# verses

text:
Nataman, miggipanew e si Ilisyu peendiye te inged ne Bitil. Te sasangan e sikandin ka eggipanew, due me lukes-lukes ne miglepew ne diye egpuun te siyudad ne migyangyang kandin ne migkahi, “Upew, upew, awe ka kayi!”<pb/>


text:
Ne miglilingey si Ilisyu wey intengtengan din sikandan, wey indilus din sikandan pinaahi te ngaran te Magbebaye ne Manama. Ne dutu, due daruwa ne usu ne miglihawang diye te mabbenes wey impamindas-bindas e ka hep‑at ne pulu wey daruwa (42) te seeye ne me lukes-lukes.<pb/>


text:
Ne dutu, miggendiyad e sikandin te bubungan te Karmil. Ne nataman, miglibed e man‑e sikandin diye te inged ne Samarya.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggira te Israil wey te Muwab</t><br/>Te igkasapulu e wey walu (18) ne leg‑un te peghari ni Hari Hihusapat diye te inged te Huda, neyimu e ne Hari diye te Israil ka anak ni Ahab ne si Huram wey diye te Samarya ka ugpaan din te mighari. Ne mighari si Huram te sapulu wey daruwa (12) ne leg‑un diye te Samarya.


text:
Mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, piru kene de ne iling kareet te hinimuwan te amey rin ne si Hari Ahab wey te iney rin ne si Rayna Hisibil, su ingguhus din ma mule ka me sungkaleg te diyus-diyus ne si Baal ne inggimu te amey wey iney rin.


text:
Piru minsan pad due, in-ilingan din iya ka mareet ne hinimuwan ni Hirubuwam ne anak ni Nibat, ne iyan e egpuunan ne nakasale ka me matig-Israil. Ne ware iya sikandin mig-engked te mareet ne hinimuwan din.


text:
Ne ka Hari te Muwab ne si Misa, talagpaahad te karniru. Ne tagse leg‑un, egpeuyanan din ka Hari te Israil te sabeka ne hatus ne libu (100,000) ne nati te karniru, wey te bulbul te sabeka ne hatus ne libu (100,000) ne lukesan ne karniru.


text:
Te seeye ne aldew, inlibulung ni Hari Huram ka langun ne sundalu te Israil, wey miglihawang e sikandan diye te Samarya eyew te pegpakiggira.


text:
Ne dutu, migpeuyanan din e te lalag ka Hari te Huda ne si Huram te migkahi, “Egpakig-ehet keddi ka Hari te Muwab, egkaayun ded ne egbulihan a nikeykew te pegpakiggira kandin?” Ne migtabak si Hari Hihusapat, “Uya, egduma a keykew, igpahamit ku keykew ka me etew ku wey ka me kudde ku.”


text:
Ne mig-inse pad man‑e sikandin, “Hendei ki naa egbaye ka eglusud?”<pb/>Migtabak si Huram, “Diye ki egbaye te disirtu ne diye te inged te Idum.”<pb/>


text:
Sikan naa ka migligkat e ka Hari te Israil, ka Hari te Huda, duma te Hari te inged ne Idum. Te pitu e ne aldew sikandan ka migparid ne migpaalingkus, naaminan e sikandan te weyig ne eg-inumen para te me sundalu wey te me ayam dan ne indulanan te me inuyanan dan.


text:
Ne migkahi ka Hari te Israil, “Keyey! Sikanta se tatelu ne Hari, hendue te igbehey ki te Magbebaye ne Manama diye te Hari te Muwab.”


text:
Piru mig-inse si Hari Hihusapat, “Duen buwa prupita te Magbebaye ne Manama ne egkeinsaan ta kayi ke nekey ka eggimuwen ta?”<pb/>Ne due sabeka te upisyal te Hari te Israil ne migtabak, “Duma ta kuntee si Ilisyu, ka anak ni Sapat. Hibateen sikandin dengan ni Ilyas.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Hihusapat, “Uya, malehet sikandin ne prupita.” Purisu nangendiye te ki Ilisyu ka Hari te Israil, te Huda, wey ka Hari te inged ne Idum.<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Ilisyu ka Hari te Israil, “Mania te egbulihan ku sikeykew? Diye ka buyu te bulig te me prupita te me manama ne insimba te amey wey iney nu.”<pb/>Piru migtabak si Huram ne Hari te Israil, “Kene, su ka Magbebaye ne Manama ka migpeumew kanami te tatelu eyew egkatalu te Hari te Muwab.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Ilisyu, “Igpahunlibet ku diye te neuyag ne Amana ne Maresen ne Magbebaye ne impamakey ku. Ke kene ne puun te pegtahud ku ki Hihusapat ne Hari te Huda, kene kud iya eg-el-eliten sikeykew wey minsan te pegsil-ap naan de keykew.


text:
Piru uyani a te egkateu ne egpangelit te alpa.”<pb/>Te sasangan e ne egpangelit ka talagpangelit te alpa, migleneb e ka geem te Maresen ne Magbebaye diye te ki Ilisyu.


text:
Ne migkahi e si Ilisyu, “Seini ka ingkahi te Magbebaye ne Manama, ‘Eggipenuen ku te weyig seini se mammara ne beuhan.’


text:
Su seini ka ingkahi te Magbebaye ne Manama, ‘Ware egkiteen niyu ne uran wey ke egpangalamag naa, piru egkapenu te weyig ka beuhan eyew sikaniyu, ka me baka, wey ka duma pad ne me ayam niyu, egpekeinum te weyig.’


text:
Keilangan ne egkatalu niyu ka me siyudad ne in-alad te matikang wey makepal ne batu, wey panempuha niyu ka langun ne mabehas ne kayu wey subunga niyu ka me sebseb te weyig, wey dereeti niyu ka meupiya ne tane dan pinaahi te pegpanabulak te me batu.”<pb/>


text:
Te pegkapawe e, te uras e te pegpanubad, sahuhune ne due miglepew ne weyig ne migtulayas puun diye te inged te Idum taman te duen e weyig minsan hendei.<pb/>


text:
Te pegkarineg te me Muwabihanen te egpakiggira kandan ka tatelu ne Hari, impeumew ran e ka langun ne egpekeeleg e te panganiban, puun de iya te me bate pad peendiye te me buyag eyew te pegpakiggira, wey sikandan ka impasungu te giraanan.


text:
Te peggimata ran te maselem, wey te migsilaan e te aldew ka weyig, nakita ran ne migmalalab e ka weyig iling te langesa.


text:
Ne migkahi sikandan, “Langesa ma mule seini! Migpeehetey en iya ka me sundalu te tatelu ne Hari wey migpeyimhimatayey e sikandan, kuwa kid e, egpanguen tad ka me kasangkapan dan.”<pb/>


text:
Piru te pegginguma ran e diye te kampu te matig-Israil, migmanasindeg e ka me matig-Israil wey migpakiggira kandan, taman te nakapallahuy e sikandan. Ne inlupug sikandan te me matig-Israil te migpangimatey taman te ugpaan dan.


text:
Indereetan dan ka me siyudad, wey ka tagse sabeka kandan migpandegpak te me batu diye te meupiya ne tane taman te nabunbunan e seini. Ne insubung dan man‑e ka me sebseb te weyig wey impameled dan ka me mabehas ne me kayu. Ka Kir-Harisit wey ka alad ne batu naan de kayi ka nasame, piru inlingutan wey inlusuran seini te me sundalu ne nanguyan te lambuyug wey natalu ran e.<pb/>


text:
Te pegkakita te Hari te Muwab ne egkatalu e sikandan, induma rin e ka pitu ne gatus (700) ne me sundalu rin ne kampilan se me panganiban, wey inggeraman dan e te eglusud ka me sundalu ne kuntere dan eyew egpakabaye sikandan peendiye te Hari te Idum, piru ware sikandan nakabaye.


text:
Purisu, ingkuwa te Hari ka panganey ne anak din ne lukes ne iyan perem egsubal kandin eghari, wey impanubad din e ne intutung diye te alad te siyudad ne matikang wey makepal. Ne puun dutu, nabelu-belu e ka me matig-Muwab te me matig-Israil, purisu nangawe e diye ka me matig-Israil wey nanguli e diye te inged dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbulig ni Ilisyu te egkaayu-ayu ne balu</t><br/>Sabeka ne aldew, due balu ne malitan ne asawa dengan te sabeka ne prupita ne miggendiye te ki Ilisyu ne migbalbalukan ne migkahi, “Migpatey e ka suluhuanen nu, ne asawa ku. Nakanengneng ka ne ka suluhuanen nu, due pegkaaldek te Magbebaye. Piru kuntee, seinid e ka etew ne neutangan din, eg-angayen din e ka daruwa ne anak ku su eg-uripenen din e isip bayad te utang.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Ilisyu kandin, “Nekey‑a ka igkabulig ku keykew? Nangeni a, nekey a ka kasangkapan nu diye te baley nu?” Ne migtabak sikandin, “Warad iya, gawas te deisek naan de ne lana.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Ilisyu, “Hendiye ka te me sumbaley nu, sambey ke naa te ware tahu ne me banga wey masuluha nu te egsambey.


text:
Seled ke naa diye te baley niyu wey lelekeb kew se taltalaanak. Panahui nu naa te lana ka me banga, ne emun ke egkapenu e, irapig nud e.”


text:
Purisu miggipanew e ka malitan te peggimu te ingkahi ni Ilisyu. Te nekeuli e sikandin, miglelekeb e sikandan se taltalaanak. Ne impamehayan e sikandin te me anak din te banga wey inggipenu din e seeye te lana.


text:
Te napenu e ka langun ne me banga, migkahiyan din e ka me anak din, “Behayi e pa man‑e te banga.”<pb/>Ne migtabak ka anak din, “Warad e banga.” Ne migpeeneng-eneng e ka lana ne egtulayas.<pb/>


text:
Te nahuhuran e te malitan si Ilisyu, migkahi e si Ilisyu, “Na, ibelegye nud e ka lana wey bayari nud ka utang nu. Ne ka same naa, egpekeuyag e kaniyu te taltalaanak.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-uyag ni Ilisyu te anak te meyaman ne malitan</t><br/>Sabeka ne aldew, miggendiye si Ilisyu te inged te Sunam. Ne due meyaman ne malitan ne mig-ugpe diye, ne migpehes migginggat kandin ne egkeen. Tagse eglihad sikandin dutu, egtulan iya sikandin eyew egkeen.


text:
Migkahiyan te malitan ka asawa rin, “Nakanengneng a ne ka etew ne layun egtulan kayi te kanta, matulus ne suluhuanen te Manama.


text:
Egkaayun buwa ne eggimu ki te deisek ne sinabeng dutu te atep, ne egtahuan ta te hibatanan, lamisa, bangku wey sulu eyew due egkeyirehaan din ke eggendini sikandin.”<pb/>


text:
Sabeka ne aldew, miggendiye si Ilisyu te Sunam. Ne migpamaneyik e sikandin diye te sinabeng eyew eggimmeley diye.


text:
Ne insuhu din ka suluhuanen din ne si Gihasi, “Umawa nu ka matig-Sunam ne malitan.” Sikan naa ka in-umew rin e ka malitan wey miggendiyad e te kandin. Te duen e ka malitan,


text:
migkahiyan e ni Ilisyu si Gihasi, “Insei nu naa sikandin kuntee ke nekey ka igkabales ta kandin te peg-atiman din kanta. Duen naa igpalalag din kanta diye te Hari wey ke diye naa te pangulu te me sundalu?”<pb/>Ne migtabak ka malitan, “Matubung e ka keugpe ku kayi duma te me karumaan ku.”<pb/>


text:
Ne migkahi e si Ilisyu, “Nekey naa mule ka egkeyimu ta kandin?”<pb/>Ne migtabak si Gihasi, “Ware anak din, wey buyag e ka asawa rin.”


text:
Ne migkahiyan e man‑e ni Ilisyu si Gihasi, “Umawa nu pa man‑e sikandin.” Te pegginguma te malitan, diye de sikandin migsasindeg te gumawan.


text:
Ne migkahi si Ilisyu, “Puun kuntee, te iling ded kayi ne aldew te seup ne leg‑un, egsapipi kad e te anak nu ne lukes.”<pb/>Ne migtabak ka malitan, “I, kene ke ma genendue ahalen, kene ka uubat, suluhuanen ke pe ma te Manama.”<pb/>


text:
Piru, naberes iya ka malitan, wey mig-anak sikandin te lukes te iling iya ne timpu te ingkahi ni Ilisyu.<pb/>


text:
Sabeka ne aldew te migtulin e ka bate, migsundul sikandin te amey rin diye te kamet duma te me talaggaani.


text:
Ne sahuhune ne migpanguleyi ka bate diye te amey rin ne migkahi, “Masakit ka ulu ku, masakit ka ulu ku!”<pb/>Ne migkahiyan e te amey te bate ka sabeka te me suluhuanen din, “Uyana nu pa ka bate diye te iney rin.”<pb/>


text:
Ne insapipi e te suluhuanen ka bate peendiye te iney rin. Ne inggibe e te iney ka bate taman te meudtu, nataman nabigtawan e ka bate.


text:
Ne dutu, insapipi e te iney ka bate peendiye te ampew ne sinabeng, wey impeyibat din e diye te hibatanan ni Ilisyu ne prupita. Ne inlekeban din e ka gumawan wey miggipanew e sikandin.


text:
Nataman, in-umew rin e ka asawa rin te migkahi, “Peuyani a te sabeka ne suluhuanen wey sabeka ne asnu, eyew egpakaragdahew a egpekeendiye te suluhuanen te Magbebaye ne Manama, wey eyew mahaan e re egpakalibed.”


text:
Ne migkahi ka asawa rin, “Mania te egkeupian ka ne eggendiye kuntee? Te kene mem pad kuntee ne an-anayan ne pegsile te bulan wey ke Aldew te Peggimeley naa?”<pb/>Ne migtabak ka malitan, “Egkaayun ded sika.”


text:
Ne dutu insakangan din e ka asnu wey migkahiyan din e ka suluhuanen din, “Kuwa kid! Ne kene nu naa pepahan-ganara seini gawas ke egkahiyan ku sikeykew.”


text:
Sikan naa ka miggipanew e sikandin ka miggendiye ki prupita Ilisyu diye te bubungan te Karmil. Te madmariyu pad sikandin, nakite e sikandin te prupita ne si Ilisyu, sikan naa ka migkahiyan e ni Ilisyu ka suluhuanen din ne si Gihasi, “Pitawa nu! Sika ka malitan ne matig-Sunam ne egpeendini kanta.


text:
Pallahuy ka ka egsinug-ung kandin wey insei nu ke meupiya red sikandin. Insei nu sikandin ke meupiya red ka asawa rin wey ka anak din.”<pb/>Te neinsaan e ni Gihasi ka malitan, migtabak ka malitan kandin ne miggenendue, “Meupiya key red.”


text:
Piru te pegginguma rin e diye te ki Ilisyu diye te bubungan, migpanimbuel e sikandin diye te tangkaan ni Ilisyu ne miggen-gen te paa ni Ilisyu. Ne migdugpu si Gihasi eyew te pegpaawe te malitan, piru insaparan sikandin ni Ilisyu te migkahi, “Balahara nu sikandin! Su amana nalaggew sikandin, inggeles seini te Magbebaye wey wara a nikandin panengnenga.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka malitan, “Ahalen, wara a migbuyu keykew te anak ne lukes, migkahiyan ku mem pad iya sikeykew te kena a ubati.”


text:
Ne migkahiyan e ni Ilisyu si Gihasi, “Taggel kad, uyana nu seini se tuked ku, wey hendiye ka te baley te malitan. Ke due egkasinug-ung nu, kene ka elit-elit, wey ke due eg-elit-elit keykew, kene ka tabak. Pegginguma nu, iragket nu naa ka tuked ku diye te ulaula te bate.”<pb/>


text:
Piru migkahi ka iney te bate, “Mengeyibet te manekal ne Magbebaye ne Manama wey keykew, te kena a iya eg-uli ke kene ku egkaruma sikeykew.” Sikan naa ka migparumeey e sikandan peendiye te baley te malitan.


text:
Ne miggun-e e mule si Gihasi wey imparagketan din e te tuked ka ulaula te bate, piru ware nekeyimata ka bate. Sikan naa ka migpalilibed e si Gihasi diye te engki Ilisyu ne migkahi kandan, “Ware nekeyimata ka bate.”<pb/>


text:
Te nekeume e si Ilisyu diye te baley, migpamaneyik e sikandin diye te sinabeng wey nakita rin e ka bate ne migpatey e ne impaley-as diye te hibatanan din.


text:
Ne migseled sikandin wey miglelekeb, wey daruwa ran naan de te bate. Ne dutu, mig-ampu e sikandin diye te Magbebaye ne Manama.


text:
Nataman, migkatut e si Ilisyu diye te hibatanan wey miglangkeban din e ka bate, wey impalenged din ka be‑be din diye te be‑be te bate, wey ka mata rin diye te mata te bate, wey ka me belad din diye te me belad te bate. Te sasangan e sikandin ka miglangkeb te bate, migmeinit e ka lawa te bate.


text:
Ne migsasindeg e man‑e si Ilisyu wey miggiphipanew diye te sinabeng, nataman migkatut e man‑e sikandin diye te hibatanan wey miglangkeban din e man‑e ka bate. Ne dutu, nakaatise e ka bate te kapapitu, nataman miggimelat e sikandin.


text:
Ne dutu, in-umew e ni Ilisyu si Gihasi te migkahi, “Umawa nu ka iney te bate.” Sikan naa, in-umew rin e ka malitan. Te pegginguma te malitan, migkahi e si Ilisyu, “Seini red ka anak nu, sapipiya nud e sikandin.”


text:
Ne migdugpu e ka malitan wey mig-usengul sikandin diye te paa ni Ilisyu. Ne insapipi rin e ka anak din wey miglihawang e sikandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka daruwa pad man‑e ne kein-inuwan</t><br/>Nataman, miglibed e si Ilisyu diye te inged te Gilgal. Te seeye ne timpu, due dakel ne gutas su gulabung te seeye ne inged. Sabeka ne aldew, miglibulung ka punduk te me prupita duma kandin, ne migkahiyan din ka suluhuanen din, “Iriken nu ka dakel ne kuren, wey pakihulay ka te igpakeen ta te seini se me prupita.”


text:
Ne sabeka kandan ka miggendiyad e te mabbenes eyew egpakihulay, wey nakakita sikandin te laag ne egpekeiling te tebesal. Ne migpamupu e sikandin te eleg din de te eg-uyan. Te nakalibed e sikandin, impangalad din e seini wey insubuk din e te kuren minsan ware din nataheyi ke nekey seeye.


text:
Ne impangeun dan e seini eyew igpakeen e te me etew. Piru te egbunsud e sikandan ka egkeen kayi, migbalbalukan sikandan ne migkahi, “Suluhuanen te Manama, egpakapatey ma mule seini se egkeenen!” Sikan naa ka ware dan e seini keena.


text:
Ne migkahi si Ilisyu, “Uyani a te harina.” Ne imbukbukan din e ka kuren te migkahi, “Na, isendad niyud seini te me etew.” Ne dutu, naawe e ka egpekeyilu dutu.<pb/>


text:
Sabeka ne aldew, due etew ne diye egpuun te inged te Baal-Salisya. Mig-uyan sikandin te daruwa ne pulu ne buuk ne paan ne inggimu puun te sibada, puun seeye te an-anayan ne nahaani ne sibada. Ne mig-uyan man‑e sikandin te iyam nahaani ne sibada wey imbehey rin seini ki Ilisyu. Ne migkahiyan ni Ilisyu ka suluhuanen din, “Ibehey nu seini diye te me etew eyew igpakeen kandan.”<pb/>


text:
Ne migtabak ka suluhuanen din, “Kene buwa ma mule ne eleg seini te sabeka ne gatus (100) ne me etew?”<pb/>Piru mig-abey si Ilisyu migkahi, “Ibehey nu seini te me etew su migkahi ka Magbebaye ne Manama te kene dan de seini egkaamin wey duen pad egkasame.”


text:
Purisu insendad e te suluhuanen seeye diye te me etew. Ne nangeen e sikandan wey duen pad iya nasame sumale te ingkahi te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkabawii ni Naaman</t><br/>Ne due etew ne egngaranan ki Naaman, kumandir sikandin te me sundalu te Hari te Aram ne migngaranan ded degma te Sirya. Amana igkahale sikandin te Hari su taheed te migpangulu sikandin te me sundalu, imbulihan layun sikandan te Manama te pegtalu te me kuntere dan. Mabulut sikandin ne sundalu piru ibungen.


text:
Na kuntee, te pegpakiggira te matig-Sirya diye te Israil, nakarakep sikandan te beyi-beyi ne neyimu e ne suluhuanen te asawa ni Naaman.


text:
Sabeka ne aldew, migkahiyan te beyi-beyi ka ahalen din ne malitan, “Meupiya perem ke egpekeendiye ka ahalen ku te prupita ne diye mig-ugpe te Samarya eyew egkabawian sikandin te ibung din!”


text:
Te pegkarineg ni Naaman te ingkahi te beyi-beyi ne matig-Israil, miggendiyaan din e ka ahalen din ne Hari wey ingguhud din e seini.


text:
Ne migkahi ka Hari te Sirya, “Hendiye ka, egpeuyanen ku sikeykew te sulat para te Hari te Israil.”<pb/>Sikan naa ka miggipanew e sikandin ne mig-uyan te tatelu ne gatus wey hep‑at ne pulu (340) ne kilu ne pelata, wey hen‑em ne pulu wey walu (68) ne kilu ne bulawan, wey sapulu ne mateles wey iyam pad ne kumbale.


text:
Ne in-uyan ni Naaman ka sulat diye te Hari te Israil ne miggenendue, “Te seini ne sulat, igpeila ku keykew ka upisyal ku ne si Naaman. Eghangyu a keykew te bawii nu sikandin te ibung din.”<pb/>


text:
Te pegkeimpus te Hari te egbasaa te sulat, imbindas din e ka kumbale din te migbalbalukan ne migkahi, “Manama a? Duen naa katenged ku te pegbuut ne egpatey wey ke egkeuyag pad ka etew ne egderalu? Mania te egpabawian din keddi seini se ibungen ne etew? Egpamitew re iya sikandin te egpuunan ne egpekeg-ehet key!”<pb/>


text:
Piru te pegkarineg ni Ilisyu ne suluhuanen te Manama te imbindas te Hari te Israil ka kumbale din, migpeuyan e sikandin te guhuren ne miggenendue, “Mania te imbindas nu ka kumbale nu? Ipeendini nu sikandin te keddi eyew egkatahaan din ne due prupita kayi te Israil.”


text:
Purisu miggendiyad si Naaman duma te me kudde wey me karwahi rin, ne diyad iya migsanggel te gumawan te baley ni Ilisyu.


text:
Ne migsuhu si Ilisyu te suluhuanen te pegkahi kandin, “Hendiye ka te Weyig ne Hurdan, lenep ka te kapapitu eyew egkeulian en iya sika se ibung nu.”<pb/>


text:
Piru mig-awe de iya si Naaman ka nabelu-belu ne migsagsahukul ne migkahi, “Kahiyen ku ke eglihawang sikandin ka egsinug-ung keddi, wey eg-umawen din ka ngaran te Magbebaye ne Manama rin wey igtel-eb din ka belad din kayi te ibung ku eyew egkeulian ad!


text:
Duen man ded iya weyig ne Abana wey Parpar diye te Damasku, ne meupiya pad du te me weyig kayi te Israil. Mani bes ke diye e re iya egseneb eyew egkeulian ad!” Ne miggipanew e sikandin ne nabelu-belu.


text:
Piru miggendiyaan si Naaman te me suluhuanen din wey migkahiyan, “Ahalen, ke egsuhuen ka te prupita te malised ne eggimuwen, kene nu naa eggimuwen seini? Eggimuwen nu iya, ne iyan naan pa sika se egpaseneben ke re ne egkeulian kad e.”<pb/>


text:
Sikan naa ka migtupang e si Naaman diye te Weyig ne Hurdan wey miglenep e sikandin te kapapitu sumale te inlalag te suluhuanen te Manama, ne ka sapu din, neulian e wey nekeiling e te sapu te bate pad wey neulian e sikandin.


text:
Nataman, miglibed e si Naaman duma te me etew rin diye te suluhuanen te Manama, wey migsasindeg sikandin diye te tangkaan din ne migkahi, “Kuntee, nakanengneng ad te ware lein ne manama angin e te Manama te Israil, purisu dawata nu ka dasag puun te suluhuanen nu.”


text:
Piru migtabak si Ilisyu, “Egpahunlibet a te manekal ne Magbebaye ne Manama ne impamakey ku, te kenaa iya egdawat minsan nekey.”<pb/>Ne minsan migpamehes si Naaman ne egparawat te dasag din piru ware iya migdawat si Ilisyu.


text:
Purisu migkahi si Naaman, “Ke kene ka egdawat, peuyana a ubag nikeykew te tane ne eleg ne igdulan te daruwa ne kudde<n>anak seini te asnu wey te kudde.</n> ne eg-uyanen ku te peg-uli ku su eyew due egkapes-ekan ku te altar. Su puun kuntee kena ad eghalad te egtutungen diye te lein ne manama su ka Magbebaye ne Manama naan de iya.


text:
Piru egpasayluwen a perem te Magbebaye ne Manama ke egdumeen a te ahalen ku ne eggendiye te timplu te manama te Sirya ne si Rimmun eyew egpanimbuel wey egsimba kayi. Egpasayluwen a perem te Magbebaye ne Manama!”<pb/>


text:
Ne migkahi si Ilisyu, “Uya, ne hipanew kad ne malinawen.”<pb/>Piru te marani pad ka nabayaan ni Naaman,


text:
migsuman-suman si Gihasi ne suluhuanen ni Ilisyu, “Amana re ne hiid‑uwen ka ahalen ku ki Naaman ne matig-Sirya su ware din dawata ka igbehey kandin. Igpahunlibet ku te manekal ne Magbebaye ne Manama, egtalukunan ku sikandin wey egbuyuan ku te minsan nekey.”


text:
Sikan naa ka mig-iyal-iyal migtalukun si Gihasi ki Naaman. Te pegkakita ni Naaman ne due migpallahuy ne eglupug kandin, migpamaneug e sikandin te karwahi rin ka egsinug-ung. Ne mig-inse si Naaman, “Nekey naan e, meupiya kew red?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Gihasi, “Uya meupiya man ded, insuhu a te ahalen ku su epakahiyan ka te due daruwa ne kanakan ne me prupita ne sikan pad iya miglepew puun diye te bubungan te Ipraim, behayi nu ubag sikandan te tatelu ne pulu ne kilu ne pelata wey daruwa ne mateles ne kumbale.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Naaman, “Ne, kuwa kad iya te pitu ne pulu (70) ne pelata.” Ne impehes e ni Naaman si Gihasi ne egdawat dutu, ne intahu din ka pelata diye te daruwa ne puyungut. Ne dutu, imbehey rin e seeye duma te daruwa ne kumbale diye te daruwa ne suluhuanen. Sikandan ka mig-uyan dutu para ki Gihasi.


text:
Piru te pegginguma enni Gihasi diye te baley ne in-ugpaan ni Ilisyu ne diye te bubungan, ingkuwa rin e ka me puyungut wey ka me kumbale diye te daruwa ne suluhuanen wey intahu din e diye te baley. Ne impeyipanew rin e sikandan.


text:
Nataman, miggendiyad e sikandin ki Ilisyu. Ne mig-insaan sikandin ni Ilisyu, “Hendei kaa migpuun Gihasi?”<pb/>Ne migtabak si Gihasi, “Kayi man de iya ahalen.”<pb/>


text:
Piru migkahi si Ilisyu, “Kahiyen nu buwa ne ware migduma keykew ka panisingan ku? Nakita ku ka pegpamaneug te etew te karwahi rin eyew te pegsinug-ung keykew. Kene pad ne aldew kuntee te pegdawat te seleppi, me kumbale, me parasan, me ulibuwan, karniru, baka, wey me lukes wey malitan ne suluhuanen.


text:
Purisu ka ibung ni Naaman, eggalin due te keykew wey diye te kabuhalan nu te ware egkatamanan.” Te peg-awe e ni Gihasi, sahuhune ne migmaangkag e iling te binggala ka laplap din tenged te ibung.<pb/>


text:
<br/><t>Ka wasey ne miggampung</t><br/>Sabeka ne aldew, migparani ki Ilisyu ka duma ne me prupita wey migkahi, “Malig-et e seini se temuwanan ta.


text:
Tuhuti key ne eggendiye te Weyig ne Hurdan eyew egpanggeed te igbebaley ney eyew due egkeugpaan ney.”<pb/>Ne mig-uyun si Ilisyu.<pb/>


text:
Ne migkahi ka sabeka kandan, “Ahalen, dumeyi key ubag nikeykew.” Ne mig-uyun si Ilisyu ne egduma kandan.


text:
Purisu migdume e sikandin kandan. Te pegginguma ran diye te Weyig ne Hurdan, migbunsud e sikandan ka egpameled te me kayu.


text:
Piru te sasangan e sikandan ka egpameled, due sabeka kandan ne napesukan te wasey rin wey neulug e diye te weyig. Ne migbalbalukan sikandin ka migkahi, “Etuwey ahalen! Insambayan ku pe man de mule seeye!”<pb/>


text:
Ne mig-inse si Ilisyu, “Hendei neulug?”<pb/>Ne impanulu din e sikandin ke hendei seeye neulug. Ne dutu, migtamped te sugpang si Ilisyu, wey in-antug din diye te neuluhan te wasey, wey miggampung e ka wasey.


text:
<br/><t>Ka pegkatalu te me sundalu te Sirya</t><br/>Sabeka ne aldew, migpakiggira te Israil ka Hari te Sirya. Inlibulung din ka me upisyal rin wey ingkahiyan din ke hendei ka naalam din ne egkekampuwan dan.


text:
Piru impanpanayan ni Ilisyu ka Hari te Israil te migkahi, “Kene ka baye te seeye ne inged su diye egkekampu ka Hari te Sirya.”


text:
Purisu kamasulug panpanayi te Hari te Israil ka me mahinged dutu sumale te ingkahi ni Ilisyu eyew egpakabantey sikandan.<pb/>


text:
Ne nakapabelu seeye te Hari te Sirya. Purisu impeumew rin e ka me upisyal rin te migkahi, “Hentew‑a kayi te kaniyu ka egpanugtul te me planu ku diye te Hari te Israil? Hentew‑a kaniyu ka eglapig te Hari te Israil?”<pb/>


text:
Ne migkahi ka sabeka te me upisyal rin, “Ware kayi te kanta Mahal ne Hari. Si Ilisyu ne prupita te Israil ka talagpangguhud te Hari te Israil te langun ne eglalahen nu, minsan ka planu nu te heles de.”<pb/>


text:
Ne migsuhu ka Hari te Sirya ne migkahi, “Ke iling ma rue, pamitawa niyu ke hendei sikandin eyew egpakasuhu a te egdakep kandin!”<pb/>Ne due nakahuhud te Hari ne diye te Dutan si Ilisyu.


text:
Ne migsuhu e sikandin te migmangudde ne me sundalu wey migmanguntud te karwahi eyew eglingut te siyudad. Marusilem e sikandan nekeuma.


text:
Pegkamaselem, te peglihawang te suluhuanen ni Ilisyu, nakita rin ka me sundalu ne migmangudde wey migmanguntud te karwahi ne nakalingut te siyudad. Ne migkahi e sikandin, “Keyey ahalen! Nekey naan e ka eggimuwen ta?”<pb/>


text:
Ne mig-ampu e si Ilisyu ne migkahi, “Magbebaye ne Manama, bulihi nu ne egkita ka suluhuanen ku.” Ne dutu impakite e te Magbebaye kandin ka me bubungan ne neempet te me kudde wey hapuy ne me karwahi ne nakalingut ki Ilisyu.<pb/>


text:
Te sasangan e ne egpeendiye te ki Ilisyu ka me kuntere, mig-ampu e sikandin diye te Magbebaye ne migkahi, “Magbebaye, ke egkaayun ne butura nu sikandan.” Ne dutu, nabutud en iya sikandan sumale te imbuyu ni Ilisyu.


text:
Ne migparaniyan ni Ilisyu ka me sundalu wey migkahiyan, “Kene ne seini ka dalan peendiye te siyudad. Ikul kew te laheng ku su igpanulud ku sikaniyu diye te etew ne egpamitawen niyu.” Ne in-uyan din e sikandan diye te Samarya.<pb/>


text:
Te pegginguma ran diye te Samarya, mig-ampu e man‑e si Ilisyu ne migkahi, “Magbebaye, ipeyimelat nud e ka me mata ran eyew egpakakite e sikandan.” Ne dutu, impeyimelat e sikandan te Magbebaye wey nakita ran ne diyad e sikandan te taliware te Samarya.<pb/>


text:
Te pegkakita te Hari te Israil kandan, migkahiyan din e si Ilisyu, “Menua, egpangimatayan kud e sikandan?”


text:
Ne migtabak si Ilisyu, “Mahal ne Hari, ka naddakep ta te pegpakiggira, ware te ma pangimatayi, iyan naan pa sikandan. Pakeena nu sikandan eyew egpakalibed e sikandan diye te ahalen dan.”


text:
Purisu migpaandam te sahakeen ka Hari. Te nekeimpus e sikandan ka migkeen wey mig-inum, impeyipanew rin e sikandan wey impalibed e diye te ahalen dan. Ne pegkapenga dutu, migpeeneng-eneng pad man‑e sikandan ka miglusud te Israil.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglusud te Sirya te Samarya</t><br/>Piru nataman, inlibulung ni Hari Bin-Hadad ne Hari te Sirya ka langun ne sundalu rin eyew egpakig-ehet te Israil. Ne miggipanew e sikandan wey miglingutan dan e ka Samarya.


text:
Ne puun due, miggingumaan te masumpit ne gutas ka Samarya, su minsan ka ulu te asnu, igbelegye e te me etew te walu ne pulu ne pelata, wey ka sabeka ne sakug ne tei te selepati, igbelegye e te lalimma ne pelata.<pb/>


text:
Sabeka ne aldew, taheed te miggiphipanew ka Hari te Israil diye te alad te siyudad ne batu ne matikang wey makepal, due malitan ne migbalbalukan kandin ne migkahi, “Mahal ne Hari, bulihi a!”<pb/>


text:
Ne migtabak ka Hari, “Ke kene egbulig ka Magbebaye ne Manama keykew, egmenuwen ku naa te egbulig sikeykew? Ware trigu ku wey binu!”


text:
Nataman, mig-inse e ka Hari kandin, “Nekey‑a ka igkalaggew nu?”<pb/>Migtabak ka malitan, “Migkahi ka seini ne malitan te egkeenen ney kun ka anak ku kuntee, ne seup ne aldew, ka kandin e degma.


text:
Sikan naa ka inggilutu ney e ka anak ku wey ingkeen ney e. Te seup e ne aldew, migkahiyan ku sikandin te anak din e degma ka egkeenen ney, piru inggeles din e ka kandin.”<pb/>


text:
Te pegkarineg te Hari te inlalag te malitan, imbindas din e ka kumbale din. Neyitabu seeye te sasangan pad sikandin ka miggipanew diye te batu ne alad te siyudad ne matikang wey makepal. Ne nakita sikandin te me etew ne migsaluub te saku<n>Iyan igpasabut kayi ka meitem wey egdehes ne manggad ne inggimu puun te bulbul te kambing ne igsaluub te timpu te peglungku wey ke eg-inniyug naa te sale.</n> ne impariralem te kumbale din.


text:
Ne migkahi sikandin, “Eglegparan a perem te Manama ke kene ku egkatamperan te ulu si Ilisyu ne anak ni Sapat te seini ne aldew.”


text:
Te seeye ne timpu, diye si Ilisyu te baley rin duma te me impurtanti ne igbuyag te Israil. Migsuhu ka Hari te sabeka ne etew diye te ki Ilisyu. Piru te ware pad migginguma ka suluhuanen ne insuhu te Hari, migkahiyan e ni Ilisyu ka me igbuyag, “Pitew kew, migsuhu ka mangngimatey ne Hari ne igpatamped ka ulu ku. Emun ke eglepew ka suluhuanen ne insuhu din, ilekeb niyu ka gumawan wey kene niyu sikandin paselera su migsinundul kandin ka Hari.”


text:
Piru taheed te sasangan pad sikandin ka egpangasak, miggingume e ka suluhuanen wey ingguhud din e ka inlalag te Hari, “Ka seini ne karereetan, diye egpuun te Magbebaye ne Manama! Mania te egpabulus e pad ka egtetahad te bulig din?”<pb/>


text:
Ne migkahi si Ilisyu, “Pammineha nu ka inlalag te Magbebaye ne Manama: Te iling ded ne uras kayi kaaselem, igbelegye naan de diye te palingkiyan te Samarya ka senge-hantang ne harina te sabeka ne pelata wey ka daruwa ne gantang ne sibada te iling ded ne kentiddad.”<pb/>


text:
Piru migkahiyan si Ilisyu te sinalihan ne upisyal ne duma te Hari, “Egbusbusen naa te Manama ka egkakeen puun te langit? Kene egkeyitabu ka ingkahi nu!”<pb/>Ne migtabak si Ilisyu, “Egkakita nu seini piru kene ka egpakakeen kayi.”<pb/>


text:
Ne due hep‑at ne ibungen diye te lihawangan te gumawan te siyudad. Migpalalahey sikandan ne migkahi, “Mania te egpinpinnuu ki re kayi te egpatey ki man ded?


text:
Ke egseled ki te siyudad, egkapatey ki te gutas, wey emun ke kayi ki re man‑e egpinpinnuu, iling ded iya man‑e. Meupiya pad ke eggendiye ki te kampu te matig-Sirya, ne emun ke kene ki eggimatayan, egkeuyag ki. Piru ke eggimatayan ki nikandan, ne egpatey ki ma iya.”


text:
Ne hengkayi te egpangilumkilum e, migligkat e sikandan ka eggendiye te kampu te matig-Sirya. Piru te pegginguma ran diye, warad e me etew.


text:
Tenged su imparineg sikandan te Magbebaye ne Manama te dahing te me karwahi wey me kudde wey masulug ne me sundalu, nakakahi ka tagse sabeka kandan, “Pitew kew, imbayaran e te Hari te Israil ka me Hari te Hitihanen wey te Ihiptuhanen eyew egpakig-ehet kanta.”


text:
Purisu te egkasagkup e, migpamallahuy e sikandan wey impangengkeran dan e ka me balungbalung dan, me kudde dan, wey ka me asnu ran. Nangawe sikandan diye te kampu ne ware nanguwa te minsan nekey ne kasangkapan dan.<pb/>


text:
Te pegginguma te me ibungen diye te kampu, migseled e sikandan te hun‑a ne balungbalung. Ne migkeen e sikandan wey mig-inum e wey impanguyan dan e ka me pelata, me bulawan, wey me kumbale ne nakita ran. Ne miglihawang e sikandan wey impangeles dan e seeye. Nataman, migseled e man‑e sikandan diye te lein ne balungbalung wey iling ded ka inggimu ran.


text:
Nataman, migpalalahey e sikandan ne miggenendue, “Kene ne meupiya seini se eggimuwen ta. Su ka seini ne aldew, aldew te meupiya ne panugtulen, ne ware ta mule iwangal-wangal. Emun ke egpasigpawaan te pad seini, kema ke eglegparan ki. Kuwa kid e, eglibed ki diye te siyudad eyew igpanengneng seini diye te me upisyal te Hari.”


text:
Purisu miglibed sikandan diye te siyudad wey inlalahan dan e ka me talagtameng te gumawan te siyudad te miggenendue, “Miggendiye key te kampu te me matig-Sirya, wey ware minsan sabeka ne nakita wey narineg ney diye! Me kudde naan de wey me asnu ne impangiket, wey ware nabalbalawi ka me balungbalung.”<pb/>


text:
Te sikan de, migbalbalukan e ka me talagtameng te gumawan te siyudad ne migpangguhud diye te me etew. Ne ka guhuren, nekeyinguma diye te palasyu.


text:
Ne mig-enew ka Hari te seeye ne marusilem wey migkahiyan din ka me upisyal rin, “Egnangenan ku sikaniyu te planu te matig-Sirya. Nakataha sikandan ne egpanggutasan ki, sikan naa ka mig-awe e sikandan diye te me balungbalung dan wey miggeles e diye te me kamet su mig-isip sikandan ne eglihawang ki te siyudad ka egpamitew te egkeenen ta, ne egpandakepen kid e nikandan wey eg-ahawen dan e ka siyudad.”<pb/>


text:
Ne migtabak ka sabeka te me upisyal rin, “Duen ma iya kudde ta ne nasame diye te siyudad. Suhu ke naa te me etew ne egpepanguddeen te lalimma ne me kudde eyew egleuy diye. Ne balahad e ke eggimatayan sikandan, su iling man ded ke eg-uugpe sikandan kayi, egpatey man ded duma kanta. Ne egpitawen te naa ke nekey ka egkeyitabu.”


text:
Purisu mig-alam sikandan te daruwa ne etew ne eg-untud te karwahi. Insuhu sikandan te Hari ne egpanengnengen ke nekey ka neyitabu te me sundalu te Sirya.


text:
Ne in-ikul ran e ka nabayaan te me matig-Sirya taman diye te Weyig ne Hurdan, wey nakita ran ka natalagtag ne me kumbale wey me kasangkapan diye te dalan ne neengkeran te me matig-Sirya ne migpamallahuy. Ne miglibed e ka daruwa ne me suluhuanen ne insuhu wey impangguhuran dan e ka Hari.


text:
Ne dutu, miglihawang e ka me etew wey impanguwa ran e ka me kasangkapan diye te kampu te matig-Sirya. Ne ka senge-hantang ne harina wey ka daruwa ne gantang ne sibada, igbelegye naan de te sabeka ne pelata sumale te ingkahi te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Ne in-alam e te Hari ka sinalihan din ne upisyal ne iyan egpatamengen te gumawan te siyudad. Piru insusukeung de sikandin wey indiri-diekan te me etew diye te gumawan, wey migpatey iya sikandin sumale te ingkahi te prupita ne si Ilisyu te timpu ne miggendiye te baley rin ka Hari.


text:
Su migkahiyan te prupita ka Hari, “Te iling ded ne uras kayi kaaselem, igbelegye naan de diye te palingkiyan te Samarya ka senge-hantang ne harina te sabeka ne pelata, wey ka daruwa ne gantang ne sibada te iling ded ne kentiddad.”


text:
Ne migkahi ka sinalihan ne upisyal diye te ki Ilisyu, “Egbusbusen naa te Manama ka egkakeen puun te langit? Kene egkeyitabu ka ingkahi nu!” Piru migtabak si Ilisyu, “Egkakita nu seini piru kene nu egkaheraman ka ingkahi ku ne keenen.”


text:
Ne seeye iya ka neyitabu kandin, insusukeung wey indiri-diekan sikandin te me etew wey migpatey e.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglibed te malitan ne matig-Sunam</t><br/>Sabeka ne timpu, migkahiyan ni Ilisyu ka malitan ne matig-Sunam ne in-uyag din se anak, “Awe ka duma te pamilya nu, wey hendiye kew te inged ne igkeupii niyu, tenged su migkahi ka Magbebaye ne Manama te due egginguma ne gutas te seini ne inged seled te pitu ne leg‑un.”


text:
Ne migpalintutuu ka malitan ki prupita Ilisyu, wey miggipanew e sikandin duma te pamilya rin wey diye mig-ugpe te inged te me Pilistihanen seled te pitu ne leg‑un.<pb/>


text:
Pegkapenga te pitu ne leg‑un ne gutas, miglibed e ka malitan diye te Israil puun te inged te me Pilistihanen. Ne miggipanew e sikandin peendiye te Hari ka egpeyid‑u-hid‑u ne iglibed ded diye te kandin ka baley rin wey ka tane din.


text:
Te seeye ne timpu, migpakiglalag ka Hari ki Gihasi ne suluhuanen ni Ilisyu. Ne migkahi ka Hari, “Guhuri e la te me kein-inuwan ne neyimu ni Ilisyu.”


text:
Te sasangan pad ne egpangguhud si Gihasi te Hari meyitenged te bate ne in-uyag ni Ilisyu, sahuhune ne miglepew ka malitan ne iney te bate, wey migpeyid‑u-hid‑u te Hari ne eggawi te baley wey tane din. Kahi ni Gihasi, “Mahal ne Hari, seini iya ka malitan, wey seini ka anak din ne in-uyag ni Ilisyu.”


text:
Ne mig-insaan e te Hari ka malitan meyitenged te neyitabu te anak din, wey impangguhuran din e ka Hari. Puun dutu, migsuhu ka Hari te upisyal rin ne iyan eg-atiman te malitan. Migkahi sikandin, “Ilibed nu ka langun ne kandin, minsan ka kentiddad te nenaggaani puun te aldew ne mig-awe sikandin taman kuntee.”<pb/>


text:
<br/><t>Miggimatayan ni Hasail si Bin-Hadad</t><br/>Sabeka ne aldew, miggendiye si Ilisyu te Damasku. Te seeye ne timpu migderalu si Hari Bin-Hadad ne Hari te Sirya, wey nakahiyan sikandin te egginguma si Ilisyu.


text:
Ne migkahiyan te Hari si Hasail, ka sabeka te me upisyal rin, “Uyan ka te dasag ne ibehey nu ki Ilisyu. Ne peinsei nu naa kandin ka Magbebaye ne Manama ke egkeulian naan pad ka dalu ku.”


text:
Purisu miggipanew e si Hasail ka mig-uyan te langun ne kasangkapan wey egkakeen puun te Damasku ne indulan din te hep‑at ne pulu (40) ne kamil. Te nekeume e si Hasail diye te ki Ilisyu, migkahi e sikandin, “Insuhu a te suluhuanen nu ne si Hari Bin-Hadad, ka Hari te Sirya ne egpeinseen keykew ke egkeulian kun naan pad sikandin te dalu rin?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Ilisyu, “Hendiye kad e wey kahii nu sikandin te egkeulian ded sikandin, piru impakite e keddiey te Magbebaye ne Manama ne egkapatey red iya sikandin.”


text:
Ne migmemetmetan ni Ilisyu si Hasail taman te neyilew e sikandin. Ne sahuhune ne migpandalawit si Ilisyu.


text:
Ne mig-insaan ni Hasail si Ilisyu, “Mania te migpandalawit ka, ahalen?”<pb/>Ne migtabak si Ilisyu, “Uya su natahaan ku ka makaliyas-liyas ne eggimuwen nu te me kabuhalan ni Israil. Egpanilaban nu ka me kampu ney, wey egpangimatayan nu ka me kanakan ney pinaahi te kampilan, wey egpanulengen nu ka me bate wey egpangebuan nu ka egkengaberes pad.”<pb/>


text:
Piru migkahi si Hasail, “Ahalen, egmenuwen ku te eggimu te iling due? Suluhuanen e re seini!”<pb/>Ne migkahi si Ilisyu, “Impakita keddiey te Magbebaye ne egkeyimu ka ne Hari te Sirya.”<pb/>


text:
Sikan naa ka mig-engkeran din e si Ilisyu wey miglibed e diye te ahalen din. Ne mig-insaan e sikandin, “Nekey‑a ka ingkahi ni Ilisyu?” Ne migtabak sikandin, “Migkahiyan a nikandin te egkeulian ke red.”


text:
Piru te seup ne aldew, migkuwa sikandin te makepal ne hinabel, wey insubid din. Ne dutu, imbunbunan din e ka ulaula te Hari taman te migpatey. Sikan naa ka si Hasail e ka nakasubal kandin ne mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Hihuram te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 21:1-20)</t><br/>Ne due anak ni Hihusapat ne si Hihuram ne neyimu ne Hari diye te Huda. Neyitabu seeye te igkalalimme e ne leg‑un te peghari ni Huram ne anak ni Ahab diye te Israil.


text:
Tatelu ne pulu wey daruwa (32) ka idad ni Hihuram te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te walu ne leg‑un.


text:
In-ikul rin ka mareet ne me hinimuwan te me Hari te Israil, iling te inggimu te me kabuhalan ni Ahab tenged su nakaasawa ma sikandin te anak ni Ahab. Mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Piru ware dereeti te Magbebaye ka Huda tenged te kasabutan din ki Dabid ne egpabulus eghari ka me kabuhalan din te ware egtamanan.<pb/>


text:
Te timpu te peghari ni Hihuram diye te Huda, migsupak kandin ka me matig-Idum wey mig-alam e te lein ne Hari dan.


text:
Ne miggendiye si Hihuram te Sair duma te langun ne talag-uyan te me karwahi rin. Inlingutan sikandan te me matig-Idum, piru impangimatayan din wey te me sundalu rin ka me matig-Idum te pegkamarusilem, wey nawahey ran iya ka me kuntere ne miglingut kandan. Piru nasi namallahuy ka me sundalu rin wey nanguli e diye te me ugpaan dan.


text:
Taman kuntee, migsupak ded te Huda ka me matig-Idum. Te seeye ded ne timpu, migsupak e degma ka siyudad te Libna.<pb/>


text:
Ka duma ne neyitabu te peghari ni Hihuram wey ka langun ne neyimu rin, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Huda.


text:
Ne migpatey e si Hihuram wey diye ded sikandin isabal te siyudad ni Dabid duma te me kaap-apuan din. Ne iyan e migsubal kandin mighari ka anak din ne si Ahasiyas.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Ahasiyas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 22:1-6)</t><br/>Te igkasapulu wey daruwa (12) ne leg‑un te peghari ni Huram ne anak ni Ahab diye te Israil, mighari e degma diye te Huda ka anak ni Hihuram ne si Ahasiyas.


text:
Daruwa ne pulu wey daruwa (22) ka idad ni Ahasiyas te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin te Hirusalim te sabeka ne leg‑un. Si Ataliya ka iney rin ne apu ni Umbri ne Hari te Israil.


text:
Mig-ikul red sikandin te me hinimuwan te pamilya ni Ahab wey mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, su mareet ma ka hinimuwan din iling te hinimuwan ni Ahab ne anuhang din.


text:
Ne migduma si Ahasiyas ki Huram ne anak ni Ahab te egpakiggira ki Hasail ne Hari te Sirya. Diye sikandan nekeg-uma te Ramut-Gilyad, ne diye napalii si Huram.


text:
Purisu miglibed e si Hari Huram diye te Hisril eyew egpeuli te pali din. Ne miggendiye te Hisril ka Hari te Huda ne si Ahasiyas ne anak ni Hihuram eyew egleuy kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-alam ki Hihu ne eghari te Israil</t><br/>Ne impeumew ni prupita Ilisyu ka sabeka te me prupita wey migkahiyan, “Pangandam ka, uyana nu diye te Ramut-Gilyad seini se banga ne due lana.


text:
Ne emun ke egpekeuma kad e diye, pamitawa nu naa si Hihu ne apu ni Hihusapat, ne anak ni Nimsi. Kahii nu sikandin te egpaaween puun te me duma rin wey parumaa nu sikandin keykew diye te sinabeng.


text:
Ne kua nu naa ka banga ne due lana, wey itisi nu ka ulu rin wey kahii nu, ‘Migkahi ka Magbebaye ne Manama, “In-alam ku sikeykew ne eghari te Israil.” ’ Ne emun ke egpekeimpus kad e, kene kad lamu-lamu, wey dagdahew kad hipanew.”


text:
Pegginguma rin diye, nalibulung e ka me ahalen te me sundalu. Ne migkahiyan din sikandan, “Due pangguhuren ku keykew ahalen!”<pb/>Ne mig-inse si Hihu, “Hentew‑a kanami?”<pb/>Ne migtabak ka prupita, “Sikeykew.”


text:
Sikan naa, migsasindeg si Hihu wey migseled te baley duma te kanakan, wey in-itisan e te kanakan te lana ka ulu ni Hihu wey migkahiyan, “Seini ka inlalag te Magbebaye ne Manama, ka Manama te Israil, ‘In-alam ku sikeykew ne eghari te keet-etawan ku ne matig-Israil.


text:
Himatayi nu ka ahalen nu ne Hari, ne anak ni Ahab, eyew egkasulian ku si Hisibil ka migpangimatey te me suluhuanen ku ne me prupita wey te duma ne me suluhuanen ku.


text:
Su keilangan ne egpatey ka langun ne kabuhalan ni Ahab. Eggimatayan ku ka langun ne me lukes kayi te Israil, uripen ma wey se kene ne uripen.


text:
Eggimuwen ku ka me kabuhalan ni Ahab ne egpekeiling te me kabuhalan ni Hirubuwam ne anak ni Nibat, wey egpekeiling te me kabuhalan ni Baasa ne anak ni Ahiha.


text:
Egkeenen te me asu ka lawa ni Hisibil diye te tane te Hisril wey ware egpakalebeng kandin.’ ” Nataman miglihawang e ka kanakan ne prupita wey migpallahuy e.<pb/>


text:
Te peglibed ni Hihu diye te me duma rin ne me upisyal, mig-insaan sikandin te sabeka kandan, “Ware ded samuk? Nekey‑a ka tuyu te seeye se ungel ne etew?”<pb/>Ne migtabak sikandin, “Ware ma, nakarineg kew man en iya kandin te eglalag-lalag te ware karuan.”<pb/>


text:
Migkahi sikandan, “Ware ka migpangguhud kanami te malehet. Nekey bes iya ka tuyu din?”<pb/>Ne migtabak si Hihu kandan, “Migkahi sikandin keddi te in-alam a te Magbebaye ne Manama ne eghari te keet-etawan te Israil.”<pb/>


text:
Te sikan de, inluung dan e ka me kumbale dan wey imbelat dan e diye te haheran ne egsasindehan ni Hihu, wey imparahing dan e ka me trumpita wey migpanguleyi ne miggenendue, “Hari e si Hihu!”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggimatey ki Huram wey ki Ahasiyas</t><br/>Sikan naa, si Hihu ne anak ni Hihusapat ne apu ni Nimsi, migplanu te pegdereet ki Huram. Te sika ne timpu, migpeuli pad si Huram te pali din. Si Hasail ne Hari te Sirya ka nakapali kandin te pegpakig-ehet din duma te langun ne me etew te Israil te me sundalu te Sirya diye te Ramut-Gilyad.


text:
Purisu migpalilibed e si Huram diye te Hisril eyew egpeuli te pali din. Ne migkahiyan ni Hihu ka me duma rin, “Emun ke igkeupii niyu iya ne egkeyimu a ne Hari, keilangan ne ware minsan sabeka ne egpakalihawang kayi te siyudad ne egpekeendiye te Hisril ne egpakapanugtul meyitenged kayi.”


text:
Ne mig-untud si Hihu te karwahi rin ka egpeendiye te Hisril, su diye ma si Huram. Ne diye degma si Hari Ahasiyas ne Hari te Huda ka migleuy ki Huram.<pb/>


text:
Ne nakita te talagtameng ne migsasindeg diye te matikang ne baley ne pantawanan diye te Hisril ne egpalinggumaan e si Hihu duma te me sundalu rin. Seeye naa, migpanguleyi sikandin ne migkahi, “Due egpalinggumaan ne me sundalu!” Ne migtabak si Huram, “Kuwa ka te egpangudde ne egpasinug-ungen, wey egpeinseen ke meupiya naa ka tuyu dan.”


text:
Purisu miggendiyad e ka migpangudde wey mig-inse ki Hihu ne migkahi, “Eg-inse ka Hari ke meupiya ka tuyu niyu te peggendini niyu?”<pb/>Ne migtabak si Hihu, “Ware labet nu! Sinundul kad keddi!”<pb/>Ne migpangumew ka talagtameng diye te Hari, “Nekeg-ume e sikandan te suluhuanen ne insuhu nu piru warad e nakalibed sikandin.”


text:
Sikan naa, migsuhu e man‑e sikandin te igkarangeb ne migpangudde. Te pegginguma te migpangudde, mig-inse e sikandin, “Eg-inse ka Hari ke meupiya red ka tuyu niyu?”<pb/>Ne kahi ni Hihu, “Ware labet nu! Sinundul kad keddi!”<pb/>


text:
Ne migpangumew e man‑e ka talagtameng diye te Hari, “Nekeg-ume e sikandan te insuhu nu piru ware ded man‑e nakalibed sikandin. Hendue mule te si Hihu sika ne anak ni Nimsi, su ware pegkehe te pegpepallahuy rin te kudde.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Huram, “Andama niyu ka karwahi.” Te naandam e, mig-untud e si Huram ne Hari te Israil te karwahi rin, wey mig-untud e degma si Hari Ahasiyas ne Hari te Huda te karwahi rin ka egsinug-ung ki Hihu. Diye sikandan nekeg-uma te tane ni Nabut ne matig-Hisril.


text:
Te pegkakita ni Huram ki Hihu, mig-insaan din e sikandin, “Hihu, meupiya red ka tuyu nu te miggendini?”<pb/>Ne migtabak si Hihu, “Nekey se egpakameupiya ke egpabulus pad ka me tahalambusen, ka pegsimba te me diyus-diyus ne migbunsuran te iney nu ne si Hisibil?”<pb/>


text:
Ne migbaliyung si Huram ka egpallahuy ne migpangumew ki Ahasiyas ne miggenendue, “Ahasiyas, egliputan a ni Hihu!”


text:
Ne impane e ni Hihu ka peka ni Huram wey mig-abas ka tunud diye te pusung din. Ne nakabuluku de si Huram diye te karwahi rin.


text:
Ne migkahiyan ni Hihu ka upisyal rin ne si Bidkar, “Iregpak nu ka lawa rin diye te tane ni Nabut ne Hisrilita. Nasuman-suman nu pad ka migpeunturey ki te karwahi ne migsinundul te amey rin ne si Ahab te peglalag te Magbebaye ne Manama meyitenged kandin. Seini ka inlalag din,


text:
‘Nakita ku gabii ka peggimatey nu ki Nabut wey te anak din. Insaad ku ne egsulian ku sikeykew kayi te tane ni Nabut.’ Sikan naa, kua nu ka lawa rin eyew egkatuman ka inlalag te Magbebaye ne Manama.”<pb/>


text:
Te pegkakita dutu ni Ahasiyas ne Hari te Huda, migpallahuy e sikandin peendiye te Bit-Hagan. Piru intalukunan sikandin ni Hihu te migkahi, “Himatayi niyu degma sikandin!” Ne impepane dan e sikandin diye te karwahi rin diye te inged ne Gur ne marani te Ibliyam. Nakapallahuy si Ahasiyas taman diye te Migidu wey diyad e sikandin migpatey.


text:
Ne ingkuwe e te me suluhuanen din ka lawa rin wey impeuntud e te karwahi palibed diye te Hirusalim, wey inlebeng dan e diye te impanlebengan te me kaap-apuan din ne diye te siyudad ni Dabid.<pb/>


text:
Mighari si Ahasiyas diye te Huda te igkasapulu wey sabeka (11) ne leg‑un te peghari ni Huram ne anak ni Ahab diye te Israil.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggimatey ki Rayna Hisibil</t><br/>Ne miggendiyad e si Hihu te Hisril. Te pegkarineg ni Hisibil meyitenged kayi, mighimhimasad e sikandin wey migsulew diye te bintana.


text:
Te pegseled e ni Hihu te gumawan te siyudad, migbalukan e si Hisibil ka migkahi, “Hey! Sikeykew se iling ki Simbri te miggimatey te ahalen din, meupiya red ka tuyu nu te miggendini?”


text:
Ne migleng‑ag si Hihu te bintana ne migpangumew, “Hentew‑a due te kaniyu ka eglapig keddiey?” Ne due me daruwa wey ke tatelu ne me upisyal ne migsulew kandin diye te bintana.


text:
Migkahi si Hihu, “Iulug niyu sikandin!” Sikan naa ka in-ulug dan e si Hisibil; wey nambesik ka langesa rin diye te alabat wey diye te me kudde, wey indi-diekan e sikandin te me kudde.


text:
Ne migseled e si Hihu diye te palasyu ne migkeen wey mig-iinum. Nataman migkahi e sikandin, “Kua niyu sika se indilus ne malitan wey ilebeng niyu su anak sikandin te Hari!”


text:
Piru hengkayi te egkuen dan e ka lawa te minatey eyew iglebeng, warad e lein ne nasame te lawa rin, iyan naan de ka tul‑an te ulu rin, tul‑an te me paa, wey tul‑an te me belad din.


text:
Purisu miglibed e sikandan wey migpangguhuran dan e si Hihu. Ne migkahi si Hihu, “Seini ka ingkahi te Magbebaye ne Manama ne inlalag te suluhuanen din ne si Ilisyu ne matig-Tisbi, ‘Egkeenen te me asu ka sapu ni Hisibil diye te inged te Hisril.


text:
Ne egkalagtag ka egkasame ne lawa rin iling te tei diye te tane eyew ware egpekeila ne si Hisibil bes seini.’ ”<pb/>


text:
<br/><t>Impangimatayan ka me kabuhalan ni Ahab</t><br/>Due pitu ne pulu (70) ne kabuhalan ni Hari Ahab ne mig-ugpe diye te siyudad te Samarya. Purisu impeuyanan ni Hihu te me sulat ka me talagmandu, wey me ahalen, lagkes ka me talagbantey te kabuhalan ni Ahab.


text:
Migkahi sikandin diye te sulat din, “Sikaniyu ka me talagtameng te kabuhalan te me Hari, te me karwahi ran, te me kudde dan, te me panganiban dan, wey te me siyudad ne in-alad te matikang wey makepal ne batu. Purisu, te pegkarawat niyu te seini ne sulat,


text:
alam kew te subla ne meupiya wey subla ne manekal ne kabuhalan te Hari wey himuwa niyu ne Hari. Ne pakiggira kew ka egpangabang kandin.”


text:
Amana naaldek ka me pangulu wey migkahi, “Ke ware sikandin natalu ni Hari Huram wey ni Hari Ahasiyas, iyan ki naan pa iya?”


text:
Sikan naa ka migpeuyan te guhuren diye ki Hihu ka impiyalan te palasyu wey ka impiyalan te siyudad wey ka duma ne me talagmandu wey me pangulu ne migkahi, “Me suluhuanen key nikeykew, eggimuwen ney ke nekey ka igkeupii nu. Piru kene key eg-alam te Hari, sikan naa, himuwa nu ka minsan nekey ne insuman-suman nu ne eleg ne eggimuwen.”<pb/>


text:
Purisu migpeuyan si Hihu te igkarangeb ne sulat ne miggenendue, “Emun ke eglapig kew iya keddi, wey andam ne egtuman keddiey, tamperi niyu te me ulu ka me kabuhalan ni Ahab wey uyana niyu kayi te keddi te Hisril kaaselem te iling ded kayi ne uras.”<pb/>Ne kuntee, intanggu e te me pangulu te siyudad te Samarya seeye se pitu ne pulu (70) ne me kabuhalan ni Ahab.<pb/>


text:
Te narawat e te me talagmandu ka sulat ni Hihu, migpangimatayan dan e ka pitu ne pulu (70) ne kabuhalan ni Ahab wey intahu dan te me baskit ka me ulu ran wey impeuyan dan e diye ki Hihu diye te Hisril.<pb/>


text:
Te pegginguma te suluhuanen ne insuhu, ingguhuhuran din e si Hihu te miggingume e ka mig-uyan te me ulu te me kabuhalan ni Ahab. Ne migsuhu e sikandin ne migkahi, “Tambua niyu te daruwa ne baad ka me ulu diye te gumawan te siyudad taman te egkapawaan.”


text:
Te pegkapawe, miglihawang e si Hihu diye te gumawan te siyudad wey migkahiyan din e ka me etew ne diye te seeye ne timpu, “Ware sale niyu. Sikeddiey ka miggimatey ki Huram, piru hentew‑a ka migpeyimatey te me seini?


text:
Migpamalehet seini te natuman e ka ingkahi te Magbebaye ne Manama meyitenged te kabuhalan ni Ahab. Impanengneng din sika pinaahi ki Ilisyu ne prupita rin.”


text:
Purisu impangimatayan ni Hihu ka langun ne nasame ne kabuhalan ni Ahab diye te Hisril. Lagkes ka me alukuy rin, me upisyal rin wey ka me talagpanubad din.<pb/>


text:
<br/><t>Impangimatayan ka me karumaan ni Ahasiyas</t><br/>Nataman, miggendiyad si Hihu te Samarya. Te egpatiralan e sikandin, nekeuma sikandin diye te inged ne egngaranan te himelayanan te me talagtameng te karniru,


text:
nasinug-ung din ka me karumaan te Hari te Huda ne si Ahasiyas, wey mig-insaan din sikandan, “Hentew kew a?”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Me karumaan key ni Hari Ahasiyas, migpanupang key te pegleuy te me pamilya te Hari wey te Rayna ne si Hisibil.”<pb/>


text:
Ne insuhu ni Hihu ka me etew rin te migkahi, “Uyana niyu sikandan; kene niyu pa himatayi!” Ne in-uyan dan en iya sikandan wey diye dan e himatayi te dakel ne belun diye te Bit-Ikid. Hep‑at ne pulu wey daruwa (42) sikandan langun wey warad iya nasame minsan sabeka kandan.<pb/>


text:
<br/><t>Impangimatayan ka langun ne karumaan ni Ahab</t><br/>Te mig-awe e dutu si Hihu, nasinug-ung din si Hunadab ne anak ni Rikab. In-elit-elit ni Hihu sikandin wey mig-insaan, “Melehet ded ka peglapig nu keddi iling te peglapig ku keykew?”<pb/>Ne migtabak si Hunadab, “Uya.”<pb/>Migkahi si Hihu, “Emun ke iling due, egpalamanuwey ki.” Purisu intinawe e ni Hihu si Hunadab wey impeuntud din e te karwahi rin.


text:
Ne migkahi sikandin, “Duma ka keddi eyew egkakita nu ke mamenu a kapahetpet ka eg-ikul te Magbebaye ne Manama.” Sikan naa ka migparumeey e sikandan ka egpeendiye te Samarya.


text:
Te pegginguma ran diye te Samarya, migpangimatayan e ni Hihu ka langun ne karumaan ni Ahab wey warad iya nasame ne minsan sabeka kandan. Natuman iya ka ingkahi te Magbebaye ne Manama pinaahi ki prupita Ilisyu.


text:
Ne impeumew ni Hihu ka langun ne me etew diye te Samarya wey migkahiyan, “Kene pad ne eleg ka pegsimba ni Ahab ki Baal, piru sikeddi, eg-ay-ayaran ku mule te egsimba si Baal.


text:
Purisu umawa niyu ka langun ne me prupita ni Baal, ka langun ne egsimba kandin wey ka langun ne me talagpanubad din. Ne ware minsan sabeka ne egkahaat su eghalad a te dakel ne halad diye ki Baal. Ne eggimatayan ku ka kene eggendini.” Kunaleg te ig-akal bes de seini ni Hihu su eyew egkeyimatayan din ka langun ne egsimba ki Baal.


text:
Sikan naa, migsuhu si Hihu ne migkahi, “Eglibulung ki eyew te pegsimba ki Baal!” Purisu impanengneng dan en iya seini.


text:
Ne impataha ni Hihu ka langun ne etew te Israil. Ne nangendiye ka langun ne egsimba ki Baal, wey ware nasame. Ne migseled sikandin diye te timplu ni Baal wey nakapenu de iya sikandan te timplu.


text:
Ne migkahiyan ni Hihu ka talagbantey te me kumbale, “Uyana niyu kayi ka langun ne kumbale te egsimba ki Baal.” Purisu, impalihawang dan e ka me kumbale wey impamehey ran e diye te me etew.


text:
Ne miggendiyad e ensi Hihu duma ki Hunadab diye te timplu ni Baal wey migkahiyan din ka me etew ne egsimba diye, “Ay-ayari niyu te egpitew ne ware egpakasewug kaniyu ne egsimba te Magbebaye ne Manama, keilangan ne sikaniyu re iya se egsimba ki Baal.”


text:
Purisu migseled e sikandan diye te timplu eyew egpanubad te egtutungen wey te duma pad ne me halad.<pb/>Ne taheed te migseled si Hihu diye te timplu eyew te pegtutung te igpanubad din, impabantayan din te walu ne pulu (80) ne me sundalu ka lihawangan te timplu wey impanpanayan din te migkahi, “Himatayi niyu sikandan langun, ne emun ke due egtuhut ne egpakapallahuy ka minsan sabeka re kandan, eggimatayan sikandin subal te egpakapallahuy.”<pb/>


text:
Te nakapenga re iya si Hihu ka migtutung te igpanubad din, ingkahiyan din e ka me talagbantey wey me upisyal rin, “Seled kew e wey himatayi niyud sikandan langun, kene niyu tuhuti ne due egpakalihawang ne minsan sabeka kandan!” Ne impangimatayan dan e ka me etew ne migsimba ki Baal pinaahi te me kampilan dan, wey indegpak dan e ka me lawa te me minatey diye te lihawangan. Ne henduen pad migseled sikandan diye te sinabeng te timplu ni Baal.


text:
Ne impalihawang dan e ka me matulus ne sungkaleg ne diye te seled te timplu ni Baal wey insilaban dan e.


text:
Te sika ne paahi nareetan dan ka sungkaleg ni Baal wey ka timplu ni Baal wey inggimu ran e seini ne liyuan taman kuntee.<pb/>


text:
Piru mig-ilingan ded ni Hihu ka mareet ne hinimuwan ni Hirubuwam ne anak ni Nibat, ne migsimba te bulawan ne baka diye te Bitil wey Dan. Sika ka egpuunan ne nakasale ka matig-Israil.


text:
Ne ingkahiyan te Magbebaye si Hihu, “Meupiya ka inggimu nu kayi te tangkaan ku ne impangimatayan nu ka me kabuhalan ni Ahab su sika ka igkeupii ku. Puun due, eghari te Israil ka kabuhalan nu taman te igkeep‑at ne kabuhalan nu.”


text:
Piru ware mig-ayad-ayad si Hihu te pegtuman te langun ne balaud te Magbebaye, ne Manama te Israil tenged su mig-ilingan din ka hinimuwan ni Hirubuwam ne iyan egpuunan ne nakasale ka me matig-Israil.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkapatey ni Hihu</t><br/>Te seeye ne timpu, imbunsuran e te Magbebaye ne Manama te egsalin ka kaluahan te inged te Israil. Natalu ni Hari Hasail ne Hari te Sirya ka langun ne inged ne sakup te Israil


text:
ne diye dapit te igsile te Weyig ne Hurdan. Lagkes ka langun ne tane te kabuhalan ni Gad, ni Rubin, wey ka diye dapit te igsile te tane te kabuhalan ni Manasis, puun te Aruwir ne marani te weyig ne Arnun taman te inged ne Gilyad wey Basan.<pb/>


text:
Ne ka langun ne neyitabu te peghari ni Hihu wey te karesen din, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Israil.


text:
Ne migpatey si Hihu ne diye ilebeng te Samarya, wey si Huwakas ne anak din ka neyimu ne Hari subal kandin.


text:
<br/><t>Si Ataliya ne rayna te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 22:10-23:15)</t><br/>Te pegkanengnengi te iney ni Ahasiyas ne si Ataliya te napatey e ka anak din, inggule din e ka langun ne pamilya te Hari.


text:
Piru migweil-weil si Hihusaba, ka anak ne malitan ni Hari Huram—intakew rin si Huwas ne anak ni Ahasiyas, puun te diye te duma pad ne me anak te Hari ne egpangimatayan. Ne inggeles e ni Hihusaba si Huwas diye te sinabeng te timplu duma te suluhuanen ne talagtanggu kandin, purisu ware sikandin nakalagkes ni Ataliya te eggimatey. Atebey ni Ahasiyas si Hihusaba.


text:
Ne inggeles dan si Huwas taman te hen‑em ne leg‑un diye te timplu te Manama, taheed te si Ataliya ka migmandu isip rayna te intiru ne Huda.<pb/>


text:
Te igkapitu ne leg‑un te peggeles ki Huwas, impeumew ni Hihuyada ne Labew ne Talagpanubad ka me talagbantey te Hari wey ka me talagbantey te palasyu ne egpeendiyeen te timplu te Magbebaye. Ne impanengneng din sikandan te planu rin wey impasaad, nataman impakita rin e si Huwas ne anak te Hari.


text:
Ne ingkahiyan e sikandan ni Hihuyada, “Seini naa himuwa niyu: ka sabeka te tatelu ne punduk ne egbantey te Aldew te Peggimeley, iyan egbantey te palasyu.


text:
Ne ka igkarangeb ne punduk ka egbantey te gumawan te Sur, wey ka igkatelu ne punduk ka egbantey diye te gumawan te palasyu eyew egbulig te seeye se duma ne migbantey dutu.


text:
Ne ka daruwa pad man‑e ne punduk te me talagbantey ne ware himu te Aldew te Peggimeley, iyan egbantey diye te timplu te Magbebaye


text:
eyew te pegbantey te Hari minsan hendei sikandin eggendiye. Keilangan ne andam layun ka me panganiban niyu. Himatayi niyu ka minsan hentew ne egdani-rani kaniyu.”<pb/>


text:
Ne intuman te me upisyal ka langun ne imbanasal ni Hihuyada ne talagpanubad. Ne inlibulung dan e ka me etew ran ne ware himu te Aldew te Peggimeley duma te seeye se migbunsud e migtrabahu wey miggendiyad e te ki Hihuyada.


text:
Ne impamehey rin e diye te me upisyal te ginatus ne me sundalu ka me deldeg wey me kalasag ne ki Hari Dabid dengan ne intines diye te timplu te Manama.


text:
Ne migmanasindeg e ka me talagbantey ne nakaandam se me panganiban eyew te pegbantey te Hari. Migmanasindeg sikandan puun te igkakawanan ne balabahan taman te igkahibang ne balabahan ne miglingut te timplu wey altar.


text:
Ne impalihawang e ni Hihuyada si Huwas ne anak te Hari. Ne in-itisan din e te lana ka ulu rin wey ingkurunaan wey imbehayan din e degma te insulat ne me balaud te pegkahari wey impanengneng dan e ne Hari. Ne migpamalakpak e ka me etew wey migpanguleyi ka egbantug te Hari.<pb/>


text:
Te pegkarineg ni Ataliya te kahulub te me talagbantey wey te me etew, miggendiye sikandin te timplu te Magbebaye ne Manama.


text:
Te pegginguma rin diye, nakita rin e ka Hari ne migsasindeg diye te lenged te sungkaleg ne egsasindehan te me Hari eyew egpakakita ka langun kandin sumale te nabatasan. Ne nakita rin ne inlingutan ka Hari te me kumandir wey me talagparahing te trumpita. Ne miggale-gale wey migparahing te me trumpita ka keet-etawan te intiru ne Huda. Te pegkakita ni Ataliya dutu, inggisi din e ka insaluub din wey migpanguleyi ne migkahi, “Me akalen! Me akalen!”


text:
Ne insuhu ni Hihuyada ne talagpanubad ka me pangulu te me sundalu te migkahi, “Ipalihawang niyu si Ataliya te timplu wey uyana niyu diye te me sundalu ne migbantey diye te lihawangan. Himatayi niyu sikandin diye wey kene ne kayi te seled te timplu te Magbebaye. Ne ilagkes niyu te eggimatey ka minsan hentew ne egpangabang kandin.”


text:
Purisu indakep dan e si Ataliya wey in-uyan dan e diye te gumawan ne egbayaan te me kudde ne egseled te lama te palasyu te Hari, wey diye dan himatayi sikandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kasabutan ne inggimu ni Hihuyada</t><br/><br/><t>(2 Kru. 23:16-21)</t><br/>Ne miggimu si Hihuyada te kasabutan duma te keet-etawan wey te Hari ne egpamakey sikandan te Magbebaye ne Manama isip me keet-etawan din, wey keilangan ne egmatinumanen ka Hari wey ka keet-etawan te tagse sabeka.


text:
Ne miggendiye ka langun ne etew te timplu ni Baal wey ingguhus dan e seini. Inlupet dan ka me altar, ka me larawan din, wey inggimatayan dan ka talagpanubad ni Baal ne si Matan diye te tangkaan te me altar. Ne impabantayan e ni Hihuyada te me talagtameng ka timplu te Magbebaye ne Manama.


text:
Ne inlibulung din ka langun ne pangulu te ginatus ne me sundalu, ka me talagbantey, wey ka langun ne me etew. Ne indulung dan e ka Hari puun te timplu taman te palasyu. Diye sikandan migbaye te gumawan te me talagbantey peendiye te baley te Hari. Ne migpinnuu e ka Hari te trunu rin.


text:
Purisu miggale-gale ka langun ne keet-etawan te Huda su warad ma samuk te siyudad te neyimatayan e si Ataliya diye te palasyu te Hari.<pb/>


text:
Pitu pad ka idad ni Huwas te neyimu sikandin ne Hari te Huda, te igkapitu ne leg‑un te peghari ni Hihu te Israil. Ne mighari si Huwas diye te Hirusalim te hep‑at ne pulu (40) ne leg‑un. Si Sibiya ne matig-Birsiba ka iney rin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Huwas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 23:16-23)</t><br/>Te igkapitu ne leg‑un te peghari ni Hihu te Israil, migbunsud e mighari si Huwas te Huda. Mighari sikandin diye te Hirusalim te hep‑at ne pulu (40) ne leg‑un. Si Sibya ka ngaran te iney rin ne matig-Birsiba.


text:
Meupiya ka hinimuwan ni Huwas diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama te langun ne timpu, su impanulu ma sikandin ni Hihuyada.


text:
Piru ware naawe ka me panubaran diye te me bubungan, wey migpabulus ded migmanubad ka me etew wey migmanutung te me insinsu diye.<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Huwas ka me talagpanubad, “Ka langun ne pelata, wey ka buhis, lagkes ka halad ne egpuun te geyinawa te tagse sabeka ne etew, eg-uyanen diye te baley te Magbebaye.


text:
Keilangan ne eglimuren seini te me talagpanubad, su eyew egkahamit te minsan nekey ne keilangan ne eg-ay-ayaran diye te timplu te Magbebaye ne Manama.”<pb/>


text:
Piru migginguma re due te daruwa ne pulu wey tatelu (23) ne leg‑un ka pegmandu ni Hari Huwas, warad iya minsan sabeka ne baad te timplu ne naay-ayaran.


text:
Purisu impeumew ni Huwas si Hihuyada ne talagpanubad wey ka duma ne me talagpanubad wey ingkahiyan, “Mania te ware niyu paay-ayari ka timplu? Na, puun kuntee kene niyud gamita ka seleppi te kaniyu ne keilangan. Keilangan ne egkahamit sika te peg-ayad-ayad te timplu.”


text:
Ne mig-uyun ka me talagpanubad ne kenad e ne sikandan ka egdawat te pelata, wey kenad ne sikandan ka impiyalan te peg-ayad-ayad te timplu.<pb/>


text:
Ne migkuwa si Hihuyada te kehun wey inlungahan din ka suppe, wey intahu din seini diye te igkakawanan te panubaran diye te timplu te Magbebaye. Emun ke due egbehey te seleppi diye te timplu, ka me talagpanubad e ne migbantey te gumawan te timplu ka egtahu dutu diye te kehun.


text:
Ne emun ke egkapenu e ka kehun, egseelen e te labew ne talagpanubad wey te sikritari te Hari ka seleppi wey igpanahu dan e te me puyungut.


text:
Egkataman, igbehey ran e ka pelata diye te me etew ne impiyalan te peg-ayad-ayad te timplu te Magbebaye. Ne duen dan e egkua ka igbayad te me panday wey te me trabahanti,


text:
te me masun, wey me talagperi te batu. Ne duen e degma egkua ka igbeli te me kayu, me sinapsapan ne batu ne egkeilanganen te peg-ayad-ayad te timplu, wey te duma pad ne galastuwan.


text:
Piru ware sikandan miggamit te sika ne pelata eyew te peggimu te pelenggana ne pelata, te igpanempug te me pebilu te sulu, me yahung wey ke trumpita naa, wey ke duma pad iling te bulawan wey ke pelata naa.


text:
Ne ware dan e insa a ke immenu te eggastu ka me pelata te seeye se imbehayan dan te seleppi, tenged su egkasalihan ma sikandan.


text:
Ka inhalad ne pelata para te sale ne ware tuyui, wey te sale ne intuyuan, warad e uyana diye te timplu su para seini te me talagpanubad.<pb/>


text:
Te seeye ne timpu, inlusuran ni Hasail ne Hari te Sirya ka inged ne Gat wey naahew rin iya seini. Te pegkeimpus dutu, migpabulus e sikandin diye te Hirusalim eyew iyan din e man‑e eglusuran.


text:
Piru impanguwa ni Hari Huwas ka langun ne inhalad diye te Magbebaye te kaap-apuan din ne si Hihusapat, Hihuram, wey ni Ahasiyas ne me Hari dengan te Huda, lagkes ka me dasag din mismu, wey ka langun ne bulawan ne diye nakatahu te timplu wey te palasyu wey imbehey rin e diye te ki Hasail. Purisu warad e migpabulus miglusud si Hasail diye te Hirusalim.<pb/>


text:
Te katammanan, implanuwan si Huwas te mareet te me upisyal rin, wey inggimatayan dan e sikandin diye te Bit-Milu, ka dalan peendiye te Sila.


text:
Ensi Husakar ne anak ni Simit wey si Husabat ne anak ni Sumir ka miggimatey kandin. Ne diye dan sikandin ilebeng te Hirusalim duma te me kaap-apuan din. Ne si Amasiyas ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Huwakas te Israil</t><br/>Te igkararuwa ne pulu wey tatelu (23) e ne leg‑un te peghari ni Huwas ne anak ni Ahasiyas diye te Huda, migbunsud e degma mighari si Huwakas ne anak ni Hihu diye te Israil wey diye te Samarya ka ugpaan din te mighari. Ne mighari sikandin te sapulu wey pitu (17) ne leg‑un diye te Samarya.


text:
Mareet ka hinimuwan ni Huwakas diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, mig-ilingan din ka mareet ne hinimuwan ni Hirubuwam ne anak ni Nibat ne iyan egpuunan ne nakasale ka me matig-Israil.


text:
Purisu nabelu ka Magbebaye te me matig-Israil, ne puun due layun din e sikandan ipatalu ki Hasail ne Hari te Sirya wey nataman diyad e man‑e te anak din ne si Bin-Hadad.


text:
Ne migpeyid‑u-hid‑u si Huwakas diye te Magbebaye wey imbulihan iya sikandan tenged su neyid‑u ka Magbebaye kandan te imbaybayaran te Hari te Sirya.


text:
Purisu impeuyanan te Magbebaye te talagluwas ka me matig-Israil, wey naluwas iya sikandan puun te matig-Sirya. Purisu migmalinawen e ka me matig-Israil iling te dengan.


text:
Piru minsan pad due, migpabulus ded sikandan ka miggimu te sale iling te hinimuwan ni Hirubuwam ne iyan migpuunan ne nakasale ka me matig-Israil. Ne ware dan degma awaa ka sungkaleg ne larawan ni Asira diye te Samarya.<pb/>


text:
Ne nasamaan naan de si Huwakas te lalimma ne pulu (50) ne sundalu ne migpangudde, sapulu ne karwahi wey sapulu ne libu (10,000) ne me sundalu ne miggipanew, su impangimatayan man e ka me duma ran te Hari te Sirya, wey indi-diekan de iling te alinepung.<pb/>


text:
Ka duma ne neyitabu te peghari ni Huwakas, lagkes ka neyimu rin wey ka karesen din, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Israil.


text:
Ne migpatey si Huwakas wey diye ilebeng te Samarya, ne si Hihuwas e ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Hihuwas te Israil</t><br/>Te igkatatelu ne pulu wey pitu (37) ne leg‑un te peghari ni Huwas diye te Huda, migbunsud e degma mighari si Hihuwas ne anak ni Huwakas diye te Samarya. Ne mighari sikandin te sapulu wey hen‑em (16) ne leg‑un.


text:
Piru mareet ded degma ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye, mig-ilingan din ka mareet ne hinimuwan ni Hirubuwam ne anak ni Nibat, ne iyan egpuunan ne nakasale ka me matig-Israil.


text:
Ka duma ne hinimuwan ni Hihuwas, lagkes ka neyimu rin wey ka karesen din te pegpakig-ehet ki Amasiyas ne Hari te Huda, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Israil.


text:
Te pegpatey ni Hihuwas, si Hirubuwam e<n>Igkarangeb seini ne Hirubuwam.</n> ne anak din ka migsubal kandin mighari. Ne diye sikandin ilebeng te Samarya, diye te inlebengan te duma ne me Hari te Israil.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpatey ni Ilisyu</t><br/>Sabeka ne aldew te ware pad migpatey si Hihuwas, migderalu si Ilisyu te mangune-kune. Ne miggendiye si Hihuwas ka egleuy kandin. Migsinehew sikandin ne migkahi, “Ahalen! Ahalen! Nekey naan e ka egkeyimu te egmangudde wey te egmanguntud te karwahi te Israil ke ware kad?”<pb/>


text:
Ne migkahi si Ilisyu, “Bengata nu ka piet.” Purisu imbengat din e ka piet. Ne intel-eban e ni Ilisyu te belad din ka belad te Hari.


text:
Ne migkahi e sikandin, “Lukati nu ka bintana ne dapit te igsile”, wey inlukatan din e degma seini. Ne impapane e ni Ilisyu ka tunud ni Hari Hihuwas wey migkahiyan e man‑e sikandin ni Ilisyu, “Sika ne pane ka palinneu ne egpakapanalu ka te me matig-Sirya, egdereetan nu iya ka me matig-Sirya diye te Apik.”


text:
Migkahi pad man‑e si Ilisyu, “Kuwa ke pa te lein ne me tunud wey ilampes nu te tane,” wey ingkuwa rin e seini wey inlampes din e diye te tane te katatelu, wey migpeeneng-eneng e sikandin.


text:
Piru nabelu si Ilisyu wey ingkahiyan din ka Hari, “Kalalimma wey ke keen‑em nu perem ilampes, su eyew egkatalu nud iya ne malehet ka Sirya. Na kuntee, katatelu nu re iya degma egkatalu sikandan.”<pb/>


text:
Nataman migpatey e si Ilisyu wey inlelebeng dan e sikandin.<pb/>Ne ka me matig-Muwab, nabatasan dan ne eglusud te Israil te pegbunsud te leg‑un.


text:
Sabeka ne timpu, miglelebeng ka me matig-Israil te sabeka ne lukes. Ne sahuhune ne nakakita sikandan te me etew ne eglusud. Ne sikan de, ingkaregpak dan e ka minatey diye te inlebengan ki Ilisyu. Saliet de iya te nakaragket ka lawa te minatey diye te tul‑an ni Ilisyu, neuyag e ka minatey wey migsasindeg e.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpahiggireey te Israil wey Sirya</t><br/>Ne imbaybayaran ni Hasail ne Hari te Sirya ka me matig-Israil te langun ne timpu te peghari ni Huwakas.


text:
Piru neyid‑u ka Magbebaye ne Manama kandan, wey imbulihan din ded sikandan tenged te kasabutan din engki Abraham, Isaak, wey Hakub. Ne puun due, ware din dereeti wey balahara ka keet-etawan din.<pb/>


text:
Ne migpatey e si Hasail ne Hari te Sirya, wey si Bin-Hadad e ne anak din ka migsubal kandin mighari.


text:
Natalu ni Hihuwas ka Sirya te katatelu, wey naawi din ded diye ki Bin-Hadad ka me siyudad te Israil ne naahew te amey rin ne si Hasail puun te amey rin ne si Huwakas.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Amasiyas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 25:1-24)</t><br/>Te igkarangeb ne leg‑un te peghari ni Hihuwas ne anak te Hari te Israil ne si Huwakas, neyimu e degma ne Hari te Huda si Amasiyas ne anak ni Huwas.


text:
Daruwa ne pulu wey lalimma (25) ka idad ni Amasiyas te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te daruwa ne pulu wey siyam (29) ne leg‑un. Si Hihu-Adan ne matig-Hirusalim ka iney rin.


text:
Meupiya ka hinimuwan ni Amasiyas diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, piru kene amana ne iling keupiya te hinimuwan te kaap-apuan din ne si Dabid. Su in-ikul rin ma ka langun ne hinimuwan te amey rin ne si Huwas.


text:
Ne ware naawe ka me panubaran diye te me bubungan, wey migpabulus ded migmanubad ka me etew wey migmanutung te insinsu diye.<pb/>


text:
Te migmaresen e ka peghari din, impeyimatayan din e ka me upisyal rin ne miggimatey te amey rin ne Hari.


text:
Piru ware din mule ilagkes te eggimatey ka me anak dan, su sumale te nakahi diye te sinulat ni Muwisis ne balaud te Magbebaye ne Manama, “Keilangan ne kene eggimatayan ka amey tenged te sale te anak din, wey keilangan ne kene degma eggimatayan ka anak tenged te sale te amey rin. Egpatey re ka etew tenged te sale din mismu.”<pb/>


text:
Ne nekeyimatey si Amasiyas te sapulu ne libu (10,000) ne sundalu ne me matig-Idum diye te bangalug ne egngaranan te Asin, wey naahew ran iya ka Sila ne migngaranan dan e seini te Huktiil. Ne seinid en iya ka ngaran te inged taman kuntee.<pb/>


text:
Sabeka ne aldew, migsuhu si Amasiyas te me suluhuanen ne egpeendiyeen te Hari te Israil ne si Hihuwas ne anak ni Huwakas ne anak ni Hihu te pegkahi, “Hendini ka su egpahireey ki.”


text:
Ne migtabak si Huwas ne Hari te Israil pinaahi te seini ne pangguhuren, “Due sapinit diye te Libanun ne migkahi diye te kayu ne sidar, ‘Ipaasawa nu mule ka anak nu ne malitan te anak ku.’ Piru due miglihad ne mahintalunan ne mananap wey indi-diekan din e ka sapinit.


text:
Migpaambug kad ubag Amasiyas su natalu nu ma ka me matig-Idum. Eleg e perem sika su migpanalu kad ma. Uugpe kad mule te baley nu. Mania te egpamitew ka te gubut ne iyan egpakarereet keykew wey te keet-etawan te Huda?”<pb/>


text:
Piru ware migpammineg si Amasiyas. Purisu inlusuran ni Hihuwas ne Hari te Israil si Amasiyas wey migpahiggireey sikandan diye te Bit-Simis ne sakup te Huda.


text:
Ne natalu te Israil ka Huda wey migpamallahuy e ka me sundalu te Huda wey migpanguli e diye te me ugpaan dan.


text:
Ne narakep ni Hari Hihuwas si Hari Amasiyas diye te Bit-Simis. Ne miggendiyad si Huwas te Hirusalim wey impangguhus din e ka matikang wey makepal ne batu ne alad; puun te Gumawan ni Ipraim taman te Gumawan te Pikungan, me sabeka ne gatus wey walu ne pulu (180) ne mitrus se kariyuan puun te Gumawan ni Ipraim.


text:
Ne impanguwa rin e ka langun ne bulawan, pelata, wey ka me kasangkapan ne nakita rin diye te timplu te Manama. Impanguwa rin degma ka me karatuan te Hari ne diye te palasyu, lagkes ka nenaddakep ne me etew wey impanguyan din e diye te Samarya.<pb/>


text:
Ka duma ne hinimuwan ni Hihuwas lagkes ka pegpanalu rin te timpu ne migpakig-ehet sikandin ki Amasiyas ne Hari te Huda, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Israil.


text:
Te pegpatey ni Hihuwas, diye ded sikandin ilebeng te Samarya, diye te lebenganan te me Hari te Israil, wey si Hirubuwam e<n>Igkarangeb seini ne Hirubuwam.</n> ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkapatey ni Amasiyas ne Hari te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 25:25-28)</t><br/>Neuyag pad si Amasiyas ne anak ni Huwas ne Hari te Huda te sapulu wey lalimma (15) ne leg‑un puun te pegpatey ni Hari Huwas ne anak ni Huwakas ne Hari te Israil.


text:
Ne ka duma pad ne guhuren meyitenged te peghari ni Amasiyas, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Huda.<pb/>


text:
Ne due me etew te Hirusalim ne migplanu ne eggimatey ki Amasiyas. Purisu migpallahuy sikandin puun te Hirusalim peendiye te siyudad te Lakis. Piru impatalukunan sikandin te me kuntere din wey impeyimatayan diye.


text:
Ne indulan dan e te kudde ka lawa rin wey in-uyan diye te Hirusalim wey inlebeng dan e sikandin diye te inlebengan te me kaap-apuan din diye te siyudad ni Dabid.


text:
Ne migweil-weil ka keet-etawan te Huda wey impasubal ran e ipahari ka anak din ne si Usiyas ne sapulu wey hen‑em (16) pad se idad.


text:
Sikandin ka mig-ayad-ayad te siyudad te Ilat ne naawi din eyew egkasakup ded man‑e te Huda te migpatey e ka amey rin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari te Israil te lein ne Hirubuwam</t><br/>Te igkasapulu wey lalimma (15) ne leg‑un te peghari ni Amasiyas diye te Huda, mighari e degma si Hirubuwam<n>Lein degma seini ne Hirubuwam.</n> diye te Israil, diye te Samarya. Mighari si Hirubuwam seled te hep‑at ne pulu wey sabeka (41) ne leg‑un.


text:
Mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, su mig-ilingan din ka langun ne mareet ne hinimuwan ni Hirubuwam ne anak ni Nibat, ne iyan migpuunan ne nakasale ka Israil.


text:
Ne si Hirubuwam ka nakaawi te me inged te Israil ne naahew dengan su eyew ka eletanan te Israil egpekeuma red man‑e diye te Hamat taman te namatey ne dahat. Su sika ka saad te Magbebaye, ka Manama te Israil ne impalalag din te suluhuanen din ne si Hunas ne anak ni Amitay ne matig-Gat-Hipir.


text:
Ne nakita te Magbebaye ne nabaybayaran amana ka matig-Israil. Ware nakasangi kandan ne ware nabaybayari, minsan ke uripen ma wey se kene, wey ware egpakabulig kandan.


text:
Piru kene ne planu te Magbebaye ne egguleen ka me matig-Israil taman te warad egkasame kayi te ampew te tane, purisu imbulihan din sikandan pinaahi te pegpeuyan din ki Hirubuwam ne anak ni Hihuwas.<pb/>


text:
Ne ka duma ne me hinimuwan ni Hirubuwam wey ka langun ne immangimu rin, ka karesen din, ka pegpakiggira rin, ka peggawi din te Damasku wey te Hamat ne nasakup dengan te Huda, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Israil.


text:
Te pegpatey ni Hirubuwam, diye sikandin ilebeng te lebenganan te me Hari te Israil. Ne si Sakariyas ne anak din ka neyimu ne Hari subal kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Asariyas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 26:1-23)</t><br/>Te igkararuwa ne pulu wey pitu (27) ne leg‑un te peghari ni Hirubuwam<n>Igkarangeb seini ne Hirubuwam.</n> te Israil, migbunsud e degma mighari diye te Huda si Usiyas<n>Te Hibruwanen: Asariyas ne iyan ka lein ne paahi te pegsulat te ngaran ne Usiyas.</n> ne anak ni Amasiyas.


text:
Sapulu wey hen‑em (16) ka idad ni Usiyas te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin te Hirusalim te lalimma ne pulu wey daruwa (52) ne leg‑un. Si Hikuliyas ne matig-Hirusalim ka iney rin.


text:
Meupiya ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama iling te inggimu te amey rin ne si Amasiyas.


text:
Piru ware naawe ka me panubaran diye te me bubungan, wey migpabulus ded migmanubad ka me etew wey migmanutung te insinsu diye.


text:
Ne impeibungan sikandin te Magbebaye taman te migpatey sikandin. In-awaan e sikandin te katenged din wey impasuwey e sikandin ipeugpe. Purisu si Hutam e ne anak din ka impiyalan din te palasyu rin wey ka migpangulu te keet-etawan te Huda.<pb/>


text:
Ne ka duma ne guhuren meyitenged te peghari ni Usiyas wey te langun ne neyimu rin, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Huda.


text:
Ne migpatey e si Usiyas ne diye sikandin ilebeng te inlebengan te me kaap-apuan din, diye te Siyudad ni Dabid. Ne si Hutam e ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Sakariyas te Israil</t><br/>Te igkatelu ne pulu wey walu (38) ne leg‑un te peghari ni Usiyas diye te Huda, migbunsud e degma mighari si Sakariyas ne anak ni Hirubuwam diye te Israil wey diye te Samarya ka mig-ugpaan din te mighari. Ne hen‑em de ne bulan si Sakariyas ka mighari diye te Samarya.


text:
Mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye, iling te me kaap-apuan din, su in-ikul rin ka mareet ne hinimuwan ni Hirubuwam ne anak ni Nibat ne iyan migpuunan ne nakasale ka matig-Israil.


text:
Ne due etew ne egngaranan ki Salum ne anak ni Habis ne migsuman-suman te mareet ki Sakariyas. Ne impeyimatayan din si Sakariyas diye te Ibliam wey sikandin e ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
Ne ka duma ne neyitabu te peghari ni Sakariyas, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Israil.<pb/>


text:
Purisu natuman e ka insaad te Magbebaye ki Hihu ne migkahi, “Iyan eghari te Israil ka me kabuhalan nu taman te igkeep‑at ne kabuhalan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Salum te Israil</t><br/>Te igkatelu e ne pulu wey siyam (39) ne leg‑un te peghari ni Usiyas diye te Huda, migbunsud e degma mighari diye te Israil si Salum ne anak ni Habis. Senge-bulan de sikandin ka mighari te Samarya.


text:
Ne due etew ne egngaranan ki Minahim ne anak ni Gadi ne miggendiye te Samarya. Ka sika ne etew, migpuun diye te Tirsa. Nataman, miggimatayan din si Salum wey sikandin e ka migsubal kandin mighari.


text:
Ka duma ne neyitabu te peghari ni Salum, lagkes ka planu rin te peggimatey ki Sakariyas, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Israil.


text:
Nataman, miggipanew e si Minahim puun te Tirsa wey inlusuran din ka Tapua wey ka me inged ne nakalingut due, su ware sikandan migpeiluk-iluk kandin. Impangimatayan din ka langun ne mahinged diye wey impangebuan din ka egkengabberes.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Minahim te Israil</t><br/>Te igkatelu e ne pulu wey siyam (39) ne leg‑un te peghari ni Usiyas diye te Huda, migbunsud e degma mighari diye te Israil si Minahim ne anak ni Gadi. Ne mighari sikandin seled te sapulu ne leg‑un diye te Samarya.


text:
Mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye. Su te intiru ne umul rin, mig-ikul sikandin te mareet ne hinimuwan ni Hirubuwam ne anak ni Nibat, ne iyan egpuunan ne nakasale ka me matig-Israil.


text:
Ne inlusuran ni Tiglat-Pilisir ne Hari te Asirya ka Israil. Piru imbayaran sikandin ni Minahim te tatelu ne pulu wey lalimma ne libu (35,000) ne kilu ne pelata eyew egbulihan sikandin ne egpakapabulus ded ka eghari.


text:
Naangey seeye ni Minahim diye te me meyaman ne me etew te Israil. Impehes din ka tagse sabeka kandan pabayara te tigliware te kilu ne pelata eyew igbehey diye te Hari te Asirya. Purisu mig-uli e ka Hari te Asirya wey warad migpabulus.<pb/>


text:
Ne ka duma ne neyitabu te peghari ni Minahim wey ka langun ne neyimu rin, nasulat diye Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Israil.


text:
<br/><t>Ka peghari ni Pikahiyas te Israil</t><br/>Te igkalalimme e ne pulu (50) ne leg‑un ni Usiyas te mighari diye te Huda, migbunsud e degma mighari si Pikahiyas diye te Israil wey diye te Samarya ka ugpaan din te mighari. Ne daruwa re ne leg‑un sikandin ka mighari diye te Samarya.


text:
Mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye. Su mig-ikul sikandin te mareet ne hinimuwan ni Hirubuwam ne anak ni Nibat, ne iyan egpuunan ne nakasale ka matig-Israil.


text:
Ne due etew ne egngaranan ki Pika ne anak ni Rimalya ne pangulu te me sundalu ni Pikahiyas. Migpakigsabut sikandin te lalimma ne pulu (50) ne matig-Gilyad eyew te peggimatey ki Pikahiyas. Ne inggimatayan dan iya sikandin lagkes si Argub wey si Aryi diye te inlig‑enan ne inged diye te palasyu te Samarya. Ne si Pika ka migsubal kandin mighari.


text:
Ne ka duma ne neyitabu te peghari ni Pikahiyas wey ka langun ne neyimu rin, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Israil.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Pika te Israil</t><br/>Te igkalalimme e ne pulu wey daruwa (52) ne leg‑un te peghari ni Usiyas diye te Huda, human pad migbunsud si Pika ka mighari te Israil wey diye te Samarya ka ugpaan din te mighari. Ne daruwa ne pulu (20) ne leg‑un sikandin ka mighari diye te Samarya.


text:
Mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. Su mig-ikul ma sikandin te mareet ne hinimuwan ni Hirubuwam ne anak ni Nibat, ne iyan egpuunan ne nakasale ka me matig-Israil.<pb/>


text:
Ne hengkayi te iyan e mighari te Israil si Pika, miglusud e man‑e si Tiglat-Pilisir ne Hari te Asirya. Ne naahew rin ka siyudad te Ayun, te Abil-Bit-Maaka, te Hanuwa, te Kidis, wey te Asur. Naahew rin man‑e ka inged te Gilyad, te Galiliya wey ka langun ne inged te Naptali. Ne impandakep din ka keet-etawan wey impanguyan din e diye te Asirya.<pb/>


text:
Ne due etew ne egngaranan ki Husiyas ne anak ni Ila ne migplanu te pegdereet ki Pika ne anak ni Rimalya. Inggimatayan din si Pika wey migsubal sikandin mighari. Neyitabu seini te igkararuwa ne pulu (20) ne leg‑un te peghari ni Hutam diye te Huda.


text:
Ne ka duma ne neyitabu te peghari ni Pika wey ka langun ne neyimu rin, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Israil.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Hutam te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 27:1-9)</t><br/>Te igkarangeb ne leg‑un te peghari ni Pika ne anak ni Rimalya diye te Israil, migbunsud e degma mighari diye te Huda si Hutam ne anak ni Usiyas.


text:
Daruwa ne pulu wey lalimma (25) ka idad din te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te sapulu wey hen‑em (16) ne leg‑un. Si Hirusa ne anak ni Saduk ka iney rin.


text:
Piru ware naawe ka me panubaran diye te me bubungan, wey migpabulus ded migmanubad ka me etew wey migmanutung te me insinsu diye. Sikandin man‑e ka miggimu te Gumawan diye te kakiliran te timplu te Magbebaye.<pb/>


text:
Ne ka duma pad ne guhuren meyitenged te peghari ni Hutam wey ka langun ne neyimu rin, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Huda.


text:
Te timpu ne si Hutam ka mighari diye te Huda, impalusuran te Magbebaye ka Huda ki Risin ne Hari te Sirya wey ki Pika ne anak ni Rimalya ne Hari te Israil.


text:
Ne nataman migpatey e si Hutam wey diye sikandin isabal te insabalan ded te me kaap-apuan din diye te Siyudad ni Dabid. Ne si Ahas e ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Ahas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 28:1-27)</t><br/>Te igkasapulu wey pitu (17) ne leg‑un te peghari ni Pika ne anak ni Rimalya diye te Israil, migbunsud e degma mighari diye te Huda si Ahas ne anak ni Hutam.


text:
Daruwa ne pulu (20) ka idad ni Ahas te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te sapulu wey hen‑em (16) ne leg‑un. Mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, kene ne iling te hinimuwan te kaap-apuan din ne si Dabid.


text:
Mig-ikul sikandin te maddeet ne hinimuwan te me Hari te Israil. Intutung din ka anak din isip igpanubad. In-ikul rin ka maddeet ne hinimuwan te keet-etawan ne impandeldel te Magbebaye te ware pad ka me matig-Israil.


text:
Ne migpanubad sikandin wey migtutung te insinsu diye te me panubaran diye te me bubungan, wey diye te me labuntud, wey diye te me lebut te kayu ne malapung.<pb/>


text:
Nataman, inlusuran ni Risin ne Hari te Sirya wey ni Pika ne Hari te Israil ka Hirusalim. Inlingutan dan seeye piru ware dan iya natalu si Ahas.


text:
Te seeye ne timpu, naawi te Hari te inged ne Idum ka Ilat, wey indeldel din e ka me matig-Huda ne mig-ugpe diye. Ne sikandan e ka migsubal mig-ugpe diye taman kuntee.


text:
Purisu migsuhu si Ahas te me suluhuanen ne egpahuhuren ki Tiglat-Pilisir ne Hari te Asirya ne migkahi, “Suluhuanen a wey uripen a nikeykew, pangabangi a nikeykew su inlusuran a te Hari te Sirya wey te Hari te Israil.”


text:
Ne migpanguwa sikandin te pelata wey bulawan diye te timplu te Magbebaye wey diye te tinesanan te karatuan te palasyu. Ne impeuyan din seini eyew igdasag te Hari te Asirya.


text:
Ne migsuhut ka Hari te Asirya te hangyu ni Ahas, purisu, inlusuran din ka Damasku wey naahew rin seini. Ne indakep din e ka me etew wey in-uyan din e diye te inged ne Kir wey miggimatayan din e degma si Hari Risin.<pb/>


text:
Ne miggendiye te Damasku si Hari Ahas eyew egpakigkita ki Tiglat-Pilisir. Te diyad e sikandin, due nakita rin ne altar. Purisu impeuyanan din te larawan te altar si Uriyas ne talagpanubad, wey te eg-ilingan te peggimu kayi eyew egpeilingan kandin.


text:
Ne miggimu en iya si Uriyas te altar ne impeiling din en iya te seeye se impeuyan ni Ahas puun te Damasku. Ne neimpusan din ka altar te ware pad mig-uli si Ahas.


text:
Migpanubad sikandin te egtutungen wey mighalad te egkakeen. Ne in-itis din ka igpanubad din ne eg-inumen. Migpanubad degma sikandin para te keupianan wey impabesik-besik din ka langesa diye te altar.


text:
Ne impaawe din ka tapey ne altar ne burunsi puun te natahuan kayi ne diye te tangkaan te timplu te Magbebaye, elat-elat te altar din wey te timplu, wey impatahu din seini diye te igkahibang ne balabahan te iyam ne altar.


text:
Ne migkahiyan ni Ahas si Uriyas, “Puun kuntee, seinid e se dakel ne altar gamita nu te egpanubad te egtutungen te maselem wey te eghalad te egkakeen te marusilem. Gamita nu degma seini te egpanubad te egtutungen ne igpanubad te Hari wey te halad din ne egkakeen, wey te egtutungen ne igpanubad te me etew lagkes ka ighalad dan ne egkakeen wey inumen. Pabesiki nu seini te langesa te langun ne igmanubad, piru kene nu ilagkes ka burunsi ne altar su eggamiten ku te eg-ampu.”


text:
Nataman impangawe e ni Hari Ahas ka langun ne me burunsi ne impeunturan te me pelenggana ne inggamit te eglaglag te weyig para te timplu. Migpeyimu degma sikandin te batu ne eg-unturan te tahuanan te weyig ne egngaranan te Dahat su eyew egkakuwa rin ka baka ne inggimu puun te burunsi ne impeunturan kayi.


text:
Ne in-awe din man‑e ka egpinpinuuwan ne in-atepan diye te timplu ne eggamiten te Aldew te Peggimeley wey inlekeban din ka dalan ne bayaanan te Hari peendiye te timplu, eyew te pegpahale te Hari te Asirya.<pb/>


text:
Ne ka duma pad ne neyitabu te peghari ni Ahas wey ka langun ne neyimu rin, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Huda.


text:
Ne migpatey e si Ahas wey diye sikandin isabal te siyudad te Hirusalim diye te insabalan ded te me kaap-apuan din. Ne si Isikiyas e ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Husiyas te Israil</t><br/>Te igkasapulu wey daruwa (12) ne leg‑un te peghari ni Ahas te Huda, migbunsud e degma mighari te Israil si Husiyas ne anak ni Ila. Diye sikandin mig-ugpe te Samarya wey mighari sikandin diye te Israil te siyam ne leg‑un.


text:
Mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, piru kene de ne iling kareet te hinimuwan te me Hari te Israil ne nekewun‑a kandin.


text:
Piru nanengnengan ni Salmanisir ne Hari te Asirya ne mig-akalan de sikandin ni Husiyas su migpakigsabut sikandin ki Su ne Hari te Ihiptu, wey warad e degma migbehey sikandin te buhis din te tagse leg‑un. Purisu imparakep sikandin ni Salmanisir wey impaprisu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkatalu te Samarya</t><br/>Nataman, inlusuran e te Hari te Asirya ka Israil, wey inlingutan dan ka Samarya taman te tatelu ne leg‑un.


text:
Ne naahew ni Salmanisir ka Samarya te igkasiyam ne leg‑un te peghari ni Husiyas. Ne impandakep din e ka me matig-Israil wey impanguyan e diye te Asirya, wey impeugpe din sikandan diye te siyudad te Hala, diye te me inged ne ilis te weyig ne Habur ne diye te Gusan, wey ka duma diye te me siyudad te Midiyan.<pb/>


text:
Neyitabu seeye tenged su nakasale ka me matig-Israil te Magbebaye ne Manama ran ne iyan migpalihawang kandan puun te Ihiptu wey migluwas kandan puun te Paraun ne Hari te Ihiptu. Ne migsimba sikandan te duma ne me manama


text:
wey mig-ikul te me hinimuwan te me nasud ne imparelrel te Magbebaye te me Israilita puun te tane dan su eyew iyan e egpekeugpe kayi ka me Israilita. Mig-ikul man‑e sikandan te hinimuwan te me Hari te Israil.


text:
Ne miggeles-heles sikandan miggimu te igkeepes te Magbebaye ne Manama ran. Te tagse inged, deisek ma wey se dakel, miggimu sikandan te panubaran diye te me bubungan.


text:
Migpasasindeg man‑e sikandan te me sungkaleg ne larawan ni Asira diye te me bubungan wey diye te egkaralungan te me kayu.


text:
Migtutung sikandan te me insinsu diye te langun ne me panubaran diye te me bubungan iling te inggimu te keet-etawan ne imparelrel te Magbebaye te me Israilita puun te tane dan su eyew iyan e egpekeugpe kayi ka me Israilita. Ne miggimu sikandan te mareet ne me himu ne igkabelu te Magbebaye.


text:
Ne migsimba sikandan te me diyus-diyus minsan ke impanpanayan e sikandan te Magbebaye ne kene igpeyimu seeye.<pb/>


text:
Ne impanpanayan te Magbebaye ka Israil wey ka Huda pinaahi te langun ne me prupita wey te me manenagne ne migkahi, “Engkeri niyud e ka maddeet ne hinimuwan niyu. Tumana niyu ka igsuhu ku kaniyu wey ikula niyu ka me tulumanen ne insuhu ku te me kaap-apuan niyu, wey impanulu ku kaniyu pinaahi te me suluhuanen ku ne me prupita.”


text:
Piru ware sikandan migpalintutuu. Makehal ka me ulu ran iling te kaap-apuan dan ne ware migpalintutuu te Magbebaye ne Manama ran.


text:
Ware dan tumana ka me tulumanen ne impanulu din kandan ne igpeyimu wey imbalahad dan ka kasabutan ne inggimu rin duma te me kaap-apuan dan, wey ka pegpaney-paney rin kandan. Nasi migsimba sikandan te me diyus-diyus ne ware karuan wey neyimu degma sikandan ne ware karuan. Mig-ikul sikandan te batasan te me etew diye te duma ne nasud minsan impanpanayan e sikandan te Magbebaye.


text:
Ware dan tumana ka me suhu te Magbebaye ne Manama ran. Miggimu sikandan te larawan te daruwa ne nati te baka wey te sungkaleg ne larawan ni Asira, wey insimba ran si Baal wey ka langun ne bituen diye te aw-awangan.


text:
Ne intutung dan ka me anak dan isip igpanubad dan, miggimu sikandan te minsan nekey ne mareet te pegtengteng te Manama, wey migparani sikandan diye te me manenagne wey me timbusawen. Nakapabelu seini te Magbebaye.


text:
Tenged te subla ne langet din te me matig-Israil, indeldel rin sikandan. Ne iyan naan de nasame ka me kabuhalan ni Huda.<pb/>


text:
Piru ware ded man‑e migtuman ka me kabuhalan ni Huda te me suhu te Magbebaye ne Manama ran, su nasi de iya sikandan mig-ikul te me matig-Israil.


text:
Purisu, in-ang-anggaan e te Magbebaye ka langun ne kabuhalan ni Israil. Imparusaan din sikandan wey impeuripen te me kuntere dan, taman te warad nasame kandan.<pb/>


text:
Te timpu ne impegsuwey te Magbebaye ka migharian te Israil wey ka migharian te Huda,<n>Te Hibruwanen: impegsuwey te Magbebaye ka migharian te Israil puun te baley ni Dabid.</n> te si Hirubuwam ne anak ni Nibat ka neyimu ne Hari te Israil, sikandin ka egpuunan ne nakapariyu ka me matig-Israil te Magbebaye wey nekeyimu te dakel ne sale.


text:
In-ikul te me matig-Israil ka langun ne mareet ne hinimuwan ni Hirubuwam wey migpabulus-bulus sikandan miggimu te mareet.


text:
Nataman, mig-ang-anggaan e te Magbebaye ka me matig-Israil sumale te impaney-paney rin kandan pinaahi te me prupita. Purisu naddakep wey neuyan sikandan diye te Asirya wey diye ded sikandan taman kuntee.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ugpe te matig-Asirya diye te Israil</t><br/>Ne in-uyan te Hari te Asirya ka me matig-Babilunya, matig-Kuta, matig-Aba, matig-Hamat, wey matig-Siparbayim eyew igpeugpe diye te me siyudad te Samarya subal te me matig-Israil.


text:
Te an-anayan ne peg-ugpe dan diye, ware sikandan migsimba te Magbebaye ne Manama, sikan naa ka migpeuyan ka Magbebaye te me liyun, wey neyimatayan ka duma kandan.


text:
Ne due nakahuhud te Hari ne migkahi, “Ka seeye se me etew ne impeuyan nu wey impeugpe nu diye te me lungsud te Samarya, ware nakanengneng ke egmenuwen te pegsimba te manama te sika ne inged. Sikan naa ka migpeuyan ka manama te me liyun wey neyimatayan ka duma kandan, su ware sikandan nakanengneng ke nekey ka egkeilanganen te sika ne manama.”


text:
Seeye naa, migsuhu ka Hari te Asirya ne miggenendue, “Paliberi niyu ka Samarya te sabeka te me talagpanubad ne narakep ta, wey diye niyud sikandin peugpaa eyew egpakapanulu te me etew meyitenged te egkeilanganen te manama te seeye ne inged.”


text:
Seeye naa ka impalibed dan e diye te Samarya ka sabeka te narakep dan ne talagpanubad, wey diye ipeugpe te Bitil. Ne impanulu din e ka me etew ke egmenuwen te egpamakey ka Magbebaye.<pb/>


text:
Piru minsan pad dutu, ka keet-etawan te duma ne nasud ne diye ipeugpe te me siyudad te Samarya, migpabulus ded migpangimu te me diyus-diyus dan wey diye dan ipanahu te me panubaran diye te me bubungan ne impangimu te me mahinged diye te Samarya.


text:
Ne ka me matig-Babilunya, miggimu te diyus-diyus dan ne si Sukut-Binut. Ne ka me matig-Kuta, miggimu te diyus-diyus dan ne si Nirgal. Ne ka me matig-Hamat, miggimu te diyus-diyus dan ne si Asima.


text:
Ne ka me matig-Abit, miggimu te diyus-diyus dan ne si Nibhas wey si Tartak. Ne ka me matig-Siparbayim, migtutung te anak dan eyew igpanubad te diyus-diyus dan ne si Adramilik wey si Anamilik.


text:
Migsimba sikandan te Magbebaye ne Manama, piru mig-alam ded man‑e sikandan te talagpanubad ne duma ran ded eyew egpanubad diye te me panubaran ne diye te bubungan.


text:
Ne minsan iya migsimba sikandan te Magbebaye, migpabulus ded sikandan migsimba te me manama ran iling te inggimu ran diye te me nasud ne impanguyanan kandan.


text:
Ne sikan ded ka inggimu ran taman te seini ne timpu.<pb/>Ware sikandan migsimba te Magbebaye wey ware sikandan mig-ikul te me balaud ne igpatuman te kabuhalan ni Hakub ne ingngaranan te Israil.


text:
Miggimu ka Magbebaye te kasabutan te me matig-Israil wey migsuhu kandan ne migkahi, “Kene kew simba te duma ne me manama, wey ke egpanimbuel naa, wey ke egpamakey naa, wey ke egpanubad naa kandan.


text:
Ke kene, sikeddi de simbaa niyu, ka Magbebaye ne migpalihawang kaniyu puun te Ihiptu pinaahi te karesen ku wey te geem ku. Keilangan ne sikeddi de panimbueli niyu wey panubari niyu.


text:
Ne tumana niyu layun ka me balaud ku wey me suhu ne insulat ku para kaniyu. Kene kew en iya simba te duma ne me manama.


text:
Sikeddiey re simbaa niyu, ka Magbebaye ne Manama niyu, eyew egpangabangan ku sikaniyu puun te me kuntere niyu.”


text:
Piru ware migpammineg te Magbebaye ka me etew ne migsubal te me matig-Israil diye te Samarya, wey nasi migpabulus miggimu te nabatasan dan e ne eggimuwen.<pb/>


text:
Sikan naa, migsimba sikandan te Magbebaye, wey migsimba red man‑e sikandan te ingkulit dan ne me larawan. Ne sikan ded degma ka eggimuwen te me kabuhalan dan taman kuntee.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Isikiyas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 29:1-2; 31:1)</t><br/>Te igkatatelu ne leg‑un te peghari ni Husiyas ne anak ni Ila diye te Israil, migbunsud e degma mighari diye te Huda si Isikiyas ne anak ni Ahas.


text:
Daruwa ne pulu wey lalimma (25) ka idad ni Isikiyas te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te daruwa ne pulu wey siyam (29) ne leg‑un. Si Abiha ne anak ni Sakariyas ka iney rin.


text:
Meupiya ka hinimuwan ni Isikiyas diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama iling te hinimuwan te kaap-apuan din ne si Dabid.


text:
Impangguhus din ka me panubaran diye te me bubungan, impanlupet din ka me pes-ek ne batu, wey impanempug din ka me sungkaleg ne larawan ni Asira. Inlupet din degma ka burunsi ne uled ne inggimu ni Muwisis, su mighalad man ded kayi ka me etew taman te seeye ne timpu wey ingngaranan dan seini te Nihustan.


text:
Migsalig si Isikiyas te Magbebaye, ka Manama te Israil. Sikan naa ka ware egpekeiling kandin ne Hari diye te Huda, nekewun‑a ma kandin ne Hari wey ke namewuri naa.


text:
Matinumanen amana si Isikiyas te Magbebaye, wey ware sikandin mig-engked ka egsinundul kandin. Intuman din ka me suhu ne impanengneng te Magbebaye ki Muwisis.


text:
Ne indumaan sikandin te Magbebaye wey miglampus sikandin te langun ne inggimu rin. Migribildi sikandin te Hari te Asirya wey warad migparuma-ruma kandin.


text:
Natalu rin ka me Pilistihanen taman te Gasa lagkes ka me inged ne sakup kayi, minsan ka dereisek ne bariyu wey ka derakel ne me siyudad.<pb/>


text:
Te igkeep‑at ne leg‑un te peghari ni Isikiyas, wey igkapitu degma ne leg‑un te peghari ni Husiyas te Israil, inlusuran ni Salmanisir ne Hari te Asirya ka Samarya wey inlingutan dan seini.


text:
Nataman, miglihad ka tatelu ne leg‑un, te mighen‑em e ne leg‑un si Isikiyas ne mighari wey migsiyam e degma ne leg‑un si Husiyas ne mighari, naahew e ni Salmanisir ka Samarya.


text:
Ne impandakep e te Hari te Asirya ka me matig-Israil wey impanguyan e diye te Asirya, wey diyad ipeugpe te siyudad te Hala, diye te me inged ne marani te weyig ne Habur ne diye te Gusan wey diye te me siyudad te Midiyan.


text:
Natalu ka me matig-Samarya su ware ma sikandan mig-ikul te suhu te Magbebaye ne Manama ran wey insupak dan ka kasabutan ne inggimu rin duma kandan. Ne minsan ka insuhu kandan ni Muwisis ne suluhuanen te Magbebaye, ware dan pammineha wey tumana.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglusud ni Sinakirib te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 32:1-19)</t><br/>Te igkasapulu wey hep‑at (14) ne leg‑un te peghari ni Isikiyas diye te Huda, inlusuran te Hari te Asirya ne si Sinakirib ka langun ne siyudad te Huda ne in-alad te matikang wey makepal ne batu, wey naahew rin seini langun.


text:
Purisu migpeuyan si Isikiyas ne Hari te Huda te seini ne lalag diye te Hari te Asirya ne diye te Lakis, “Nakasala a keykew. Piru igbehey ku keykew ka minsan nekey ne egbuyuen nu eyew eg-awe kad e kayi.” Sikan naa ka migbuyu ka Hari te Asirya te sapulu ne libu (10,000) ne kilu ne pelata wey sabeka ne libu (1,000) ne kilu ne bulawan.


text:
Ne imbehey ni Isikiyas kandin ka langun ne pelata ne diye te timplu te Magbebaye wey ka diye te tinesanan te karatuan te palasyu.


text:
Insu-su din ka bulawan ne impareket te gumawan te timplu wey ka me bulawan ne impareket diye te egtangenan te gumawan, wey imbehey rin e te Hari te Asirya.<pb/>


text:
Ne taheed te diye te Lakis si Sinakirib ne Hari te Asirya, insuhu din ka tatelu ne pangulu te me sundalu rin duma te masulug ne me sundalu eyew egpakigkita ki Hari Isikiyas. Te diyad e sikandan te lihawangan te Hirusalim, migsanggel e sikandan diye te lenged te tubu te weyig ne egpeendiye te limuranan te weyig diye te dibabew. Marani seeye te dalan peendiye te pi‑pianan te egmamelegye te manggad.


text:
Ne impeumew ran si Hari Isikiyas piru iyan de impeendiye te Hari ka anak ni Hilkiyas ne si Ilyakim ne sinalihan te palasyu, si Sibna ne sikritari, wey si Huwas ne talagsulat ne anak ni Asap.<pb/>


text:
Ne ingkahiyan sikandan te labew ne upisyal, “Kahii niyu si Isikiyas te mig-inse ka mabantug ne Hari te Asirya: Nekey bes ka amana nu salihi?


text:
Kahiyen nu buwa ne egpanalu ka te pegpakiggira te lalag de, wey kene ne pinaahi te katuenan wey keseg te me sundalu nu? Hentew bes ka insalihan nu? Mania te migribildi ka keddi?


text:
Migsalig ke buwa te Ihiptu ne iling de te laye ne tuked ne nabagbag ne egpakapali te belad te seeye se eggen-gen kayi? Iling due ka Hari te Ihiptu ke due egsalig kandin.


text:
Piru ke egkahi kew se me upisyal te Huda te migsalig kew te Magbebaye ne Manama niyu, na, kene naa ne si Isikiyas ded ka migpahuhus te me simbaanan wey me altar te Magbebaye diye te me panubaran diye te bubungan? Ne ingkahiyan din ka nangugpe diye te Hirusalim wey diye te duma ne siyudad te Huda te diye de sikandan egsimba te halaran diye te Hirusalim.”<pb/>


text:
Ne migpabulus migkahi ka labew ne upisyal, “Pakigsabut ka te ahalen ku ne iyan ka Hari te Asirya. Egbehayan ku sikeykew te daruwa ne libu (2,000) ne me kudde ke due etew nu ne daruwa ne libu (2,000) ne egmangudde kayi.


text:
Egmenuwen nu naa te egsukul te seeye se minsan subla ne deisek se katungdanan ne suluhuanen te ahalen ku ke egsalig ke re te me karwahi wey me sundalu ne igbehey keykew te Ihiptu?


text:
Timul pad due, ka Magbebaye ka migduma keddi te miggendini eyew te pegdereet te seini ne nasud. Ka Magbebaye ka migkahi keddi ne eglusuran ka seini ne nasud wey egdereetan.”<pb/>


text:
Ne ingkahiyan enni Ilyakim, Sibna, wey ni Huwas ka labew ne upisyal, “Iyan nu re ubag gamita ka Aramayik ne linalahan su egpakasabut key ma kayi. Kene de ne Hibruwanen su kema ke egpakarineg wey egpakasabut ka me etew ne sika te matikang wey makepal ne batu ne alad te siyudad.”<pb/>


text:
Piru migtabak ka labew ne upisyal, “Insuhu a te ahalen ku ne igpanengneng seini te langun ne nangugpe te Hirusalim, kene ne diye de te kaniyu wey te Hari niyu. Egmanggutasan kew langun wey egkammaraan te timpu ne eglusuran ney e sikaniyu. Ne egmangeen kew e te tei niyu wey egmanginum e te ihi niyu.”<pb/>


text:
Ne migsasindeg ka labew ne upisyal wey migpanguleyi ne miglalag te Hibruwanen, “Pammineha niyu ka inlalag te maresen ne Hari te Asirya!


text:
Kene kew patipu kandin ne egsalig te Magbebaye ne egkahi, ‘Egluwasen ki iya te Magbebaye. Kene egkaahew te Hari te Asirya ka seini ne siyudad.’


text:
Kene kew pammineg ki Isikiyas! Seini ka ingkahi te Hari te Asirya: Pakiggusey kew e keddi wey hural kew e! Ne egpakakeen kew e langun te behas te paras niyu wey iggira, wey egpekeinum te weyig te me belun niyu.


text:
Ne egkataman, eg-angayen kud e sikaniyu wey eg-uyanen diye te tane ne iling ded te tane niyu ne masulug se pamulaan te paras, trigu, sibada, ulibu, wey due dakel ne teneb. Te sika ne paahi, kene kew egpatey. Kene kew palimbung ki Isikiyas ke egkahi sikandin ne egluwasen kew te Magbebaye ne Manama niyu.


text:
Hendei bes ka me manama te siyudad te Hamat, Arpad, Siparbayim, Hina, wey Iba? Naluwas naa te me manama ka siyudad ne Samarya puun te geem ku?


text:
Hentew‑a te me manama te sika ne me nasud ka nakaluwas te nasud dan puun te geem ku? Purisu, egmenuwen te Magbebaye te egluwas ka Hirusalim puun keddi?”<pb/>


text:
Ne miggendiye ki Isikiyas ka anak ni Hilkiyas ne si Ilyakim ne sinalihan te palasyu, si Sibna ne sikritari, wey si Huwas ne talagsulat ne anak ni Asap. Ne impanggisi dan ka me kumbale dan tenged te peglungku wey innangenan dan si Isikiyas te impanlalag te labew ne upisyal.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-inse ni Isikiyas ki Isayas</t><br/><br/><t>(Isa. 37:1-7)</t><br/>Te pegkarineg ni Hari Isikiyas te guhuren, inggisi din e ka kumbale din, wey migsaluub e sikandin te saku te pegpeila te peglungku, wey miggendiyad sikandin te timplu te Magbebaye ne Manama.


text:
Ne impeendiye din ki prupita Isayas ne anak ni Amus si Ilyakim ne sinalihan te palasyu, wey si Sibna ne sikritari, wey ka igbuyag te me talagpanubad. Migsaluub sikandan langun te saku.


text:
Seini ka lalag ne igpahuhud din diye ki prupita Isayas, “Aldew seini te peg-antus, pegdusa, wey pegkeyilew. Iling ki te malitan ne egpalelesut ne warad keseg.


text:
Insuhu te Hari te Asirya ka labew ne upisyal rin te pegbaley-baley te manekal ne Manama. Ne kema ke narineg te Magbebaye ne Manama nu ka impanlalag te labew ne upisyal wey egdusaan sikandin tenged te impanlalag din. Purisu ampu ka para kanta te nenasame.”<pb/>


text:
migkahiyan e sikandan ni Isayas, “Kahii niyu ka ahalen niyu ne si Hari Isikiyas te seini ka ingkahi te Magbebaye ne Manama, ‘Kene ka kaaldek tenged te narineg nu ne pegbaley-baley keddi te suluhuanen te Hari te Asirya.


text:
Pammineg ka! Egparinehen ku ka Hari te Asirya te me guhuren ne iyan egpuunan ne eglibed e sikandin diye te nasud din mismu. Ne egpeyimatayan ku sikandin diye pinaahi te kampilan.’ ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanginaaldek man‑e te Asirya</t><br/><br/><t>(Isa. 37:8-20)</t><br/>Te peglibed te labew ne upisyal diye te me sundalu rin, narineg din ne ka Hari te Asirya migligkat e puun te Lakis wey migpakiggira diye te Libna, sikan naa ka migsinundul e sikandin diye.


text:
Te pegkarineg ni Hari Sinakirib te migligkat e si Tirhaka ka Hari te Itiyupiya eyew egpakiggira kandin, migsuhu e sikandin te me suluhuanen ne egpahuhuren din ki Isikiyas ne migkahi,


text:
“Kahii niyu ka Hari diye te Huda ne si Isikiyas, ‘Kene ka palimbung te manama ne insalihan nu ne migsaad ne ka Hirusalim kene egkaahew te Hari te Asirya.


text:
Pammineg ka! Narineg nu ka immangimu te me Hari te Asirya diye te langun ne nasud. Indereetan dan iya seini. Ne migsuman-suman ke naa ne due egpakaluwas keykew?


text:
Indereetan te kaap-apuan ku ka me siyudad te Gusan, Haran, wey Risip wey impangimatayan ka me etew ne migpuun te Idin ne nangugpe diye te Tilasar. Ne impangabangan naa sikandan te me manama ran? Ware iya!


text:
Te nekeimpus e si Isikiyas ka migbasa te sulat ne in-uyan te insuhu ne me suluhuanen, miggendiyad e sikandin te timplu te Magbebaye wey imbukelasan din e ka sulat diye te tangkaan te Magbebaye.


text:
Ne mig-ampu sikandin ne migkahi, “He Amana ne Maresen ne Magbebaye, ka Manama te Israil, ne migpinnuu due te matikang ne trunu nu ne ampew te kirubin.<n>Ka kirubin, sabeka ne klasi te panalihan ne egpekeiling te mananap ne due pakpak wey belad.</n> Sikeykew re ka Manama ne migmandu te langun ne migharian te kalibutan, wey sikeykew ka miggimu te langit wey tane.


text:
He Magbebaye ne Manama, pammineg ka wey pitawa nu ke nekey e ka egkeyitabu kanami. Pammineha nu ka langun ne impanlalag ni Sinakirib te pegbaley-baley keykew te manekal ne Manama.


text:
wey impanutung dan e ka me diyus-diyus dan tenged su kene ma ne mallehet seini ne manama, ke kene, batu re wey kayu ne inggimu te etew. Purisu, nenaddeetan iya seeye.


text:
Ne kuntee, Magbebaye ne Manama ney, luwasa key puun te geem te Asirya eyew egpakanengneng ka langun ne migharian kayi te kalibutan ne sikeykew re iya ka Manama.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka lalag ni Isayas ki Isikiyas</t><br/><br/><t>(Isa. 37:21-38)</t><br/>Ne impahuhuran ni Isayas ne anak ni Amus si Isikiyas te migkahi, “Seini ka lalag te Magbebaye ne Manama te Israil, ‘Narineg ku ka peg-ampu nu meyitenged ki Sinakirib ne Hari te Asirya.’


text:
Ne seini ka igpakalalag ku meyitenged kandin, ‘Sinakirib, inlemetan ka wey imbaley-baley ka te me etew ne nangugpe te siyudad te Hirusalim. Ne eglingi-lingi sikandan ka eglemet keykew ke egpallahuy kad.


text:
Hentew bes ka inlemetan nu wey imbaley-baley nu? Hentew bes ka imbalbalukanan nu wey impaambuhan nu? Sikeddi iya se Matulus ne Manama te Israil!


text:
Imbaley-baley a nikeykew pinaahi te me suluhuanen nu ne egpahuhuren, wey migkahi ka, “Pinaahi te masulug ne karwahi ku, natakerehan ku ka me matikang ne bubungan, minsan ka mariyu ne inged te Libanun. Impanempug ku ka mallayat ne kayu ne me sidar wey ka subla ne meupiya ne me kayu ne sipris. Neumaan kud ka diriyui e ne me inged diye wey ka makepal ne me puwalas.


text:
Migpakekali a te belun diye te lein ne me inged wey mig-inum a kayi. Te pegbaye ku te me weyig te Ihiptu, neetiyan ka langun ne me weyig diye te peglapas ku.” ’<pb/>


text:
“Sinakirib, pammineg ka. Implanu kud e sika puun pad dengan, wey impatuman kud e kuntee. Imbehayan ku sikeykew te katenged te pegguhus te me siyudad ne in-alad te matikang wey makepal ne batu.


text:
Ne ka me etew ne nangugpe diye, egmagguye e, egkengaaldek wey egkengeyilew. Iling sikandan te me hilamunen diye te kamet, wey ke iling naa te me hilamunen diye te atep ne egkahangu te kene pad egtulin.<pb/>


text:
“Piru nanengnengan ku ka langun meyitenged keykew, ka impuunan nu, ka egpeendiyaan nu wey ka langet nu keddi.


text:
Tenged su nalangetan ke ma keddi wey narineg ku ka pegpaambug nu, egsanggaten ku ka irung nu wey egkakangan ku sikeykew, wey egganuyen ne igpalibed diye te impuunan nu.”<pb/>


text:
Ne ingkahiyan ni Isayas si Isikiyas, “Seini ka palinneu ne malehet ka ingkahi ku: Te seini ne leg‑un wey te seup ne leg‑un, egpakakeen kew e te me pinamula ne egpanubu de due, piru te igkatelu ne leg‑un, egpakapamula kew e wey egpakahaani. Egpakapamula kew e degma te paras wey egpakakeen te me behas kayi.


text:
Su due egkasame ne egkeuyag ne me etew diye te Hirusalim wey diye te Bubungan ne Siyun,<n>Sakup te Hirusalim ka Bubungan ne Siyun.</n> tenged su pegbuut iya te Amana ne Maresen ne Magbebaye ne egkeyitabu sika.<pb/>


text:
“Seini ka ingkahi te Magbebaye meyitenged te Hari te Asirya, ‘Kene sikandin egpakaseled diye te siyudad te Hirusalim duma te me sundalu rin, wey kene sikandan egpakapane. Ka me sundalu ne due me kalasag, kene egpakaparani wey ke egpakatetamundu naa te tane palingut kayi.


text:
Eglibed sikandin diye te imbaye din. Ne kenad sikandin egpakalibed te seini ne siyudad. Kahi te Magbebaye ne Manama.


text:
Egpangabangan ku wey egluwasen ka seini ne siyudad para te keddi ne bantug wey tenged te saad ku ki Dabid ne suluhuanen ku.’ ”<pb/>


text:
Te seeye ne marusilem, miggendiye te kampu te matig-Asirya ka panalihan te Magbebaye wey impangimatayan din ka 185,000 ne me sundalu. Te peggimata te maselem te seeye se ware neyimatayi, nakita ran e ka me minatey.


text:
Sabeka ne aldew, taheed te migsimba si Sinakirib diye te timplu te manama rin ne si Nisruk, inggimatayan e sikandin te daruwa te me anak din ne si Adramilik wey si Siharisir pinaahi te kampilan wey namallahuy e sikandan diye te Ararat. Ne si Isarhadun ne igkatatelu ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegderalu ni Isikiyas wey ka pegkeulii rin</t><br/><br/><t>(Isa. 38:1-8, 21-22; 2 Kru. 32:24-26)</t><br/>Te seeye ne timpu, migderalu si Isikiyas wey egpatey e perem sikandin. Ne inggendiyaan sikandin ni prupita Isayas ne anak ni Amus wey ingkahiyan, “Migkahi ka Magbebaye te upusi nud e himuwa ke nekey ka eggimuwen nu su kene kad e egkeulian te dalu nu, egpatey kad e.”<pb/>


text:
Te pegkarineg ni Isikiyas dutu, diyad e sikandin migtangke te alad ne batu, wey mig-ampu te Magbebaye ne migkahi,


text:
“Sumsumana nu Magbebaye ne migmatinumanen a keykew te intiru ne pusung ku, wey inggimu ku ka meupiya diye te tangkaan nu.” Ne migpanaman-taman e migsinehew si Isikiyas.<pb/>


text:
Te ware pad nakalihawang si Isayas diye te taliware te palasyu, impanengneng e sikandin te Magbebaye,


text:
“Libed ka diye ki Isikiyas, ne Hari te keet-etawan ku wey kahii nu sikandin te migkahi a se Magbebaye ne Manama, ka Manama te kaap-apuan din ne si Dabid, ‘Narineg ku ka peg-ampu nu wey nakita ku ka me luwe nu. Egbawian ku sikeykew wey hendiye ka te timplu te igkatelu ne aldew.


text:
Ne egtimulan ku pad te sapulu wey lalimma (15) ne leg‑un ka umul nu. Egluwasen ku sikeykew wey ka seini ne siyudad puun te Hari te Asirya. Egpangabangan ku ka seini ne siyudad para te bantug ku wey para ki Dabid ne suluhuanen ku.’ ”<pb/>


text:
Ne ingkahiyan ni Isayas si Isikiyas, “Pakua nu ka me suluhuanen nu te indekdek ne iggira eyew igpakepkep te buu nu, eyew egkeulian kad.”<pb/>


text:
Ne mig-inse si Isikiyas ki Isayas, “Nekey ka palinneu ne egbawian a te Magbebaye wey egpekeendiya ad man‑e te timplu rin te igkatelu ne aldew?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Isayas, “Hendei te seini se daruwa ne palinneu ka igkeupii nu ne igbehey te Magbebaye te pegpamalehet ne egtumanen din ka seini ne saad? Diye te haheran ne inggimu ni Hari Ahas, igkeupii nu naa ne egpabulus ka alung te sapulu ne sikal wey ke eg-isues naa te sapulu ne sikal?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Isikiyas, “Malemu ne egpabulus te sapulu ne sikal ka alung piru eghangyu a te magmahirap ne iyan se eg-isues ka alung te sapulu.”<pb/>


text:
Ne mig-ampu si prupita Isayas ne igpeisues te Magbebaye ka alung, wey impeisues din iya ka alung te sapulu ne sikal diye te haheran ne inggimu ni Ahas.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me suluhuanen ne talagpangguhud puun te Babilunya</t><br/><br/><t>(Isa. 39:1-8)</t><br/>Te seeye ne timpu, migpeuyan te me sulat wey dasag diye ki Hari Isikiyas ka Hari te Babilunya ne si Mirudak-Baladan ne anak ni Baladan tenged su nakarineg sikandin te migderalu si Isikiyas.


text:
Ne in-elit-elit ni Isikiyas ka seeye se me suluhuanen wey impapitew rin kandan ka langun ne diye te baley ne limuranan din te karatuan ne pelata, bulawan, me peemut, mahal ne lana, me panganiban din, wey te duma pad ne me karatuan din. Warad iya nasame ne ware din ipakita kandan diye te baley rin wey ke diye naa te migharian din.


text:
Ne miggendiye si prupita Isayas te ki Isikiyas wey mig-inse, “Hendei egpuun seini se me suluhuanen wey nekey‑a ka inlalag dan keykew?”<pb/>Ne migtabak si Isikiyas, “Diye sikandan migpuun te diriyui ne nasud ne Babilunya.”<pb/>


text:
Ne mig-inse e man‑e si Isayas, “Nekey ka nakita ran diye te palasyu nu?”<pb/>Ne migtabak si Isikiyas, “Nakita ran ka langun ne diye te palasyu ku. Warad iya minsan nekey ne ware dan nakita.”<pb/>


text:
‘Egginguma ka timpu ne egkeuyan diye te Babilunya ka langun ne diye te palasyu nu, wey ka langun ne inlimud te kaap-apuan nu ne duen pad kuntee. Ne warad iya egkasame, kahi te Magbebaye.


text:
Ne egkarakep ka duma te me kabuhalan nu, wey egkengeyimu sikandan ne suluhuanen diye te palasyu te Hari te Babilunya.’ ”<pb/>


text:
Migsuman-suman si Isikiyas ne due keupianan, wey ware karereetan ne egkeyitabu taheed te neuyag pad sikandin. Sikan naa ka migtabak sikandin, “Meupiya ka lalag te Magbebaye ne Manama ne ingguhud nu keddi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka katammanan ne peghari ni Isikiyas</t><br/><br/><t>(2 Kru. 32:32-33)</t><br/>Ka duma pad ne guhuren meyitenged te peghari ni Isikiyas, wey ka meupiya ne neyimu rin, wey ka peggimu rin te limuranan te weyig wey te egbayaan te weyig, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Huda.


text:
Ne migpatey e si Isikiyas wey insabal diye te insabalan ded te me kaap-apuan din. Ne si Manasis e ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Manasis te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 33:1-20)</t><br/>Sapulu wey daruwa (12) ka idad ni Manasis te neyimu sikandin ne Hari. Ne mighari sikandin diye te Hirusalim te lalimma ne pulu wey lalimma (55) ne leg‑un. Si Hapsiba ka ngaran te iney rin.


text:
Mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama iling te hinimuwan te keet-etawan ne impandeldel te Manama te ware pad ka me matig-Israil.


text:
Su impasasindeg din iabey ka me panubaran diye te me bubungan ne impandereetan te amey rin ne si Isikiyas. Migpeyimu man‑e sikandin te me altar ne para ki Baal wey te me sungkaleg ne larawan ni Asira iling te hinimuwan ni Ahab ne Hari te Israil. Ne migsimba degma sikandin wey migpamakey te langun ne eglayag diye te langit.


text:
Migpasasindeg pad man‑e sikandin te me altar diye te timplu te Magbebaye, ka inged ne migkahi ka Magbebaye, “Kayi re egkabantug te Hirusalim ka ngaran ku.”


text:
Ne diye te daruwa ne lama te timplu te Magbebaye, migpeyimu sikandin te me altar te langun ne eglayag diye te langit.


text:
Ne minsan ka me anak din, intutung din isip igpanubad. Migpalintutuu man‑e sikandin te manenagne, tumanuren, tahalambusen, wey timbusawen. Mareet ne subla ka inggimu rin diye te tangkaan te Magbebaye wey nabelu ka Magbebaye kandin.


text:
Ne ka impeyimu rin ne sungkaleg ne larawan ni Asira, intahu din diye te timplu te Manama, ka timplu ne diye kahii te Magbebaye si Dabid wey ka anak din ne si Sulumun, “Egbantuhen a te ware egtamanan kayi te seini ne timplu wey te Hirusalim, ka inged ne in-alam ku puun te langun ne inged te Israil.


text:
Kene ku egpaaween ka me matig-Israil te seini ne tane ne imbehey ku te me kaap-apuan dan ke egtumanen dan ka langun ne me balaud ku, wey ka me tulumanen wey ka me suhu ne impanengneng ku kandan pinaahi ki Muwisis.”


text:
Piru newuluan ni Manasis ka keet-etawan te Huda wey te Hirusalim ne eggimu te mareet, wey ka mareet ne inggimu ran labew pad ne mareet du te inggimu te me nasud ne indereetan te Magbebaye te ware pad ka me matig-Israil.<pb/>


text:
“Lilinditi naan de iya ka hinimuwan ni Manasis ne Hari te Huda, malindit pad du te hinimuwan te me Amurihanen ne nangugpe te seini ne tane te timpu ne ware pad ka me kabuhalan ni Israil. Miggimu man‑e sikandin te me larawan ne iyan egpuunan ne nakasale ka me matig-Huda.


text:
Sikan naa, sikeddiey ka Magbebaye ne Manama te Israil ka egdereet te Hirusalim wey te Huda, wey egkaaldek iya ka langun ne egpakarineg kayi.


text:
Egdusaan ku ka Hirusalim iling te pegdusa ku te Samarya wey te pamilya ni Hari Ahab. Eglinisan ku ka Hirusalim iling te peglu‑lu te bilu te tangkaan wey peka te palatu.


text:
Eg-engkeran ku ka nasame ne keet-etawan ku wey igbehey ku sikandan diye te me kuntere dan. Egpangahawan sikandan wey egpanakawan te karatuan te langun ne me kuntere dan.


text:
Egkeyitabu seini kandan su mareet ma ka hinimuwan dan kayi te tangkaan ku wey impeyibelu a nikandan puun pad te peglihawang te kaap-apuan dan te Ihiptu taman kuntee.”<pb/>


text:
Migdalanag diye te intiru ne Hirusalim ka langesa te ware sale ne me etew ne impangimatayan ni Manasis. Ware pad labet te sale ne neyimu rin diye te Huda ne iyan egpuunan ne nakasale ka me matig-Huda diye te tangkaan te Magbebaye.<pb/>


text:
Ka duma pad ne guhuren meyitenged te peghari ni Manasis, wey ka langun ne neyimu rin, lagkes ka neyimu rin ne me sale, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Huda.


text:
Ne migpatey si Manasis wey diye ilebeng te pinamulaan ne egngaranan te Usa ne marani te palasyu rin. Ne iyan migsubal kandin mighari si Amun ne anak din.<pb/>


text:
Daruwa ne pulu wey daruwa (22) ka idad ni Amun te neyimu sikandin ne Hari. Ne mighari sikandin diye te Hirusalim te daruwa ne leg‑un. Si Misulimit ne anak ni Hirus ne matig-Hutba ka iney rin.


text:
Mareet ka hinimuwan ni Amun diye te tangkaan te Magbebaye iling te hinimuwan te amey rin ne si Manasis.


text:
Iling ded te inggimu te amey rin, insimba rin wey impamakey ka me diyus-diyus ne insimba te amey rin.


text:
In-engkeran din ka Magbebaye ne Manama te kaap-apuan din, wey ware din ikula ka igkeupii te Manama.<pb/>


text:
Piru impangimatayan te keet-etawan te Huda ka langun ne miggimatey ki Hari Amun. Ne si Husiyas e ne anak din ka impasubal ran kandin paharia.<pb/>


text:
Ka duma ne neyitabu te peghari ni Amun wey ka langun ne neyimu rin, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Huda.


text:
Ne inlebeng si Amun diye te pinamulaan ne egngaranan te Usa, wey si Husiyas ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Husiyas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru 34:1-2)</t><br/>Walu pad ka idad ni Husiyas te migbunsud sikandin mighari. Ne mighari sikandin te Hirusalim te tatelu ne pulu wey sabeka (31) ne leg‑un. Si Hidida ne anak ni Hadaya ne matig-Buskat ka iney rin.


text:
Meupiya ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, wey mig-ikul sikandin te inggimu te kaap-apuan din ne si Dabid, wey eleg layun ka eggimuwen din.<pb/>


text:
<br/><t>Nakita ka libru ne insulatan te balaud</t><br/><br/><t>(2 Kru 34:8-28)</t><br/>Te igkasapulu wey walu (18) ne leg‑un te peghari ni Husiyas, impeendiye din te timplu si Sapan ne sikritari rin ne anak ni Asaliya wey apu ni Misulam. Ne ingkahiyan te Hari si Sapan,


text:
“Hendiye ka ki Hilkiyas ka Labew ne Talagpanubad wey ipaseel nu kandin ka seleppi ne egpuun te me etew ne nalimud te me Libita ne talagbantey te gumawan te timplu.


text:
Ne ibehey nu naa sika diye te me etew ne impiyalan ne egpangulu te peg-ayad-ayad te timplu te Magbebaye su eyew sikandan e ka e egbayad te me trabahanti ne mig-ayad-ayad wey migbalew-balew te timplu,


text:
te me panday, te me talagbebaley, wey te me masun. Ne ka duma ne seleppi, ipabeli nu te impanapsapsapan ne me batu wey kayu ne eggamiten te peg-ayad-ayad te timplu.


text:
Ne intuman iya ni Sapan ka ingkahi kandin te Hari. Ne ingguhuran e ni Hilkiyas ne Labew ne Talagpanubad si Sapan ne sikritari te Hari te migkahi, “Nakita ku ka libru te Balaud diye te timplu te Magbebaye.” Ne imbehey e ni Hilkiyas seeye diye ki Sapan wey imbasa rin e seini.


text:
Ne miglibed e si Sapan diye te Hari wey ingguhuran din e te migkahi, “Ingkuwe e te me suluhuanen nu ka seleppi ne inlimud diye te timplu wey imbehey e diye te me etew ne impiyalan ne egpangulu te peg-ayad-ayad te timplu te Magbebaye.”


text:
Ne migkahi pad man‑e sikandin, “Due imbehey keddi ni Hilkiyas ne libru.” Ne imbasa rin seini diye te tangkaan te Hari.<pb/>


text:
Te pegkarineg te Hari te nasulat te libru te balaud, inggisi din e ka insaluub din te pegkalaggew rin.


text:
Ne imbanasalan te Hari si Hilkiyas ne talagpanubad, si Ahikam ne anak ni Sapan, si Akbur ne anak ni Mikayas, si Sapan ne sikritari wey si Asayas ne suluhuanen din te migkahi,


text:
“Hipanew kew wey panginginse kew te Magbebaye para keddi wey para te langun ne keet-etawan te Huda meyitenged te me lalag ne nasulat te seini ne libru. Nabelu-belu ka Magbebaye kanta tenged su ware tumana te kaap-apuan ta ka nasulat te seini ne baseen.”<pb/>


text:
Purisu miggendiye si Hilkiyas, si Ahikam, si Akbur, si Sapan, wey si Asiyas, te sabeka ne prupita ne malitan ne si Hulda ne diye mig-ugpe te Hirusalim. Si Hulda asawa ni Salum ne anak ni Tikbas, ne anak ni Harhas. Si Salum ka talagbantey dengan te me manggad diye te timplu wey ke me manggad naa te Hari. Ne ingguhuran dan e si Hulda te tuyu dan.


text:
Ne ingkahiyan sikandan ni Hulda, “Guhuri niyu ka etew ne migpeendini kaniyu te seini ka ingkahi te Magbebaye, ka Manama te Israil,


text:
‘Egdereetan ku ka seini ne inged wey ka nangugpe kayi. Igpaneem-neem ku kandan ka langun ne lalag ne nasulat diye te libru ne imbasa diye te Hari te Huda.


text:
Su in-engkeran e ma nikandan wey migpanubad e sikandan diye te me diyus-diyus. Nalangetan a tenged te immangimu ran. Purisu igpaneem-neem ku te seini ne inged ka langet ku ne mangune-kune wey ware egpakabalabag keddi.


text:
Piru pangguhuri niyu ka Hari te Huda ne migpeendini kaniyu eyew te pegpanginginse te Magbebaye te seini ka inlalag te Magbebaye, ka Manama te Israil meyitenged te me lalag ne narineg din:


text:
Puun su nekegsendit ke ma wey migpariralem ka te pegkeetew nu kayi te tangkaan ku te pegkarineg nu te pegbebantak ku te seini ne inged wey te nangugpe kayi, wey inggisi nu ka insaluub nu tenged te pegkalaggew nu, wey migsinehew ka kayi te tangkaan ku, egpamminehen ku ka peg-ampu nu.


text:
Purisu, taheed te neuyag ke pad, kene ku igpeyinguma ka mareet ne ingkahi ku meyitenged te seini ne inged; kene nu egkakita ka karereetan ne igpeuyan ku te seini ne inged, wey egpatey ka ne malinawen duma te me kaap-apuan nu.’ ”<pb/>Ne ingguhuran dan e ka Hari te tabak ni Hulda.<pb/>


text:
<br/><t>Ware migsimba si Hari Husiyas te me diyus-diyus</t><br/><br/><t>(2 Kru. 34:3-7, 29-33)</t><br/>Ne impeumew ni Hari Husiyas ka langun ne igbuyag te Huda wey te Hirusalim.


text:
Ne miggendiye sikandan te timplu te Magbebaye duma te langun ne keet-etawan te Huda wey te Hirusalim, mabantug ma wey se lerew lagkes ka me talagpanubad wey ka me prupita. Ne diye te timplu, imbasa ni Husiyas diye te tangkaan dan ka langun ne nasulat te baseen te kasabutan te Manama ne nakita diye te timplu te Magbebaye.


text:
Ne migsasindeg si Hari Husiyas diye te lenged te sungkaleg eyew egpakakita kandin ka langun wey migpahunlibet sikandin ne egtumanen din te intiru ne pusung din wey te gimukud din ka me suhu te Magbebaye, me tulumanen, wey me balaud ne nasulat diye te baseen. Te iling kayi ne paahi, inlig‑en te Manama ka paahi diye te kasabutan ne nasulat te seini ne baseen. Migsaad degma ka me etew ne egtuman te kasabutan te Manama.<pb/>


text:
Nataman, insuhu te Hari si Hilkiyas ka labew ne talagpanubad duma te me talagpanubad ne sinalihan din, wey seeye se me talagtameng te gumawan te timplu ne igpalihawang ka langun ne inggamit te pegsimba ki Baal, ki Asira ne diyus-diyus, wey te langun ne bituen diye te aw-awangan. Ne intutung din langun seini diye te lihawangan te Hirusalim, diye te marani te napu te Kidrun wey impeuyan din ka igmuk diye te Bitil.


text:
Ne impaawe din degma ka me talagpanubad te me diyus-diyus. In-alam sikandan dengan te me Hari te Huda eyew egtutung te insinsu diye te me panubaran diye te me bubungan diye te me lungsud te Huda wey palingut te Hirusalim. Sikandan ka migtutung te me insinsu ne ighalad ki Baal, diye te aldew, te bulan, wey te langun ne me bituen wey te me punduk kayi.


text:
Ne impalihawang din ka sungkaleg ne larawan ni Asira diye te timplu te Magbebaye, wey in-uyan diye te lihawangan te siyudad te Hirusalim, diye te napu te Kidrun. Ne diye dan silabi seini taman te neigmuk e, ne in-uyan dan e ka igmuk diye te lebenganan te kene ne me inila ne me etew wey diye dan e isawed.


text:
Ne impangguhus din pad man‑e ka me ugpaanan te me lukes ne egpamelegye te lawa ran ne diye te timplu te Magbebaye. Ne diye egmangimu ka me malitan te me kumbale ne para te diyus-diyus ne si Asira.


text:
Ne impaawe ni Husiyas ka langun ne me talagpanubad diye te Huda wey impeendiye din e te Hirusalim. Ne impahuhus din ka me panubaran diye te me bubungan ne egtutungan te me talagpanubad te me insinsu, puun te Giba peendiye te Birsiba. Impangguhus din man‑e ka me panubaran ne diye te gumawan ne impangimu ni gubirnadur Huswi. Ka sika ne gumawan, egkakita dapit te igkahibang ke egseled ki te siyudad.


text:
Ne ware tuhuti ne egpamakey diye te altar te Magbebaye ne diye te Hirusalim ka me talagpanubad ne migpamakey te me panubaran diye te me bubungan. Piru intuhutan ded sikandan ne egkeen te paan ne ware patulin duma te me duma ran ne me talagpanubad.<pb/>


text:
Ne migsuhu si Husiyas ne igpahuhus ka me altar te Tupit ne diye te inged ne Bin-Hinum, eyew warad e egpakatutung te anak dan isip igpanubad ki Muluk.


text:
Ne impaawe din man‑e ka me larawan te me kudde ne inhalad te me Hari te Huda isip pegsimba te aldew, wey impasilaban din ka me karwahi ne inhalad ded iya man‑e. Diye nakatetahu sika langun te lama te timplu ne marani te ugpaan ni Natan-Milik ne ahalen ne upisyal te palasyu.


text:
Ne impahuhus din degma ka me altar diye te atep, diye te ampew ne sinabeng ni Ahas ne impeyimu dengan te me Hari te Huda. Minsan ka daruwa ne altar ne diye te lama te timplu te Magbebaye ne impeyimu ni Manasis, impalupet din seini wey indegpak diye te napu te Kidrun.


text:
Ne impahuhus ni Hari Husiyas ka me panubaran diye te me bubungan ne diye te igsile te Hirusalim, wey ka diye te igkakawanan ne balabahan te Bubungan te Ulibu ne inggimu ni Hari Sulumun, eyew te pegsimba te diyus-diyus te me matig-Sidun ne si Astarti, wey te diyus-diyus te me matig-Muwab ne si Kamus, wey te diyus-diyus te me matig-Amun ne si Muluk.


text:
Ne impalupet din degma ka me matulus kun ne sungkaleg ne me batu wey sungkaleg ne larawan ni Asira, wey impepanahuan din e te me tul‑an te me etew ka immasasindehan kayi.<pb/>


text:
Ne kene ne sikan de, impahebe degma ni Husiyas ka altar ne panubaran ne impeyimu ni Hirubuwam ne anak ni Nibat diye te bubungan te Bitil, ne iyan egpuunan ne nakasale ka keet-etawan te Israil. Insilaban din seeye ne altar wey inlupet din e. Insilaban din degma ka sungkaleg ne larawan ni Asira.


text:
Te pegpanlangu-langu ni Husiyas, nakita rin ka me lebeng diye te bubungan, ne impakuwa rin ka me tul‑an wey intutung din diye te halaran. Te iling due ne paahi, natuman ka impalalag te Magbebaye te prupita ne egguhusen din ka altar te timpu te migsasindeg si Hirubuwam diye te altar te timpu te pista. Te pegpanlangu-langu ni Hari Husiyas, nakita rin ka lebeng te prupita ne migtagne kayi.


text:
Ne mig-inse si Husiyas, “Hentew‑a lebeng te sika?”<pb/>Ne migtabak ka me etew ne matig-siyudad te Bitil, “Lebeng sika te prupita te Magbebaye ne matig-Huda. Sikandin ka migpanagne te seini se inggimu nu kuntee ne pegdereet te me altar kayi te Bitil.”


text:
Ne migkahi si Husiyas, “Kene niyu hilabeti ka lebeng din!”<pb/>Purisu ware dan e hilabeti ka me tul‑an din wey ka me tul‑an te duma rin ne prupita ne matig-Samarya.


text:
Ne impahuhus din pad man‑e ka me panubaran diye te me bubungan diye te me siyudad te Samarya ne inggimu te me Hari dengan te Israil ne iyan egpuunan ne nabelu ka Magbebaye. Ne iling ded ka inggimu ni Husiyas te sika ne siyudad te inggimu rin diye te Bitil.


text:
Ne migpangimatayan din diye te panubaran diye te me bubungan ka langun ne me talagpanubad te me diyus-diyus, wey impanutung din diye ka me tul‑an te me etew. Nataman, mig-uli e sikandin diye te Hirusalim.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsahakeen te Peglihad te Panisingan</t><br/><br/><t>(2 Kru. 35:1-19)</t><br/>Ne ingkahiyan ni Hari Husiyas ka langun ne etew, “Egsahakeen ki te Peglihad te Panalihan te Magbebaye ne Manama ta, sumale te nasulat diye te libru ne insulatan te kasabutan te Manama.”


text:
Puun te timpu ne iyan pad migmandu te Israil ka me talewukum, taman te timpu e te me Hari te Israil wey Huda, ware de due iling dutu ne Sahakeen te Peglihad te Panalihan.


text:
Piru neyimu seeye se Sahakeen te Peglihad te Panalihan te Manama diye te Hirusalim te igkasapulu wey walu (18) ne leg‑un te peghari ni Husiyas.<pb/>


text:
<br/><t>Ka duma pad ne inggimu ni Hari Husiyas</t><br/>Ne kene ne sikan de, impaawe e man‑e ni Husiyas seeye se egpakiglalag te me gimukud, ka me manenagne, wey impandegpak din ka me diyus-diyus ne diye te me baley, wey ka duma pad ne me diyus-diyus, wey ka langun ne mallindit ne insimba te me etew. Impangawe din ka langun ne iling due diye te Hirusalim wey ka duma pad diye te Huda. Inggimu sika ni Husiyas eyew te pegtuman te me balaud ne nasulat diye te libru ne nakita ni Hilkiyas ne talagpanubad diye te timplu te Magbebaye.


text:
Ne warad Hari ne egpekeiling kandin ne migpamakey te Magbebaye te intiru ne pusung din, te gimukud din, wey te langun ne keseg din. Intuman din ka langun ne balaud ni Muwisis, wey warad lein ne Hari ne nekewun‑a wey ke nakasinundul naa ne nekeiling kandin.<pb/>


text:
Piru minsan pad due, nabelu-belu ded iya ka Magbebaye te Huda puun te hinimuwan ni Manasis ne nakapabelu kandin.


text:
Purisu migkahi ka Magbebaye, “Eg-engkeran kud ka Huda iling te peg-engked ku te Israil. Eg-engkeran kud degma ka in-alam ku ne siyudad ne Hirusalim wey ka timplu ne egkahiyen ku ne, ‘diya a egsayaa.’ ”<pb/>


text:
Ne ka duma ne neyitabu te peghari ni Husiyas wey ka langun ne neyimu rin, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Huda.


text:
Taheed te si Husiyas pad ka Hari te Huda, miggendiye te weyig ne Iyupratis si Paraun Niku ne Hari te Ihiptu, eyew egbulig te Hari te Asirya. Ne miggendiye si Hari Husiyas duma te me sundalu rin eyew te pegpakiggira ki Paraun Niku. Piru neyimatayan sikandin ni Paraun Niku te nekeglambag sikandan diye te Migidu.


text:
Ne in-uyan e te me sundalu rin ka lawa rin ne impeuntud te karwahi peendiye te Hirusalim wey insabal ran e sikandin diye te sabalanan ne in-andam din. Ne si Huwakas<n>Ikarangeb seini ne Huwakas.</n> e ne anak din ka in-alam te me etew ne Hari subal kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Huwakas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 36:2-4)</t><br/>Daruwa ne pulu wey tatelu (23) ka idad ni Huwakas te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te tatelu re ne bulan. Si Hamutal ne anak ni Hirimiyas ne matig-Libna ka iney rin.


text:
Ne indakep sikandin ni Paraun Niku ne Hari te Ihiptu wey imprisu diye te Ribla ne sakup te nasud te Hamat, eyew kene sikandin egpakahari diye te Hirusalim. Ne immultaan ni Paraun Niku ka me matig-Huda te tatelu ne libu wey hep‑at ne gatus (3,400) ne kilu ne pelata, wey tatelu ne pulu wey hep‑at (34) ne kilu ne bulawan.


text:
Ne inggimu ni Paraun Niku ne Hari si Ilyakim diye te Huda subal te amey rin ne si Husiyas. Ne inliwanan din ka ngaran ni Ilyakim te Huwakim. Te peglibed din diye te Ihiptu, induma rin si Huwakas wey diyad e sikandin migpatey.


text:
Ne imbehey ni Huwakim ka me pelata wey bulawan diye ki Paraun Niku ne Hari te Ihiptu. Piru impabayad ni Hari Huwakim ka me etew te buhis sumale te kaluag te tane dan wey karakel te karatuan dan, eyew egpakabayad sikandin te buhis ne imbuyu ni Paraun Niku.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Huwakim te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 36:5-8)</t><br/>Daruwa ne pulu wey lalimma (25) ka idad ni Huwakim te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te sapulu wey sabeka (11) ne leg‑un. Si Sibida ne anak ni Pidayas ne matig-Ruma ka iney rin.


text:
Mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye su mig-ikul sikandin te hinimuwan te me kaap-apuan din.<pb/>


text:
Te timpu te peghari ni Huwakim te Huda, inlusuran sikandin ni Nibukadnisar ne Hari te Babilunya, wey nasakup sikandin ni Nibukadnisar te tatelu ne leg‑un. Piru nataman, migribildi e sikandin te Hari te Babilunya.


text:
Ne impalusuran te Magbebaye ne Manama si Huwakim te me sundalu ne me matig-Kaldiya, me matig-Sirya, me matig-Muwab wey me matig-Amun eyew te pegdereet te Huda sumale te inlalag te Magbebaye pinaahi te me suluhuanen din ne me prupita.


text:
Neyitabu seeye te Huda puun te suhu te Magbebaye, eyew egkahule ka me matig-Huda tenged te sale ne neyimu ni Hari Manasis,


text:
wey tenged man‑e te impangimatayan din ne me etew ne ware sale, kenad iya egpakapasaylu ka Magbebaye ki Manasis.<pb/>


text:
Ka duma pad ne guhuren te peghari ni Huwakim wey ka langun ne neyimu rin, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Huda.


text:
Ne warad e mig-abey miglusud ka Hari te Ihiptu tenged su naahew e te Hari te Babilunya ka langun ne tane te Ihiptu ligkat diye te Weyig ne Nilu taman diye te Weyig ne Iyupratis.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Huwakin te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 36:9-10)</t><br/>Sapulu wey walu (18) ka idad ni Huwakin te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te tatelu re ne bulan. Si Nihusta ne anak ni Ilnatan ne matig-Hirusalim ka iney rin.


text:
Te seeye ne timpu, miglusud ka me sundalu ni Hari Nibukadnisar diye te Hirusalim wey inlingutan dan ka siyudad.


text:
Ne miggural e si Huwakin diye ki Nibukadnisar duma te iney rin, te me upisyal rin, wey me sundalu rin, lagkes seeye se me upisyal te palasyu. Igkawalu ne leg‑un seeye te peghari ni Nibukadnisar te pegpaprisu rin ki Huwakin.


text:
Ne impanguyan ni Nibukadnisar diye te Babilunya ka langun ne me kasangkapan diye te timplu te Magbebaye wey ka diye te palasyu. Impamese din degma ka langun ne impeyimu dengan ni Hari Sulumun ne me kasangkapan ne bulawan diye te timplu. Neyitabu seini sumale te ingkahi te Magbebaye.


text:
Impandakep din man‑e ka langun ne matig-Hirusalim, ka langun ne me upisyal wey ka me mabbulut ne me sundalu. Ne migginguma te sapulu ne libu (10,000) ka naddakep, lagkes ka me due katuenan te pegbebaley, wey ka me mannayab. Iyan naan de nahaat ka egkaayu-ayu e ne subla.<pb/>


text:
Ne in-uyan e ni Nibukadnisar si Huwakin diye te Babilunya, minsan ka iney rin, ka me asawa rin wey ka me upisyal rin. Apil degma ka me upisyal te nasud.


text:
In-uyan din man‑e ka pitu ne libu (7,000) ne mabbulut ne me sundalu, wey senge-libu (1,000) ne me etew ne dakel se katuenan te minsan nekey re iya, lagkes ka me mannayab. Langun dan ne makeseg wey eleg ne egkeyimu ne sundalu.<pb/>


text:
Ne ka anggam ni Huwakin ne si Mataniyas, iyan inggimu ni Nibukadnisar ne Hari subal ki Huwakin, wey inliwanan ni Nibukadnisar ka ngaran ni Mataniyas te Sidikiyas.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Sidikiyas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Kru. 36:11-12; Hir. 52:1-3a)</t><br/>Daruwa ne pulu wey sabeka (21) ka idad ni Sidikiyas te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te sapulu wey sabeka (11) ne leg‑un. Si Hamutal ne anak ni Hirimiyas ne matig-Libna ka iney rin.


text:
Ne mareet ded degma ka hinimuwan ni Hari Sidikiyas diye te Magbebaye ne Manama, iling te langun ne hinimuwan ni Hari Huwakim.


text:
Purisu nalangetan amana ka Magbebaye ne Manama te keet-etawan te Hirusalim wey te Huda, wey indeldel rin e sikandan.<pb/>Nataman migribildi e si Sidikiyas ki Nibukadnisar ne Hari te Babilunya.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkatalu te Hirusalim</t><br/>Purisu te igkasapulu (10) ne aldew te igkasapulu (10) ne bulan te igkasiyam ne leg‑un te peghari ni Sidikiyas, inlusuran e ni Nibukadnisar ne Hari te Babilunya ka Hirusalim. Migkekampu sikandan diye te lihawangan te siyudad, wey inlingutan dan tamunduwi te tane ka matikang wey makepal ne batu ne alad te Hirusalim eyew egpakaseled sikandan.


text:
Te igkasiyam ne aldew te igkeep‑at ne bulan te seeye ded ne leg‑un, nakasalerep e te bitil ka me etew te Hirusalim.


text:
Ne nataman nahebe e te me sundalu te me matig-Babilunya ka matikang wey makepal ne batu ne alad te siyudad. Purisu migpallahuy e si Sidikiyas duma te langun ne sundalu rin te timpu te marusilem minsan inlingutan e te me matig-Babilunya ka siyudad. Diye sikandan migbaye te gumawan ne elat-elat te daruwa ne alad te siyudad, marani te pinamulaan te Hari, wey miggendiyad e sikandan te Araba.


text:
Piru inlupug sikandan te me sundalu te Babilunya, wey neumaan iya sikandan diye te napu te Hiriku. Ne in-engkeran e si Hari Sidikiyas te me sundalu rin ne nekegsuwey-suwey.


text:
Ne indakep dan e si Hari Sidikiyas wey in-uyan dan e diye ki Hari Nibukadnisar ne diye te siyudad te Ribla ne sakup te nasud te Hamat. Ne diye, inggukuman e sikandin ni Hari Nibukadnisar.


text:
Ne impeyimatayan e ni Nibukadnisar ka me lukes ne anak ni Sidikiyas diye te tangkaan din. Ne impakulewut e ni Nibukadnisar ka mata ni Sidikiyas. Ne impabaku e sikandin te keddina wey in-uyan e diye te Babilunya.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkahuhus te timplu</t><br/><br/><t>(Hir. 52:12-33)</t><br/>Te igkapitu ne aldew te igkalimma ne bulan te igkasapulu wey siyam (19) ne leg‑un te peghari ni Nibukadnisar te Babilunya, nakaseled e te Hirusalim si Nibusaradan ne pangulu te me talagbantey te Hari te Babilunya.


text:
Ne insilaban din e ka timplu te Magbebaye ne Manama, ka palasyu te Hari, lagkes ka langun ne baley diye te Hirusalim, wey ka me baley te inila ne me etew te Hirusalim.


text:
Ne impandakep e ni Nibusaradan ka me etew ne nenasame diye te siyudad, ka nenasame ne mangngateu ne me trabahanti, lagkes ka me sundalu ne miggural e te me sundalu te Hari te Babilunya.


text:
Piru immanggaat din de diye te Huda ka duma ne subla ne egkaayu-ayu, eyew sikandan ka egtanggu te me parasan wey te me kamet.<pb/>


text:
Ne ingguhus te me matig-Babilunya ka daruwa ne sungkaleg ne me burunsi diye te timplu, ka burunsi ne kerumata, wey ka pelenggana ne burunsi ne egngaranan te “Ka Dahat”. Ne impanguyan dan e seini langun diye te Babilunya.


text:
Impanguyan dan ka me kuren ne inggimu puun te tane, me pala, ka igpanempug te pebilu te sulu, me yahung, me ubab, wey ka langun ne kasangkapan ne burunsi ne inggamit diye te timplu.


text:
Impanguyan dan man‑e ka langun ne bulawan wey pelata ne me kasangkapan, lagkes e ka me yahung wey ka duma pad ne egkahamit ne egtahuan te baha.


text:
Ne kenad egkatimbang tenged te kabehat ka daruwa ne burunsi ne sungkaleg diye te timplu, ka dakel ne pelenggana ne egngaranan te, “Ka Dahat”, wey ka kerumata ne inggamit te peglaglag te weyig. Ka sika langun, impeyimu dengan ni Hari Sulumun para te timplu te Magbebaye ne Manama.


text:
Nekeg-iling ka daruwa ne sungkaleg, su ka tagse sabeka, walu ne mitrus se kalayat, wey ka ulu-ulu ne burunsi, sabeka wey liware ne mitrus se kalayat. Ne impalingutan seini te dayan-dayan ne neelin ne burunsi, ne impeiling te prutas ne egngaranan te granada.<pb/>


text:
<br/><t>Impandakep ka me Hudiyu wey impanguyan diye te Babilunya</t><br/><br/><t>(Hir. 52:24-27)</t><br/>Ne impandakep man‑e ni Nibusaradan ensi Sirayas ne Labew ne Talagpanubad, si Supuniyas ne sinalihan ni Sirayas, wey ka tatelu ne upisyal te timplu.


text:
Ne indakep din degma ka upisyal te me sundalu, wey ka lalimma ne talagtambag te Hari ne diye pad te siyudad, wey ka sikritari te upisyal ne impiyalan te pegpanlista te me etew ne egsundaluwen, wey ka duma pad ne hen‑em ne pulu (60) ne me etew ne nakita diye te siyudad te Hirusalim.


text:
Ne impahumian sikandan te Hari te Babilunya wey impeyimatayan e.<pb/>Purisu naddakep wey neuyan e ka keet-etawan te Huda peendiye te lein ne me nasud.<pb/>


text:
<br/><t>Ka gubirnadur diye te Huda ne si Gidaliyas www</t><br/><br/><t>(Hir. 40:7-9; 41:1-3)</t><br/>Ne inggimu ni Hari Nibukadnisar si Gidaliyas ne gubirnadur te me etew ne nahaat diye te Huda. Anak sikandin ni Ahikam wey apu ni Sapan.


text:
Te pegkarineg te langun ne upisyal te me sundalu te seeye ne guhuren, miggendiyad e sikandan te Mispa ka egpakigkita ki Gidaliyas. Sikandan ensi Ismail ne anak ni Nitaniyas, si Diyuhanan ne anak ni Kariyas, si Sirayas ne anak ni Tanhumit ne matig-Nitupa, wey si Hasaniyas ne matig-Maaka duma te langun ne etew ran.


text:
Ne migpahunlibet si Gidaliyas ne migkahi kandan, “Kene kew kaaldek te me upisyal te me matig-Babilunya. Telen kew e kayi wey paruma-ruma kew te Hari te Babilunya, wey ware mareet ne egkeyitabu kaniyu.”


text:
Piru te igkapitu ne bulan te seeye ded ne leg‑un, si Ismail ne anak ni Nitaniyas wey apu ni Ilisama ne karumaan te pamilya te Hari, miggendiye te Mispa duma te sapulu (10) ne etew rin eyew te peggimatey ki Gidaliyas wey te me Hudiyu wey me matig-Babilunya ne duma rin diye. Ne neyimatayan dan iya sikandan.


text:
Ne puun due, migpamallahuy e diye te Ihiptu ka langun ne me matig-Israil, me meyaman ma wey se egkengaayu-ayu duma te me upisyal te me sundalu su nenaaldek sikandan ne egsulian te me matig-Babilunya.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpalihawang ki Huwakin puun te prisuwan</t><br/><br/><t>(Hir. 52:31-34)</t><br/>Te igkatatelu ne pulu wey pitu (37) ne leg‑un te pegkarakepi ki Huwakin ne Hari te Huda, neyimu e ne Hari te Babilunya si Ibil-Mirudak. Te an-anayan ne leg‑un te peghari din, impalihawang din e si Huwakin. Neyitabu seini te igkararuwa ne pulu wey pitu (27) ne aldew te igkasapulu wey daruwa (12) ne bulan.


text:
In-upianan ni Ibil-Mirudak si Huwakin, wey imbehayan din te dakel ne katungdanan du te duma ne me Hari ne indakep degma wey in-uyan diye te Babilunya duma kandin.


text:
Ne warad e migsaluub si Huwakin te kumbale din te pinirisu, wey eglagpu e sikandin te Hari ne egkeen tagse aldew.


text:
Ne tagse aldew te manekal pad sikandin, egbehayan sikandin te Hari te Babilunya te langun ne ingkeilangan din.


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Adan</t><br/><br/><t>(Hin. 5:1-32; 10:1-32; 11:10-26)</t><br/>Si Adan ka amey ni Sit, si Sit ka amey ni Inus, wey si Inus ka amey ni Kinan,


text:
si Harid ka amey ni Inuk, si Inuk ka amey ni Mitusila, si Mitusila ka amey ni Lamik, wey si Lamik ka amey ni Nuwi.


text:
Ne seini ka me lukes ne anak ni Ham—si Kus, si Ihiptu,<n>Te Hibruwanen: Misraim. Ka Misraim, Hibruwanen ne ngaran te Ihiptu.</n> si Put, wey si Kanaan.


text:
Ne duen pad man‑e anak ni Kus ne egngaranan ki Nimrud, ne iyan ka an-anayan ne bahani kayi te ampew te tane.


text:
Ne seini ka me lukes ne anak ni Sim—si Ilam, si Asur, si Arpaksad, si Lud, wey si Aram, si Us, si Hul, si Gitir, wey si Misik.


text:
Ne si Ibir due daruwa ne anak ne me lukes. Ka ngaran te sabeka, si Pilig<n>Te Hibruwanen: “baad” ka kaluwasan te lalag ne “Pilig.”</n> su te timpu rin, nabaad ka keet-etawan<n>Ka “keet-etawan”, ware diye te migpuunan.</n> te kalibutan. Ne ka ngaran te suled din iyan si Huktan.


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Ismail</t><br/><br/><t>(Hin. 25:12-16)</t><br/>Ne due daruwa ne anak ni Abraham ne me lukes ne iyan si Isaak wey si Ismail.


text:
Ne ka me lukes ne anak ni Abraham ki Kitura ne duwey rin iyan si Simran, si Huksan, si Midan, si Midiyan, si Isbak, wey si Suwa. Ne ka me anak ni Huksan ne me lukes, iyan si Siyiba wey si Didan.


text:
Ne ka me anak ni Midiyan ne me lukes, iyan si Ipa, si Ipir, si Hanuk, si Abida, wey si Ildiya. Me kabuhalan sikandan langun ni Kitura.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Isaw</t><br/><br/><t>(Hin. 36:1-19)</t><br/>Ne ka me anak ni Isaw ne me lukes iyan si Ilipas, si Riyuwil, si Hiyus, si Halam, wey si Kura.


text:
Ne ka me anak ni Ilipas ne me lukes iyan si Timan, si Umar, si Sipi, si Gatam, si Kinas, si Timna, wey si Amalik.


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Siir</t><br/><br/><t>(Hin. 36:20-30)</t><br/>Ne seini ka me anak ni Siir<n>Ka me kabuhalan ni Siir, ka an-anayan ne nangugpe te inged ne Idum.</n> ne me lukes: si Lutan, si Subal, si Sibiyun, si Ana, si Disun, si Isir, wey si Disan.


text:
Ne seini ka me anak ni Lutan ne me lukes: si Huri wey si Humam. Ne due atebey ni Lutan ne egngaranan ki Timna.


text:
Ne seini ka me anak ni Subal ne me lukes: si Aliyan, si Manahat, si Ibal, si Sipi, wey si Unam. Ne seini ka me anak ni Sibiyun ne me lukes: si Aya wey si Ana.


text:
Ne si Ana due sabeka ne anak ne lukes ne iyan si Disun. Ne seini ka me anak ni Disun ne me lukes: si Hamran, si Isban, si Itran, wey si Siran.


text:
Ne seini ka me anak ni Isir ne me lukes: si Bilhan, si Saban, wey si Hakan. Ne seini ka me anak ni Disan ne me lukes: si Us wey si Aran.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me Hari te inged ne Idum</t><br/><br/><t>(Hin. 36:31-43)</t><br/>Seini ka me Hari te inged ne Idum te me timpu ne ware pad mighari diye te Israil: si Bila ne anak ni Biyur. Ne iyan ngaran te siyudad din ka Dinhaba.


text:
Te migpatey e degma si Samla, iyan e degma nakasubal kandin migmandu si Saul ne matig-Rihubut ne marani te Weyig ne Iyupratis.


text:
Ne nataman migpatey e degma si Hadad.<pb/>Seini ka me pangulu te tribu te Ilam: si Timna, si Alya, si Hatit,


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Hakub</t><br/>Ne ka me anak ni Hakub ne me lukes iyan si Rubin, si Simyun, si Libi, si Huda, si Isakar, si Sabulun,


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Huda</t><br/>Ne ka me anak ni Huda ne me lukes iyan si Ir, si Unan, wey si Sila. Seini se tatelu, anak dan ki Batsuwa ne Kanaanen. Si Ir ne kinakakayan ne anak ni Huda, mareet se hinimuwan diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, purisu innimatayan sikandin te Manama.


text:
Duen pad man‑e daruwa ne anak ni Huda ne me lukes ki Tamar ne ambey rin ne iyan si Piris wey si Sira. Lalimma langun ka anak din ne me lukes.<pb/>


text:
Ne ka anak ni Sira ne me lukes iyan si Simri, si Itan, si Himan, si Kalkul, wey si Dara. Lalimma langun ka anak din ne me lukes.


text:
Ne sabeka te me kabuhalan ni Sira ne iyan si Karmi, due anak ne lukes ne iyan si Akan, ne nekeyimu te kahubut te Israil pinaahi te pegpanakew rin te kasangkapan ne imbehey e diye te Manama.


text:
<br/><t>Ka kaap-apuan ni Hari Dabid</t><br/>Ne ka anak ni Hisrun ne me lukes iyan si Hiramil, si Ram, wey si Kalib.<n>Te Hibruwanen: Kilubay.</n><pb/>


text:
Ne due pitu ne anak ni Hisi ne me lukes: si Iliyab ka kinakakayan, si Aminadab ka igkarangeb, si Simiya ka igkatelu,


text:
Ne due degma daruwa ne anak ni Hisi ne me malitan ne iyan si Siruya wey si Abigail. Ne si Siruya due tatelu ne anak ne me lukes ne iyan si Abisay, si Huwab, wey si Asahil.


text:
Ne si Abigail due anak din ne lukes ne iyan si Amasa, si Hitir ka amey rin ne sabeka ne Ismailita.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Kalib</t><br/>Ne si Kalib ne anak ni Hisrun, migpangasawa ki Asuba ne egngaranan ded ki Hiriyut. Ne ka me anak dan ne me lukes iyan si Hisir, si Subab, wey si Ardun.


text:
Te hen‑em ne pulu (60) e ka idad ni Hisrun, impangasawa rin e ka anak ni Makir ka an-anayan ne mahinged te Gilyad. Ne nakaanak sikandan te lukes ne iyan si Sigub.


text:
Ne si Sigub ka amey ni Hair. Ne si Hair ka migmandu te daruwa ne pulu wey tatelu (23) ne me siyudad ne sakup te Gilyad.


text:
Piru in-ahew ni Gisur wey ni Aram ka me lungsud ne immanduan ni Hair lagkes ka Kinat, wey ka hen‑em ne pulu (60) ne me bariyu ne nakalingut kayi. Me kabuhalan langun ni Makir ne amey ni Gilyad ka nangugpe te seini ne me lungsud wey me bariyu.


text:
Te migpatey e si Hisrun, si Kalib ne anak din miggilabet ki Iprata ne balu te amey rin, wey nakaanak si Iprata ki Asur ne amey ni Tikuwa.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Hiramil</t><br/>Ne si Hiramil, ne kinakakayan ne anak ni Hisrun, due lalimma ne anak ne me lukes: si Ram ka kinakakayan, si Buna ka igkarangeb, si Urin ka igkatelu, si Usin ka igkeep‑at, wey si Ahiyas ka igkalimma.


text:
Ne si Ram ne kinakakayan ne anak ni Hiramil, due anak ne me lukes ne iyan si Maas, si Hamin, wey si Ikir.


text:
Ne si Unam due daruwa ne anak ne me lukes ne iyan si Samay wey si Hada. Ne si Samay due degma daruwa ne anak ne me lukes ne iyan si Nadab wey si Abisur.<pb/>


text:
Ne ka ngaran te asawa ni Abisur iyan si Abihail. Ne due anak dan ne me lukes ne iyan si Aban wey si Mulid.


text:
Ne si Nadab due daruwa ne anak ne me lukes ne iyan si Silid wey si Apayim. Ne migpatey re due si Silid ne ware anak.


text:
Ne ka anak ni Apayim ne lukes iyan si Ishi. Ne si Ishi ka amey ni Sisan wey si Sisan ka amey ni Alay.<pb/>


text:
Ne si Hada ne suled ni Samay due daruwa ne anak ne me lukes ne iyan si Hitir wey si Diyunatan. Ne migpatey re due si Hitir ne ware anak.


text:
Ne si Diyunatan due daruwa ne anak ne me lukes ne iyan si Pilit wey si Sasa. Sikandan langun ka me kabuhalan ni Hiramil.<pb/>


text:
Ne si Sisan ware anak ne me lukes, su me malitan de. Piru due uripen din ne lukes ne matig-Ihiptu ne egngaranan ki Harha.


text:
Purisu, impaasawa rin ki Harha ne uripen din ka sabeka te me anak din ne malitan wey nakaanak sikandan ki Atay.


text:
<br/><t>Ka duma ne me kabuhalan ni Kalib</t><br/>Ne ka me lukes ne anak te suled ni Hiramil ne si Kalib, iyan si Misa ka panganey, ne amey ni Sip, wey si Marisa ka igkarangeb, ne amey ni Hibrun.


text:
Ne due duwey ni Kalib ne egngaranan ki Ipa ne nakaanak engki Haran, ki Musa, wey ki Gasis. Ne si Haran due anak ne lukes ne egngaranan degma ki Gasis.


text:
Ne si Haday due anak ne me lukes ne iyan si Rigim, si Hutam, si Gisan, si Pilit, si Ipa, wey si Saap.<pb/>


text:
Ne nakaanak pad man‑e si Maaka te daruwa ne me lukes ne si Saap ne amey ni Madmana, wey si Siba ne amey ni Makbina wey ni Gibiya. Ne due man‑e anak ni Kalib ne malitan ne iyan si Aksa.<pb/>


text:
Ne seini pad man‑e ka me kabuhalan ni Kalib: si Hur ne kinakakayan ne anak ni Kalib ki Iprata, due anak ne me lukes ne iyan si Subal ne iyan migpasasindeg te siyudad ne Kiryat-Hiyarim,


text:
Ne si Subal ka migpasasindeg siyudad te Kiryat-Hiyarim. Ka me kabuhalan din iyan ka me matig-Haruwi wey ka katenge te me matig-Minuhut.


text:
Ne ka me kabuhalan ne nangugpe diye te Kiryat-Hiyarim iyan ka me Itrahanen, me Puthanen, me Sumatnen, wey ka me Misrahanen—me kabuybuyahan te me Suruhanen wey me Istaulnen.


text:
Ne ka me kabuhalan ni Salma iyan ka me matig-Bitlihim, me matig-Nitupa, me matig-Astrubitihuwab, wey ka katenge te me matig-Manahat wey me matig-Suri.


text:
Ne ka me kabuhalan te me mangngateu ne egsulat wey eg-iling te me sinulat, diye mig-ugpe te Habis. Sikandan ka me Tiratihanen, me Simiyatihanen, wey me Sukatihanen. Sikandan ka me Kinihanen ne migpuun ki Hamat ne amey ni Rikab.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me anak ni Hari Dabid</t><br/>Seini ka anak ni Dabid ne me lukes ne neetew diye te Hibrun: si Amun ka kinakakayan ne iyan iney si Ahinuwam ne matig-Hisril. Si Danyil ka igkarangeb ne iyan iney si Abigail ne matig-Karmil.


text:
Si Absalum ka igkatelu ne iyan iney si Maaka ne anak ni Talmay ne Hari te Gisur. Si Aduniyas ka igkeep‑at ne iyan iney si Hagit.


text:
Si Sipatiyas ka igkalimma ne iyan iney si Abital. Ne si Itriyam ka igkeen‑em ne iyan iney si Igla.<pb/>


text:
Ne seini se hen‑em, neneetew diye te Hibrun te timpu ne mighari si Dabid diye te pitu ne leg‑un wey hen‑em ne bulan.<pb/>Ne mighari si Dabid diye te Hirusalim te tatelu ne pulu wey tatelu (33) ne leg‑un.


text:
Ne seini ka me anak ni Dabid ne me lukes ne neetew diye te Hirusalim: si Simiya, si Subab, si Natan, wey si Sulumun. Seini se hep‑at, me anak dan ki Batsiba ne anak ni Amil.


text:
Sika langun ka me anak ni Dabid, ware labet te me anak din te me duwey rin. Ne due degma anak din ne malitan ne si Tamar.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Hari Sulumun</t><br/>Seini ka me kabuhalan ni Sulumun ne neyimu ne Hari: si Rihubuwam, si Abiyas, si Asa, si Hihusapat,


text:
Ne seini ka hep‑at ne me lukes ne anak ni Husiyas: si Diyuhanan, si Huwakim, si Sidikiyas, wey si Salum.


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Hari Huwakin</t><br/>Ne seini ka me kabuhalan ni Hari Huwakin ne impandakep wey impanguyan te me matig-Babilunya: si Salatiil,


text:
Ne si Pidayas due daruwa ne anak ne me lukes ne iyan si Sirubabil wey si Simii. Ne si Sirubabil due degma daruwa ne anak ne me lukes ne iyan si Misulam wey si Ananiyas, wey due atebey ran ne si Silumit.


text:
Ne duen pad man‑e lalimma ne anak ni Sirubabil ne me lukes ne iyan si Hasuba, si Uhil, si Birikiyas, si Hasadiyas, wey si Husabisid.


text:
Ne due degma daruwa ne anak ni Ananiyas ne me lukes ne iyan si Pilatiyas wey si Hisayas. Si Hisayas ka amey ni Ripayas, si Ripayas ka amey ni Arnan, si Arnan ka amey ni Ubadiya, wey si Ubadiya ka amey ni Sikaniyas.


text:
Ne si Sikaniyas due sabeka ne anak ne lukes ne iyan si Simaya. Ne si Simaya due hen‑em ne anak ne me lukes ne iyan si Hatus, si Igal, si Bariya, si Naariyas, wey si Sapat.


text:
Ne si Iliyunay due pitu ne anak ne me lukes ne iyan si Hudabiyas, si Iliyasib, si Pilayas, si Akub, si Diyuhanan, si Dilayas, wey si Anani.<pb/>


text:
<br/><t>Ka duma ne me kabuhalan ni Huda</t><br/>Seini ka duma ne me kabuhalan ni Huda: si Piris, si Hisrun, si Karmi, si Hur, wey si Subal.


text:
Ne si Subal ka amey ni Rayas, si Rayas ka amey ni Diyahat, wey si Diyahat ka amey ni Ahumay wey ni Lahad. Sikandan ka me kaap-apuan te me matig-Sura.


text:
Si Kus ka amey ni Anub wey ni Sudiba. Ne sikandin ded degma ka kaapuan te me kabuhalan ni Aharhil ne anak ni Harum.<pb/>


text:
Ne due etew ne egngaranan ki Habis ne subla ne talahuren, du te me suled din. Si Habis<n>Te Hibruwanen: iyan igpasabut te “Habis” ka “masakit.”</n> ka ingngaran kandin te iney rin, su amana ne masakit ka pegpalesut kandin.


text:
Ne mig-ampu si Habis te Manama te Israil ne migkahi, “Panalangini a nikeykew Manama, wey pamaluaha nu pa ka inged ne sakup ku. Dumeyi a ubag nikeykew wey ipaalihu a te karereetan.” Ne imbehey te Manama ka imbuyu din.<pb/>


text:
Ne si Istun ka amey enni Bitrapa, ni Pasiya, wey ni Tihina. Ne si Tihina ka amey ni Naas. Me matig-Rika sikandan.<pb/>


text:
Si Kinas due daruwa ne anak ne me lukes ne si Utniil wey si Sirayas. Ne ka anak ni Utniil ne me lukes iyan si Hatat wey si Miyunati.


text:
Ne si Miyunati ka amey ni Upra. Ne si Sirayas ka amey ni Huwab, ka nekeyimu te inged ne egngaranan te bangalug te me Pandey. Ingngaranan sika te bangalug te me Pandey tenged su me pandey ma ka nangugpe kayi.<pb/>


text:
Ne si Kalib ne anak ni Hipuni, due anak ne me lukes ne iyan si Iru, si Ila, wey si Naam. Ne si Ila ka amey ni Kinas.<pb/>


text:
Ne mig-asawa si Hudiyas te atebey ni Naham. Ne ka sabeka te me anak dan ne lukes, iyan amey ni Kila ne kaapuan te me matig-Garmi, wey ka dangeb, amey ni Istimuwa ne kaapuan te me matig-Maaka.<pb/>


text:
Si Simun due hep‑at ne anak ne me lukes ne iyan si Amnun, si Rina, si Binhanan, wey si Tilun.<pb/>Si Ishi due daruwa ne anak ne me lukes ne si Suwit wey Binasuwit.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Sila</t><br/>Ne ka me kabuhalan ni Sila ne anak ni Huda, iyan si Ir ne kaapuan te me matig-Lika, si Laada ne kaapuan te me matig-Marisa, wey te me pamilya te me talaggimu te hinabel diye te Bit-Asbis,


text:
ni Hukim wey te me mahinged te Kusiba, ni Huwas wey ni Sarap ne migmandu te Muwab wey te Hasubilihim. (Ka seini ne me sinulat puun pad te tapey ne timpu.)


text:
Migpamakey sikandan te Hari isip me talaggimu te me kuren, wey diye sikandan mig-ugpe te Nitaim wey Gidira.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Simyun</t><br/>Ne ka me anak ni Simyun ne me lukes iyan si Nimwil, si Hamin, si Harib, si Sira, wey si Saul.


text:
Ne si Simii due sapulu wey hen‑em (16) ne anak ne me lukes wey hen‑em ne malitan, piru pila-pila re ka anak te me suled din. Sikan naa ka kene ne iling kasulug ka tribu ran te kabuhalan ni Huda.<pb/>


text:
te Bit-Markabut, te Hasar-Susim, te Bitbiri, wey te Sa-Arim. Me lungsud dan sika taman te peghari ni Dabid.


text:
Nangugpe degma sikandan diye te lalimma ne me lungsud ne iyan ka Itam, ka Ayin, ka Rimun, ka Tukin, wey ka Asan.


text:
Nangugpe man‑e sikandan te langun ne bariyu ne nakalingut te sika ne me lungsud taman te Baal. Sika ka nangugpaan dan, wey due listaan dan te me kabuhalan dan.<pb/>


text:
wey si Sisa. (Si Sisa anak ni Sipi ne anak ni Alun, wey si Alun anak ni Hidayas. Si Hidayas anak ni Simri ne anak ni Simaya.)


text:
Ne nangendiye sikandan te inged te Gidur, diye te bangalug ne dapit te igsile eyew egpamitew te egkapanabtaban te me karniru ran.


text:
Ne nakakita sikandan te dakel se hilamunen wey meupiya ne panabtaban. Luluahi seini wey malinawen, wey nangugpaan dengan te me kabuhalan ni Ham.<pb/>


text:
Piru te timpu te peghari ni Hisikiyas te Huda, inlusuran te narawit se me ngaran ne me kabuhalan ni Simyun ka me kabuhalan ni Ham. Inlusuran dan degma ka me Miyunihanen ne nangugpe diye, wey in-amin dan sikandan pangimatayi. Ne ka me kabuhalan e ni Simyun ka nangugpe diye kuntee, su duen ma egkapanabtaban te me karniru ran diye.


text:
Me lalimma ne gatus (500) ka kabuhalan ni Simyun ne miglusud diye te Bubungan ne Siir ne impanguluwan enni Pilatiyas, ni Naariyas, ni Ripayas, wey ni Usil ne anak ni Ishi.


text:
Ne impangimatayan dan ka me Amalikanen ne nakapallahuy, wey diyad e sikandan nangugpe taman kuntee.<pb/>


text:
Seini ka me lukes ne anak ni Rubin ne kinakakayan ne anak ni Israil: si Hanuk, si Palu, si Hisrun, wey si Karmi.<pb/>


text:
Seini ka me karumaan ni Rubin ne nalista diye te listaan te me kabuhalan dan: si Hiil ka pangulu wey si Sakariyas,


text:
wey si Bila ne anak ni Asas. Si Asas anak ni Sima wey si Sima anak ni Huwil. Mig-ugpe sikandan puun te Aruwir peendiye te Nibu taman te Baal-Miyun.


text:
Ne tenged te amane e ne masulug ka me ayam dan diye te Gilyad, neempet dan te eg-ugpe ka igsile ne dapit te eletanan te disirtu wey te Weyig ne Iyupratis.<pb/>


text:
Te timpu ni Hari Saul, inlusuran dan ka me kabuhalan ni Hagar wey natalu ran iya sikandan. Ne sikandan e ka nangugpe te me ugpaan te me kabuhalanan ni Hagar ne diye te igsile ne dapit te Gilyad.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Gad</t><br/>Ne diye nangugpe ka me kabuhalan ni Gad te tane te Basan ne marani te nangugpaan te kabuhalan ni Rubin taman te Salika.


text:
Ka me karumaan dan ne me pangulu te pitu ne pamilya iyan si Maykil, si Misulam, si Siyiba, si Huray, si Hakan, si Siya, wey si Ibir.


text:
Sikandan ka me kabuhalan ni Abihail, ne anak ni Huri, ne anak ni Haruwa, ne anak ni Gilyad, ne anak ni Maykil, ne anak ni Hisisay, ne anak ni Hadu, ne anak ni Bus.


text:
Ne diye sikandan nangugpe te Gilyad, te Basan wey te me lungsud diye, wey te intiru ne panabtaban ne diye te Sarun.


text:
Nenalista sikandan langun te listaan te me kabuhalan te timpu ne iyan Hari te Huda si Hutam, wey iyan Hari te Israil si Hirubuwam.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me sundalu te me kabuhalan ne diye te igsile</t><br/>Due hep‑at ne pulu wey hep‑at ne libu wey pitu ne gatus wey hen‑em ne pulu (44,760) ne amana ne mabbulut ne me sundalu te kabuhalan ni Rubin, ni Gad, wey katenge te kabuhalan ni Husi ne iyan ka me kabuhalan ni Manasis. Amana sikandan nabbasbas te gira, wey mangngateu sikandan ne eggamit te me kalasag, kampilan, wey pane.


text:
Ne ka mabbulut ne me sundalu te kabuhalan ni Rubin, ni Gad, wey te katenge te kabuhalan ni Husi ne iyan ka me kabuhalan ni Manasis, mig-ampu diye te Magbebaye ne Manama wey intabak din ka peg-ampu dan su migsalig ma sikandan kandin. Sikan naa ka natalu ran ka me kabuhalan ni Hagar wey ka me duma ran.


text:
Ne naahew ran puun te me kabuhalan ni Hagar ka lalimma ne pulu ne libu (50,000) ne kamil, daruwa ne pulu ne gatus wey lalimma ne libu (250,000) ne karniru, wey daruwa ne libu (2,000) ne asnu. Ne nakarakep sikandan te sabeka ne gatus ne libu (100,000) ne me etew.


text:
Masulug ka migpatey ne me kabuhalan ni Hagar te pegpakiggira dan su ka Manama ka migkuntere kandan. Ne iyan e nangugpe te tane dan ka me kabuhalan ni Rubin, ni Gad, wey ni Manasis, taman te naddakep wey nanguyan e sikandan te me matig-Asirya.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me pangulu te kabuhalan ni Manasis</t><br/>Ne diye nangugpe te Basan taman te Baal-Hirmun, Sinir, wey te bubungan te Hirmun ka katenge te kabuhalan ni Husi ne iyan ka me kabuhalan ni Manasis. Ne amane e migmasalig sikandan.


text:
Seini ka me pangulu te tagse pamilya ran: si Ipir, si Ishi, si Iliil, si Asriil, si Hirimiyas, si Hudabiyas, wey si Hadil. Me bahani sikandan, mabbantug ne me etew, wey me pangulu te me pamilya ran.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkarakep te me kabuhalan ne diye te igsile</t><br/>Piru ware sikandan migmatinumanen te Manama te me kabuybuyahan dan, su nasi mule sikandan migsimba te me diyus-diyus te keet-etawan te seeye ne tane ne indereetan te Manama.


text:
Sikan naa ka imbagget te Manama te Israil si Hari Pul (ne iyan si Tiglatpilisir ne Hari te Asirya) eyew eglusud kandan. Ne impandakep ni Pul ka me kabuhalan ni Rubin, ni Gad, wey ka katenge te kabuhalan ni Husi ne iyan ka me kabuhalan ni Manasis, wey impanguyan din e diye te Hala, Habur, Hara, wey diye te Weyig te Gusan, wey diye ded sikandan taman kuntee.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Libi</t><br/>Ne ka me anak ni Libi ne me lukes iyan si Girsum, si Kuhat, wey si Mirari.<pb/>


text:
Ne si Amram due me anak ne iyan si Aarun, si Muwisis, wey si Miryam.<pb/>Ne si Aarun due anak ne me lukes ne iyan si Nadad, si Abihu, si Iliyasar, wey si Itamar.<pb/>


text:
Ne si Diyuhanan ka amey ni Asariyas. Ne si Asariyas iyan migpamakey isip talagpanubad diye te timplu ne inggimu ni Sulumun diye te Hirusalim.


text:
Ne si Husadak, nakalagkes te imparakep te Magbebaye ne Manama ki Nibukadnisar ka keet-etawan te Huda wey te Hirusalim.<pb/>


text:
<br/><t>Ka duma ne me kabuhalan ni Libi</t><br/>Ne ka me anak ni Libi ne me lukes iyan si Girsum, si Kuhat, wey si Mirari.


text:
Ne ka anak ni Mirari ne me lukes iyan si Mali wey si Musi.<pb/>Seini ka me kabuhalan te me Libita ne nenalista sumale te me kaap-apuan dan:<pb/>


text:
<br/><t>Ka me talag-ulahing diye te timplu</t><br/>Ne seini ka me etew ne impiyalan ni Dabid te peg-ulahing diye te ugpaan te Magbebaye ne Manama te nakatahu e diye nakaayad-ayad ka Tahuanan te Kasabutan.


text:
Ne migpamakey sikandan pinaahi te me ulahingen diye te tangkaan te Matulus ne Balungbalung ne In-alad, taman te duen e timplu te Magbebaye ne Manama ne inggimu ni Sulumun diye te Hirusalim. Inggimu ran ka me katungdanan dan sumale te nabatasan dan.<pb/>


text:
Seini ka me etew ne migpamakey duma te me anak dan ne me lukes: Ka egpuun te kabuhalan ni Kuhat iyan:• si Himan ne mangngulahing ne anak ni Huwil.• Si Huwil ne anak ni Samwil,• si Samwil ne anak ni Ilkana,


text:
• si Sup ne anak ni Ilkana,• si Ilkana ne anak ni Mahat,• si Mahat ne anak ni Amasay,• si Amasay ne anak ni Ilkana,


text:
• si Ilkana ne anak ni Huwil,• si Huwil ne anak ni Asariyas,• si Asariyas ne anak ni Supuniyas,• si Supuniyas ne anak ni Tahat,


text:
• si Tahat ne anak ni Asir,• si Asir ne anak ni Ibiyasap,• si Ibiyasap ne anak ni Kura,• si Kura anak ni Isar,


text:
Ne ka an-anayan ne talagbulig ni Himan iyan si Asap ne karumaan din. Si Asap anak ni Birikiyas, wey si Birikiyas anak ni Simiya.


text:
Ka igkarangeb ne talagbulig ni Himan iyan si Itan ne migpuun te karumaan ni Mirari: si Itan anak ni Kisi, wey si Kisi anak ni Abdi, wey si Abdi anak ni Maluk.


text:
Ne si Simir anak ni Mali, wey si Mali anak ni Musi, wey si Musi anak ni Mirari, wey si Mirari anak ni Libi.<pb/>


text:
Ne impiyal diye te karumaan te me Libita ka duma pad ne me himu diye te ugpaan te Manama ne iyan ka Matulus ne Balungbalung ne In-alad.


text:
Piru si Aarun wey ka me kabuhalan din ka egpanubad te igpanubad ne egtutungen wey te insinsu. Sikandan man‑e ka eggimu te langun ne eggimuwen diye te Subla ne Matulus ne Sinabeng wey ka egpalangesa eyew iglinis te sale te Israil. Inggimu ran seeye sumale te langun ne insuhu ni Muwisis ne suluhuanen te Manama.


text:
Seini ka me inged ne imbehey te pamilya ni Kuhat diye te me kabuhalan ni Aarun. Sikandan ka an-anayan ne nabehayan te tane pinaahi te pegpintut-pintut.


text:
Ne iyan dan imbehey te me kabuhalan ni Aarun ka me siyudad ne aputanan<n>Ka “siyudad ne aputanan”, eg-aputan te minsan hentew ne egpakapatey ne ware tuyui eyew kene egkabalesan sikandin te me karumaan te neyimatayan din.</n> ne iyan ka Hibrun, ka Libna, wey ka me panabtaban kayi, ka Hatir, ka Istimuwa, wey ka me panabtaban kayi,


text:
Ne puun te tane te kabuhalan ni Binhamin, imbehey kandan ka Gibyun, ka Alamit wey ka Anatut, wey ka me panabtaban kayi. Nabehayan te sapulu wey tatelu (13) ne me siyudad ka me kabuhalan ni Kuhat.


text:
Ne nabehayan ka duma ne kabuhalan ni Kuhat te sapulu ne me lungsud ne naalam pinaahi te pegpintut-pintut puun te katenge te kabuhalan ni Husi ne iyan ka me kabuhalan ni Manasis.<pb/>


text:
Ne nabehayan ka me kabuhalan ni Girsun te sapulu wey tatelu (13) ne me lungsud ne naalam pinaahi te pegpintut-pintut puun te me kabuhalan ni Isakar, ni Asir, ni Naptali, wey ni Manasis.


text:
Ne nabehayan ka me kabuhalan ni Mirari te sapulu wey daruwa (12) ne me lungsud puun te me kabuhalan ni Rubin, ni Gad, wey ni Sabulun.


text:
Purisu imbehey te keet-etawan te Israil diye te me Libita ka sika ne me lungsud wey ka me panabtaban kayi.


text:
Imbehey te me matig-Israil diye te me Libita, pinaahi te pegpintut-pintut, ka nangaranan ne me lungsud puun te kabuhalan ni Huda, ni Simyun, wey ni Binhamin.


text:
Ne ka duma ne pamilya te me kabuhalan ni Kuhat, impamehayan degma te me lungsud puun te kabuhalan ni Ipraim.


text:
Imbehey kandan seini ne me inged lagkes ka nakalingut ne me panabtaban kayi, ka Sikim ne aputanan ne siyudad ne diye te me bubungan te Ipraim, ka Gisir,


text:
Ka duma pad ne pamilya ni Kuhat imbehayan te duma ran ne me matig-Israil te me lungsud puun te katenge ne kabuhalan ni Manasis. Ka imbehey kandan iyan ka Anir wey ka Bilim, lagkes e ka me panabtaban kayi.<pb/>


text:
Ne ka me kabuhalan ni Hirsun, imbehayan te katenge te kabuhalan ni Manasis te seini ne me lungsud: ka Gulan ne sakup te Basan wey ka me panabtaban kayi, wey ka Astarut wey ka me panabtaban kayi.<pb/>


text:
Ne imbehayan degma sikandan te me kabuhalan ni Isakar te seini ne me lungsud: ka Kadis lagkes ka me panabtaban kayi, ka Dibarat lagkes ka me panabtaban kayi,


text:
Ne imbehayan degma sikandan te me kabuhalan ni Asir te seini ne me lungsud: ka Masal wey ka me panabtaban kayi, ka Abdun wey ka intiru ne panabtaban kayi,


text:
Ne imbehayan degma sikandan te me kabuhalan ni Naptali te seini ne me lungsud: ka Kadis ne sakup te Galiliya wey me panabtaban kayi, ka Hamun wey ka Kiryatayim wey me panabtaban kayi.<pb/>


text:
Ne imbehayan degma te me kabuhalan ni Sabulun ka nasame ne me kabuhalan ni Mirari te seini ne me lungsud: ka Rimunu wey me panabtaban kayi, ka Tabur wey me panabtaban kayi.<pb/>


text:
Ne imbehayan degma sikandan te me kabuhalan ni Rubin te seini ne me lungsud: ka tane te Hurdan dapit te igsile, wey ka Bisir ne diye te disirtu ne talipag te Hiriku wey me panabtaban kayi, ka Hasa wey me panabtaban kayi,


text:
Ne imbehayan sikandan te me kabuhalan ni Gad te seini ne me lungsud: ka Ramut ne sakup te Gilyad wey ka me panabtaban kayi, Mahanaim wey ka me panabtaban kayi,


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Isakar</t><br/>Ne si Isakar due hep‑at ne anak ne me lukes ne iyan si Tula, si Puwa, si Hasub, wey si Simrun.


text:
Ne si Tula due hen‑em ne anak ne me lukes ne iyan si Usi, si Rapayas, si Hiril, si Hamay, si Ibsam, wey si Simwil; me pangulu sikandan te me pamilya ran. Ne migginguma te daruwa ne pulu wey daruwa ne libu, wey hen‑em ne gatus (22,600) ka kabuhalan ni Tula ne me bahani te timpu te peghari ni Dabid.<pb/>


text:
Ne si Usi due sabeka ne anak ne lukes ne iyan si Israhiyas. Ne si Israhiyas due hep‑at ne anak ne me lukes ne iyan si Maykil, si Ubadiya, si Huwil, wey si Isiyas; pangulu sikandan langun se lalimma te me pamilya ran.


text:
Ne migginguma te tatelu ne pulu wey hen‑em ne libu (36,000) ka kabuhalan dan ne me sundalu su masulug ma ka me asawa ran wey me anak dan ne me lukes.<pb/>


text:
Ne walu ne pulu wey pitu ne libu (87,000) ka kasuluhan te me bahani ne egpuun te langun ne kabuhalan ni Isakar wey nallista sikandan langun te listaan te me kabuhalan dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Binhamin</t><br/>Ne si Binhamin due tatelu ne anak ne me lukes ne iyan si Bila, si Bikur, wey si Hidiyail.


text:
Ne si Bila due lalimma ne anak ne me lukes ne iyan si Isbun, si Usi, si Usil, si Hirimut, wey si Iri; me pangulu sikandan te me pamilya ran. Ne migginguma te daruwa ne pulu wey daruwa ne libu wey tatelu ne pulu wey hep‑at (22,034) ka me kabuhalan dan ne me bahani.<pb/>


text:
Ne si Bikur due siyam ne anak ne me lukes ne iyan si Samira, si Huwas, si Ilisir, si Iliyunay, si Umri, si Hirimut, si Abiyas, si Anatut, wey si Almat.


text:
Seeye ka me pangulu te pamilya ran wey me bahani ne nalista te listaan te me kabuhalan dan. Migginguma sikandan te daruwa ne pulu ne libu wey daruwa ne gatus (20,200).<pb/>


text:
Ne si Hidiyail due sabeka ne anak ne lukes ne iyan si Bilhan. Ne si Bilhan due pitu ne anak ne me lukes ne iyan si Hiyus, si Binhamin, si Ihud, si Kanana, si Sitan, si Tarsis, wey si Ahisahar.


text:
Me anak sikandan langun ni Hadil. Ne ka nalista te listaan te me kabuhalan dan, migginguma te sapulu wey pitu ne libu wey daruwa ne gatus (17,200) ne me pangulu te me kabuhalan dan wey me bahani ne eleg e ne egmambubunu.


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Naptali</t><br/>Ne si Naptali due hep‑at ne anak ne me lukes ne iyan si Hasil, si Guni, si Hisir, wey si Siyalum. Me kabuhalan sikandan langun ni Bilha ne duwey ni Hakub.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Manasis</t><br/>Ne si Manasis due me lukes ne anak din te duwey rin ne matig-Aramiya ne ensi Asril wey si Makir. Ne si Makir iyan amey ni Gilyad.


text:
Ne migpangasawa si Makir te atebey enni Hupim wey ni Supim ne egngaranan ki Maaka. Ne ka ngaran te lein ne anak ni Manasis iyan si Silupihad ne due me anak ne me malitan.


text:
Ne si Maaka ne asawa ni Makir nakaanak ki Piris wey ki Siris. Ne si Piris due daruwa ne anak ne me lukes ne iyan si Ulam wey si Rakim.


text:
Ne si Ulam due anak ne lukes ne iyan si Bidan. Me kabuhalan sikandan langun ni Gilyad ne anak ni Makir ne anak ni Manasis.<pb/>


text:
Ne si Hamulikit ne atebey ni Gilyad, due tatelu ne anak ne me lukes ne iyan si Isud, si Abisir, wey si Mala.<pb/>


text:
Ne si Simida, ka lein pad man‑e ne kabuhalan ni Manasis, due anak ne me lukes ne iyan si Ahiyan, si Siki, si Liki, wey si Aniyam.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Ipraim</t><br/>Seini ka me ngaran te me kabuhalan ni Ipraim:<pb/>Si Ipraim due anak ne si Sutala, ne si Sutala due anak ne si Barid, ne si Barid due anak ne si Tahat, ne si Tahat due anak ne si Iliyada, ne si Iliyada due anak ne si Tahat,


text:
ne si Tahat due anak ne si Sabad, si Sutala, si Isir, wey si Iliyad ne impangimatayan te mahinged te Gat su egpanakew perem te baka.


text:
Ne naluhey ne miglungku si Ipraim tenged te pegpatey ran wey migleuy kandin ka me karumaan din eyew egliwang kandin.


text:
Ne miggulid e man‑e sikandin te asawa rin. Ne nataman, naberes e ka asawa rin wey mig-anak e man‑e te lukes. Ne ingngaranan ni Ipraim ki Biriyas<n>Te Hibruwanen: ka Biriyas ne ngaran iyan igpasabut ka “tenged te karereetan.”</n> ka bate tenged te karereetan ne neyitabu te pamilya rin.<pb/>


text:
Ne due anak din ne malitan ne egngaranan ki Siira ne iyan migpasasindeg te diralem wey dibabew ne me lungsud te Bit-Hurun wey Usin-Sira.<pb/>


text:
Ne duen pad man‑e lein ne anak ni Ipraim ne egngaranan ki Rapa. Ne si Rapa ka amey ni Risip, wey si Risip ka amey ni Tila, wey si Tila ka amey ni Tahan.


text:
Ne ka tane wey ugpaanan dan iyan ka Bitil wey ka me bariyu ne nakalingut kayi; ka Naaran peendiye te igsile, ka Gisir wey ka me bariyu kayi peendiye te iglineb, ka Sikim wey ka me lungsud kayi taman diye te Aya wey te me lungsud kayi.<pb/>


text:
Ne ka me kabuhalan ni Manasis iyan ka nakakamuney te Bitsan, te Tanak, te Migidu, te Dur, wey te me bariyu ne nakalingut kayi.<pb/>Ne nangugpe te seini ne me lungsud ka me kabuhalan ni Husi ne anak ni Hakub.<n>“Israil” ka lein ne ngaran ni “Hakub”.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Asir</t><br/>Ne si Asir due hep‑at ne anak ne me lukes ne iyan si Imna, si Isba, si Isbi, wey si Biriyas. Ne due atebey ran ne egngaranan ki Sira.<pb/>


text:
Ne si Biriyas due daruwa ne anak ne me lukes ne iyan si Hibir wey si Malkil. Ne si Malkil ka amey ni Barsahit.<pb/>


text:
Ne si Hutam<n>“Hilim” ka inggamit ne ngaran diye te Hibruwanen wey te duma ne Bibliya.</n> ne suled ni Sumir, due anak ne me lukes ne iyan si Supa, si Imna, si Silis, wey si Amal.<pb/>


text:
Me kabuhalan sikandan langun ni Asir wey me pangulu te me pamilya ran. Me bahani sikandan wey inila ne me pangulu. Ne due daruwa ne pulu wey hen‑em ne libu (26,000) ne me sundalu ran ne nalista te listaan te me kabuhalan dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka duma pad ne kabuhalan ni Binhamin</t><br/>Seini ka anak ni Binhamin ne me lukes puun te panganey taman te kinaariyan: si Bila, si Asbil, si Ahara,


text:
Ne seini ka me anak ni Ihud ne me lukes wey me pangulu te me pamilya ne nangugpe diye te Giba ne naddakep wey nanguyan e diye te Manahat:


text:
si Naaman, si Ahiyas, wey si Higlam ne egngaranan ded ki Gira. Ne iyan dan pangulu si Gira ne amey ni Usa wey ni Ahihud.<pb/>


text:
Ne in-engkeran e ni Saharayim ka daruwa ne asawa rin ne si Husim wey si Bara. Ne nataman te diyad e sikandin mig-ugpe te nasud te Muwab,


text:
nakaasawe e man‑e sikandin ki Hudis wey nakaanak sikandan te pitu ne me lukes ne iyan si Hubab, si Sibiya, si Misa, si Malkam,


text:
Ne si Ilpaal due tatelu ne anak ne me lukes ne iyan si Ibir, si Misaam, wey si Simid. Ne si Simid ka migpasasindeg te me lungsud te Unu wey Lud wey te me bariyu<n>Te Hibruwanen: me anak ne malitan.</n> ne nakalingut kayi.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Binhamin diye te Gat wey Ayalun</t><br/>Si Biriyas wey si Sima ka me pangulu te me pamilya diye te Ayalun wey immandeldel ran ka me matig-Gat.


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Binhamin diye te Hirusalim</t><br/>Ka me kabuhalan ni Ilpaal iyan si Sibadiyas, si Misulam, si Hiski, si Hibir,


text:
Sikandan ka me pangulu te pamilya ran ne nalista te listaan te me kabuhalan dan wey diye sikandan nangugpe te Hirusalim.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Binhamin diye te Gibyun</t><br/>Si Hiil ka migpasasindeg te siyudad te Gibyun wey diye sikandin mig-ugpe. Ne iyan ngaran te asawa rin si Maaka.


text:
Ne ka panganey ne anak din ne lukes iyan si Abdun, ne ka me hari ni Abdun iyan si Sur, si Kis, si Baal, si Nadab,


text:
wey si Miklut. Ne si Miklut ka amey ni Simiya. Ne diye degma mig-ugpe te Hirusalim ne marani te me karumaan dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Hari Saul</t><br/>Si Nir ka amey ni Kis, wey si Kis ka amey ni Saul. Ne si Saul ka amey ni Diyunatan, ni Malkisuwa, ni Abinadab, wey ni Isbaal.


text:
Ne si Ahas ka amey ni Huwada, wey si Huwada ka amey ni Alimit, ni Asmabit, wey ni Simri. Ne si Simri ka amey ni Musa.


text:
Ne si Musa ka amey ni Binayas, wey si Binayas ka amey ni Rapa, wey si Rapa ka amey ni Ilasa, wey si Ilasa ka amey ni Asil.<pb/>


text:
Ne si Asil due hen‑em ne anak ne me lukes ne iyan si Asrikam, si Bukiru, si Ismail, si Sirayas, si Ubadiya, wey si Hanan.


text:
Ne si Isik ne suled ni Asil, due tatelu ne anak ne me lukes ne iyan si Ulam ka kinakakayan, si Hiyus ka igkarangeb, wey si Ilipilit ka igkatatelu.<pb/>


text:
Ne ka me anak ni Ulam, me bahani wey me tummawan ne egpane. Masulug ka anak dan ne me lukes wey me apu—ne migginguma langun te sabeka ne gatus wey lalimma ne pulu (150).<pb/>Me kabuhalan sikandan langun ni Binhamin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka keet-etawan ne nekeuli puun te pegkarakep</t><br/>Nenalista ka langun ne keet-etawan te Israil diye te listaan te me kaligkatan dan, wey nasulat seini diye te baseen te me Hari te Israil.<pb/>Nenarakep ka keet-etawan te Huda wey impanguyan diye te Babilunya tenged te me sale dan.


text:
Ne ka keet-etawan ne hun‑a ne nekeuli diye te me lungsud dan iyan ka me matig-Israil, me talagpanubad, me Libita, wey ka me suluhuanen diye te timplu.


text:
Ne diye nangugpe te Hirusalim ka duma ne me sakup te kabuhalan ni Huda, ni Binhamin, ni Ipraim, wey ni Manasis.<pb/>


text:
Ne ka sabeka ne pamilya ne nekeuli iyan ka pamilya ni Utay ne anak ni Amihud. Ne si Amihud anak ni Umri, wey si Umri anak ni Bani ne kabuhalan ni Piris ne anak ni Huda.


text:
Ne ka duma pad ne nekeuli duma te me kabuhalan din, iyan si Asayas ne panganey ne anak ni Sila ne anak ni Huda.


text:
Ne ka duma pad man‑e, iyan ka me pamilya ni Hiyuwil wey ka me karumaan din, ne me kabuhalan ni Sira. Ne ka nenekeuli ne egpuun te kabuhalan ni Huda, migginguma te 690 ne me pamilya.<pb/>


text:
Ne ka egpuun te kabuhalan ni Binhamin iyan si Salu ne anak ni Misulam ne anak ni Hudabiyas ne anak ni Hasinuwa,


text:
si Ibniyas ne anak ni Dihuram, si Ila ne anak ni Usi ne anak ni Mikri, wey si Misulam ne anak ni Sipatiyas ne anak ni Riyuwil ne anak ni Ibniyas.<pb/>


text:
Seeye ka me karumaan dan ne nalista te listaan te me kabuhalan dan. Migginguma sikandan langun te 956—me pangulu sikandan langun te me pamilya ran.<pb/>


text:
Ne ka pangulu te me upisyal diye te timplu te Manama iyan si Asariyas ne anak ni Hilkiyas. Si Hilkiyas anak ni Misulam, ne si Misulam anak ni Saduk, ne si Saduk anak ni Mirayut, ne si Mirayut anak ni Ahitub.


text:
Ne ka lein pad man‑e ne talagpanubad ne nekeuli iyan si Adayas ne anak ni Dihuram. Si Dihuram anak ni Pasur, ne si Pasur anak ni Malkiyas, wey si Maasiyas ne anak ni Adiil. Si Adiil anak ni Hasira, ne si Hasira anak ni Misulam, ne si Misulam anak ni Misilimut, ne si Misilimut anak ni Imir.<pb/>


text:
Ne migginguma te sabeka ne libu wey pitu ne gatus wey hen‑em ne pulu (1,760) ka me talagpanubad ne pangulu te me pamilya. Mangngateu sikandan te langun ne eggimuwen diye te timplu te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka nekeuli ne me Libita</t><br/>Ne ka me Libita ne nekeuli iyan si Simaya ne anak ni Hasub. Si Hasub anak ni Asrikam, ne si Asrikam anak ni Hasabiyas ne kabuhalan ni Mirari,


text:
wey si Bakbakar, si Hiris, si Galal, wey si Mataniyas ne anak ni Mika, ne anak ni Sikri, ne anak ni Asap,


text:
wey si Ubadiya ne anak ni Simaya, ne anak ni Galal, ne anak ni Hidutun, wey si Birikiyas ne anak ni Asa, ne anak ni Ilkana. Diye sikandan mig-ugpe te me bariyu te me matig-Nitupa.<pb/>


text:
Ne ka nenekeuli ne me talagtameng te gumawan te timplu iyan si Siyalum, si Akub, si Talmun, si Ahiman, wey ka me karumaan dan. Ne si Siyalum ka pangulu ran.


text:
Diye sikandan migtameng te gumawan te Hari ne diye te dapit te igsile. Me talagtameng dengan sikandan te kampu te me Libita.<pb/>


text:
Ne iyan impabantey te gumawan te timplu te Manama si Siyalum ne anak ni Kuri ne anak ni Abiyasap, ne anak ni Kura wey ka duma rin ne me talagbantey ne puun te pamilya rin ne me Kurahanen. Su ka me kaap-apuan dan ma dengan ka me talagbantey te gumawan te kampu te Magbebaye ne Manama.


text:
Ne iyan dan dengan pangulu si Pinihas ne anak ni Iliyasar wey indumaan sikandin te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Ne ka langun ne naalam ne talagbantey te gumawan, migginguma te 212. Nallista ka ngaran dan te listaan te kabuhalan diye te me bariyu ran. Ne si Dabid wey si Samwil ne prupita ka migbehey kandan te katenged.


text:
Purisu sikandan wey ka me kabuhalan dan ka impatameng te gumawan te baley te Magbebaye ne Manama ne iyan ka Matulus ne Balungbalung.


text:
Ne diye sikandan pabantaya te hep‑at ne pikungan—igsile, iglineb, igkahibang ne balabahan, wey igkakawanan ne balabahan.


text:
Ne ka hep‑at ne pangulu ne me Libita ne me talagbantey te gumawan, iyan impiyalan te me sinabeng ne tinesanan, wey te karatuan diye te timplu te Manama.


text:
Ne diyad sikandan egpanlipereng te timplu te Manama, su katungdanan dan ma ka pegbebantey kayi wey peglulukat te me gumawan tagse maselem.<pb/>


text:
Ne ka duma kandan, iyan impiyalan te me kasangkapan para te pegsimba. Su keilangan ne egseelen dan seini ke igpaseled wey ke igpalihawang naa.


text:
Ne ka duma kandan, in-alam ne talag-ayad-ayad te duma ne me kasangkapan wey te langun ne matulus ne kasangkapan, lagkes degma ka me harina, binu, lana, insinsu, wey me peemut.


text:
Ne si Matatiyas ne sabeka ne Libita wey panganey ne anak ni Siyalum ne Kurahanen, iyan insalihan te pegpangilutu te mannipis ne paan.


text:
Ne ka me duma ran degma ne me Kurahanen, iyan insalihan te peg-andam te paan ne igtahu diye te lamisa te tagse Aldew te Peggimeley.<pb/>


text:
Ne ka me mangngulahing wey ka me pangulu te pamilya te me Libita, diye peugpaa te sinabeng te timplu, wey ware duma ne eggimuwen dan su aldew wey marusilem ne eggimu ma sikandan te himu ran.


text:
Seeye ka me pangulu te pamilya te me Libita ne nalista te listaan te kabuhalan dan. Diye sikandan mig-ugpe te Hirusalim.<pb/>


text:
<br/><t>Ka kaap-apuan wey kabuhalan ni Hari Saul</t><br/><br/><t>(1 Kru. 8:29-38)</t><br/>Ne diye mig-ugpe si Hiil te impasasindeg din ne siyudad ne iyan ka Gibyun. Iyan din asawa si Maaka.


text:
Ne ka anak din ne me lukes ne puun te panganey taman te igkalitan, iyan si Abdun, si Sur, si Kis, si Baal, si Nir, si Nadab,


text:
Ne si Miklut ka amey ni Simiya. Ne diye degma sikandan mig-ugpe te Hirusalim ne marani te me karumaan dan.<pb/>


text:
Ne si Nir ka amey ni Kis, wey si Kis ka amey ni Saul. Ne si Saul ka amey ni Diyunatan, ni Malkisuwa, ni Abinadab, wey ni Isbaal.


text:
Ne si Ahas ka amey ni Hara, wey si Hara ka amey ni Alimit, ni Asmabit, wey ni Simri. Ne si Simri ka amey ni Musa.


text:
Ne si Musa ka amey ni Binayas, wey si Binayas ka amey ni Ripayas, wey si Ripayas ka amey ni Ilisa, wey si Ilisa ka amey ni Asil.<pb/>


text:
Ne si Asil due hen‑em ne anak ne me lukes ne iyan si Asrikam, si Bukiru, si Ismail, si Sariyas, si Ubadiya, wey si Hanan. Seeye ka anak ni Asil ne me lukes.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpatey ni Hari Saul wey te me anak din</t><br/><br/><t>(1 Sam. 31:1-13)</t><br/>Ne migpahiggireey ka me Pilistihanen wey me matig-Israil diye te bubungan te Gilbuwa. Ne masulug ka migpatey ne me matig-Israil diye wey nenakapallahuy ka duma kandan.


text:
Impatamtamanan lupuha te me Pilistihanen si Saul wey ka anak din ne me lukes wey neyimatayan dan ka anak din ne si Diyunatan, si Abinadab, wey si Malkisuwa.


text:
Masumpit ka gira enni Saul wey nakita sikandin te me talagpane. Ne dutu, impepane dan e sikandin wey napalian sikandin.


text:
Ingkahiyan ni Saul ka talag-uyan te panganiban din, “Hulabuta nu ka kampilan nu wey himatayi a nikeykew, su kema ke iyan egpekeyimatey keddi sika se me etew ne malindit.<n>Te Hibruwanen: ware natulii.</n> Ne puun due, egngingisiyan ad nikandan.” Piru naaldek ka talag-uyan te panganiban din wey ware din seeye himuwa, sikan naa ka ingkuwe e ni Saul ka kampilan din wey inteen din e diye te tane, wey migpahumpepeled e sikandin dutu.


text:
Te pegkakita te talag-uyan te panganiban te migpatey e si Saul, inteen din e degma diye te tane ka kampilan din wey migpahumpepeled e degma sikandin, wey migpatey e degma.


text:
Purisu migpatey si Saul wey ka tatelu ne anak din ne me lukes ne iyan egpuunan ne nataman ka kabuhalan din.


text:
Te pegkarineg te seeye se me matig-Israil ne diye te bangalug ne namallahuy e ka sundalu wey napatey e si Saul wey ka me anak din, in-engkeran dan e ka me lungsud dan, wey migpamallahuy e degma sikandan. Ne migmanlepew e ka me Pilistihanen wey iyan e mig-ugpe diye.<pb/>


text:
Te seup ne aldew, te peggendiye te me Pilistihanen te bubungan te Gilbuwa eyew te pegpanguwa te me kasangkapan te nenapatey, nakita ran diye si Saul wey ka me anak din ne me lukes ne migpatey e.


text:
Ne inluungan dan e si Saul wey intempug dan e ka ulu rin wey impanguwa ran e ka me panganiban din. Ne migsuhu sikandan te me etew diye te intiru ne tane te me Pilistihanen eyew te pegpanengneng te meupiya ne panugtulen diye te timplu te me diyus-diyus dan wey diye te me etew.


text:
Ne intahu dan ka panganiban din diye te timplu te me manama ran wey insanggat dan ka ulu rin diye te timplu ni Dagun.


text:
nangipanew e ka langun ne bahani wey ingkuwa ran e ka lawa ni Saul wey lawa te me anak din wey in-uyan dan e diye te Habis. Ne inlebeng dan e ka me tul‑an<n>Tul‑an naan de enni Saul wey te me anak din ne me lukes ka nakalebeng su insilaban ma ka lawa ran te matig-Gilyad.</n> diye te lebut te dakel ne kayu wey ware migkeen sikandan taman te pitu ne aldew.


text:
Migpatey si Saul tenged te pegkamasinupaken din. Ware sikandin migtuman te me paney-paney te Magbebaye ne Manama. Nasi sikandin migpanginginse te manenagne,


text:
wey ware diye te Magbebaye ne Manama. Purisu impeyimatayan sikandin te Magbebaye ne Manama wey imbehey e ka migharian din diye te ki Dabid ne anak ni Hisi.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkeyimu ni Dabid ne Hari</t><br/><br/><t>(2 Sam. 5:1-10)</t><br/>Ne miggendiye ki Dabid diye te Hibrun ka langun ne matig-Israil wey migkahi, “Amana key pad iya nikeykew ne karumaan.


text:
Te miglihad ne me timpu, minsan te si Saul pad ka Hari, sikeykew e ka migpangulu te Israil te pegpakiggira. Ne ingkahiyan ka te Magbebaye ne Manama nu, ‘Sikeykew ka egtanggu<n>Te Hibruwanen: talagtanggu te me karniru.</n> te keet-etawan ku ne me Israilita wey egkeyimu ka ne pangulu ran.’ ”


text:
Purisu te pegginguma te langun ne igbuyag te Israil diye te Hibrun, miggimu e si Dabid te kasabutan duma kandan, diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. Ne in-alam dan si Dabid isip Hari te Israil, sumale te insaad te Magbebaye ne Manama pinaahi ki Samwil.<pb/>


text:
Ne inlusuran ni Dabid duma te langun ne sundalu te Israil, ka Hirusalim ne egngaranan pad te Hibus, wey me Hibusihanen pad ka nangugpe.


text:
Ne imparakelan din pad ka siyudad puun diye te imbunelan te tane<n>Te Hibruwanen: Milu.</n> taman te nakalingut ne me inged, wey si Huwab degma ka mig-ayad-ayad te duma ne baad te siyudad.


text:
<br/><t>Ka me bahani ni Dabid</t><br/>Seini ka me pangulu te me bahani ni Dabid. Sikandan wey ka langun ne matig-Israil ka migbulig kandin ne egkeyimu ne Hari sumale te insaad te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Seini ka listaan te me bahani: si Hisbaam ne Hakmunihanen iyan ka pangulu te tatelu ne me bahani. Nakapatey sikandin te tatelu ne gatus (300) ne me bahani pinaahi te deldeg te sabeka re ne gira.


text:
Ne iyan igkarangeb si Iliyasar ne anak ni Dudu ne Ahuwahanen. Sabeka si Iliyasar te tatelu ne me bahani.


text:
Migduma sikandin ki Dabid diye te Pisdumin taheed te miglibulung diye ka me Pilistihanen eyew te pegpakiggira. Ne diye sikandan migpahiggireey te due kamet ne neempet te sibada. Ne nenakapallahuy ka me matig-Israil,


text:
piru ware mule mig-awe si Iliyasar wey si Dabid diye te taliware te kamet wey natalu ran iya ka me Pilistihanen. Impepanalu sikandan te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Sabeka ne aldew, miggendiye ki Dabid diye te sulung te Adulam ka tatelu ne sundalu rin. Seini se tatelu nalagkes te Tatelu ne Pulu ne me mabbulut ne sundalu rin. Te seeye ne timpu migkekampu ka me sundalu te me Pilistihanen diye te Bangalug te Ripaim,


text:
Ne nammaraan si Dabid wey migkahi, “Meupiya ubag perem ke due sabeka ne egsakug te weyig diye te belun ne marani te gumawan te Bitlihim, eyew eg-inumen ku!”


text:
Ne migkahi sikandin, “Manama, kene ku iya seini eg-inumen. Su ke eg-inumen ku seini, iling de te in-inum ku ka langesa te me etew ne ware mig-ulung-ulung ne migsakug te weyig.” Purisu, ware din seeye inuma. Seeye ka inggimu te tatelu ne bahani.<pb/>


text:
Ne si Abisay ne suled ni Huwab ka pangulu te Tatelu ne Pulu ne me bahani. Nakapatey sikandin te tatelu ne gatus (300) ne etew ne iyan din inggamit ka deldeg din, wey migbantug degma sikandin iling te tatelu ne me bahani.


text:
Sikandin ka amana ne mabantug te Tatelu ne Pulu wey neyimu sikandin ne pangulu ran, piru ware sikandin nakalagkes te seeye se tatelu.<pb/>


text:
Ne duen pad man‑e mabulut ne etew ne si Binayas ne matig-Kabsiil ne anak ni Huyada. Masulug ka neyimu rin ne mabantug ne himu. Nakapatey sikandin te daruwa ne mabbantug ne me bahani ne matig-Muwab. Te timpu te tingmaagsil, migseled sikandin diye te lungag wey nekeyimatey man‑e sikandin te liyun.


text:
Ne nakapatey pad man‑e sikandin te Ihiptuhanen ne pitu wey tenge ne palapala se kalayat. Miggehen-gen ka Ihiptuhanen te kalawit ne mabehat wey makepal. Piru migparani mule si Binayas ne mig-uyan de te tuked, wey in-ahew rin e ka kalawit te Ihiptuhanen, wey in-uney rin himatayi te kalawit din ded.


text:
• si Itay ne anak ni Ribay ne matig-Gibiya, ne sakup te kabuhalan ni Binhamin,• si Binayas ne matig-Piratun,


text:
• si Silik ne matig-Amun,• si Naaray ne matig-Biirut ne talag-uyan te panganiban ni Huwab ne anak ni Siruya,


text:
• si Iliil ne matig-Mahaba,• si Hiribay wey si Husabiyas ne me anak ni Ilnaim,• si Itma ne matig-Muwab,


text:
<br/><t>Ka me bahani ne migduma ki Dabid</t><br/>Ne seini ka me etew ne miggendiye ki Dabid diye te Siklag te timpu ne miggeles-heles sikandin ki Saul ne anak ni Kis. Sikandan ka duma te me bahani ne migbulig ki Dabid te pegpakiggira.


text:
Neelin sikandan ne due me pane wey mangngateu sikandan ne egpane te kawanan wey ke gibang naa ne belad. Me karumaan sikandan ni Saul ne me kabuhalan ni Binhamin.


text:
Ne iyan dan me pangulu si Ahisir wey si Huwas, ne me anak ni Sama ne matig-Gibiya.<pb/>Ne seini ka me sundalu:• si Hisil wey si Pilit ne me anak ni Asmabit,• si Biraka, si Dihu ne me matig-Anatut,


text:
• si Ismayas ne matig-Gibyun ne mabantug ne bahani wey pangulu te Tatelu ne Pulu,• si Hirimiyas, si Diyahasil, si Diyuhanan, wey si Husabad ne matig-Gidira,


text:
Ne ka duma ne me kabuhalan ni Gad, migduma degma ki Dabid diye te malig‑en ne inged ne helesanan din diye te disirtu. Me bahani sikandan wey nenabbasbas te pegpakiggira wey egkengateu sikandan ne eggamit te kalasag wey deldeg. Me mabbulut sikandan iling te liyun, wey iling kaagsik-agsik te usa diye te me bubungan.


text:
Sikandan ka me kabuhalan ni Gad ne me upisyal te me sundalu. Sabeka ne gatus (100) de ne sundalu ka egkapanguluwan te kene amana ne mabantug wey sabeka ne libu (1,000) ka egkapanguluwan te amana ne mabantug.


text:
Sikandan ka miglapas te Hurdan te an-anayan ne bulan te migbaggiyu seini, wey impandeldel ran ka nangugpe diye te me bangalug ne diye te igsile wey diye te iglineb.<pb/>


text:
Ne due duma ne me kabuhalan ni Binhamin wey ni Huda ne miggendiye ki Dabid diye te malig‑en ne inged din.


text:
Ne miglihawang si Dabid ka egsinug-ung kandan wey ingkahiyan din sikandan, “Ke miggendini kew eyew egbulig keddi isip alukuy, andam a ne egpakigsabeka kaniyu. Piru ke miggendini kew eyew te peg-akal, minsan ke ware sale ku, ka Manama te kaap-apuan ta ka nakakita kayi wey eggukum kaniyu.”<pb/>


text:
Piru in-umaan te Panisingan te Manama si Amasay ne pangulu te Tatelu ne Pulu ne me bahani, wey migkahi,<pb/>“Sikeykew ka kamuney kanami,<pb/>He Dabid!<pb/>Lapig key nikeykew,<pb/>He anak ni Hisi!<pb/>Eglampus ka perem!<pb/>Eglampus perem ka migbulig keykew!<pb/>Su egbulig ma keykew ka Manama nu!”<br/>Purisu indawat sikandan ni Dabid wey inggimu rin e ne me upisyal te me sundalu rin.<pb/>


text:
Due degma duma ne me etew ne egpuun te kabuhalan ni Manasis ne migduma ki Dabid te pegduma rin te me Pilistihanen eyew egpakiggira ki Saul. Piru ware nakapabulus si Dabid ne egduma kandan su ware ma migsuhut ka me Pilistihanen ne egduma sikandin kandan wey ka me etew rin, su naaldek sikandan ne ke ma ke eglapig ded si Dabid te ahalen din ne si Saul. Purisu pegkapenga te Pilistihanen te pegpasabutey, impeuli dan e si Dabid diye te Siklag.


text:
Ne seini ka me etew ne egpuun te kabuhalan ni Manasis ne miglapig ki Dabid te peggendiye din te Siklag: si Adna, si Husabad, si Hidiyail, si Maykil, si Husabad, si Ilihu, wey si Silitay. Ne ka tagse sabeka kandan migpangulu te tigsenge-libu ne me sundalu te kabuhalan ni Manasis.


text:
Migbulig sikandan ki Dabid te egsukul te me kuntere ne egmanlusud, su me bahani ma sikandan wey me pangulu te me sundalu.


text:
Ne aldew-aldew ka me etew ne egmangendiye ki Dabid eyew eglapig kandin, taman te migmasalig e amana ka me sundalu rin.<pb/>


text:
Seini ka kasuluhan te me sundalu ne miggendiye ki Dabid diye te Hibrun eyew igbehey kandin ka migharian ni Saul sumale te insaad te Magbebaye ne Manama:


text:
• Puun te kabuhalan ni Huda: due hen‑em ne libu wey walu ne gatus (6,800) ne me sundalu ne nasangkap te me kalasag wey me deldeg.


text:
• lagkes e kayi ka pangulu te pamilya ni Aarun ne si Hihuyada ne due tatelu ne libu wey pitu ne gatus (3,700) ne sakup,


text:
• wey si Saduk ne sabeka ne kanakan ne bahani, duma te daruwa ne pulu wey daruwa (22) ne me upisyal ne egpuun te pamilya rin.


text:
• Puun te kabuhalan ni Binhamin ne me karumaan ni Saul: due tatelu ne libu (3,000) ne me bahani. Ne ka kasuluhan kandan ware mig-engked ki Saul taman te seeye ne timpu.


text:
• Puun te kabuhalan ni Ipraim: due daruwa ne pulu ne libu wey walu ne gatus (20,800) ne me sundalu ne me talahuren amana te pamilya ran.


text:
• Puun te katenge te kabuhalan ni Husi ne iyan ka me kabuhalan ni Manasis: due sapulu wey walu ne libu (18,000) ne me sundalu ne naalam ne eggendiye ki Dabid eyew eggimu kandin ne Hari.


text:
• Puun te kabuhalan ni Isakar: due daruwa ne gatus (200) ne me pangulu ne egpakasabut te me palinneu te timpu wey ke nekey ka eleg ne eggimuwen te Israil. Sikandan ka migmandu te me karumaan dan.


text:
• Puun te kabuhalan ni Sabulun: due lalimma ne pulu ne libu (50,000) ne me bahani ne andam ne egmambubunu, ne nasangkap te langun ne klasi te me panganiban wey andam ne eg-unung ki Dabid.


text:
• Puun te kabuhalan ni Naptali: due sabeka ne libu (1,000) ne upisyal wey tatelu ne pulu wey pitu ne libu (37,000) ne me sundalu ne nasangkap te me kalasag wey me deldeg.


text:
• Puun te kabuhalan ni Dan: due daruwa ne pulu wey walu ne libu wey hen‑em ne gatus (28,600) ne me bahani ne andam ne egmambubunu.


text:
• Puun te kabuhalan ni Asir: due hep‑at ne pulu ne libu (40,000) ne nenabbasbas ne me sundalu ne andam ne egmambubunu.


text:
• Puun te talipag te Hurdan, te me kabuhalan ni Rubin, ni Gad, wey te katenge te kabuhalan ni Manasis: due sabeka ne gatus wey daruwa ne pulu ne libu (120,000) ne etew ne nasangkap te langun ne klasi te me panganiban.<pb/>


text:
Ka sika langun ne sundalu ne andam ne egpakiggira, nangendiye ki Dabid diye te Hibrun eyew eggimu kandin ne Hari te intiru ne Israil. Ne migsabeka degma ka duma ne keet-etawan te Israil eyew eggimuwen dan si Dabid ne Hari.


text:
Ne seled te tatelu ne aldew duma ran si Dabid te nangekeen wey nangiinum su in-andaman ma sikandan te me karumaan dan.


text:
Ne ka me karumaan dan degma diye te maddiyu ne inged te Isakar, te Sabulun, wey te Naptali, nanginguma ne nanguyan te egkengakeen ne immandulan te me asnu, kamil, me mula,<n>Sabeka seini ne ayam ne anak te lukes ne asnu wey beyan ne kudde.</n> wey baka. Dakel amana ka impamehey ne harina, egkengakeen ne inggimu puun te behas te iggira ne indampil, binu, mentika, me baka, wey karniru. Nahale amana ka langun ne matig-Israil.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-uyan te Tahuanan te Kasabutan</t><br/><br/><t>(2 Sam. 6:1-11)</t><br/>Ne migpanginginse si Dabid diye te me kumandir te linibu wey te ginatus ne me sundalu rin, wey te langun ne pangulu te Israil.


text:
Ne ingkahiyan ni Dabid ka langun ne keet-etawan te Israil ne nalibulung, “Ke eg-uyun kew wey ke igkeupii te Magbebaye ne Manama ta, egpeendiniyen ka me karumaan ta ne me matig-Israil ne diye te intiru ne tane te Israil duma te me talagpanubad wey te me Libita ne duma ran te nangugpe diye te me lungsud dan ne due me panabtaban.


text:
Ne igpalibed ta kayi ka Tahuanan te Kasabutan te Manama su ware ma seini nasagman te timpu ni Saul.”


text:
Sikan naa, inlibulung ni Dabid ka langun ne me matig-Israil, puun te weyig te Sihur ne diye te marani te Ihiptu taman te Bayaanan te Hamat eyew eg-angey te Tahuanan te Kasabutan te Manama ne diye te lungsud te Kiryat-Hiyarim.


text:
Ne si Dabid wey ka masulug ne me matig-Israil, miggendiye te Baala ne egngaranan ded te Kiryat-Hiyarim ne sakup te Huda eyew eg-angey te Tahuanan te Kasabutan te Manama ne ingngaranan te ngaran te Magbebaye ne Manama ne migpinnuu diye te elat-elat te me kirubin.<n>Ka kirubin, sabeka ne klasi te panalihan ne egpekeiling te mananap ne due pakpak wey belad.</n>


text:
Indulan dan te iyam ne kerumata ka Tahuanan te Kasabutan te Manama puun te baley ni Abinadab. Ne si Usa wey Ahiyu ka mig-inahak te kerumata ne impahanuy te me baka.


text:
Ne miggale-gale diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama si Dabid wey ka langun ne matig-Israil taman te egkeyimu ran pinaahi te me ulahingen, me lira, me alpa, me tambur, me kastanyita, wey me putew ne basalan.<pb/>


text:
Te pegginguma ran diye te inged ne diekanan ni Kidun, inggen-genan ni Usa ka Tahuanan te Kasabutan tenged su nasaligkat ka me baka.


text:
Tenged dutu, nabelu amana ki Usa ka Magbebaye ne Manama tenged su inggen-genan din ka Tahuanan te Kasabutan, purisu inggimatayan e sikandin te Manama.


text:
Ne nabelu si Dabid te inlegparan te Magbebaye ne Manama si Usa. Sikan naa ka ingngaranan ka seeye ne inged te Piris-Usa<n>Te Hibruwanen: “Pegdereet ki Usa” ka igpasabut te lalag ne “Piris-Usa”.</n> taman kuntee.<pb/>


text:
Ne naaldek si Dabid te Magbebaye ne Manama te seeye ne aldew wey migkahi sikandin, “Egmenuwen ku naan e te eg-uyan diye te siyudad ku ka Tahuanan te Kasabutan te Manama?”


text:
Purisu warad uyana ni Dabid ka Tahuanan te Kasabutan diye te siyudad din. Sikan naa ka diyad e seini uyana te baley ni Ubid-Idum ne matig-Gat.


text:
Ne diye nakatetahu te baley ni Ubid-Idum ka Tahuanan te Kasabutan te Manama te tatelu ne bulan. Ne impanalanginan te Magbebaye ne Manama ka pamilya ni Ubid-Idum wey ka langun ne kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me himu ni Dabid diye te Hirusalim</t><br/><br/><t>(2 Sam. 2:11-16)</t><br/>Ne migsuhu ka Hari te Tiru ne si Hiram te me suluhuanen peendiye ki Dabid, wey migpeuyan te me kayu ne sidar, me talagperi te batu, wey me talagbebaley eyew eggimu te palasyu ni Dabid.


text:
Ne migpangasawa pad si Dabid te masulug ne me malitan diye te Hirusalim, wey migmasalig pad ka me lukes wey me malitan ne me anak din.


text:
Seini ka me ngaran te me anak ni Dabid ne neetew diye te Hirusalim: si Samuwa, si Subab, si Natan, si Sulumun,


text:
<br/><t>Ka pegkatalu te me Pilistihanen</t><br/><br/><t>(2 Sam. 5:17-25)</t><br/>Te pegkanengnengi te me Pilistihanen ne si Dabid e ka naalam ne Hari te Israil, nanakereg e sikandan langun eyew egdakep kandin. Piru nanengnengan seeye ni Dabid, wey insinug-ung din sikandan te egpakiggira.


text:
Purisu miggendiyaan e enni Dabid ka me Pilistihanen diye te Baal-Pirasim<n>Ka ngaran ne Baal-Pirasim, iyan igpasabut te Hibruwanen se “Magbebaye ne Manama te pegkabusi-si”.</n> wey natalu ran sikandan diye. Ne migkahi si Dabid, “Imparereetan keddi te Magbebaye ne Manama ka me kuntere ku iling te nabusaye ne weyig.” Sikan naa ka ingngaranan seeye ne inged te Baal-Pirasim.


text:
Ne neengkeran e te me Pilistihanen ka me diyus-diyus dan diye wey impepanilaban e seeye ni Dabid.<pb/>


text:
Ne mig-abey e man‑e mig-inse si Dabid te Manama wey migtabak ka Manama, “Kene niyu sikandan sinug-unga te eglusud, ke kene, linguti niyu sikandan wey diye niyu sikandan lusuri te egkatangkaan te me kayu ne balsamu.


text:
Emun ke egkarineg niyu ka egwekes-wekes diye te uud te me kayu ne balsamu, lusud kew naan e su sika ka ilaan ne miggun‑a a kaniyu ka egdereet te me Pilistihanen.”


text:
Purisu intuman ni Dabid ka insuhu te Manama kandin wey impangimatayan dan ka me Pilistihanen puun te Giba taman te Gisir.


text:
Purisu nekeempet te minsan hendei ne inged ka kabantug ni Dabid, wey inggimu te Magbebaye ne Manama ne egkaaldek kandin ka langun ne nasud.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-uyan te Tahuanan te Kasabutan</t><br/>Ne migpabebaley si Dabid te masulug diye te siyudad din. Ne mig-andam sikandin te egtahuan te Tahuanan te Kasabutan te Manama, wey inggimuwan din seini te balungbalung.


text:
Ne migsuhu sikandin ne keilangan ne ka me Libita re ka eg-uyan te Tahuanan te Kasabutan te Manama, su sikandan ma ka in-alam te Magbebaye ne Manama ne eg-uyan kayi, wey ka egpamakey kandin te ware egtamanan.


text:
Ne impalibulung ni Dabid diye te Hirusalim ka langun ne keet-etawan te Israil eyew eg-uyan te Tahuanan te Kasabutan te Manama diye te in-andam din ne egtahuan kayi.


text:
Ne impeumew ni Dabid ka me talagpanubad ne si Saduk, si Abiyatar, wey ka me Libita ne si Uril, si Asiyas, si Huwil, si Simaya, si Ilil, wey si Aminadab.


text:
Ne ingkahiyan din sikandan, “Me pangulu te me pamilya te me Libita, keilangan ne egmatulus kew te pegkeetew niyu wey ka langun ne duma niyu ne me Libita, eyew eg-uyan te Tahuanan te Kasabutan te Magbebaye, ka Manama te Israil, diye te in-andam ku ne egtahuan kayi.


text:
Te an-anayan ne timpu kene ne sikaniyu ka mig-uyan te Tahuanan te Kasabutan, sikan naa ka inlegparan ki te Magbebaye ne Manama ta su ware ki ma mig-inse kandin te eleg ne paahi te peg-uyan kayi.”<pb/>


text:
Purisu immatulus te me talagpanubad wey te me Libita ka pegkeetew ran eyew egkeuyan dan ka Tahuanan te Kasabutan te Manama te Israil.


text:
Ne inyayungan te me Libita ka Tahuanan te Kasabutan te Manama, sumale te insuhu te Magbebaye ki Muwisis.<pb/>


text:
Ne imbanasalan ni Dabid ka me pangulu te me Libita ne eg-alam te me karumaan dan isip me talag-ulahing ne egbalesan te me lira, me alpa, wey me putew ne basalan.


text:
Purisu in-alam te me Libita si Himan ne anak ni Huwil wey ka karumaan din ne me Libita ne si Asap ne anak ni Birikiyas, wey si Itan ne anak ni Kusiyas ne egpuun te me kabuhalan ni Mirari.


text:
Ne ka naalam ne egbulig kandan iyan ka me karumaan dan ne si Sakariyas, si Hasiil, si Simiramut, si Hihiil, si Uni, si Iliyab, si Binayas, si Maasiyas, si Matatiyas, si Ilipilihu, si Makiniyas, wey ka me talagtameng te gumawan ne si Ubid-Idum wey si Hiil.


text:
Ne ka me mangngulahing ne si Himan, si Asap, wey si Itan ka nenaalam ne talagparahing te putew ne basalan.


text:
Ne si Sakariyas, si Asiil, si Simiramut, si Hihiil, si Uni, si Iliyab, si Maasiyas, wey si Binayas ka nenaalam ne egparahing te me alpa ne mematikang se dahing.


text:
Ne si Matatiyas, si Ilipilihu, si Makiniyas, si Ubid-Idum, si Hiil, wey si Asasiyas ka nenaalam ne egparahing te me lira ne mallepet se dahing.<pb/>


text:
Ne si Kininiyas ne pangulu te me Libita, iyan talagpanulu ke egmenuwen te eg-ulahing su amana ma sikandin ne egkateu ne eg-ulahing.


text:
Ne si Birikiyas wey si Ilkana, iyan me talagbantey te gumawan te intahuan te Tahuanan te Kasabutan te Manama.


text:
Ne ka me talagpanubad ne si Sibaniyas, si Husapat, si Natanail, si Amasay, si Sakariyas, si Binayas, wey si Ilisir, iyan me talaggiyup te me trumpita diye te tangkaan te Tahuanan te Kasabutan te Manama. Ne si Ubid-Idum wey si Hihiyas pad man‑e ka me talagbantey te gumawan te intahuan te Tahuanan te Kasabutan te Manama.<pb/>


text:
Purisu si Dabid wey ka me pangulu te Israil wey ka me upisyal te me sundalu, nangendiyad e te baley ni Ubid-Idum ka naggale-gale ne eg-angey te Tahuanan te Kasabutan te Magbebaye.


text:
Ne tenged te imbulihan te Magbebaye ne Manama ka me Libita ne mig-uyan te Tahuanan te Kasabutan te Magbebaye, migpanubad sikandan te pitu ne turu ne baka wey pitu ne lukesan ne karniru.


text:
Ne migsaluub si Dabid te mahal ne hinabel wey iling ded degma ka langun ne Libita ne mig-uyan te Tahuanan te Kasabutan te Manama, ka me mangngulahing, wey si Kininiyas ne pangulu te masulug ne eg-ulahing. Migsaluub man‑e si Dabid te mateles ne kumbale ne egngaranan te ipud.<n>Ka ipud iyan ka kumbale ne egpekeiling te sening ne igpagket te Labew ne Talagpanubad diye te kumeng din ke egseled sikandin diye te balungbalung. Due hiket te ipud ne igsampey diye te pamanayen wey igbanggut diye te kumbale te liwaraan te talagpanubad.</n>


text:
Ne in-uyan te langun ne me matig-Israil ka Tahuanan te Kasabutan te Magbebaye wey migmanguleyi sikandan tenged te kahale, migparahing te eggiyupen ne me sungey, me trumpita, putew ne basalan, wey te meemen ne pegparahing te alpa wey te me lira.<pb/>


text:
Piru te nekeume e ka Tahuanan te Kasabutan te Magbebaye diye te Siyudad ni Dabid, migpantew te bintana si Mikal ne anak ni Saul ne malitan, wey nakita rin si Hari Dabid ka migsayew-sayew ne nahale-gale, wey inlemetan din te heles de.<pb/>


text:
<br/><t>Intahu ka Tahuanan te Kasabutan</t><br/>Ne in-uyan dan ka Tahuanan te Kasabutan te Manama wey intahu dan seini diye te balungbalung ne inggimu ni Dabid para kayi. Ne migpanubad sikandan diye te Manama te egtutungen ne igpanubad, wey te igpanubad para te keupianan.


text:
Te nekeimpus e si Dabid ka migpanubad te egtutungen, wey te igpanubad para te keupianan, impanalanginan din e ka me etew pinaahi te ngaran te Magbebaye ne Manama.


text:
Ne impamehayan din sikandan langun te tigsalimbeka ne paan, ngalap, wey me behas te paras ne indampil.<pb/>


text:
Ne mig-alam si Dabid te me Libita ne iyan egpamakey diye te tangkaan te Tahuanan te Kasabutan te Manama, eyew egpangananey, egpasalamat, wey egdayan te Magbebaye ne Manama te Israil.


text:
Ne si Asap ka pangulu, wey iyan din talagbulig si Sakariyas. Ne si Hiil, si Simiramut, si Hihiil, si Matatiyas, si Iliyab, si Binayas, si Ubid-Idum, wey si Hiil, iyan me talagparahing te me lira wey me alpa. Si Asap ka talagparahing te putew ne basalan.


text:
Ne ka me talagpanubad ne si Binayas wey si Diyahasil iyan egparahing te me trumpita tagse aldew diye te tangkaan te Tahuanan te Kasabutan te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsaye ne ulahingen</t><br/><br/><t>(Salmu 105:1-15; 96:1-3; 106:1,47-48)</t><br/>Te seeye ne aldew, imbehey ni Dabid ki Asap wey te me duma rin ne me Libita seini se ulahingen te pegpasalamat te Magbebaye ne Manama:<pb/>


text:
Pasalamati niyu ka Magbebaye ne Manama;<pb/>dawita niyu ka ngaran din!<pb/>Ipanengneng niyu<pb/>ka neneyimu rin diye te langun ne keet-etawan.<pb/>


text:
Ulahingi niyu sikandin!<pb/>Deyraya niyu sikandin!<pb/>Ipanengneng niyu ka me kein-inuwan ne me himu rin.<pb/>


text:
Ipeggasal niyu ka matulus ne ngaran din;<pb/>egkahale ka pusung te seeye se egparani te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Sumsumana niyu ka me mateles ne inggimu rin;<pb/>ka me kein-inuwan,<pb/>wey ka me peggukum ne inlalag din.<pb/>


text:
Kene sikandin egkalingew te kasabutan din<pb/>te ware egtamanan<pb/>wey te saad din minsan te linibu pad ne kabuhalan.<pb/>


text:
Ka sika ne kasabutan, inggimu rin duma ki Abraham<pb/>wey impahunlibetan din man‑e diye ki Isaak.<pb/>


text:
Impamalehetan din seini diye ki Hakub isip balaud,<pb/>wey isip kasabutan ne ware egtamanan diye te me matig-Israil.<pb/>


text:
Ingkahiyan din sikandan, “Igbehey ku kaniyu ka tane te Kanaan<pb/>isip karatuan ne inggaat ne egkaangken niyu.”<pb/><pb/>


text:
Te pila-pila pad ka keet-etawan te Manama,<pb/>wey te kene pad amana sikandan ne masulug,<pb/>wey te kene pad sikandan ne mahinged te Kanaan,<pb/>


text:
Ware din tuhuti ne egde-deehen sikandan te minsan hentew.<pb/>Insaparan din ka me Hari te migkahi,<pb/>


text:
He intiru ne kalibutan, ulahingi niyu ka Magbebaye ne Manama.<pb/>Ipangguhud niyu te langun ne aldew ka pegluwas din kaniyu.<pb/>


text:
Ipanengneng niyu diye te me nasud ka katelesan din,<pb/>wey ka me kein-inuwan ne himu rin diye te langun ne me etew!<pb/><pb/>


text:
Su mabantug ka Magbebaye ne Manama<pb/>wey likes ne egdeyrayen.<pb/>Egkaaldekan sikandin te langun ne me manama.<pb/>


text:
Su me diyus-diyus de ka langun ne manama te me nasud<pb/>piru ka Magbebaye ne Manama mule ka miggimu te me langit.<pb/>


text:
Diye te kandin ka kabantug wey ka karesen;<pb/>diye te ugpaan din ka kanekal wey ka kahale.<pb/><pb/>


text:
Deyraya niyu ka Magbebaye ne Manama,<pb/>he keet-etawan te me nasud.<pb/>Deyraya niyu ka katelesan din<pb/>wey ka karesen din.<pb/>


text:
Ibehey niyu diye te Magbebaye ne Manama<pb/>ka kabantug ne eleg te ngaran din.<pb/>Uyan kew te halad<pb/>wey parani kew diye te tangkaan din,<pb/>wey simbaa niyu ka Magbebaye ne Manama te pegkamatulus din.<pb/>


text:
Kaaldeki niyu sikandin, he intiru ne kalibutan!<pb/>Immalig‑en din te eggimu ka kalibutan, wey kene seini egkaweil.<pb/>


text:
Gale-gale kew se me langit,<pb/>wey kalibutan!<pb/>Kahii niyu ka me nasud,<pb/>“Mighari e ka Magbebaye ne Manama!”<pb/>


text:
Deyrey kew se karagdahatan,<pb/>wey sikaniyu se langun ne nakatahu kayi!<pb/>Gale-gale kew se me kamet,<pb/>wey sikaniyu se langun ne nakatahu kayi!<pb/>


text:
Ne ka me kayu diye te puwalas<pb/>egpanguleyi te kahale diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama,<pb/>su eggendini sikandin eyew eggukum te kalibutan!<pb/><pb/>


text:
Pasalamati niyu ka Magbebaye ne Manama,<pb/>su meupiya sikandin;<pb/>kene egkabalbalawan ka geyinawa rin.<pb/>


text:
Kahii niyu sikandin,<pb/>“Pangabangi key, he Manama ne manluluwas ney;<pb/>libulunga key wey luwasa key puun te me nasud<pb/>eyew egpakapasalamat key<pb/>wey egpakareyrey te matulus ne ngaran nu.<pb/>


text:
Egdayanen ka Magbebaye ne Manama;<pb/>ka Manama te Israil, te ware egtamanan!”<pb/>Ne migkahi ka langun ne keet-etawan, “Malehet iya!”<pb/>wey indayan dan ka Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsimba diye te Hirusalim</t><br/>Ne impiyal ni Dabid ki Asap wey te me duma rin ne me Libita ka peggimu te eggimuwen ne ingkeilangan te tagse aldew diye te tangkaan te Tahuanan te Kasabutan te Magbebaye.


text:
Nalagkes te seini ne punduk si Ubid-Idum wey ka hen‑em ne pulu wey walu (68) ne karumaan din. Ne si Ubid-Idum ne anak ni Hidutun, wey si Husa ka me talagtameng te gumawan.<pb/>


text:
Ne si Saduk ne talagpanubad wey ka me duma rin ne me talagpanubad, iyan impiyalan te me himu diye te tangkaan te Matulus ne Balungbalung te Magbebaye ne Manama, diye te bubungan te Gibyun.


text:
Sikandan layun ka egpanubad te igmanubad ne egtutungen diye te altar, maaldew wey marusilem, sumale te langun ne nasulat te Balaud te Magbebaye ne Manama ne imbehey rin te me matig-Israil.


text:
Iyan dan duma si Himan, wey si Hidutun, wey ka duma pad ne naalam te pegpasalamat te Magbebaye ne Manama tenged te geyinawa rin ne kene egkabalbalawan.


text:
Ne katungdanan degma ni Himan wey ni Hidutun ka egparahing te me trumpita wey te putew ne basalanan wey ka egparahing te duma ne me instrumintu para te peg-ulahing te pegdayan. Ne iyan impatameng te gumawan ka me anak ni Hidutun.<pb/>


text:
Ne nataman, nanguli e ka langun ne keet-etawan diye te me baley ran, wey mig-uli e degma si Dabid diye te baley rin eyew egpanalangin te pamilya rin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglalag ni Natan ki Dabid</t><br/><br/><t>(2 Sam. 7:1-17)</t><br/>Te nakaalin e si Dabid diye te impeyimu rin ne palasyu, ingkahiyan din si Natan ne prupita, “Kayi ad kuntee mig-ugpe te palasyu ne inggimu puun te kayu ne sidar, piru diye de mule nakatahu ka Tahuanan te Kasabutan te Magbebaye te balungbalung.”


text:
Ne migtabak si Natan ki Dabid, “Himuwa nu ka minsan nekey ne due te suman-suman<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> nu, su migduma keykew ka Manama.”<pb/>


text:
“Hendiyei nu ka suluhuanen ku ne si Dabid wey kahii nu te kene ne sikandin ka egpasasindeg te baley ne eg-ugpaan ku.


text:
Su te timpu te pegpalihawang ku te me matig-Israil puun te Ihiptu, wara a nekeugpe te baley, ke kene, diye de te eggal-halinen ne balungbalung. Su ware e re due nekeugpe te baley.


text:
Miggalin-halin a mig-ugpe duma te langun ne me matig-Israil, wara a migkahi te me pangulu ran ne impabantey ku te keet-etawan ku te mania te kena a nikaniyu eggimuwan te baley ne puun te kayu ne sidar?<pb/>


text:
“Purisu kahii nu ka suluhuanen ku ne si Dabid te migkahi a se Amana ne Maresen ne Magbebaye, ‘Talagtameng ka dengan te me karniru diye te panabtaban piru in-alam ku sikeykew ne egkeyimu ne pangulu te keet-etawan ku ne me matig-Israil.


text:
Egteilan ku te inged ne egpeugpaan ku ka keet-etawan ku ne matig-Israil wey igpeugpe ku sikandan diye eyew duen e tane dan mismu, wey kenad e sikandan egkasamuk. Ne kenad e egpakareeg-deeg kandan ka maddeet ne me etew iling te inggimu ran dengan,


text:
te timpu ne mig-alam a te me pangulu eyew egmandu te keet-etawan ku ne me matig-Israil. Ne egtaluwen ku ka langun ne me kuntere nu. Sikeddi se Magbebaye ne Manama, egnangen keykew te due egkeyimu ne Hari puun te kabuhalan nu.


text:
Ke egpatey kad e wey iglebeng e diye te inlebengan te kabuybuyahan nu, egpasubalen ku keykew ka sabeka te me kabuhalan nu, wey eggimuwen ku ne maresen ka migharian din.


text:
Sikandin ka egpasasindeg te baley para keddi, wey egsihuruwen ku ne iyan eghari ka me kabuhalan din te ware egtamanan.


text:
Egkeyimu ad ne amey rin, wey egkeyimu e sikandin ne anak ku. Ne kene ku eg-aween ka geyinawa ku kandin ne kene egkabalbalawan, kene ne iling te inggimu ku te Hari ne nasinundulan nu.


text:
Igpiyal ku kandin ka keet-etawan ku wey ka migharian ku. Ne ka me kabuhalan din ka egkeyimu ne me Hari te ware katammanan.’ ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu ni Dabid te pegpasalamat</t><br/><br/><t>(2 Sam. 7:18-29)</t><br/>Ne migseled si Dabid diye te balungbalung ne in-ugpaan te Manama wey migpinnuu sikandin ne mig-ampu diye te tangkaan te Magbebaye ne miggenendue, “Magbebaye ne Manama, sikeddi wey ka pamilya ku, kene ne eleg te meupiya ne immangimu nu.


text:
Ne kene ne sikan de ka immangimu nu, he Manama. Su migsaad ke pad iya man‑e te egginguma ne kabuhalan ku. In-isip a nikeykew ne mabantug ne etew, he Magbebaye ne Manama.


text:
Warad igpakalalag ku te pegbantug nu keddi, su impabantug a nikeykew amana. Nakanengneng ka ke hentew‑a a se suluhuanen nu.


text:
He Magbebaye ne Manama, para te keupianan te suluhuanen nu wey sumale te igkeupii nu, impanengneng nu seini se mabantug ne me himu.


text:
Ware egpekeiling keykew Magbebaye ne Manama, wey warad duma pad ne Manama su sikeykew re iya sumale te narineg ney.


text:
Ne ware lein ne nasud kayi te kalibutan ne egpekeiling te me matig-Israil, ne inluwas nu puun te Ihiptu eyew egkeyimu ne keet-etawan nu. Migmabantug ka wey miggimu ka te makaaldek-haldek ne kein-inuwan pinaahi te pegdeldel nu te me matig-Kanaan eyew egpakasubal egpekeugpe diye ka keet-etawan nu.


text:
Inggimu nu ka me matig-Israil ne keet-etawan nu te ware egtamanan, wey neyimu ka ne Magbebaye ne Manama ran.<pb/>


text:
“Ne kuntee, Magbebaye ne Manama, himuwa nu ka insaad nu keddi te suluhuanen nu wey te pamilya ku, wey kene perem egkataman seini ne saad,


text:
su eyew egmabantug ka te ware egtamanan wey egkahi ka me etew, ‘Ka Amana ne Maresen ne Magbebaye, iyan Manama te Israil!’ Ne ka pamilya ku kene egkaawe diye te tangkaan nu.


text:
Egkabagget a ne eg-ampu keykew Manama ku, su impanengneng nu ma seini langun keddi te suluhuanen nu wey ingkahiyan a nikeykew te egkeyimu ne me Hari ka me kabuhalan ku.


text:
Purisu meupiya ubag perem ke egkabennalan ka ne egduma te me kabuhalan ku te suluhuanen nu eyew egpakapabulus seini diye te tangkaan nu te ware egtamanan. Tenged su emun ke egduma ka se Magbebaye ne Manama, kene seini egkataman.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kapanaluwan ni Dabid</t><br/><br/><t>(2 Sam. 8:1-18)</t><br/>Te miglihad ka timpu, natalu ni Dabid ka me Pilistihanen wey nasakup din sikandan. Naahew rin ka Gat wey ka me lungsud ne nakalingut kayi.


text:
Natalu rin degma ka me matig-Muwab, wey neuripen din e sikandan, wey impabayad din sikandan te me buhis.<pb/>


text:
Natalu degma ni Dabid diye te Hamat si Hadadisir ne Hari te Suba, te peggendiye ni Hadadisir te Weyig ne Iyupratis eyew egsakupen din perem seini.


text:
Naahew ni Dabid ka sabeka ne libu (1,000) ne karwahi, wey narakep din ka pitu ne libu (7,000) ne sundalu ne migmangudde, wey daruwa ne pulu ne libu (20,000) ne sundalu ne nangipanew re. Ne impanlepuan ni Dabid ka langun ne kudde angin e te pila-pila ne ware din menuwa eyew egsangenan te sabeka ne gatus (100) ne karwahi.<pb/>


text:
Te pegginguma te me matig-Sirya ne egpuun te Damasku eyew te pegbulig ki Hadadisir ne Hari te Suba, inggimatayan te me sundalu ni Dabid ka daruwa ne pulu wey daruwa ne libu (22,000) kandan.


text:
Ne impanguyan ni Dabid ka me bulawan ne kalasag te me upisyal ni Hadadisir wey impanlaglag din e seini diye te Hirusalim.


text:
Ingkuwa degma ni Dabid ka susuluhi ne burunsi puun te Tibat wey Kun ne me siyudad ni Hadadisir. Ne ka seini ne burunsi iyan inggimu ni Sulumun ne bubuyahen ne yahung ne egngaranan te Dahat, me sungkaleg, wey me kasangkapan te timplu.<pb/>


text:
Te pegkarineg ni Tuy ne Hari te Hamat ne natalu ni Dabid ka langun ne sundalu ni Hadadisir ne Hari te Suba,


text:
impeendiye din e ka anak din ne si Huram eyew te pegsaye ki Dabid tenged te kapanaluwan te pegpakiggira din ki Hadadisir. (Tapey ne talagkuntere si Tuy wey si Hadadisir.) Ne in-uyanan din si Dabid te me kasangkapan ne inggimu puun te bulawan, pelata, wey burunsi.


text:
Ne inhalad ni Hari Dabid seini ne me kasangkapan diye te Magbebaye ne Manama, duma te pelata wey bulawan ne nakuwa rin puun te langun ne me nasud, lagkes en iya ka Idum, ka Muwab, ka Amun, ka Pilistiya, wey ka Amalik.<pb/>


text:
Ne si Abisay ne anak ni Siruya, nakapatey te sapulu wey walu ne libu (18,000) ne me matig-Idum diye te bangalug ne egngaranan te Asin.


text:
Ne impakekampuwan din te me sundalu ka intiru ne inged ne Idum wey nasakup din ka langun ne matig-Idum. Impepanalu sikandin te Magbebaye ne Manama minsan hendei sikandin egbaye.<pb/>


text:
Purisu mighari si Dabid te intiru ne Israil wey meupiya ka inggimu rin wey eleg ka peggukum din te langun ne keet-etawan din.


text:
Ne si Huwab ne anak ni Siruya ka pangulu te me sundalu rin. Ne iyan talagsulat te egkengeyitabu si Hihusapat ne anak ni Ahilud.


text:
Ne iyan me talagpanubad si Saduk ne anak ni Ahilud wey si Abimilik ne anak ni Abiyatar. Ne iyan sikritari si Sarayas.


text:
Ne si Binayas ne anak ni Huyada ka pangulu te me Kiritihanen wey te me Pilitihanen ne me talagbantey ki Dabid. Ne ka me anak din ka labew ne me pangulu te me upisyal.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkatalu te me matig-Amun wey me matig-Sirya</t><br/><br/><t>(2 Sam. 10:1-19)</t><br/>Nataman, migpatey e ka Hari te me Amunihanen ne si Nahas. Ne iyan migsubal kandin mighari ka anak din ne si Hanun.


text:
Ne migkahi si Dabid, “Eg-upianan ku si Hanun ne anak ni Nahas su meupiya ma ka amey rin keddi.” Ne migsuhu sikandin te me etew rin eyew igpataha ne miglungku sikandin te pegpatey te amey ni Hanun. Piru te pegginguma te me upisyal ni Dabid diye ki Hanun diye te tane te Amunihanen,


text:
migkahiyan e te me upisyal te Amunihanen si Hanun, “Kahiyen nu buwa ne intahud ni Dabid ka amey nu pinaahi te pegsuhu te me suluhuanen din te pegliwang keykew? Kema ke impeendini rin sikandan eyew te pegnengneng wey te peg-iipat te inged ta, ne egkataman, egdereetan dan e seini.”


text:
Purisu imparakep ni Hanun ka me suluhuanen ni Dabid wey impakahisan din ka me sumpe dan. Impatempuhan din degma ka mallayat ne me kumbale dan taman te liwaraan wey impeuli din e sikandan.


text:
Ne nanguli sikandan ne amana neyilew. Te nahuhuran e si Dabid meyitenged kayi, impasinug-ung din sikandan wey impakahiyan te diye pad sikandan egpeuugpaa te Hiriku taman te egtubu e man‑e ka me sumpe dan.<pb/>


text:
Te pegkanengnengi te me Amunihanen ne amana nabelu si Dabid tenged te inggimu ran, migpeuyan si Hanun wey ka me Amunihanen, te sabeka ne libu (1,000) ne buuk ne pelata eyew igsuul te me karwahi wey te egmangudde puun te Misuputamya, te Aram-Maaka, wey te Suba.


text:
Migsuul sikandan te tatelu ne pulu wey daruwa ne libu (32,000) ne karwahi. Ne miglapig man‑e kandan ka Hari te Maaka wey ka me sundalu rin. Migkekampu sikandan diye te marani te Midiba. Ne miglibulung degma ka me Amunihanen diye te me siyudad dan, wey migmanlihawang eyew egpakiggira.<pb/>


text:
Ne miglihawang e ka me Amunihanen wey migpangandam e diye te gumawan te siyudad eyew te pegpakiggira, wey ka me Hari ne miglapig te Amunihanen diyad e te kannapuan.<pb/>


text:
Te pegpitew ni Huwab te due me kuntere diye te katangkaan din wey diye te peka rin, mig-alam sikandin te amana egkateu ne me bahani te Israil wey impaandam din e sikandan eyew te pegpakiggira te me matig-Sirya.


text:
Ne impepanguluwan din ka duma ne me sundalu rin ki Abisay ne suled din, wey impaandam din e sikandan eyew te pegpakiggira te me Amunihanen.


text:
Ne ingkahiyan ni Huwab si Abisay, “Bulihi key naa ke egkakita nu ne egkatalu key e te me matig-Sirya. Ne egbulihan ku re degma sikaniyu ke egkatalu kew e te me Amunihanen.


text:
Te pegkakita te me Amunihanen te namallahuy e ka me matig-Sirya, namallahuy e degma sikandan ka migpariyu ki Abisay wey migseled e sikandan te siyudad dan. Ne mig-uli e si Huwab diye te Hirusalim puun te pegpakiggira.<pb/>


text:
Te nakamaan-maan e ka me matig-Sirya ne natalu e sikandan te me matig-Israil, migsuhu e sikandan te me suluhuanen peendiye te matig-Sirya ne diye nangugpe te talipag te Weyig ne Iyupratis eyew egpabulig kandan. Si Supak ne pangulu te me sundalu ni Hadadisir ka migpangulu te me matig-Sirya.


text:
Te nahuhuran e si Dabid dutu, inlibulung din e ka langun ne matig-Israil. Miglapas sikandan te Hurdan wey migpangandam e diye te egkatangkaan te matig-Sirya wey migpahiggireey e sikandan.


text:
Piru nakapallahuy ka me matig-Sirya wey nakapatey si Dabid te pitu ne libu (7,000) ne etew ne migmanguntud te me karwahi wey hep‑at ne pulu ne libu (40,000) ne sundalu ne nangipanew re. Neyimatayan dan degma si Supak ne pangulu te me sundalu.


text:
Te nakamaan-maan e ka langun ne Hari ne sakup ni Hadadisir te natalu e sikandan te me matig-Israil, migpakiggusey e sikandan ki Dabid wey migpasakup e sikandan kandin. Purisu puun dutu, warad e migbulig ka matig-Sirya te me Amunihanen.<pb/>


text:
<br/><t>Naahew ni Dabid ka Raba</t><br/><br/><t>(2 Sam. 12:26-31)</t><br/>Te tingsubul e te me pinamula te seeye ne leg‑un, te timpu ne egpangipanew ka me Hari eyew te pegpakiggira, si Huwab ka migpangulu te me sundalu ne miglusud te me Amunihanen wey inlingutan dan ka Raba. Piru si Dabid diye ded mule te Hirusalim. Ne inlusuran ni Huwab ka Raba wey natalu ran seini.


text:
Ne miggendiye si Dabid te Raba wey ingkuwa rin ka kuruna ne diye te ulu ni Milkum ne diyus-diyus te me Amunihanen.<n>Ka lein ne igpasabut te lalag ne “diyus-diyus te me Amunihanen” iyan se “Hari te me Amunihanen.”</n> Ne me tatelu ne pulu wey lalimma (35) ne kilu ka kabehat dutu wey ingkukuruna rin e seini. Ne masulug ka kasangkapan ne nakuwa ni Dabid te seeye ne siyudad.


text:
Ne impandakep din e ka me etew te seeye ne me siyudad wey impamehayan din te me gabas, piku, wey me wasey eyew egpatrabahuwen din. Ne iling ded ka inggimu rin te seeye se me etew ne diye te langun ne bariyu te me Amunihanen. Ne mig-uli e diye te Hirusalim si Dabid wey ka langun ne etew.<pb/>


text:
Nataman, migpahiggireey e man‑e ka me Pilistihanen wey ka me matig-Israil diye te Gisir. Ne neyimatayan ni Sibikay ne matig-Husat si Sipay ne kabuhalan te me eleggasi, wey natalu ka me Pilistihanen.<pb/>


text:
Ne migpahiggireey e man‑e ka me Pilistihanen wey ka me matig-Israil. Ne neyimatayan ni Ilhanan ne anak ni Hair si Lami ne suled ni Gulayat ne matig-Gat ne mabehat wey makepal se deldeg.


text:
Ne migpahiggireey e man‑e ka me Pilistihanen wey ka me matig-Israil diye te Gat. Ne due dakel ne etew diye ne hen‑em se kemel te tagse belad wey iling ded degma ka me paa rin, daruwa ne pulu wey hep‑at langun (24). Ne kabuhalan ded degma sikandin te me eleggasi.


text:
Ne imbaley-baley rin ka me matig-Israil, purisu innimatayan sikandin ni Diyunatan ne anak ni Simiya ne suled ni Dabid.<pb/>


text:
Seeye ka me kabuhalan te me eleggasi diye te Gat ne impangimatayan ni Dabid wey te me sundalu rin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka nakahule te me etew</t><br/><br/><t>(2 Sam. 24:1-25)</t><br/>Ne egkeupian si Meibulan ne eggubuten ka keet-etawan te Israil, purisu ingguluan din si Dabid ne igpasinsus ka me sundalu te Israil.


text:
Purisu ingkahiyan ni Dabid si Huwab wey ka me pangulu te me sundalu, “Hipanew kew, sinsusa niyu ka me matig-Israil puun te Birsiba peendiye te Dan. Ne libed kew kayi wey panengnenga a nikaniyu eyew egkanengnengan ku ke pilaa langun sikandan.”<pb/>


text:
Piru migtabak si Huwab, “Meupiya perem ke egpamasuluhen te Magbebaye ne Manama te mahatus (100) ne lupi ka kasuluhan te keet-etawan din! Piru mania ahalen ku ne Hari te igkeupii nu ne eggimuwen seini, te me suluhuanen nu ma sikandan langun? Mania te iglagkes nu te sale ka intiru ne Israil?”


text:
Piru impatuman iya ni Dabid ka suhu din, minsan te pegbalabag ni Huwab. Purisu, miggipanew e si Huwab wey impamayaan din ka intiru ne Israil eyew egsinsusen ka keet-etawan. Ne nataman miglibed e sikandin diye te Hirusalim,


text:
wey ingguhud din e ka kasuluhan te keet-etawan diye ki Dabid. Ne due 1,100,000 ne me bahani te intiru ne Israil ne egkateu ne eggamit te kampilan, wey 470,000 ka diye te Huda.


text:
Piru ware ilagkes ni Huwab te egsinsus ka kabuhalan ni Libi wey ni Binhamin, tenged su ware din ikeupii ka suhu te Hari.<pb/>


text:
Migkahi si Dabid diye te Manama, “Dakel ka sale ku te pegpasinsus ku. Ne kuntee egpeyid‑u-hid‑u a ubag ne egpasayluwen a nikeykew se suluhuanen nu su keungelan iya ka neyimu ku.”<pb/>


text:
“Hendiyei nu si Dabid wey kahii nu, ‘Seini ka ingkahi te Magbebaye ne Manama: egbehayan ku sikeykew te tatelu ne eg-alaman. Alam ka te sabeka kayi, wey eggimuwen ku seini due te keykew.’ ”<pb/>


text:
Purisu miggendiyaan e ni Gad si Dabid wey ingkahiyan, “Seini ka ingkahi te Magbebaye ne Manama, ‘Alam ka ke hendei ka igkeupii nu kayi:


text:
tatelu naa ne leg‑un ne bitil wey ke tatelu naa ne bulan ne egpanpanlupuhen ka te me kuntere nu wey egdereetan, wey ke tatelu naa ne aldew ne karereetan ne egpuun te Magbebaye ne Manama—te sika ne timpu egpareraluwen te mangune-kune te panalihan te Magbebaye ne Manama ka keet-etawan te Israil.’ Ne kuntee, suman-suman ke naa ke nekey a ka igtabak ku te migpeuyan keddi.”<pb/>


text:
Sikan naa ka impeuyanan te Magbebaye ne Manama te dalu ka Israil, wey pitu ne pulu ne libu (70,000) ka migpatey te intiru ne Israil.


text:
Ne migpeuyan ka Magbebaye ne Manama te panalihan din eyew te pegdereet te Hirusalim. Piru te ware pad migbunsud ka panalihan te pegderereet te Hirusalim, nekegsendit ka Magbebaye ne Manama te nakita rin ka peg-antus te me etew. Purisu ingkahiyan din ka panalihan, “Eleg e! Peen-enengi nud e sika se eggimuwen nu.” Te seeye ne timpu, diye migsasindeg ka panalihan te Magbebaye ne Manama te diekanan te trigu ni Arawuna ne Hibusihanen.<pb/>


text:
Ne migleng‑ag si Dabid wey nakita rin ka panalihan te Magbebaye ne Manama ne migsasindeg diye te elat-elat te langit wey tane ne miggen-gen te kampilan, wey ingkayew rin diye te ampew te Hirusalim. Purisu si Dabid wey ka me igbuyag, migsaluub te saku ne kumbale<n>Iyan igpasabut kayi ka meitem wey egdehes ne manggad ne inggimu puun te bulbul te kambing ne igsaluub te timpu te peglungku wey ke eg-inniyug naa te sale.</n> te pegpapitew te peglungku, wey migmanlangkeb diye te tane.


text:
Ne migkahi si Dabid diye te Manama, “Sikeddiey ka migpaseel! Sikeddiey ka nakasale wey nekeyimu te mareet! Piru ka seini ne me etew ware nekeyimu te mareet! He Magbebaye ne Manama, tuhuti nu ka panalihan nu ne eglegpad keddi wey te keddi ne pamilya, piru kene nu dereeti ka keet-etawan nu.”<pb/>


text:
Ne migsuhu ka panalihan te Magbebaye ne Manama ki Gad eyew te pegnangen ki Dabid te egpeendiyeen te diekanan ni Arawuna ne Hibusihanen wey egpeyimuwen te altar ne egtutungan te igpanubad para te Magbebaye.


text:
Te seeye ne timpu, migdiriek te trigu si Arawuna wey ka hep‑at ne anak din ne me lukes. Te peglingi ni Arawuna, nakita rin ka panalihan te Magbebaye ne Manama. Sikan naa ka miggeles ka hep‑at ne anak din.


text:
Te pegkakita ni Arawuna te egpalinggumaan e si Dabid, mig-awe e sikandin diye te diekanan din wey mig-usengul diye te tangkaan ni Dabid isip pegtahud kandin.


text:
Ne migkahi si Dabid ki Arawuna, “Kaayun ne egbeliyen ku ka diekanan nu te dakel ne kentiddad? Egpasasindehan ku te altar ne egtutungan te igpanubad para te Magbebaye ne Manama eyew igpeeneng-eneng din e ka karereetan.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Arawuna ki Dabid, “Ne kua nud iya, ahalen ku ne Hari! Egpekeyimu ka te minsan nekey ne igkeupii nu. Igbehey ku keykew ka me baka eyew igpanubad, ka kayu ne kasangkapan te pegdiriek eyew igtemeg, wey ka trigu eyew ighalad. Igbehey ku keykew ka langun.”<pb/>


text:
Piru ingkahiyan ni Hari Dabid si Arawuna, “Kene, egbeliyen ku seini te dakel ne kentiddad. Kena a eghalad diye te Magbebaye ne Manama te minsan nekey ne keykew, wey ke egpanubad naa te ware ku nabayari.”


text:
Ne miggimu si Dabid te altar diye ne tutunganan te igpanubad diye te Magbebaye ne Manama wey migpanubad e sikandin te igpanubad ne egtutungen wey te igmanubad para te keupianan. Ne mig-ampu si Dabid wey migtabak ka Magbebaye ne Manama pinaahi te pegpeuyan te hapuy ne egpuun te langit ne migtutung te igmanubad diye te altar.<pb/>


text:
Te seeye ne aldew, te nakita ni Dabid ne intabak sikandin te Magbebaye ne Manama diye te diekanan ni Arawuna ne Hibusihanen, migpanubad pad man‑e sikandin diye.


text:
Te seeye ne timpu, diye te bubungan te Gibyun ka Matulus ne Balungbalung ne In-alad ne inggimu ni Muwisis diye te disirtu wey ka altar ne tutunganan te igpanubad.


text:
Piru ware nekeendiye si Dabid eyew te egpanginginse te Manama, su naaldek ma sikandin te kampilan te panalihan te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Ne migkahi si Dabid, “Kayi igpasasindeg ka baley te Magbebaye ne Manama, wey ka altar ne eg-unturan te egtutungen ne igpanubad te me matig-Israil.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangandam te pegpasasindeg te timplu</t><br/>Ne migmandu si Dabid ne egpalibulungen ka langun ne lapu ne nangugpe te tane te Israil, wey in-alam din ka duma kandan ne egpasapsapen te me batu eyew eggamiten te pegpasasindeg te timplu te Manama.


text:
Ne migbehey degma si Dabid te susuluhi ne putew ne eggimuwen ne lansang wey me bisagra para te me lekeb. Ne migbehey man‑e sikandin te burunsi ne kenad e egkatimbang tenged te kasulug,


text:
wey te me terusu ne kenad egkaseel. (Migpanguyan te susuluhi ne kayu ne sidar ka me matig-Sidun wey me matig-Tiru diye ki Dabid.)


text:
Ne migkahi si Dabid, “Ka anak ku ne si Sulumun kanakan pad, wey ware pad nabaybayaan. Ne ka timplu ne igpasasindeg para te Magbebaye ne Manama, keilangan ne dakel amana wey egkeyimu ne mabantug te intiru ne kalibutan tenged te kateles. Sikan naa, sikeddiey ka eg-andam para te pegpasasindeg kayi.” Purisu miglilimud e si Dabid te masulug amana ne kasangkapan te ware pad sikandin migpatey.<pb/>


text:
Ne impeumew rin e ka anak din ne si Sulumun, wey impanagtahaan din e ne igpasasindeg ka timplu te Magbebaye ne Manama, ka Manama te Israil.


text:
Ne ingkahiyan ni Dabid si Sulumun, “Anak ku, egkeupian a perem amana ne sikeddi ka egpasasindeg te timplu eyew egkabantug ka Magbebaye ne Manama ku.


text:
Piru impanengneng a te Magbebaye ne Manama te migkahi, ‘Nakapatey ka te masulug ne etew te pegpakiggira nu diye te giraanan. Ne tenged te nakita ku ne nakapatey ka te masulug ne etew, kene ne sikeykew ka egpasasindeg te timplu para keddi.


text:
Piru egpakaanak ka te lukes ne eghari ne due keupianan. Ne kene ku sikandin igpasamuk te langun ne me kuntere din ne nakalingut kandin. Egngaranan sikandin ki Sulumun<n>Ka ngaran ne “Sulumun” migpuun te Hibruwanen ne lalag ne “Siyalum” ne iyan igpasabut se “keupianan wey kalinaw.”</n> su egbehayan ku te keupianan wey kalinaw ka Israil te timpu ne sikandin ka eghari.


text:
Igpasasindeg din ka timplu eyew egkabantug ka ngaran ku. Egkeyimu sikandin ne anak ku wey egkeyimu a ne amey rin, wey eghari te Israil ka me kabuhalan din te ware egtamanan.’ ”<pb/>


text:
Ne migpabulus si Dabid, “Ne kuntee anak ku, egdumaan ka perem te Magbebaye ne Manama nu, wey eglampus ka perem ka egpasasindeg te timplu sumale te insaad din.


text:
Egbehayan ka perem te Magbebaye ne Manama te katagseb wey salabutan eyew te timpu ne egpaharien kad e nikandin te Israil, egkatuman nu ka balaud te Magbebaye ne Manama nu.


text:
Eglampus ka ke egtumanen nu eg-ay-ayari ka me balaud wey me suhu ne imbehey te Magbebaye ne Manama ki Muwisis para te Israil. Pakannekal ka wey bagget-bagget ka. Kene ka kaaldek wey ke egkalaggew naa.<pb/>


text:
“Migpakannekal a miglilimud te me kasangkapan para te pegpasasindeg te timplu te Magbebaye ne Manama. Ne nakalimud ad e te 3,500,000 ne kilu ne bulawan, me 34,000,000 ne kilu te pelata, wey me putew wey me burunsi ne kenad e egkatimbang tenged te kasulug. Mig-andam e pad man‑e te me kayu wey me batu. Ne keilangan ne egtimulan nu pad seini.


text:
Masulug ka me trabahanti nu: me talagperi te me batu, me talagpeg-untud-untud te me batu, me talagbebaley, wey me mangngateu ne eggimu te me kasangkapan,


text:
puun te bulawan, pelata, burunsi, wey putew. Ne kuntee, bunsuri nud e ka himu! Egduma keykew ka Magbebaye ne Manama!”<pb/>


text:
Ne insuhu ni Dabid ka langun ne me pangulu te Israil ne egbulihan ka anak din ne si Sulumun te seini ne himu.


text:
Ingkahiyan din sikandan, “Indumaan kew te Magbebaye ne Manama niyu! Imbehayan kew nikandin te kalinaw te nakalingut kaniyu ne me nasud. Imbehey rin e sikandan keddi, wey nasakup e sikandan langun te Magbebaye ne Manama, wey te keet-etawan din.


text:
Ne kuntee ibehey niyu te Magbebaye ne Manama ka intiru ne pusung wey gimukud niyu. Ne bunsuri niyud te egpasasindeg ka matulus ne baley te Magbebaye ne Manama, su eyew igpakatahu niyud diye ka Tahuanan te Kasabutan din, wey ka matulus ne kasangkapan din, diye te timplu ne igpasasindeg para egkabantug ka ngaran din.”<pb/>


text:
Te buyag e amana si Dabid wey mahaan e egpatey, inggimu rin ne Hari te Israil ka anak din ne si Sulumun.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me pamilya te me Libita wey ka me himu ran</t><br/>Ne impalibulung ni Dabid ka langun ne pangulu te Israil, ka me talagpanubad, wey ka me Libita.


text:
Ne inseel rin ka me Libita ne tatelu ne pulu (30) ka idad peendiye te buyag-buyag e, wey migginguma sikandan te tatelu ne pulu wey walu ne libu (38,000) ne me etew.


text:
Ne migkahi si Dabid, “Ka daruwa ne pulu wey hep‑at ne libu (24,000) iyan me talagtameng te me himu diye te timplu te Magbebaye ne Manama, wey ka hen‑em ne libu (6,000) iyan me upisyal wey me talaggukum.


text:
Ne ka hep‑at ne libu (4,000) iyan me talagbantey te gumawan, wey ka lein ne hep‑at ne libu (4,000) iyan me talagdeyrey te Magbebaye ne Manama, duma te me instrumintu ne immangimu ku para te pegdayan.”<pb/>


text:
Ne imbaad ni Dabid te tatelu ne punduk ka me Libita sumale te tatelu ne anak ni Libi ne si Hirsun, si Kuhat, wey si Mirari.<pb/>


text:
Si Ladan due tatelu ne anak ne me lukes ne iyan si Hihil ka kinakakayan, wey nasinundulan ni Sitan wey ni Huwil.


text:
Si Simii due tatelu ne anak ne me lukes ne iyan si Salumit, si Hasil, wey si Haran. Me pangulu sikandan te me pamilya ni Ladan.


text:
Ne si Simii duen pad man‑e hep‑at ne anak ne me lukes ne iyan si Diyahat, si Sina, si Hiyus, wey si Biriyas.


text:
Si Diyahat ka kinakakayan ne pangulu te pamilya ran, wey si Sina ka igkarangeb. Ne si Hiyus wey si Biriyas, kene ne masulug se me anak. Sikan naa ka in-isip sikandan ne sabeka re ne kabuhalan.<pb/>


text:
Ne ka me anak ni Amram ne me lukes iyan si Aarun wey si Muwisis. Si Aarun wey ka me kabuhalan din, inteil eyew iyan eghalad te amana ne matulus ne me kasangkapan, egtutung te igpanubad diye te Magbebaye ne Manama, egpamakey te Magbebaye ne Manama, wey eyew egpanalangin te keet-etawan te ngaran te Magbebaye ne Manama. Sika ka katungdanan dan te ware egtamanan.


text:
Ne si Ilisir due ubag sabeka ne anak ne lukes ne iyan si Ribiyas. Piru masulug mule ka me anak ni Ribiyas.<pb/>


text:
Ne si Isar ne igkarangeb ne anak ni Kuhat, due sabeka ne anak ne lukes ne iyan si Salumit, ne pangulu degma te me kabuhalan dan.


text:
Ne si Hibrun ne igkatelu ne anak ni Kuhat, due hep‑at ne anak ne me lukes ne iyan si Hiriyas, si Amariyas, si Diyahasil, wey si Hikamiyam.


text:
Ne ka igkeep‑at ne anak ni Kuhat ne si Usil, due daruwa ne anak ne me lukes ne si Mika wey si Hisiya.<pb/>


text:
Ne si Mirari due daruwa ne anak ne me lukes ne si Mali wey si Musi. Ne si Mali due degma daruwa ne anak ne me lukes ne si Iliyasar wey si Kis.


text:
Ne migpatey si Iliyasar ne ware mule anak ne me lukes, piru due me anak din ne malitan. Ne impangasawa ka anak din ne me malitan te me suled dan ne me anak te anggam dan ne si Kis.


text:
Sika ka me kabuhalan ni Libi ne nenalista se me ngaran diye te tagse pamilya ne nasakupan te tagse sabeka kandan. Ne iyan de immanlista ka daruwa ne pulu (20) se idad wey buyag-buyag e eyew egtrabahu diye te timplu te Magbebaye ne Manama.


text:
Su migkahi si Dabid, “Imbehayan ki te Magbebaye ne Manama, ka Manama te Israil te keupianan, wey eg-ugpe sikandin kayi te Hirusalim te ware egtamanan.


text:
Purisu kenad keilangan ne eg-uy-uyanen pad te me Libita ka Matulus ne Balungbalung ne In-alad wey ka langun ne kasangkapan ne eggamiten te pegsimba.”


text:
Ne ka katammanan ne suhu ni Dabid iyan ka pegseel te me Libita ne daruwa ne pulu (20) se idad wey buyag-buyag e.


text:
Ne iyan dan himu ka egbulig te me kabuhalan ni Aarun ne egtrabahu diye te timplu te Magbebaye ne Manama. Sikandan ka talagtanggu te lama te timplu wey te me sinabeng, wey eglinis te langun ne matulus ne kasangkapan wey duma pad ne himu diye te timplu te Manama.


text:
Sikandan man‑e ka impiyalan te matulus ne paan ne igtahu diye te lamisa, te harina ne ighalad diye te Magbebaye ne Manama, te paan ne ware igpatulin, te paan ne impiritu wey te duma pad ne halad ne me linuyang. Sikandan degma ka impiyalan ne egtimbang wey egtakes.


text:
Katungdanan dan man‑e ka egsasindeg diye te timplu tagse maselem wey maapun eyew egpasalamat wey egdayan te Magbebaye ne Manama,


text:
wey te tagse timpu ne egtutung te igpanubad diye te Magbebaye ne Manama te Aldew te Peggimeley, Sahakeen te Iyam ne Bulan, wey te duma pad ne aldew te sahakeen. Ne due eg-ikulen dan ne balaud ke pila ne Libita ka egtrabahu wey ke egmenuwen dan te eggimu ka trabahu ran diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama.


text:
Sikandan ka talagtanggu te Balungbalung ne Temuwanan wey te Matulus ne Balungbalung, wey ka egbulig te me karumaan dan ne me kabuhalan ni Aarun te egpamakey diye te timplu te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbaad-baad te me Libita</t><br/>Ne seini ka pegbaad-baad te me kabuhalan ni Aarun. Due hep‑at ne anak ni Aarun ne me lukes ne iyan si Nadab, si Abihu, si Iliyasar, wey si Itamar.


text:
Piru hun‑a ne nammatey si Nadab wey si Abihu du te amey ran, wey ware me anak dan. Purisu iyan de neneyimu ne me talagpanubad si Iliyasar wey si Itamar.


text:
Ne imbaad-baad ni Dabid ka me kabuhalan ni Aarun sumale te me katungdanan ne igpeyimu kandan. Imbulihan sikandin ni Saduk ne kabuhalan ni Iliyasar, wey ni Ahimilik ne kabuhalan ni Itamar.


text:
Ne imbaad-baad te sapulu wey hen‑em (16) ne punduk ka me kabuhalan ni Iliyasar tenged su nakita ne masmasulug ka me lukes ne pangulu te pamilya rin du te kabuhalan ni Itamar. Sikan naa ka imbaad-baad de te walu ne punduk ka pamilya ni Itamar.


text:
Ne imbaad-baad sikandan ni Dabid pinaahi te pegpintut-pintut tenged su duen ma me upisyal te timplu wey me suluhuanen te Manama ne egpuun te kabuhalan ni Iliyasar wey ni Itamar.


text:
Ne si Simaya ne anak ni Nitanil ne Libita iyan ka sikritari. Impanlista rin ka me ngaran te me talagpanubad diye te tangkaan te Hari wey te me upisyal rin, ni Saduk ne talagpanubad, ni Abimilik ne anak ni Abiyatar, wey te me pangulu te me pamilya te me talagpanubad wey te me Libita. Impegsinsinundul te egpintut-pintut ka me kabuhalan ni Iliyasar wey ni Itamar.<pb/>


text:
ka igkararuwa ne pulu wey tatelu (23) si Dilayas, ka igkararuwa ne pulu wey hep‑at (24) si Maasiyas.<pb/>


text:
Ne inggimu te tagse punduk ka me himu ran diye te timplu te Magbebaye ne Manama sumale te me balaud ne imbehey te kaapuan dan ne si Aarun ne egpuun te Magbebaye ne Manama, ka Manama te Israil.<pb/>


text:
Ne seini ka duma ne me pangulu te me kabuhalan ni Libi:<pb/>si Hidiyas ne kabuhalan ni Sibuwil, ne egpuun te kabuhalan ni Amram;<pb/>


text:
si Hiriyas ka labew ne pangulu, si Amariyas ka igkarangeb, si Diyahasil ka ikatatelu, wey si Hikamiyam ka igkeep‑at, ne egpuun te kabuhalan ni Hibrun;<pb/>


text:
si Mali, si Idir, wey si Hirimut, ne egpuun te kabuhalan ni Musi.<pb/>Seeye ka me kabuhalan ni Libi ne nalista sumale te pamilya ran.<pb/>


text:
Ne migpintut-pintut degma sikandan eyew te pegbaad-baad te me himu ran iling te inggimu te me karumaan dan ne me kabuhalan ni Aarun diye te tangkaan ni Hari Dabid, ni Saduk, ni Ahimilik, wey te me pangulu te me pamilya, te me talagpanubad, wey te me Libita. Migpintut-pintut ka me pangulu minsan ka me bate-bate pad.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me talag-ulahing diye te timplu</t><br/>Ne si Dabid wey ka me upisyal te me sundalu, mig-alam te me anak ni Asap, ni Himan, wey ni Hidutun eyew iyan egpangguhud te igpanengneng te Manama ne egbalesan te me alpa, me lira, wey te me putew ne egbasalan. Ne seini ka listaan te me ngaran dan wey te me katungdanan dan:<pb/>


text:
Egpuun te me anak ni Asap: si Sakur, si Husi, si Nataniyas, wey si Asarila. Ne si Asap ne amey ran ka migpangulu kandan te egpangguhud te igpanengneng te Manama ke egsuhuen sikandan te Hari.<pb/>


text:
Egpuun te me anak ni Hidutun: si Gidaliyas, si Suri, si Hisayas, si Simii, si Hasabiyas, wey si Mataniyas; hen‑em (6) dan langun. Ne si Hidutun ne amey ran ka migpangulu kandan te egpangguhud te igpanengneng te Manama, egpasalamat wey egdeyrey te Magbebaye ne egbalesan te lira.


text:
Egpuun te me anak ni Himan: si Bukiyas, si Mataniyas, si Usil, si Sibuwil, si Hirimut, si Hananiyas, si Hanani, si Iliyata, si Gidalti, si Rumantisir, si Husbikasa, si Miluti, si Hutir, wey si Mahasiyut.


text:
Me anak sikandan langun ni Himan ne prupita te Hari. Impabantug si Himan te Manama pinaahi te pegbehey kandin te sapulu wey hep‑at (14) ne anak ne me lukes wey tatelu ne malitan, sumale te insaad kandin te Manama.


text:
Impanguluwan din ka langun ne anak din ne me lukes te pegparahing te me simbal, me lira, wey me alpa te pegpamakey ran diye te timplu te Manama. Ne ka Hari mismu ka migsuhu engki Asap, Hidutun, wey ki Himan.<pb/>


text:
Migginguma sikandan langun te daruwa ne gatus wey walu ne pulu wey walu (288) lagkes ka me karumaan dan. Nenabasbas langun sikandan ne eg-ulahing para te Magbebaye ne Manama.


text:
Ne migpintut-pintut sikandan, bate ma wey se buyag, talagpanulu ma wey se hibateen, eyew egkanengnengan dan ke nekey ka me katungdanan dan.<pb/>


text:
Ka an-anayan ne napintutan iyan ka anak ni Asap ne si Husi duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) sikandan langun. Ka igkarangeb iyan si Gidaliyas duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkatelu iyan si Sakur duma te me anak din, wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkeep‑at iyan si Isri duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkalimma iyan si Nataniyas duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkeen‑em iyan si Bukiyas duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkapitu iyan si Asarila duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkawalu iyan si Hisayas duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkasiyam iyan si Mataniyas duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkasapulu iyan si Simii duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkasapulu wey sabeka (11) iyan si Asarila duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkasapulu wey daruwa (12) iyan si Hasabiyas duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkasapulu wey tatelu (13) iyan si Subail duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkasapulu wey hep‑at (14) iyan si Matatiyas duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkasapulu wey lalimma (15) iyan si Hirimut duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkasapulu wey hen‑em (16) iyan si Hananiyas duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkasapulu wey pitu (17) iyan si Husbikasa duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkasapulu wey walu (18) iyan si Hanani duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkasapulu wey siyam (19) iyan si Miluti duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkararuwa ne pulu (20) iyan si Iliyata duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkararuwa ne pulu wey sabeka (21) iyan si Hutir duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkararuwa ne pulu wey daruwa (22) iyan si Gidalti duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkararuwa ne pulu wey tatelu (23) iyan si Mahasiyut duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
Ka igkararuwa ne pulu wey hep‑at (24) iyan si Rumantisir duma te me anak din wey te me karumaan din. Sapulu wey daruwa (12) regma sikandan langun.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me talagbantey te gumawan te timplu</t><br/>Seini ka me punduk te me talagbantey te gumawan te timplu: puun te me kabuhalan ni Kura, si Misilimiyas ne anak ni Kuri ne sabeka te me anak ni Asap.


text:
Si Misilimiyas due pitu ne anak ne me lukes ne iyan si Sakariyas ka kinakakayan, si Hidiyail ka igkarangeb, si Sibadiyas ka igkatelu, si Hatanail ka igkeep‑at,


text:
Ne due etew ne egngaranan ki Ubid-Idum ne due walu ne anak ne lukes: si Simaya ka kinakakayan, si Husabad ka igkarangeb, si Huwa ka igkatelu, si Sakar ka igkeep‑at, si Natanail ka igkalalimma,


text:
Ne si Simaya ne kinakakayan ne anak ni Ubid-Idum, due me anak ne me lukes ne iyan me pangulu te me pamilya ran su amana ma sikandan egkasalihan ne me lukes.


text:
Ne ka me anak ni Simaya ne me lukes iyan si Utni, si Rapail, si Ubid, si Ilsabad wey ka me karumaan din ne si Ilihu, wey si Samakiyas ne due me katuenan ne me lukes.<pb/>


text:
Hen‑em ne pulu wey daruwa (62) langun ka me kabuhalan ni Ubid-Idum, lagkes ka me anak dan wey ka me karumaan dan ne amana egkasalihan te pegtrabahu.<pb/>


text:
Ne si Misilimiyas due me anak ne me lukes wey me karumaan ne derakel degma se me katuenan. Sapulu wey walu (18) sikandan langun.<pb/>


text:
Ne si Husa ne egpuun te kabuhalan ni Mirari due hep‑at ne anak ne me lukes: si Simri, ka pangulu ran minsan kene ne sikandin ka kinakakayan,


text:
si Hilkiyas ka igkarangeb, si Tibaliyas ka igkatatelu, wey si Sakariyas ka igkeep‑at. Sapulu wey tatelu (13) langun ka karumaan wey me anak ne me lukes ni Husa.<pb/>


text:
Ne imbaad-baad te tigsenge-punduk ka me talagbantey te me gumawan te timplu sumale te pangulu te me pamilya ran, wey impamehayan sikandan te me katungdanan diye te timplu te Magbebaye ne Manama iling te me karumaan dan ne me Libita.


text:
Ne migpintut-pintut ka tagse pamilya, me bate wey se me buyag e, eyew egkanengnengan dan ke hendei ne gumawan ka egbantayan dan.


text:
Ne ka dapit te igsile ne gumawan iyan napintutan ne egbantayan ni Silimiyas. Ne ka gumawan ne dapit te igkahibang ne balabahan, iyan napintutan ne egbantayan te anak din ne si Sakariyas. Si Sakariyas matagseb ne talagtambag.


text:
Ne ka dapit te igkakawanan ne balabahan ne gumawan ka napintutan ne egbantayan ni Ubid-Idum wey ka baley ne tahuanan ka napintutan ne egbantayan te me anak din.


text:
Ne ka dapit te iglineb ne gumawan wey ka gumawan te timplu ne peendiye te dibabew ne dalan ka napintutan ne egbantayan ni Supim wey ni Husa. Egpasubsubaley sikandan ka egbebantey.


text:
Te tagse aldew, hen‑em ne Libita ka egbantey diye te gumawan ne dapit te igsile, hep‑at ka diye te gumawan ne dapit te igkahibang ne balabahan, hep‑at ka diye te gumawan ne dapit te igkakawanan ne balabahan, wey tigdaruwa ka diye te tagse baley ne tinesanan.


text:
Ne due hen‑em ne migbantey diye te iglineb—hep‑at ka diye te gumawan peendiye te dibabew te timplu, wey daruwa ka diye te lama.


text:
<br/><t>Ka me talagbantey te me kasangkapan</t><br/>Ne ka duma ne Libita ka impiyalan te me baley ne tinesanan te karatuan diye te timplu te Manama wey te me kasangkapan ne inhalad e diye te Manama.


text:
Ne due daruwa ne anak ni Hihil ne me lukes ne si Sitam wey si Huwil ne iyan impiyalan te me tahuanan te karatuan diye te timplu te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Si Sibuwil ne kabuhalan ni Girsun ne anak ni Muwisis iyan pangulu te impiyalan diye te me baley ne tinesanan te karatuan.


text:
Ne ka me karumaan din ne me kabuhalan ni Ilisir iyan si Rihabiyas, si Hisayas, si Huram, si Sikri, wey si Silumit.


text:
Ne si Silumit wey ka me karumaan din, iyan impiyalan te me baley ne tinesanan te me kasangkapan ne inhalad diye te Manama—ka me kasangkapan ne inhalad ni Hari Dabid wey te me pangulu te linibu wey ginatus ne me sundalu wey te duma pad ne me upisyal.


text:
Inhalad dan man‑e te Manama ka duma ne me kasangkapan ne naahew ran puun te me kuntere dan eyew eggamiten te eg-ayad-ayad te timplu te Magbebaye.


text:
Ne ka langun degma ne inhalad diye te Magbebaye ne Manama ni prupita Samwil, ni Saul ne anak ni Kis, ni Abnir ne anak ni Nir, wey ni Huwab ne anak ni Siruya, wey ka duma pad ne me kasangkapan ne nakahalad e, impiyal red man‑e ki Silumit wey te me karumaan din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka himu te duma ne Libita</t><br/>Puun te me kabuhalan ni Ishar, si Kininiyas wey ka anak din ne me lukes ka impiyalan te katungdanan diye te lihawangan te timplu isip me upisyal wey me talaggukum te intiru ne Israil.<pb/>


text:
Puun te me kabuhalan ni Hibrun, si Hasabiyas wey ka sabeka ne libu wey pitu ne gatus (1,700) ne me karumaan din ne derakel degma se me katuenan, ka impiyalan ne egpangulu te tane ne diye te Weyig ne Hurdan, dapit te iglineb. Sikandan ka eggimu te me himu para te Magbebaye ne Manama wey te Hari.


text:
Si Hiriyas ka pangulu te me pamilya ni Hibrun sumale te listaan te me kabuhalan. Su te igkeep‑at ne pulu (40) ne leg‑un te peghari ni Dabid, impasusi rin ka me listaan te me pamilya, wey nanengnengan dan ne duen bes me kabuhalan ni Hibrun diye te Hasir ne sakup te Gilyad, ne derakel degma se me katuenan.


text:
Ne due daruwa ne libu wey pitu ne gatus (2,700) ne me karumaan ni Hiriyas ne derakel degma se me katuenan, wey me pangulu te me pamilya. Ne impamehayan sikandan ni Hari Dabid te me katenged te pegpangulu te me kabuhalan ni Rubin, ni Gad, wey te katenge te kabuhalan ni Husi ne iyan ka me kabuhalan ni Manasis eyew iyan eggimu te me himu te pegpamakey te Manama wey te Hari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me upisyal ni Hari Dabid</t><br/>Seini ka me listaan te me pangulu, te me kumandir te linibu wey te ginatus ne me sundalu, wey te me upisyal te me matig-Israil ne migpamakey te Hari isip me pangulu te me punduk. Te tagse bulan te intiru ne leg‑un, due sabeka ne punduk te me sundalu ne egpamakey. Ka tagse punduk due daruwa ne pulu wey hep‑at ne libu (24,000) ne sundalu.<pb/>


text:
Te an-anayan ne bulan, si Hasubim ne anak ni Sabdiil ka migpangulu te an-anayan ne punduk. Ne due daruwa ne pulu wey hep‑at ne libu (24,000) ne sundalu te punduk din.


text:
Kabuhalan sikandin ni Piris wey sikandin ka migpangulu te langun ne kumandir te me sundalu te an-anayan ne bulan.<pb/>


text:
Te igkarangeb ne bulan, si Duday ne kabuhalan ni Ahuwa ka migpangulu te igkarangeb ne punduk. Ne si Miklut ka labew ne upisyal rin. Ne duen ded man‑e daruwa ne pulu wey hep‑at ne libu (24,000) ne sundalu te punduk din.<pb/>


text:
Te igkatatelu ne bulan, si Binayas ne anak ni Hihuyada ne talagpanubad ka migpangulu te igkatelu ne punduk. Ne duen ded man‑e daruwa ne pulu wey hep‑at ne libu (24,000) ne sundalu te punduk din.


text:
Seini ne Binayas ka migpangulu te punduk te me bahani ni Dabid ne neilaan te gennal ne Tatelu ne Pulu. Ne ka anak din ne si Amisabad iyan labew ne upisyal rin.<pb/>


text:
Te igkeep‑at ne bulan, si Asahil ne suled ni Huwab ka migpangulu te igkeep‑at ne punduk. Ne ka anak din si Sibadiyas ka nakasubal kandin. Ne duen ded man‑e daruwa ne pulu wey hep‑at ne libu (24,000) ne sundalu te punduk din.<pb/>


text:
Te igkalalimma ne bulan, si Samhut ne kabuhalan ni Isra ka migpangulu te igkalalimma ne punduk. Ne duen ded man‑e daruwa ne pulu wey hep‑at ne libu (24,000) ne sundalu te punduk din.<pb/>


text:
Te igkeen‑em ne bulan, si Ira ne anak ni Ikis ne matig-Tikuwa ka migpangulu te igkeen‑em ne punduk. Ne duen ded man‑e daruwa ne pulu wey hep‑at ne libu (24,000) ne sundalu te punduk din.<pb/>


text:
Te igkapitu ne bulan, si Hilis ne kabuhalan ni Pilun ne kabuhalan ni Ipraim ka migpangulu te igkapitu ne punduk. Ne duen ded man‑e daruwa ne pulu wey hep‑at ne libu (24,000) ne sundalu te punduk din.<pb/>


text:
Te igkawalu ne bulan, si Sibikay ne kabuhalan ni Husa ne kabuhalan ni Sira ka migpangulu te igkawalu ne punduk. Ne duen ded man‑e daruwa ne pulu wey hep‑at ne libu (24,000) ne sundalu te punduk din.<pb/>


text:
Te igkasiyam ne bulan, si Abisir ne matig-Anatut ne kabuhalan ni Binhamin ka migpangulu. Ne duen ded man‑e daruwa ne pulu wey hep‑at ne libu (24,000) ne sundalu te punduk din.<pb/>


text:
Te igkasapulu ne bulan, si Maharay ne matig-Nitupa ne kabuhalan ni Sira ka migpangulu te igkasapulu ne punduk. Ne duen ded man‑e daruwa ne pulu wey hep‑at ne libu (24,000) ne sundalu te punduk din.<pb/>


text:
Te igkasapulu wey sabeka (11) ne bulan, si Binayas ne matig-Paratun ne kabuhalan ni Ipraim ka migpangulu te igkasapulu wey sabeka (11) ne punduk. Ne duen ded man‑e daruwa ne pulu wey hep‑at ne libu (24,000) ne sundalu te punduk din.<pb/>


text:
Te igkasapulu wey daruwa (12) ne bulan, si Hilday ne matig-Nitupa ne kabuhalan ni Utnil ka migpangulu te igkasapulu wey daruwa (12) ne punduk. Ne duen ded man‑e daruwa ne pulu wey hep‑at ne libu (24,000) ne sundalu te punduk din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me pangulu te me kabuhalan ni Israil</t><br/>Seini ka me pangulu te me kabuhalan ni Israil:<pb/>Si Ilisir ne anak ni Sikri ka pangulu te kabuhalan ni Rubin.<pb/>Ne si Sipatiyas ne anak ni Maaka ka pangulu te kabuhalan ni Simyun.<pb/>


text:
Ne si Hasabiyas ne anak ni Kimuil ka pangulu te kabuhalan ni Libi.<pb/>Ne si Saduk ka pangulu te kabuhalan ni Aarun.<pb/>


text:
Ne si Ilihu ne sabeka te me suled ni Dabid ka pangulu te kabuhalan ni Huda.<pb/>Ne si Umri ne anak ni Maykil ka pangulu te kabuhalan ni Isakar.<pb/>


text:
Ne si Ismayas ne anak ni Ubadiya ka pangulu te kabuhalan ni Sabulun.<pb/>Ne si Hirimut ne anak ni Asril ka pangulu te kabuhalan ni Naptali.<pb/>


text:
Ne si Husiya ne anak ni Asasiyas ka pangulu te kabuhalan ni Ipraim.<pb/>Ne si Huwil ne anak ni Pidayas ka pangulu te katenge te kabuhalan ni Husi ne iyan ka me kabuhalan ni Manasis.<pb/>


text:
Ne si Idu ne anak ni Sakariyas ka pangulu te katenge te kabuhalan ni Husi ne iyan ka me kabuhalan ni Manasis diye te Gilyad.<pb/>Ne si Hasil ne anak ni Abnir ka pangulu te kabuhalan ni Binhamin.<pb/>


text:
Ne si Asaril ne anak ni Hiruham ka pangulu te kabuhalan ni Dan.<pb/>Sikandan ka me pangulu te me kabuhalan ni Israil.<pb/>


text:
Te pegsinsus ni Dabid te me matig-Israil, masulug ka me etew tenged su migsaad ma ka Magbebaye ne Manama ne egpamasuluhen din iling te me bituen ka me matig-Israil. Purisu iyan de impasinsus ni Dabid ka migdaruwa ne pulu (20) se idad wey subla.


text:
Si Huwab ne anak ni Siruya ka migbunsud migpaninsus piru ware din neimpusi su nabelu ma ka Magbebaye ne Manama te pegpaninsus din. Purisu ware nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren ni Hari Dabid ka langun ne kasuluhan te me matig-Israil.<pb/>


text:
<br/><t>Ka impamiyalan ni Hari Dabid</t><br/>Ne si Asmabit ne anak ni Adiil iyan impiyalan ne egbantey te tahuanan te karatuan te Hari. Ne si Diyunatan ne anak ni Usiyas iyan impiyalan te me tahuanan te karatuan diye te me distritu, te me lungsud, te me bariyu, wey te me matikang ne baley.


text:
Ne si Simii ne matig-Rama iyan impiyalan ne egbantey te parasan; ne si Sabdi iyan impiyalan te tahuanan te binu.


text:
Ne si Baal-Hanan ne matig-Gidir iyan impiyalan ne egbantey te me kayu ne ulibu wey sikumuru diye te lenlen te me bubungan te Huda.<n>Te Hibruwanen: Sipila.</n> Ne si Huwas iyan impiyalan te tahuanan te mentika te ulibu.


text:
Ne si Sitray ne matig-Sarun iyan impiyalan ne egbantey te me ayam diye te panabtaban te Siyarun. Ne si Sapat ne anak ni Adlay iyan impiyalan ne egbantey te me ayam diye te me napu.


text:
Ne si Ubil ne Ismailita iyan impiyalan ne egbantey te me kamil. Ne si Hidayas ne matig-Mirunut iyan impiyalan ne egbantey te me asnu. Ne si Hasis ne kabuhalan ni Hagar iyan impiyalan ne egbantey te me karniru.


text:
<br/><t>Ka me talagtambag ni Hari Dabid</t><br/>Ka talagtambag ni Hari Dabid iyan ka anggam din ne si Diyunatan. Matagseb si Diyunatan wey sabeka ne sikritari. Ne iyan degma talagpanulu te me anak te Hari si Hihil ne anak ni Hakmuni.


text:
Ne si Ahitupil pad man‑e ka lein ne talagtambag ni Hari Dabid, wey si Husay ne matig-Arak ne amana rin ne alukuy.


text:
Te migpatey e si Ahitupil, si Huyada ne anak ni Binayas ka nakasubal kandin duma ki Abiyatar. Ne si Huwab ka kumandir te me sundalu te Hari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me planu ni Dabid te timplu</t><br/>Ne impalibulung ni Dabid diye te Hirusalim ka me pangulu te me matig-Israil—me pangulu te me tribu, me upisyal te me punduk ne migpamakey te Hari, me pangulu te linibu wey ginatus ne me sundalu, me piniyalan te me karatuan, me piniyalan te me ayam te Hari wey te me anak din, me upisyal diye te palasyu, me bahani, wey ka mabbulut ne me sundalu.<pb/>


text:
Ne migsasindeg si Hari Dabid wey migkahi, “Pammineg kew keddi me suled wey keet-etawan ku. Amana a perem egkeupian ne egpasasindeg te timplu eyew diye igtahu ka Tahuanan te Kasabutan te Magbebaye ne Manama ta eyew due egkeyimelayan din.<n>Te Hibruwanen: peunturan te paa rin.</n> In-andam kud e perem ka langun ne egkeilanganen para te pegpasasindeg kayi.


text:
Piru ingkahiyan a te Manama, ‘Kene ne sikeykew ka egpasasindeg te timplu para keddi, su sundalu ka nahud wey nakapatey ka te masulug ne etew.’<pb/>


text:
“Piru minsan pad due, in-alam a te Magbebaye ne Manama te Israil, puun te intiru ne pamilya ku eyew egkeyimu ne Hari te Israil te ware egtamanan. In-alam din ka kabuhalan ni Huda isip pangulu te me kabuhalan wey puun te sika ne kabuhalan, in-alam din ka pamilya ku, ne puun te pamilya ku, igkeupii rin ka peg-alam din keddi isip Hari te intiru ne Israil.


text:
Ne impamehayan a te Magbebaye ne Manama te masulug ne anak ne me lukes, wey puun kandan, in-alam din si Sulumun eyew iyan eghari te Migharian te Manama ne iyan ka Israil.<pb/>


text:
“Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, ‘Ka anak nu ne si Sulumun ka egpasasindeg te timplu para keddi wey te lama kayi, su in-alam ku sikandin ne egkeyimu ne anak ku, wey egkeyimu a ne amey rin.


text:
Ne emun ke egpabulus sikandin eg-ikul te me balaud ku wey me suhu ku iling te inggimu rin kuntee, egpaharien ku degma ka me kabuhalan din te ware egtamanan.’<pb/>


text:
“Ne kuntee, te tangkaan te langun ne me matig-Israil ne keet-etawan te Magbebaye ne Manama, wey duma te Manama ne talagpamalehet ta, egsuhuen ku sikaniyu ne keilangan ne egtumanen niyu ka langun ne suhu te Magbebaye ne Manama niyu. Ne emun ke egtumanen niyu seini, egkaangken niyu seini se meupiya ne tane, wey isip karatuan ne inggaat ne egkapanunud te me kabuhalan niyu te ware egtamanan.<pb/>


text:
“Ne sikeykew, Sulumun ne anak ku, ilaa nu ka Manama ku wey pamakaya nu sikandin te intiru ne pusung nu wey te suman-suman nu, su egpakanengneng ka Magbebaye ne Manama te me planu ta wey te me suman-suman ta. Ke egpamitew ka kandin, egpakita sikandin keykew. Piru ke eg-inniyug ka kandin, eg-inniyuhan ka degma nikandin te ware egtamanan.


text:
Ne sumsumana nu ne in-alam ka te Magbebaye ne Manama eyew egpasasindeg te timplu ne egsimbaan kandin. Pakannekal ka wey himuwa nu seini.”<pb/>


text:
Ne imbehey ni Dabid ki Sulumun ka langun ne egpeilingan te pegpasasindeg te timplu, te likansu kayi, me sinabeng ne tinesanan te karatuan, me sinabeng diye te dibabew, me sinabeng ne diye te seled, wey te Subla ne Matulus ne Sinabeng ne egpasayluwan te me sale te me etew.


text:
Impanulu man‑e ni Dabid ki Sulumun ka implanu rin te lama te timplu te Manama, te langun ne sinabeng ne nakalingut te timplu, te me sinabeng ne tinesanan te karatuan, wey te me sinabeng ne tinesanan te me matulus ne kasangkapan.


text:
Impanulu din man‑e ki Sulumun ka pegpunduk te me talagpanubad wey te me Libita wey te langun ne me himu ran te pegpamakey diye te timplu te Magbebaye ne Manama, wey te langun ne me kasangkapan ne eggamiten te egpamakey diye te timplu te Manama.


text:
Impanulu din man‑e ki Sulumun ke pila ne kilu ka pelata wey ka bulawan ne eggimuwen ne kasangkapan ne eggamiten para te nalein-lein ne tulumanen te pegpamakey.


text:
Impanulu din si Sulumun ke pila ne kilu ne bulawan ka eggimuwen ne me sulu wey tahuanan kayi, me pelata ne me sulu wey me tahuanan kayi,


text:
derakel ne me tinidur ne bulawan, bulawan ne me yahung wey me pitsil, bulawan wey pelata ne me palatu,


text:
wey bulawan ne altar ne egtutungan te insinsu. Impanulu man‑e ni Dabid ki Sulumun ke pila ne kilu ne bulawan ka eggamiten te peggimu te bulawan ne kirubin<n>Ka kirubin, larawan te panalihan ne inggimu re te etew, wey egpekeiling seini te mananap ne due pakpak.</n> ne nabekad ka me pakpak diye te ampew te Tahuanan te Kasabutan te Magbebaye.


text:
Migkahi si Hari Dabid, “Ka seini ne planu nasulat duma te pegpanulu te Magbebaye ne Manama, wey impasabut din keddi seini.”


text:
Migpabulus si Dabid ka migpanulu te anak din ne si Sulumun, “Bagget-bagget ka wey pakannekal ka. Himuwa nu seini ne himu. Kene ka kaaldek wey ke egpaawe naa te kabagget, su egdumaan ka te Magbebaye ne Manama ku. Kene ka nikandin eg-engkeran wey ke egbalaharen naa taman te egkeimpusan nud ka langun ne himu te timplu te Magbebaye ne Manama.


text:
Naandam e ka punduk te me talagpanubad wey te me Libita ne eggimu te langun ne himu te timplu te Manama. Ne egbulig keykew ka me trabahanti ne due me katuenan te minsan nekey ne himu. Ne ka keet-etawan wey ka me pangulu ran, andam ne egtuman te igsuhu nu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me dasag para te timplu</t><br/>Ne migkahiyan ni Hari Dabid ka langun ne nalibulung ne keet-etawan, “Si Sulumun ne anak ku ne in-alam te Manama, bate pad wey ware pad kalintahaan. Dakel ka himu su kene ne timplu re te etew, ke kene, timplu te Magbebaye ne Manama.


text:
Purisu inggimu ku ka langun ne egkeyimu ku te pegpangandam te me kasangkapan ne eggamiten te peggimu te timplu te Manama ku—me bulawan, me pelata, me burunsi, me putew, me kayu, me batu ne egngaranan te uniks, imirald, me batu ne nalein-lein se me batek, wey me mateles amana ne me pahang.


text:
Ne tenged te dakel ne geyinawa ku te timplu te Manama, egbehey a te keddi mismu ne bulawan wey pelata para te peggimu kayi, timul seini te langun ne nalimud ku para te matulus ne timplu.


text:
Egbehey a te sabeka ne gatus ne libu (100,000) ne kilu ne bulawan ne egpuun te Upir, wey 240,000 ne kilu ne pelata. Eggamiten seini ne igbulit te me alabat te timplu,


text:
wey para te langun ne me kasangkapan ne eggimuwen te me trabahanti. Ne kuntee, hentew kaniyu ka egkeupian ne egbehey te Magbebaye ne Manama?”<pb/>


text:
Purisu migdasag ka me pangulu te pamilya, me pangulu te tribu, me kumandir te linibu wey ginatus ne me sundalu, wey ka me upisyal ne impiyalan te me karatuan te Hari.


text:
Ne ka imbehey ran para te timplu te Manama, migginguma te 175,000 ne kilu ne bulawan, 350,000 ne kilu ne pelata, 630,000 ne kilu ne burunsi, wey 3,400,000 ne kilu ne putew.


text:
Ne migbehey degma seeye se due me mahal ne batu, wey intines seini diye te tinesanan te karatuan te timplu te Magbebaye ne Manama ne impiyal ki Hihil ne kabuhalan ni Girsun.


text:
Nahale-gale ka keet-etawan su migbehey ma sikandan te Magbebaye ne Manama ne egpuun te pusung dan. Ne nahale-gale degma si Hari Dabid.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu ni Dabid</t><br/>Indayan ni Dabid ka Magbebaye ne Manama diye te tangkaan te keet-etawan ne miglibulung. Migkahi sikandin, “He Magbebaye ne Manama, Manama te kabuybuyahan ney ne si Hakub,<n>Te Hibruwanen: iyan inggamit ka “Israil” ne iyan ikarangeb ne ngaran ni Hakub.</n> egdayanen ka te ware egtamanan.


text:
He Magbebaye ne Manama, keykew ka kabantug, ka geem, ka katelesan, ka kapanaluwan, wey ka pegkatalahuren, su keykew ma ka langun ne diye te langit wey kayi te kalibutan. He Magbebaye ne Manama, keykew ka migharian wey labew ka te langun.


text:
Migpuun keykew ka karatuan wey ka kabantug, wey sikeykew ka migmandu te minsan nekey. Due te keykew ka geem wey ka karesen, wey egpakabehey ka te kabantug wey keseg te minsan hentew.


text:
“Piru mania te keilangan ne egkahale key te pegbehey ney keykew te seini ne me dasag, te sikeykew ma ka kamuney kayi, wey iglibed ney re keykew ka tapey e ne keykew.


text:
Nakanengneng ka, he Magbebaye ne Manama, ne me mahaliyug key re te seini ne tane iling te me kabuybuyahan ney. Ne ka umul ney, egpekeiling te alung ne mahaan de egkaawe.


text:
He Magbebaye ne Manama ney, migpuun keykew seini se masulug ne kasangkapan ne in-andam ney eyew egkahamit te pegpasasindeg te timplu ne para te matulus ne ngaran nu. Keykew seini se langun!


text:
He Manama ku, nakanengneng a ne eg-ug-ugsiyen nu ka me pusung ney wey egkahale ka ke egkakita nu ne matareng seini. Sikan naa ka matinumanen wey mabagget-bagget a ne migbehey te seini langun. Ne minsan ka keet-etawan nu degma ne kayi kuntee, nakita ku ne me mabagget-bagget degma sikandan ne migbehey keykew.


text:
He Magbebaye ne Manama, ka Manama te kabuybuyahan ney ne si Abraham, si Isaak, wey ni Hakub, himuwa nu ne egkeupian layun ne egtuman keykew ka keet-etawan nu. Ne panulua nu sikandan te eggeyinawa layun keykew.


text:
Ne behayi nu degma ka anak ku ne si Sulumun te kabagget te pegtuman te me suhu nu, me paney-paney nu, wey me balaud nu, wey te pegpasasindeg te timplu ne impangandaman ku.”<pb/>


text:
Ne ingkahiyan ni Dabid ka langun ne keet-etawan ne miglibulung diye, “Dayana niyu ka Magbebaye ne Manama niyu.” Purisu indayan dan ka Magbebaye ne Manama, ka Manama te me kabuybuyahan dan. Migpanimbuel wey mig-usengul sikandan diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, wey te Hari.<pb/>


text:
Te seup ne aldew, migpanubad sikandan diye te Magbebaye ne Manama te egtutungen ne igpanubad: sabeka ne libu (1,000) ne turu ne baka, sabeka ne libu (1,000) ne lukesan ne karniru, wey sabeka ne libu (1,000) ne nati te karniru. Mighalad man‑e sikandan te inumen wey duma pad ne susuluhi ne me halad ne para te langun ne matig-Israil.


text:
Ne nangekeen sikandan wey nangiinum ne miggale-gale diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. Ne in-ila ran man‑e ne Hari ka anak ni Dabid ne si Sulumun wey in-itisan dan sikandin te lana diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama isip Hari. Ne in-itisan dan degma si Saduk isip talagpanubad.


text:
Ne migpinnuu e si Sulumun te trunu te Magbebaye ne Manama isip Hari ne egsubal te amey rin ne si Dabid. Miglampus si Sulumun, wey migtuman kandin ka intiru ne keet-etawan te Israil.


text:
Ne ka langun ne pangulu, ka me inila ne me etew, bahani, wey ka me anak ni Dabid, migsaad ne eglapig ki Hari Sulumun.


text:
Ne impabantug te Magbebaye ne Manama si Sulumun te intiru ne Israil. Imbehayan din sikandin te kabantug ne labew pad du te an-anayan ne me Hari te Israil.<pb/>


text:
<br/><t>Ka guhuren te peghari ni Dabid</t><br/>Si Dabid ne anak ni Hisi mighari te intiru ne Israil,


text:
te hep‑at ne pulu (40) ne leg‑un. Mighari sikandin diye te Hibrun te pitu ne leg‑un, wey tatelu ne pulu wey tatelu (33) diye te Hirusalim.


text:
Neuyag sikandin te malayat ne timpu, wey nakaangken te dakel ne karatuan wey kabantug. Ne migpatey sikandin ne buyag e amana wey migsubal kandin mighari si Sulumun ne anak din.


text:
Ka guhuren meyitenged te peghari ni Dabid, puun te an-anayan taman te katammanan, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren ni prupita Samwil, ni prupita Natan, wey ni prupita Gad.


text:
Nenasulat te sika ne libru ka guhuren meyitenged te peghari ni Dabid, ka kabantug din, wey ka langun-langun ne neyitabu kandin wey te Israil, wey te langun ne migharian ne nakalingut.


text:
<br/><t>Ka pegbuyu ni Sulumun te katagseb</t><br/><br/><t>(1 Hari 3:1-15)</t><br/>Migmalig‑en ka pegmandu ni Sulumun ne anak ni Dabid te migharian din su indumaan ma sikandin te Magbebaye ne Manama rin, wey inggimu sikandin ne subla ne maresen.<pb/>


text:
Ne impeumew ni Sulumun ka langun ne me matig-Israil, ka me kumandir te linibu wey ginatus ne me sundalu, ka me talewukum, ka langun ne pangulu te Israil, wey ka langun ne pangulu te pamilya.


text:
Ne induma ni Sulumun sikandan langun diye te me panubaran diye te Gibyun su diye ma ka Balungbalung ne Temuwanan ne inggimu ni Muwisis ne suluhuanen te Manama; ka Balungbalung ne inggimu diye te disirtu.


text:
Te seeye ne timpu, diyad e nakatahu te balungbalung ne in-andam ni Dabid diye te Hirusalim ka Tahuanan te Kasabutan te Manama su tapey rin e seini halina puun te Kiryat-Hiyarim.


text:
Piru ka burunsi ne altar ne inggimu ni Bisalil ne anak ni Uri wey apu ni Hur, diye ded te Gibyun diye te tangkaan te Matulus ne Balungbalung te Magbebaye. Purisu, miglibulung diye ensi Sulumun eyew eg-inse te Magbebaye.


text:
Ne migpamaneyik si Sulumun diye te altar ne burunsi ne diye te tangkaan te Magbebaye ne diye te Balungbalung ne Temuwanan, wey migpanubad sikandin te egtutungen ne sabeka ne libu (1,000) ne me ayam.<pb/>


text:
Te seeye ne marusilem, migpakita ka Manama ki Sulumun wey migkahi, “Buyu ka ke nekey ka igkeupii nu wey igbehey ku keykew.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Sulumun, “Impapitew nu te geyinawa nu ne kene egkabalbalawan ka amey ku ne si Dabid, wey impahari a nikeykew subal kandin.


text:
Ne kuntee, he Magbebaye ne Manama, tumana nu ka insaad nu te amey ku su impahari e ma nikeykew te keet-etawan ne iling kasulug te pantad.


text:
Behayi a nikeykew te katagseb wey katuenan eyew egkamanduan ku seini ne keet-etawan. Su hentew e naan de iya ka egmandu te keet-etawan nu ne susuluhi?”<pb/>


text:
Ne migtabak ka Manama ki Sulumun, “Tenged te migbuyu ka te katagseb wey katuenan eyew egkamanduan nu ka keet-etawan ku ne impaharian ku keykew wey kene ne karatuan, kabantug, wey ke kamatayen naa te me kuntere nu wey ke malayat naa ne umul,


text:
igbehey ku keykew ka imbuyu nu ne katagseb wey katuenan. Ne kene ne sikan de, egbehayan ku pad man‑e sikeykew te karatuan wey kabantug ne ware naangken te me Hari ne nekewun‑a keykew, wey kene man‑e egkaangken te egpakasinundul keykew.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka kabantug wey karatuan ni Sulumun</t><br/><br/><t>(1 Hari 10:26-29)</t><br/>Nataman, mig-awe e si Sulumun puun te bubungan ne panubaran diye te Gibyun, wey mig-uli e sikandin diye te Hirusalim su diye ma sikandin mig-ugpe te peghari din te Israil.


text:
Ne nakalimud si Sulumun te sabeka ne libu wey hep‑at ne gatus (1,400) ne karwahi wey sapulu wey daruwa ne libu (12,000) ne kudde.<n>wey ke egmangudde naa.</n> Impanahu din ka duma diye te me siyudad ne tahuanan te me karwahi rin wey ka duma diye te Hirusalim.


text:
Te timpu ne iyan mighari si Sulumun te Israil, egpekeiling naan de te me batu ka me bulawan wey ka pelata diye te Hirusalim tenged te kasulug kayi. Ne ka me kayu degma ne sidar, egpekeiling naan de te me kayu ne sikumuru ne diye te lenlen te me bubungan te Huda<n>Te Hibruwanen: Sipila.</n> tenged te kasulug kayi.


text:
Te seeye ne timpu ka karwahi ne egpuun te Ihiptu, tighen‑em ne gatus (600) ne pelata ka kentiddad te tagse sabeka. Ne 150 ne pelata ka kentiddad te tagse sabeka te me kudde. Ne igpamelegye dan naa degma seeye diye te me Hari te me matig-Hiti wey me matig-Sirya.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangandam te pegpasasindeg te timplu</t><br/><br/><t>(1 Hari 5:1-18)</t><br/>Ne migsuhu si Sulumun ne igpasasindeg ka timplu eyew egkabantug ka Magbebaye ne Manama, wey ka palasyu ne eg-ugpaan din.


text:
Ne mig-alam si Sulumun te pitu ne pulu ne libu (70,000) ne me etew ne talaglaglag te me kasangkapan, wey walu ne pulu ne libu (80,000) ne me talagperi te me batu diye te bubungan, wey tatelu ne libu wey hen‑em ne gatus (3,600) ne me talagmandu te me trabahanti.<pb/>


text:
Ne migpeuyan si Sulumun te sulat diye ki Hiram ne Hari te Tiru: “Peuyani a te me kayu ne sidar iling te pegpeuyan nu te me sidar ki Dabid ne amey ku te pegpasasindeg din te palasyu rin.


text:
Ne kuntee, egpasasindeg a te timplu eyew egkabantug ka Magbebaye ku. Ne ighalad ku seini kandin eyew diye key e egtutung te me meemut ne insinsu, wey diye key e eg-uyan te ighalad ne paan te aldew-aldew. Ne diye key e man‑e egpanubad te egtutungen ne igpanubad tagse maselem wey marusilem, te me Aldew te Peggimeley, te me sahakeen te iyam ne bulan, wey te duma pad ne me aldew te pegsahakeen ne intahahe te Magbebaye ne Manama ney. Migsuhu ka Magbebaye ne seini ka eggimuwen te me matig-Israil te ware egtamanan.


text:
Dakel amana ka timplu ne igpasasindeg ku, su subla ma ne maresen ka Manama ney du te langun ne me manama.


text:
Piru hentew naa ka egpakapasasindeg te timplu para te Magbebaye? Ne minsan ka langit ne titikangi kene ma ne eleg ne eg-ugpaan din. Ne hentew e naan de iya degma se egpasasindeg te timplu para kandin, angin e ke tutunganan de te insinsu diye te tangkaan din.


text:
Sikan naa, peuyani a te etew ne mangngateu ne eggimu te me kasangkapan puun te bulawan, pelata, burunsi, putew wey mangngateu ne egpangabel te bula-bula ne malugtem, malalab, wey meilem. Keilangan ne mangngateu sikandin ne egkulit, wey egtrabahu sikandin duma te me mangngateu ne etew ne matig-Huda wey matig-Hirusalim, ne tapey e alama te amey ku ne si Dabid.


text:
Peuyani a man‑e te me kayu ne sidar, sipris wey algum puun te Libanun, su nakanengneng a ne mangngateu ka me suluhuanen nu ne egpameled te kayu. Ne egsuhuen ku ka me suluhuanen ku eyew egbulig te me suluhuanen nu


text:
Egbayaran ku ka me suluhuanen nu ne egpameled te me kayu te sabeka ne gatus ne libu (100,000) ne saku ne harina, sabeka ne gatus ne libu (100,000) ne saku ne trigu, sabeka ne gatus wey sapulu ne libu (110,000) ne gelun ne binu, wey sabeka ne gatus wey sapulu ne libu (110,000) ne gelun ne lana te ulibu.”<pb/>


text:
Ne seini ka tabak ni Hiram ne Hari te Tiru te sulat ni Sulumun: “Tenged te geyinawa te Magbebaye te keet-etawan din, impahari ka nikandin kandan.”


text:
Ne migkahi pad man‑e si Hiram, “Egdayanen ka Magbebaye, ka Manama te Israil, ne miggimu te langit wey tane! Imbehayan din si Hari Dabid te matagseb ne anak wey napenu te katuenan wey salabutan, ne egpasasindeg te timplu para te Magbebaye, wey te palasyu ne eg-ugpaan din.<pb/>


text:
“Egpeenduenen ku si Huram-Abi<n>Te Hibruwanen: Iyan igpasabut te Huram se “Amey ku”.</n> ka mangngateu wey matagseb ne trabahanti.


text:
Kabuhalan ni Dan ka iney rin wey matig-Tiru ka amey rin. Mangngateu sikandin ne egpangimu te kasangkapan ne egpuun te bulawan, pelata, burunsi, putew, batu wey kayu, wey te peggimu te mahal ne hinabel ne malugtem, meilem, wey malalab. Mangngateu man‑e sikandin ne egpangulit te minsan nekey ne igpeyimu nu kandin. Ne egtrabahu sikandin duma te trabahanti nu wey te me trabahanti ne tapey e alama te amey nu ne si Dabid.


text:
Purisu, talahuren ne Sulumun, ipeuyan nu te me suluhuanen nu ka ingkahi nu ne trigu, sibada, lana te ulibu, wey binu,


text:
su egpameled key te me kayu diye te Libanun sumale te egkeilanganen nu. Ne iglawang ney re seini diye te dahat taman te Hupa, wey sikaniyud e ka eg-uyan kayi diye te Hirusalim.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbunsud te pegpasasindeg te timplu</t><br/><br/><t>(1 Hari 6:1-38)</t><br/>Ne impasinsus ni Sulumun ka langun ne lapu te Israil iling te inggimu te amey rin ne si Dabid wey nanengnengan din ne 153,600 sikandan langun.


text:
Ne pitu ne pulu ne libu (70,000) kandan ka me talaglaglag te me kasangkapan te pegbebaley wey ka walu ne pulu ne libu (80,000) kandan ka me talagperi te me batu diye te bubungan, wey ka tatelu ne libu wey hen‑em ne gatus (3,600) kandan ka me talagmandu te me trabahanti.<pb/>


text:
Nataman, imbunsuran e ni Sulumun ka pegpasasindeg te timplu te Magbebaye ne Manama diye te Hirusalim, diye te Bubungan ne Muriya, ka bubungan ne migpakita ka Magbebaye ki Dabid ne amey rin. Diye din seini ipasasindeg te natahuan te diekanan ni Arawuna<n>Diye te Hibruwanen wey te duma ne sinulat, ‘Urnan’.</n> ne Hibusihanen, sumale te ingkahi kandin ni Dabid.


text:
Migbunsud sikandin migpasasindeg te timplu te igkarangeb ne aldew te igkarangeb ne bulan, te igkeep‑at ne leg‑un te peghari din.


text:
Ne ka kalayat te pabunsuran te timplu te Manama daruwa ne pulu wey pitu (27) ne mitrus wey ka kaluag siyam ne mitrus. Inseked seini pinaahi te tapey ne sekeranan.


text:
Ne siyam ne mitrus ka kaluag te likansu diye te katangkaan te timplu iling kaluag te timplu. Ne tatelu ne pulu (30) ne palapala degma ka katikang kayi. Ne impulitan din ka seled kayi te neelin ne bulawan.


text:
Ne ka diye te seled te timplu impaalabatan din te kayu ne sipris wey impapulitan din te neelin ne bulawan wey ingkulitan seini te me palmira wey me keddina.


text:
Ne impapulitan din te bulawan ka intiru ne timplu—ka me lilliyungan, me sungkaleg te lekeb, me alabat, wey ka me gumawan. Ne impakulitan din te me kirubin<n>Ka kirubin, larawan te panalihan ne inggimu re te etew, wey egpekeiling seini te mananap ne due pakpak.</n> ka me alabat.<pb/>


text:
Ne inggimu rin ka Amana ne Matulus ne Sinabeng ne siyam ne mitrus ka katikang wey siyam ne mitrus ka kaluag. Impapulitan din seini te neelin ne bulawan ne daruwa ne pulu wey sabeka ne libu (21,000) ne kilu.


text:
Me bulawan degma ka me lansang ne inggamit ne tigliware te kilu ka kabehat. Impapulitan din degma te bulawan ka me alabat te sinabeng diye te dibabew.<pb/>


text:
Ne ka diye te Amana ne Matulus ne Sinabeng, impeyimuwan din te daruwa ne kirubin wey impapulitan din seini te bulawan.


text:
Ne ka kalayat te daruwa ne pakpak te kirubin ne nabekal, siyam ne mitrus. Ne ka tagse pulipusan te pakpak nekeuma diye te alabat,


text:
Ne ka kurtina ne in-elet diye te Amana ne Matulus ne Sinabeng, inggimu puun te linu ne meilem, malugtem, wey malalab-lalab, wey inteyian seini te larawan te me kirubin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka daruwa ne sungkaleg ne burunsi</t><br/><br/><t>(1 Hari 7:15-22)</t><br/>Ne migpeyimu man‑e si Sulumun te daruwa ne sungkaleg diye te tangkaan te timplu ne subla te sabeka ne pulu wey lalimma (15) ne mitrus ka kalayat. Ne ka tagse sungkaleg due ulu-ulu ne subla te daruwa ne mitrus ka kalayat.


text:
Ne migpeyimu man‑e si Sulumun te me keddina ne egpekeiling te me balieg wey insanggat din seini diye te me pupul te me sungkaleg. Migpeyimu man‑e sikandin te sabeka ne gatus (100) ne me prutas ne egngaranan te granada puun te burunsi wey impamitin din seini diye te me keddina.


text:
Ne impasasindeg din ka me sungkaleg diye te tangkaan te timplu, ka sabeka diye te igkakawanan ne balabahan, wey ka sabeka diye te igkahibang ne balabahan. Ne ka diye te igkakawanan ne balabahan, ingngaranan te Hakin, ne ka diye te igkahibang ne balabahan, ingngaranan te Buas.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kasangkapan te timplu</t><br/><br/><t>(1 Hari 7:23-51)</t><br/>Ne migpeyimu si Sulumun te altar ne burunsi ne siyam ne mitrus ka kalayat wey siyam degma ne mitrus ka kaluag wey hep‑at wey tenge ne mitrus ka katikang.


text:
Ne migpeyimu man‑e sikandin te bubuyahen ne pelenggana ne burunsi ne egtahuan te weyig ne egngaranan te Dahat. Subla te hep‑at ne mitrus ka kaluag wey subla te daruwa ne mitrus ka katikang, wey subla te sapulu wey tatelu (13) ne mitrus ka kalibusen.


text:
Ne diye te diddiralem te bibig te pelenggana, inlingutan dayan-dayani te daruwa ne dangdang te egpekeiling te me turu ne baka ne impareket. Me daruwa ne pulu (20) ne baka ka impareket te tagse mitrus.


text:
Senge-rangew ka kakepal te bibig te limuranan te weyig ne iling te bibig te ubab ne nekeiling te bulak ne liryu ne migpamukadkad. Egkatahuan seini te me sapulu wey walu ne libu (18,000) ne gelun ne weyig.


text:
Ne migpeyimu man‑e si Sulumun te sapulu (10) ne pelenggana ne lu‑luanan te igmanubad ne egtutungen. Impanahu din ka lalimma diye te igkakawanan ne balabahan wey ka lalimma diye te igkahibang ne balabahan. Ne ka weyig diye te bubuyahen ne pelenggana iyan igpanlu‑lu te me talagpanubad.<pb/>


text:
Ne migpeyimu si Sulumun te sapulu (10) ne bulawan ne tahuanan te sulu sumale te implanu. Ne intahu seini diye te timplu: lalimma ka diye te igkakawanan, wey lalimma degma ka diye te igkahibang.


text:
Migpeyimu pad man‑e sikandin te sapulu (10) ne lamisa wey intahu seini diye te timplu, lalimma ka diye te igkakawanan ne balabahan wey lalimma degma ka diye te igkahibang ne balabahan. Ne migpeyimu pad man‑e sikandin te sabeka ne gatus (100) ne yahung ne bulawan.<pb/>


text:
Ne inlamaan din ka timplu te maluag para te me talagpanubad wey duen pad man‑e malmaluag ne lama diye te lihawangan. Ne in-alad din ka me lama wey impeyimuwan din te me gumawan ne impamulitan te burunsi.


text:
Ne intahu din ka bubuyahen ne pelenggana ne egngaranan te Dahat diye te marani te elat-elat te igkakawanan ne balabahan wey dapit te igsile ne pikungan te timplu.<pb/>


text:
Miggimu degma si Huram-Abi te kuren, me pala, wey me yahung ne eggamiten te pegpabesik.<pb/>Neimpusan ded iya ni Huram-Abi ka langun ne impeyimu ni Sulumun te timplu te Manama. Seini ka immangimu rin:


text:
ka tahuanan te weyig ne egngaranan te Dahat wey ka sapulu wey daruwa (12) ne larawan te turu ne baka ne egpeunturan kayi;


text:
ka me kuren ne inggimu puun te tane, ka me pala, wey ka derakel ne tinidur.<pb/>Impasilak ka langun ne kasangkapan ne burunsi ne impeyimu ni Hari Sulumun ki Huram para te timplu te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Diye seini ipeyimu te Hari te napu te Hurdan ne himuwanan te kuren ne tane diye te eletanan te Sukut wey Sirida.


text:
Masulug amana ka burunsi ne inggamit ni Sulumun, sikan naa ka ware iya nanengnengi ke pila ne kilu ka nahamit langun.<pb/>


text:
Ne migpeyimu man‑e si Sulumun te seini ne me kasangkapan para te timplu te Manama: ka bulawan ne altar ne eg-unturan te egtutungen; ka me lamisa ne eg-unturan te paan ne ighalad diye te tangkaan te Manama;


text:
ka me tahuanan te sulu ne neelin ne bulawan wey ka me sulu kayi ne iyan igteng‑ew diye te Amana ne Matulus ne Sinabeng sumale te implanu;


text:
ka igmanempug te pebilu te sulu, ka me pelenggana, ka me tahuanan te insinsu, ka me tahuanan te baha ne neelin ne bulawan. Ka me gumawan te Amana ne Matulus ne Sinabeng, wey ka me gumawan diye te lama te timplu ne impamulitan te bulawan.<pb/>


text:
Ne neimpusan ded iya ni Sulumun ka pegpasasindeg te timplu te Magbebaye ne Manama. Ne impanines e ni Sulumun diye te sinabeng ne tinesanan diye te timplu te Manama ka me kasangkapan ne inhalad te amey rin ne si Dabid ne iyan ka pelata, ka bulawan, wey ka duma pad ne me kasangkapan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-uyan te Tahuanan te Kasabutan diye te timplu</t><br/><br/><t>(1 Hari 8:1-9)</t><br/>Ne impeumew ni Hari Sulumun diye te Hirusalim ka me pangulu te me matig-Israil, ka me pangulu te kabuhalan, wey ka me pangulu te me pamilya eyew eg-uyan te Tahuanan te Kasabutan te Magbebaye ne Manama puun te Siyudad ni Dabid ne iyan ka Hirusalim.<n>Te Hibruwanen: Siyun. Sabeka seini te me ngaran te Hirusalim.</n>


text:
Purisu, nanlibulung e sikandan langun diye te tangkaan ni Hari Sulumun, te timpu te Sahakeen te me Balungbalung te igkapitu ne bulan.


text:
Te nalibulung e ka me pangulu te me matig-Israil, intitiang e te me talagpanubad wey te me Libita ka Tahuanan te Kasabutan,


text:
wey in-uuyan dan e diye te timplu. Ne in-uuyan dan degma ka Balungbalung ne Temuwanan wey ka matulus ne me kasangkapan te timplu.


text:
Ne si Hari Sulumun wey ka langun ne kabuhalan ni Israil ne miglibulung diye te tangkaan te Tahuanan te Kasabutan, migpanubad te susuluhi amana ne karniru wey me baka ne kenad e egkaseel.


text:
Ne in-uyan e te me talagpanubad ka Tahuanan te Kasabutan te Magbebaye diye te ledled te matulus ne baley, diye te Amana ne Matulus ne Sinabeng te timplu. Ne intahu dan e seini diye te diralem te nekegtupu ne impabekal ne me pakpak te daruwa ne kirubin.


text:
Impabekal ka me pakpak te daruwa ne kirubin, sikan naa ka natel-eban kayi ka Tahuanan te Kasabutan lagkes ka me yayunganan.


text:
Mallayat ka me yayunganan wey nakatimpa seini te Amana ne Matulus ne Sinabeng. Piru kene de iya man‑e seini egkiteen diye te lihawangan. Ne diye ded iya seini taman kuntee.


text:
Ware lein ne tahu te Tahuanan te Kasabutan angin e te daruwa ne malumpayag ne me batu ne intahu ni Muwisis te diye sikandin te bubungan ne Sinay<n>Sinay: Hurib.</n> ka inged ne miggimu ka Magbebaye te kasabutan te me matig-Israil te peglihawang dan te Ihiptu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka kabantug te Magbebaye</t><br/>Pegkapenga dutu, nanlihawang e ka me talagpanubad puun te Matulus ne Sinabeng. Ne miglinis te pegkeetew ran ka langun ne me talagpanubad ne diye, minsan ke timpu ran te pegpamakey wey se kene.


text:
Ne ka me Libita ne me mangngulahing ne si Asap, si Himan, si Hidutun, wey ka me anak dan wey ka me karumaan dan, migmanasindeg diye te lenged te altar dapit te igsile. Migsaluub sikandan te mahal ne hinabel wey migparahing te me putew ne basalan, te me alpa, wey te me lira. Ne migparahing degma te igbales ne me trumpita ka sabeka ne gatus wey daruwa ne pulu (120) ne me talagpanubad.


text:
Ne iyan katungdanan te me talagparahing te trumpita wey te me mangngulahing, ka pegsabeka te pegdayan wey pegpasalamat diye te Magbebaye. Ne mig-ulahing e sikandan ne imbalesan te me trumpita, te putew ne basalan, wey te duma pad ne instrumintu ne eggamiten te pegdayan. Ne seini ka ulahingen dan:<pb/>“Meupiya ka Magbebaye;<pb/>kene egkabalbalawan ka geyinawa rin.”<pb/>Ne due gapun ne mig-empet te timplu te Magbebaye.


text:
Purisu, warad nakapabulus ka himu te me talagpanubad diye te timplu tenged te gapun, su napenu ma te katelesan te Magbebaye ka timplu rin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakiglalag ni Sulumun te keet-etawan</t><br/><br/><t>(1 Hari 8:12-21)</t><br/>Ne mig-ampu si Sulumun,<pb/>“He Magbebaye ne Manama, migkahi ka ne duen ka mig-ugpe te makepal ne gapun.<n>Te Hibruwanen: Makepal ne delem.</n><pb/>


text:
Ne taheed te migmanasindeg ka me etew te Israil, migtangke si Hari Sulumun kandan wey impanalanginan din e sikandan.


text:
‘Puun te timpu ne impalihawang ku ka keet-etawan ku puun te Ihiptu, ware siyudad ne in-alam ku puun te tane te me matig-Israil ne egpasasindehan ku te timplu eyew egkabantug a, wey ke mig-alam e naa te etew ne egkeyimu ne pangulu te keet-etawan ku ne me matig-Israil.


text:
Piru in-alam ku ka Hirusalim ne egpasasindehan te timplu ku, wey in-alam ku si Dabid eyew egpangulu te keet-etawan ku ne me matig-Israil.’ ”<pb/>


text:
Ne intahu ku kayi ka Tahuanan te Kasabutan te Magbebaye ne inggimu rin duma te me matig-Israil.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu ni Sulumun</t><br/><br/><t>(1 Hari 8:22-53)</t><br/>Ne diye te tangkaan te me matig-Israil, migsasindeg si Sulumun diye te tangkaan te altar te Magbebaye wey ingkayew rin ka me belad din.


text:
Te ware pad seini neyitabu, migpeyimu si Hari Sulumun te burunsi ne inlantawan ne subla te daruwa ne mitrus ka kalayat wey ka kaluag, wey subla te sabeka ne mitrus ka katikang. Diye din seini ipasasindeg te taliware te lama te timplu. Migsasindeg si Sulumun te inlantawan wey nataman, migpanimbuel e sikandin diye te tangkaan te keet-etawan te Israil ne ingkayew ka me belad din.


text:
Mig-ampu sikandin, “He Magbebaye, ne Manama te Israil, ware manama ne iling keykew diye te langit wey ke kayi naa te tane. Intuman nu ka kasabutan nu wey impapitew nu ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan diye te me suluhuanen nu ne migpamakey keykew te intiru ne pusung dan.


text:
Intuman nu ka insaad nu te suluhuanen nu ne si Dabid ne amey ku. Intuman nu kuntee ne aldew ka sika ne lalag nu.


text:
Ne kuntee, Magbebaye, ne Manama te Israil, tumana nu ka insaad nu te suluhuanen nu ne si Dabid ne amey ku. Migkahi ka, ‘Kene egkataman ka kabuhalan nu ne eghari te Israil ke egmatinumanen sikandan te me suhu ku iling te inggimu nu.’


text:
Purisu kuntee, he Magbebaye, ne Manama te Israil, tumana nu ka insaad nu te suluhuanen nu ne si Dabid.<pb/>


text:
“Piru eg-ugpe ke naa Manama kayi te tane duma te me etew? Ne minsan ka langit ne titikangi kene ma ne eleg ne eg-ugpaan nu, iyan naan pa iya seini se timplu ne impasasindeg ku!


text:
Piru pammineha nu ubag seini se peg-ampu te suluhuanen nu wey ka pegpeyid‑u-hid‑u rin, he Manama ku. Pammineha nu ka pegpangumew wey peg-ampu te suluhuanen nu


text:
wey tamengi nu ubag te aldew wey marusilem seini se timplu, ka baley ne ingkahi nu ne egkabantug ka ngaran nu. Pammineha nu ubag ka peg-ampu te suluhuanen nu kayi te timplu.


text:
Pammineha nu ubag ka pegpeyid‑u-hid‑u ku te suluhuanen nu wey te keet-etawan nu ne me matig-Israil ke eg-ampu key ne egtangke kayi te timplu. Pammineha key nikeykew puun te langit ne ugpaan nu wey pasayluwa key te me sale ney.<pb/>


text:
“Ke egbayungan ka sabeka ne etew ne nakasale te duma rin, wey eggendini sikandin te altar ne kayi te timplu eyew egpahunlibet ne ware sale din,


text:
pammineha nu sikandin puun te langit wey hukumi nu sikandan se daruwa—ka migbayung wey ka imbayungan. Legpari nu ka nakasale tenged te mareet ne neyimu rin, wey ipanengneng nu ne ware sale te seeye se ware neyimu ne mareet.<pb/>


text:
pammineha nu sikandan due te langit. Pasayluwa nu ka me sale dan, wey ipalibed nu sikandan diye te tane ne imbehey nu kandan wey te me kaap-apuan dan.<pb/>


text:
“Ke due bitil te inged dan wey ke duen naa karereetan ne egginguma kandan, ke egkaddeetan naa se me pinamula, ke duen naa me talangas wey me uled-uled naa ne egkeen te me pinamula, wey ke duen naa me kuntere ne eglusud te me siyudad dan, wey ke duen naa maddeet wey ke dalu naa ne egginguma kandan,


text:
pammineha nu sikandan due te langit ne ugpaan nu. Pasayluwa nu sikandan, wey ibehey nu kandan ka eleg te kandan ne hinimuwan, su nakanengneng ka te pusung dan. Sikeykew re iya ka nakanengneng te pusung te langun ne etew.


text:
Ne egkaaldek e sikandan keykew wey eg-ikul e sikandan keykew te intiru ne umul ran taheed te eg-ugpe sikandan te tane ne imbehey nu te me kaap-apuan ney.<pb/>


text:
“Ke due kene ne matig-Israil ne mig-ugpe diye te mariyu ne inged ne egpakarineg te kabantug nu, wey te karesen nu, wey eggendini sikandan eyew egsimba keykew, wey eg-ampu ne egtangke te seini ne timplu,


text:
“Ke eggendiye te giraanan ka keet-etawan nu sumale te suhu nu, wey eg-ampu sikandan ne egtangke kayi te siyudad ne in-alam nu, wey kayi te timplu ne impasasindeg ku para keykew,


text:
“Ke egpakasale sikandan keykew su ware ma etew ne kene egpakasale, ne tenged te kabelu nu kandan igbehey nu sikandan diye te me kuntere dan wey egpanguyanen sikandan diye te mariyu ne inged, wey ke marani naan de ne inged;


text:
ne emun ke egpakamaan-maan e sikandan diye te inged ne in-uyanan kandan, wey eg-inniyug te sale dan wey egpeyid‑u-hid‑u sikandan keykew wey egkahi, ‘Nakasale key—nekeyimu key te seyyup wey mareet.’


text:
Ke eg-inniyug sikandan te me sale dan ne egpuun te pusung dan diye te inged ne in-uyanan kandan wey eg-ampu sikandan ne egtangke te inged dan ne imbehey nu te me kaap-apuan dan wey te siyudad ne in-alam nu, wey te timplu ne impasasindeg ku para keykew,


text:
pammineha nu ka peg-ampu dan wey ka pegpeyid‑u-hid‑u ran due te langit ne ugpaan nu wey pangabangi nu sikandan. Pasayluwa nu ka keet-etawan nu ne nakasale keykew.<pb/>


text:
“Ne kuntee, he Manama ku, linglingaa nu ubag wey pammineha nu ka me peg-ampu ney keykew kayi te seini ne timplu.<pb/>


text:
“Ne kuntee, Magbebaye, hendini kad te timplu nu,<pb/>ka inged ne himelayanan nu,<pb/>ne natahuan te Tahuanan te Kasabutan ne palinneu te geem nu.<pb/>Egkaheram perem te me talagpanubad nu ka pegluwas nu kandan,<pb/>wey egkahale ka matinumanen ne keet-etawan nu.<pb/>


text:
He Magbebaye ne Manama,<pb/>kene nu samsamilii ka in-alam nu ne Hari.<n>Si Sulumun ka egkahiyen kayi ne Hari.</n><pb/>Sumsumana nu ka kene egkabalbalawan ne geyinawa nu ki Dabid ne suluhuanen nu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghalad te timplu</t><br/><br/><t>(1 Hari 8:62-66)</t><br/>Te pegkapenga ni Sulumun te mig-ampu, due hapuy ne migginguma puun te langit ne iyan nakatutung te egtutungen ne igmanubad wey te duma pad ne me halad, wey napenu ka timplu te katelesan te Magbebaye ne Manama.


text:
Te pegkakita te langun ne matig-Israil te hapuy ne migpuun te langit wey te katelesan te Magbebaye diye te ampew te timplu, miglangkeb e sikandan diye te tane wey indayan wey impasalamatan dan ka Magbebaye tenged te keupiya wey te geyinawa rin ne kene egkabalbalawan.<pb/>


text:
Migpanubad si Hari Sulumun te daruwa ne pulu wey daruwa ne libu (22,000) ne baka wey sabeka ne gatus wey daruwa ne pulu ne libu (120,000) ne karniru isip igpanubad ne egtutungen. Te seeye ne paahi, inhalad te Hari wey te langun ne matig-Israil ka timplu te Manama.


text:
Ne ka me talagpanubad, migmanasindeg diye te inteil ne egsasindehan dan, lagkes ka me Libita ne migmanggehen-gen te instrumintu ne eggamiten te pegdayan; ka me instrumintu ne impangimu dengan ni Hari Dabid eyew egparahingen te pegpasalamat te Magbebaye ne egkahi, “Kene egkabalbalawan ka geyinawa nu Manama te ware egtamanan.” Diye te egkatangkaan te me Libita ka me talagpanubad ne migparahing te me trumpita ran taheed te migsasindeg ka langun ne matig-Israil.<pb/>


text:
Ne inhalad ni Sulumun ka elat-elat ne baad te lama ne egkatangkaan te timplu te Magbebaye. Diye din tutunga ka immanubad wey ka tabe te impanubad para te keupianan su ka burunsi ne altar ne inggimu rin, kene man e eleg ne egtahuan te igpanubad ne egtutungen, te halad ne egkakeen, wey tabe.<pb/>


text:
Ne te igkawalu ne aldew, miglibulung sikandan eyew te pegsimba, su migsahakeen ma sikandan te peghalad dan te altar te pitu ne aldew, wey te pitu ne aldew ne Sahakeen te me Leeb.


text:
Te igkararuwa ne pulu wey tatelu (23) ne aldew te igkapitu ne bulan, impeuli e ni Sulumun ka me etew. Nahale-gale sikandan langun tenged te keupiya te Magbebaye ki Dabid, ki Sulumun, wey te keet-etawan din ne me matig-Israil.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakita te Manama ki Sulumun</t><br/>Neimpusan ded iya ni Sulumun ka pegpasasindeg te timplu te Magbebaye wey ka palasyu rin. Neyimu rin ka langun ne implanu rin te timplu wey te palasyu.


text:
Te sabeka ne marusilem, migpakita ka Magbebaye kandin wey migkahi, “Narineg ku ka peg-ampu nu wey in-alam ku seini ne inged isip timplu ne panubaran.


text:
Ne emun ke kene ku egpeuranen, wey ke igpakeen ku naa te me talangas ka me pinamula niyu, wey ke egpeuyanan ku naa te karereetan ka keet-etawan ku,


text:
wey egkataman, egpariralem e sikandan te pegkeetew ran, eg-ampu ne egpepangabang keddi, wey eg-inniyug te sale dan, egpamminehen ku sikandan puun te langit wey egpasayluwen ku sikandan te sale dan, wey egpanalanginan ku ka tane dan.


text:
Tenged te in-alam ku wey immatulus ku seini ne timplu eyew te pegpabantug te ngaran ku te ware egtamanan, egbantayan ku layun seini wey egtangguwen.


text:
Ne sikeykew, ke egmatinumanen ka keddi iling te amey nu ne si Dabid, wey eggimuwen nu ka langun ne imbanasal ku keykew, wey egtumanen nu ka me tulumanen wey ka me suhu ku,


text:
egpepabulusen ku egpaharia ka me kabuhalan nu te ware egtamanan. Seini degma ka insaad ku te amey nu ne si Dabid te pegkahi ku, ‘Kene egkaawe ka kabuhalan nu ne eghari kayi te Israil.’


text:
Piru ke eg-inniyug kew keddi wey egsupak kew te me balaud wey me suhu ne imbehey ku kaniyu, wey egpamakey wey egsimba kew te me diyus-diyus,


text:
egpaaween ku sikaniyu puun te tane ne imbehey ku kaniyu wey egbalaharen kud seini se timplu ne immatulus ku eyew te pegpabantug te ngaran ku. Ne eggimuwen ku seini ne eglelemetan wey egtampeleen te langun ne keet-etawan.<pb/>


text:
“Ne minsan ke mabantug seini ne timplu piru ka langun ne eglihad kayi egkeinu-inu wey egkahi, ‘Mania te in-engkeran te Magbebaye seini ne tane wey seini ne timplu?’<pb/>


text:
“Ne egtabak ka duma, ‘Neyitabu seini kandan su in-engkeran dan ma ka Magbebaye, ne Manama te kaap-apuan dan ne mig-angey kandan puun te Ihiptu. Ne migpamakey sikandan wey migsimba te duma ne me manama. Ne tenged due, impeuyanan sikandan te Magbebaye te karereetan.’ ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka neneyimu ni Hari Sulumun</t><br/><br/><t>(1 Hari 9:10-28)</t><br/>Ne migginguma te daruwa ne pulu (20) ne leg‑un ka pegpasasindeg ni Sulumun te timplu wey te palasyu rin.


text:
Nataman, impasasindeg din e man‑e ka me lungsud ne imbehey kandin ni Hiram ne Hari te Tiru, wey impeugpaan din te me matig-Israil.<pb/>


text:
In-abey rin degma impasasindeg ka Tadmur ne diye te disirtu wey impasasindeg din degma diye te Hamat ka langun ne siyudad ne egtinesan te me kasangkapan.


text:
Inlig‑enan din man‑e ka dibabew wey diralem ne baad te lungsud te Bit-Hurun. In-alad din seini te matikang wey makepal ne batu, wey impanahuan din te me gumawan wey me pagul.


text:
Impasasindeg din degma ka Baalat wey duma pad ne me siyudad ne tinesanan te me kasangkapan din, me karwahi rin, wey ugpaanan te me kudde din. Ne impasasindeg degma ni Sulumun ka langun ne implanu rin ne eggimuwen diye te Hirusalim, diye te Libanun, wey diye te langun ne inged ne sakup te migharian din.


text:
Piru ware pehesa patrabahuwa ni Sulumun ka me matig-Israil, ke kene, inggimu rin mule sikandan ne me sundalu, me upisyal te me sundalu, talag-uyan te karwahi, wey egmangudde.


text:
Due daruwa ne gatus wey lalimma ne pulu (250) kandan ne inggimu ni Sulumun ne me upisyal ne iyan egpangulu te me himu rin.<pb/>


text:
In-uyan ni Sulumun ka asawa rin ne anak te Hari te Ihiptu puun te Siyudad ni Dabid peendiye te palasyu ne impeyimu rin para te asawa rin. Su migkahi sikandin, “Kene ne meupiya ne eg-ugpe ka asawa ku diye te palasyu ni Dabid ne Hari te Israil su matulus ne inged ka intahuan te Tahuanan te Kasabutan te Magbebaye ne Manama.”<pb/>


text:
Ne migpanubad si Sulumun te egmanutungen diye te altar te Magbebaye ne impeyimu rin diye te tangkaan te likansu te timplu.


text:
Migpanubad sikandin tagse aldew sumale te insuhu ni Muwisis. Migpanubad sikandin te Aldew te Peggimeley, Sahakeen te Iyam ne Bulan, wey te tatelu ne sahakeen tagse leg‑un ne iyan ka Sahakeen te Paan ne Ware Patulin, ka Sahakeen te me Pegsawit, wey ka Sahakeen te me Leeb.


text:
Ne in-ikul ni Sulumun ka impanulu te amey rin ne si Dabid—impunduk-punduk din ka me talagpanubad eyew eggimu te me himu ran. Ne ka me Libita iyan egpangulu te me etew te pegdayan wey te pegbulig te me talagpanubad ne eggimu te aldew-aldew ne himu ran. Ne impunduk din man‑e ka me talagbantey te gumawan te timplu eyew egbantey te tagse gumawan sumale te insuhu ni Dabid ne suluhuanen te Manama.


text:
Intuman dan wey ni Sulumun ka langun ne insuhu ni Hari Dabid meyitenged te me talagpanubad wey te me Libita, wey te me tinesanan.<pb/>


text:
Natuman ka langun ne impeyimu ni Sulumun para te timplu, puun te pegpasasindeg te pabunsuranan taman te neimpusan e seini. Purisu, neimpusan ka timplu te Magbebaye.<pb/>


text:
Ne miggendiye si Sulumun te Isiyun-Gibir wey te Ilat ne marani te ilis te Malalab ne Dahat te tane te Idum.


text:
Ne impeuyanan ni Hiram te me barku si Sulumun ne imparumaan te me mangngateu ne me trabahanti rin te me barku. Ne nangendiye sikandan te Upir duma te me suluhuanen ni Sulumun wey in-angey ran diye ka me sapulu wey hen‑em ne libu (16,000) ne kilu ne bulawan, wey in-uyan dan seini diye ki Hari Sulumun.<pb/>


text:
<br/><t>Miggendiye ki Sulumun ka rayna te Siyiba</t><br/><br/><t>(1 Hari 10:1-13)</t><br/>Te pegkarineg te rayna te Siyiba te kabantug ni Sulumun, miggendiyad e sikandin te Hirusalim eyew eg-el-elehan si Sulumun pinaahi te malised ne me inse. Indumaan ka rayna te masulug ne me suluhuanen, wey mig-uyan sikandan te me kamil ne indulanan te me peemut, bulawan, wey te me mahal ne batu. Te pegginguma ran, in-inse din e ki Sulumun ka langun ne inse ne diye te suman-suman din.


text:
nana-naayan sikandin. Nana-naayan degma sikandin te pegkakita rin te pegkeen ne diye te lamisa te Hari, ka pegkateil te me upisyal rin, ka pegpamakey te me suluhuanen din kandin wey te me talagsendad te binu, wey te pegkukumbale dan, wey te egtutungen ne igpanubad ne impanubad ni Sulumun diye te timplu te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Piru wara a migpalintutuu te seeye ne guhuren taman te pegginguma ku kayi wey te pegkakita ku te seini se langun. Ka malehet, mariyu-diyu bes de ka guhuren ne narineg ku meyitenged te katagseb nu, su amana bes pad ne dakel ka katagseb nu du te narineg ku.


text:
Egdayanen ka Magbebaye ne Manama nu ne nahale te peggimu keykew ne Hari eyew eghari para kandin. Tenged te inggeyinawaan te Manama nu ka Israil, wey igkeupii rin ne kene egkaawe ka seini ne nasud, inggimu ka nikandin ne Hari dan eyew eggimu te eleg ne peggukum wey te katareng.”<pb/>


text:
Ne imbehayan din te me hep‑at ne libu (4,000) ne kilu ne bulawan ka Hari wey te masulug amana ne peemut, wey mahal ne me batu. Ware egpekeiling te kasulug te peemut ne imbehey te rayna te Siyiba ki Sulumun.<pb/>


text:
Timul pad kayi, ka me trabahanti ni Hari Hiram wey ni Sulumun ne mig-uyan te me bulawan puun te Upir, mig-uyan degma te me kayu ne almug wey te me mahal ne batu.


text:
Ne impeyimu ni Hari Sulumun ka me kayu ne haheran te timplu te Magbebaye, te palasyu rin, wey ka duma impeyimu rin ne lira wey me alpa ne para te me talagparahing. Ware iling kayi ne egkakita dengan diye te Huda.<pb/>


text:
Ne imbehey degma ni Hari Sulumun ka langun ne imbuyu te rayna te Siyiba. Masulug pad ka imbehey ni Sulumun du te imbehey te rayna. Purisu, mig-uli e sikandin diye te nasud din duma te me suluhuanen din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka karatuan ni Sulumun</t><br/><br/><t>(1 Hari 10:14-25)</t><br/>Tagse leg‑un, egpakarawat si Sulumun te me daruwa ne pulu wey tatelu ne libu (23,000) ne kilu ne bulawan,


text:
ware pad labet te egpanguyanen te me nigusyanti. Ne mig-uyan degma ka langun ne me Hari te Arabya wey ka me gubirnadur te Israil diye ki Sulumun te me bulawan wey pelata.


text:
Ne migpeyimu ka Hari te dakel ne trunu ne egpuun te panayew te ilipanti, wey impapulitan din seini te neelin ne bulawan.


text:
Due hen‑em ne ang-ang peendiye te trunu rin, wey due diekanan din ne bulawan. Ne due unturanan te belad te tagse kilid te trunu wey due larawan te liyun ne impasasindeg diye te tagse kilid kayi.


text:
Ne due man‑e me barku rin ne eg-unturan te me suluhuanen ni Hiram, ne layun eggendiye te Tarsis. Egdunggu seini kasabeka te tagse tatelu ne leg‑un ne egdulanan te me bulawan, pelata, panayew te ilipanti, me aliwas, wey me pabu.<pb/>


text:
Ne egkabagget ne egpakigkita kandin ka langun ne Hari eyew te pegpammineg te katagseb ne imbehey te Manama kandin.


text:
Ne tagse leg‑un, due egpakigkita kandin ne eg-uyan te me dasag ne me kasangkapan ne inggimu puun te pelata wey bulawan, me kumbale, me mira, me peemut, me kudde, wey me mula.<pb/>


text:
Ne due hep‑at ne libu (4,000) ne me kulungan ni Sulumun ne para te me kudde din wey te me karwahi rin. Due man‑e sapulu wey daruwa ne libu (12,000) ne me kudde<n>wey ke egmangudde naa.</n> ne intahu din te me siyudad ne tahuanan te karwahi, wey diye te Hirusalim ne mig-ugpaan din.


text:
Ne migmandu sikandin te langun ne Hari puun te Weyig ne Iyupratis taman te tane te me Pilistihanen wey te eletanan te Ihiptu.


text:
Te timpu ne iyan mighari si Sulumun te Israil, egpekeiling naan de te me batu ka pelata diye te Hirusalim tenged te kasulug kayi. Ne ka me kayu degma ne sidar, egpekeiling naan de te me kayu ne sikumuru ne diye te lenlen te me bubungan te Huda<n>Te Hibruwanen: Sipila.</n> tenged te kasulug kayi.


text:
<br/><t>Ka malepet ne guhuren te peghari ni Sulumun</t><br/><br/><t>(1 Hari 11:41-43)</t><br/>Ka duma pad ne guhuren meyitenged te peghari ni Sulumun puun te an-anayan taman te katamanan, nasulat diye te Sinulat ni prupita Natan, wey diye te Impanagne ni Ahiyas ne matig-Silu, wey diye te Immakita ki Idu ne migpangguhud degma meyitenged te peghari ni Hirubuwam ne anak ni Nibat.


text:
Diye si Sulumun mig-ugpe te Hirusalim te peghari din te intiru ne Israil te hep‑at ne pulu (40) ne leg‑un.


text:
Ne migpatey sikandin wey diye isabal te insabalan te me kaap-apuan din, diye te Siyudad ni Dabid ne amey rin. Ne si Rihubuwam ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Nabaad ka migharian</t><br/><br/><t>(1 Hari 12:1-20)</t><br/>Miggendiye si Rihubuwam te Sikim su diye ma miglibulung ka langun ne etew te Israil eyew eggimuwen sikandin ne Hari.


text:
Te pegkarineg dutu ni Hirubuwam ne anak ni Nibat, mig-uli e sikandin diye te Israil su diye ma sikandin nekeugpe te Ihiptu te pegpallahuy rin ki Hari Sulumun.


text:
Ne impeumew e si Hirubuwam te me matig-Israil. Ne migparumeey e sikandan peendiye ki Rihubuwam wey migkahi,


text:
“Impangasngas key te amey nu patrabahuwa. Ne kuntee ke egpaag-agkapan nu re seini, wey kene key amana nikeykew egpatrabahuwen, egpamakey key keykew.”<pb/>


text:
Ne ingkahiyan ni Hari Rihubuwam sikandan, “Libed kew kayi te igkatelu ne aldew.” Purisu, migmanguli e ka keet-etawan.<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “Ke egpapitew ka te keupiya nu kandan, eg-upianan nu sikandan te eglalag, wey igbehey nu kandan ka imbuyu dan, egkeyimu ne me suluhuanen nu sikandan te ware egtamanan.”<pb/>


text:
Piru ware palintutuuwa ni Rihubuwam ka tambag te me buyag wey nasi migpatambag te me bate-bate ne iling din te idad ne neyimu ne me talagtambag din.


text:
Mig-inse sikandin kandan, “Nekey ka igkatambag niyu ne igtabak ku te me etew ne egkeupian ne egpaagkapan ku ka impatrabahu te amey ku kandan?”<pb/>


text:
Ne migtabak ka me bate-bate, “Seini itabak nu te keet-etawan ne migkahi keykew te impangasngas sikandan te amey nu te trabahu, wey mighangyu keykew ne kene nud sikandan igpangasngas te trabahu, ‘Suble e pad te amey ku.’<n>Te Hibruwanen: makepal pad ka tindiriisek ku du te liwaraan te amey ku.</n>


text:
Ke impangasngas kew te amey ku te trabahu, igpangasngas ku pad iya man‑e sikaniyu. Ke indusaan kew te amey ku te maheteng de ne lampes, egdusaan ku sikaniyu te lampes ne egpakamaperes te laplap niyu.”<pb/>


text:
Purisu te pegginguma te tatelu ne aldew, si Hirubuwam wey ka me etew, miglibed e diye ki Rihubuwam sumale te ingkahi rin kandan.


text:
Ware pammineha te Hari ka keet-etawan te imbuyu dan su igkeupii ma te Manama seini eyew egkatuman ka impalalag din ki prupita Ahiyas ne matig-Silu meyitenged ki Hirubuwam ne anak ni Nibat.<pb/>


text:
Te nanengnengan te me matig-Israil ne ware pammineha te Hari ka imbuyu dan, ingkahiyan dan e ka Hari,<pb/>“Ware labet ney keykew, kabuhalan ni Dabid!<pb/>Nekey naa se egkapanunud ney te kabuhalan ni Hisi?<pb/>Balahad kad e te migharian nu!<pb/>Apas kew e me matig-Israil, egmanguli kid e diye te me ugpaan<n>Te Hibruwanen: diye te me balungbalung.</n> ta!”<pb/>Purisu, migmanguli e ka me matig-Israil.


text:
Ne impeendiye ni Hari Rihubuwam diye te me matig-Israil si Aduram, ka impatameng din te impangasngas din te trabahu, piru imbatu sikandin te me matig-Israil taman te napatey. Te pegkarineg ni Rihubuwam dutu, mig-iyal-iyal e sikandin mig-untud te karwahi rin wey miggendiyad e te Hirusalim.


text:
<br/><t>Ka pegsapad ni prupita Simayass ki Rihubuwam</t><br/><br/><t>(1 Hari 12:21-24)</t><br/>Pegginguma ni Rihubuwam diye te Hirusalim, inlibulung din e ka me kabuhalan ni Huda wey ni Binhamin. Nakalibulung sikandin te 180,000 ne me bahani eyew egpakiggira te me matig-Israil wey eggawi te migharian din.


text:
“Kahii nu si Rihubuwam ne anak ni Sulumun, ne Hari te Huda, wey ka langun ne kabuhalan ni Huda wey ni Binhamin,


text:
te migkahi a se Magbebaye, ‘Kene kew bubunu te me karumaan niyu wey uli kew e. Neyitabu seini langun su igkeupii ku seini.’ ” Purisu, migpalintutuu sikandan te Magbebaye wey warad miglusud ki Hirubuwam.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-alad ni Rihubuwam te me siyudad</t><br/>Diye mig-ugpe si Rihubuwam te Hirusalim wey migpasasindeg sikandin te me siyudad eyew egmalig‑en ka Huda.


text:
ka Sura, ka Ayalun, wey ka Hibrun. Sika ka me siyudad te Huda wey te Binhamin ne in-alad te matikang wey makepal ne batu.


text:
Inlig‑enan din seeye se alad ne matikang, wey makepal ne batu wey impanahuan din te me kumandir. Ne imbehayan din sikandan te egkeenen, mentika te ulibu, wey binu.


text:
Insangkap din degma te me kalasag wey me deldeg ka seini ne me siyudad eyew egmalig‑en pad seini. Purisu, nahen-genan din ka Huda wey ka Binhamin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggendiye te Huda te me talagpanubad wey me Libita</t><br/>Ne ka me talagpanubad wey ka me Libita ne mig-ugpe diye te nalein-lein ne inged te Israil miggendiye ki Rihubuwam.


text:
In-engkeran te me Libita ka tane dan wey karatuan dan wey miggendiye sikandan te Huda wey te Hirusalim tenged su ingkenaan man e sikandan ni Hirubuwam wey te me anak din ne egpamakey te Magbebaye isip me talagpanubad.


text:
Ne mig-alam si Hirubuwam te me talagpanubad din eyew egpamakey diye te me panubaran diye te me bubungan wey egpangulu te pegsimba te kambing ne me diyus-diyus wey te baka ne me diyus-diyus ne impeyimu rin.


text:
Ne ka me matig-Israil ne migpuun te duma ne tribu te Israil ne egkeupian ne egpabulus egpamakey te Magbebaye, ka Manama te Israil, migsundul te Libita diye te Hirusalim eyew egpanubad diye te Magbebaye, ka Manama te kaap-apuan dan.


text:
Nakalig‑en sikandan te migharian te Huda wey nakabulig te peghari ni Rihubuwam ne anak ni Sulumun te tatelu ne leg‑un su intuman dan ma ka Manama, iling te me timpu te peghari ni Dabid wey ni Sulumun.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pamilya ni Rihubuwam</t><br/>Ne mig-asawa si Rihubuwam ki Mahalat ne anak ni Hirimut. Ka amey ni Hirimut iyan si Dabid wey ka iney rin iyan si Abihail ne anak ni Iliyab ne anak ni Hisi.


text:
Nataman, mig-asawe e man‑e si Rihubuwam ki Maaka ne anak ni Absalum. Ne nakaanak sikandin ki Abiyas, ki Itay, ki Sisa, wey ki Silumit.


text:
Inggeyinawaan ni Rihubuwam si Maaka ne anak ni Absalum du te langun ne me asawa rin. Due sapulu wey walu (18) ne asawa rin wey hen‑em ne pulu (60) ne me duwey rin. Ne daruwa ne pulu wey walu (28) ka anak din ne me lukes wey hen‑em ne pulu (60) ka anak din ne malitan.


text:
Ne in-alam ni Rihubuwam si Abiyas ne anak dan ki Maaka isip labew te me anak din su igkeupii rin ne sikandin ka egkeyimu ne Hari.


text:
Mig-ay-ayaran ni Rihubuwam te egpamehey te me katungdanan ka me anak din wey intalagtag din sikandan diye te me siyudad te Huda wey te Binhamin ne in-alad te matikang wey makepal ne batu. Impamehayan din sikandan te langun ne ingkeilangan dan, wey impamitawan din sikandan te me malitan ne igmaasawa kandan.<pb/>


text:
<br/><t>Inlusuran te me Ihiptuhanen ka matig-Huda</t><br/><br/><t>(1 Hari 14:25-28)</t><br/>Te migmalig‑en e ka peghari ni Rihubuwam, wey migmaresen e sikandin, warad e sikandin migpalintutuu te balaud te Magbebaye ne Manama. Ne iling ded degma ka inggimu te me matig-Israil.


text:
Te igkalalimma ne leg‑un te peghari ni Rihubuwam, inlusuran e ni Sisak ne Hari te Ihiptu ka Hirusalim tenged te warad sikandan migmatinumanen te Magbebaye.


text:
Miglusud si Sisak ne due sabeka ne libu wey daruwa ne gatus (1,200) ne karwahi, hen‑em ne pulu ne libu (60,000) ne me sundalu ne migmangudde, wey me sundalu ne kene egkaseel tenged te kasulug ne egpuun te Ihiptu, te Libya, te Sukut, wey te Itiyupiya.


text:
Ne naahew ran ka me siyudad ne in-alad te matikang wey makepal ne batu diye te Huda, wey migpabulus sikandan ka miglusud diye te Hirusalim.<pb/>


text:
Ne miggendiye si prupita Simayas ki Rihubuwam wey te me pangulu te Huda ne miglibulung diye te Hirusalim ka migpallahuy ki Sisak wey migkahi kandan, “Seini ka ingkahi te Magbebaye, ‘Imbalahad a nikaniyu purisu egbalaharen ku degma sikaniyu diye ki Sisak.’ ”<pb/>


text:
Ne migpariralem ka me pangulu te Israil wey ka Hari te pegkeetew ran wey migkahi, “Matareng iya ka Magbebaye.”<pb/>


text:
Te pegkakita te Magbebaye ne migpariralem sikandan te pegkeetew ran, impanengneng din e si Simayas, “Tenged te migpariralem sikandan te pegkeetew ran, kene ku red egdereetan sikandan. Ke kene egluwasen ku sikandan. Kene ku red igpasalerep kandan ka langet ku te Hirusalim pinaahi ki Sisak.


text:
Piru igpeuripen ku pad sikandan kandin eyew egpakanengneng sikandan ne meupiya ka egpamakey keddi du te egpamakey te me Hari te duma ne me nasud.”<pb/>


text:
Purisu, inlusuran iya ni Sisak ka Hirusalim. Impanguwa rin ka me karatuan diye te timplu te Magbebaye wey te palasyu te Hari. Impanguwa rin ka langun, lagkes ka me kalasag ne bulawan ne impeyimu ni Sulumun.


text:
Ne tagse eggendiye ka Hari te timplu te Magbebaye, egduma kandin ka me talagtameng ne eg-uyan te kalasag wey iglibed dan ded ka kalasag diye te malig‑en ne tinesanan kayi.


text:
Tenged te pegpariralem ni Rihubuwam te pegkeetew rin, naawe ka langet te Magbebaye kandin, wey ware sikandin dereeti. Ne migmatubung e man‑e ka Huda.<pb/>


text:
Purisu, migpabulus ka peghari ni Rihubuwam te Hirusalim. Hep‑at ne pulu wey sabeka (41) ka idad din te migbunsud sikandin mighari. Mighari sikandin te sapulu wey pitu (17) ne leg‑un diye te Hirusalim, ka siyudad ne in-alam te Magbebaye puun te langun ne tribu te Israil ne iyan ka inged ne diye egsimbaa ka Magbebaye. Si Naama ne Amunihanen ka iney ni Rihubuwam.


text:
Mareet ka hinimuwan ni Rihubuwam su ware ma sikandin migpangananey te Magbebaye te intiru ne pusung din.<pb/>


text:
Ka langun ne neyimu ni Rihubuwam puun te an-anayan taman te katamanan wey ka listaan te pamilya rin nasulat diye te Sinulat ni prupita Simayas wey ni prupita Idu. Te timpu te peghari ni Rihubuwam, layun de sikandan egpahiggireey ki Hirubuwam.


text:
Te napatey e si Rihubuwam, insabal sikandin diye te sabalanan te me kaap-apuan din te Siyudad ni Dabid. Ne si Abiyas e ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbubunu ni Abiyas ki Hirubuwam</t><br/><br/><t>(1 Hari 15:1-8)</t><br/>Te igkasapulu wey walu (18) ne leg‑un te peghari ni Hirubuwam, migbunsud e mighari si Abiyas te Huda.


text:
Mighari sikandin te tatelu ne leg‑un diye te Hirusalim. Si Maaka<n>Te duma ne sinulat, ‘Mikayas’.</n> ne anak ni Uryil ne matig-Gibiya ka iney rin.<pb/>Ne migpabunuey si Abiyas wey si Hirubuwam.<pb/>


text:
Miglusud si Abiyas duma te hep‑at ne gatus ne libu (400,000) ne me bahani ne amana nabasbas, ne mig-andam degma si Hirubuwam te walu ne gatus ne libu (800,000) ne me bahani ne amana degma nabasbas.<pb/>


text:
Te pegginguma te me sundalu te Huda diye te kabubunganan te Ipraim, migsasindeg si Abiyas diye te puntul te Bubungan ne Simiraim, wey migbalbalukan ne migkahi, “Pammineg ka keddi, he Hirubuwam wey sikaniyu se langun ne me matig-Israil!


text:
Ware kew bes nakanengneng te ka Magbebaye ne iyan ka Manama te Israil ka miggimu te ware egtamanan ne kasabutan,<n>Te Hibruwanen: Kasabutan te asin.</n> ne si Dabid de wey ka kabuhalan din ka eghari te intiru ne Israil te ware egtamanan?


text:
Miglibulung keykew ka me umbeg ne me etew ne ware migtahud ki Rihubuwam ne anak ni Sulumun. Bate-bate pad si Rihubuwam te seeye ne timpu wey ware pad hanew te langun-langun, wey kene pad egpakasukul kaniyu.


text:
Ne kuntee, egsukul kew te migharian te Magbebaye ne impanguluwan te kabuhalan ni Dabid tenged te masulug ka sundalu niyu, wey in-uyan niyu ka me diyus-diyus ne nati te baka ne bulawan ne impeyimu ni Hirubuwam.


text:
Immandeldel niyu ka me kabuhalan ni Aarun wey ka me Libita ne me talagpanubad te Magbebaye, wey mig-alam kew te me talagpanubad iling te inggimu te duma ne nasud. Due te kaniyu, egkaayun ne egkeyimu ne talagpanubad te me diyus-diyus ka minsan hentew ne egmatulus te pegkeetew rin ne eg-uyan te turu ne baka wey pitu ne buuk ne lukesan ne karniru.<pb/>


text:
“Piru para kanami, ka Magbebaye iyan ka Manama ney, wey kene ney egsupaken sikandin. Ne ka me kabuhalan de ni Aarun ne me talagpanubad ka migpamakey te Magbebaye, wey ka me Libita re ka migbulig kandan.


text:
Maselem wey marusilem egpanubad sikandan diye te Magbebaye te egtutungen ne igpanubad wey te meemut ne insinsu. Intahu dan ka paan diye te lamisa ne in-isip ne malinis. Ne tagse marusilem, egpareketan dan ka me sulu ne diye te tahuanan ne bulawan. Intuman ney ka suhu te Magbebaye ney piru in-engkeran niyu mule sikandin.


text:
Ne kuntee pitew kew, migduma ka Manama kanami isip pangulu ney. Andam e ne egparahing ka me talagpanubad te me trumpita eyew egpakiggira kaniyu. Sikaniyu se me matig-Israil, kene kew bubunu te Magbebaye, ka Manama te me kaap-apuan niyu, su kene kew egpanalu.”<pb/>


text:
Taheed te miglalag pad si Abiyas, migsuhu e si Hirubuwam te me sundalu rin ne eglingkus te me sundalu ni Abiyas eyew egpasampayan sikandan te eglusud.<pb/>


text:
Te peglilingey te me sundalu te matig-Huda, nakita ran e ka me kuntere diye te keinniyuhan dan, wey ka duma diye te katangkaan dan. Purisu migpabulig sikandan te Magbebaye. Ne imparahing e te me talagpanubad ka me trumpita ran.


text:
Ne migpanguleyi te meemen ka me matig-Huda. Te pegpanguleyi dan, intalu te Manama si Hirubuwam wey ka langun ne matig-Israil. Impanalukunan ni Abiyas wey te me sundalu te matig-Huda si Hirubuwam wey ka langun ne matig-Israil.


text:
Namallahuy ka me matig-Israil, wey imparereetan<n>Te Hibruwanen: Imbehey.</n> sikandan te Manama te me matig-Huda.


text:
Natalu iya natamtamani ni Abiyas wey te me sundalu rin ka me matig-Israil. Nekeyimatey sikandan te lalimma ne gatus ne libu (500,000) ne me bahani ne me matig-Israil ne amana nabasbas.


text:
Purisu, natalu te me matig-Huda ka me matig-Israil te seeye ne timpu su migsalig ma sikandan te Magbebaye, ka Manama te me kaap-apuan dan.<pb/>


text:
Intalukunan ni Abiyas si Hirubuwam wey naahew rin ka me siyudad te Bitil, Hishana, wey Iprun lagkes ka me lungsud ne nakalingut kayi.


text:
Warad nakalibed ka kabantug ni Hirubuwam isip maresen ne Hari te timpu ni Abiyas, wey indusaan sikandin te Magbebaye wey migpatey e sikandin.<pb/>


text:
Ne migmalig‑en ka peghari ni Abiyas. Nakaasawa sikandin te sapulu wey hep‑at (14) wey nakaanak sikandin te daruwa ne pulu wey daruwa (22) ne me lukes wey sapulu wey hen‑em (16) ne me malitan.


text:
Ka duma pad ne guhuren meyitenged te peghari ni Abiyas lagkes ka me lalag din, wey ka me hinimuwan din, nasulat diye te Sinulat ni prupita Idu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Asa te Huda</t><br/>Ne migpatey e si Abiyas wey insabal diye te Siyudad ni Dabid. Ne si Asa ne anak din ka migsubal kandin mighari, wey ware samuk te Huda te sapulu (10) ne leg‑un.


text:
Impangawe din ka me altar te diyus-diyus wey ka me panubaran diye te me bubungan. Impanlupet din man‑e ka eglimlimuan ne me batu wey impameled din ka me sungkaleg ne larawan te diyus-diyus ne si Asira.


text:
Ne insuhu ni Asa ka keet-etawan te Huda ne egpangananey sikandan te Magbebaye, ka Manama te me kaap-apuan dan, wey te pegtuman te balaud din, wey te suhu din.


text:
Impahuhus din degma ka me panubaran diye te me bubungan wey ka me altar ne tutunganan te me insinsu diye te langun ne siyudad te Huda. Sikan naa ka ware samuk te migharian te peghari din.


text:
Te timpu te ware samuk, nakapasasindeg sikandin te me siyudad te Huda ne in-alad te matikang wey makepal ne batu. Ware gubut te seeye ne leg‑un su imbehayan ma sikandin te keupianan te Magbebaye.


text:
Ne ingkahiyan din ka me matig-Huda, “Eg-alaren ta te batu ka seini ne me siyudad, wey egpalingutan ta te me matikang ne baley, wey egpamaggulan ta ka me gumawan. Kanta red seini se tane su mig-ikul ki ma te Magbebaye ta wey imbehayan ki nikandin te keupianan minsan hendei ne inged.” Sikan naa ka napasasindeg dan ka me siyudad wey migmatubung sikandan.


text:
Ne due tatelu ne libu ne gatus (300,000) ne etew ni Asa ne me matig-Huda ne naatul te derakel ne me kalasag wey me deldeg. Due degma daruwa ne gatus wey walu ne pulu ne libu (280,000) ne me etew rin ne me matig-Binhamin ne miggehen-gen te dereisek ne kalasag, wey me talagpane sikandan. Me bahani sikandan langun.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbubunu te matig-Itiyupiya</t><br/>Nataman, inlusuran sikandan ni Sira ne matig-Itiyupiya<n>Te Hibruwanen: Kusihanen.</n> duma te libu-libu ne me sundalu wey tatelu ne gatus (300) ne me karwahi. Ne nekeuma sikandan diye te inged te Marisa.


text:
Ne insinug-ung sikandan enni Asa eyew egpakiggira kandan. Migpangandam sikandan eyew egpakiggira diye te napu te Sipata te Marisa.


text:
Ne mig-ampu si Asa te Magbebaye, ne Manama rin. Migkahi sikandin, “He Magbebaye, warad lein ne egpakabulig te etew ne luyeg ne egkuntere te mannekal ne etew, ke kene sikeykew re. Bulihi key Magbebaye, ne Manama ney, su migsuladlad key ma keykew. Ne miggendini key eyew egpakiggira te seini se susuluhi ne sundalu pinaahi te ngaran nu. He Magbebaye, sikeykew ka Manama ney, kene nu tuhuti ne egkatalu ka te etew.”<pb/>


text:
Sikan naa ka natalu te Magbebaye ka me matig-Itiyupiya diye te tangkaan ni Asa wey te me sundalu te me matig-Huda. Ne namallahuy e ka me matig-Itiyupiya,


text:
wey intalukunan sikandan ni Asa wey te me sundalu rin taman te Girar. Nahule sikandan langun su in-amin ma sikandan pangimatayi te Magbebaye wey te me sundalu rin. Ne masulug amana ka neuyan te me sundalu te Huda ne naahew ran.


text:
Impanlusuran dan ka langun ne me bariyu ne marani te Girar su ingginaaldek ma te Magbebaye ka me mahinged te seeye ne me bariyu wey masulug ka naahew ran su masulug ma ka me karatuan te seeye ne me inged.


text:
Inlusuran dan man‑e ka me balungbalung te me talagbantey te me ayam, wey impanuyuk dan ka susuluhi ne me karniru wey ka me kamil. Nataman, miglibed e sikandan diye te Hirusalim.<pb/>


text:
<br/><t>Ka lalag ni Asariyas</t><br/>Ne miglene ka Panisingan te Manama ki Asariyas ne anak ni Udid.


text:
Ne miggendiye sikandin ki Hari Asa eyew egtemu kandin wey migkahi, “Pammineg ka Hari Asa wey sikaniyu se langun ne matig-Huda wey matig-Binhamin. Ke eg-ugpe kew duma te Magbebaye ne Manama, eg-ugpe degma sikandin duma kaniyu. Ke egpangananey kew kandin, egbulihan kew nikandin. Piru ke eg-engkeran niyu sikandin, eg-engkeran kew degma nikandin.


text:
Naluhey ne timpu ne ware migpamakey te malehet ne Manama ka me matig-Israil, ware talagpanubad ne egpanulu kandan, wey ware balaud ne eg-ikulen dan.


text:
Piru te nasumpitan e sikandan, miglibed e sikandan te Magbebaye ne Manama te Israil. Migpangananey sikandan kandin wey narineg din sikandan.


text:
Te seeye ne timpu, kene ne meupiya ne eggiphipanew, su due kasamuk te keet-etawan ne nangugpe te nakalingut ne me inged.


text:
Egmeeg-ehetey ka me nasud wey ka me siyudad tenged su insamuk ma sikandan te Manama pinaahi te langun-langun de iya ne kalised.


text:
Te pegkarineg ni Asa te seeye ne me lalag wey te pegpanagne ni Asariyas ne anak ni Udid, nabagget<n>Te Hibruwanen: nakanekal-nekal.</n> sikandin. Impangawe din ka makaalat-halat ne me diyus-diyus te intiru ne tane te Huda wey te Binhamin, wey lagkes ka diye te me lungsud ne naahew rin puun te bubungan te Ipraim. In-ay-ayaran din ka altar te Magbebaye ne egkatangkaan te likansu te timplu te Magbebaye.<n>Te Hibruwanen: likansu te Magbebaye ne Manama.</n><pb/>


text:
Impalibulung din ka langun ne me matig-Huda wey ka me matig-Binhamin wey ka me matig-Ipraim, me matig-Manasis, wey me matig-Simyun ne miglemung kandan. Su masulug ma ka me matig-Israil ne migpangalaglag diye te Huda te nakita ran ne migduma kandin ka Magbebaye ne Manama rin.


text:
Miglibulung sikandan diye te Hirusalim te igkatatelu ne bulan te igkasapulu wey lalimma (15) ne leg‑un te peghari ni Asa.


text:
Te seeye ne aldew migpanubad sikandan diye te Magbebaye te pitu ne gatus (700) ne baka wey pitu ne libu (7,000) ne karniru puun te naahew ran te pegpakiggira.


text:
Ne miggimu sikandan te kasabutan ne egpangananey te Magbebaye, ne Manama te me kaap-apuan dan te intiru ne pusung dan wey te gimukud dan.


text:
Ne migpahunlibet pad man‑e sikandan ne eggimatayan ka langun ne kene egpangananey te Magbebaye, ka Manama te Israil, bate ma wey se buyag, lukes ma wey se malitan.


text:
Migpahunlibet sikandan diye te Magbebaye duma te pegpanagyawan, pegkuleyi, pegparahing te me trumpita, wey te me sungey te karniru.


text:
Nahale ka langun ne matig-Huda te pegpahunlibet dan su puun ma te pusung dan ka pegpahunlibet dan. Migpangananey sikandan te Magbebaye te intiru ne pusung dan, wey narineg din sikandan. Ne ware ipasamuk sikandan te Magbebaye te me kuntere dan ne nakalingut kandan.<pb/>


text:
Ne impaawe ni Hari Asa ka apu din mismu ne si Maaka te pegkarayna, su migpasasindeg ma sikandin te me diyus-diyus ne sungkaleg ne si Asira. Impepameled ni Asa, impepangguley ka me diyus-diyus ne sungkaleg, wey impasilaban din e seini diye te Napu te Kidrun.


text:
Minsan ke ware naamin naawe ka me panubaran diye te me bubungan te Israil, matinumanen amana si Asa te Magbebaye te intiru ne umul rin.


text:
Ne in-uyan din ka matulus ne kasangkapan ne inggimu rin wey te amey rin diye te timplu te Manama lagkes ka me pelata, bulawan, wey duma pad ne kasangkapan.


text:
Ne ware gubut ne neyitabu taman te igkatatelu ne pulu wey lalimma (35) ne leg‑un te peghari ni Asa.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglusud te Israil te Huda</t><br/><br/><t>(1 Hari 15:17-22)</t><br/>Te igkatatelu ne pulu wey hen‑em (36) ne leg‑un te peghari ni Asa, inlusuran ni Baasa ne Hari te Israil ka Huda. In-alad ni Baasa te matikang wey makepal ne batu ka siyudad te Rama eyew ware minsan hentew ne egpakalihawang wey egpakaseled diye te inged ni Asa ne Hari te Huda.


text:
Seeye naa ka ingkuwa ni Asa ka me pelata wey ka me bulawan puun te sinabeng ne tinesanan te timplu te Magbebaye ne Manama wey te palasyu rin, wey impeuyan din seini diye ki Bin-Hadad ne Hari te Sirya ne diye mig-ugpe te Damasku. Impanahaan din si Bin-Hadad te migkahi,


text:
“Eggimu ki te kasabutan ne egpalapihey ki, iling te inggimu te me amey ta. Ne kua nu naa ka impeuyan ku keykew ne pelata wey bulawan. Ne tempuha nud naa ka peglapig nu ki Baasa ne Hari te Israil eyew eg-awe e sikandin te tane ku.”<pb/>


text:
Ne mig-uyun si Bin-Hadad ki Hari Asa, wey migpeuyan sikandin te me pangulu te sundalu rin ne eglusud te me siyudad te Israil, wey naahew ran ka Iyun, ka Dan, ka Abil-Mayim, wey ka langun ne me siyudad ne tinesanan diye te Naptali.


text:
Te pegkarineg dutu ni Baasa, migsanggel e sikandin ka eg-alad te Rama wey in-engkeran din e ka himu.


text:
Ne insuhu ni Hari Asa ka me lukes te Huda ne egpanguen ka me batu wey me geed ne inggamit ni Baasa diye te Rama. Ne inggamit e degma seeye ni Asa eyew eggimuwen ne matikang, wey makepal ne alad te Giba wey Mispa.<pb/>


text:
<br/><t>Si prupita Hanani</t><br/>Te seeye ne timpu miggendiye si prupita Hanani ki Hari Asa diye te Huda wey ingkahiyan din sikandin, “Tenged te migsuladlad ka te Hari te Sirya wey ware diye te Magbebaye nu, egpakapallahuy e nasi puun keykew ka me sundalu te Hari te Sirya.<n>‘egpakapallahuy e nasi puun keykew ka me sundalu te Hari te Sirya’ iyan igpasabut se ‘kene nud e egkatalu pad ka me sundalu te Hari te Sirya.’</n>


text:
Ware ke bes nakasuman-suman ke nekey ka natamanan te me matig-Itiyupiya wey matig-Libya ne susuluhi ne me sundalu, me karwahi wey te migmangudde? Tenged te pegsuladlad nu te Magbebaye, impatalu rin sikandan kaniyu.


text:
Egpipitew ka Magbebaye te intiru ne kalibutan eyew egbehey te keseg te seeye se mapahetpet ne egsalig kandin. Keungelan ka inggimu nu, puun kuntee masulug e ka eglusud keykew.”


text:
Ne nabelu-belu si Asa te prupita, tenged dutu impaprisu rin sikandin. Te seeye ded ne timpu, imbaybayaran din patamtamani ka duma ne keet-etawan din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka katammanan te peghari ni Asa</t><br/><br/><t>(1 Hari 15:23-24)</t><br/>Ne ka neneyimu ni Asa puun te an-anayan taman te katamanan, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Huda wey te Israil.


text:
Ne te igkatatelu ne pulu wey siyam (39) ne leg‑un te peghari ni Asa, duen e dalu te paa rin, wey miglahetlet seini. Piru minsan ke duen e dalu rin, ware ded iya man‑e sikandin migpangananey te Manama su diye mule te me talagbawi.


text:
Ne migpatey<n>Te Hibruwanen: miggibat sikandin duma te me amey rin.</n> si Asa te igkeep‑at ne pulu wey sabeka (41) ne leg‑un te peghari din.


text:
Diye sikandin isabal te sulung ne sabalanan ne impeyimu rin mismu eyew egsabalan kandin diye te Siyudad ni Dabid. Diye isabal sikandin te neempet te me peemut wey migduruluk ka me etew eyew egbantug kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Neyimu si Hihusapat ne Hari</t><br/>Si Hihusapat ne anak ni Asa ka migsubal kandin mighari wey inlig‑en din ka peghari din eyew egpakasukul te Israil.


text:
Intahuan din te me sundalu ka langun ne me siyudad te Huda ne in-alad te matikang wey makepal ne batu wey migtahu sikandin te me kampu te sundalu te intiru ne Huda, wey te me siyudad te Ipraim ne naahew te amey rin ne si Asa.


text:
Migduma ka Magbebaye ne Manama ki Hihusapat su te an-anayan ne leg‑un te peghari din, in-ikul rin ma ka inggimu ni Dabid ne kaapuan din. Ware migpangananey sikandin te me Baal,


text:
ke kene diye de te Manama te kaapuan din. Intuman din ka me suhu te Manama, wey ware sikandin mig-ikul te egbatasanen te me matig-Israil.


text:
Purisu, inlig‑en te Magbebaye ka migharian din. Ne migdasahan sikandin te langun ne matig-Huda sikan naa ka naratu sikandin wey amana sikandin tahura.


text:
Maahet-ahet sikandin ne migpamakey te Magbebaye wey impangawe din man‑e ka me panubaran diye te me bubungan wey ka me sungkaleg ne larawan ni Asira diye te Huda.<pb/>


text:
Te igkatelu ne leg‑un te peghari din, impeyipanew rin ka me upisyal rin ne si Bin-Hail, si Ubadiyas, si Sakariyas, si Nitanil wey si Mikiyas eyew egpanulu te Balaud te Manama diye te me siyudad te Huda.


text:
Duma ran ka me Libita ne si Simayas, si Nitaniyas, si Sibadiyas, si Asahil, si Simiramut, si Diyunatan, si Aduniyas, si Tubiyas, wey Tubaduniyas wey ka me talagpanubad ne si Ilisama wey si Hihuram.


text:
In-uyan dan ka Baseen te me Balaud te Magbebaye wey impanulu dan seini diye te keet-etawan te langun ne me siyudad te Huda.<pb/>


text:
<br/><t>Ka kabantug ni Hihusapat</t><br/>Ne naaldek te Magbebaye ne Manama ka langun ne me migharian ne nakalingut te Huda, sikan naa ka ware egpakiggira ki Hihusapat.


text:
Ne mig-uyan ka duma ne me Pilistihanen te dasag ne pelata diye ki Hihusapat. Ne mig-uyan degma ka me matig-Arabya te pitu ne libu wey pitu ne gatus (7,700) ne me lukesan ne karniru wey pitu ne libu wey pitu ne gatus (7,700) ne me lukesan ne kambing.


text:
Ne migmabantug e amana si Hihusapat. Migpasasindeg sikandin diye te Huda te me malig‑en ne me baley ne me matikang wey me siyudad ne tinesanan.


text:
Dakel ka nenakatines diye te me tinesanan ne diye te siyudad te Huda.<pb/>Due degma mangngateu wey mabbulut ne me bahani rin diye te Hirusalim.


text:
Ka me sundalu rin nalista sumale te tagse me kabuhalan dan ne impunduk-punduk te tigsenge-libu (1,000). Ne si Adnak ka pangulu te tatelu ne gatus ne libu (300,000) ne mabbulut ne me bahani;


text:
ne ka seup kandin iyan si Diyuhanan ne due sakup ne daruwa ne gatus wey walu ne pulu ne libu (280,000) ne me sundalu;


text:
ne ka seup kandin iyan si Amasiyas ne anak ni Sikri ne due sakup ne daruwa ne gatus ne libu (200,000) ne me bahani. Maahet-ahet sikandin ne mig-uney-uney ne migpamakey te Magbebaye.


text:
Ne seini ka me pangulu puun te me pamilya ne kabuhalan ni Binhamin: si Iliyada ka sabeka ne bahani ne due sakup ne daruwa ne gatus ne libu (200,000) ne me sundalu ne naatul te me piet wey me kalasag.


text:
Si Hihusabad ne due nabbasbas ne me sundalu ne sabeka ne gatus wey walu ne pulu ne libu (180,000) ne naatul te me panganiban te pegpakiggira.


text:
Migpamakey sikandan langun diye ki Hari Hihusapat. Ne duen pad man‑e intahu te Hari ne me sundalu diye te me siyudad te Huda ne in-alad te matikang wey makepal ne batu.<pb/>


text:
<br/><t>Si prupita Mikiyas wey si Hari Ahab</t><br/><br/><t>(1 Hari 22:1-28)</t><br/>Naratu si Hihusapat wey amana tahura sikandin. Migpakigsabeka sikandin ki Hari Ahab pinaahi te pegpaasaweey te me anak dan.


text:
Te peglihad te pila ne leg‑un, miggendiye si Hihusapat ki Ahab diye te Samarya. Ne miggilang si Ahab te masulug ne karniru wey baka eyew te pegtahud ki Hihusapat. Ne ingginalig ni Ahab si Hihusapat ne eglusuran dan ka Ramut-Gilyad.


text:
Mig-inse si Ahab ki Hihusapat, “Menu, egkarumaan e red nikeykew ka eglusud diye te Ramut-Gilyad?”<pb/>Ne migtabak si Hihusapat, “Nasabeka kid e wey ka keet-etawan ta, purisu egdumaan ku sikeykew ka egpakiggira.”


text:
Ne migkahi pad ma-e si Hihusapat ki Ahab, “Piru eg-inse ki pad te Magbebaye ne Manama ke nekey ka iglalag din.”<pb/>


text:
Purisu, impeumew ni Ahab ka me prupita ne hep‑at ne gatus (400) wey mig-insaan din sikandan, “Egpakabubunu key naa diye te Ramut-Gilyad wey ke kene?”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Bubunu kew su egpepanaluwen kew te Manama.”<pb/>


text:
Ne migtabak ka Hari te Israil, “Duen pad, si Mikiyas ne anak ni Imla. Piru egkeepes a kandin su egkeelin de ne mareet ka igtagne din keddi; ware meupiya.”<pb/>Migtabak si Hihusapat, “Kene ka lalag te iling due.”<pb/>


text:
Purisu, impeumew ni Ahab ka sabeka ne upisyal wey ingkahiyan, “Angaya nu si Mikiyas ne anak ni Imla.”<pb/>


text:
Te seeye ne timpu, migsaluub ka daruwa ne Hari te kumbale dan te pegkahari. Migpinnuu sikandan diye te me trunu ran ne diye te diekanan ne diye te gumawan te Samarya. Ne migpanagne diye te tangkaan dan ka me prupita.


text:
Seeye naa ka migkahiyan si Mikiyas te seeye se insuhu ne egpahuhuren, “Nenekeg-iling ka langun ne ingkahi te me prupita ne egpakareeg ka Hari, sikan naa, keilangan ne sikan ded degma ka igkahi nu.”


text:
Piru migkahi si Mikiyas, “Egpahunlibet a te neuyag ne Magbebaye ne Manama ku te iyan ku re iglalag ka igpalalag din keddi.”<pb/>


text:
Te pegginguma ni Mikiyas diye te Hari, mig-insaan sikandin te Hari, “Mikiyas, eglusuran ney naa ka Ramut-Gilyad wey ke kene?”<pb/>Ne migtabak sikandin, “Lusuri niyu wey egpanalu kew su igbehey seini kaniyu.”<pb/>


text:
Piru migkahi si Ahab kandin, “Kapapila kud e sikeykew pepahunlibeta ne sikan de se malehet ilalag nu te ngaran te Magbebaye.”


text:
Migpabulus migkahi si Mikiyas, “Pammineha niyu ka lalag te Magbebaye. Nakita ku ka Magbebaye ne migpinnuu te trunu rin, wey migsasindeg ka langun ne panalihan te langit diye te igkakawanan ne belad din wey diye te igkahibang din.


text:
Ne migkahi ka Magbebaye, ‘Hentew ka eglimbung ki Ahab ne Hari te Israil ne eglusud te Ramut-Gilyad eyew egpatey sikandin diye?’ Ware nekeg-iling ka tabak te me panalihan.


text:
Nataman, due panisingan ne migsasindeg diye te tangkaan te Magbebaye wey migkahi, ‘Sikeddiey ka eglimbung kandin.’ Mig-inse ka Magbebaye, ‘Egmenuwen nu naa te eglimbung?’


text:
Ne migtabak sikandin, ‘Eggendiya a wey egpeuubaten ku ka me prupita ni Ahab.’ Ne migkahi ka Magbebaye, ‘Hendiye kad wey himuwa nu sika wey egkeubatan nu sikandin.’ ”<pb/>


text:
Ne migkahi si Mikiyas, “Seeye ka neyitabu. Impeuyanan te Magbebaye seini se me prupita nu te panisingan ne egpeuubaten keykew. Igkeupii te Magbebaye ne egkareetan ka.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpatey ni Ahab</t><br/><br/><t>(1 Hari 22:29-35)</t><br/>Purisu, miglusud diye te Ramut-Gilyad si Ahab ne Hari te Israil wey si Hihusapat ne Hari te Huda.


text:
Ne insuhu te Hari te Sirya ka me kumandir te me talag-uyan te me karwahi ne kene egpabunuen te minsan hentew angin e te Hari te Israil.


text:
Te pegkakita te me kumandir te me talag-uyan te me karwahi ki Hihusapat, kahiyen dan ne sikandin ka Hari te Israil, purisu indugpu dan sikandin eyew egbunuen. Ne migpangananey si Hihusapat te Magbebaye. Ne impepariyu te Magbebaye seeye se egdugpu kandin.


text:
Te sasangan pad ka gira, due etew ne egpanalasew re due egpamane wey nasuhat ka Hari te Israil. Diye sikandin nasuhat te temuwanan te igdingding te lawa ne insaluub din. Purisu, migkahi sikandin diye te talag-uyan te karwahi rin, “Ipariyu a nikeykew su napalian a.”


text:
Ne migmasumpit pad ka gira te seeye ne aldew, wey nakasandig naan de si Hari Ahab diye te karwahi rin ne nakatangke diye me matig-Sirya taman te maapun. Ne migpatey e sikandin te peglineb te aldew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ehet te prupita ki Hihusapat</t><br/>Nekeuli si Hihusapat te baley rin diye te Hirusalim ne ware namenu.


text:
Ne insinug-ung sikandin ni prupita Hihu ne anak ni Hanani wey migkahiyan, “Mania te migbulihan nu wey inggeyinawaan nu ka miggimu te mareet wey ingkalangeti te Magbebaye ne Manama? Nabelu ka Magbebaye keykew.


text:
Piru duen ded meupiya ne neyimu nu su impangguhus nu ma ka me sungkaleg ne larawan te diyus-diyus ne si Asira, wey migpakannekal ka migpangananey te Manama.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka neneyimu ni Hihusapat</t><br/>Diye mig-ugpe si Hihusapat te Hirusalim, piru impamayaan din ka Birsiba taman diye te bubungan te Ipraim wey impalibed din ka keet-etawan diye te Magbebaye, ka Manama te me kaap-apuan dan.


text:
Due in-alam din ne me talewukum te langun ne tane wey diye te me siyudad te Huda ne in-alad te matikang wey makepal ne batu.


text:
Impanpanayan din sikandan te miggenendue, “Sumsumana niyu ay-ayari te kene kew pad eggukum su ka peggukum niyu kene ne para te etew, ke kene, para te Manama, wey egduma sikandin te peggukum niyu.


text:
Purisu, kaaldeki niyu ka Magbebaye wey tanud-tanud kew te himu niyu su kene sikandin egkeupian ne egbaliyungen niyu ka eleg ne peggukum wey ke duen naa eglapihan niyu wey ke egdawat kew naa te sagpeng te be‑be.”<pb/>


text:
Ne mig-alam degma si Hihusapat te me Libita diye te Hirusalim, me talagpanubad wey me pangulu te pamilya te me matig-Israil eyew iyan eggusey te nakasupak te Balaud te Magbebaye wey te me apulanan. Diye sikandan mig-ugpe te Hirusalim.


text:
Seini ka insuhu kandan: “Keilangan ne egpamakey kew te Magbebaye te intiru ne pusung niyu ne due pegkaaldek, wey pegkamatinumanen.


text:
Ke due kasu ne igpewusey kaniyu te me karumaan niyu ne mig-ugpe diye te me siyudad dan—kasu meyitenged te peggimatey, pegsupak te balaud wey ke me suhu naa wey ke me tulumanen—keilangan ne egpanpanayan niyu sikandan ne kene eggimu te mareet diye te tangkaan te Manama su eyew kene sikandan egpakasalerep te langet din, wey sikaniyu degma. Sika himuwa niyu eyew kene kew egpakasale.


text:
Emun ke due eggusayen niyu ne nakasupak te Balaud te Magbebaye ne kene niyu egkewusey, si Amariyas ne Labew ne Talagpanubad ka eggusey due. Ne emun ke due eggusayen niyu ne meyitenged te Hari ne kene niyu egkewusey, si Sibadiyas ne anak ni Ismail ne pangulu te me kabuhalan ni Huda ka eggusey due. Ne egbulig kaniyu ka me Libita isip me upisyalis niyu. Pakannekal kew ne eggimu te me katungdanan niyu, wey egdumaan kew te Magbebaye ka eggimu te meupiya.”<pb/>


text:
<br/><t>Impepanalu te Magbebaye si Hihusapat</t><br/>Nataman, inlusuran si Hihusapat te me Muwabihanen, me Amunihanen wey te duma ne me Miyunihanen.


text:
Due me etew ne miggendiye ki Hihusapat wey migkahi, “Amana ne masulug ka me sundalu ne eglusud keykew ne egpuun te inged ne Idum diye te talipag te Namatey ne Dahat. Diyad e sikandan te Asasuntamar.” (Lein ne ngaran te In-Gidi ka Asasuntamar.)


text:
Ne naaldek si Hihusapat wey migpangananey sikandin te Magbebaye. Ne migsuhu sikandin ne kene egkeen ka langun ne etew te intiru ne Huda.


text:
Ne miglibulung diye te Hirusalim ka keet-etawan ne egpuun te langun ne me siyudad te Huda eyew egpangananey te Magbebaye.<pb/>


text:
Ne migsasindeg si Hihusapat diye te tangkaan te keet-etawan te Huda wey te Hirusalim diye te tangkaan te iyam ne lama te timplu te Magbebaye.


text:
Ne migkahi sikandin, “He Magbebaye, ne Manama te kaap-apuan ney, Manama ka ne diye te langit. Sikeykew ka migmandu te langun ne migharian te kalibutan. Maresen ka amana wey ware egpakasukul keykew.


text:
He Manama ney, impaawe nu ka nangugpe te seini ne inged eyew iyan e egpakakamuney ka keet-etawan nu ne me matig-Israil. Ka seini ne inged, imbehey nu te me kabuhalan ni Abraham ne alukuy nu wey kandan e te ware egtamanan.


text:
Mig-ugpe e sikandan kayi wey impasasindehan e te timplu eyew te pegbantug te ngaran nu. Ne migkahi sikandan,


text:
‘Ke due egginguma kanami ne karereetan, gira, peggukum, pegpeyimmimatayey wey ke gutas naa, eggendini key re te seini ne timplu su kayi ma ka katelesan nu. Egpangananey key keykew te timpu te egkeyirapan key wey egtabaken key nikeykew, wey egpangabangan.’<pb/>


text:
“Ne kuntee nakita nu ka me matig-Amun, ka me matig-Muwab, wey ka me mahinged te Bubungan ne Siir ne ware nu palusuri te me matig-Israil te pegpuun dan pad te Ihiptu; ka me etew ne inliharan dan de wey ware dan pangimatayi.


text:
Piru kuntee, iyan dan de igbales ka eglusud eyew egkadeldel key te tane ne imbehey nu kanami isip karatuan ne inggaat para kanami.


text:
He Manama ney, kene nu bes sikandan eglegparan? Ware igpakasukul ney te susuluhi ne me sundalu ne eglusud kanami. Ware key nakanengneng ke nekey ka eggimuwen ney, piru egsalig key keykew.”<pb/>


text:
Taheed te migsasindeg ka langun ne lukes te Huda duma te dereisek ne me bate, te me asawa ran wey te me anak dan,


text:
in-umaan te Panisingan te Magbebaye si Hahasil ne migsasindeg duma kandan. Si Hahasil anak ni Sakariyas. Si Sakariyas anak ni Binaya. Si Binaya anak ni Hiil. Ne si Hiil anak ni Mataniya ne Libita ne kabuhalan ni Asap.


text:
Ne migkahi sikandin, “Pammineg kew se nangugpe te Huda wey te Hirusalim wey sikeykew degma Hari Hihusapat. Seini ka inlalag te Magbebaye kaniyu, ‘Kene kew kaaldek wey ke kaawei naa te kabagget tenged te susuluhi ne me sundalu, su ka Manama ka egpakiggira, kene ne sikaniyu.


text:
Kaaselem, tupangi niyu sikandan te eglusud. Egkakita niyu sikandan ne egtakereg te Sis diye te ilis te napu dapit te igsile te disirtu te Hiruwil.


text:
Kenad ne sikaniyu pad ka egpakiggira kandan. Andama niyu ka pegkeetew niyu wey pitawa niyu ka eggimuwen te Magbebaye ne egpangabang kaniyu. Kene kew kaawei te kabagget, me matig-Huda wey me matig-Hirusalim. Hendiyei niyu sikandan kaaselem wey egdumaan kew te Magbebaye.’ ”<pb/>


text:
Ne miglangkeb diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama si Hihusapat wey ka langun ne matig-Huda wey me matig-Hirusalim eyew te pegdayan kandin.


text:
Ne migsasindeg ka me Libita ne egpuun te kabuhalan ni Kuhat wey ni Kura eyew egdayan te heemeni ne laheng diye te Magbebaye, ka Manama te Israil.<pb/>


text:
Te maselem-selem pad, miggendiyad e ensi Hihusapat te disirtu diye te Tikuwa. Taheed te nangipanew sikandan, migsanggel si Hihusapat wey migkahi, “Pammineha a nikaniyu, me matig-Huda wey me matig-Hirusalim! Palintutuu kew te Magbebaye, ne Manama niyu, wey egkalig‑en kew. Palintutuu kew te me prupita rin wey egpanalu kew.”


text:
Pegkapenga rin te eglalag te me etew, mig-alam e sikandin te me mangngulahing ne eggun‑a kandan ne eg-ulahing te pegdayan te Magbebaye tenged te matulus ne katelesan din. Ne seini ka in-ulahing dan, “Egpasalamatan ta ka Magbebaye tenged te geyinawa rin ne kene egkabalbalawan.”<pb/>


text:
Te migbunsud e sikandan ka mig-ulahing te pegdayan, impeg-uney e te Magbebaye ka me sundalu te me matig-Muwab, me matig-Amun, wey me mahinged te Bubungan ne Siir ne eglusud perem te Huda, sikan naa ka nahule sikandan.


text:
Inlusuran te me sundalu te matig-Amun wey te matig-Muwab ka me mahinged te Bubungan ne Siir wey naamin dan sikandan te eggimatey. Te naamin dan e sikandan te eggimatey, sikandan e degma ka migpeyimmimatayey.


text:
Te pegginguma te me sundalu te Huda diye te puntul te bubungan diye te disirtu, napantew ran ka nammatey ne me kuntere ne nekeyibat de te tane. Ne ware sabeka ne nakapallahuy.<pb/>


text:
Purisu, miggendiye ensi Hihusapat eyew egpanguwa te susuluhi ne me kasangkapan, egkengakeen, igsaluub wey duma pad ne mahal ne kasangkapan wey nakita ran ne susuluhi ka me ayam dan. Migtatelu ne aldew sikandan ka eglaglag tenged te kasulug te me kasangkapan.


text:
Te igkeep‑at e ne aldew, miglibulung sikandan diye te napu ne egngaranan te Biraka wey migdayan sikandan te Magbebaye diye. Seeye ka egpuunan ne ingngaranan seeye te napu te Biraka<n>Te Hibruwanen ne linalahan, ‘Panalangin’ ka igpasabut te lalag ne ‘Biraka’.</n> taman kuntee.


text:
Ne mig-uli e sikandan langun diye te Hirusalim ne impanguluwan ni Hihusapat. Nahale-gale amana sikandan su impepanalu ma sikandan te Magbebaye te me kuntere dan.


text:
Te pegginguma ran diye te Hirusalim, migleus e sikandan diye te timplu te Magbebaye wey migparahing sikandan te me alpa, lira wey me trumpita.


text:
Naaldek ka langun ne nakalingut ne migharian te pegkarineg dan te pegpakig-ehet te Magbebaye te me kuntere te Israil.


text:
Purisu due keupianan te migharian ni Hihusapat su ware ma ipasamuk sikandan te Magbebaye te me kuntere dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka katammanan ne peghari ni Hihusapat</t><br/><br/><t>(1 Hari 22:41-50)</t><br/>Sika ka guhuren te peghari ni Hihusapat te Huda. Migbunsud sikandin mighari te tatelu ne pulu wey lalimma (35) ka idad din. Mighari sikandin diye te Hirusalim te daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne leg‑un. Si Asuba ne anak ni Silhi ka iney rin.


text:
In-ikul ni Hihusapat ka inggimu te Amey rin ne si Asa, inggimu rin ka meupiya diye te tangkaan te Magbebaye.


text:
Piru ware naawe ka me panubaran diye te me bubungan, wey kene ne mapahetpet ka me etew te pegpamakey ran te Manama te kaap-apuan dan.<pb/>


text:
Ka duma pad ne guhuren te peghari ni Hihusapat, puun te an-anayan taman te katammanan, nasulat diye te Sinulat ni Hihu ne anak ni Hanani ne nalagkes diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Israil.<pb/>


text:
Te katammanan, migpakigsabeka si Hihusapat ne Hari te Huda ki Ahasiyas ne Hari te Israil ne mareet se hinimuwan.


text:
Migpasabutey sikandan ne egpangimu te me barku ne igpeendiye te Tarsis, wey diye dan seini himuwa te Isiyun-Gibir.


text:
Ne ingkahiyan si Hihusapat ni prupita Ilisir ne anak ni Dudabahu ne matig-Marisa, “Tenged te migpakigsabeka ke ma ki Ahasiyas, egguhusen te Magbebaye ka impangimu niyu ne me barku.” Purisu, nagguhus iya ka me barku wey kenad e egpekeendiye te Tarsis.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Hihuram te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 8:17-24)</t><br/>Ka me suled ni Hihuram iyan si Asariyas, si Hihil, si Sakariyas, si Asariyas, si Mikail, wey si Sipatiyas. Me anak sikandan langun ni Hihusapat ne Hari te Huda.


text:
Impandasahan sikandan ni Hihusapat te masulug ne pelata wey bulawan, mahal ne me kasangkapan, wey te me siyudad te Huda ne in-alad te matikang wey makepal ne batu. Piru si Hihuram ka imbehayan din te migharian su sikandin ma ka panganey.


text:
Te migmalig‑en e ka peghari ni Hihuram diye te migharian te amey rin, impeyimatayan din e ka langun ne me suled din, lagkes ka duma ne me upisyal te Israil.<pb/>


text:
In-ikul rin ka mareet ne me hinimuwan te me Hari te Israil, iling te inggimu te me kabuhalan ni Ahab, tenged su nakaasawa ma sikandin te anak ni Ahab. Mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama.


text:
Piru ware dereeti te Magbebaye ka Huda tenged te kasabutan din ki Dabid ne egpabulus eghari<n>Te Hibruwanen: egbehey te sulu.</n> ka me kabuhalan din te ware egtamanan.<pb/>


text:
Ne miggendiye si Hihuram te inged ne Idum duma te me upisyal rin wey te langun ne kumandir te talag-uyan te me karwahi rin. Inlingutan sikandan te me matig-Idum, piru impangimatayan din wey te me sundalu rin ka me matig-Idum te pegkamarusilem.


text:
Taman kuntee migsupak ded te Huda ka me matig-Idum. Te seeye ded ne timpu, migsupak e degma te Huda ka Libna su in-engkeran ma ni Hihuram ka Magbebaye, ka Manama te me kaap-apuan dan.


text:
Ne miggimu man‑e si Hihuram te me panubaran diye te me bubungan te Huda ne iyan migpuunan ne migsimbe e te me diyus-diyus ka me matig-Hirusalim wey ka me matig-Huda wey nakapariyu e te Manama.<pb/>


text:
Ne impeuyanan ni prupita Ilyas si Hihuram te sulat ne miggenendue, “Seini ka ingkahi te Magbebaye, ka Manama te kaapuan nu ne si Dabid, ‘Ware nu ikula ka inggimu te amey nu ne si Hihusapat wey te apu nu ne si Asa ne Hari te Huda.


text:
Ne iyan nu nasi in-ikul ka inggimu te me Hari te Israil ne iyan migpuunan ne migsimbe e te me diyus-diyus ka me matig-Huda wey me matig-Hirusalim, iling te inggimu te pamilya ni Ahab. Impangimatayan nu man‑e ka me suled nu ne meupiya pad keykew.


text:
Purisu, egdusaan te Magbebaye ka keet-etawan nu, me anak nu, me asawa nu, wey egdereetan din ka langun ne karatuan nu. Subla ne masumpit ka dusa ne egkasalerep niyu.


text:
Egkabaybayaran ka te subla ne kasakit te getek nu te tagse aldew ne iyan egpuunan ne eglihawang ka bituka nu.’ ”<pb/>


text:
Ne imbanasalan te Magbebaye ka me Pilistihanen wey me matig-Arabya ne mig-ugpe te marani te me matig-Itiyupiya eyew egkabelu ki Hihuram.


text:
Ne inlusuran dan ka Huda, wey impanguwa ran e ka me karatuan te palasyu te Hari, lagkes ka me asawa rin wey ka me anak din ne me lukes. Si Ahasiyas de ne kinaariyan ne anak din ka ware neuyan.<pb/>


text:
Peglihad te daruwa ne leg‑un, miglihawang ka bituka rin tenged te dalu wey migpatey sikandin ne amana nabaybayari. Ware migduruluk ka keet-etawan din te pegbantug kandin iling te inggimu ran te me kaap-apuan din.<pb/>


text:
Tatelu ne pulu wey daruwa (32) ka idad ni Hihuram te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te walu ne leg‑un. Ne migpatey sikandin ne warad iya miglungku. Ne diye dan ded sikandin isabal te Siyudad ni Dabid, piru kene ne diye te me sabalanan te me Hari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Ahasiyas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 8:25-29; 9:21-28)</t><br/>Si Ahasiyas ne kinaariyan ne anak ni Hihuram iyan inggimu te me matig-Hirusalim ne Hari dan. Su ka duma ne me anak ni Hihuram, impangimatayan ma te me matig-Arabya te peglusud dan te Huda. Purisu, mighari te Huda si Ahasiyas ne anak ni Hihuram.


text:
Daruwa ne pulu wey daruwa (22) ka idad ni Ahasiyas te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te sabeka ne leg‑un. Si Ataliya ne apu ni Umri ka iney rin.


text:
Mig-ikul red sikandin te me hinimuwan te pamilya ni Ahab su impanulu ma sikandin te iney rin te peggimu te mareet.


text:
Mareet ka hinimuwan ni Ahasiyas diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama iling te me hinimuwan te pamilya ni Ahab. Su te pegpatey te amey rin, iyan neyimu ne me talagtambag din ka me karumaan ni Ahab ne iyan egpuunan ne migsahap sikandin.


text:
In-ikul rin ka intambag dan kandin wey migduma sikandin ki Huram ne anak ni Ahab ne Hari te Israil eyew egpakiggira ki Hasail ne Hari te Sirya<n>Te Hibruwanen: Aram ka lein ne ngaran te Sirya.</n> diye te Ramut-Gilyad ne diye napalii si Huram.


text:
Purisu, miglibed e sikandin diye te Hisril eyew egpeuli te pali din. Ne miggendiye te Hisril ka Hari te Huda ne si Ahasiyas ne anak ni Hihuram eyew egleuy kandin.<pb/>


text:
Ka peggendiye ni Ahasiyas ki Huram ka egpuunan ne migsahap sikandin.<pb/>Te pegginguma ni Ahasiyas diye te Hisril, migduma sikandin ki Huram eyew te pegsinug-ung ki Hihu ne anak ni Nimsi, ne in-alam te Magbebaye ne egdereet te pamilya ni Ahab.


text:
Ne taheed te pegdereet ni Hihu te pamilya ni Ahab, due nakita rin ne me upisyal te Huda wey me anak te me karumaan ni Ahasiyas ne migduma ki Ahasiyas. Ne impangimatayan din degma sikandan amina.


text:
Ne impamitew te me sakup ni Hihu si Ahasiyas, wey nakita ran sikandin ne miggeles diye te siyudad te Samarya. In-uyan dan sikandin diye ki Hihu wey inggimatayan. Insabal ran si Ahasiyas tenged te pegtahud dan ki Hihusapat. Migkahi sikandan, “Apu sikandin ni Hihusapat, ka etew ne migpangananey te Magbebaye te intiru ne pusung din.” Ne ware iya minsan sabeka ne sakup te pamilya ni Ahasiyas ne eleg ne eghari.<pb/>


text:
Te pegkanengnengi te iney ni Ahasiyas ne si Ataliya te napatey e ka anak din, inggule din e ka langun ne pamilya te Hari te Huda.


text:
Piru intakew mule ni Hihusaba ne malitan ne anak te Hari, si Huwas ne anak ni Ahasiyas, puun te duma pad ne anak te Hari ne egpangimatayan. Ne inggeles e ni Hihusaba si Huwas diye te sinabeng te timplu duma te suluhuanen ne talagtanggu kandin, purisu ware sikandin nakalagkes ni Ataliya te eggimatey. Atebey ni Ahasiyas si Hihusaba wey me anak sikandan ni Hari Huram. Ne si Hihusaba asawa ni Hihuyada ne talagpanubad.


text:
<br/><t>Ka peggimu ni Hihuyada ki Huwas ne Hari te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 11:4-16)</t><br/>Te igkapitu ne leg‑un ne peggeles ki Huwas ne anak ni Asariyas, miglehet-lehet si Hihuyada ne egpakigsabut te lalimma ne me kumandir te ginatus ne me sundalu ne ensi: Asariyas ne anak ni Hiruham, Ismail ne anak ni Diyuhanan, Asariyas ne anak ni Ubid, Maasiyas ne anak ni Adayas, wey si Ilisapat ne anak ni Sikri.


text:
Ka seini se lalimma ne me kumandir, miggeles-heles miggendiye te langun ne me siyudad te Huda wey ingginggat dan ka me Libita, wey ka me pangulu te me pamilya ne eggendiye te Hirusalim.<pb/>


text:
Ne miglibulung sikandan langun diye te timplu te Manama, wey miggimu sikandan te kasabutan duma ki Huwas, ka bate pad ne Hari. Ne migkahiyan sikandan ni Hihuyada, “Seinid e ka timpu ne eghari e ka anak te Hari su migsaad ka Magbebaye ne Manama ne layun eghari ka kabuhalan ni Dabid.


text:
Ne seini naa himuwa niyu: Ke eggendini ka me talagpanubad wey me Libita, te Aldew te Peggimeley eyew eggimu te me himu ran, baara niyu sikandan te tatelu ne punduk. Ka sabeka ne punduk ka egbantey te gumawan,


text:
ka igkarangeb ne punduk ka egbantey diye te palasyu te Hari, wey ka igkatelu ne punduk ka egbantey diye te gumawan ne egngaranan te Pabunsuranan. Ne eglibulung ka langun ne etew diye te lama te timplu te Magbebaye.


text:
Ware duma ne egpakaseled te timplu te Magbebaye angin e te seeye se me talagpanubad wey me Libita ne eggimu te me himu te sika ne timpu su in-isip ma sikandan ne malinis. Piru ka duma ne etew keilangan ne egtuman te suhu te Magbebaye.


text:
Keilangan ne egbantayan te me Libita ka Hari, wey keilangan ne layun andam ka me panganiban dan. Ne ka minsan hentew ne egseled ne kene ne talagpanubad wey ke Libita naa, keilangan ne eggimatayan. Ne egdumdumaan dan ka Hari minsan hendei sikandin eggendiye.”<pb/>


text:
Ne intuman te me Libita wey me matig-Huda ka langun ne imbanasal ni Hihuyada ne talagpanubad. Ne inlibulung dan e ka me etew ran ne eggimu te eggimuwen te Aldew te Peggimeley wey ka langun ne due katenged te sika ne aldew. Su ware ma peulia ni Hihuyada ka imbaad-baad ne me Libita.


text:
Ne impamehey e ni Hihuyada te me upisyal te ginatus ne me sundalu ka me deldeg wey ka me kalasag ne ki Hari Dabid dengan ne intines diye te timplu te Manama.


text:
Ne impasasindeg din e ka langun ne etew ne nakaandam se me panganiban eyew te pegbantey te Hari. Migmanasindeg sikandan puun te igkakawanan ne balabahan taman te igkahibang ne balabahan ne miglingut te timplu wey altar.


text:
Ne impalihawang e ni Hihuyada wey te me anak din si Huwas ne anak te Hari. Ne in-itisan din e te lana ka ulu rin wey ingkurunaan wey imbehayan din e degma te insulat ne me balaud te pegkahari wey impanengneng dan e ne Hari. Ne migpanguleyi e ka me etew ka egbantug te Hari.<pb/>


text:
Te pegkarineg ni Ataliya te kahulub te me etew ne migpamallahuy wey migmanguleyi te pegdayan te Hari, miggendiye sikandin te timplu te Magbebaye.


text:
Te pegginguma rin diye, nakita rin e ka Hari ne migsasindeg diye te lenged te sungkaleg ne egsasindehan te me Hari ne diye te gumawan te timplu. Ne nakita rin ne inlingutan ka Hari te me kumandir wey te me talagparahing te trumpita. Ne miggale-gale wey migparahing te me trumpita ka keet-etawan te intiru ne Huda. Ne ka me mangngulahing ne migparahing te me instrumintu ran, iyan migpangulu te keet-etawan te peggale-gale. Te pegkakita ni Ataliya dutu, inggisi din e ka insaluub din wey migpanguleyi sikandin ne migkahi, “Me akalen! Me akalen!”<pb/>


text:
Ne insuhu ni Hihuyada ne talagpanubad ka me pangulu te me sundalu te migkahi, “Ipalihawang niyu si Ataliya te timplu wey uyana niyu diye te me sundalu ne migbantey diye te lihawangan. Himatayi niyu sikandin diye wey kene ne kayi te seled te timplu te Magbebaye. Ne ilagkes niyu te eggimatey ka minsan hentew ne egpangabang kandin.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kasabutan ne inggimu ni Hihuyada</t><br/><br/><t>(2 Hari 11:17-20)</t><br/>Ne miggimu si Hihuyada te kasabutan duma te keet-etawan wey te Hari ne egpamakey sikandan te Magbebaye ne Manama isip me keet-etawan din.


text:
Ne miggendiye te timplu ni Baal ka langun ne etew wey ingguhus dan e seini. Inlupet dan ka me altar, ka me larawan din, wey inggimatayan dan ka talagpanubad ni Baal ne si Matan diye te tangkaan te me altar.


text:
Ne impiyal e ni Hihuyada te me talagpanubad wey me Libita ka timplu te Magbebaye ne Manama. Ne eggimuwen dan ka me katungdanan dan ne inteil kandan dengan ni Dabid, wey egmanubad sikandan te igmanubad ne egtutungen diye te Magbebaye ne Manama sumale te nasulat te Balaud ni Muwisis. Ne sikandan degma ka impiyalan te peg-ulahing wey peggale-gale.


text:
Ne migtahu man‑e sikandin te talagbantey te gumawan te timplu te Magbebaye eyew kene egpakaseled seeye se in-isip ne malindit.<pb/>


text:
Ne inlibulung din ka langun ne pangulu te ginatus ne me sundalu, ka me talahuren ne me etew, ka me pangulu te keet-etawan wey ka langun ne keet-etawan te Huda. Ne indulung dan e ka Hari puun te timplu taman te palasyu. Diye sikandan migbaye te gumawan ne diye te igkahibang ne balabahan. Ne impapinnuu ran e ka Hari te trunu rin.


text:
Purisu miggale-gale ka langun ne keet-etawan te Huda su warad ma samuk te siyudad te neyimatayan e si Ataliya.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Huwas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 12:1-16)</t><br/>Pitu pad ka idad ni Huwas te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin te Hirusalim te hep‑at ne pulu (40) ne leg‑un. Si Sibiya ne matig-Birsiba ka iney rin.


text:
Meupiya ka hinimuwan ni Huwas diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama te neuyag pad si Hihuyada ne talagpanubad.


text:
Ne impaasawaan ni Hihuyada te daruwa si Huwas wey nakaanak sikandan te me lukes wey me malitan.<pb/>


text:
Impeumew rin ka me talagpanubad wey ka me Libita wey ingkahiyan din sikandan, “Hendiye kew te me siyudad te Huda wey pangua niyu ka buhis ne igbehey te me matig-Israil tagse leg‑un eyew egkaay-ayaran ta ka timplu te Manama ta. Na hendiye kew e wey keiyal kew.” Piru ware sikandan miglinga-linga te insuhu din.


text:
Purisu, impeumew te Hari si Hihuyada ka Labew ne Talagpanubad wey mig-insaan din, “Mania te ware nu ipakuwa te me Libita ka buhis te me mahinged te Huda wey te Hirusalim? Nasabutan e dengan ni Muwisis ne suluhuanen te Manama wey te langun ne kabuhalan ni Israil ne egkuen seini para te Balungbalung ne Temuwanan.”<pb/>


text:
Su inseleran dengan te me anak ni Ataliya ne mareet ne malitan ka timplu te Manama wey inggamit dan te pegpamakey te me larawan ni Baal ka me kasangkapan ne inhalad diye te timplu.<pb/>


text:
Purisu, migbanasal si Hari Huwas ne eggimu te kaban ne egtahuan te seleppi wey igtahu seini diye te lihawangan te gumawan te timplu te Magbebaye.


text:
Ne impanengneng dan ka langun ne mig-ugpe te Huda wey te Hirusalim ne keilangan ne eg-uyan sikandan te buhis para te Magbebaye ne imbuyu ni Muwisis te me matig-Israil te diye pad sikandan te disirtu.


text:
Nahale-gale ka langun ne me upisyal wey ka me etew wey in-uyan dan ka me buhis dan wey in-ulug dan seini diye te kaban taman te napenu seini.


text:
Ke egkapenu e ka kaban, eg-uyanen e seini te me Libita diye te me upisyal te Hari. Ne egkuen e te sikritari te Hari wey te me upisyal te Labew ne Talagpanubad ka seleppi puun te kaban. Ne iglibed dan ded ka kaban diye te gumawan te timplu. Sika ka eggimuwen dan te tagse aldew wey dakel ka nalimud dan ne seleppi.<pb/>


text:
Ne imbehey te Hari wey ni Hihuyada ka seleppi diye te me etew ne immamiyalan te trabahu, ne iyan mig-akat te me talagperi te batu wey te me panday ne eg-ayad-ayad te timplu te Magbebaye. Mig-akat man‑e sikandan te eggimu te me kasangkapan ne egpuun te putew wey te burunsi.


text:
Migpakannekal ka me trabahanti ne egtrabahu, purisu meiyal ka peg-ayad-ayad. Impasasindeg dan ilibed ka timplu te Manama ne iling ded te tapey wey inlig‑enan dan pad seini.


text:
Te neimpusan dan e ka trabahu, imbehey ran ded ka nasame ne seleppi diye te Hari wey ki Hihuyada. Inggamit dan seeye ne seleppi te pegpeyimu te me kasangkapan para te timplu te Magbebaye, me kasangkapan te pegsimba, te pegtutung te igpanubad, wey te me yahung, me tahuanan ne bulawan wey pelata. Ne aldew-aldew ka pegtutung te igmanubad diye te timplu te Magbebaye taman te neuyag pad si Hihuyada.<pb/>


text:
Ne buyag e amana si Hihuyada wey migpatey sikandin te sabeka ne gatus wey tatelu ne pulu (130) ka idad din.


text:
Ne insabal ran sikandin diye te insabalan te me Hari te Siyudad ni Dabid su meupiya ma ka neyimu rin te Israil, te Manama, wey te timplu rin.<pb/>


text:
Te migpatey e si Hihuyada, miggendiye ki Hari Huwas ka me upisyal te Huda wey migpanimbuel sikandan diye te tangkaan din. Ne migpammineg ka Hari te me tambag dan.


text:
Ne mig-engkeran dan e ka timplu te Magbebaye, ka Manama te me kaap-apuan dan, wey migsimba sikandan te sungkaleg ne larawan ni Asira wey te duma pad ne me larawan. Ne nalangetan ka Manama te me matig-Huda wey te me matig-Hirusalim tenged te mareet ne inggimu ran.


text:
Ne minsan iling due ka inggimu ran, migpeuyan ded ka Magbebaye te me prupita eyew egpakalibed sikandan kandin. Impanpanayan sikandan te me prupita te mareet ne inggimu ran piru ware sikandan migpammineg kandan.<pb/>


text:
Ne in-umaan te Panisingan te Manama si Sakariyas ne anak ni Hihuyada ne talagpanubad. Migsasindeg sikandin diye te tangkaan te me etew wey migkahi, “Eg-inse ka Magbebaye te mania te insupak niyu ka me suhu din? Puun due, kene kew egmatubung. Tenged su in-engkeran niyu ka Manama, in-engkeran kew e degma nikandin.”


text:
Ne migplanu sikandan te mareet ki Sakariyas. Ne migsuhu si Hari Huwas ne egbatuwen sikandin taman te egpatey diye te lama te timplu te Magbebaye.


text:
Nalingawan ni Hari Huwas ka keupiya te amey ni Sakariyas kandin, purisu impeyimatayan din si Sakariyas. Te egpatey e si Sakariyas, migkahi sikandin, “Egkakita perem te Magbebaye seini wey egsulian kew nikandin.”<pb/>


text:
Te pegbunsud te iyam ne leg‑un, inlusuran si Huwas te me sundalu te matig-Sirya. Inlusuran dan ka Huda wey ka Hirusalim wey impangimatayan dan ka me pangulu. Ne impanguyan dan diye te Hari te Damasku ka nenaahew ran.


text:
Ne minsan deisek de ka me sundalu te me matig-Sirya, imbulihan sikandan te Magbebaye ne egkatalu ran ka susuluhi ne sundalu te Huda. Su in-engkeran dan ma ka Magbebaye, ka Manama te kaap-apuan dan. Purisu inlegparan si Huwas pinaahi te me sundalu te Sirya.


text:
Ne in-engkeran te me sundalu ne me matig-Sirya si Huwas ne tahapali e. Piru nasi migplanu kandin te mareet ka me upisyal rin tenged te pegpeyimatey rin te anak ni Hihuyada ne talagpanubad. Purisu, inggimatayan dan si Huwas diye te hibatanan din. Insabal ran sikandin diye te Siyudad ni Dabid piru kene ne diye te sabalanan te me Hari.


text:
Seini ka me etew ne migplanu te mareet ki Huwas: si Sabad ne anak ni Simit ne malitan ne Amunihanen, wey si Hihusabad ne anak ni Simrit ne malitan ne Muwabihanen.<pb/>


text:
Ka me guhuren meyitenged te me anak ni Huwas, te me tagne kandin, wey te peg-ayad-ayad te timplu te Manama, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari. Ne si Amasiyas ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Amasiyas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 14:2-6)</t><br/>Daruwa ne pulu wey lalimma (25) ka idad ni Amasiyas te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te daruwa ne pulu wey siyam (29) ne leg‑un. Si Hihu-Adan ne matig-Hirusalim ka iney rin.


text:
Meupiya ka hinimuwan ni Amasiyas diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, piru ware amana nasabeka ka geyinawa rin te peg-ikul te Magbebaye.<pb/>


text:
Piru ware din ilagkes te egpangimatey ka me anak dan. Su nasulat ka suhu te Magbebaye diye te libru ni Muwisis, ne migkahi, “Keilangan ne kene eggimatayan ka amey tenged te sale te anak din, wey keilangan ne kene degma eggimatayan ka anak tenged te sale te amey rin. Egpatey re ka etew tenged te sale din mismu.”<pb/>


text:
Ne inlibulung ni Amasiyas ka keet-etawan te Huda wey Binhamin. Impunduk din sikandan sumale te kabuhalan dan wey impanahuan te me pangulu te pamilya ne egmandu te tigsabeka ne gatus (100) wey tigsabeka ne libu (1,000) ne me sundalu. Ne inseel rin ka me sundalu rin ne daruwa ne pulu (20) se idad wey subla, ne migginguma sikandan te tatelu ne gatus ne libu (300,000). In-alam sikandan ne me sundalu, nenabbasbas ne egpakiggira, wey mangngateu sikandan langun ne eggamit te deldeg wey te kalasag.


text:
Ne migsuul pad man‑e sikandin te sabeka ne gatus ne libu (100,000) ne mabbulut ne bahani ne egpuun te Israil. Insuulan din sikandan te tatelu ne libu wey lalimma ne gatus (3, 500)<n>Te Hibruwanen: 100 ne talint.</n> ne kilu te pelata.<pb/>


text:
Piru due sabeka ne prupita te Manama ne miggendiye te kandin wey migkahi, “Mahal ne Hari, kene kad duruma te egsuulan nu ne me sundalu te Israil su kenad egpangabang kandan ka Magbebaye, wey te minsan hentew te me matig-Ipraim.


text:
Piru ke egparumeen niyu red sikandan te pegpakiggira, egkatalu kew iya te me kuntere niyu minsan pad mangngateu kew ne egpakiggira su due geem te Manama te pegbulig wey ke pegtalu naa.”<pb/>


text:
Ne mig-inse si Amasiyas te prupita, “Menuwen ku naan e ka tatelu ne libu wey lalimma ne gatus (3, 500) ne kilu te pelata ne imbayad ku te me sundalu te Israil?”<pb/>Ne migtabak ka prupita, “Egpakabehey ka Magbebaye te subla pad te imbayad nu.”


text:
Ne impeuli e ni Amasiyas ka me sundalu ne matig-Israil.<n>Te Hibruwanen: Ipraim.</n> Ne nabelu sikandan te Huda wey mig-uli sikandan ne migpangebel-ebel se langet.<pb/>


text:
Piru migmabulut si Amasiyas wey indumaan din ka keet-etawan din diye te napu ne egngaranan te Asin wey impangimatayan dan ka sapulu ne libu (10,000) ne sundalu ne matig-Siir.


text:
Ne nakarakep pad man‑e sikandan te sapulu ne libu (10,000), wey in-uyan dan diye te dalayap wey in-uulug dan e wey nammatey sikandan ne naggepuan te me tul‑an.<pb/>


text:
Ne ka me sundalu te Israil ne impeuli ni Amasiyas, miglusud te me siyudad te Huda puun te Samarya taman te Bit-Hurun. Nekeyimatey sikandan te tatelu ne libu (3,000) ne me etew wey nakaahew te masulug ne me kasangkapan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsimba ni Amasiyas te me diyus-diyus</t><br/>Te peg-uli e ni Amasiyas puun te pegpakiggira te matig-Idum, impanguyan din ka me diyus-diyus te matig-Siir wey inggimu rin ne me diyus-diyus din, insimba rin wey impanubaran.


text:
Purisu, nabelu ka Magbebaye ki Amasiyas wey migpeuyan sikandin te prupita eyew egpakahiyen, “Mania te migsimba ka te seini ne me diyus-diyus ne ware nakaluwas te keet-etawan din puun keykew?”<pb/>


text:
Te sasangan pad ne eglalag ka prupita, migtabak e ka Hari, “Mania te egtambag ka keddi? Talagtambag ku bes sikeykew? Peeneng-eneng kad ke kene ka egkeupian ne egpatey.”<pb/>Piru wey e migpeeneng-eneng ka prupita ke nalalag din pad seini: “Nakanengneng a ne egdereetan ka iya te Manama su migsimba ka te me diyus-diyus, wey ware ka migpammineg te tambag ku.”<pb/>


text:
Ne migpanginginse si Amasiyas ne Hari te Huda te me talagtambag din. Nataman, impanahaan din e si Huwas ne Hari te Israil ne anak ni Huwakas ne anak ni Hihu te migkahi, “Hendini ka su egpahiggireey ki.”


text:
Migpaambug kad ubag Amasiyas su natalu nu ma ka me matig-Idum. Uugpe kad mule te baley nu. Mania te egpamitew ka te gubut ne iyan egpakarereet keykew wey te keet-etawan te Huda?”<pb/>


text:
Piru ware migpammineg si Amasiyas ki Huwas ne Hari te Israil su igkeupii te Manama ne egkareetan sikandin te me kuntere din tenged te pegpangananey rin te me diyus-diyus te me matig-Idum.


text:
Purisu inlusuran ni Huwas si Amasiyas wey migpahiggireey sikandan diye te Bit-Simis ne sakup te Huda.


text:
Ne narakep ni Hari Huwas si Hari Amasiyas diye te Bit-Simis wey in-uyan din e diye te Hirusalim. Ne impangguhus e ni Huwas ka matikang wey makepal ne batu ne alad te Hirusalim; puun te Gumawan ni Ipraim taman te Gumawan te Pikungan ne me sabeka ne gatus wey walu ne pulu (180) ne mitrus se kariyuan puun te Gumawan ni Ipraim.


text:
Ne impanguwa rin e ka langun ne bulawan, pelata wey me kasangkapan ne nakita rin diye te timplu te Manama ne imbantayan dengan ni Ubid-Idum. Impanguwa rin degma ka me karatuan te Hari ne diye te palasyu lagkes ka nenaddakep ne me etew wey impanguyan din e diye te Samarya.<pb/>


text:
Neuyag pad si Amasiyas ne anak ni Huwas ne Hari te Huda te sapulu wey lalimma (15) ne leg‑un puun te pegpatey ni Hari Huwas ne anak ni Huwakas ne Hari te Israil.


text:
Ne ka duma pad ne guhuren meyitenged te peghari ni Amasiyas puun te an-anayan taman te katamanan, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Huda wey te Israil.


text:
Ne puun te peg-inniyug ni Amasiyas te Magbebaye, due me etew te Hirusalim ne migplanu ne eggimatey kandin. Purisu migpallahuy sikandin puun te Hirusalim peendiye te siyudad te Lakis. Piru impatalukunan sikandin te me kuntere din wey impeyimatayan diye.


text:
Ne indulan dan e te kudde ka lawa rin wey in-uyan diye te Hirusalim wey inlebeng dan e sikandin diye te inlebengan te me kaap-apuan din diye te Siyudad ni Dabid.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Usiyas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 14:21-22; 15:1-7)</t><br/>Ne ka insubal te langun ne keet-etawan ki Amasiyas isip Hari iyan ka anak din ne si Usiyas, ne sapulu wey hen‑em pad (16) ka idad.


text:
Te timpu te peghari din, imbalbalawan din wey inggawi din ka lungsud te Ilut wey impasakup din te Huda. Inggimu rin seeye te migpatey e ka amey rin.<pb/>


text:
Migpangananey sikandin te Manama te timpu ni Sakariyas. Si Sakariyas ka migpanulu kandin ne egkaaldek te Manama. Ne immatubung sikandin te Magbebaye su migmatinumanen ma sikandin te Manama.<pb/>


text:
Inlusuran ni Usiyas ka me Pilistihanen wey impangguhus din ka me matikang wey makepal ne alad ne batu te Gat, te Habni wey te Asdud. Ne migpasasindeg sikandin te iyam ne me siyudad diye te me inged ne sakup te Asdud wey te inged ne sakup ded te Pilistiya.


text:
Imbulihan sikandin te Manama te pegpakiggira din te me Pilistihanen, me Miyunihanen, wey te me matig-Arabya ne mig-ugpe te Gur-Baal.


text:
Migbayad kandin te buhis ka me Amunihanen wey nekeempet ka kabantug din taman diye te eletanan te Ihiptu su migmaresen ma sikandin.<pb/>


text:
Ne migpasasindeg te me matikang ne baley si Usiyas diye te Hirusalim diye te Gumawan te Pikungan, diye te Gumawan te Napu, wey diye te Tupuanan te Alad wey in-alad din seeye te matikang wey makepal ne batu.


text:
Migpasasindeg man‑e sikandin te me matikang ne baley diye te inged ne ware mig-ugpe wey migpeyimu sikandin te me belun diye te lenlen te me bubungan te Huda<n>Te Hibruwanen: Sipila.</n> su masulug ma ka ayam din diye wey diye te napu. Ne due me sakup din ne impatanggu te kamet din wey te pinamulaan din te paras diye te me bubungan wey te napu su amana ma sikandin egkeupian ne egbasuk.<pb/>


text:
Ne due degma me sundalu ni Usiyas ne nenabbasbas ne egpakiggira ne impunduk-punduk din. Inteil sikandan ni Hiil ne sikritari wey ni Maasiyas ne upisyal. Ne si Hiil wey Maasiyas nasakup ni Hananiyas ne upisyal te Hari.


text:
Ka me pangulu te me kabuhalan ne me mabbulut ne me bahani, migginguma te daruwa ne libu wey hen‑em ne gatus (2, 600) langun.


text:
Ne due sakup dan ne 307,500 ne nenabbasbas ne egpakiggira ne me bahani. Andam sikandan ne egbulig te Hari ke due me kuntere din.


text:
Ne impamehayan sikandan ni Usiyas te me kalasag, me deldeg, me kalu ne putew, me putew ne igdingding te kumeng, me piet wey me batu ne para te lambuyug.


text:
Migpeyimu si Usiyas te mekina diye te mangngateu ne trabahanti rin ne iyan eggamiten te egpabesut te me tunud wey egdegpak te me batu puun te matikang ne me baley wey te me pikungan te me alad. Migmabantug sikandin minsan hendei su amana sikandin bulihi te Magbebaye wey neyimu sikandin ne malig‑en amana.<pb/>


text:
Piru te dereseni e si Usiyas, migpaambug e sikandin. Ne sika ka nakarereet kandin. Kenad e ne matinumanen sikandin te Magbebaye, ne Manama rin. Migseled sikandin diye te timplu te Magbebaye wey sikandin e ka migtutung te insinsu diye te altar.


text:
Ne migsinundul kandin si Asariyas ne Labew ne Talagpanubad duma te walu ne pulu (80) ne mabbulut ne me talagpanubad te Magbebaye.


text:
Ne insaparan dan sikandin. Migkahi sikandan, “Usiyas, ware katenged nu ne egtutung te insinsu para te Magbebaye. Talagpanubad de ne kabuhalan ni Aarun ka egkaayun ne eggimu rue. Sikandan ka in-alam ne egtutung te insinsu. Lihawang ka te timplu su nakasale ka te Magbebaye ne Manama wey kene kad e nikandin egbantuhen.”<pb/>


text:
Ne nabelu-belu amana si Usiyas te me talagpanubad. Ne taheed te migsasindeg sikandin diye te dangdang te altar ne egtutungan te insinsu wey diye te tangkaan te me talagpanubad ne diye te timplu te Magbebaye ne migmambibitbit te me tahuanan te insinsu, intubuan e te ibung ka buked din.


text:
Te pegkakita ni Asariyas wey te me duma rin ne me talagpanubad ne due migtubu ne ibung diye te buked ni Usiyas, in-iyal-iyal ran e sikandin ipalihawang. Ne mig-iyal-iyal en iya degma si Usiyas miglihawang su indusaan man e sikandin te Magbebaye.<pb/>


text:
Ne warad neulii ka ibung ni Hari Usiyas taman te migpatey sikandin. Ne impasuwey e sikandin ipeugpe wey warad tuhuti ne egseled te timplu. Purisu si Hutam e ne anak din ka impiyalan din te palasyu rin wey ka migpangulu te keet-etawan te Huda.<pb/>


text:
Ne ka duma pad ne guhuren meyitenged te peghari ni Usiyas puun te an-anayan taman te katamanan, nasulat diye te baseen ni prupita Isayas ne anak ni Amus.


text:
Ne migpatey e si Usiyas wey ware dan sikandin isabal diye te sabalanan te me Hari su in-ibung ma sikandin. Ne si Hutam e ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Hutam te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 15:32-38)</t><br/>Daruwa ne pulu wey lalimma (25) ka idad ni Hutam te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te sapulu wey hen‑em (16) ne leg‑un. Si Hirusa ne anak ni Saduk ka iney rin.


text:
Meupiya ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama iling te hinimuwan te amey rin ne si Usiyas. Piru ware mule sikandin mig-uney-uney migseled te timplu. Ne ka keet-etawan migpabulus ded miggimu te mareet.<pb/>


text:
Ne si Hutam ka migpeyimu te Gumawan diye te Igkahibang ne Balabahan te timplu te Magbebaye wey dakel man‑e ka imbalbalawan din ne matikang wey makepal ne alad ne batu diye te labuntud te Upil.


text:
Ne migpasasindeg man‑e sikandin te me lungsud diye te me bubungan te Huda, wey malig‑en ne me aputanan wey matikang ne me baley diye te puwalas.


text:
Ne migpakiggira si Hutam te me Amunihanen wey natalu rin sikandan. Te seeye ne leg‑un, migbehey ka me Amunihanen te 3,400 ne kilu ne pelata, lalimma ne pulu ne libu (50,000) ne saku ne trigu wey lalimma ne pulu ne libu (50,000) ne saku ne sibada. Inggimu ran seeye te tatelu ne leg‑un.


text:
Ne ka duma pad ne guhuren meyitenged te peghari ni Hutam lagkes ka pegpakiggira din wey ka langun ne neyimu rin, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Israil wey te Huda.


text:
Daruwa ne pulu wey lalimma (25) ka idad din te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te sapulu wey hen‑em (16) ne leg‑un.


text:
Ne nataman migpatey e si Hutam wey diye sikandin isabal te Siyudad ni Dabid. Ne si Ahas e ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghari ni Ahas te Huda</t><br/><br/><t>(2 Hari 16:1-4)</t><br/>Daruwa ne pulu (20) ka idad ni Ahas te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin te Hirusalim te sapulu wey hen‑em (16) ne leg‑un. Mareet ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, kene ne iling te hinimuwan te kaapuan din ne si Dabid.


text:
Mig-ikul sikandin te maddeet ne hinimuwan te me Hari te Israil wey miggimu sikandin te me larawan ni Baal.


text:
Migtutung sikandin te insinsu diye te napu te Bin-Hinum wey intutung din ka anak din isip igpanubad. In-ikul rin ka maddeet ne hinimuwan te keet-etawan ne impandeldel te Magbebaye te ware pad ka me matig-Israil.


text:
Ne migpanubad sikandin wey migtutung te insinsu diye te me panubaran diye te me bubungan, wey diye te me labuntud wey diye te me lebut te kayu ne malapung.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpabunuey te Sirya wey Israil</t><br/><br/><t>(2 Hari 16:5)</t><br/>Purisu, impatalu te Magbebaye sikandin te Hari te Sirya<n>Te Hibruwanen: Aram.</n> wey narakep ka masulug ne keet-etawan din diye te Damasku. Ne impatalu man‑e sikandin te me sundalu te Hari te Israil ne nakahule te keet-etawan din.


text:
Su si Pika ne Hari te Israil ne anak ni Rimala, nakapatey te sabeka ne gatus wey daruwa ne pulu ne libu (120,000) ne mabbulut ne sundalu te matig-Huda te sabeka re ne aldew. Neyitabu te me matig-Huda seeye su in-engkeran dan ma ka Magbebaye, ka Manama te me kabuybuhayan dan.


text:
Ne si Sikri ne bahani te Israil, nakapatey ki Maasiyas ne anak ni Hari Ahas, ki Askiram ne impiyalan te palasyu, wey ki Ilkana ne talagbulig te Hari.


text:
Nakarakep ka me matig-Israil te daruwa ne gatus ne libu (200,000) ne karumaan dan pad iya ne me malitan wey me bate. Masulug man‑e ka naahew ran wey impanguyan dan diye te Samarya.<pb/>


text:
Piru due prupita te Magbebaye ne egngaranan ki Ubid ne diye mig-ugpe te siyudad te Samarya. Insinug-ung din ka me sundalu te Samarya wey migkahiyan din, “Imbehey kaniyu te Magbebaye, ne Manama niyu ka Huda tenged te nabelu sikandin kandan. Piru impangimatayan niyu sikandan te ware pegkeyid‑u, wey nanengnengan sika te Manama diye te langit.


text:
Ne kuntee, igkeupii niyu pad ne eg-uripenen niyu ka me lukes wey me malitan ne egpuun te Huda wey te Hirusalim? Kahiyen niyu buwa ne ware kew nakasale te Magbebaye?


text:
Ne pammineg kew keddi! Ilibed niyu ka karumaan niyu ne indakep niyu su mig-ebel-ebel e ka langet te Magbebaye kaniyu.”<pb/>


text:
Ne due me pangulu te Israil ne si Asariyas ne anak ni Diyuhanan, si Birikiyas ne anak ni Misilimut, si Hihiskiya ne anak ni Salum wey si Amasa ne anak ni Hadlay ne migsapad degma te seeye se migmambubunu.


text:
Ne migkahi sikandan, “Kene niyu uyana ka nandakep niyu kayi! Igkeupii niyu buwa ne egkatimulan ka sale ta diye te Magbebaye? Dakel e amana ka sale ta wey mig-ebel-ebel e ka langet te Magbebaye te Israil.”


text:
Purisu, in-engkeran e te me sundalu ne naatul te me panganiban ka nandakep dan wey ka naahew ran diye te tangkaan te me pangulu wey te langun ne keet-etawan.


text:
Ne migparani seeye se hep‑at ne pangulu diye te impandakep wey impamehayan dan te igsaluub seeye se migpalawas puun te kasangkapan dan ne naahew te me sundalu. Imbehayan dan sikandan te igsaluub, sandal, egkakeen, egkeinum, wey imbawian dan ka me pali dan. Impeuntud dan te me asnu ka me mahuye wey impalibed diye te me lungsud dan diye te Hiriku, ka siyudad te me kayu ne palmira. Ne miglibed e seeye se me pangulu diye te Samarya.<pb/>


text:
Te seeye ded ne timpu, inlusuran degma te me Pilistihanen ka me lungsud ne diye te lenlen te me bubungan te Huda<n>Te Hibruwanen: Sipila.</n> wey ka diye te igkakawanan ne balabahan. Naahew ran ka Bit-Simis, Ayalun, Gidirut, Suku, Timna wey Gimsu lagkes ka me bariyu ne nakalingut diye.


text:
Impatalu te Magbebaye ka Huda su intuhutan ma ni Hari Ahas ka keet-etawan din ne eggimu te sale wey warad iya migtuman te Magbebaye.


text:
Seeye naa ka migpanguwa si Ahas te me karatuan ne diye te timplu te Magbebaye, diye te palasyu, wey diye te me baley te me upisyal wey imbehey rin seini diye te Hari te Asirya. Piru ware seini nakabulig kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka sale ni Ahas</t><br/>Ne neulat de iya ne ware migmatinumanen si Ahas te Magbebaye te neyirapan e sikandin.


text:
Migpanubad sikandin diye te me diyus-diyus te Damasku ne nakatalu kandin. Su migkahi sikandin, “Migbulihan te seini ne me manama ka Hari te Sirya. Purisu, egpanubad a te seini ne me manama eyew egbulihan a nikandan.” Piru seeye ka nakarereet kandin wey te Israil.


text:
Ne impanguwa ni Ahas ka me kasangkapan te timplu te Manama wey impanlupet din seini. Inlekeban din ka timplu wey migpasasindeg sikandin te me altar diye te tagse pikungan diye te Hirusalim.


text:
Ne migpasasindeg man‑e sikandin te me panubaran diye te me bubungan te langun ne lungsud te Huda eyew diye egpanubad te me diyus-diyus. Purisu nalangetan kandin ka Magbebaye, ka Manama te me kaap-apuan dan.<pb/>


text:
Ne ka duma pad ne guhuren meyitenged te peghari ni Ahas wey te me hinimuwan din puun te an-anayan taman te katamanan, nasulat diye te Sulatanan te me Guhuren te me Hari te Huda wey Israil.


text:
Ne migpatey si Ahas wey diye sikandin isabal te siyudad te Hirusalim, piru kene ne diye te sulung ne sabalanan te me Hari te Israil. Ne si Isikiyas e ne anak din ka migsubal kandin mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglinis te timplu</t><br/><br/><t>(2 Hari 18:1-3)</t><br/>Daruwa ne pulu wey lalimma (25) ka idad ni Isikiyas te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te daruwa ne pulu wey siyam (29) ne leg‑un. Si Abiha ne anak ni Sakariyas ka iney rin.


text:
Meupiya ka hinimuwan din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama iling te hinimuwan te kaapuan din ne si Dabid.<pb/>


text:
Te an-anayan ne bulan te an-anayan ne leg‑un te peghari din, impalukatan din e man‑e ka timplu te Magbebaye wey impaay-ayaran din seini.


text:
Ne migkahiyan din sikandan, “Pammineg kew keddi, me Libita! Linisi niyu ka pegkeetew niyu wey ka timplu te Magbebaye, ka Manama te me kaap-apuan niyu. Awaa niyu ka langun ne malindit diye te timplu.


text:
Su warad migmatinumanen ka me kaapuan ta. Mareet ka hinimuwan dan diye te tangkaan te Magbebaye wey in-engkeran dan sikandin. In-engkeran dan ka timplu te Magbebaye wey mig-inniyuhan dan sikandin.


text:
Impanlekeban dan ka me gumawan diye te likansu te timplu wey impangebukan dan ka me sulu. Warad e sikandan migtutung te insinsu wey ke migpanubad naa te igpanubad ne egtutungen diye te matulus ne inged te Manama te Israil.


text:
Purisu, nalangetan ka Magbebaye te keet-etawan te Huda wey te Hirusalim. Ne indusaan din sikandan te amana ne makaliyas-liyas, egpakataneng, wey egpakabenga-benga te me etew. Nanengnengan niyud seini amana.


text:
Tenged kayi, migpangimatayan ka me kaapuan ta wey impandakep ka me anak ta, wey ka me asawa ta.<pb/>


text:
“Ne kuntee, eggimu a te kasabutan te Magbebaye, ka Manama te Israil eyew egkaawe ka migpangebel-ebel ne langet din kanta.


text:
Me anak ku, kene kew e lengkay-lengkay, in-alam kew te Magbebaye eyew egsasindeg diye te tangkaan din, eyew egpamakey, eyew egkeyimu ne suluhuanen din, wey eyew te pegtutung te insinsu para kandin.”<pb/>


text:
Inlibulung dan ka me duma ran ne Libita wey immatulus dan ka pegkeetew ran. Ne miggendiye sikandan te timplu eyew te peglinis kayi. Intuman dan ka suhu te Hari sumale te lalag te Magbebaye.


text:
Ne migseled e te timplu ka me talagpanubad eyew te peglinis kayi. Impalihawang dan diye te lama ka me kasangkapan ne malindit ne nakita ran diye te seled. Ne impanguwa seeye te me Libita wey in-uyan diye te Napu te Kidrun.<pb/>


text:
Ne migbunsud sikandan migpanlinis te timplu te an-anayan ne aldew te an-anayan ne bulan. Ne te igkawalu ne aldew, neumaan dan e ka likansu te timplu. Te lein e man‑e ne walu ne aldew, nalinisan dan e ka timplu. Purisu neimpusan dan ka langun ne himu te igkasapulu wey hen‑em (16) ne aldew te seeye ded ne bulan.<pb/>


text:
Ne miggendiye sikandan ki Hari Isikiyas wey migkahi, “Nalinisan ney e ka intiru ne timplu te Magbebaye, ka altar ne tutunganan te igpanubad wey ka langun ne me kasangkapan kayi, ka lamisa ne eg-unturan te paan ne igpanubad wey ka langun ne me kasangkapan.


text:
Nalinisan ney e man‑e wey naandam e ka langun ne kasangkapan ne indegpak ni Hari Ahas te me timpu ne warad sikandin migmatinumanen te Manama. Diyad e seini kuntee te tangkaan te altar te Magbebaye wey egkaayun e ne eggamiten.”<pb/>


text:
Ne migselem-selem mig-enew si Hari Isikiyas wey inlibulung din ka me upisyal te siyudad, wey miggendiye sikandan te timplu te Magbebaye.


text:
Ne migpanguyan sikandan te pitu ne turu ne me baka, pitu ne lukesan ne me karniru, pitu ne nati te karniru, wey pitu ne lukesan ne kambing ne igpanubad eyew te peglinis te migharian, te timplu, wey te Huda. Ne insuhu ni Hari Isikiyas ka me talagpanubad ne kabuhalan ni Aarun ne igpanubad seeye diye te altar te Magbebaye.


text:
Purisu inggimatayan te me talagpanubad ka me turu ne baka wey insawig dan ka langesa kayi diye te altar. Ne inggimatayan dan e man‑e ka me lukesan ne karniru wey insawig dan e man‑e ka langesa kayi diye te altar. Ne inggimatayan dan e man‑e ka me nati te karniru wey insawig dan e man‑e ka langesa kayi diye te altar.


text:
Ne ka me lukesan ne kambing ne igpanubad eyew te peglinis te sale, in-uyan dan diye te Hari wey diye te me etew, wey intel-eb dan ka me belad dan kayi.


text:
Ne inggimatayan te me talagpanubad ka me kambing wey in-ule dan ka langesa kayi diye te altar eyew igpalangesa eyew te peglinis te sale te langun ne matig-Israil. Su migsuhu ma ka Hari ne para te langun ne matig-Israil seeye se egtutungen ne igpanubad wey ka igpanubad ne para te sale.<pb/>


text:
Ne inteil ni Isikiyas ka me Libita diye te timplu te Magbebaye ne mig-uyan te me putew ne basalan, alpa, wey me lira. Intuman din ka langun ne suhu te Magbebaye ne imbehey dengan ki Hari Dabid pinaahi ki Gad ne etew te Manama wey ki prupita Natan.


text:
Ne migsasindeg ka me Libita ne mig-uyan te me instrumintu ni Hari Dabid dengan wey ka me talagpanubad ne mig-uyan te me trumpita.


text:
Ne migsuhu si Isikiyas ne egtutungen e diye te altar ka igmanubad. Te egbunsuran e ka pegtutung, imbunsuran e degma ka peg-ulahing para te Magbebaye wey imparahing ka me trumpita, wey duma pad ne me instrumintu ni Dabid ne Hari dengan te Israil.


text:
Migsimba ka langun ne keet-etawan wey mig-ulahing ka me mangngulahing, wey migparahing ka me talagparahing te trumpita. Migpabulus ka peg-ulahing wey ka pegparahing te trumpita taman te neimpusan e ka pegtutung te igpanubad.


text:
Te neimpusan e ka pegtutung te igmanubad, migpanimbuel e si Hari Isikiyas wey ka langun ne duma rin wey migsimba te Magbebaye.


text:
Ne insuhu ni Hari Isikiyas wey te me upisyal rin ka me Libita ne eg-ulahing te pegdayan te Magbebaye pinaahi te ulahingen ne insulat ni Hari Dabid wey ni Asap ne etew te Manama. Mig-ulahing sikandan te pegdayan ne nahale, migpanimbuel, wey migsimba.<pb/>


text:
Ne migkahi si Isikiyas, “Kuntee te inhalad niyud ma ka pegkeetew niyu diye te Magbebaye, hendini kew wey uyan kew te igmanubad niyu wey te ighalad para te pegpasalamat diye te timplu te Magbebaye.” Purisu migpanguyan ka keet-etawan te igmanubad wey te igpanubad para te pegpasalamat wey mig-uyan degma te igpanubad ne egtutungen seeye se langun ne egkeupian ne egpanubad.<pb/>


text:
Ka langun ne igmanubad ne egtutungen ne in-uyan te keet-etawan, migginguma te pitu ne pulu (70) ka turu ne baka, sabeka ne gatus (100) ka lukesan ne karniru, wey daruwa ne gatus (200) ka nati te karniru. Ne ka sika langun, igmanubad ne egtutungen para te Magbebaye.


text:
Ne mig-uyan man‑e sikandan te duma ne igmanubad ne hen‑em ne gatus (600) ne turu ne baka wey tatelu ne libu (3,000) ne karniru wey kambing.


text:
Piru deisek de ka me talagpanubad ne eggilang te me ayam ne igpanubad ne egtutungen, purisu migbulig e ka me karumaan dan ne me Libita taman te neimpusan dan ka himu, wey taman te nakalinis e ka duma ne me talagpanubad te pegkeetew ran. Su matinumanen pad ne eglinis ka me Libita te pegkeetew ran du te me talagpanubad.


text:
Ne gawas te susuluhi ne igmanubad ne egtutungen, duen pad man‑e tabe te me ayam ne indasag para te keupianan, wey me halad ne inumen duma te igmanubad ne egtutungen.<pb/>Purisu, nakalibed ka pegpamakey ran te Magbebaye diye te timplu.


text:
Ne si Isikiyas wey ka keet-etawan, nahale-gale tenged su imbulihan sikandan te Manama ne mahaan egkeimpusi ka himu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangandam te pegsahakeen</t><br/>Ne impanengneng ni Hari Isikiyas ka intiru ne Israil wey Huda, wey insulatan din degma ka me kabuhalan ni Ipraim wey ni Manasis ne keilangan ne eggendiye sikandan te timplu te Magbebaye ne Manama diye te Hirusalim eyew egsahakeen te Sahakeen te Peglihad te Panalihan te Magbebaye, ne Manama te Israil.


text:
Su ka Hari wey ka me upisyal rin, wey ka langun ne keet-etawan te Hirusalim, nekeg-uyun ne egsahakeen te Sahakeen te Peglihad te Panalihan te igkarangeb ne bulan.


text:
Su ware ma nekeyimu sikandan te Sahakeen te Peglihad te Panalihan te an-anayan ne bulan ne iyan ka timpu te pegsahakeen, tenged su ware pad nakalinis ka me talagpanubad te pegkeetew ran, wey ware pad nalibulung ka keet-etawan te Hirusalim.


text:
Purisu, impanengneng dan ka intiru ne Israil, puun te Birsiba peendiye te Dan, ne keilangan ne eggendiye sikandan te Hirusalim eyew eggimu te Sahakeen te Peglihad te Panalihan te Magbebaye, ka Manama te Israil. Te miglihad ne me sahakeen, pila-pila re ka migmanambung, piru kahi te balaud ne keilangan ne egtambung ka langun.


text:
Ne impandulung te me talagdulung diye te intiru ne Israil wey te Huda ka me sulat ne egpuun te Hari wey te me upisyal rin. Seini ka tahu te sulat: “Sikaniyu se me matig-Israil ne nakapallahuy puun te me Hari te Asirya, libed kew e te Magbebaye, ne Manama ni Abraham, ni Isaak wey ni Hakub,<n>Te Hibruwanen: Israil.</n> eyew eglibed sikandin kaniyu.


text:
Kene niyu ilingi ka me kaap-apuan niyu wey ka me suled niyu ne ware migmatinumanen te Magbebaye ne Manama ran, sikan naa ka imparereetan din sikandan sumale te nakita niyu kuntee.


text:
Kene niyu pakehala ka me ulu niyu iling te me kabuybuyahan niyu, peiluk-iluk kew te Magbebaye. Hendiye kew te timplu te Magbebaye ne immatulus din te ware egtamanan. Pamakey kew kandin eyew egkaawe ka migpangebel-ebel ne langet din kaniyu.


text:
Su ke eglibed kew te Magbebaye, ka karumaan niyu wey ka me anak niyu ne naddakep, igkeyid‑u e te nakarakep kandan wey igpalibed sikandan te seini ne tane. Su hiid‑uwen wey hiimenawen sikandin wey kene sikandin eg-engked kaniyu ke eglibed kew kandin.”<pb/>


text:
Purisu immangendiyaan te me talagdulung te sulat ka me siyudad te intiru ne Ipraim wey Manasis taman te Sabulun piru migngingisiyan de iya sikandan wey miglelemetan.


text:
Piru duen ded me etew ne egpuun te Asir, Manasis wey Sabulun ne migpariralem te pegkeetew ran ne migmangendiye te Hirusalim.


text:
Ne insabeka te Manama ka langun ne matig-Huda pinaahi te pegtuman te suhu ni Hari Isikiyas wey te me upisyal rin. Ka seeye ne suhu, egpuun ded te Magbebaye.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsahakeen</t><br/>Purisu te igkarangeb ne bulan, masulug ne me etew ka migmangendiye te Hirusalim eyew te peggimu te Sahakeen te Paan ne Ware Patulin.


text:
Ne migbunsud sikandan pinaahi te pegpangawe te me altar te me diyus-diyus diye te Hirusalim lagkes seeye se me altar ne tutunganan te insinsu, wey immandegpak dan diye te Napu te Kidrun.


text:
Te igkasapulu wey hep‑at (14) ne aldew te igkarangeb ne bulan, immanggilang e mule te keet-etawan ka me nati te karniru ne para te Sahakeen te Peglihad te Panalihan wey neneyilew e ka me talagpanubad wey ka me Libita. Sikan naa ka nakalinis sikandan te pegkeetew ran wey egkaayun e sikandan ne egpanubad te egtutungen ne igpanubad diye te timplu.


text:
Ne migsasindeg sikandan diye te egsesasindehan dan sumale te balaud ni Muwisis ne suluhuanen te Manama. Ne insawig te me talagpanubad diye te altar ka langesa ne indulung te me Libita.


text:
Tenged te masulug ka me etew ne ware nakalinis te pegkeetew ran, ka me Libite e ka miggilang te me karniru ne para te Sahakeen te Peglihad te Panalihan para te seeye se ware nakalinis te pegkeetew eyew egkeyimu sikandan ne malinis. Ne inlinisan te me Libita ka me nati te karniru para te Magbebaye.


text:
Ne masulug ka miggendiye ne me matig-Ipraim, me matig-Manasis, me matig-Isakar wey me matig-Sabulun ne ware nakalinis te pegkeetew ran. Piru nakakeen ded sikandan te impanubad ne para te Sahakeen te Peglihad te Panalihan minsan ke supak te balaud, su mig-ampu ma si Hari Isikiyas para kandan. Migkahi sikandin, “Magbebaye, pasayluwa nu ka tagse sabeka ne etew


text:
ne nakasakat ne egpangananey te intiru ne pusung dan keykew te Manama te me kabuybuyahan dan minsan pad ke kene ne malinis sikandan sumale te balaud te timplu.”


text:
Migsahakeen te Paan ne Ware Patulin te pitu ne aldew ka me matig-Israil ne diye te Hirusalim, duma te dakel ne kahale. Tagse aldew, migdayan te Magbebaye ka me Libita wey ka me talagpanubad. Egkahale-gale sikandan ka egmangulahing diye te Magbebaye duma te meemen amana ne me instrumintu.


text:
Ne indayan ni Hari Isikiyas ka me Libita tenged te impakita ran ne katuenan te pegpamakey te Magbebaye. Purisu, migpabulus ka pegsahakeen te pitu ne aldew. Migpanubad sikandan te me dasag para te keupianan wey migpasalamat sikandan diye te Magbebaye, ka Manama te me kaap-apuan dan.<pb/>


text:
<br/><t>Insumpulan ka pegsahakeen</t><br/>Ne nekegsabut ka keet-etawan ne egsumpulan dan ka sahakeen te lein pad ne pitu ne aldew. Purisu migsahakeen sikandan te lein pad man‑e ne pitu ne aldew ne nahale-gale.


text:
Ne si Isikiyas ne Hari te Huda, migbehey diye te keet-etawan te sabeka ne libu (1,000) ne turu ne baka wey pitu ne libu (7,000) ne karniru wey kambing. Ne migbehey degma ka me upisyal te sabeka ne libu (1,000) ne turu ne baka wey sapulu ne libu (10,000) ne karniru wey kambing. Ne masulug pad ka me talagpanubad ne miglinis te pegkeetew ran.


text:
Miggale-gale ka langun ne keet-etawan te Huda wey ka me talagpanubad, me Libita, wey ka langun ne egpuun te Israil, wey ka me lapu ne egpuun te Israil wey te Huda.


text:
Purisu, due kahalaan diye te Hirusalim, su te timpu te anak ni Dabid ne si Sulumun ne Hari te Israil, ware ma neyitabu ne iling dutu.


text:
Ne migsasindeg ka me talagpanubad wey me Libita eyew egpanalangin te keet-etawan. Ne narineg sikandan te Manama, su ka peg-ampu dan nekeuma ma te langit, ka matulus ne ugpaan din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me himu ni Isikiyas</t><br/>Te neimpusan e ka sahakeen, miggendiyad e te me siyudad te Huda ka me matig-Israil ne mig-apil te sahakeen. Ne impanlupet dan e ka matulus ne me batu wey impanempug dan ka me sungkaleg ne larawan ni Asira. Impangguhus dan ka me panubaran diye te me bubungan wey ka me altar te intiru ne Huda, te Binhamin, te Ipraim, wey te Manasis. Te neimpusan dan e te egdereet ka langun, mig-uli e sikandan diye te me siyudad dan, diye te tane dan.<pb/>


text:
Ne impapunduk-punduk ni Hari Isikiyas ka me talagpanubad wey ka me Libita sumale te me himu ran. Ne iyan himu te me talagpanubad wey te me Libita ka egpanubad te egtutungen, egpanubad para te keupianan diye te Magbebaye ne Manama, egpamakey te timplu te Magbebaye, egpasalamat wey egdayan.


text:
Migbehey man‑e si Hari Isikiyas te duma ne me ayam din para igpanubad ne egtutungen: ka igpanubad ne egtutungen te maselem wey te marusilem, te Aldew te Peggimeley, te Sahakeen te Pegbunsud te Iyam ne me Bulan, wey te duma pad ne in-alam ne me sahakeen, sumale te nasulat te Balaud te Magbebaye.<pb/>


text:
Ne insuhu din man‑e ka matig-Israil ne igbehey ka baad te me talagpanubad wey te me Libita puun te impanubad eyew ware lein ne eggimuwen dan ke kene ka pegtuman naan de te Balaud te Magbebaye.


text:
Te ingkapanengneng e seini diye te me etew, nahale-gale ne migbehey ka me matig-Israil te langun ne igkasapulu dan lagkes ka tetelesi te trigu ran, te binu, te lana, te teneb wey duma pad ne egkahaani ran diye te kamet. Imbehey ran ka langun ne igkasapulu te langun ne mig-uma te pinamula ran.


text:
Ne ka me matig-Israil ne miggalin diye te me siyudad te Huda, wey ka matig-Huda, migbehey degma te igkasapulu te me baka ran, te me karniru, te me kasangkapan ne inhalad dan wey imbehey diye te Magbebaye ne Manama ran, wey inlimud dan seini.


text:
Migbunsud sikandan miglilimud te igkatatelu ne bulan wey neimpusan dan te eglimud te igkapitu ne bulan.


text:
Te nakita ni Isikiyas wey te me upisyal rin ka nalimud ne me halad, indeyrey ran e ka Magbebaye wey impanalanginan dan ka keet-etawan din ne me matig-Israil.


text:
Ne mig-insaan e ni Hari Isikiyas ka me talagpanubad wey ka me Libita meyitenged te nalimud ne me halad.


text:
Ne migtabak si Asariyas ka Labew ne Talagpanubad ne kabuhalan ni Saduk ne miggenendue, “Dakel ka egkakeen ney puun te migbunsud e mig-uyan ka me etew te me halad dan diye te timplu te Magbebaye su impanalanginan te Magbebaye ka keet-etawan din. Ne dakel pad ka nasame te imbehey ran.”<pb/>


text:
Ne migsuhu si Hari Isikiyas ne ig-andam ka me sinabeng diye te timplu te Magbebaye, wey in-andam dan e seini.


text:
Ne matinumanen ka me etew ne mig-uyan te me halad, te me igkasapulu, wey te me dasag dan para te timplu. Ne iyan impabantey te sika langun si Kunaniyas ne Libita wey ka talagbulig kandin iyan si Simii ne suled din.


text:
Ne migbulig degma kandan isip talagbantey si Hihiil, si Asasiyas, si Nahat, si Asahil, si Hirimut, si Husabad, si Iliil, si Ismakiyas, si Mahat, wey si Binaya. In-alam sikandan ni Hari Isikiyas, wey ni Asariyas, ka upisyal ne impiyalan te timplu te Manama.<pb/>


text:
Ne si Kuri ne anak ni Imna ne Libita ne talagtameng te gumawan te timplu ne diye te igsile, iyan impiyalan te me dasag ne inhalad diye te Manama, wey te pegbaad-baad kayi.


