>Kena a balahara ne egkeyilawan,<pb/>wey egkatalu te me kuntere ku.<pb/>


text:
Magbebaye, panulua a te igkeupii nu ne eggimuwen ku,<pb/>wey ipanulud a te dalan ne eleg ne egbayaan ku.<pb/>


text:
Ipeikul a te kamalehetan wey panulua a,<pb/>su sikeykew ka Manama ku wey talagluwas ku.<pb/>Te langun ne timpu, sikeykew re ka eg-im-imanen ku.<pb/>


text:
Sumsumana nu Magbebaye ka dakel ne hid‑u nu,<pb/>wey tantanuri nu ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan puun pad dengan.<pb/>


text:
Lingawi nud ka me sale ku te bate e pad,<pb/>wey kene nud sumsumana ka pegsupak ku dengan.<pb/>Tantanuri a nikeykew Magbebaye su ka geyinawa nu kene egkabalbalawan,<pb/>wey meupiya ka ne Manama.<pb/>


text:
Meupiya ka wey matareng ka Magbebaye.<pb/>Sikan naa ka egpanuluen nu ka me makasesale,<pb/>ne eg-ikul te igkeupii nu ne meupiya ne peg-ugpe.<pb/>


text:
Impanulu nu ka mapariralemen ke nekey ka eleg,<pb/>wey impanengneng nu kandan ka igkeupii nu ne eggimuwen.<pb/>


text:
Impapitew nu ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan diye te langun ne inggimu nu,<pb/>wey egkasalihan ka te seeye se migtuman te kasabutan wey me suhu nu.<pb/>


text:
Egmatubung sikandin te peg-ugpe din,<pb/>wey egpabulus ne eg-ugpe te tane dan ka me kabuhalan din.<pb/>


text:
Eg-alukuyen nu Magbebaye seeye se egtahud keykew,<pb/>wey igpanengneng nu kandin ka kasabutan nu kandin.<pb/>


text:
Sikeykew re layun ka egleng-ahen ku Magbebaye,<pb/>su sikeykew re ka egpekeekad te paa ku ne egsahad te baled.<pb/>


text:
Subla ne dakel ka igkabantali te pusung ku,<pb/>sikan naa ka bulihi a ne egkaawe ka igkalaggew ku.<pb/>


text:
Pitawa nu ka masulug ne me etew ne egkuntere keddi,<pb/>ne amana sikandan ne egkabelu-belu keddiey.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu te etew ne matareng</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid.</t><pb/>Pamaleheti nu Magbebaye ne ware sale ku,<pb/>su mig-ugpa a ne ware miggimu te mareet,<pb/>wey migsalig a keykew Manama te ware pegduwa-ruwa.<pb/>


text:
Ug-ugsiya a Magbebaye wey gerami a Manama.<pb/>Gerami nu ka pusung ku wey el-elehi nu ka keddi ne suman-suman.<pb/>


text:
Su layun ku egtantanuran ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan,<pb/>wey mig-ugpa a ne matinumanen layun keykew.<pb/>


text:
Igkeepes ku ka kalibulungan te me etew ne mareet se hinimuwan,<pb/>wey kena a eg-ambag-ambag te peglibulung dan.<pb/>


text:
Eglu‑luan ku ka belad ku eyew palinneu ne wara a nekeyimu te mareet.<pb/>Eglingut-lingut a te altar nu, he Magbebaye te pegsimba keykew<pb/>


text:
Kena a ilagkes te egdereet duma te me makasesale,<pb/>wey kena a himatayi lagkes te me mangngimatey.<pb/>


text:
Iyan dan de egpulungan ka eggimu te mareet,<pb/>wey eggelebek egdawat te bayad te me limbungen.<pb/>


text:
Nakasasindeg a kuntee ne warad igkalaggew,<n>Te Hibruwanen: migsasindeg a te mapatag ne tane.</n><pb/>purisu egdayanen ku sikeykew diye te kalibulungan te masulug ne me etew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu te pegdayan</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid.</t><pb/>Ka Magbebaye ka kalayag ku,<pb/>wey ka Manama ka talagluwas ku.<pb/>Nekey naan pad se igkaaldek ku?<pb/>Ka Magbebaye ka sandihanan ku.<pb/>Nekey naan pad se igkaliyasi ku?<pb/>


text:
Te timpu ne miglusuran a te me etew ne mareet se hinimuwan eyew eggimatey<n>Te Hibruwanen: egkeen te sapu.</n> keddiey,<pb/>nasi de iya ne sikandan ka napaddel wey nahule.<pb/>


text:
Minsan pad ke eglingutan a te masulug ne me sundalu,<pb/>kene egkabantalan ka geyinawa ku.<pb/>Minsan pad ke due egpakiggira keddi,<pb/>egsalig a iya te Magbebaye.<pb/>


text:
Sabeka re ka egbuyuen ku te Magbebaye,<pb/>wey seini re ka igkeupii ku puun te Manama:<pb/>ka egpekeugpe diye te baley rin taman te egpatey a,<pb/>wey egpakakita te katelesan te Magbebaye,<pb/>wey egpamitew kandin diye te timplu rin.<pb/>


text:
Su iggeles a nikandin diye te ugpaan din,<pb/>te timpu te samuk.<pb/>Igtahu a nikandin diye te timplu rin,<pb/>wey igpeuntud a nikandin te matikang ne batu.<pb/>


text:
Purisu egpanalu a te nakalingut keddi ne me kuntere ku.<pb/>Egpanubad a ne egkahale-gale diye te timplu te Magbebaye,<pb/>wey eg-ulahing a te eparen diye te Manama.<pb/>


text:
Kene ka heles keddiey.<pb/>Kena a deldela se suluhuanen nu tenged te langet nu.<pb/>Sikeykew ka migbulig keddiey, sikan naa ka kena a engkeri.<pb/>Kena a balahara Manama ne manluluwas ku.<pb/>


text:
Ne minsan pad ke egdeldelen a te amey wey iney ku,<pb/>piru egtangguwen a mule nikeykew Magbebaye.<pb/>


text:
Panulua a ke nekey ka igkeupii nu ne eggimuwen ku,<pb/>wey ipanulud a diye te meupiya ne dalan tenged te me kuntere ku.<pb/>


text:
Kena a ibehey kandan.<pb/>Su imbebayungan a nikandan te mareet ne ware ku neyimu, egkeupian sikandan ne egdereetan a.<pb/>


text:
Salig kew te Magbebaye.<pb/>Pakannekal kew wey kene kew kapeleyi.<pb/>Salig kew re te Magbebaye.<pb/>


text:
<br/><t>Peg-ampu te pegpangananey</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid.</t><pb/>Egpangumew a keykew, he Magbebaye ne Manama.<pb/>Pammineg ka keddi sandihanan ku.<pb/>Emun ke kene ka eglinga-linga, egpatey a iya,<pb/>iling te seeye se nakalebeng e te tane.<n>Te Hibruwanen: miggendiyad te diralem te lungag.</n><pb/>


text:
Pammineha nu ka iglalag ku ke egpangananey a keykew.<pb/>Egpabulig a keykew ke egkayew a te belad ku diye te matulus ne timplu nu.<pb/>


text:
Kena a ilagkes te egparusa te seeye se me etew ne mareet se hinimuwan.<pb/>Egpapitew sikandan te me sumbaley ran ne meupiya sikandan,<pb/>kunaleg te mareet bes ka egkasuman-suman dan.<pb/>


text:
Legpari nu sikandan sumale te neyimu ran,<pb/>te mareet ne neyimu ran.<pb/>Legpari nu sikandan te langun ne inggimu ran,<pb/>wey behayi nu sikandan te eleg kandan.<pb/>


text:
Su insamsamilian dan ka me himu nu Magbebaye,<pb/>sikan naa ka dereeti nu sikandan eyew egkahule.<pb/>


text:
Sikeykew Magbebaye ka kanekal ku wey paandilunganan ku.<pb/>Sikeykew Manama ka egsalihan te pusung ku wey imbulihan a nikeykew.<pb/>Nahale-gale ka geyinawa ku wey eg-ulahing a ka egpasalamat keykew.<pb/>


text:
Sikeykew Magbebaye ka egpuunan te kanekal te keet-etawan nu,<pb/>wey sikeykew Manama ka paandilunganan te in-alam nu ne me etew.<pb/>


text:
Luwasa nu wey panalangini nu ka keet-etawan nu.<pb/>Tangguwa nu sikandan iling te talagtameng ne egtanggu te me karniru,<pb/>wey tantanuri nu sikandan te ware egtamanan.<pb/>


text:
<br/><t>Egsimbeen ka maresen ne Manama</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid.</t><pb/>Dayana niyu ka Magbebaye, sikaniyu se nangugpe te langit.<pb/>Dayana niyu ka Manama te katelesan wey karesen din.<pb/>


text:
Dayana niyu ka mabantug ne ngaran te Magbebaye.<pb/>Simbaa niyu ka Manama te mateles ne katulusan din.<pb/>


text:
Egpekeiling te lehes te dakel ne weyig ka laheng te Magbebaye,<pb/>wey egpekeiling te dagsang te luhung ka katelesan te Manama.<pb/>Egderaheneg ka Magbebaye iling te dakel ne weyig.<pb/>


text:
Egkahepu te laheng te Magbebaye ka sidar ne kayu.<pb/>Egbagbahen te Manama ka me sidar te Libanun.<pb/>


text:
Egwelwelen din ka Libanun wey ka Siryun,<n>Ka Siryun, sabeka seini ne ngaran te Bubungan ne Hirmun.</n><pb/>iling te nati te baka wey te leew ne baka ne egletu-letu.<pb/>


text:
Eggaapuy ka laheng te Magbebaye ne Manama,<pb/>wey egpekeiling te kilat ne eggeteb wey eglayag.<pb/>


text:
Egkawelwel te laheng te Magbebaye ka katalunan;<pb/>egwelwelen te Manama ka katalunan te Kadis.<pb/>


text:
Ka laheng te Magbebaye, egpakawelwel te me uk ne kayu,<n>Lein ne igpasabut diye te Hibruwanen: egpakapaanak te usa.</n><pb/>wey egpakapaawang te puwalas.<pb/>Egpanguleyi ka langun ne diye te timplu rin,<pb/>“Maresen ka Manama!”<pb/>


text:
Egbehayan perem te Magbebaye ka keet-etawan din te kanekal.<pb/>Egpanalanginan din ka keet-etawan din te meupiya ne peg-ugpe.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu te pegpasalamat</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te peghalad te timplu.</t><pb/>Egdayanen ku sikeykew, he Magbebaye su impangabangan e ma nikeykew,<pb/>wey ware nu tuhuti ne egkatalu a eyew kene egpakabaleybaley ka egkuntere keddi.<pb/>


text:
Impaawa a nikeykew puun te inged te me minatey,<pb/>wey inluwas a nikeykew puun te seeye se iglebeng e.<pb/>


text:
Sikaniyu se keet-etawan te Manama,<pb/>ulahing kew te pegdayan te Magbebaye,<pb/>wey pasalamat kew su matulus sikandin.<pb/>


text:
Mahaan de sikandin egkeulian ka egkabelu,<pb/>piru kene egkataman ka keupiya rin.<pb/>Egkalaggew ki buwa te marusilem,<pb/>piru egkahale kid te pegsile te aldew.<pb/>


text:
Imbulihan a nikeykew he Magbebaye,<pb/>wey migmanekal a.<pb/>Piru te in-engkeran ad nikeykew,<pb/>nabantalan ad wey naaldek.<pb/>


text:
“Nekey‑a ka karuan ke egpatey a,<pb/>wey nekey‑a ka egkaangey ku ke iglebeng ad te tane?<pb/>Egdayanen ke naa te alinepung?<pb/>Egpakapangguhud naa sikandan te egkasalihan ka?<pb/>


text:
Insaliyuwan nu te kahalaan wey pegsayew ka pegpandalawit,<pb/>wey inluung nu ka saku<n>Iyan igpasabut kayi ka meitem wey egdehes ne manggad ne inggimu puun te bulbul te kambing ne igsaluub te timpu te peglungku wey ke eg-inniyug naa te sale.</n> ne insaluub ku wey impakumbalaan a nikeykew te kahalaan.<pb/>


text:
Purisu kena a egpeeneng-eneng de;<pb/>eg-ulahing a te pegsaye keykew.<pb/>He Magbebaye ne Manama ku, egpasalamatan ku sikeykew,<pb/>te ware egtamanan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu te pegsalig te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te pangulu te mangngulahing.</t><pb/>Duen a te keykew eg-aput, he Magbebaye,<pb/>wey Manama, kene nu tuhuti ne egpeyilawan a te minsan hentew.<pb/>Luwasa a su matareng ke ma.<pb/>


text:
Pammineha a wey dagdahawi a te egluwas.<pb/>Pangabangi a ne iling te sikeykew ka batu ne andilunganan.<pb/>Pangabangi a nikeykew iling te sikeykew ka malig‑en ne aputanan.<pb/>


text:
Su egpekeiling ka te batu ne andilunganan ku wey malig‑en ne aputanan ku.<pb/>Panulua a te igbaye wey kitkita a,<pb/>eyew ka meupiya ne bansa nu kene egkareetan.<pb/>


text:
Igbehey ku diye te keykew ne me belad ka panisingan ku.<pb/>Luwasa a, he Magbebaye, ka Manama ne egkasalihan.<pb/>


text:
Igkeepes ku seeye se egsimba te me diyus-diyus ne ware karuan,<pb/>su egsalig a mule keykew Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Amana a egkahale-gale tenged te geyinawa nu ne kene egkabalbalawan,<pb/>su nakita nu ka kalasayan ku,<pb/>wey nanengnengan nu ka igkabantali ku.<pb/>


text:
Wara a ibehey nikeykew diye te me kuntere ku.<pb/>Impasasindeg a nikeykew diye te maluag ne tane.<pb/>


text:
Ikeyid‑u a nikeykew, he Magbebaye,<pb/>su egkabaybayaran a seini.<pb/>Masakit e ka mata ku te pegsinehew,<pb/>wey migmahuye e ka lawa ku wey ka geyinawa ku.<pb/>


text:
Su layun naan de kalaggew ka egkeula-ula ku,<pb/>wey pila ne leg‑un ka pegdeg-uy ku.<pb/>Migmahuye ad tenged te peg-antus ku,<pb/>wey migmahuye e ka me tul‑an ku.<pb/>


text:
Imbaley-baley ad te langun ne kuntere ku,<pb/>wey egkabelu-belu keddi ka me sumbaley ku.<pb/>Egkaaldek e keddi ka me alukuy ku,<pb/>wey egpariyu e keddiey.<pb/>


text:
Inlingawan ad e nikandan iling te namatey e,<pb/>wey warad e karuan ku iling te napese ne kuren.<pb/>


text:
Egkarineg-dineg ku ka me kuntere ku ne egmana-naasey,<pb/>wey igkangilam e re due te minsan hendei,<pb/>su eglelalisan a nikandan te egdereet,<pb/>wey migplanu sikandan ne eggimatey keddiey.<pb/>


text:
Due te keykew ne me belad ke nekey ka eggingumaan ku.<pb/>Luwasa a puun te me kuntere ku wey te egbayad-bayad keddiey.<pb/>


text:
Ipapitew nu ka keupiya nu keddi te suluhuanen nu,<pb/>wey luwasa a su ka geyinawa nu kene egkabalbalawan.<pb/>


text:
He Magbebaye, kene nu tuhuti ne egpeyilawan a te minsan hentew su migpangumew a keykew.<pb/>Peyilawi nu ka me etew ne mareet se hinimuwan wey ipanulud nud diye te inged te me minatey,<pb/>eyew egpeeneng-eneng e sikandan diye te lebeng.<pb/>


text:
Himuwa nu ne ummew ka me ubaten,<pb/>ne eggelebek egleig-leig te me matareng,<pb/>wey egpaambug wey egdeeg-deeg kandan.<pb/>


text:
Amana ka iya ne meupiya,<pb/>ne igpapitew nu seini diye te egtahud keykew.<pb/>Egkarawat degma seini te seeye se mig-aput keykew,<pb/>wey egkakita seini te langun ne etew.<pb/>


text:
Inggeles nu sikandan diye te malig‑en ne inged ne diye ka,<pb/>eyew egkaluwas sikandan te mareet ne planu te me etew.<pb/>Impeugpe nu sikandan diye te ugpaan nu,<pb/>eyew kene sikandan egkatampele te me etew.<pb/>


text:
Egdayanen ka Magbebaye,<pb/>su kein-inuwan amana ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan ne impapitew nu keddiey,<pb/>te timpu ne diya a te siyudad ne inlusuran te me kuntere ney.<pb/>


text:
Nabantalan a amana wey kahiyen ku ne in-engkeran ad e nikeykew.<pb/>Piru narineg nu ka laheng ku te egpeyid‑u-hid‑u keykew,<pb/>wey te pegpangananey ku keykew.<pb/>


text:
Geyinawei niyu ka Magbebaye, sikaniyu se keet-etawan din.<pb/>Inggeles te Magbebaye ka me matinumanen,<pb/>piru egpatamtamanan te egdusa ka subla ne hambuhen.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangguhud te sale wey pegpasaylu</t><br/><t>Ka ulahingen<n>Te Hibruwanen: “maskil”, ngaran buwa seini te klasi te ulahingen.</n> ni Dabid.</t><pb/>Keupianan te etew ne impasaylu e te mareet ne neyimu rin,<pb/>wey inlingawan e ka me sale din.<pb/>


text:
Keupianan te etew ne warad sumsumana te Magbebaye ka sale din,<pb/>wey keupianan din te kene ne limbungen.<pb/>


text:
Te ware e pad migpangguhud te sale ku,<pb/>migmahuya ad wey hendue te warad tul‑an ku.<pb/>Su eglarey e re te aldew ka egpakareg-uy.<pb/>


text:
Tenged su tabid e naan de nikeykew eglasaya,<n>Te Hibruwanen: mabehat ka belad nu kayi te keddiey.</n><pb/>tagse aldew wey marusilem.<pb/>Naawaan ad te keseg iling te narampil te meinit.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


text:
In-angken kud ka sale ku keykew,<pb/>wey ware ku iheles ka neyimu ku ne mareet.<pb/>Migkahi a te geyinawa ku,<pb/>“Igpangguhud ku te Magbebaye ka mareet ne neyimu ku”,<pb/>wey impasaylu ad nikeykew te me sale ku.<pb/>


text:
Purisu eleg de iya ne eg-ampu keykew seeye se migpamakey keykew,<pb/>taheed te egkaparaniyan ke pad.<pb/>Su emun ke eggingume e ka masumpit ne aldew iling te baggiyu,<pb/>kene sikandan egkabaggiyuwan.<pb/>


text:
Sikeykew ka helesanan ku wey impangabangan a nikeykew te timpu te kalised.<pb/>Impalibulungan a nikeykew te panagyawan te me etew ne nahale-gale tenged te kaluwasan.<pb/>


text:
Kahi nu, “Egpanuluen ku sikeykew te dalan ne egbayaan nu.<pb/>Egtambahan ku sikeykew wey egtantanuran ku sikeykew.<pb/>


text:
Kene ka iling te kudde wey ke mula<n>Te Hibruwanen: ka mula, anak te lukes ne asnu wey te beyan ne kudde.</n> naa ne kene egtulik,<pb/>ne egkeilangan pad te baras wey kakang eyew egkahalungan.”<pb/>


text:
Masulug ka igkalaggew te me etew ne mareet se hinimuwan,<pb/>piru ka migsalig te Magbebaye, egpakaheram te geyinawa rin ne kene egkabalbalawan.<pb/>


text:
Purisu gale-gale kew se matareng ne me etew tenged te inggimu te Magbebaye.<pb/>Panguleyi kew se me meupiya se pusung tenged te kahale niyu diye te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka ulahingen te pegdayan</t><br/><pb/>Gale-gale kew diye te Magbebaye ne Manama,<pb/>sikaniyu se me matareng.<pb/>Eleg de iya ne egdayan kew kandin.<pb/>


text:
Pasalamat kew te Magbebaye,<pb/>wey pangelit kew te alpa.<pb/>Pangepad kew ne egbalesen te kuglung ne sapulu ka kelitanan.<pb/>


text:
Ulahing kew kandin te iyam ne ulahingen.<pb/>Ay-ayari niyu te egpangelit ka kuglung,<pb/>wey panguleyi kew te kahale.<pb/>


text:
Inggeyinawaan din ka katareng wey ka eleg ne peggukum,<pb/>wey napenu ka kalibutan te geyinawa rin ne kene egkabalbalawan.<pb/>


text:
Eleg ne egtahuren ka Magbebaye te langun ne kayi te inged,<pb/>wey egbantuhen sikandin te langun ne etew.<pb/>


text:
Egbalabahan te Magbebaye ka implanu te me nasud,<pb/>kene din egtuhutan ne eglampus sikandan te planu ran.<pb/>


text:
Keupianan te nasud ne iyan Manama ka Magbebaye.<pb/>Keupianan te me etew ne in-alam te Manama ne keet-etawan din.<pb/>


text:
Puun te inged ne mig-ugpaan te Magbebaye,<pb/>imbantayan din ka langun ne nangugpe te kalibutan.<pb/>


text:
Sikandin ka migbehey te suman-suman te langun ne etew,<pb/>wey egkakita rin ka langun ne egpangimuwen dan.<pb/>


text:
Ka Hari, kene egkaluwas minsan masulug ka me sundalu rin,<pb/>wey kene egkaluwas ka bahani minsan manekal sikandin.<pb/>


text:
Egtantanuran te Magbebaye seeye se egtahud kandin,<pb/>wey seeye se egpallateng te geyinawa rin ne kene egkabalbalawan,<pb/>


text:
Egkaneem-neem ney perem ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan Magbebaye,<pb/>tenged su duen key re te keykew egpallateng layun.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsaye te keupiya te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid te migpabubuneg sikandin diye te tangkaan ni Abimilik, eyew egdeldelen sikandin ni Abimilik, wey egpakaawe e sikandin.</t><pb/>Egdayanen ku ka Magbebaye te langun ne timpu,<pb/>wey kena a egpeeneng-eneng ka egsaye kandin.<pb/>


text:
Egdayanen ku ka Magbebaye tenged te keupiya rin.<pb/>Egpammineg perem wey egkahale ka langun ne egkaleig-leig.<pb/>


text:
Ambag kew keddi ka egdayan te Magbebaye,<pb/>wey eg-amin-amin ki egsaye te Manama.<n>Te Hibruwanen: ngaran din.</n><pb/>


text:
Mig-umew te Magbebaye ka egkaayu-ayu wey intabak din sikandin,<pb/>wey inluwas din sikandin te langun ne igkalasey rin.<pb/>


text:
Egbantayan te panalihan te Magbebaye seeye se egtahud kandin,<pb/>wey egluwasen din sikandin te igkalasey rin.<pb/>


text:
El-elehi niyu wey egkakita niyu ne meupiya iya ka Magbebaye.<pb/>Keupianan te etew ne eg-aput diye te kandin.<pb/>


text:
Kaaldeki niyu ka Magbebaye, sikaniyu se keet-etawan din.<pb/>Su ka egkaaldek kandin, kene egkaaminan te minsan nekey.<pb/>


text:
Egkaaminan ka me liyun te egkakeen wey egmanggutasan,<pb/>piru seeye se eg-aput te Magbebaye kene egkaaminan te minsan nekey ne meupiya.<pb/>


text:
Hendini kew mengeanak wey pammineg kew keddi.<pb/>Egpanuluen ku sikaniyu ne egtahud te Magbebaye.<pb/>


text:
Hentew kaniyu ka egkeupian ne egmalayat se umul,<pb/>wey egkeupian ne egkaluhey pad te inged wey due keupianan?<pb/>


text:
Pakaddiyu kew te mareet ne eggimuwen,<pb/>wey meupiya ka himuwa niyu.<pb/>Pakannekal kew ne due keupianan te peg-ugpe niyu,<pb/>wey kene niyu samuka ka duma niyu.<pb/>


text:
Piru eg-ehetan te Magbebaye seeye se mareet se hinimuwan,<pb/>wey egguleen din sikandan langun eyew egkalingawan e te me etew kayi te kalibutan.<pb/>


text:
Ke egpangananey te Magbebaye ka me matareng,<pb/>egpamminehen din sikandan wey egpangabangan te langun ne igkalasey ran.<pb/>


text:
Marani ka Magbebaye te seeye se nasakitan se pusung,<pb/>wey egluwasen din seeye se naawaan e te peglaum.<pb/>


text:
Masulug ka igkabaybayari te etew ne matareng,<pb/>piru egpangabangan sikandin te Magbebaye te langun ne igkalasey rin.<pb/>


text:
Iyan ded egpekeyimatey te seeye se me etew ne mareet se hinimuwan ka maddeet ne hinimuwan dan,<pb/>wey egdusaan te Magbebaye seeye se eg-ehet te me matareng.<pb/>


text:
Egpangabangan te Magbebaye ka me suluhuanen din.<pb/>Kene din egdusaan seeye se eg-aput kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpabulig te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid.</t><pb/>Pakig-ehet ka Magbebaye te seeye se egkuntere keddiey,<pb/>wey pakigkuntere ka te seeye se egpakigkuntere keddiey.<pb/>


text:
Ay-ayuna nud ka deldeg nu,<pb/>wey pilaka nud ka miglusud keddi.<pb/>Pahunlibet ka keddi ne egluwasen a nikeykew.<pb/>


text:
Egkatalu perem sikandan se eglelalis ne eggimatey keddiey,<pb/>wey egkeyilawan perem sikandan.<pb/>Papallahuya nu sikandan se egdereet keddi,<pb/>wey ipalibed nu eyew egkareetan.<pb/>


text:
Ipeiling nu sikandan te ukaba ne eglayap te kalamag,<pb/>te timpu ne egdeldelen sikandan te panalihan te Magbebaye.<pb/>


text:
Egmarusilem perem ka egbayaan dan wey egmalurek,<pb/>te timpu ne eglupuhen sikandan te panalihan te Magbebaye.<pb/>


text:
Su minsan ware egpuunan, egsahiluten a nikandan,<pb/>wey minsan ware aliddanan, miglulungag sikandan te eglebengan keddi.<pb/>


text:
Sahuhune perem ne egginguma ka karereetan diye te kandan,<pb/>wey egsahad perem sikandan te igsahilut dan keddi.<pb/>Sikandan ded perem ka egkeulug te inlungag dan.<pb/>


text:
Egkahi ka geyinawa ku,<n>Te Hibruwanen: langun ne tul‑an ku.</n><pb/>“Hentew‑a ka iling keykew, he Magbebaye,<pb/>ne egbulig te egkengaayu-ayu puun te seeye se egleig-leig kandan,<pb/>egpangabang te egkengaayu-ayu puun te seeye se eglupig kandan?”<pb/>


text:
Impandakesel a te me limbungen ne migbayung keddi,<pb/>wey mig-iinsaan a nikandan te ware ku nanengnengi.<pb/>


text:
Mareet ka insuli dan keddi minsan meupiya ka inggimu ku.<pb/>Purisu masakit amana ka geyinawa ku.<pb/>


text:
Piru ke egderalu sikandan, egsaluub a mule te saku ka eglungku,<pb/>wey egpuasa a,<pb/>wey eg-ampu a ne eg-unduk.<pb/>


text:
Miggiphipanew a ne eglungku de due,<pb/>iling te peglungku ku te me suled ku wey ke me alukuy ku naa.<pb/>Mig-uunduk a ka egkalange,<pb/>iling te etew ne egdamag te iney rin.<pb/>


text:
Piru te timpu ne nabaybayaran a,<pb/>miglibulung sikandan wey miggale-gale.<pb/>Migliblibulung ka me etew ne ware ku neileyi,<pb/>eyew egdali-di keddiey,<pb/>wey ware tamanan te pegbaley-baley ran keddiey.<pb/>


text:
Egpekeiling sikandan te punduk te me etew ne makehal se me ulu,<pb/>ne egpakapangngahat ka egkalelehet keddiey.<pb/>


text:
He Magbebaye, hendei taman ka pegbalahad nu re keddiey?<pb/>Luwasa a nikeykew te pegdereet dan keddiey,<pb/>wey pangabangi a puun kandan te egpekeiling te liyun ne egdawi keddiey.<pb/>


text:
Ne egpasalamatan ku sikeykew diye te kasuluhan,<pb/>wey egdayanen ku sikeykew diye te nalibulung ne keet-etawan.<pb/>


text:
Kene nu ituhut ne egpanalu ka me kuntere ku ne me akalen,<pb/>eyew kene egpakabaleybaley sikandan keddi.<pb/>Kena a pangisii<n>Te Hibruwanen: egpapipitpit.</n> te me etew ne migdumut keddiey minsan ware egpuunan.<pb/>


text:
Su kene sikandan eglalag te meupiya diye te duma,<pb/>wey eggelebekan dan egsalupeti<pb/>ka me etew ne meupiya se peg-ugpe te seini ne inged.<pb/>


text:
Migpangasak sikandan wey imbayungan a te migkahi,<pb/>“Etuwey, etuwey, nakita ney iya ka inggimu nu.”<pb/>


text:
Nakita nu seini Magbebaye purisu kene ka peeneng-eneng de.<pb/>He Magbebaye, kene ka ubag pariyu keddiey.<pb/>


text:
Bukal-bukal kad Magbebaye wey bulihi ad puun te migbayung keddiey.<pb/>Pangabangi a Manama ku puun te migpandakesel keddiey.<pb/>


text:
Pamaleheti nu Magbebaye ne eleg a,<pb/>tenged su matareng ka Manama ku.<pb/>Kene nu ituhut ne egpanalu sikandan,<pb/>eyew kene egpakabaleybaley sikandan keddi.<pb/>


text:
Kene nu ituhut ne egpakakahi sikandan,<pb/>“Natuman ded iya ka igkeupii ney.”<pb/>Kene nu man‑e pasumsumana sikandan,<pb/>“Neutel ney red iya sikandin.”<pb/>


text:
Egkeyilawan perem seeye se nahale te pegkalasey ku,<pb/>wey egkaruruhu perem sikandan langun.<pb/>Egkeyilawan perem sikandan se migdew‑ey keddiey,<pb/>wey egkalueran perem sikandan te inggimu ran.<pb/>


text:
Ne seeye se egkeupian ne eleg ka peggukum keddiey, egkahale perem,<pb/>wey egpanguleyi te kahale ne egkahi layun,<pb/>“Egmabantug ka Magbebaye ne Manama.<pb/>Igkeupii rin ne due keupianan te suluhuanen din!”<pb/>


text:
<br/><t>Ka kareet te etew wey geyinawa te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid ne suluhuanen te Magbebaye para te pangulu te mangngulahing.</t><pb/>Insulat ku seini te timpu ne migpalemlem a te etew ne makasesale.<n>wey ke guhuren te makasesale ne etew ne iyan de layun egkasuman-suman ka mareet.</n><pb/>Ka etew ne mareet se hinimuwan, kene egkaaldek te Manama,<pb/>


text:
su amana sikandin migsalig te kandin ne pegkeetew,<pb/>wey kene din e egkakita ka hinimuwan din ne mareet,<pb/>ne eleg ne igkeepes din.<pb/>


text:
Neelin naan de ne mareet ka eglalahen din,<pb/>wey eggelebek sikandin egpanlimbung.<pb/>Kenad ne maheteng ka eg-ul-uleen din,<pb/>wey warad meupiya ne egkeyimu rin.<pb/>


text:
Ne minsan ke eggibat e sikandin, egsuman-suman de due ne eggimu te samuk,<pb/>wey mareet e ka eg-ul-uleen din wey kene sikandin eg-engked te mareet.<pb/>


text:
He Magbebaye, egpekeuma diye te langit ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan,<pb/>wey egginguma diye te me gapun ka pegkamatinumanen nu.<pb/>


text:
Ka katareng nu, egpekeiling karesen te me bubungan nu,<pb/>wey ka peggukum nu, iling karalem te pused te dahat.<pb/>Intanggu nu ka me etew wey me ayam.<pb/>


text:
Amana ne mateles ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan Magbebaye.<pb/>Mig-aput ka me etew diye te keykew,<pb/>iling te me piyak ne ingkupkup nu.<pb/>


text:
Migsahakeen sikandan diye te baley nu,<pb/>wey nabayangan sikandan te egkakeen,<pb/>wey nakarawat te migtulayas ne keupianan iling te weyig.<pb/>


text:
Su sikeykew ka egpuunan te sebseb ne egpakabehey te umul,<pb/>wey sikeykew ka layag ne eglayag kanami.<pb/>


text:
Ipabulus nu ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan te seeye se nekeila keykew,<pb/>wey ka keupiya nu te seeye se mig-ugpe ne matareng.<pb/>


text:
<br/><t>Ka egtamanan te matareng wey te mareet se hinimuwan</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid.</t><pb/>Kene ka katameneng te me etew ne talagdereet,<pb/>wey kene ka keimma te mareet se egpangimuwen.<pb/>


text:
Su egpekeiling de sikandan te me hilamunen ne egkalanes,<pb/>wey egkahangu re sikandan iling te me pinamula.<pb/>


text:
Salig ka te Magbebaye wey meupiya himuwa nu.<pb/>Ugpe ka te inged wey kene ka suwey te maheteng ne peg-ugpe.<pb/>


text:
Himuwa nu ke nekey ka igkeupii te Magbebaye,<pb/>wey igbehey rin keykew ka igkeupii te pusung nu.<pb/>


text:
Igpakita rin ka katareng nu iling te layag te aldew te maselem<pb/>wey igpapitew rin ne eleg ka, iling te layag te aldew te meudtu.<pb/>


text:
Ugpe ka ne ware igkabanggew due te Magbebaye,<pb/>wey kene ka kapeleyi ne egtetahad kandin.<pb/>Kene ka katameneng te me etew ne egmatubung te mareet ne himu,<pb/>wey kene ka kalelehet te me etew ne egpanpanalu tenged te mareet ne me planu.<pb/>


text:
Kene ka kabelu wey kene ka palelanget kandan.<pb/>Kene ka katameneng su egpakarereet sika keykew.<pb/>


text:
Su egdeldelen ded sikandan puun te Israil,<pb/>piru seeye se egtetahad te Magbebaye,<pb/>kene egkaawe te inged te Israil.<pb/>


text:
Kene egkaluhey, egkaawe ka me etew ne mareet se hinimuwan.<pb/>Minsan egpaay-ayaran pad sikandan te egpamitew,<pb/>kenad en iya sikandan egkakita.<pb/>


text:
Piru ka mapariralemen, egpabulus ne eg-ugpe te inged dan,<pb/>wey ware igkabantali, wey meupiya se egkeula-ula.<pb/>


text:
Egplanuwan te me etew ne mareet se hinimuwan te egdereet ka me matareng,<pb/>wey egpakapangngahat e sikandan ka egtetengteng kandan.<pb/>


text:
Piru egngisiyan de te Magbebaye ka me etew ne mareet se hinimuwan,<pb/>su nakataha sikandin ne mahaan din e sikandan egduseyi.<pb/>


text:
Eggulabut te kampilan ka me etew ne mareet se hinimuwan wey egbengat te pane dan,<pb/>eyew iggimatey te egkaayu-ayu wey mig-ugpe ne maheteng.<pb/>


text:
Minsan ke deisek de ka kandin te matareng ne etew,<pb/>piru meupiya pad seini du te dakel ne karatuan te me etew ne mareet se hinimuwan.<pb/>


text:
Eg-awaan te Magbebaye te keseg ka me etew ne mareet se hinimuwan,<pb/>piru egbulihan din ka me matareng.<pb/>


text:
Su seeye se me etew ne ware igkarew‑ey, egkasasew ka Magbebaye,<pb/>wey ka egkapanunud dan, kandan en iya taman te katammanan.<pb/>


text:
Kene sikandan egkeyilawan te mareet ne timpu,<pb/>wey egmatubung sikandan te timpu te gulabung.<pb/>


text:
Piru ka me etew ne mareet se hinimuwan, egpatey iya.<pb/>Egpekeiling ka me kuntere te Magbebaye te mateles ne me bulak,<pb/>ne egpatey re wey egkaawe iling te ebel.<pb/>


text:
Ka me etew ne mareet se hinimuwan, egpanambey piru kene egkateu ne egbayad,<pb/>piru ka me matareng, mabehey-behey.<pb/>


text:
Seeye se impanalanginan te Magbebaye, egpabulus-bulus ne eg-ugpe te inged dan,<pb/>piru seeye se indilus din, egdeldelen te in-ugpaan dan.<pb/>


text:
Emun ke eggimuwen din ka igkeupii te Magbebaye,<pb/>egpanuluen sikandin te Magbebaye te egbayaan din.<pb/>


text:
Puun te bate e pad taman te nabuyag ad,<pb/>ware de due nakita ku ne matareng ne imbalahad te Manama,<pb/>wey ke migpamuyu naan de ka me anak din te egkakeen.<pb/>


text:
Pariyu ka te mareet wey himu ka te meupiya,<pb/>eyew egpekeugpe ka te tane te Israil te ware egtamanan.<pb/>


text:
Su igkeupii te Magbebaye ka eleg ne peggukum,<pb/>wey kene din egbalaharen ka keet-etawan din.<pb/>Egtangguwen din sikandan te ware egtamanan,<pb/>piru ka me kabuhalan te me etew ne mareet se hinimuwan, egkaawe te inged te Israil.<pb/>


text:
Ne ka me matareng, egpabulus ne eg-ugpe te tane,<pb/>wey eg-ugpe sikandan diye te ware egtamanan.<pb/>


text:
Intines din ka balaud te Manama diye te pusung din,<pb/>wey kene sikandin egsuwey te balaud din.<pb/>


text:
Piru kene egbalaharen te Magbebaye ka me matareng,<pb/>wey kene din igtuhut ne eggukuman sikandan te kuntere dan.<pb/>


text:
Tetahad ka te Magbebaye wey ikul ka te igkeupii rin,<pb/>wey igpabantug ka nikandin eyew egkamkamuney te tane.<pb/>Egkakita-kita nu pad man‑e ka me etew ne mareet se hinimuwan,<pb/>ne egkaawe te tane ne in-ugpaan dan.<pb/>


text:
Due nakita ku ne me etew ne mareet se hinimuwan ne egleig-leig te duma,<pb/>egpekeiling sikandan te sidru ne kayu ne miglapung ne diye te Libanun.<n>Diye seini egpuun te sinulat ne Septuagint, ka tapey ne Bibliya te me Hudiyu ne innalin te Grigu.</n><pb/>


text:
Piru te peglibed ku,<n>Diye seini egpuun te sinulat ne Siptuwagint, ka tapey ne Bibliya te me Hudiyu ne innalin te Grigu.</n> warad sikandan.<pb/>Impamitew ku sikandan piru ware kud nakita.<pb/>


text:
Pitawa nu ka me matareng wey ipata nu ka maggeteng,<pb/>su meupiya ka eggingumaan te seeye se egkeupian te mateles se peg-ugpe.<pb/>


text:
Ka Magbebaye ka talagluwas te me matareng,<pb/>wey sikandin ka talagpangabang dan te timpu te keyirapan.<pb/>


text:
Egbulihan sikandan te Magbebaye wey egpangabangan.<pb/>Egluwasen din sikandan puun te me etew ne mareet se hinimuwan tenged su mig-aput sikandan kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangananey te etew ne nabaybayaran</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid eyew egsumsumanen sikandin te Manama.</t><pb/>He Magbebaye, kena a ubag paruseyi ke egkabelu ka,<pb/>wey kena a legpari ke egkalangetan ka.<pb/>


text:
Su hendue te impana a nikeykew,<pb/>wey inggumian a nikeykew.<n>Te Hibruwanen: migpamaneug ka belad nu keddi.</n><pb/>


text:
Migmemasakit e ka lawa ku tenged te nabelu ka,<pb/>wey nareetan e ka me tul‑an ku tenged te sale ku.<pb/>


text:
Hendue te egkatimpaan ad e te me sale ku,<pb/>wey nekeiling a te nabegbehatan te dakel ne dinulan.<pb/>


text:
Mahuya ad amana wey kenad egpekeeleg.<pb/>Egpakareg-uy ad te masakit ne eggeramen te pusung ku.<pb/>


text:
Magbebaye natahaan nud ke nekey ka igkeupii te geyinawa ku,<pb/>wey ware nekeeles keykew ka pegdeg-uy ku.<pb/>


text:
Egpetik-petik ka pusung ku wey naawe ka keseg ku.<pb/>Kena ad egpakameleg-meleg wey kenad e ne malayag ka mata ku.<pb/>


text:
Kenad egdani keddi ka me alukuy wey ka me duma ku puun te dalu ku,<pb/>wey egpariyu e keddi ka me karumaan ku.<pb/>


text:
Egsahiluten a te me etew ne eggimatey keddi,<pb/>wey egpanlalag te mareet ka me etew ne egpasakit keddi,<pb/>wey egkaapunan de iya ka egpalemlem te pegdereet keddiey.<pb/>


text:
Su mig-ampu a ne kene nu igtuhut ne egkahale ka me kuntere ku,<pb/>wey ke egpaambug naa ke egkareetan a.<pb/>


text:
Maagsik-agsik ka me kuntere ku wey mannekal,<pb/>wey masulug sikandan se eg-usig keddi minsan ware egpuunan.<pb/>


text:
Insulian dan te mareet ka meupiya ne inggimu ku,<pb/>ingkuntera a nikandan tenged su meupiya ka in-ikul ku.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangguhud te sale te etew ne nabaybayaran</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para ki Hidutun, ka pangulu te mangngulahing.</t><pb/>Ne migkahi a,<pb/>“Eg-ay-ayaran ku ka eggimuwen ku,<pb/>eyew kena a egpakasale te eglalahen ku.<pb/>Egpeeneng-eneng a wey kena a eglalag,<pb/>ke diye e pad te tangkaan te me etew ne mareet se hinimuwan.”<pb/>


text:
Sikan naa ka migpeeneng-eneng e re,<pb/>wey wara ad iya miglalag-lalag.<pb/>Piru ware seini nakabulig keddiey,<pb/>wey nasi de iya migmasakit ka inggeram ku.<pb/>


text:
Amana ne masakit ka pusung ku.<pb/>Emun ke egsuman-suman a, nasi de iya ne egkaprublimaan a,<pb/>sikan naa ka nekeinsa ad:<pb/>


text:
“Magbebaye, panengnenga a ke ken‑u a egpatey,<pb/>wey nangeni a ke kamenu kalayat ka umul ku.<pb/>Panengnenga a ke mahaan e egkabigtew ka geyinawa ku.”<pb/>


text:
Mahaan e egkataman ka umul ne imbehey nu keddiey,<pb/>ne hendue te ware de sika diye te keykew.<pb/>Ka malehet, nekeiling de ka umul te etew,<pb/>te kalamag ne eglihad de.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


text:
Egpekeiling de ka etew te alung ne egkatarin-tarin.<pb/>Layun egkahulikid ka etew te himu ne ware karuan.<pb/>Miglilimud sikandin te karatuan,<pb/>piru ware nakanengneng ke hentew ka egpakakuwa.<pb/>


text:
Na kuntee, warad duma ne egpallatengen ku Magbebaye.<pb/>Sikeykew naan de ka egpallatengen ku Manama.<pb/>


text:
Egsaparan nu wey egdisiplineen ka etew tenged te sale din.<pb/>Egpekeiling ka te aney ne egpangetket, ne egpahanad-ganad ne egdereet te langun ne mahal ne kasangkapan din.<pb/>Ka malehet, nekeiling de iya ka umul te etew te kalamag ne eglihad de.<pb/><pb/>


text:
Pammineha nu ka peg-ampu ku Magbebaye,<pb/>wey panallinga ka te pegpangananey ku keykew.<pb/>Linga-linga ke man ded te pegsinehew ku.<pb/>Su nakalapu e re iling te kabuybuyahan ku ne eglihad de.<pb/>


text:
Kene kad e kabelu<n>Te Hibruwanen: egpitew te mariyu.</n> keddiey eyew egkahale ad man‑e,<pb/>te kene e pad eg-ayun wey egkaawe te inged.<pb/>


text:
<br/><t>Ka ulahingen te pegdayan te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te pangulu te mangngulahing.</t><pb/>Migpallateng a te Magbebaye wey wara a napeleyi,<pb/>wey indineg nikandin ka pegpangananey ku.<pb/>


text:
Insalukagmit a nikandin puun te makaaldek-haldek ne lungag,<pb/>wey inggeun a nikandin te lasak-lasak.<pb/>Impasasindeg a nikandin te dakel ne batu,<pb/>eyew maresen ka pegsasindeg ku.<pb/>


text:
Impanulu a nikandin te iyam ne ulahingen,<pb/>ka ulahingen te pegdayan te Manama ta.<pb/>Masulug ne me etew ka egkita wey egtahud te Manama,<pb/>wey egsalig sikandan te Magbebaye.<pb/>


text:
Ware egpekeiling keykew, he Magbebaye ne Manama ku.<pb/>Masulug ka nangimu nu ne me kein-inuwan,<pb/>wey hentew‑a ka egpakahuhud te puhawang nu kanami.<pb/>Kene ku egkaamin te egpangguhud ka langun,<pb/>su dakel amana seini ne pangguhuren.<pb/>


text:
Kene ka egkeupian te igmanubad wey minsan nekey ne ighalad.<pb/>Kene ka egbuyu te igpanubad ne egtutungen wey te igpanubad te sale.<pb/>Piru imbulihan a nikeykew ne egkarineg ka laheng nu wey egkatuman seini.<pb/>


text:
Sikan naa ka nakakahi a,<pb/>“Sein e red wey egtuman a te suhu ne nasulat te linulun ne Kasulatan meyitenged keddiey.<pb/>


text:
Igkeupii ku ne egtuman te igkeupii nu Manama ku.<pb/>Nakatahu<n>Te Hibruwanen: nakasulat.</n> e te pusung ku ka balaud nu.”<pb/>


text:
Impangguhud kud ka mateles ne guhuren meyitenged te keupiya nu diye te masulug ne keet-etawan.<pb/>Nakanengneng kad, he Magbebaye ne kena a egkabalabahan ka egpangguhud diye te kasuluhan.<pb/>


text:
Ware ku iheles kayi te pusung ku ka keupiya nu,<pb/>su impangguhud ku ne meupiya ka wey egkasalihan ka.<pb/>Ware ku iheles ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan wey ka kamalehetan meyitenged keykew,<pb/>su impanengneng ku seini diye te masulug ne me etew.<pb/>


text:
He Magbebaye, kena a balahara wey ikeyid‑u a nikeykew.<pb/>Bantayi a layun pinaahi te geyinawa nu ne kene egkabalbalawan wey te kamalehetan.<pb/>


text:
Su egsalerep a te dakel ne keyirapan,<pb/>wey subla ne dakel ka me sale ne migbukus keddi wey kena ad egpakakita.<pb/>Ka me sale ku, masulug pad du te bulbul ku,<pb/>sikan naa ka mahuye e ka pusung ku.<pb/>


text:
Egkeyilawan perem seeye se eglelalis ne eggimatey keddiey,<pb/>wey egkaruruhu perem sikandan langun.<pb/>Ne egpakalibed perem seeye se egdereet keddiey,<pb/>wey egkalueran te eggimuwen dan.<pb/>


text:
Piru egkahale-gale perem seeye se eg-aput keykew.<pb/>Egpasalamat perem layun seeye se inluwas nu,<pb/>wey egdayan ne egkahi, “Maresen ka Magbebaye!”<pb/>


text:
Sikeddiey, egkaayu-ayu a wey ware egkeyimu,<pb/>piru intantanuran a nikeykew, he Magbebaye.<pb/>Sikeykew ka talagbulig wey talagluwas ku.<pb/>Dagdahawi ad te egluwas Manama ku.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangananey te etew ne egderalu</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te pangulu te mangngulahing.</t><pb/>Keupianan te etew ne egsuman-suman te egkaayu-ayu.<pb/>Egbulihan sikandin te Magbebaye te timpu te samuk.<pb/>


text:
Egpangabangan sikandin te Magbebaye wey igpariyu te karereetan.<pb/>Egpanalanginan sikandin te Magbebaye diye te tane te Israil,<pb/>wey kene igbehey diye te me kuntere din.<pb/>


text:
Egtangguwen sikandin te Magbebaye ke egderalu sikandin,<pb/>wey egbawian sikandin te Manama eyew egmanekal e man‑e.<pb/>


text:
Sikan naa ka migkahi a,<pb/>“He Magbebaye keyid‑u ka keddiey.<pb/>Bawii a su nakasala a keykew.”<pb/>


text:
Mareet ka impanlalag te me kuntere ku meyitenged keddiey.<pb/>Migkahi sikandan, “Ken‑u bu pad sikandin egpatey eyew egkalingawan e?”<pb/>


text:
Egpanumbaley sikandan keddiey wey egpapitew-pitew ne meupiya,<pb/>kunaleg te eglilimud bes te mareet ne guhuren meyitenged keddiey,<pb/>wey igwangal-wangal ran e seini ke eg-awe e sikandan.<pb/>


text:
Egmana-naasey ka langun ne eg-ehet keddiey,<pb/>wey egsuman-suman sikandan te mareet ne egtamanan ku.<pb/>


text:
Ka insalihan ku ne alukuy ku, mig-akal e keddiey,<pb/>minsan ke miglagpu sikandin keddiey te egkeen.<pb/>


text:
Imbulihan a nikeykew tenged su meupiya ka eggimuwen ku,<pb/>wey egtantanuran a nikeykew te ware egtamanan.<pb/>


text:
<t>(Salmu 42–72)</t><br/><t>Ka peg-iman-iman ne egpakarani te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen<n>Te Hibruwanen: “maskil”, ngaran buwa seini te klasi te ulahingen.</n> te me kabuhalan ni Kura para te pangulu te mangngulahing.</t><pb/>Egpamitew a keykew, he Manama,<pb/>iling te usa ne egkammaraan ne egpamitew te weyig.<pb/>


text:
Iling ka te weyig ne igkammareyi te geyinawa ku Manama.<pb/>Ken‑u e bu pad egpekeyipanew eyew egpakigkita keykew?<pb/>


text:
Egsinsinehew e re due tagse aldew wey marusilem,<pb/>taheed degma te eg-in-insaan a te me etew,<pb/>“Hendei naan e ka Manama nu?”<pb/>


text:
Egkalange e re due ke egkasuman-suman ku ka nabayaan ku,<pb/>ne impanguluwan ku ka susuluhi ne me etew peendiye te baley nu.<pb/>Miggale-gale key ka egpanguleyi wey eg-ulahing,<pb/>ka egdayan wey egpasalamat keykew.<pb/>


text:
Mania te egkalange e re due wey egkabantalan?<pb/>Egpallateng a keykew Manama wey egdayanen ku man‑e sikeykew,<pb/>su sikeykew ka talagluwas ku wey sikeykew ka Manama ku.<pb/>


text:
Nasasew a amana wey nasuman-suman ku sikeykew diye tane te Hurdan,<pb/>wey diye te bubungan te Hirmun diye te Misar.<pb/>


text:
Su hendue te naalep ad te weyig wey te mahulub ne sampew,<pb/>wey nabunbunan ad te derakel ne bunlud nu Manama.<pb/>


text:
Tagse aldew ne impapitew nu ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan Magbebaye,<pb/>wey eg-ulahing a te marusilem eyew eg-ampu keykew te Manama te umul ku.<pb/>


text:
Migkahi a te Manama ne paalindungan ku,<pb/>“Mania te inlingawan ad nikeykew?<pb/>Mania te eg-antus e pad puun te pegbayad-bayad keddi te me kuntere ku?”<pb/>


text:
Hendue te nalupet e ka me tul‑an ku,<pb/>su layun e re egbalbalaya te me kuntere ku.<pb/>Egkahiyan a nikandan layun,<pb/>“Hendei naan e ka Manama nu?”<pb/>


text:
Mania te egkalanga a wey egkabantalan?<pb/>Egpallateng a keykew Manama wey egdayanen ku sikeykew man‑e,<pb/>su sikeykew ka talagluwas ku wey sikeykew ka Manama ku.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangananey te timpu te samuk</t><br/><pb/>Pamaleheti nu Manama ne ware sale ku,<pb/>wey pangabangi a puun te me etew ne kene egpalintutuu keykew.<pb/>Luwasa a te me etew ne limbungen wey talagdereet.<pb/>


text:
Su sikeykew ka Manama ne eg-aputan ku.<pb/>Mania te in-engkeran ad nikeykew?<pb/>Mania te eg-antus e pad te pegbayad-bayad te me kuntere ku?<pb/>


text:
Layahi a te layag nu wey panulua a te keykew ne kamalehetan.<pb/>Uyane e red nikeykew diye te matulus ne ugpaan nu diye te bubungan.<pb/>


text:
Ne eggendiya a te altar nu Manama ne tutunganan te igpanubad,<pb/>egbayaan ku sikeykew se migbehey keddi te kahalaan.<pb/>Egdayanen ku sikeykew Manama ku,<pb/>pinaahi te pegpangelit te alpa he Manama ku.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu eyew egpangabangan</t><br/><t>Ka ulahingen<n>Te Hibruwanen: “maskil”, ngaran buwa seini te klasi te ulahingen.</n> te me kabuhalan ni Kura para te pangulu te mangngulahing.</t><pb/>He Manama, narineg ney ka immangguhud te kabuybuyahan ney,<pb/>ka nangimu nu dengan te naluhey e ne timpu.<pb/>


text:
Indeldel nu ka keet-etawan te me nasud,<pb/>wey impasubalan nu te me kabuybuyahan ney ka ugpaan dan.<pb/>Imbaybayaran nu ka keet-etawan te me nasud,<pb/>piru impamatubung nu ka me kabuybuyahan ney.<pb/>


text:
Ware dan nakuwa ka tane te pegpahiggireey,<pb/>wey ware sikandan migpanalu tenged te kanekal ran.<pb/>Su sikeykew ka migbulig kandan tenged su inggeyinawaan nu sikandan,<pb/>wey ka karesen wey geem nu wey ka hid‑u nu ka egpuunan ne migpanalu sikandan.<pb/>


text:
Sikeykew ka egpuunan ne egkatalu ney ka me kuntere ney,<pb/>wey te ngaran nu egpandi-diekan ney re ka eg-ehet kanami.<pb/>


text:
Su sikeykew ka migpepanalu kanami te me kuntere ney,<pb/>wey impeyilawan nu ka seeye se eg-ehet kanami.<pb/>


text:
Egpeggasal key layun keykew Manama,<pb/>wey egpasalamatan ney ka ngaran nu te ware egtamanan.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


text:
Piru kuntee, in-engkeran key e nikeykew wey impeyilawan e.<pb/>Ware nud dumeyi ka me sundalu ney ne egpakiggira te kuntere.<pb/>


text:
Impahilang key e nikeykew iling te me karniru,<pb/>wey impegsuwey-suwey key e nikeykew te minsan hendei ne me nasud.<pb/>


text:
Imparali-dian key nikeykew te me sumbaley ney,<pb/>wey inlemetan key te nakalingut kanami ne me etew.<pb/>


text:
Egpasalupetan key nikeykew te me etew,<pb/>wey egmanlengey-lengey e sikandan ka egsumpalit kanami.<pb/>


text:
su egpatamtamanan a te egpeyilew,<pb/>wey egtampele te me etew ne egkuntere keddiey wey egsuli.<pb/>


text:
Neula-ula ney seini langun minsan ware ney sikeykew lingawi,<pb/>wey ware key migsuwey te kasabutan nu.<pb/>


text:
Piru imbalahad key nikeykew diye te ugpaan te mabbulut ne me mahintalunan,<pb/>wey imbunbunan key nikeykew diye te lungag ne amana ne marusilem.<pb/>


text:
Ne puun te pegpalintutuu ney keykew,<pb/>layun key egpakasalerep te karereetan.<pb/>Egpekeiling key te me karniru ne eggilangen.<pb/>


text:
Himata kad! Mania te egliplipereng ka, he Magbebaye?<pb/>Weil kad Manama. Kene key balahara te ware egtamanan.<pb/>


text:
Enew kad wey bulihi key e.<pb/>Luwasa key e tenged su ka geyinawa nu kanami kene egkabalbalawan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka ulahingen para te kasal te Hari</t><br/><t>Ka ulahingen<n>Te Hibruwanen: “maskil”, ngaran buwa seini te klasi te ulahingen.</n> te me kabuhalan ni Kura para te pangulu te mangngulahing. Ulahingen te peggeyinawa ne eg-ulahingen iling te peg-ulahing te “Me Liryu.”</t><pb/>Napenu ka pusung ku te meupiya ne guhuren,<pb/>wey igpangguhud ku seini te Hari.<pb/>Egpekeiling e ka be‑be ku te igsulat te etew,<pb/>ne amana ne egkateu ne egsulat.<pb/>


text:
Mahal ne Hari, sikeykew ka amana ne mateles ne lukes te langun,<pb/>wey meupiya layun ka iglalag nu,<pb/>purisu impanalanginan ka layun te Magbebaye.<pb/>


text:
Te kabantug nu Hari, pakiggira ka ne eg-untud te kudde wey egpanalu,<pb/>tenged te peglapig nu te kamalehetan, pegkamapariralemen, wey katareng.<pb/>Egpekeyimu ka te me kein-inuwan tenged te karesen nu.<n>Te Hibruwanen: kawanan ne belad nu.</n><pb/>


text:
Tiyuka nu te mahalang ne pane nu,<pb/>ka me pusung te me kuntere nu.<pb/>Egparuma-ruma keykew ka keet-etawan.<pb/>


text:
Ingkatelesi nu ka maheteng ne himu wey ingkeepes nu ka mareet ne himu.<pb/>Purisu in-alam ka te Manama ne Manama nu,<pb/>wey imbehayan te kahalaan ne dakel pad te igbehey rin te me duma nu.<pb/>


text:
Meemut ka kumbale nu te peemut ne mira, aluwi, wey kasiya.<pb/>Egkaaley ka te dahing te me alpa diye te mateles ne baley ne indayan-dayanan te me panayew te me ilipanti.<pb/>


text:
Me anak te me Hari ka duma te me malitan ne egkabantug due te keykew,<pb/>wey migsasindeg due te igkakawanan nu ka rayna ne migsaluub te bulawan puun te Upir.<pb/>


text:
Pammineg ka beyi, ayad-ayad ka pammineg te iglalag ku.<pb/>Lingawi nud ka keet-etawan nu wey ka me karumaan nu,<pb/>


text:
Egdasahan ka te mahinged te Tiru,<pb/>minsan ka me meyaman egdasahan ka nikandan,<pb/>eyew eg-upianan nu sikandan wey eglapihan.<pb/>


text:
Mateles naan de iya ka prinsisa ne eg-asaween te Hari,<pb/>wey miglilinayun te indayan-dayanan te bulawan.<pb/>


text:
Migsaluub sikandin te mabbatek ne me linayun wey eg-uyanen diye te Hari.<pb/>Migsinsinundul kandin ka me mengebay ne me duma rin.<pb/>


text:
Mahal ne Hari, egsubal eghari ka keykew ne me kabuhalan<pb/>te me kaap-apuan dan ne mighari dengan.<pb/>Igpepangulu nu sikandan te langun ne inged te kalibutan.<pb/>


text:
Igpasuman-suman ku ka ngaran nu te langun ne me kabuhalan,<pb/>sikan naa ka egdayanen ka te minsan hendei ne me nasud te ware egtamanan.<pb/>


text:
<br/><t>Duma ta ka Manama</t><br/><t>Ka ulahingen te me kabuhalan ni Kura para te pangulu te mangngulahing. Eg-ulahingen seini te supranu<n>Te Hibruwanen: iling te alamut.</n> ne me laheng.</t><pb/>Ka Manama ka eg-aputan ta wey ka keseg ta.<pb/>Layun sikandin egbulig kanta te timpu te keyirapan.<pb/>


text:
Purisu kene ki egkaaldek minsan egkawelwel ka inged,<pb/>minsan pad egkaalin ka me bubungan diye te pused te dahat,<pb/>


text:
minsan pad ke eglehes ka me weyig wey egbubuke,<pb/>wey minsan pad ke egkawelwel ka me bubungan te me bunlud te weyig.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


text:
Due weyig ne egpakapahale te siyudad te Manama,<pb/>ka matulus ne ugpaan te Amana ne Maresen ne Manama.<pb/>


text:
Miglemung ka Manama mig-ugpe kandan diye te siyudad,<pb/>wey kene iya seini egkamenu.<pb/>Maselem-selem ka Manama ne egbulig te siyudad.<pb/>


text:
Nahulikid ka me nasud wey naddeetan ka me migharian.<pb/>Migpanguleyi ka Manama wey naleney ka kalibutan.<pb/>


text:
Hendini ka, pitawa nu ka nangimu te Magbebaye,<pb/>wey nengnengi nu ka karereetan ne nangimu rin te kalibutan.<pb/>


text:
Impasanggel rin ka egmahiggireey te intiru ne kalibutan,<pb/>wey nanggepu din ka me piet wey me deldeg,<pb/>wey nanilaban din ka me karwahi.<pb/>


text:
Kahi rin, “Peeneng-eneng kew wey ilaa a nikaniyu ne Manama.<pb/>Egdayan keddi ka me etew te minsan hendei ne me nasud,<pb/>wey egsayeen a te langun kayi te inged.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka Manama ka Hari te intiru ne kalibutan</t><br/><t>Ka ulahingen<n>Te Hibruwanen: “maskil”, ngaran buwa seini te klasi te ulahingen.</n> te me kabuhalan ni Kura para te pangulu te mangngulahing.</t><pb/>Palakpak kew langun se keet-etawan.<pb/>Panguleyi kew te kahalaan diye te Manama.<pb/>


text:
Eleg iya ne egtahuren ka Magbebaye, ka Amana ne Maresen ne Manama.<pb/>Sikandin ka maresen ne Hari te intiru ne kalibutan.<pb/>


text:
Impariralem din kanta ka duma ne me etew,<pb/>wey impasakup din kanta ka mahinged te duma ne me nasud.<pb/>


text:
In-alam din ka tane ne imbehey rin kanta,<pb/>ka tane ne igpakapeggasal ni Hakub ne indakelan din te geyinawa.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


text:
Te sasangan ne egpamaneyik ka Magbebaye diye te trunu rin,<pb/>egkalihet degma ka me etew ne egpanguleyi wey egparahing te trumpita.<pb/>


text:
Ulahing kew te pegdayan te Manama.<pb/>Dayana niyu ka Manama.<pb/>Ulahing kew te pegdayan te Hari ta.<pb/>Sayaa niyu ka Manama.<pb/>


text:
Miglibulung ka me pangulu te me nasud wey ka keet-etawan te Manama ni Hakub.<pb/>Su due katenged te Manama ne egmandu te langun ne me pangulu te inged.<pb/>Likes sikandin ne egpatamtamanan egdayana.<pb/>


text:
<br/><t>Hirusalim, ka siyudad te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen te me kabuhalan ni Kura.</t><pb/>Maresen ka Magbebaye<pb/>wey likes ne egpatamtamanan egdayana diye te siyudad din ne diye te matulus ne bubungan.<pb/>


text:
Matikang wey mateles ka bubungan,<pb/>wey igkatelesi seini te intiru ne kalibutan.<pb/>Ka bubungan ne Siyun<n>Sakup te Hirusalim ka Bubungan ne Siyun.</n> egpekeiling te me puntul te Sapun,<pb/>wey siyudad seini te maresen ne Hari.<pb/>


text:
Mig-uugpe ka Manama diye te me malig‑en ne siyudad,<pb/>wey sikandin ka egkasalihan ne talagpangabang.<pb/>


text:
Piru te nakita ran e ka siyudad, neinu-inu amana sikandan.<pb/>Imbaluyan sikandan te liyas wey namallahuy e.<pb/>


text:
Nakita ney e kuntee kayi te siyudad ka naddineg ney dengan,<pb/>ne nangimu te Amana ne Maresen ne Magbebaye.<pb/>Eggimuwen din ne maresen ka kandin ne siyudad,<pb/>wey kene seini egkamenu te ware egtamanan.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


text:
Migpalemlem key te geyinawa nu ne kene egkabalbalawan, he Manama,<pb/>diye te seled te keykew ne timplu.<pb/>


text:
Mabantug ka, he Manama wey indayan ka te langun te intiru ne kalibutan,<pb/>su migmandu ka ne maresen wey eleg ka peggukum nu.<pb/>


text:
Egkahale-gale perem ka me mahinged te Hirusalim,<pb/>wey ka me mahinged te me inged ne sakup te Huda,<pb/>uya su eleg ka peggukum nu.<pb/>


text:
Lingut kew te Hirusalim wey seela niyu ka me matikang ne baley ne egpantawan te talagbantey te siyudad.<pb/>


text:
Pitawa niyu ka matikang wey makepal ne alad,<pb/>wey nengnengi niyu ka me kute te siyudad,<pb/>eyew due igpakapangguhud niyu te me kabuhalan niyu keureme,<pb/>


text:
ne iling due ka Manama ne impamakey ta.<pb/>Manama sikandin ne ware egtamanan,<pb/>wey egpanuluen ki nikandin te ware egtamanan.<pb/>


text:
<br/><t>Ware karuan te pegsalig te karatuan</t><br/><t>Ka ulahingen te me kabuhalan ni Kura para te pangulu te mangngulahing.</t><pb/>Pammineg kew kayi, sikaniyu langun se keet-etawan.<pb/>Nengneng kew langun se nangugpe te kalibutan,<pb/>


text:
Neelin ne egpakabehey te katuenan ka iglalag ku,<pb/>wey egpakabehey te keupianan ka egsumsumanen ku.<pb/>


text:
Kena a egkaaldek ke due samuk ne egkeyitabu,<pb/>ke eglingutan a te me mareet wey limbungen ne me etew,<pb/>


text:
Ware iya etew ne egpakalekat te umul te senge-etew,<pb/>wey egpakabayad te Manama eyew kene sikandin egpatey.<pb/>


text:
Su egkakita ta ne minsan ka me matagseb ne me etew, egpatey iya,<pb/>iling ded ka kene egmanulik wey egkengeungel.<pb/>Egpatey iya sikandan langun,<pb/>wey iggaat ka karatuan diye te duma.<pb/>


text:
Ka lebeng dan iyan dan e eg-ugpaan te ware egtamanan,<pb/>wey kenad sikandan egpakaawe diye te langun ne timpu,<pb/>minsan pad ke due tane dan ne impasangey ran kandan.<pb/>


text:
Minsan ke mabantug pad ka etew, egpatey iya sikandin,<pb/>iling te me mahintalunan ne kene egkaluhey te kalibutan.<pb/>


text:
Sika ka egtamanan te me etew ne egsalig-salig te kanekal ran,<pb/>wey seeye se egparuma-ruma te guhuren dan.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


text:
Egpekeiling sikandan te me karniru ne eggimatayan,<pb/>wey ingkerew e ka peggendiye dan te inged te me minatey.<pb/>Ka pegpatey ran ka egpanulud kandan diye te lebeng.<pb/>Ka matareng ne me etew egmandu kandan te pegsile te aldew,<pb/>wey egkamewu ka me lawa ran diye te inged te me minatey,<pb/>wey kenad sikandan egpakaawe te lebeng.<pb/>


text:
Piru eglekaten a te Manama puun te inged te me minatey,<pb/>su eggen-genan a nikandin eyew kena a egpatey.<pb/>


text:
Kene ka kabantali ke egkaratu ka sabeka ne etew,<pb/>wey ke egkatimulan pad ka karatuan dan te taltalaanak.<pb/>


text:
Su kene din seini egkeuyan ke egpatey e sikandin,<pb/>wey kene din egkababa ke iglebeng e sikandin.<pb/>


text:
Su minsan migsuman-suman sikandin ne matubung sikandin te manekal din pad,<pb/>wey egkarayan sikandin te me etew tenged te migmatubung sikandin,<pb/>


text:
egpakalemung ded sikandin te me kaap-apuan din,<pb/>diye te inged ne kene din e egpakakita te malayag.<pb/>


text:
Minsan ke mabantug ka etew piru kene egpakasabut,<pb/>egkapatey red iya sikandin iling te me mahintalunan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka malehet ne pegsimba</t><br/><t>Ka ulahingen ni Asap.</t><pb/>Migpangumew ka Amana ne Maresen ne Manama,<pb/>wey miglalag ka Magbebaye ne Manama,<pb/>puun te igsile taman te iglineb.<pb/>


text:
Migsilak sikandin puun te Hirusalim,<n>Te Hibruwanen: Siyun. Sabeka seini te me ngaran te Hirusalim.</n><pb/>ka siyudad ne amana ne mateles.<pb/>


text:
Eglepew ka Manama ta wey kene sikandin egpeeneng-eneng de.<pb/>Due egkanlabkanlab ne hapuy diye te egkatangkaan din,<pb/>wey nalingutan sikandin te manekal ne kalamag.<pb/>


text:
Egkahi sikandin,<pb/>“Libulunga niyu kayi ka me matinumanen keddi,<pb/>wey migpanubad te peggimu ran te kasabutan keddi.”<pb/>


text:
Impapitew te langit ne matareng ka Manama,<pb/>su sikandin ka talaggukum.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


text:
Migkahi pad man‑e ka Manama,<pb/>“Pammineg kew keet-etawan ku su due iglalag ku.<pb/>Sikeddi ka Manama, ka Manama niyu.<pb/>Egpamalehetan ku ne due mareet ne neyimu niyu, kabuhalan ni Israil.<pb/>


text:
Ware ku sikaniyu sapari tenged te pegpanubad niyu,<pb/>wey tenged te egtutungen ne layun niyu igpanubad.<pb/>


text:
Minsan kena a egkeilangan te turu ne baka puun kaniyu,<pb/>wey kena a egkuwa te me kambing niyu.<pb/>


text:
Su keddiey langun ka me mahintalunan diye te puwalas,<pb/>wey ka me baka diye te libu-libu ne me bubungan.<pb/>


text:
Nanengnengan ku ka langun ne me bayaku diye te me bubungan,<pb/>wey ka langun ne me mananap diye te me kamet.<pb/>


text:
Ke eggutasan a, kene ku sikaniyu egguhuran,<pb/>su keddi ka kalibutan wey ka langun ne tahu te kalibutan.<pb/>


text:
Behey kew te halad te pegpasalamat keddi te Manama niyu,<pb/>wey tumana niyu ka insaad niyu keddi te Amana ne Maresen ne Manama.<pb/>


text:
Umew kew keddi te timpu te keyirapan,<pb/>wey egpangabangan ku sikaniyu wey egdayanen a nikaniyu.”<pb/>


text:
Piru seini ka ingkahi te Manama diye te me etew ne mareet se hinimuwan,<pb/>“Ware katenged niyu ne egdawit te me balaud ku,<pb/>wey egpangguhud naa te kasabutan ku.<pb/>


text:
Emun ke due egkakita niyu ne takawen, eg-alukuy kew kandin,<pb/>wey egduma-ruma kew te me talaglibug.<pb/>


text:
Migpeeneng-eneng e re te nangimu niyu seini,<pb/>wey kahiyen niyu ne iling e red kaniyu.<pb/>Piru kuntee egsaparan kud sikaniyu,<pb/>wey igpanengneng kud ka sale niyu.<pb/>


text:
Pammineg kew, sikaniyu se nenalingew keddi,<pb/>su emun ke kene kew eglinga-linga, egdereetan ku sikaniyu,<pb/>wey warad iya egpakapangabang kaniyu.<pb/>


text:
Ka egbehey te halad ne iyan ka pegpasalamat keddiey, egpakapahale keddiey,<pb/>wey egluwasen ku ka egtuman te keddi ne igkeupii.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu te pegbuyu te pasaylu</t><br/><t>Ka ulahingen ni Dabid para te pangulu te mangngulahing. Insulat din seini te miggendiyaan sikandin ni Natan ne prupita te nalibuhan din e si Batsiba.</t><pb/>Ikeyid‑u a ubag, he Manama tenged su ka geyinawa nu kene egkabalbalawan.<pb/>Hiid‑uwen ka amana, sikan naa ka awaa nud ka me sale ku.<pb/>


text:
Duen e re iya te keykew nakasale,<pb/>wey nekeyimu a te mareet.<pb/>Purisu eleg ka te inlalag nu,<pb/>wey ware mareet te peggukum nu.<pb/>


text:
Egkeupian ka te etew ne egpangguhud te malehet,<pb/>panulua nu ka geyinawa ku te katuenan ne egpuun keykew.<pb/>


text:
Awa a nu ka sale ku<n>Te Hibruwanen: Lakulasi a te isupu.</n> eyew egmalinis a,<pb/>lu‑lui a eyew egmaangkag a.<n>Te Hibruwanen: eyew egmaangkag e pad te migkehal ne weyig.</n><pb/>


text:
Lingawi<n>Te Hibruwanen: iheles nu ka ulaula nu.</n> nud ka me sale ku,<pb/>wey awaa nud ka langun ne mareet ne neyimu ku.<pb/>


text:
Himuwa nu ne malinis ka pusung ku, he Manama,<pb/>wey behayi a te iyam wey maparuma-ruma ne panisingan.<pb/>


text:
Ipaheram nu red man‑e keddi ka kahalaan ne naheram ku te inluwas a nikeykew,<pb/>wey behayi a te matinumanen ne panisingan.<pb/>


text:
Ne egpanuluen ku ka me makasesale te igkeupii nu ne peg-ugpe,<pb/>wey eglibed e sikandan diye te keykew.<pb/>


text:
Luwasa a, he Manama.<pb/>Sikeykew ka talagluwas ku.<pb/>Egpanamantaman a eg-ulahing keykew,<pb/>tenged te pegluwas<n>Te Hibruwanen: pegkamatareng.</n> nu keddiey.<pb/>


text:
Kene nu igkatelesi ka igpanubad,<pb/>minsan ke egpanubad a,<pb/>kene ka iya egkahale te egtutungen ne igpanubad.<pb/>


text:
Ka igkeupii nu Manama ne ighalad keykew,<pb/>iyan ka mapariralemen ne pusung.<pb/>Kene nu egsamsamilian ka mapariralemen ne pusung,<pb/>wey mahaan egbuyu te pasaylu.<pb/>


text:
Panalangini nu ka Hirusalim<n>Te Hibruwanen: Siyun. Sabeka seini te me ngaran te Hirusalim.</n> su meupiya ka.<pb/>Ipasasindeg nu red man‑e ka matikang wey makepal ne alad ne batu te Hirusalim.<pb/>


text:
Ne igkatelesi nud ka eleg ne me halad wey ka egtutungen ne igmanubad.<pb/>Ne egpanubad degma ka me etew te me baka diye te altar nu ne tutunganan te igpanubad.<pb/>


text:
<br/><t>Ka keyid‑u wey peggukum te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen<n>Te Hibruwanen: “maskil”, ngaran buwa seini te klasi te ulahingen.</n> ni Dabid para te pangulu te mangngulahing. Insulat din seini te migkahiyan ni Deig ne Idumihanen si Saul, “Miggendiyad si Dabid ki Ahimilik.”</t><pb/>Sikaniyu se me mabantug, mania te nasi kew re iya egpegpeggasal te mareet ne himu.<pb/>Kene bes ne meupiya layun ka Manama kaniyu?<pb/>


text:
Egsuman-suman kew ne egdereet te duma.<pb/>Me limbungen kew wey egpekeiling te mahalang ne ilab ka dile niyu,<pb/>ne egpakapasakit te duma.<pb/>


text:
Igkeupii niyu pad ka mareet ne himu du te meupiya,<pb/>wey eg-awesen niyu pad ne eg-uubat du te egpangguhud te malehet.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


text:
Sikaniyu se me limbungen, neelin ne mareet ka eglalahen niyu,<pb/>su egkeupian kew en iya ne egpasakit te duma.<pb/>


text:
Piru egguleen kew red iya te Manama te ware egtamanan.<pb/>Egsikepen kew nikandin te leeb niyu wey eggulemeken.<pb/>Eg-aween kew nikandin puun te inged te me manekal.<pb/>


text:
Egkakita seini te me matareng wey egkaaldek sikandan.<pb/>Egngingisi naan de sikandan wey egkahi,<pb/>


text:
“Pitawa niyu ka etew ne kene eg-aput te Manama,<pb/>su nasi egsalig-salig te dakel ne karatuan din.<pb/>Ne subla pad ne migmaresen sikandin,<pb/>pinaahi te pegdereet te duma.”<pb/>


text:
Piru sikeddi, egpekeiling a te malapung ne ulibu ne kayu,<pb/>ne migtubu diye te timplu te Manama.<pb/>Migsalig a te geyinawa te Manama ne kene egkabalbalawan,<pb/>te ware egtamanan.<pb/>


text:
Egpasalamatan ku sikeykew te ware egtamanan,<pb/>tenged te nangimu nu Manama.<pb/>Egsalig a keykew su ka eg-ikul keykew<pb/>nakataha ne meupiya ka.<pb/>


text:
<br/><t>Ka mareet ne hinimuwan te keet-etawan</t><br/><t>Ka ulahingen<n>Te Hibruwanen: “maskil”, ngaran buwa seini te klasi te ulahingen.</n> ni Dabid para te pangulu te mangngulahing ne eg-ulahingen iling te peg-ulahing te “Mahalat.”<n>Ka Mahalat sabeka ne instrumintu wey ke laheng naa.</n></t><pb/>Migkahi diye te geyinawa ran ka egkengeungel,<pb/>“Kene ne malehet ne due Manama.”<pb/>Mareet ka eggimuwen dan,<pb/>wey warad iya egkateu pad ne eggimu te meupiya.<pb/>


text:
Piru egliyasen sikandan te mangune-kune,<pb/>liyas ne ware dan de due naheram puun pad dengan,<pb/>su egpayatpaten te Manama ka me tul‑an dan.<pb/>Egkapeyilawan niyu sikandan tenged su in-engkeran e sikandan te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka Manama ka talagpangabang</t><br/><t>Ka ulahingen<n>Te Hibruwanen: “maskil”, ngaran buwa seini te klasi te ulahingen.</n> ni Dabid para te pangulu te mangngulahing. Insulat din seini te miggendiye ka me matig-Sip ki Saul wey migkahi, “Nakataha key ke hendei miggeles si Dabid.” Seini ne ulahingen, egbalesen te intagpesan ne me instrumintu.</t><pb/>Luwasa a, he Manama pinaahi te keykew ne ngaran,<pb/>wey pamaleheti nu ne ware sale ku su maresen ke ma.<pb/>


text:
Su inlusuran a te me etew ne hendue te ware nekeila keddiey,<pb/>wey eggimatayan a perem nikandan.<pb/>Mabbulut sikandan wey kene egkaaldek keykew Manama.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


text:
Egliberan perem te mareet ne nangimu ran ka me kuntere ku.<pb/>Egkasalihan ka Manama purisu gulaa nud sikandan.<pb/>


text:
Eg-uney-uney e re due egpanubad keykew,<pb/>wey egpasalamatan ku sikeykew Magbebaye,<pb/>uya su meupiya ka Manama.<pb/>


text:
Inluwas a nikeykew te langun ne igkeyirapi ku,<pb/>wey impangabangan a nikeykew ne egkatalu ku ka me kuntere ku.<n>Te Hibruwanen: nakita te mata ku ka pegkatalu te me kuntere ku.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu te etew ne in-akalan te alukuy</t><br/><t>Ka ulahingen<n>Te Hibruwanen: “maskil”, ngaran buwa seini te klasi te ulahingen.</n> ni Dabid para te pangulu te mangngulahing ne egbalesen te intagpesan te me instrumintu.</t><pb/>Pammineg ka, he Manama te peg-ampu ku,<pb/>wey linga-linga ka te pegpangananey ku.<pb/>


text:
puun su mahulub ka kuntere ku ne eglelalis keddiey,<pb/>wey puun te pegbayad-bayad te me etew ne mareet se hinimuwan.<pb/>Insamuk a nikandan wey indumutan.<pb/>


text:
Nakakahi a te emun ke duen de iya pakpak ku iling te selepati,<pb/>ne eglayang ad diye te mariyu eyew egpekeyimeley a.<pb/>


text:
Uya iya eggendiya ad te mariyu ne inged,<pb/>wey diyad eg-ugpe te disirtu.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


text:
Eg-iyal-iyal a ka egpamitew te egkeelesan ku,<pb/>eyew kena a egkakita te me kuntere ne egpekeiling te manekal ne kalamag.<pb/>


text:
He Magbebaye ne Manama, dereeti nu sikandan wey libeha nu,<pb/>su neelin naan de ne karereetan wey kalasayan ka egkakita ku te siyudad.<pb/>


text:
Egsingaldew sikandan wey egsarukilem ka eglingut-lingut te batu ne alad te siyudad ne matikang wey makepal,<pb/>wey neelin naan de iya ne mareet wey kasamuk ka egkeyitabu te siyudad.<pb/>


text:
Kenad egkataman ka pegdereet dan te minsan hendei,<pb/>ka pegpanleig-leig dan, wey ka pegpanlimbung dan diye te siyudad.<pb/>


text:
Emun ke iyan de eglemet keddi ka me kuntere ku,<pb/>egkaantus ku red.<pb/>Emun ke iyan de egtampele keddi ka eg-ehet keddiey,<pb/>kaayun ded ne eggelesan ku sikandin.<pb/>


text:
Amana key ne egpaal-alukuyey dengan,<pb/>wey egparumdumeey peendiye te timplu duma te kasuluhan.<pb/>


text:
Egkatigtigkanan perem egpamatey ka egkuntere keddi,<pb/>wey eggendiyad te inged te me minatey minsan mannekal re due.<pb/>Ne ka maddeet ne egpangimuwen dan,<pb/>egpakaruma re perem kandan te iglebeng.<pb/>


text:
Tagse marusilem, maselem, wey maapun, egpangananey a wey egsagsahukul,<pb/>wey egpamminehen din iya ka iglalag ku.<pb/>


text:
Egluwasen a nikandin wey egpangabangan te pegpakigkuntere ku,<pb/>su masulug ka egpakig-ehet keddiey.<pb/>


text:
Egpamminehen a te Manama ne mighari te ware egtamanan,<pb/>egtaluwen din sikandan tenged su kene sikandan egbalew-balew te batasan dan,<pb/>wey kene egtahud te Manama.<pb/>


text:
Ka alukuy ku dengan, mig-ehetan din e degma ka me alukuy rin,<pb/>wey insupak din e ka kasabutan dan te me alukuy rin.<pb/>


text:
Meupiya sikandin ne eglalag wey kene ne malangit,<pb/>kunaleg te egkalanglangetan bes e ka pusung din.<pb/>Egpekeiling te mewumel-wumel ka lalag din,<pb/>piru egpakapasakit te geyinawa iling te mahalang ne ugpit.<pb/>


text:
Isalig nu te Magbebaye ka igkabehati nu,<pb/>wey egbulihan ka nikandin.<pb/>Kene egbalaharen te Manama ne egkareetan ka me matareng.<pb/>


text:
Piru ka me mabbulut wey ka me limbungen,<pb/>igdegpak din diye te maralem ne lungag.<pb/>Kene de egpakatenge sikandan te kalayat te umul ran,<pb/>piru egsalig a mule te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu ne due pegsalig te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen<n>Te Hibruwanen: “miktam”, ngaran buwa seini te klasi te ulahingen.</n> ni Dabid para te pangulu te mangngulahing. Insulat din seini te inderakep sikandin te me matig-Pilistiya diye te Gat. Eg-ulahingen seini iling te peg-ulahing te “Selepati diye te Mariyu ne me Kayu ne UK.”</t><pb/>Ikeyid‑u a ubag, he Manama su indi-diekan ad te me etew.<pb/>Layun a egbaybayari te me etew ne talaglusud keddiey.<pb/>


text:
Layun a egbalbalaya te me kuntere ku wey egdereetan,<pb/>wey masulug ka egdula keddiey ne me hambuhen.<pb/>


text:
Egsalig a keykew Manama wey kena a egkaaldek.<pb/>Egdayanen ku sikandin tenged te insaad din.<pb/>Ne ware etew ne egpakarereet keddiey.<pb/>


text:
Egtapek de iya te aldew ka me kuntere ku ne eggubabe te guhuren ku.<pb/>Eggelebekan a nikandan egplanuwi te egdereet.<pb/>


text:
Eggeles-heles sikandan egliblibulung wey eg-ipaten a nikandan,<pb/>eyew eggepasan a nikandan wey eggimatayan.<pb/>


text:
Egpakaalihu naan pad sikandan keykew tenged te mareet ne nangimu ran?<pb/>Dereeti nud Manama ka sika ne me etew tenged te belu nu.<pb/>


text:
Nanengnengan nu ka me kalasayan ku,<pb/>wey hendue te nalimud nud ka me luwe ku.<pb/>Inlista nu pe ma diye te libru nu.<pb/>


text:
Te timpu ne eg-umew ad keykew, egpamallahuy e ka me kuntere ku.<pb/>Nanengnengan ku ne eglapig ka Manama keddi.<pb/>


text:
Su imbulihan a nikeykew ne kene egpatey,<pb/>wey wara a balahara nikeykew ne egkatalu.<pb/>Purisu eg-ugpa a ne eg-ikul keykew Manama,<pb/>wey egparalung a te layag nu ne egpakabehey te umul.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangananey te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen<n>Te Hibruwanen: “miktam”, ngaran buwa seini te klasi te ulahingen.</n> ni Dabid para te pangulu te mangngulahing. Insulat din seini te diye sikandin te sulung ka migpallahuy ki Saul. Eg-ulahingen seini iling te peg-ulahing te “Kene nu dereeti!”</t><pb/>Ikeyid‑u a he Manama, ikeyid‑u a ubag su mig-aput a keykew,<pb/>eyew egpangabangan a nikeykew.<pb/>Eggeles a due te keykew iling te piyak ne eg-alupkupen te inayan,<pb/>taman te egkapenge e ka makabayad-bayad ne kalasayan.<pb/>


text:
Egpangumew a keykew te Amana ne Maresen ne Manama,<pb/>ka Manama ne egtuman iya te igpeula-ula keddi.<pb/>


text:
Egpabulihan a nikeykew puun te langit,<pb/>piru egpeuyanan nu te samuk seeye se eglusud keddi.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>Igpapitew nu ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan,<pb/>wey igpakita nu ne egkasalihan ka.<pb/>


text:
Inlingutan a te me kuntere ne egpekeiling te mabbulut ne me liyun.<pb/>Egpekeiling ka me ngipen dan te deldeg wey tunud,<pb/>wey egpekeiling ka me dile dan te maggalang ne me kampilan.<pb/>


text:
Ipapitew nu ka karesen nu diye te langit,<pb/>wey ipakita nu ka katelesan nu te intiru ne kalibutan.<pb/>


text:
Nalaggew a tenged su migtetangen ka me kuntere ku te igsahilut keddi,<pb/>wey miglulungag sikandan diye te egbayaan ku,<pb/>piru sikandan ded ka migsahad.<pb/>


text:
Mapahetpet ka pusung ku ne egsalig keykew, he Manama.<pb/>Egdayanen ku sikeykew te me ulahingen.<pb/>


text:
Eg-enew a te maselem-selem wey egpangelit te alpa wey lira.<pb/>Egpukawen ku ka maselem te ulahingen.<pb/>


text:
Egpasalamatan ku sikeykew, he Magbebaye te minsan hendei ne me nasud,<pb/>wey egdayanen ku sikeykew te me ulahingen diye te taliware te keet-etawan.<pb/>


text:
Su egtuhun te langit ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan,<pb/>wey egpekeuma te gapun ka pegkamatinumanen nu.<pb/>


text:
Ipapitew nu ka karesen nu, he Manama diye te langit,<pb/>wey ipakita nu ka katelesan nu te intiru ne kalibutan.<pb/>


text:
<br/><t>Egkahule ka mareet ne me etew</t><br/><t>Ka ulahingen<n>Te Hibruwanen: “miktam”, ngaran buwa seini te klasi te ulahingen.</n> ni Dabid para te pangulu te mangngulahing. Eg-ulahingen seini iling te peg-ulahing te “Kene nu dereeti!”</t><pb/>Sikaniyu se me maddesen, eleg naa ka peggukum niyu te me etew?<pb/>Ne ware naa inlupihan niyu te peggukum niyu kandan?<pb/>


text:
Kene ne eleg ka peggukum niyu su neelin de ne mareet ka egkasuman-suman niyu.<pb/>Eggimu kew layun te dereeti ne himu minsan hendei ne inged.<pb/>


text:
Ka me etew ne mareet se hinimuwan, tapey en iya ne maddeet te igkaberes pad,<pb/>wey ubaten en iya puun pad te peglesut dan.<pb/>


text:
Egpekeiling sikandan te uled ne eggilu,<pb/>wey egsagpengan dan ka me talinga ran iling te dulepu ne kene egdineg.<pb/>


text:
Egpekeiling sikandan te uled ne kene egpakarineg te laheng,<pb/>te seeye se egpahehane ne egkateu ne egpangeteb-eteb.<pb/>


text:
He Manama, amana ne mabbulut ka me kuntere ku iling e te me liyun.<pb/>Lupua nu ka me ngipen dan wey bingawa nu ka me panayew ran.<pb/>


text:
Egkaawe e perem sikandan iling te weyig ne egkeetiyan.<pb/>Egkatarin perem sikandan iling te me tunud ne egpakatandeg.<pb/>


text:
Egpekeiling perem sikandan te buyukung ne egkeyimu ne lumut,<pb/>wey iling te bate ne egkalanlan ne ware pad nakakita te layag te aldew.<pb/>


text:
Dagdahawi nu sikandan te eggule te kene pad egpakasahimanu,<pb/>iling te kayu ne meyilew wey nahangu ne ig-undul te hapuy.<n>Te Hibruwanen: te kene pad egkaheram te kendiru nu ka me duhi, nahangu ma wey se meyilew pad, egdereetan din e sikandan.</n><pb/>


text:
Egkahale ka me matareng ne egpakakita te me makasesale ne egdusaan.<pb/>Ig-eled dan ka me paa ran te langesa te me etew ne mareet se hinimuwan.<pb/>


text:
Ne egkahi ka me etew, “Malehet iya ne due unag te me matareng,<pb/>wey due Manama ne eggukum te kalibutan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu eyew egpangabangan te egkuntere kandin</t><br/><t>Ka ulahingen<n>Te Hibruwanen: “miktam”, ngaran buwa seini te klasi te ulahingen.</n> ni Dabid para te pangulu te mangngulahing. Insulat seini ni Dabid te timpu ne impatamengan ni Saul te me sundalu ka baley rin eyew egkeyimatayan sikandin ni Saul. Eg-ulahingen seini iling te peg-ulahing te “Kene nu dereeti!”</t><pb/>Luwasa a Manama ku puun te me etew ne egkuntere keddiey.<pb/>Pangabangi a puun te me etew ne eg-ehet keddiey.<pb/>


text:
Pitew ka Magbebaye, eggepasan a nikandan eyew eggimatayan.<pb/>Migliblibulung ka mabbulut ne me etew eyew eg-ehet keddiey,<pb/>minsan ware mareet ne neyimu ku kandan.<pb/>


text:
Migtaggel e sikandan wey mig-ayun e ka eglusud keddi,<pb/>minsan ware mareet ne neyimu ku kandan.<pb/>Weil kad Manama wey hendini kad ka egbulig keddi.<pb/>


text:
Weil kad Amana ne Maresen ne Magbebaye, ka Manama te Israil.<pb/>Paruseyi nud ka langun ne me nasud,<pb/>wey kene ka keyid‑u te me etew ne eglilingu te me alukuy rin.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


text:
Eglibed-libed sikandan tagse marusilem,<pb/>wey egpekeiling te me asu ne egginihel wey eglingut-lingut te siyudad.<pb/>


text:
Pammineg ka te igpangasak dan,<pb/>wey mulmulii nu ka masakit ne iglalag dan.<pb/>Kahi pad man‑e nikandan, “Ware egpakarineg kanta.”<pb/>


text:
Eggun‑a keddi ka Manama ku ne kene egkabalbalawan se geyinawa,<pb/>wey igpapitew rin keddi ne egkatalu seeye se egkuntere keddiey.<pb/>


text:
Kene nu dagdahawi te eggimatey sikandan,<pb/>su kema ke mahaan egkalingew ka keet-etawan ku.<pb/>Maresen ka wey pegsuwaya nu sikandan,<pb/>wey taluwa nu sikandan Manama ne talagpangabang ney.<pb/>


text:
Nakasale sikandan tenged te be‑be dan wey te maddeet ne impanlalag dan.<pb/>Meupiya perem ke egsahad sikandan tenged te pegpaambug dan.<pb/>Egpandilus sikandan wey eggelebek eg-uubat,<pb/>


text:
sikan naa ka gulaa a nud sikandan.<pb/>Dereeti nu sikandan tenged te langet nu,<pb/>taman te egkaawe sikandan kayi te kalibutan.<pb/>Ne egkanengnengan te me etew ne sikeykew Manama,<pb/>ka mighari te kabuhalan ni Hakub wey te intiru ne kalibutan.<pb/>


text:
Egleug-leug sikandan ka egpamitew te egkakeen,<pb/>wey egpekeiling sikandan te me asu ne egginihel ke kene egkabulung.<pb/>


text:
Eg-ulahingan ku sikeykew su maresen ka.<pb/>Eg-ulahing a egpataman-taman tagse maselem,<pb/>su ka geyinawa nu kene egkabalbalawan.<pb/>Sikeykew ka aputanan ku wey ka talagpangabang ku,<pb/>te timpu ne due igkabaybayari ku.<pb/>


text:
He Manama, sikeykew ka kanekal ku.<pb/>Eg-ulahingan ku sikeykew su sikeykew ka aputanan ku,<pb/>wey sikeykew ka Manama ne kene egkabalbalawan se geyinawa keddiey.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangananey te Manama</t><br/><t>Ka ulahingen<n>Te Hibruwanen: “miktam”, ngaran buwa seini te klasi te ulahingen.</n> ni Dabid para te pegpanulu, para te pangulu te mangngulahing. Insulat din seini te migpakiggira sikandin te me matig-Aram-Naharaim wey te me matig-Aram-Suba, wey te nakalibed e si Huwab wey nekeyimatey te 12,000 ne me matig-Idum diye te bangalug ne egngaranan te Asin. Eg-ulahingen seini iling te peg-ulahing te “Liryu te Pangguhuren.”</t><pb/>He Manama, in-ang-anggaan key e nikeykew wey imparereetan key nikeykew.<pb/>Nabelu ka kanami, piru kuntee sagmana key red man‑e.<pb/>


text:
Masumpit naan de iya ka impeula-ula nu te keet-etawan nu.<pb/>Egpakatilistilis key e su hendue te impewubuhan key nikeykew te binu.<pb/>


text:
Impanpanayan nu seeye se egtahud keykew,<pb/>eyew egpakaalihu te karereetan.<n>Te Hibruwanen, duen pad sumpul ne “sila”, ne palinneu buwa te seeye se eg-ulahing ne keilangan ne egsanggel.</n><pb/>


