# verses

text:
Ne due sabeka ne etew ne kene egdineg wey ngasel ne in-uuyan te me etew diye te ki Hisus. Migpeyid‑u-hid‑u sikandan ki Hisus ne egpatel-eban te belad din ka etew.


text:
Ne impasuwey sikandin ni Hisus diye te masulug ne etew eyew egpekegdaruwa naan de sikandan. Ne intiyuk din te me kemel rin ka talinga te etew. Nataman, mig-ileb si Hisus wey impulit din seeye diye te dile te etew.


text:
Migleng‑ag sikandin diye te langit wey miggeheyinawa te maralem ne migkahi diye te etew, “<J>Ipata,” ka igpasabut, “Egkalukatan ka.</J>”<pb/>


text:
Ne impegpehetan teesi ni Hisus ka me etew ne kene egpepangguhuren te minsan hentew. Piru minsan inleglehetan sikandan teesi ni Hisus, nanasnasian de iya sikandan ka migpangguhud te neyitabu.


text:
Amana iya neinu-inu ka me etew wey migkahi, “Amana ne tetelesi ka langun ne inggimu rin! Egkabawian din minsan ka kene egdineg wey ka ummew.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakeen ni Hisus te 4,000 ne me etew</t><br/><br/><t>(Mat. 15:32-39)</t><br/>Te seeye ne timpu, miglibulung e man‑e ka susuluhi ne etew diye te ki Hisus ne warad e egmangeenen. Ne dutu, in-umew ni Hisus ka me hibateen din wey migkahiyan,


text:
<J>Ne emun ke egpeulien ku sikandan ne egmanggutasan, egkengalepu sikandan diye te deralanen su mariyu pe ma ka impuunan te duma.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahi ka me hibateen din, “Etuwey, hendei ki naan de iya egkuwa te egkakeen ne igpakeen te seini ne me etew te kayi ki pe ma te mammara ne inged ne kene egkeugpaan?”<pb/>


text:
Ne mig-inse si Hisus kandan, “<J>Pilaa ne timman ka paan ne due te kaniyu?</J>”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Pitu ne timman.”<pb/>


text:
Ne impapinnuu e ni Hisus ka me etew diye te tane, ne ingkuwa rin ka pitu ne timman ne paan wey impasalamatan din ka Manama. Nataman, impanepik-tepik din e ka paan wey impamehey rin diye te me hibateen din eyew igpasendad diye te me etew. Ne insendad dan e seeye diye te me etew.


text:
Ne due degma mallilintek ne isda ne pila-pila re iya wey impasalamatan din seeye. Ne migsuhu si Hisus ne igpepanendad ded degma seeye diye te me etew.


text:
Nangeen sikandan wey nenabbulung-bulung, wey duen pad nalimud dan ne nasame ne nakapenu te pitu ne liyang.


text:
Ne due-rue ne mig-untud sikandin te balangey duma te me hibateen din wey miggendiye te inged ne Dalmanuta.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me pangulu ne egbuyu te palinneu</t><br/><br/><t>(Mat. 16:1-4)</t><br/>Nataman, due me Parisiyu ne migginguma wey migpakig-apul ki Hisus. Migbuyu sikandan ne egpapitawen te kein-inuwan ne egpuun te langit eyew te peg-eleg-eleg kandin.


text:
Ne miggeheyinawa si Hisus te maralem wey migkahi, “<J>Mania te egbuyu te kein-inuwan ka me etew te kuntee ne timpu? Egnangenan ku sikaniyu te malehet: ware kein-inuwan ne igpakapakita kandan!</J>”<pb/>


text:
Ne mig-engkeran e sikandan ni Hisus wey mig-untud e man‑e te balangey peendiye te deyipag te lanew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka igpatulin te paan te me Parisiyu wey ni Hirudis</t><br/><br/><t>(Mat. 16:5-12)</t><br/>Nalingew ka me hibateen ne eg-uyan te keenen gawas te sabeka ne paan ne diye te balangey.


text:
Ne impanpanayan sikandan ni Hisus ne migkahi, “<J>Tanud-tanud kew wey bantey kew te igpatulin te paan te me Parisiyu wey ni Hirudis.</J>”<pb/>


text:
Ne migmalalahey e ka me hibateen din ne migkahi, “Nalalag din sika su ware ki ma nakabebewu te paan.”<pb/>


text:
Nanengnengan ni Hisus ke nekey ka igkewengete dan, sikan naa mig-insaan din sikandan, “<J>Mania te egkasasew kew te ware paan niyu? Ware kew bes pad nakasabut? Makehal bes ka me ulu niyu?</J><n>Te Grigu: Makehal ka me pusung niyu?</n>


text:
<J>Due me mata niyu piru kene kew egpakakita, ne due me talinga niyu piru kene kew egpakarineg. Ware niyu nasuman-suman</J>


text:
<J>ka pegpanepik-tepik ku te lalimma ne timman ne paan ne impakeen ku te lalimma ne libu (5,000) ne me etew? Ne pilaa ne liyang ka napenu te nalimud niyu ne egkeenen ne nenasame te me etew?</J>”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Sapulu wey daruwa (12) ne liyang.”<pb/>


text:
“<J>Ne ka pitu ne paan ne impakeen ku te hep‑at ne libu (4,000) ne me etew, pilaa ne liyang ka napenu te nalimud niyu ne egkeenen ne nenasame te me etew?</J>”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Pitu ne liyang.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbawi ni Hisus te butud diye te Bitsayda</t><br/>Te pegginguma ran te Bitsayda, due butud ne in-uuyan te me etew diye te ki Hisus, wey migpeyid‑u-hid‑u sikandan ne egsamsamen din ka etew.


text:
Ne ingkitkit ni Hisus ka etew diye te madmariyu e te bariyu. Nataman, in-ileban din e ka mata te butud wey intel-eban din te belad din, wey mig-insaan din e, “Due nakita nu?”<pb/>


text:
Ne migtenggak ka etew ne migkahi, “Nakakita a te me etew, piru egpekeiling sikandan te me kayu ne eggipanew.”


text:
Ne intel-eban e man‑e ni Hisus te belad din ka mata te butud. Ne migmemetmet migpitew ka butud wey egpakakita rin e wey egkamelmelehan din e ka langun.


text:
Ne impeuli e ni Hisus seeye se etew diye te ugpaan din wey migkahiyan, “<J>Kene kad e baye dutu te bariyu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpataha ni Pidru meyitenged ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 16:13-20; Luk. 9:18-21)</t><br/>Ne migpabulus si Hisus duma te me hibateen din diye te me bariyu ne sakup te Sisarya Pilipus. Te sasangan pad sikandan ne eggipanew, mig-insaan ni Hisus ka me hibateen din, “<J>Hentew e kun naa sumale te me etew?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “Migkahi ka duma ne sikeykew kun si Huwan ne Talagbewutismu. Ka duma degma migkahi ne sikeykew kun si Ilyas, piru ka duma migkahi ne sabeka ke kun te me prupita.”<pb/>


text:
Ne mig-inse si Hisus kandan, “<J>Piru ke sikaniyu ka egpalalahen, hentew e naa iya?</J>”<pb/>Ne migtabak si Pidru, “Sikeykew iya ka Kristu.”<n>Ka igpasabut te Kristu, Insaad ne Manluluwas.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangguhud ni Hisus te peg-antus wey kamatayen din</t><br/><br/><t>(Mat. 16:21-28; Luk. 9:22-27)</t><br/>Nataman, migbunsud e si Hisus ka migpanulu kandan ne ka Anak te Etew keilangan ne eg-antus te igmeula-ula kandin, wey egsamsamilian sikandin te igbuyag te me Hudiyu, wey te me pangulu te me talagpanubad wey te me talagpanulu te Balaud te Manama. Eggimatayan dan sikandin wey egkeuyag ded te igkatelu ne aldew.


text:
Ne inlalag ni Hisus seeye diye te me hibateen din te ware pegkehe. Tenged dutu, impasuwey e ni Pidru si Hisus wey insaparan din.


text:
Piru migbalikid si Hisus wey migtengtengan din ka me hibateen din, ne insaparan din e si Pidru te migkahi, “<J>Awe ka rue Meibulan! Su kene ne Manama ka indapihan nu, ke kene, ka me etew!</J>”<pb/>


text:
Ne impeparani ni Hisus ka me etew duma te me hibateen din wey migkahiyan, “<J>Ke hentew seeye se egkeupian ne eg-ikul keddiey, keilangan ne eg-engked te kandin ne igkeupii wey egtiang te kandin ne krus wey eg-ikul keddiey.</J>


text:
<J>Su seeye se egkeupian ne egluwas te kandin ne umul, nasi egkawarei kayi, piru seeye se egkawaraan te kandin ne umul tenged keddiey wey te Meupiya ne Panugtulen, egpakarawat te umul ne ware egtamanan.</J>


text:
<J>Nekey naa ka egkakuwa te etew ke egkaangken din ka langun ne tahu kayi te ampew te tane, piru egkawaraan te umul rin? Ware iya!</J>


text:
<J>Su emun ke igkeyilew a duma te lalag ku te minsan hentew puun te me etew kuntee ne amana ne makasesale wey kenad egpalintutuu te Manama, igkeyilew ku degma sikandin te timpu ne eglibed e ka Anak te Etew duma te katelesan te Amey rin wey te matulus ne me panalihan.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: due me etew ne kayi kuntee ne kene pad egpatey taman te egkakita ran e ka Peghari te Manama ne egginguma duma te geem din.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkabalbalawi ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 17:1-13; Luk. 9:28-36)</t><br/>Peglihad te hen‑em ne aldew, induma ni Hisus ensi Pidru, si Santiyagu, wey si Huwan te migtakereg diye te matikang ne bubungan ne sikandan de. Te pegtengteng dan ki Hisus, nabalbalawan e sikandin.


text:
Ne miglayag te kaangkag ka kumbale din, ne ware minsan hentew kayi te ampew te tane ne egpakapamaangkag te iling dutu.


text:
Ne migkahiyan ni Pidru si Hisus, “Talagpanulu, meupiya te kayi key<n>key: wey ke ki.</n> kuntee. Eggimu key te tatelu ne leeb: sabeka ka keykew, sabeka ki Muwisis, wey sabeka ki Ilyas.”


text:
Nakahi rin sika su ware sikandin nakanengneng ke nekey ka iglalag din su nenaaldek ma sikandan.<pb/>


text:
Ne due migginguma ne gapun ne migdalung kandan, ne due laheng ne migpuun dutu te gapun ne miggenendue, “Seini ka pinalangge ku ne Anak, pammineha niyu sikandin!”


text:
Ne taheed te egmatupang e sikandan te bubungan, migteesan sikandan ni Hisus ne kene egpepangguhuren ke nekey ka nakita ran taman te egkeuyag e ka Anak te Etew.<pb/>


text:
Sikan naa intuman dan iya ka ingkahi ni Hisus. Piru migmein-inseey sikandan se tatelu ke nekey ka kaluwasan te ingkahi rin ne egkeuyag din e.


text:
Ne mig-insaan dan e si Hisus, “Mania te migkahi ka me talagpanulu te Balaud te Manama ne keilangan ne iyan eggun‑a ki Kristu eggendini si Ilyas?”<pb/>


text:
Migtabak si Hisus, “<J>Malehet iya ne eggun‑a eggendini si Ilyas eyew te peg-ayad-ayad te langun. Piru mania te nasulat te Kasulatan ne keilangan ne egbaybayaran wey egsamsamilian ka Anak te Etew?</J>


text:
<J>Piru egnangenan ku sikaniyu te miggendinid e si Ilyas, wey inggimu ran diye te kandin ka langun ne igkeupii ran ne eggimuwen sumale te nasulat te Kasulatan meyitenged kandin.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbawi ni Hisus te bate ne inserepan te busew</t><br/><br/><t>(Mat. 17:14-21; Luk. 9:37-43a)</t><br/>Te peglibed enni Hisus diye te duma ne me hibateen din, nakita ran ka susuluhi ne etew ne miglingut kandan, wey due me talagpanulu te Balaud te Manama ne migpakig-apul kandan.


text:
Ne neinu-inu ka langun ne etew te pegkakita ran ki Hisus, wey namallahuy e sikandan ka migdugpu wey mig-elit-elit kandin.


text:
Due sabeka ne etew ne diye te kasuluhan ne migtabak, “Talagpanulu, in-uyan ku kayi te keykew ka anak ku ne lukes ne kene egpakalalag su inserepan te busew.


text:
Ne emun ke eg-umaan e sikandin te busew, egbalatey sikandin diye te tane. Ne egbubuke e ka be‑be din wey egpakihet e te ngipen din, ne egkataman egkeleg e sikandin. Inhangyu ku ka me hibateen nu te peg-alew te busew piru ware sikandan nekeyimu.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Hisus sikandan, “<J>Sikaniyu se me etew te kuntee ne timpu, ware pegpalintutuu niyu. Hendei bes taman ka pegduma-ruma ku kaniyu? Hendei bes taman ka peg-antus ku kaniyu? Uyana niyu ka bate kayi te keddi!</J>”


text:
Ne in-uyan dan e diye te kandin ka bate. Te pegkakita te busew ki Hisus, sahuhune ne in-umaan din e ka bate ne egbabuyen e, wey napeled diye te tane wey miglilid-lilid ne migbubuke se be‑be.<pb/>


text:
Ne mig-insaan ni Hisus ka amey te bate, “<J>Kamenu e kaluhey sikandin ka egkeiling due?</J>”<pb/>Ne migtabak sikandin, “Puun pad te pegkabate din.


text:
Kamasalig e sikandin el-elehi te busew te eggimatey pinaahi te pegdegpak kandin diye te hapuy wey diye te weyig. Ne emun ke due egkeyimu nu, ikeyid‑u key wey bulihi key nikeykew!”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Mania te migkahiyan a nikeykew ke due egkeyimu ku? Egkeyimu te etew ka langun ke due pegpalintutuu rin!</J>”<pb/>


text:
Ne due-rue ne migpanguleyi ka amey te bate ne migkahi, “Migpalintutuu a, piru bulihi a su deisek de ka pegpalintutuu ku!”<pb/>


text:
Te pegkakita ni Hisus ne egpamallahuy e ka me etew ne egdalapak kandan, in-alew din e ka busew ne miggenendue, “<J>Sikeykew se busew ne egpakapeummew wey egpakapabengel, egsuhu a keykew ne awe ka rue te bate wey kene kad e libed serep diye te kandin.</J>”<pb/>


text:
Migpanguleyi ka busew wey impakunkunaan din e ne egbabuyen ka bate wey nataman, miglihawang e sikandin. Ne hendue te migpatey e ka bate, purisu nangenen te me etew ne migpatey e sikandin.


text:
Te peglasud enni Hisus te baley, mig-insaan e sikandin tugtuhesi te me hibateen din ne migkahi, “Mania te ware key nakaalew te busew?”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Egkaalew ka iling dutu ne busew pinaahi re te peg-ampu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglalag e man‑e ni Hisus te kamatayen din</t><br/><br/><t>(Mat. 17:22-23; Luk. 9:43b-45)</t><br/>Mig-awe sikandan te seeye ne inged wey diye migbaye te Galiliya. Ne kene igkeupii ni Hisus ne due egpakataha ke hendei sikandin,


text:
su eyew egpakapanulu sikandin te me hibateen din. Migkahiyan din sikandan, “<J>Eg-akalan ka Anak te Etew wey igbehey diye te me etew ne eggimatey kandin, piru egkeuyag sikandin te igkatelu ne aldew.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka amana ne labew</t><br/><br/><t>(Mat. 18:1-5; Luk. 9:46-48)</t><br/>Nataman, miggingume e sikandan diye te Kapirnaum. Ne hengkayi te diyad e sikandan te baley, mig-insaan e sikandan ni Hisus, “<J>Nekey‑a ka igmemekeg-apul niyu diye te dalan?</J>”<pb/>


text:
Piru migmeeneng-eneng de sikandan tenged su iyan dan igmemekeg-apul diye te dalan ke hentew ka labew kandan.


text:
Ne migpinnuu si Hisus wey in-umew rin ka sapulu wey daruwa (12) ne me hibateen din wey migkahiyan, “<J>Ke hentew seeye se egkeupian ne egkeyimu ne labew, keilangan ne egpariralem sikandin wey egpeyimu ne suluhuanen te langun.</J>”


text:
Ne migkuwa sikandin te bate wey impataliware din kandan. Insapipi rin ka bate wey migkahi diye te kandan,


text:
“<J>Ka minsan hentew ne egdawat te iling kayi ne bate tenged su mig-ikul rin keddi, egdawat keddiey. Ne ka minsan hentew ne egdawat keddi, kene de ne sikeddiey ka egdawaten din su egdawaten din degma ka migpeuyan keddiey.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka kene egpakig-ehet kanta egpalapig kanta</t><br/><br/><t>(Luk. 9:49-50)</t><br/>Ne migkahiyan ni Huwan si Hisus, “Talagpanulu, nakakita key te etew ne migpangalew te me busew pinaahi te ngaran nu, wey insaparan ney sikandin tenged su kene ta ne duma sikandin.”<pb/>


text:
Piru migkahi si Hisus, “<J>Kene niyu sapari sikandin su ware etew ne eggimu te kein-inuwan pinaahi te ngaran ku ne due-rue ne egtampele keddiey.</J>


text:
<J>Su egnangenan ku sikaniyu te malehet: ka minsan hentew ne egbehey kaniyu te senge-ubab ne weyig tenged su sakup kew ni Kristu, egpakarawat iya sikandin te dasag din.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka egpuunan te sale</t><br/><br/><t>(Mat. 18:6-9; Luk. 17:1-2)</t><br/>“<J>Piru ka minsan hentew ne egpuunan ne egpakasale ka sabeka te seini se me bate ne migpalintutuu wey migsalig keddi, meupiya pad ke eggiketan ka lieg din te dakel ne galingan ne batu wey igdegpak diye te dahat.</J>


text:
<J>Ne emun ke iyan egpuunan ka mata nu ne egpakasale ka, lekata nu sika! Meupiya pad ke egseled ka diye te Migharian te Manama ne sabeka re ka mata, du te daruwa se mata ne igdegpak diye te linew ne hapuy.</J>


text:
“<J>Keilangan ne egpakaneem-neem te keyirapan ka langun eyew egmeupiya, iling te ngalap ne eg-asinan eyew egmananam.</J><n>Te Grigu: ka tagse sabeka eg-asinan te hapuy.</n><pb/>


text:
“<J>Meupiya ka asin piru ke egkawaraan e seini te nanam din, egmenuwen pad te pegpalibed kayi? Purisu bantey kew ne kene egkalaag ka keupiya niyu iling te asin, wey peup-upianey kew ka tagse sabeka.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanulu meyitenged te pegpeengkerey te alunggun</t><br/><br/><t>(Mat. 19:1-12; Luk. 16:18)</t><br/>Nataman, mig-awe e si Hisus te seeye ne inged wey miggendiyad e te prubinsya te Hudiya wey diye te deyipag te Hurdan. Ne miglibulungan e man‑e sikandin te masulug ne me etew wey impanulu din e sikandan sumale te nabatasan din.<pb/>


text:
Due me Parisiyu ne migparani ki Hisus eyew te peg-eleg-eleg kandin. Ne mig-insaan dan sikandin, “Intuhut naan ded te Balaud ta ne egpakig-engked ka lukes te asawa rin?”<pb/>


text:
Ne migkahi sikandan, “Intuhutan ni Muwisis ne egpabehayen ka lukes diye te asawa rin te sulat te pegpakig-engked, ne egpekeengked e sikandin te asawa rin.”<pb/>


text:
Piru migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Nakasulat si Muwisis te sika ne suhu tenged su makehal ka me ulu niyu.</J><n>Te Grigu: makehal ka me pusung niyu.</n>


text:
<J>Piru puun pad te an-anayan te peggimu te kalibutan, ‘Inggimu e sikandan te Manama ne lukes wey malitan.’</J>


text:
<J>‘Ne sika ka egpuunan ne eg-engked e ka lukes te amey wey iney rin su egsabeke e te asawa rin.</J>


text:
<J>Ne sikandan se daruwa, egkeyimu e ne sabeka.’ Sikan naa, kenad e ne daruwa sikandan, ke kene sabeka naan de.</J>


text:
Ne miglibed e sikandan diye te baley wey mig-inse e man‑e ki Hisus ka me hibateen din meyitenged dutu.


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Minsan hentew ne lukes ne eg-engked te asawa rin wey egbalew-balew eg-asawa, egpakapanlibug e diye te tapey ne asawa rin.</J>


text:
<J>Ne emun ke eg-engked ka malitan te asawa rin wey egbalew-balew eg-asawa, egpakapanlibug e degma sikandin.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanalangin ni Hisus te me bate</t><br/><br/><t>(Mat. 19:13-15; Luk. 18:15-17)</t><br/>Ne due me etew ne nanguyan te me anak dan diye te ki Hisus eyew igpasamsam kandin, piru insaparan sikandan te me hibateen.


text:
Piru te pegkakita ni Hisus dutu, nabelu sikandin te me hibateen din wey migkahiyan din sikandan, “<J>Balahara niyu re due ka me bate ne egparani keddiey wey kene niyu sikandan sapari, su nasakup te Migharian te Manama ka me bate ne iling kayi.</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: emun ke kene niyu egdawaten ka Peghari te Manama iling te pegdawat te me bate, kene kew iya egpakalagkes dutu.</J>”


text:
Nataman, insapipi rin e ka me bate wey intel-eban din e sikandan te belad din te migpanalangin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka meyaman ne etew</t><br/><br/><t>(Mat. 19:16-30; Luk. 18:18-30)</t><br/>Te peggipanew e ni Hisus, due etew ne migpallahuy peendiye te kandin wey migpanimbuel diye te tangkaan din ne mig-inse, “Meupiya ne talagpanulu, nekey‑a ka eggimuwen ku eyew egkarawat ku ka umul ne ware egtamanan?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus kandin, “<J>Mania te ingngaranan a nikeykew te meupiya? Sabeka re ka meupiya, ka Manama re.</J>


text:
<J>Nakanengneng kad e te me suhu: ‘Kene ka himatey, kene ka panlibug, kene ka panakew, kene ka pamalehet te ubat, kene ka panlimbung, tahura nu ka amey wey iney nu.’</J> ”<pb/>


text:
Ne migmemetmetan sikandin ni Hisus duma te geyinawa rin kandin wey migkahiyan, “<J>Sabeka naan de ka ware nu pad neyimu. Hipanew kad wey ibelegye nu ka langun ne karatuan nu wey ipamehey nu ka halin diye te egkengaayu-ayu eyew due karatuan nu diye te langit. Ne egkataman, libed ka kayi wey ikul ka keddi.</J>”


text:
Mabehat-behat amana ka ulaula te etew te pegkarineg din dutu, wey miggipanew sikandin ne miglungku tenged su dakel ka karatuan din.<pb/>


text:
Ne impanil-ap-sil-ap ni Hisus ka me hibateen din wey migkahiyan, “<J>Amana ne malised te meyaman ka pegseled te Migharian te Manama!</J>”<pb/>


text:
Ne neinu-inu ka me hibateen din te inlalag din. Piru mig-abayan sikandan ni Hisus te egkahi, “<J>Mengeanak, subla iya ne malised ka pegseled diye te Migharian te Manama!</J>


text:
<J>Malemu pad ka pegserep te ayam ne kamil diye te lungag te simat du te pegseled te meyaman diye te Migharian te Manama.</J>”<pb/>


text:
Masumpit ne neinu-inu ka me hibateen din ne migmein-inseey ka tagse sabeka, “Hentew bes naan de ka egkaluwas?”<pb/>


text:
Migtengtengan sikandan ni Hisus te migkahi, “<J>Kene egkeyimu seini te etew, piru egkeyimu te Manama, su egkeyimu te Manama ka langun.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin ni Pidru, “Na, sikanami seini, mig-engkeran ney ka langun eyew te peg-ikul keykew.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Hisus, “<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: ka minsan hentew ne eg-engked te baley rin, me suled din, me atebey rin, iney wey amey rin, anak din, wey katantanaan din naa tenged te peg-ikul rin keddiey wey tenged te Meupiya ne Panugtulen,</J>


text:
<J>egpakarawat te susuluhi ne baley, suled, atebey, iney, anak wey luluahi ne tane te seini ne timpu. Minsan egkabaybayaran sikandin piru egpakarawat din te umul ne ware egtamanan te egginguma ne timpu.</J>


text:
<br/><t>Ka pegguhud ni Hisus te kamatayen din te igkatelu e ne timpu</t><br/><br/><t>(Mat. 20:17-19; Luk. 18:31-34)</t><br/>Nataman, te diyad e ensi Hisus te deralanen peendiye te Hirusalim, miggun‑a si Hisus kandan te eggipanew. Ne natanengan ka me hibateen din wey nenaaldek ka me etew ne migsinundul kandin ke nekey ka egkatamanan din diye. Ne dutu, impasuwey e man‑e ni Hisus ka me hibateen wey innangenan din ke nekey ka egkeyitabu kandin.


text:
<J>Migkahi sikandin, “Pammineg kew! Eggendiye kid e te Hirusalim wey igbehey e ka Anak te Etew diye te me pangulu te talagpanubad wey diye te talagpanulu te Balaud te Manama. Eggukuman dan sikandin ne eggimatayan ne egkataman igbehey e sikandin diye te kene ne me Hudiyu.</J>


text:
<J>Ne eglemetan dan sikandin, eg-ileban, eglampesan wey eggimatayan. Piru egkeuyag ded sikandin te igkatelu ne aldew.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka egbuyuen enni Santiyagu wey ni Huwan</t><br/><br/><t>(Mat. 20:20-28)</t><br/>Nataman, migparani diye te ki Hisus si Santiyagu wey si Huwan ne me anak ni Sibidiyu wey migkahi, “Talagpanulu, due igkeupii ney ne egbuyuen diye te keykew.”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “Ke eghari kad e diye te mateles ne migharian nu, papinnuuwa key ubag nikeykew diye te andang nu: ka sabeka diye te igkakawanan nu wey ka dangeb diye te igkahibang nu.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Hisus, “<J>Ware kew nakataha ke nekey ka egbuyuen niyu. Egpekeinum kew naa te ubab te peg-antus ne eg-inuman ku? Egpakapabewutismu kew naa te bewutismu te peg-antus ne igbewutismu keddi?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “Uya, egpekeyimu key red.”<pb/>Ne migkahiyan ni Hisus sikandan, “<J>Malehet iya ne egpekeinum kew te ubab te peg-antus ne eg-inuman ku wey egpakapabewutismu te bewutismu te peg-antus ne igbewutismu keddi.</J>


text:
<J>Piru ka meyitenged te egpapinnuuwen diye te igkakawanan ku wey diye te igkahibang ku, ware katenged ku due, su duen e intahahe te Amey ku ne egpapinnuuwen due.</J>”<pb/>


text:
Te pegkarineg dutu te sapulu ne me hibateen, nabelu e sikandan te duma ran ne ensi Santiyagu wey Huwan.


text:
Sikan naa, impeparani sikandan ni Hisus wey migkahiyan, “<J>Nakanengneng kew e te seeye se in-isip ne me pangulu te kene ne me Hudiyu, impeuteng dan iya ka geem dan te pegmandu diye te me sakup dan. Ne seeye degma se dakel se katungdanan, igpapitew ran iya ka katenged dan diye te me sakup dan.</J>


text:
<J>Piru kene niyu sika himuwa. Ka minsan hentew due te kaniyu ne egkeupian ne egmabantug, keilangan ne egpeyimu sikandin ne suluhuanen niyu.</J>


text:
<J>Ka minsan hentew ne egkeupian ne egkeyimu ne labew kaniyu, keilangan ne egpeuripen sikandin te langun.</J>


text:
<J>Su minsan ka Anak te Etew ware miggendini eyew egpamakayen, ke kene, eyew egpamakey wey egpeyimatey eyew te peglekat te masalig ne me etew puun te me sale dan.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbawi ni Hisus te butud ne si Bartimyu</t><br/><br/><t>(Mat. 20:29-34; Luk. 18:35-43)</t><br/>Nataman, miggingume e ensi Hisus diye te lungsud te Hiriku. Hengkayi te eg-awe e sikandin wey ka me hibateen din te seeye ne lungsud duma te susuluhi ne me etew, due butud ne migpinpinnuu diye te ilis te dalan ka egpamuyu ne egngaranan ki Bartimyu ne anak ni Timyu.


text:
Te pegkarineg din ne seeye bes iya si Hisus ne matig-Nasarit, migpanguleyi e sikandin ne migkahi, “Hisus! Kabuhalan ni Dabid! Ikeyid‑u a nikeykew!”<pb/>


text:
Ne masulug ka migsapad kandin ne egpeen-enengen e, piru nanasnasian de iya sikandin migpanaman-taman migpanguleyi ne migkahi, “Kabuhalan ni Dabid! Ikeyid‑u a nikeykew!”<pb/>


text:
Ne migsanggel si Hisus wey migkahi, “<J>Umawa niyu sikandin.</J>”<pb/>Ne in-umew ran e ka butud wey migkahiyan dan, “Nekal-nekal ka! Na, sasindeg kad e su in-umew ka nikandin.”<pb/>


text:
Ne mig-insaan sikandin ni Hisus, “<J>Nekey‑a ka igkeupii nu ne eggimuwen ku due te keykew?</J>”<pb/>Ne migtabak ka butud, “Talagpanulu, egkeupian a perem ne egpakakite e pad.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Hipanew kad. Iyan nekeuli keykew ka pegpalintutuu nu.</J>”<pb/>Ne sahuhune ne nakakite e sikandin wey migsinundul e ki Hisus te miggipanew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka meupiya ne pegginguma ni Hisus diye te Hirusalim</t><br/><br/><t>(Mat. 21:1-11; Luk. 19:28-40; Huw. 12:12-19)</t><br/>Te egpakarani-rani e sikandan te Hirusalim, egpalinggumaan e sikandan te Bitpahi wey Bitanya ne diye te Bubungan te Ulibu. Ne dutu, impewun-e e ni Hisus ka daruwa te me hibateen din


text:
wey migpanagtahaan te migkahi, “<J>Hendiye kew seeye te kewun‑aan ne bariyu. Te sikan kew pad iya egginguma, due egkakita niyu ne nati te asnu ne inggiket diye ne ware pad neunturi. Hekari niyu naa seeye wey uyana niyu kayi.</J>


text:
<J>Ne emun ke due egkahi kaniyu, ‘Mania te egkuen niyu sika?’ kahii niyu re, ‘Ingkeilangan seini te Magbebaye wey mahaan din de ig-uli.’</J> ”<pb/>


text:
Sikan naa, nangipanew e ka daruwa ne hibateen wey te pegginguma ran diye te bariyu, nakita ran iya ka nati te asnu diye te dalan ne inggiket diye te gumawan te sabeka ne baley. Ne miggekaran dan e seeye.


text:
Nataman, in-uyan dan e diye te ki Hisus ka asnu wey innagpiyan dan te me kumbale dan, wey mig-untud e si Hisus.


text:
Due masulug ne etew ne nambebelat te me kumbale dan diye te dalan, wey ka duma nanempug te me derewunen diye te me kamet wey intalagtag dan diye te dalan ne egbayaan ni Hisus.


text:
Ne migmanguleyi ka miggun‑a ki Hisus wey ka migsinundul ne miggenendue, “Egdayanen ka Manama! Egpanalanginan sikandin se impeendini te Manama kanta!


text:
Egpanalanginan ka egginguma ne egharian te apu ta ne si Dabid! Egdayanen ka Manama ne diye te dibabew te langit!”<pb/>


text:
Pegginguma ni Hisus diye te Hirusalim, migseled sikandin diye te timplu wey intengtengan din ka langun. Nataman, miglihawang e sikandin puun su mahaan e seeye egkasagkup wey miggendiyad e te Bitanya duma te sapulu wey daruwa (12) ne hibateen din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdilus ni Hisus te kayu ne iggira</t><br/><br/><t>(Mat. 21:18-19)</t><br/>Pegkapawe, migligkat e sikandan puun te Bitanya wey dutu miggutasan e si Hisus.


text:
Ne due nakita rin diye te madmariyu ne kayu ne malapung se dewun ne egngaranan te iggira. Indugpu din ka kayu eyew egleuyen ke due behas. Te pegginguma rin diye, ware nakita rin ne behas su neelin de ne dewun tenged su kene pad seeye ne timpu te pegpamehas te seeye ne kayu.


text:
Ne migkahiyan ni Hisus ka kayu, “<J>Puun kuntee, warad etew ne egpakakeen pad man‑e te behas nu!</J>” Ne narineg seeye te me hibateen din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggendiye ni Hisus te timplu</t><br/><br/><t>(Mat. 21:12-17; Luk. 19:45-48; Huw. 2:13-22)</t><br/>Pegginguma ran diye te Hirusalim, migseled si Hisus diye te timplu wey impandeldel rin ka egmambebeli wey egmanitinda. Impamalintuad din ka me lamisa te egpanaliyu te seleppi wey ka pinnuuwan te egmameligye te me selepati.


text:
Ne impanulu din e ka me etew te migkahi, “<J>Nasulat e diye te Kasulatan, ‘Ka baley ku egngaranan te baley ne ampuanan te langun ne nasud’; piru inggimu niyud e seini ne helesanan te me takawen!</J>”<pb/>


text:
Te pegkarineg dutu te pangulu te me talagpanubad wey te me talagpanulu te Balaud te Manama, migpamitew e sikandan te paahi eyew egkeyimatayan dan si Hisus. Piru naaldek sikandan ki Hisus tenged su nana-naayan ka susuluhi ne etew te pegpanulu din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka panulu puun te pegdilus te kayu ne iggira</t><br/><br/><t>(Mat. 21:20-22)</t><br/>Te napawe e, nangipanew e sikandan wey naliharan dan ka kayu ne iggira wey nakita ran ne nahangu e, minsan ka me dalid.


text:
Nasuman-suman ni Pidru ka neyitabu wey migkahiyan din e si Hisus, “Talagpanulu, pitawa nu ka kayu ne indilus nu, nahangu e!”<pb/>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: ka minsan hentew ne egsuhu te sika ne bubungan ‘Keenat ka wey egpakaregpak ka diye te dahat’, ne ware pegduwa-ruwa diye te pusung din wey migpalintutuu ne egkatuman ka ingkahi rin, egkatuman iya seini.</J>


text:
<J>Purisu egnangenan ku sikaniyu te minsan nekey ne egbuyuen niyu te Manama, palintutuuwi niyu ne narawat niyud, wey egkarawat niyu iya.</J>


text:
<br/><t>Ka peggubabe te katenged ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 21:23-27; Luk. 20:1-8)</t><br/>Nataman, nanlibed e man‑e sikandan diye te Hirusalim. Ne taheed te miggiphipanew si Hisus diye te seled te timplu, migparani kandin ka me pangulu te me talagpanubad wey ka me talagpanulu te Balaud te Manama wey ka me igbuyag te me Hudiyu.


text:
Ne mig-insaan dan si Hisus, “Nekey‑a ka katenged nu te peggimu kayi? Hentew‑a ka migbehey keykew te katenged te peggimu kayi?”<pb/>


text:
Migtabak si Hisus kandan, “<J>Due degma inse ku kaniyu, ne emun ke egkatabak niyu seini, egnangenan ku degma sikaniyu ke nekey ka katenged ku te peggimu kayi.</J>


text:
<J>Nangeni a nikaniyu, hendei migpuun ka katenged ni Huwan te pegpamewutismu? Diye naa te Manama wey ke diye te me etew?</J>”<pb/>


text:
Ne migpalalahey sikandan ne migkahi, “Emun ke egkahi ki, ‘Diye migpuun te Manama,’ kema ke egkahiyan ki nikandin, ‘Na, mania te ware kew migpalintutuu ki Huwan?’


text:
Piru kene ki egpakakahi, ‘Diye migpuun te me etew.’ ” (Naaldek sikandan te me etew su migpalintutuu sikandan langun ne malehet ne prupita si Huwan.)


text:
Purisu migtabak sikandan ki Hisus, “Ware key nakanengneng!”<pb/>Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Ke iling ma rue, kene ku degma egnangenan sikaniyu ke nekey ka katenged ku te peggimu kayi.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka panunggilingan meyitenged te me talagtanggu te parasan</t><br/><br/><t>(Mat. 21:33-46; Luk. 20:9-19)</t><br/>Nataman, migbunsud e man‑e migpanulu si Hisus kandan pinaahi te me panunggilingan: “<J>Due sabeka ne etew ne migpamula te me prutas ne egngaranan te paras wey inlingut din te alad. Miglulungag sikandin te egluyangan te behas wey migbebaley man‑e te matikang ne bakalag ne eg-ugpaan te talagtameng. Pegkapenga, impatanggu rin e te me talagbasuk ka parasan wey miglapu e sikandin diye te mariyu ne inged.</J>


text:
<J>Te pegginguma te timpu te pegpamupu te me behas, migsuhu sikandin te sabeka ne uripen din eyew egpakuen te baad din te prutas diye te me talagtanggu.</J>


text:
<J>Ne migsuhu e man‑e ka kamuney te lein ne uripen, piru inlelampesan te me talagtanggu ka ulu te uripen wey impeyilawan dan.</J>


text:
<J>Migsuhu e man‑e ka kamuney te lein ne uripen wey inggimatayan dan ded sikandin. Ne masulug pad ka insuhu din, ne due duma kandan ne inlelampesan wey ka duma innimatayan.</J>


text:
<J>Nataman, ka anak din naan de ne lukes ne pinalangge din ka nasame ne egkasuhu din. Ne impeendiye din en iya sikandin te migkahi, ‘Egtahuren dan iya ka anak ku.’</J>


text:
<J>Piru migpalalahey ka me talagtanggu, ‘Sikan e ka anak te kamuney te parasan ne iyan egpakakamuney kayi. Kuwa kid e su eggimatayan ta sikandin eyew sikante e ka egpakakamuney kayi.’</J>


text:
<J>Ne inderakep dan e sikandin wey inggimatayan, wey inggehanuy ran e diye te lihawangan te parasan.</J>”<pb/>


text:
Mig-inse si Hisus te me etew, “<J>Nekey naa ka eggimuwen te kamuney te parasan? Eggendiyaan din ka me talagtanggu wey egpangimatayan din sikandan, wey egpasubalan din ka parasan te duma.</J>


text:
<J>Ware kew bes nakasabut te imbasa niyu diye te Kasulatan ne eggenendue,</J><pb/><J>‘Ka batu ne insamsamilian te me talagbebaley,</J><pb/><J>nasi neyimu ne batu ne pabunsuran.</J><pb/>


text:
Egdakepen e perem si Hisus te me pangulu te me Hudiyu su nasabut dan ne sikandan ka innisuhat te panunggilingan, piru naaldek sikandan te me etew. Purisu in-engkeran dan e si Hisus wey nangipanew e sikandan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka inse meyitenged te pegbayad te buhis</t><br/><br/><t>(Mat. 22:15-22; Luk. 20:20-26)</t><br/>Ne migsuhu ka me pangulu te me Hudiyu te me Parisiyu wey me sakup ni Hirudis eyew te pegsahilut ki Hisus pinaahi te peglalag din.


text:
Purisu nangendiye sikandan te ki Hisus wey mig-inse, “Talagpanulu, nakanengneng key ne malehet ka inlalag nu, wey imbalahad nu ke nekey ka suman-suman te me etew meyitenged te inlalag nu, tenged su ware nu tengtengi ke nekey ka kandan ne keugpe, ke kene, impanulu nu ka kamalehetan meyitenged te igkeupii te Manama. Na, nangeni key ke supak naa te Balaud ta ka pegbayad te buhis diye ki Sisar ne Impiradur, wey se kene? Keilangan naa ne egbayad key, wey se kene?”<pb/>


text:
Piru natahaan ni Hisus ne egpapitew-pitew re sikandan, sikan naa migkahiyan din sikandan, “Mania te eg-el-elehan a nikaniyu? Uyani a te seleppi su egpitawen ku.”<pb/>


text:
Ne in-uyanan dan e sikandin te sabeka ne seleppi. Ne mig-inse si Hisus diye te kandan, “Hentew ne alung wey ngaran ka nakatahu kayi?”<pb/>Ne migtabak sikandan, “<J>Ki Sisar ne Impiradur.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan din e sikandan, “<J>Ke iling due, ibehey niyu diye te Impiradur ka kandin, wey ibehey niyu degma diye te Manama ka kandin.</J>”<pb/>Ne dutu, neinu-inu sikandan ki Hisus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka inse meyitenged te pegkeuyag</t><br/><br/><t>(Mat. 22:23-33; Luk. 20:27-40)</t><br/>Ne due me Sadusiyu ne migparani ki Hisus. Sikandan ka migkahi ne kenad egkeuyag ka me minatey. Ne mig-insaan dan si Hisus,


text:
“Talagpanulu, migsulat si Muwisis kanta te balaud ne emun ke due etew ne egpatey ka kakey rin ne ware pad nakaanak, keilangan ne egpamaluwen din ka ipag din eyew duen ded anak te kakey rin ne migpatey e.


text:
Ne impamalu te inggiba ka ipag din, wey migpatey red degma ne ware nakaanak. Ne iling ded ka natamanan te igkatelu ne lukes.


text:
Na, te aldew ne eg-uyahen e ka me minatey, hentew naa ka asawa rin ne malehet su naamin ma ka pitu ne nakaasawa kandin?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus kandan, “<J>Naseyyup kew su ware kew nakasabut te Kasulatan wey te geem te Manama.</J>


text:
<J>Su emun ke egkeuyag e ka me minatey, kenad egmaas-asaweey sikandan su egpekeiling e sikandan te me panalihan diye te langit.</J>


text:
<J>Na, meyitenged te peg-uyag te me minatey, ware kew bes nakasabut te imbasa niyu ne insulat ni Muwisis meyitenged te nalegleg ne sapinit ke hendei kahii sikandin te Manama, ‘Sikeddiey ka Manama ni Abraham, ka Manama ni Isaak, wey ka Manama ni Hakub’?</J>


text:
<J>Iyan igpasabut kayi ne kene ne Manama sikandin te me minatey, ke kene, Manama te neneuyag. Sikan naa ka amana kew iya naseyyup.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka suhu ne labew te langun</t><br/><br/><t>(Mat. 22:34-40; Luk. 10:25-28)</t><br/>Ne due sabeka ne talagpanulu te Balaud te Manama ne nakarineg engki Hisus te migpaap-apuley te me Sadusiyu. Narineg din ne meupiya ka tabak ni Hisus kandan, purisu mig-insaan din sikandin, “Nekey ka suhu ne labew te langun?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Seini ka suhu ne labew te langun: ‘Pammineg kew me kabuhalan ni Israil! Sabsabeka re ka Manama ne Magbebaye ta wey warad duma.</J>


text:
<J>Keilangan ne eggeyinawaan nu ka Magbebaye ne Manama nu ne egpuun te pusung nu, egpuun te gimukud nu, egpuun te suman-suman nu wey egpuun te keseg nu.’</J>


text:
<J>Seini ka igkarangeb: ‘Geyinawei nu ka duma nu iling te peggeyinawa nu te keykew ne pegkeetew.’ Warad duma pad ne suhu ne labew pad kayi te daruwa.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin te talagpanulu te Balaud te Manama, “Eleg sika Talagpanulu! Malehet ka ingkahi nu ne sabeka re ka Manama wey warad iya duma su sikandin de iya.


text:
Ne keilangan ne eggeyinawaan ta ka Manama ne egpuun te pusung ta, wey egpuun te suman-suman ta, wey egpuun te keseg ta. Ne keilangan ne eggeyinawaan ta ka duma ta iling te peggeyinawa ta te kanta ne pegkeetew. Meupiya pad ka pegtuman te seini ne me suhu du te pegtutung te ayam ne igpanubad wey duma pad ne igpanubad diye te Manama.”<pb/>


text:
Te pegkakita ni Hisus ne natuenan ka tabak te talagpanulu te Balaud te Manama, migkahiyan din e sikandin, “<J>Mahaan kad e egkasakup te Migharian te Manama.</J>”<pb/>Ne puun dutu warad e egpaalag-alag ne eg-inse-inse kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka inse meyitenged te Kristu</t><br/><br/><t>(Mat. 22:41-46; Luk. 20:41-44)</t><br/>Taheed te migpanulu si Hisus diye te timplu, mig-inse sikandin, “<J>Mania te migkahi ka talagpanulu te Balaud te Manama ne ka Kristu kabuhalan kun ni Dabid?</J>


text:
<J>Si Dabid mismu ka migkahi pinaahi te Panisingan te Manama,</J><pb/><J>‘Ka Manama migkahi diye te Magbebaye ku:</J><pb/><J>Pinnuu ka kayi te igkakawanan</J><n>Sumale te tuluuwen te me Hudiyu, ka talahuren de ne etew ka egpakapinnuu diye te igkakawanan te mabantug ne etew.</n> <J>ku,</J><pb/><J>taman te eggimuwen ku ne diekanan nu ka me kuntere nu.’</J><pb/>


text:
<J>Mismu ne si Dabid ka migngaran kandin te Magbebaye, purisu egmenuwen naa te Kristu ne egkeyimu ne kabuhalan ni Dabid?</J>”<pb/>Ne nahale ka susuluhi ne etew ne migpammineg ki Hisus te migpanulu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpaney-paney ni Hisus meyitenged te me talagpanulu</t><br/><br/><t>(Mat. 23:1-36; Luk. 20:45-47)</t><br/>Te pegpanulu ni Hisus, migkahi sikandin, “<J>Bantey kew te me talagpanulu te Balaud te Manama, su egkeupian sikandan ne egleug-leug ne egkukumbale te mallayat. Ne egkeupian sikandan ne egtahuren te me etew diye te me palingkiyan</J>


text:
<J>wey eg-alam te me mateles ne pinnuuwan diye te me simbaan te me Hudiyu wey te pinnuuwan te me talahuren diye te sahakeenan.</J>


text:
<J>Inlupihan dan ka me balu wey impangahew ran ka me kasangkapan dan minsan ka me baley ran, wey mallayat sikandan ne eg-ampu ka egpapitew-pitew re. Sikan naa ka subla pad ne masumpit ka legpad ne egkeumaan dan!</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka imbehey te balu diye te Manama</t><br/><br/><t>(Luk. 21:1-4)</t><br/>Migpinnuu si Hisus diye te egkatangkaan te tahuanan te seleppi diye te timplu wey in-ipat din ka susuluhi ne etew ne nangulug te me seleppi dan. Ne masulug ka me meyaman ne mig-ulug te dakel ne seleppi.


text:
Ne impeparani ni Hisus ka me hibateen din kandin wey migkahiyan, “<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: sika se balu ne egkaayu-ayu, subla pad ne dakel ka in-ulug din du te langun ne mig-ulug diye te tahuanan.</J>


text:
<J>Su ka duma migbehey te subla naan de te seleppi dan, piru ka balu ne egkaayu-ayu, imbehey rin ka langun ne egkaresdesenan din te keuyahan.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegtagne ni Hisus te pegkahuhus te timplu</t><br/><br/><t>(Mat. 24:1-2; Luk. 21:5-6)</t><br/>Te peglihawang ni Hisus te timplu, due sabeka ne hibateen din ne migkahi kandin, “Talagpanulu, pitawa nu ma sika se me batu ne amana ne derakel ne inggamit te peggimu te timplu! Amana ne mateles ka pegpasasindeg kayi!”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Hisus sikandin, “<J>Nakita nu seini se dakel ne baley? Piru keureme, ware minsan sabeka ne batu ne egkasame diye te neunturan din, egkahebe iya ka langun.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me samuk wey me kalasayan</t><br/><br/><t>(Mat. 24:3-14; Luk. 21:7-19)</t><br/>Taheed te migpinpinnuu si Hisus diye te Bubungan te Ulibu ne egkatangkaan te timplu, migtugtuhesan sikandin insei enni Pidru, Santiyagu, Huwan wey Andris.


text:
Migkahi sikandan, “Nangeni key ke ken‑u egkeyitabu seini, wey nekey‑a ka palinneu ne egkatuman e seini se langun?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus kandan, “<J>Bantey kew ne kene kew egkeuyan te kene ne malehet ne talagpanulu.</J>


text:
<J>Ne kene kew kaaldek ke egpakarineg kew te egmahiggireey due te marani niyu, wey te me guhuren meyitenged te egmahiggireey diye te mariyu. Su keilangan iya ne egkeyitabu sika, piru kene pad ne sika ka katammanan.</J>


text:
<J>Egpakigkuntere ka sabeka ne nasud te lein ne nasud wey egpakigkuntere ka sabeka ne tribu te lein ne tribu. Egginguma ka me linug wey bitil te minsan hendei ne inged. Piru sika langun, bunsuranan pad te kasakitan iling te eglesutan ne egbaletikan.</J><pb/>


text:
“<J>Purisu bantey kew su eg-uyanen kew nikandan diye te hukumanan wey egpanlampesan kew diye te seled te simbaan te me Hudiyu. Egpaatubangen kew diye te me gubirnadur wey te me Hari tenged keddiey eyew egpakapangguhud kew te Meupiya ne Panugtulen diye te kandan.</J>


text:
<J>Keilangan ne iggun‑a igwali ka Meupiya ne Panugtulen diye te langun ne me nasud te kene pad egginguma ka katammanan.</J>


text:
<J>Ne emun ke eg-uyanen kew e nikandan wey igbehey diye te hukumanan, kene kew kalaggew ke nekey ka eglalahen niyu. Ilalag niyu re ke nekey ka igpanulu kaniyu te Manama te sika ne timpu su kenad e ne sikaniyu pad ka eglalag, su ka Panisingan e te Manama.</J>


text:
<J>Due me etew ne iyan mismu egpeyimatey te me suled dan. Ne due me amey ne egpeyimatey te me anak dan, ne due degma me anak ne egkuntere te me amey wey iney ran wey egpeyimatey kandan.</J>


text:
<J>Egdumutan kew te langun ne etew tenged keddiey. Piru seeye se egpabulus eg-ikul keddiey taman te katamanan iyan egkaluwas.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka makaalat-halat ne talagdereet</t><br/><br/><t>(Mat. 24:15-28; Luk. 21:20-24)</t><br/>Ne migpabulus si Hisus ne migkahi, “<J>Ke egkiteen niyud ka makaalat-halat ne ‘talagdereet ne lilinditi diye te tangkaan te Manama’ ne diye egsasindeg te kene ne eleg kandin, (keilangan ne egsabuten seini te talagbasa), seeye se me etew ne diye te Hudiya, keilangan ne eg-aput diye te me bubungan.</J>


text:
<J>Su egginguma te seeye ne timpu ka makabayad-bayad ne peg-antus ne ware pad neyitabu puun te peggimu te kalibutan taman kuntee, wey kenad e seini egkeyitabu pad man‑e.</J>


text:
<J>Emun ke ware pad hilepeti te Manama ka seeye ne timpu, egkahule iya egpamatey ka me etew. Piru tenged te me etew ne in-alam din, innilepetan din ka seeye ne timpu.</J><pb/>


text:
“<J>Ne emun ke due egkahi kaniyu, ‘Pitew kew, kayi ka Kristu!’ wey ke ‘Pitew kew, diye sikandin!’ kene kew en iya palintutuu.</J>


text:
<J>Su eglepew ka kene ne malehet ne me Kristu wey kene ne malehet ne me prupita. Eggimu sikandan te me palinneu wey me kein-inuwan eyew egkeuyan ka me etew, ke egkaayun, minsan seeye se in-alam te Manama.</J>


text:
<br/><t>Ka pegginguma te Anak te Etew</t><br/><br/><t>(Mat. 24:29-31; Luk. 21:25-28)</t><br/>“<J>Emun ke egkapenge e ka me peg-antus te seeye ne timpu, egmarusilem e ka aldew wey kenad e eglayag ka bulan,</J>


text:
<J>Ne egkataman, egkakita ran e ka Anak te Etew ne eglepew diye te gapun duma te dakel ne geem wey katelesan.</J>


text:
<J>Ne igpeendiye din ka me panalihan din diye te langun ne inged kayi te ampew te tane eyew te peglibulung te keet-etawan ne in-alam din.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka katahaan puun te kayu ne iggira</t><br/><br/><t>(Mat. 24:32-35; Luk. 21:29-33)</t><br/>“<J>Na, sumsumana niyu ka kayu ne iggira wey himuwa niyu ne panunggilingan. Emun ke egtunasan e ka me sugpang din, sika ka palinneu ne mahaan e ka tingmeinit.</J>


text:
<J>Iling naan ded degma due, emun egkakita niyud ne egkeyitabu e seini, egkatahaan niyud ne marani e sikandin, egpalinggumaan e.</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: egkatuman e sika langun te kene pad egkengammatey ka me etew te kuntee ne timpu.</J>


text:
<br/><t>Ware nataheyi ka aldew te peglibed din</t><br/><br/><t>(Mat. 24:36-44)</t><br/>“<J>Piru ware minsan sabeka ne nakataha te aldew wey te uras ke ken‑u seeye egkeyitabu, minsan ka me panalihan diye te langit wey ka Anak, su iyan de nakataha ka Amey.</J>


text:
<J>Egpekeiling seini te etew ne eggipanew diye te mariyu ne inged. Te ware pad sikandin migligkat, egpamehayan din te me himu ka tagse uripen din, wey impanagtahaan din ka talagbantey te gumawan te keilangan ne egbantey.</J>


text:
<J>Sikan naa, bantey kew su ware kew nakataha ke ken‑u eglibed ka kamuney te baley: ke egpangilumkilum naa, wey ke egliware naa te marusilem, wey ke eg-ukale naan e ka manuk, wey ke maselem naan e iya.</J>


text:
<br/><t>Ka planu te peggimatey ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 26:1-5; Luk. 22:1-2; Huw. 11:45-53)</t><br/>Ikaruween naan de ne Sahakeen e te Peglihad te Panalihan wey te Paan ne Ware Patulin. Ne ka me pangulu te talagpanubad wey ka me talagpanulu te Balaud te Manama, migpamitew sikandan te paahi ke egmenuwen ne egkarakep dan si Hisus te heles de eyew egkeyimatayan.


text:
Migkahi sikandan, “Kene ta eggimuwen seini te timpu te Sahakeen, su kema ke egkasamuk ka me etew.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-itis ki Hisus te peemut</t><br/><br/><t>(Mat. 26:6-13; Huw. 12:1-8)</t><br/>Te seeye ne timpu, diye ensi Hisus te Bitanya te baley ni Simun ne ibungen. Ne due malitan ne migginguma ne mig-uyan te mahal ne peemut ne nardu ne diye itahu te alabastru. Te sasangan pad ne egkeen si Hisus, migparani ka malitan kandin wey impese din ka tahuanan wey in-itisan din e ka ulu ni Hisus.


text:
Piru due duma dutu ne nabelu wey migpalalahey sikandan ne migkahi, “Mania te migde-deetan sika se peemut?


text:
Igbelegye din perem sika te subla te tatelu ne gatus (300) ne dinaryu<n>Ka sabeka ne dinaryu eleg ne igsuul te sabeka ne aldew.</n> wey igpamehey diye te egkengaayu-ayu ka halin.” Ne dutu, inderew‑ey ran e ka malitan.<pb/>


text:
Piru migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Balahara niyu re due sikandin! Mania te egbanggawen niyu sikandin? Amana ne meupiya ka inggimu rin kayi te keddi.</J>


text:
<J>Su ka egkengaayu-ayu, layun niyu mule egkaruma wey egpakabulig kew kandan te minsan ken‑u ne igkeupii niyu. Piru sikeddi, kena a nikaniyu layun egkaruma.</J>


text:
<J>Inggimu rin ke nekey ka egkeyimu rin, wey in-itisan din ka lawa ku tahahe te pegsabal keddiey keureme.</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: minsan hendei igwali ka Meupiya ne Panugtulen kayi te intiru ne kalibutan, egkahuhud degma ka inggimu rin kayi te keddi eyew egkasuman-suman sikandin.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakigsabut ni Hudas te peg-akal ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 26:14-16; Luk. 22:3-6)</t><br/>Nataman, miggendiye te me pangulu te me talagpanubad si Hudas Iskaryuti ne sabeka te sapulu wey daruwa (12) ne hibateen ni Hisus eyew eg-akalan din sikandin wey igbehey diye te kandan.


text:
Amana sikandan nahale te pegkarineg dan dutu, wey migsaaran dan si Hudas ne egbehayan dan te seleppi. Purisu migpamitew sikandin te meupiya ne timpu ne egkaakalan din si Hisus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-andam te me hibateen ni Hisus te iglabung</t><br/><br/><t>(Mat. 26:17-25; Luk. 22:7-14, 21-23)</t><br/>Ne miggingume e ka an-anayan ne aldew te Sahakeen te Paan ne Ware Patulin, ka aldew ne egpanubad te nati te karniru eyew egkeenen te Sahakeen. Ne dutu mig-insaan si Hisus te me hibateen din, “Hendei key egpeendiyaa nikeykew eyew te peg-andam te egkeenen ta te Peglihad te Panalihan?”<pb/>


text:
Ne insuhu din ka daruwa te me hibateen din te migkahi, “<J>Hendiye kew te siyudad wey due etew ne egkasinug-ung niyu diye ne egtiang te banga ka migpanakeru. Sinundula niyu naa sikandin</J>


text:
<J>ke hendei eglasud wey kahii niyu ka mahinged, ‘Eg-inse ka talagpanulu keykew, Hendei ka sinabeng ne egkeenan ku duma te me hibateen ku te Peglihad te Panalihan?’</J>


text:
<J>Ne igpakita rin kaniyu ka maluag ne sinabeng diye te dibabew ne kumplitu te me kasangkapan wey naandam e, wey dutun kew naa andam te iglabung ta.</J>”<pb/>


text:
Nataman, miggipanew e ka daruwa ne hibateen ne miggendiye te siyudad, wey nakita ran ka langun sumale te inlalag ni Hisus kandan. Seeye naa in-andam dan e ka egkeenen para te Sahakeen te Peglihad te Panalihan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglabung enni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 26:20-30; Luk. 22:14-23; Huw. 13:21-30; 1 Kur. 11:23-25)</t><br/>Ne hengkayi te nasagkup e, nangingume e ensi Hisus duma te sapulu wey daruwa (12) ne hibateen din.


text:
Te sasangan e sikandan ka egmangekeen, migkahi si Hisus diye te kandan, “<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: due sabeka kaniyu kayi kuntee te migkeen ne eg-akal keddi.</J>”


text:
Ne dutu nalaggew e sikandan wey migpasubsubaley mig-inse ki Hisus ne migkahi, “Kema ke sikeddi ka egkahiyen nu?”<pb/>


text:
Migtabak si Hisus, “<J>Sabeka kaniyu te sapulu wey daruwa (12) ne migsaamul keddi migdallut te paan diye te yahung.</J>


text:
<J>Egpatey ka Anak te Etew sumale te nasulat te Kasulatan, piru mekeyid‑u-hid‑u ka etew ne eg-akal kandin. Meupiya pad ke ware sikandin neetew!</J>”<pb/>


text:
Te sasangan pad sikandan ne egmangekeen, migkuwa si Hisus te paan wey impasalamatan din ka Manama, wey impanepik-tepik din seini wey impamehey rin diye te me hibateen din te migkahi, “<J>Kuwa kew kayi. Seini ka lawa ku.</J>”<pb/>


text:
Nataman, migkuwe e man‑e sikandin te senge-ubab ne binu, ne impasalamatan din e ka Manama wey intaruwey rin diye te kandan, wey mig-inum e sikandan langun.


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Sika ka langesa ku ne igpatihis para te masulug ne me etew, wey iyan egpamalehet te kasabutan te Manama diye te keet-etawan din.</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: kena ad e eg-abey eg-inum te seini ne inumen ne egpuun te paras taman te aldew ne eg-inum ad te iyam ne inumen diye te Migharian te Manama.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegtagne ni Hisus ne igpahunware din ni Pidru</t><br/><br/><t>(Mat. 26:31-35; Luk. 22:31-34; Huw. 13:36-38)</t><br/>Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Eg-engked kew langun keddiey su nasulat diye te Kasulatan, ‘Eggimatayan ku ka talagtameng te me karniru, wey egmemekegsuwey-suwey e ka me karniru.’</J>


text:
Ne migkahiyan ni Pidru si Hisus, “Minsan eg-engkeran kad te langun, kena ad iya eg-engked keykew!”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Egnangenan ku sikeykew te malehet: te kene pad eg-ukale ka manuk te kararuwa te seini ne karusileman, katatelu ad nikeykew igpahunware.</J>”<pb/>


text:
Piru mabagget iya ne migpehet-pehet si Pidru ne migkahi, “Minsan pad eggimatayan a duma keykew, kene ku iya igpahunware sikeykew.”<pb/>Ne iling ded degma dutu ka ingkahi te duma ne me hibateen.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu ni Hisus diye te Gitsimani</t><br/><br/><t>(Mat. 26:36-46; Luk. 22:39-46)</t><br/>Nataman, nangendiyad e ensi Hisus te inged ne egngaranan te Gitsimani wey migkahiyan din ka me hibateen din, “<J>Kayi kew pa paminnuu taheed te eg-ampu e pad.</J>”


text:
Ne induma rin si Pidru, si Santiyagu wey si Huwan, ne dutu naheram din ka subla ne pegkalaggew wey migmemasakit ka geyinawa rin.


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Amana ne sesakiti ka geyinawa ku ne hendue te egkapatey ad e. Kayi kew naan pa wey kene kew eglipereng.</J>”<pb/>


text:
Ne migpabulus si Hisus diye te kewun‑aan wey mig-usengul diye te tane. Mig-ampu sikandin ke egkaayun ne kene perem egginguma diye te kandin ka eg-antusen din.


text:
Migkahi sikandin, “<J>Ame, egpekeyimu ka te langun. Angaya nu seini se ubab te peg-antus ne kayi te keddiey. Piru kene ne iyan egkatuman ka keddiey ne pegbuut, ke kene, ka keykew ne pegbuut.</J>”<pb/>


text:
Nataman, miglibed e si Hisus diye te me hibateen din wey neumaan din sikandan ne nenewulep e. Ne migkahiyan din e si Pidru, “<J>Etuwey Simun, newulep ke bes? Kene kew egpakaantus ne kene eglipereng duma keddi minsan senge-uras de?</J>


text:
<J>Kene kew lipereng, wey ampu kew eyew kene kew egkatintal. Egkeupian perem ka panisingan piru mahuye ka lawa niyu.</J>”<pb/>


text:
Te peglibed din, neumaan din ded man‑e sikandan ne nenewulep su egmemakaliplipereng en iya sikandan. Ne ware sikandan nakanengneng ke nekey ka igtabak dan ki Hisus.<pb/>


text:
Te igkatelu e ni Hisus te eglibed diye te me hibateen din, migkahiyan din e sikandan, “<J>Ew, nenewulep kew bes pad wey nangimmeley? Eleg e sika! Miggingume e ka timpu ne igbehey e ka Anak te Etew diye te me makasesale.</J>


text:
<br/><t>Ka pegdakep ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 26:47-56; Luk. 22:47-53; Huw. 18:3-12)</t><br/>Te sasangan pad ne eglalag si Hisus, miggingume e si Hudas ka sabeka te sapulu wey daruwa (12) ne hibateen din. Masulug ne me etew ka migduma kandin ne nanguyan te me kampilan wey me lampes. Insuhu sikandan te me pangulu te me talagpanubad, me talagpanulu te Balaud te Manama wey igbuyag te me Hudiyu.


text:
Ne seeye se talag-akal migbehey kandan te palinneu ne migkahi, “Ka etew ne eggarekan ku, sikan naa dakepa niyu. Uyana niyu sikandin wey ay-ayari niyu te egbantey.”<pb/>


text:
Te pegginguma ni Hudas, migleus e sikandin diye ki Hisus wey migkahi, “Talagpanulu!” Ne miggarekan din e sikandin.


text:
Piru due sabeka ne migsasindeg dutu ne miggulabut te kampilan din wey intibbas din ka uripen te Labew ne Talagpanubad, wey natamped e ka talinga.


text:
Ne mig-inse si Hisus diye te kandan, “<J>Takawen a? Mania te nanguyan kew te me kampilan wey me lampes ka egdakep keddiey?</J>


text:
<J>Tagse aldew duma a nikaniyu diye te timplu ka egpanulu, ne wara a nikaniyu derakepa. Piru keilangan ne egkatuman ka nasulat diye te Kasulatan.</J>”<pb/>


text:
Ne due kanakan ne migsinsinundul ki Hisus ne ware migkukumbale su migkukuyumbu de te hinabel. Egderakepen dan e perem sikandin


text:
piru iyan dan de nahen-genan ka ingkukuyumbu din, ne nakapallahuy sikandin ne migpalawas naan de.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-inse-inse ki Hisus te me Talaggukum</t><br/><br/><t>(Mat. 26:57-68; Luk. 22:54-55,63-71; Huw. 18:13-14,19-24)</t><br/>Nataman, in-uyan dan e si Hisus diye te baley te Labew ne Talagpanubad. Ne diye nanlibulung ka langun ne pangulu te talagpanubad, ka me igbuyag te me Hudiyu, wey ka me talagpanulu te Balaud te Manama.


text:
Ne migsinundul degma si Pidru ki Hisus ne migpadpariyu de taman diye te lama te Labew ne Talagpanubad. Ne diye sikandin migpinnuu duma te me talagtameng ka egginarang.


text:
Ne migpamitew ka me pangulu te me talagpanubad wey ka sakup te me Talaggukum te me Hudiyu te igbayung dan ki Hisus eyew egpeyimatayan dan sikandin, piru ware nakita ran.


text:
Masulug ne me etew ka migpangguhud te ubat meyitenged ki Hisus piru ware nenekeg-iling ka guhuren dan.<pb/>


text:
“Narineg ney sikandin ne migkahi, ‘Egguhusen ku seini se timplu ne inggimu re te etew. Ne igpasasindeg ku red man‑e seini seled te tatelu ne aldew ne kenad ne hinimuwan te etew.’ ”


text:
Ne migsasindeg ka Labew ne Talagpanubad diye te tangkaan te langun ne etew wey mig-inse ki Hisus, “Na, ware igkatabak nu te me sumbung meyitenged keykew?”<pb/>


text:
Piru migpeeneng-eneng de si Hisus wey ware migtabak. Ne mig-abayan e man‑e sikandin insei te Labew ne Talagpanubad, “Sikeykew naa iya ka Kristu ne Anak te Egdeyrayen ne Manama?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Sikeddiey iya, wey egkiteen niyu kangkuwa ka Anak te Etew ne egpinnuu diye te igkakawanan</J><n>Sumale te tuluuwen te me Hudiyu, ka talahuren de ne etew ka egpakapinnuu diye te igkakawanan te mabantug ne etew.</n> <J>te Maresen ne Manama. Ne egginguma sikandin ne egdumaan te gapun diye te langit.</J>”<pb/>


text:
Te pegkarineg dutu te Labew ne Talagpanubad, inggisi din ka kumbale din wey migkahi, “Mania te egkeilangan ki pad ne egkuwa te me talagpamalehet


text:
te narineg niyud ma ka pegbaley-baley rin te Manama? Na, nekey te suman-suman niyu?”<pb/>Ne dutu, mig-uuyunan dan langun ne eleg ne eggimatayan si Hisus.<pb/>


text:
Nataman, in-iileban e te duma ne etew si Hisus wey imbagkesan dan ka mata rin wey impandabi ran e sikandin. Ne migkahi sikandan, “Ne la, antuki nu ke hentew‑a ka migpasakit keykew?” Ne in-angey e si Hisus te me talagbantey wey impanagpi dan sikandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpahunware ni Pidru meyitenged ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 26:69-75; Luk. 22:56-62; Huw. 18:15-18,25-27)</t><br/>Ne taheed te diye pad si Pidru te lama, due miglihad ne malitan ne sabeka te me suluhuanen te Labew ne Talagpanubad.


text:
Te pegkakita rin ki Pidru ne migginarang, migmemetmetan din sikandin wey migkahiyan, “Hey, duma ka iya ni Hisus ne matig-Nasarit.”<pb/>


text:
Piru migpahunware si Pidru ne migkahi, “Wara a nakataha wey nakasabut ke nekey ka impanlalag nu.” Ne miggendiyad sikandin te kasunguwan te alad. Ne dutu, due manuk ne mig-ukale.<n>Ka duma ne me sinulat ware miglagkes kayi su kene ne klaru diye te malehet ne migpuunan. Intimul naan de seini ne miggenendue: “ne dutu, due manuk ne mig-ukale”.</n><pb/>


text:
Te nakite e man‑e si Pidru te suluhuanen ne malitan, migkahiyan din e ka me etew ne nanasindeg diye, “Duma ran iya ka sika ne etew.”<pb/>


text:
Piru migpahunware ded man‑e si Pidru.<pb/>Ware de naluhey, migkahiyan e man‑e si Pidru te me etew ne nanasindeg dutu, “Malehet iya ne duma ka nikandan su matig-Galiliya ke ma.”<pb/>


text:
Piru migpahunlibet iya si Pidru ne migkahi, “Mengeyibet iya te pegkeetew ku, wara a iya nekeila te sika ne etew ne egkahiyen nu minsan pad egpatey a!”<pb/>


text:
Ne due-rue ne mig-ukale e man‑e ka manuk wey nasuman-suman ni Pidru ka ingkahi ni Hisus kandin, “<J>Te kene pad eg-ukale ka manuk te kararuwa, katatelu ad nikeykew igpahunware.</J>” Ne dutu, migpanaman-taman e migsinehew si Pidru.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-uyan ki Hisus diye te ki Pilatu</t><br/><br/><t>(Mat. 27:1-2,11-14; Luk. 23:1-5; Huw. 18:28-38)</t><br/>Te pegkapawe e, miglibulung wey migmasabsabutey ka me pangulu te me talagpanubad duma te me igbuyag te me Hudiyu, wey me talagpanulu te Balaud te Manama, wey ka langun ne sakup te me Talaggukum te me Hudiyu. Imbebaku dan e si Hisus wey in-uyan dan e diye te ki Gubirnadur Pilatu, wey imbehey ran e kandin.


text:
Ne mig-insaan sikandin ni Pilatu, “Sikeykew iya ka Hari te me Hudiyu?”<pb/>Migtabak si Hisus, “<J>Ingkahi nud en iya.</J>”<pb/>


text:
Purisu mig-insaan e man‑e sikandin ni Pilatu, “Ware igkatabak nu te masalig ne imbebayung dan keykew?”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-uuyun ki Hisus ne eggimatayan</t><br/><br/><t>(Mat. 27:15-26; Luk. 23:13-25; Huw. 18:39–19:16)</t><br/>Nabatasan e ni Pilatu ne tagse Sahakeen te Peglihad te Panalihan, due eglekaan din ne pinirisu ne igkeupii te me etew.


text:
Due egngaranan ki Barabas ne naprisu duma te me duma rin su nekeyimatey te timpu te pegribildi ran te gubirnu.


text:
Ne amana ne masulug ka me etew ne migparani ki Pilatu wey mighangyu kandin ne eglekaan e ka pinirisu iling te nabatasan din e ne eggimuwen.


text:
Su nakataha si Pilatu ne neimma re ki Hisus ka me pangulu te talagpanubad, sikan naa ka indakep dan e si Hisus wey imbehey e diye te kandin.


text:
Piru intipu te me pangulu te me talagpanubad ka me etew ne si Barabas ka egpalekaan dan ki Pilatu, kene ne si Hisus.


text:
Ne mig-insaan e man‑e ni Pilatu ka me etew, “Na, nekey naa ka eggimuwen ku kayi te etew ne egnangenen niyu ne Hari te me Hudiyu?”<pb/>


text:
Ne mig-insaan sikandan ni Pilatu, “Mania, nekey bes ka neyimu rin ne mareet?”<pb/>Piru nanasnasian de iya sikandan ka migmanguleyi ne migkahi, “Ilansang nu sikandin te krus!”<pb/>


text:
Ne tenged su egkeupian si Pilatu ne egpakapahale te me etew, impalekaan din e si Barabas, wey impalampesan din si Hisus wey imbehey rin e diye te me sundalu eyew iglansang te krus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbaley-baley te me sundalu ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 27:27-31; Huw. 19:2-3)</t><br/>Nataman, in-uuyan e si Hisus te me sundalu diye te lama te palasyu te gubirnadur, wey impalibulung dan e ka langun ne duma ran ne me sundalu.


text:
Ne insaluuban dan si Hisus te kumbale ne ubi se batek, wey miggimu sikandan te kuruna ne duhi wey impakuruna ran e kandin.


text:
Ne inlelampesan dan e te tuked ka ulu ni Hisus wey in-iileban dan e sikandin, wey migpanimbuel e sikandan diye te tangkaan din.


text:
Pegkapenga ran te egbaley-baley kandin, inluung dan e ka kumbale ne ubi se batek wey inlibed dan ded ipasaluub ka tapey ne kumbale din. Nataman, in-uyan dan e sikandin diye te lihawangan te siyudad eyew iglansang te krus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglansang ki Hisus te krus</t><br/><br/><t>(Mat. 27:32-44; Luk. 23:26-43; Huw. 19:17-27)</t><br/>Te sasangan e sikandan ne egmangipanew, due nasinug-ung dan ne matig-Sirini ne egngaranan ki Simun, ne amey enni Alihandru wey ni Rupu. Diye sikandin egpuun te sityu wey eggendiye te siyudad, ne impepehes dan sikandin patianga te krus ni Hisus.


text:
Ne egbebehayan dan e perem si Hisus te binu ne insewuhan te delemetan ne egngaranan te mira, piru ware migkuwa si Hisus.


text:
Nataman, inlansang dan e si Hisus te krus, wey imbaad-baad dan e ka kumbale din. Migpintut-pintut sikandan ke nekey ne baad te kumbale ni Hisus ka egkakuwa ran.


text:
Ne ka me etew ne egmanlihad dutu, egmanlengey-lengey ka egbaley-baley ki Hisus ne egkahi, “Ew, sikeykew bes iya ka egguhus te timplu wey igbalew-balew red igpes-ek seled te tatelu re ne aldew!


text:
Ne migdali-di ded degma ki Hisus ka me pangulu te me talagpanubad duma te me talagpanulu te Balaud te Manama ne migkahi, “Inluwas din ka duma, piru kene sikandin egpakaluwas te pegkeetew rin!


text:
Egpitawen te naan iya ke egpakapamaneug te krus ka Kristu ne Hari te Israil, eyew egpakapalintutuu kid e kandin!”<pb/>Ne migdali-di ded degma ki Hisus ka me duma rin te inlansang te krus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkapatey ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 27:45-56; Luk. 23:44-49; Huw. 19:28-30)</t><br/>Ne hengkayi te meudtu e, migmarusilem e ka intiru ne nasud taman te alas tris te maapun.<n>Te Grigu: meudtu, igkeen‑em ne uras; alas tris, igkasiyam ne uras.</n>


text:
Te alas tris e te maapun, migpanguleyi si Hisus te meemen ne miggenendue, “<J>Ili, Ili, lima sabaktani?” Ka igpasabut kayi, “Manama, Manama, mania te in-engkeran a nikeykew?</J>”<pb/>


text:
Te pegkarineg te duma ne me etew ne nanasindeg dutu, migkahi sikandan, “Pammineg kew, impangumew rin si Ilyas!”


text:
Ne due sabeka kandan ne migpallahuy ne mig-angey te egpekeiling te kutsun<n>Te Grigu: ispungha.</n> wey in-eled din te maperes ne binu wey imbagkes din diye te geed eyew igpasupsup ki Hisus. Ne migkahi sikandin, “Duen kew pa, egpitawen te naan iya ke eggendini si Ilyas ka eg-angey kandin due te krus!”<pb/>


text:
Te pegkakita te kepitan te me sundalu ne diye migsasindeg te egkatangkaan ni Hisus ne nabigtawan e sikandin, migkahi e sikandin, “Malehet iya ne Anak te Manama ka seini ne etew!”<pb/>


text:
Ne due degma me malitan ne namipitew diye te bayew madmariyu. Dutu ensi Mariya Magdalina, si Mariya ne iney ni Santiyagu ne egkaari-hari wey ni Husi, wey dutu degma si Salumi.


text:
Sikandan seeye se migsinundul wey migtanggu ki Hisus te diye pad sikandin te Galiliya. Ne masulug pad man‑e ne me malitan ka migduma kandin peendiye te Hirusalim.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsabal ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 27:57-61; Luk. 23:50-56; Huw. 19:38-42)</t><br/>Aldew seeye te Pegpangandam te Aldew te Peggimeley. Te egkasagkup e,


text:
miggendiye si Husi ne matig-Arimatiya ki Pilatu te ware pegkaaldek wey imbuyu din ka lawa ni Hisus. Si Husi sabeka ne talahuren ne sakup te me Talaggukum te me Hudiyu, wey migtetahad degma sikandin te Peghari te Manama.


text:
Neinu-inu si Pilatu te pegkarineg din ne migpatey e si Hisus, purisu impeumew rin ka kepitan te me sundalu wey mig-insaan din ke migpatey naan en iya si Hisus.


text:
Te nanangenan e sikandin te kepitan ne malehet iya seeye, imbehey rin e ka lawa ni Hisus diye te ki Husi.


text:
Ne migbebeli si Husi te hinabel wey ingkuwa rin ka lawa ni Hisus diye te krus wey imbukusan din e. Ne insabal rin e ka lawa ni Hisus diye te inlungahan ne dalama. Nataman, miglilid e sikandin te dakel ne batu eyew iglekeb te gumawan te insabalan.


text:
<br/><t>Ka pegkeuyag ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 28:1-8; Luk. 24:1-12; Huw. 20:1-10)</t><br/>Te miglihad e ka Aldew te Peggimeley, migbebeli te peemut ensi Mariya Magdalina, si Mariya ne iney ni Santiyagu, wey si Salumi su eggendiyaan dan ka lawa ni Hisus eyew eg-itisan te peemut.


text:
Te pegseled dan e dutu, due nakita ran ne kanakan ne migkukumbale te maangkag ne diye migpinnuu dapit te igkakawanan dan. Ne dutu, natingkemed sikandan.<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandan te kanakan, “Kene kew egkangilam! Nakataha a ne egpamitew kew ki Hisus ne matig-Nasarit ne inlansang te krus. Warad e sikandin kayi su neuyag e. Kema, pitawa niyu ka impaley-asan kandin.


text:
Na, hendiyei niyu ka me hibateen ni Hisus wey guhuri niyu sikandan duma ki Pidru te miggun-e e sikandin kaniyu diye te Galiliya; ne diye niyu egkakita sikandin sumale te ingkahi rin kaniyu.”<pb/>


text:
Sikan naa, nanlihawang e sikandan te insabalan ka namallahuy su amana sikandan neinu-inu wey nangelkel. Ne ware pad sikandan migpangguhud te minsan hentew tenged te pegkaaldek dan.<br/><t>Ka pegpakita ni Hisus ki Mariya Magdalina</t><br/><br/><t>(Mat. 28:9-10; Huw. 20:11-18)</t><br/><pb/>[


text:
Te pegkeuyag ni Hisus te maselem-selem te Duminggu, diye sikandin an-anayan migpakita ki Mariya Magdalina, ka malitan ne in-alawan din te pitu ne busew.<n>Ware nakalagkes diye te malehet ne migpuunan ne sinulat ka Markus 16:9-20.</n>


text:
Ne miggendiyaan e ni Mariya ka me hibateen ni Hisus ne migsinehew wey miglungku, wey migpangguhuran din e.


text:
<br/><t>Ka pegpakita ni Hisus te daruwa ne hibateen din</t><br/><br/><t>(Luk. 24:13-35)</t><br/>Pegkapenga dutu, migpakite e man‑e si Hisus te daruwa ne hibateen din taheed te egpeendiye sikandan te sityu, piru nabalbalawan ka ulaula rin dutu.


text:
Ne nanlibed e sikandan ka migpangguhud te me duma ran, piru ware ded degma sikandan palintutuuwi.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakita ni Hisus te me hibateen din</t><br/><br/><t>(Mat. 28:16-20; Luk. 24:36-49; Huw. 20:19-23; Him. 1:6-8)</t><br/>Pegkapenga dutu, migpakite e man‑e si Hisus te sapulu wey sabeka (11) ne hibateen din te sasangan sikandan ne egmangekeen. Indew‑ey sikandan ni Hisus su ware pegpalintutuu ran wey me makehal ka me ulu ran,<n>Te Grigu: makehal ka me pusung dan.</n> su ware sikandan migpalintutuu te seeye se nakakita kandin te neuyag e.


text:
Nataman, migkahiyan din e sikandan, “<J>Hendiyei niyu ka langun ne inged kayi te kalibutan wey iwali niyu ka Meupiya ne Panugtulen diye te langun ne etew.</J>


text:
<J>Seini ka me palinneu te seeye se migmalintutuu keddi: egpakaalew sikandan te me busew pinaahi te ngaran ku, wey egpakalalag sikandan te me linalahan ne ware dan natueni.</J>


text:
<J>Ke egpakahen-gen sikandan te me uled wey ke egpekeinum te minsan nekey ne eggilu, kene sikandan egkamenu. Ne emun ke igtel-eb dan ka me belad dan te egmanderalu, egkeulian sikandan.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbatun ki Hisus</t><br/><br/><t>(Luk. 24:50-53; Him. 1:9-11)</t><br/>Pegkapenga te Magbebaye ne si Hisus te miglalag kandan, imbatun e sikandin wey diye migpinnuu te igkakawanan<n>Sumale te tuluuwen te me Hudiyu, ka talahuren de ne etew ka egpakapinnuu diye te igkakawanan te mabantug ne etew.</n> te Manama.


text:
Nataman, nangipanew e ka me hibateen din wey migwali sikandan te minsan hendei. Ne migbulihan sikandan te Magbebaye wey impamalehetan din ka lalag dan pinaahi te me kein-inuwan ne inggimu ran.]


text:
<br/><t>Igpewun‑a</t><br/>Talahuren ne Tiyupilu. Masulug ka miggeram migsulat te guhuren ne neyitabu kayi te kanta meyitenged ki Hisu Kristu.


text:
Ka insulat dan, iyan ka impangguhud kanta te seeye se nakakita kayi puun pad te bunsuranan wey iyan migpangguhud te lalag te Manama.


text:
Natantanuran ku degma sika langun minsan ka bunsuranan kayi. Sikan naa ka meupiya buwa degma ne eg-ay-ayaran ku sika te egsulat para keykew talahuren ne Tiyupilu,


text:
<br/><t>Ka pegtagne te pegkeetew ni Huwan ne Talagbewutismu</t><br/>Te timpu ne si Hirudis ka mighari te Hudiya, due sabeka ne talagpanubad ne egngaranan ki Sakariyas ne puun te kabuhalan ni Abyas ne talagpanubad. Ne due asawa rin ne egngaranan ki Ilisabit ne puun ded degma te kabuhalan te me talagpanubad.


text:
Sikandan se alunggun, matareng diye te tangkaan te Manama wey mapahetpet ne migtuman te langun ne suhu wey Balaud te Manama.


text:
Ne migginguma ka aldew ne iyan egpamakey diye te timplu ka punduk enni Sakariyas te me talagpanubad.


text:
Ka batasan te me talagpanubad, egpintut-pintut sikandan ke nekey ka eggimuwen dan, wey si Sakariyas ka natinuru ne iyan egseled diye te timplu te Magbebaye ne Manama eyew egtutung te insinsu.


text:
Ne dutu, due panalihan te Magbebaye ne migpakita kandin ne diye migsasindeg te dapit te igkakawanan te altar ne egtutungan te insinsu.


text:
Piru ingkahiyan sikandin te panalihan, “Kene ka kaaldek Sakariyas. Indineg te Manama ka peg-ampu nu, ne kuntee eg-anak te lukes ka asawa nu ne si Ilisabit. Ne ngarani nu sikandin ki Huwan.


text:
su egkeyimu sikandin ne mabantug diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. Ne keilangan ne kene sikandin eg-inum te binu wey ke egpekewubug ne eg-inumen, wey egkapenu sikandin te Panisingan te Manama minsan ke diye pad sikandin te getek te iney rin.


text:
Eggun‑a sikandin te Magbebaye, wey egpakaangken sikandin te Panisingan te Manama wey geem ne egpekeiling te ki prupita Ilyas dengan. Egpeg-ulien din ka nenekeg-ehet ne me amey wey me anak, wey egpaliberen din diye te maheteng ne dalan ka masinupaken ne me etew. Puun due, egkaandam din ka me etew para te pegginguma te Magbebaye.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Sakariyas ka panalihan, “Egmenuwen ku te pegkanengnengi ne malehet ka inlalag nu? Su buyag ad ma seini wey buyag e degma ka asawa ku.”<pb/>


text:
Ne migtabak ka panalihan, “Sikeddi si Gabril ka sinalihan te Manama.<n>Te Grigu: migsasindeg diye te tangkaan te Manama.</n> Impeendini a nikandin eyew te peglalag wey pegpanugtul keykew te seini ne meupiya ne panugtulen.


text:
Ne puun su ware ka migpalintutuu te ingkahi ku, egkeummew ka taman te aldew ne egkatuman e ka ingkahi ku keykew. Su egkatuman iya seeye te eleg ne timpu.”<pb/>


text:
Ne dutu, migtetaharan te me etew si Sakariyas wey neinu-inu sikandan te naluhey sikandin diye te seled te timplu.


text:
Te peglihawang din e, kenad sikandin egpakalalag wey migtingyasan din naan de sikandan. Puun due, nasabut dan ne due impakita kandin diye te seled te timplu. Ne neummew en iya sikandin.<pb/>


text:
Te ware naluhey, naberes e ka asawa rin ne si Ilisabit wey mig-uugpe de iya sikandin seled te lalimma ne bulan.


text:
Ne migkahi si Ilisabit diye te geyinawa rin, “Kuntee neyid‑u e ka Manama keddiey. In-awe din e ka hilew ku diye te tangkaan te me etew.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegtagne te pegkeetew ni Hisus</t><br/>Te hen‑em e ne bulan ka getek ni Ilisabit, insuhu te Manama ka panalihan ne si Gabril diye te lungsud te Nasarit ne sakup te Galiliya.


text:
Egpeendiyaan din ka sabeka ne mengebay ne egngaranan ki Mariya ne egpangasaween te sabeka ne kanakan ne egngaranan ki Husi ne kabuhalan ni Hari Dabid.


text:
Ne miggendiyad ka panalihan te kandin wey migkahi, “Kahale ka, Mariya! Migpanalanginan ka te Magbebaye wey egdumaan ka nikandin!”


text:
Egkeyimu sikandin ne mabantug wey eg-umawen sikandin ne Anak te Amana ne Mabantug ne Manama. Ne egpaharien sikandin te Magbebaye ne Manama iling te kaapuan din ne si Hari Dabid.


text:
Ne egharian din ka me kabuhalan ni Hakub te ware egtamanan, ne ware katammanan te kandin ne peghari.”<pb/>


text:
Ne migtabak ka panalihan, “Eggendini te keykew ka Panisingan te Manama wey egdalungan ka te geem din. Puun due, ka matulus ne bate ne ig-anak nu egngaranan te Anak te Manama.


text:
Sumsumana nu ka suled nu ne si Ilisabit. Kahiyen ne kene din eg-anak. Piru kuntee egkasalayan e sikandin su hen‑em e ne bulan ka getek din, minsan buyag e sikandin.


text:
Ne migkahi si Mariya, “Suluhuanen a te Manama. Egkeyitabu perem kayi te keddi ka inlalag nu.” Ne mig-awe e ka panalihan te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanumbaley ni Mariya diye te ki Ilisabit</t><br/>Te peglihad te pila ne me aldew, migpanines si Mariya wey mig-iyal-iyal miggendiye te sabeka ne lungsud ne diye te me bubungan te Hudiya.


text:
Te pegkarineg ni Ilisabit te laheng ni Mariya, migweil ka bate diye te getek din. Ne dutu, napenu si Ilisabit te Panisingan te Manama,


text:
ne miglalag te meemen, “Te langun ne me malitan sikeykew re ka migpanalanginan te Manama, wey migpanalanginan degma ka bate ne ingkaberes nu!


text:
Keupianan te seeye se migpalintutuu ne due katumanan te impanengneng te Manama diye te kandin.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka ulahingen ni Mariya te pegdayan</t><br/>Ne migkahi si Mariya,<pb/>“Egdayan a te Manama<pb/>


text:
tenged te nakasuman-suman sikandin keddiey te suluhuanen din ne kene ne impurtanti!<pb/>Ne puun kuntee ka langun ne etew egkahi te impanalanginan a,<pb/>


text:
Egkeyid‑u sikandin te langun ne due pegkaaldek diye te kandin,<pb/>puun pad dengan wey minsan te keureme.<pb/>


text:
Migpakita sikandin te geem din<pb/>wey impegsuwey-suwey rin ka me etew ne migpaambug te pegkeetew ran.<pb/>


text:
In-awe din ka me Hari diye te katungdanan dan<pb/>wey imparibabew rin ka me etew ne kene ne impurtanti.<pb/>


text:
Impeyibhibulung din te me meupiya ka impanggutasan<pb/>wey impaawe din ne ware me inuyanan ka me meyaman.<pb/>


text:
Ne migbulihan din ka me kabuhalan ni Israil ne suluhuanen din,<pb/>wey nakasuman-suman sikandin te hid‑u rin<pb/>


text:
diye te ki Abraham<pb/>wey te langun ne me kabuhalan din te ware egtamanan<pb/>sumale te insaad din diye te me kaapuan ta.”<pb/>


text:
Ne mig-ugpe si Mariya diye te ki Ilisabit seled te tatelu ne bulan. Nataman, mig-uli din e diye te kandan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkeetew ni Huwan ne Talagbewutismu</t><br/>Ne miggingume e ka timpu ne mig-anak e si Ilisabit wey lukes ka anak din.


text:
Nakarineg ka me sumbaley rin wey ka me karumaan din ne meupiya amana ka Manama diye te kandin ne nahale sikandan langun duma ki Ilisabit.<pb/>


text:
Te walu e ne aldew ka bate, migpanumbaley sikandan diye te ki Ilisabit eyew te pegtambung te pegtuli te bate. Ne egngaranan dan e perem ki Sakariyas ka bate su igsangey ran e te ngaran te amey rin.


text:
Ne migbuyu si Sakariyas te egsulatan, ne neinu-inu sikandan su ka insulat ni Sakariyas, “Huwan ka ngaran te bate.”


text:
Ne naaldek ka me sumbaley ran wey nekeempet te langun ne kabubunganan te Hudiya ka guhuren meyitenged te seeye ne neyitabu.


text:
Ka me etew ne nakarineg te seeye ne guhuren, migsuman-suman wey migpein-inseey ke nekey ka katamanan te seini ne bate su ka himenew wey geem te Manama migduma kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanagne ni Sakariyas</t><br/>Si Sakariyas ne amey ni Huwan, napenu te Panisingan te Manama wey migpanagne ne migkahi,<pb/>


text:
“Dayanen ta ka Magbebaye ne Manama te Israil!<pb/>Su miggendini sikandin eyew te peglekat te keet-etawan din.<pb/>


text:
Impeendini rin kayi te kanta ka maresen ne manluluwas,<pb/>ne kabuhalan te suluhuanen din ne si Dabid.<pb/>


text:
Intetaha sikandin ne egluwas kanta ligkat te me kuntere ta<pb/>wey ligkat te karesen te me etew ne egdumut kanta.<pb/>


text:
Migkahi sikandin ne igkeyid‑u rin ka me kaap-apuan ta<pb/>wey egtantanuran din ka matulus ne kasabutan din.<pb/>


text:
Ne egkeyimu ki ne matulus wey matareng<pb/>diye te tangkaan din taman te egkabugtus e ka geyinawa ta.<pb/>


text:
Ne sikeykew se anak ku, egngaranan ka te prupita te Amana ne Mabantug ne Manama<pb/>su eggun‑a ka te Magbebaye eyew eg-andam te egbayaan din;<pb/>


text:
wey te pegnangen te keet-etawan din ne egkaluwas sikandan<pb/>pinaahi te pegpasaylu te me sale dan.<pb/>


text:
Su amana ne hiimenawen wey hiid‑uwen ka Manama.<pb/>Sikan naa ka due igpeuyan din ne egluwas kanta ne egpekeiling te aldew ne egsile diye te langit<pb/>


text:
eyew egkalayahan seeye se diye te marusilem wey egkaaldek te kamatayen.<pb/>Igpanulud ki nikandin diye te dalan te keupianan.”<pb/>


text:
Ne intulin ka anak ni Sakariyas wey indakel ka katuenan din wey ka pegpalintutuu rin. Diye sikandin mig-ugpe te disirtu taman te migbunsud e sikandin migpanulu te matig-Israil.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkeetew ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 1:18-25)</t><br/>Te seeye ne timpu, miggimu te balaud ka Impiradur te Ruma ne si Agustu ne keilangan ne egpalista ka langun ne sakup din.


text:
Seeye naa, si Husi ne matig-Nasarit ne sakup te Galiliya, miggendiye sikandin te Bitlihim ne sakup te Hudiya, ka ugpaan ni Hari Dabid dengan su kabuhalan sikandin ni Dabid.


text:
Migparumeey sikandan ki Mariya ne egpangasaween din ne egkaberes e te seeye ne timpu eyew egpalista.


text:
Migpanganayan sikandin te lukes, wey imbukusan din ka bate te manggad wey impeyibat din diye te sungguranan diye te ugpaan te me ayam su warad egkeyirehaan dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me talagtameng te karniru wey ka me panalihan</t><br/>Ne marani te seeye ne inged, due me talagtameng ne migpalayud te me karniru ran wey migpulan migbantey te me ayam dan.


text:
Te seeye ne karusileman, due migpakita kandan ne panalihan te Magbebaye wey nalayahan sikandan te layag te Magbebaye, wey naaldek amana sikandan.


text:
Piru migkahiyan sikandan te panalihan, “Kene kew kaaldek, su seini a eyew te pegpangguhud kaniyu te meupiya ne panugtulen ne egpakapahale amana te langun ne keet-etawan.


text:
Su neetew kuntee diye te lungsud dengan ni Hari Dabid ka Manluluwas niyu, ka Kristu<n>Ka igpasabut te Kristu, Insaad ne Manluluwas.</n> ne Magbebaye.


text:
Seini ka palinneuwi niyu: egkakita niyu ka bate ne imbukusan te manggad wey impeyibat diye te sungguranan te me ayam.”<pb/>


text:
Ne dutu, sahuhune ne due migpakita ne susuluhi ne me panalihan ne miglagpu kandin te migsaye te Manama ne migkahi,


text:
“Dayanen ta ka Manama ne diye te langit, wey keupianan te me etew ne ingkahale din kayi te tane.”<pb/>


text:
Te nanlibed e ka me panalihan diye te langit, migpanangnangeney e ka me talagtameng te me karniru ne migkahi, “Eggendiye ki te Bitlihim su egpitawen ta seini se impanengneng te Manama kanta.”<pb/>


text:
Seeye naa, mig-iyal-iyal sikandan nangipanew, wey nakita ran diye si Mariya wey si Husi wey ka bate ne impeyibat diye te sungguranan te me ayam.


text:
Ne nanlibed e ka me talagtameng te karniru ne migdayan wey migsaye te Manama tenged te langun ne narineg wey nakita ran, sumale te impanengneng te panalihan kandan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka bate ingngaranan ki Hisus</t><br/>Te walu e ne aldew ka bate, intulian e sikandin wey ingngaranan ki Hisus. Sika ka ngaran ne innangen te panalihan te ware pad ipangalalin ka bate.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghalad ki Hisus diye te timplu</t><br/>Migginguma ka timpu ne miggendiye ensi Husi wey si Mariya te Hirusalim eyew te pegtuman te Balaud ni Muwisis meyitenged te peglinis te malitan ne miglesutan. In-uyan dan degma ka bate ne si Hisus eyew ighalad diye te Manama,


text:
su seini ka nasulat diye te Balaud te Magbebaye ne Manama, “Ka langun ne me panganey ne lukes keilangan ne ighalad diye te Magbebaye ne Manama.”


text:
Eyew egkalinisan ka miglesutan, egpanubad sikandan te daruwa ne tukmu, wey ke daruwa naa ne selepati sumale te nasulat diye te Balaud te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Ne due etew diye te Hirusalim ne egngaranan ki Simyun ne egtetahad ne egpangabangan te Manama ka me kabuhalan ni Israil. Matareng sikandin ne etew wey migpamakey te Manama, wey egduma layun kandin ka Panisingan te Manama


text:
ne iyan migpanengneng kandin te kene din pad egpatey te kene din pad egkakita ka Kristu ne igpeuyan te Magbebaye.


text:
Insuhu sikandin te Panisingan te Manama ne egpaseleren diye te timplu. Te seeye ne timpu, in-uyan e te iney wey amey si Hisus diye eyew te pegtuman te insuhu te Balaud.


text:
“Kuntee Magbebaye ne amana ne maresen, egkaayun ad ne egpatey,<pb/>su nakapalene-lene e ka isip ku su natuman e ka inlalag nu.<pb/>


text:
Sika ka layag ne egpanulud te kene ne me Hudiyu peendiye te keykew,<pb/>wey egbehey te kabantug te keet-etawan nu ne kabuhalan ni Israil.”<pb/>


text:
Ne impanalanginan sikandan ni Simyun wey ingkahiyan din si Mariya ne iney te bate, “Seini ne bate in-alam te Manama eyew pegpariralem wey pegparibabew te masulug ne me etew te Israil. Sikandin ka palinneu ligkat te Manama ne egdali-dian te me etew


text:
wey egkasakitan ka degma iling te egsundangen te kampilan ka pusung nu. Ne igpanengneng din ka neeles ne suman-suman te me etew.”<pb/>


text:
Due degma sabeka ne malitan ne prupita ne egngaranan ki Ana ne anak ni Panuwil ne kabuhalan ni Asir. Buyag e sikandin, wey migpalunglungguney sikandin te asawa rin te pitu re ne leg‑un,


text:
wey nabalu e sikandin. Migwalu ne pulu wey hep‑at (84) e ne leg‑un sikandin, wey layun de sikandin eg-uugpe diye te timplu ka egsimba, egpuasa wey eg-ampu tagse maaldew wey marusilem.


text:
Ne dutu, migparani sikandin diye te engki Husi wey migpasalamat te Manama, wey miglalag sikandin meyitenged te bate diye te langun ne egtetahad ne egluwasen te Manama ka Hirusalim.<n>Iyan igpasabut te Hirusalim ka kabuhalan ni Israil.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-uli dan diye te Nasarit</t><br/>Te napengaan e enni Husi wey Mariya ka langun ne nasulat diye te Balaud te Magbebaye ne Manama, mig-uli e sikandan diye te lungsud dan ne sakup te Galiliya ne iyan ka Nasarit.


text:
Ne migtulin e ka bate wey manekal e ka lawa rin, wey dakel ka tahu te ulu rin, wey impanalanginan sikandin te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka bate ne si Hisus diye te timplu</t><br/>Tagse leg‑un ne eggendiye ka iney wey amey ni Hisus te Hirusalim ka egtambung te Sahakeen te Peglihad te Panalihan.


text:
Te sapulu wey daruwe (12) e ne leg‑un si Hisus, migtambung sikandan te sahakeen sumale te nabatasan dan.


text:
Te napenge e ka pegsahakeen, nanguli e sikandan piru migpalunggehaat si Hisus diye te Hirusalim. Ware nanengnengi seeye te iney wey amey rin,


text:
su kahiyen dan ne migluyud sikandin te me etew. Te migsenge-kaaldew e sikandan ka miggipanew, impamitew ran si Hisus diye te me karumaan dan wey te me alukuy ran,


text:
piru ware dan kitaa sikandin. Sikan naa ka miglibed sikandan diye te Hirusalim eyew te pegpamitew kandin.


text:
Te igkatelu e ne aldew, nakita ran e si Hisus diye te timplu ne migpinnuu duma te me talagpanulu te Balaud te Manama. Migpammineg sikandin wey mig-inse-inse kandan.


text:
Neinu-inu ka iney rin wey ka amey rin te pegkakita ran kandin. Ne migkahiyan sikandin te iney rin, “Tatu, mania te inggimu nu seini kayi te kanami? Neipeng key te amey nu te pegpamitew ney keykew.”<pb/>


text:
Ne intabak ni Hisus sikandan, “<J>Mania te egpamitawen a nikaniyu? Ware kew bes nakanengneng te keilangan ne kayi a te baley te Amey ku?</J>”


text:
Ne migdume e si Hisus kandan te mig-uli diye te Nasarit wey migparuma-ruma sikandin kandan. Seini se langun intetahu ni Mariya diye te geyinawa rin.


text:
Ne migdakel pad ka kaalam ni Hisus wey migpabulus migtulin, wey ingkeupii sikandin te Manama wey te me etew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegwali ni Huwan ne Talagbewutismu</t><br/><br/><t>(Mat. 3:1-12; Mar. 1:1-8; Huw. 1:19-28)</t><br/>Te igkasapulu wey lalimma (15) ne leg‑un te pegmandu ni Hari Tibiriyu, si Punsiyu Pilatu ka gubirnadur diye te Hudiya. Ne si Hirudis ka migmandu diye te Galiliya, wey ka kakey rin ne si Pilipi ka pangulu diye te Ituriya wey diye te Trakuniti. Ne si Lisanyas ka pangulu diye te Abilina,


text:
wey ensi Anas wey Kaypas ka me pangulu diye te timplu. Te seini ne timpu inlalahan te Manama ka anak ni Sakariyas ne si Huwan te diye sikandin te disirtu.


text:
Ne miggendiye si Huwan te langun ne inged ne marani te Weyig ne Hurdan ka migwali ne migkahi, “Inniyuhi niyu ka me sale niyu wey pabewutismu kew eyew egpasayluwen te Manama ka me sale niyu.”


text:
Sumale te nasulat ni prupita Isayas ne eggenendue,<pb/>“Due egpanguleyi diye te disirtu ne egkahi:<pb/>‘Andama niyu ka dalan te Magbebaye.<pb/>Tul-ira niyu ka egbayaan din!<pb/>


text:
Buneli niyu ka langun ne migleb-eng-leb-eng,<pb/>Pataha niyu ka langun ne labuntud wey ka me bubungan,<pb/>Tul-ira niyu ka natiku-tiku ne dalan,<pb/>Ay-ayari niyu ka migpagpahendak ne dalan.<pb/>


text:
Ne due masulug ne etew ne nangendiye te ki Huwan eyew egpabewutismu kandin. Ingkahiyan ni Huwan sikandan, “Sikaniyu se me etew, iling kew te uled! Hentew ka miglalag kaniyu ne egpakaalihu kew te langet te Manama ne mahaan e egginguma?


text:
Ipakita niyu pinaahi te himu niyu ne mig-inniyuhan niyud e ka me sale niyu. Ne kene kew palalahey ne kabuhalan kew ni Abraham. Su egnangenan ku sikaniyu te egkaayun ne egpabaluyen te Manama ne me etew ka seini se me batu eyew eggimuwen ne kabuhalan ni Abraham.


text:
Andam e ka wasey te pegpeled te kayu ne kene egbebehas te meupiya; egtempuhen, eggulayen ne igtemeg.”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandin, “Ka etew ne due daruwa se kumbale keilangan ne igbehey rin ka sabeka diye te etew ne ware kumbale, wey ka etew ne due pegkeen keilangan ne egbehayan din seeye se etew ne ware egkakeen.”<pb/>


text:
Due me etew ne talagsukut te buhis ne nangendiye eyew te pegpabewutismu wey in-insaan dan si Huwan, “Talagpanulu. Nekey‑a ka eggimuwen ney?”<pb/>


text:
Ne mig-inse degma ka me sundalu kandin, “Sikanami degma. Nekey‑a ka eggimuwen ney?”<pb/>Ne migtabak si Huwan kandan, “Kene kew paneleppi te minsan hentew pinaahi te pehes, wey kene kew pangawang egpamayung. Keilangan ne egkabennalan kew e te igsuwildu kaniyu.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Huwan sikandan langun, “Egbewutismu a kaniyu pinaahi te weyig, piru due egginguma ne subla pad ne maresen keddiey. Minsan sikeddi, kena a ne likes ne eggekad te hiket te sandal din. Sikandin ka egbewutismu kaniyu te Panisingan te Manama wey te hapuy.


text:
Ne egpekeiling sikandin te sabeka ne etew ne miggen-gen te nihu ne ig-etap te inggaani rin eyew ka ukaba igsuwey te behas. Ne eglimuren seeye se meupiya ne behas diye te lelapeng piru ka ukaba egsilaban te hapuy ne kene egkeebukan.”<pb/>


text:
Ne nalein-lein ne me panunggilingan ka inggamit ni Huwan te migpanulu wey te migwali te Meupiya ne Panugtulen diye te me etew.


text:
Piru indew‑ey ni Huwan si Gubirnadur Hirudis su in-ahew rin ma si Hirudiyas, ka asawa te suled din wey masulug pad ka neyimu rin ne mareet.


text:
<br/><t>Ka pegbewutismu ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 3:13-17; Mar. 1:9-11)</t><br/>Te nabewutismuwan e ka langun ne etew, imbewutismuwan e degma si Hisus. Te mig-ampu pad sikandin, nalukatan ka langit,


text:
wey miglene diye te kandin ka Panisingan te Manama ne egpekeiling te selepati. Ne due laheng diye te langit ne migkahi, “Sikeykew ka pinalangge ku ne Anak. Amana a nahale keykew.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka kaligkatan ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 1:1-17)</t><br/>Ne si Hisus migbunsud te himu rin te me tatelu e ne pulu (30) ka idad din. Ka suman-suman te me etew, ne anak sikandin ni Husi ne anak ni Hili.


text:
ne anak ni Matatiyas. Si Matatiyas anak ni Amus ne anak ni Nahum. Si Nahum anak ni Isli ne anak ni Nagai.


text:
Si Nagai anak ni Maat ne anak ni Matatiyas. Si Matatiyas anak ni Simii ne anak ni Husik. Si Husik anak ni Huda


text:
ne anak ni Huwanan. Si Huwanan anak ni Risa ne anak ni Surubabil. Si Surubabil anak ni Salatiil ne anak ni Niri.


text:
Si Niri anak ni Milki ne anak ni Adi. Si Adi anak ni Kusam ne anak ni Ilmadam. Si Ilmadam anak ni Ir.


text:
Si Ir anak ni Huswi ne anak ni Iliisir. Si Iliisir anak ni Hurim ne anak ni Matat. Si Matat anak ni Libi.


text:
Si Libi anak ni Simyun ne anak ni Huda. Si Huda anak ni Husi ne anak ni Hunam. Si Hunam anak ni Ilyakim


text:
ne anak ni Miliya. Si Miliya anak ni Mina ne anak ni Matata. Si Matata anak ni Natan ne anak ni Dabid.


text:
Si Dabid anak ni Hisi ne anak ni Ubid. Si Ubid anak ni Buas ne anak ni Salmun. Si Salmun anak ni Nasun


text:
ne anak ni Aminadab. Si Aminadab anak ni Admin ne anak ni Arni. Si Arni anak ni Isrum ne anak ni Piris. Si Piris anak ni Huda


text:
ne anak ni Hakub. Si Hakub anak ni Isaak ne anak ni Abraham. Si Abraham anak ni Tira ne anak ni Nahur.


text:
Si Nahur anak ni Sirug ne anak ni Riyu. Si Riyu anak ni Pilig ne anak ni Ibir. Si Ibir anak ni Sala.


text:
Si Sala anak ni Kainan ne anak ni Arpaksad. Si Arpaksad anak ni Sim ne anak ni Nuwi. Si Nuwi anak ni Lamik


text:
ne anak ni Mitusila. Si Mitusila anak ni Inuk ne anak ni Harid. Si Harid anak ni Mahalaliil ne anak ni Kainan.


text:
<br/><t>Ka pegtintal ni Meibulan ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 4:1-11; Mar. 1:12-13)</t><br/>Napenu si Hisus te Panisingan te Manama wey mig-awe sikandin diye te Hurdan, wey in-uyan sikandin te Panisingan te Manama diye te mammara ne inged ne kene egkeugpaan.


text:
Ne dutu sikandin tintala te ahalen te me busew te hep‑at ne pulu (40) ne aldew. Te seeye ne timpu ware migkeen si Hisus. Nataman, miggutasan e sikandin.<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin te ahalen te me busew, “Ke malehet kema ne anak ka te Manama, pabaluya nu ne paan seini se batu.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Nasulat te Kasulatan ne miggenendue, ‘Kene egkeuyag ka etew te egkeelin de ne keenen.’</J> ”<pb/>


text:
Nataman, in-uyan e si Hisus te ahalen te me busew diye te ampew wey impapitew kandin ka langun ne me inged kayi te ampew te tane te sabeka re ne pegpele-pele.


text:
Ne migkahiyan sikandin te ahalen te me busew, “Igbehey ku diye te keykew ka langun ne katenged wey ka langun ne karatuan. Su imbehey keddi seini langun wey sikeddiey ka mateu ke hentew ka igkeupii ku ne egbehayan.


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Nasulat te Kasulatan ne miggenendue, ‘Simbaa nu ka Magbebaye ne Manama nu wey sikandin de pamakaya nu!’</J> ”<pb/>


text:
Ne in-uyan din e man‑e si Hisus diye te Hirusalim wey diye itahu te kinaribabawan te timplu, wey migkahiyan, “Ke anak ke ma te Manama, tinugpu ka seeye te diralem.


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Ka Kasulatan migkahi, ‘Kene nu tintala ka Magbebaye ne Manama nu.’</J> ”<pb/>


text:
Nataman, te neimpusan e sikandin tintala te ahalen te me busew te langun-langun de iya ne paahi, in-engkeran pad sikandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbunsud ni Hisus te himu rin</t><br/><br/><t>(Mat. 4:12-17; Mar. 1:14-15)</t><br/>Ne mig-uli e si Hisus diye te Galiliya ne due te kandin ka geem te Panisingan te Manama. Nekeempet te seeye ne inged ka pangguhuren meyitenged kandin.


text:
<br/><t>Ka peggubabe ki Hisus te matig-Nasarit</t><br/><br/><t>(Mat. 13:53-58; Mar. 6:1-6)</t><br/>Ne miggendiye si Hisus te Nasarit ne migtulinan din. Te Aldew te Peggimeley, miggendiye sikandin te simbaan te me Hudiyu sumale te batasan din. Ne migsasindeg sikandin eyew te pegbasa te Kasulatan,


text:
ne imbehayan sikandin te inlulun ne baseen ne sinulat ni prupita Isayas. Imbelat din seeye wey te pegkakita rin te impamitew rin imbasa rin e,<pb/>


text:
“<J>Kayi te keddiey ka Panisingan te Manama,</J><pb/><J>su in-alam a nikandin eyew te pegwali te Meupiya ne Panugtulen diye te egkengaayu-ayu.</J><pb/><J>Insuhu a nikandin eyew te pegpangguhud te neuripen meyitenged te kaligwangan dan,</J><pb/><J>wey pegbawi te me butud;</J><pb/><J>wey pegpangabang te seeye se me indeeg-deeg,</J><pb/>


text:
<J>wey pegpataha ne miggingume e ka timpu te Magbebaye ne Manama ne egluwasen din e ka me etew.</J>”<pb/>


text:
Ne inlulun e ni Hisus ka baseen wey inlibed din diye te impiyalan wey migpinnuu e sikandin ka egpanulu. Migmemetmet kandin ka langun ne etew diye te seled te simbaan.


text:
Nakareyrey sikandan langun ki Hisus wey neinu-inu te me meupiya ne guhuren ne inlalag din. Migkahi sikandan, “Kene naa ne anak ni Husi seini?”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Migpalintutuu ad iya ne iglalag niyu perem keddiey ka panunggilingan ne eggenendue, ‘Talagbawi, un-uneyi nu bawii ka lawa nu.’ Ne iyan igpasabut due, ‘Himuwa nu degma kayi te inged nu ka narineg ney ne inggimu nu diye te Kapirnaum.’</J> ”


text:
Ne migkahi si Hisus, “<J>Egkahiyan ku sikaniyu te malehet: kene eg-ileen ka sabeka ne prupita diye te inged ne intulinan din.</J>


text:
<J>Sumsumana niyu dengan te timpu pad ni Ilyas ne miggulabung te tatelu ne leg‑un wey liware, wey nabitil te masumpit ka me etew. Ne malehet ne masulug ka me balu kayi te Israil,</J>


text:
<J>piru ware ipeendiye si Ilyas te minsan hentew kandan su diye mule te balu ne matig-Saripta ne sakup te Sidun.</J>


text:
<J>Ne due masulug degma ne me ibungen kayi te Israil te timpu ni prupita Ilisyu, piru ware sabeka kandan ne nabawian su si Naaman de iya ne matig-Sirya.</J>”<pb/>


text:
Ne dutu, nanasindeg e sikandan wey inggehanuy ran e si Hisus diye te lihawangan te lungsud peendiye te tikeba te bubungan ne impasasindehan dan te lungsud dan. Eg-uuluhen dan e perem si Hisus diye te tikeba,


text:
<br/><t>Ka etew ne inserepan te busew</t><br/><br/><t>(Mar. 1:21-28)</t><br/>Ne migtupang e si Hisus peendiye te Kapirnaum, sabeka ne siyudad diye te Galiliya. Migpanulu sikandin te me etew te Aldew te Peggimeley.


text:
Ne diye te seled te simbaan te me Hudiyu, due etew ne migserepan te busew ne migbalbalukan ne migkahi,


text:
“Hisus ne matig-Nasarit! Nekey‑a ka eggimuwen nu kayi te kanami? Iyan nu innendini ka egdereet kanami? Nekeila a keykew: sikeykew ka Matulus ne Impeuyan te Manama!”<pb/>


text:
Piru insaparan ni Hisus ka busew, “<J>Peeneng-eneng ka! Awe ka due te kandin!</J>” Ne impabahed e te busew ka etew diye te tangkaan te me etew, wey mig-awe e ka busew ne ware namenu ka etew.<pb/>


text:
Neinu-inu ka langun ne etew wey migpanangnangeney ne migkahi, “Nekey buwa seini ne pegpanulu? Mania te due katenged wey geem te seini ne etew ne egpaawe te busew?”


text:
<br/><t>Ka masulug ne etew ne imbawian ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 8:14-17; Mar. 1:29-34)</t><br/>Ne mig-awe e si Hisus diye te simbaan te me Hudiyu wey miggendiyad e te baley ni Simun. Te seeye ne timpu, miglusungan te mangune-kune ka anuhang ni Simun ne malitan, wey innangenan dan e si Hisus ne egbawian sikandin.


text:
Seeye naa, migdugpu sikandin diye te miggibatan te malitan, wey impaawe din ka lusung. Ne due-rue ne neulian e ka malitan ne mig-enew sikandin wey intanggu rin e sikandan.<pb/>


text:
Te miglineb e ka aldew, in-uyan te me etew diye te ki Hisus ka me alukuy ran ne egmanderalu te nalein-lein ne dalu. Ne dutu, in-atul e ni Hisus sikandan tel-ebi te belad din wey neulian sikandan langun.


text:
Ne impalihawang din degma puun te masulug ne me etew ka me busew wey migmanguleyi ne migkahi, “Sikeykew ka Anak te Manama!”<pb/>Piru insaparan ni Hisus ka me busew wey ware din palalaha tenged su nakanengneng sikandan ne sikandin ka Kristu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegwali ni Hisus diye te Hudiya</t><br/><br/><t>(Mar. 1:35-39)</t><br/>Te malayag e, mig-awe si Hisus diye te lungsud wey miggendiyad e te inged ne ware etew. Ne impamitew sikandin te me etew. Te nakita ran e sikandin, inggawiran dan perem sikandin ne kene pad eg-awe diye te kandan.


text:
Piru ingkahiyan din sikandan, “<J>Keilangan ne igwali ku degma ka Meupiya ne Panugtulen meyitenged te Peghari te Manama diye te duma ne me siyudad, su seini ka tuyu te Manama te pegpeendini rin keddi.</J>”


text:
<br/><t>Ka peg-umew ni Hisus te an-anayan ne me hibateen din</t><br/><br/><t>(Mat. 4:18-22; Mar. 1:16-20)</t><br/>Due timpu ne migsasindeg si Hisus diye te ilis te lanew te Ginisarit ka egpanulu, wey egmekegsegseg e ka me etew diye te kandin ka egpammineg te lalag te Manama.


text:
Ne due daruwa ne balangey ne nakita ni Hisus diye te ilis te lanew ne mig-engkeran te me mangngengalap su egpanlu‑lu sikandan te me biyale dan.


text:
Ne dutu, mig-untud e si Hisus te sabeka ne balangey ne iyan kamuney si Simun. Inhangyu din si Simun ne bayew igtuu ka balangey peendiye te weyig, ne migpinnuu e sikandin wey migpanulu te me etew.<pb/>


text:
Te nekeimpus e sikandin ka migpanulu, migkahiyan din e si Simun, “<J>Hendiye ka te maralem wey isawile niyu ka me biyale niyu eyew egpekeutel kew.</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak si Simun, “Talagpanulu, napawaan key ka migngengalap wey warad iya neutel ney. Piru puun su migkahi ke ma, igsawile ku ka me biyale ney.”


text:
Ne intuman dan ka ingkahi ni Hisus wey amana ne dakel ka ngalap ne migsahad te biyale dan, wey hapit e egkengahisi ka me biyale dan.


text:
Ne ingkamey ran ka me duma ran diye te dangeb ne balangey ne egpeparaniyen kandan wey egpabulihen. Migparani kandan ka me duma ran wey innipenu dan te ngalap ka daruwa ne balangey, sikan naa ka egkahan-ganaran e sikandan egkatanled.


text:
Te pegkakita ni Simun Pidru dutu, migpanimbuel sikandin diye te tangkaan ni Hisus ne migkahi, “Magbebaye, pariyu ka keddiey su makasesala a ne etew.”<pb/>


text:
Neinu-inu degma ka me duma ni Simun ne ensi Santiyagu wey si Huwan ne me anak ni Sibidiyu. Ne migkahiyan ni Hisus si Simun, “Kene ka kaaldek. Puun kuntee, etew e ka eggingutelen nu.”<pb/>


text:
Te nakapeilis dan e ka me balangey ran, mig-engkeran dan ka langun, wey mig-ikul ran e ki Hisus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbawi ni Hisus te ibungen</t><br/><br/><t>(Mat. 8:1-4; Mar. 1:40-45)</t><br/>Te diye pad si Hisus te sabeka ne siyudad, due sabeka ne etew ne ibungen. Te pegkakita rin ki Hisus, mig-usengul sikandin diye te tangkaan ni Hisus ne migpeyid‑u-hid‑u ne migkahi, “Magbebaye, ke egkeupian ka, egkabawian<n>Te Grigu: eglinisan. (Diye te tuluuwen te me Hudiyu, ka etew ne ibungen in-isip ne malindit.)</n> a nikeykew!”<pb/>


text:
Ne insamsam ni Hisus ka etew te migkahi, “<J>Uya, igkeupii ku. Egkeulian kad!” Sahuhune neulian ka ibungen.</J>


text:
Ne migkahiyan ni Hisus ka etew, “<J>Kene nu ipangguhud seini te minsan hentew. Ne hendiye kad te talagpanubad wey papitew ka kandin ne warad e ka dalu nu wey panubad ka sumale te insuhu ni Muwisis eyew te pegpamalehet te me etew ne neulian kad e.</J>”<pb/>


text:
Piru nasi de iya nekeempet ka guhuren meyitenged ki Hisus. Purisu masulug ka me etew ne nangendiye eyew te pegpammineg ki Hisus wey eyew egpabawi te me dalu ran.


text:
Piru igkeupii rin iya ne layun egsabsabeka ne eggendiye te inged ne ware mig-ugpe, wey eg-ampu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbawi ni Hisus te kene egkaweil se lawa</t><br/><br/><t>(Mat. 9:1-8; Mar. 2:1-12)</t><br/>Sabeka ne aldew te migpanulu si Hisus, due me Parisiyu wey me talagpanulu te Balaud te Manama ne naminnuu dutu ne diye namuun te lein-lein ne me inged ne sakup te Galiliya, Hudiya wey Hirusalim. Ne imbehayan si Hisus te geem te Manama te pegpamawi te egmanderalu.


text:
Due nanginguma ne me etew ne migyayung te etew ne kene egkaweil se lawa. Egseled perem sikandan te baley eyew igpakasabuk dan ka etew diye te tangkaan ni Hisus.


text:
Piru ware sikandan nakaseled diye te baley tenged su masulug ka me etew. Ne in-uyan dan e seeye se etew diye te atep wey inlelekat dan ka atep ne tisa wey intuntun dan e ka etew ne impeyibat diye te hibatanan din.<n>Mapatag ka atep te me Hudiyu.</n> Ne diye dan ipalenged te taliware te me etew te tangkaan ni Hisus.


text:
Te pegkakita ni Hisus ne dakel ka pegpalintutuu ran, migkahiyan din e ka kene egkaweil se lawa, “<J>Suled, impasaylu e ka me sale nu.</J>”<pb/>


text:
Ne ka me talagpanulu te Balaud te Manama wey ka me Parisiyu nekeinse diye te geyinawa ran, “Hentew‑a ne etew seini se egbaley-baley te Manama? Ware etew ne egpakapasaylu te me sale, su ka Manama re!”<pb/>


text:
Piru natahaan ni Hisus ka suman-suman dan ne migkahiyan din sikandan, “<J>Mania te egsuman-suman kew te iling due?</J>


text:
<J>Hendei bes ka malemu: ka egkahi, ‘Impasaylu e ka me sale nu,’ wey ke egkahi, ‘Enew ka wey hipanew kad’?</J>


text:
<J>Piru igpapitew ku kaniyu ne due katenged te Anak te Etew kayi te ampew te tane te pegpasaylu te me sale.” Ne migkahiyan din ka etew ne kene egkaweil se lawa, “Enew ka, wey uyana nu ka hibatanan nu wey uli kad e diye te kaniyu!</J>”<pb/>


text:
Ne sahuhune ne migsasindeg ka etew diye te tangkaan te me etew ne migsabilbil te hibatanan din. Ne mig-uli e sikandin ne migdayan te Manama.


text:
Nawangalan ka langun ne etew wey naaldek degma sikandan, wey indayan dan ka Manama ne migkahi, “Kein-inuwan amana ka nakita ta kuntee!”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-umew ni Hisus ki Libi</t><br/><br/><t>(Mat. 9:9-13; Mar. 2:13-17)</t><br/>Pegkapenga dutu, miggipanew e si Hisus wey due nakita rin ne talagsukut te buhis ne egngaranan ki Libi ne migpinpinnuu diye te upisina rin. Ne migkahiyan ni Hisus sikandin, “<J>Ikul ka keddiey.</J>”


text:
Nataman, migsahakeen si Libi te dakel diye te baley rin para ki Hisus. Due degma masulug ne me etew ne miglagpu kandan te migkeen wey me talagsukut te buhis iya ka duma kandan.


text:
Due me Parisiyu wey me talagpanulu te Balaud te Manama ne migbahulbul diye te me hibateen ni Hisus. Ne mig-inse sikandan, “Mania te migpakiglagpu kew migkeen wey mig-inum due te me talagsukut te buhis wey te duma ne me makasesale?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus diye te kandan, “<J>Ka me etew ne ware dalu, kene egkeilangan te talagbawi, ke kene, seeye de se egmanderalu.</J>


text:
<J>Wara a miggendini eyew te peg-umew te me matareng, ke kene, te me makasesale eyew eg-inniyuhan dan ka me sale dan.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka inse meyitenged te pegpuasa</t><br/><br/><t>(Mat. 9:14-17; Mar. 2:18-22)</t><br/>Due me etew ne migkahi diye te ki Hisus, “Ka me hibateen ni Huwan malasi ne egpuasa wey eg-ampu, wey iling ded degma ka me hibateen te me Parisiyu. Piru ka me hibateen nu, migpabulus mule migkeen wey mig-inum.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Egpapuaseen niyu naa ka mahaliyug te egpangasawa ke duma ran pad sikandin? Kene iya!</J>


text:
<J>Piru egginguma ka timpu ne eg-angayen e diye te kandan ka egpangasawa, ne egpuase e sikandan te seeye ne aldew.</J>”<pb/>


text:
Ne migpangguhuran pad man‑e sikandan ni Hisus te me panunggilingan, “<J>Ware etew ne eggisi te iyam ne kumbale eyew igtupak din te tapey ne kumbale. Su ke eggimuwen din sika, egkareetan e ka iyam ne kumbale, wey kene man‑e eggayul ka iyam ne igtupak diye te tapey ne kumbale ne egtupakan.</J>


text:
<J>Ne ware degma etew ne egtahu te iyam ne binu diye te tapey ne tahuanan ne laplap te mananap, su ke eggimuwen din sika, egbetu ka tahuanan wey egkeitis e ka binu ne egkareetan e degma ka tahuanan.</J>


text:
<J>Ware etew ne egkeibeg pad eg-inum te iyam ne binu ke nalayam e sikandin te tapey ne binu, su suman-suman din ne meupiya pad iya ka tapey ne binu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka inse meyitenged te Aldew te Peggimeley</t><br/><br/><t>(Mat. 12:1-8; Mar. 2:23-28)</t><br/>Te sabeka ne Aldew te Peggimeley, nangipanew ensi Hisus ne diye migbaye te impamulaan te trigu. Ne nangetu te me trigu ka me hibateen din ne ingkusu ran wey ingkeen dan e.


text:
Piru due me Parisiyu ne migkahi, “Hey, mania te miggimu kew te supak te Balaud te Aldew te Peggimeley?”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Hisus sikandan, “<J>Ware kew bes nakasabut te imbasa niyu meyitenged te inggimu ni Dabid te miggutasan sikandan te me duma rin?</J>


text:
<J>Migseled sikandin diye te baley te Manama wey mig-angey te paan ne inhalad e diye te Manama. Ne sumale te kanta ne Balaud, ka me talagpanubad de ka intuhutan ne egpakakeen dutu, piru migkeen si Dabid wey impamehayan din pad ka me duma rin.</J>”


text:
Ne migkahiyan pad man‑e ni Hisus sikandan, “<J>Ka Anak te Etew iyan ahalen te Aldew te Peggimeley.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka etew ne nakengkeng se belad</t><br/><br/><t>(Mat. 12:9-14; Mar. 3:1-6)</t><br/>Te lein e man‑e ne Aldew te Peggimeley, migseled si Hisus diye te simbaan te me Hudiyu ka egpanulu. Ne due etew diye ne nakengkeng se kawanan ne belad.


text:
Due degma me talagpanulu te Balaud te Manama wey me Parisiyu ne eg-iipat ki Hisus ke egbawian din te Aldew te Peggimeley seeye se etew su eyew igkasumbung dan sikandin.


text:
Piru nanengnengan ni Hisus ka suman-suman dan, wey migkahiyan din e ka etew ne nakengkeng se belad, “<J>Sasindeg ka wey hendini ka te tangkaan.</J>” Ne migsasindeg ka etew wey miggendiye te tangkaan te langun.


text:
Ne migkahiyan ni Hisus sikandan, “<J>Due inse ku kaniyu: Nekey bes ka intuhut te kanta ne Balaud ne eleg ne eggimuwen ta te Aldew te Peggimeley? Ka pegbulig naa wey ke pegdereet? Ka pegluwas naa wey ke peggimatey?</J>”


text:
Ne migpanil-ap-sil-ap din ka langun wey ingkahiyan din ka etew, “<J>Ketenga nu ka belad nu.</J>” Ne ingketeng te etew ka belad din wey neulian e.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-alam ni Hisus te 12 ne apustulis</t><br/><br/><t>(Mat. 10:1-4; Mar. 3:13-19)</t><br/>Te seeye ne timpu, migtakereg si Hisus diye te bubungan eyew te peg-ampu, wey napawaan sikandin ka mig-ampu te Manama.


text:
Te maselem e, in-umew rin ka me hibateen din wey mig-alam sikandin te sapulu wey daruwa (12) kandan ne ingngaranan din te apustulis.


text:
Seini ka impangalam din: si Simun ne mig-imuan din ki Pidru wey si Andris ne suled din, si Santiyagu wey si Huwan, si Pilipi wey si Bartulumi,


text:
<br/><t>Ka pegpanulu wey pegpamawi ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 4:23-25)</t><br/>Ne nanupang e ensi Hisus te me hibateen din diye te napu. Dutu due masulug ne me hibateen din wey susuluhi ne etew ne diye egpuun te intiru ne Hudiya wey Hirusalim, wey te me inged ne sakup te siyudad te Tiru wey te Sidun ne maddani te dahat.


text:
Miggendiye sikandan te ki Hisus eyew egpammineg kandin wey eyew egpabawi te me dalu ran. Impamawian din degma ka nanerepan te me busew.


text:
Amana iya egkeupian ka langun ne etew ne egpakasamsam kandin, su due geem ne egpuun diye te kandin ne egpakabawi kandan langun.<pb/>


text:
<br/><t>Ka due keupianan wey ka egkeyid‑uwan</t><br/><br/><t>(Mat. 5:1-12)</t><br/>Ne migtengteng si Hisus te me hibateen din ne migkahi:<pb/>“<J>Keupianan niyu te egkengaayu-ayu,</J><pb/><J>su egkasakup kew te Peghari te Manama.</J><pb/>


text:
<J>Keupianan niyu te eggutasan kuntee,</J><pb/><J>su eggibulungen kew keureme.</J><pb/><J>Keupianan niyu te egsinehew kuntee,</J><pb/><J>su egngingisi kew keureme.</J><pb/>


text:
“<J>Keupianan niyu te egdumutan, egsamsamilian, egpeyilawan, wey egdereetan te me etew se ngaran tenged te Anak te Etew.</J>


text:
<J>Ne iling ded due ka inggimu te me kabuybuyahan dan diye te me prupita. Purisu gale-gale kew wey letu kew te kahale ke eggimuwen dan sika due te kaniyu, su dakel ka dasag ne intahahe kaniyu diye te langit.</J><pb/>


text:
<J>Piru mekeyid‑u-hid‑u kew kangkuwa se me meyaman,</J><pb/><J>su naheraman niyud ka meupiya ne peg-ugpe!</J><pb/>


text:
<J>Ne mekeyid‑u-hid‑u kew kangkuwa se nenabulung,</J><pb/><J>su eggutasan kew red keureme.</J><pb/><J>Ne mekeyid‑u-hid‑u kew kangkuwa se egngingisi,</J><pb/><J>su eglungku wey egsinehew kew red keureme.</J><pb/>


text:
<J>Mekeyid‑u-hid‑u kew kangkuwa ke egdeyrayen kew te langun ne etew, su sika ka inggimu te me kabuybuyahan dan diye te kene ne malehet ne me prupita.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggeyinawa te kuntere</t><br/><br/><t>(Mat. 5:38-48; 7:12a)</t><br/>“<J>Piru kuntee, egnangenan ku sikaniyu se migpammineg keddiey te geyinawei niyu ka me kuntere niyu wey himuwa niyu ka meupiya diye te seeye se egdumut kaniyu.</J>


text:
<J>Panalangini niyu ka me etew ne egdilus kaniyu wey panubtubari niyu ka me etew ne egdeeg-deeg kaniyu.</J>


text:
<J>Ke due egtagpi te beneng niyu, ipatagpi niyu degma ka limang; ke due eg-ahew te diyakit niyu, ibehey niyu sika minsan ka kumbale niyu.</J>


text:
<J>Ke nekey ka igkeupii niyu ne eggimuwen te me etew diye te kaniyu, sika degma himuwa niyu diye te kandan.</J><pb/>


text:
“<J>Kene kew pallateng ne due egkarawat niyu ne dasag ne egpuun te Manama ke iyan niyu re eggeyinawaan ka eggeyinawa degma kaniyu. Su minsan ka me makasesale, eggeyinawa ma te seeye se eggeyinawa kandan.</J>


text:
<J>Ne emun ke iyan niyu re eg-ay-ayaran ka meupiya degma kaniyu, nekey naa ka egkarawat niyu ne dasag ne egpuun te Manama? Su minsan ka me makasesale, eg-ay-ayaran dan ma ka me duma ran.</J>


text:
<J>Ne emun ke iyan niyu re egpasambayen seeye se natahaan niyu ne egpakabayad, nekey naa ka egkarawat niyu ne dasag ne egpuun te Manama? Minsan ka me makasesale egpasambey ma te iling dan ne makasesale su mig-iman-iman sikandan ne egpakabayad iya sikandan te egsambayan dan.</J>


text:
<J>Geyinawei niyu iya ka me kuntere niyu wey himuwa niyu ka meupiya diye te kandan. Pasambaya niyu sikandan te ware peg-iman-iman ne egkaliwanan ded seeye. Ke iling due ka eggimuwen niyu, dakel ka dasag ne egkarawat niyu wey egkeyimu kew ne me anak te Amana ne Mabantug ne Manama. Su meupiya sikandin te seeye se kene egpasalamat wey te seeye se mareet.</J>


text:
<br/><t>Ka pegpanulu meyitenged te peggukum te duma</t><br/><br/><t>(Mat. 7:1-5)</t><br/>“<J>Kene kew hukum te duma ne kene kew degma eggukuman te Manama. Kene kew kahi diye te duma ne keilangan ne egdusaan sikandan, ne kene kew degma egdusaan te Manama. Pasayluwa niyu sikandan ne egpasayluwen kew degma te Manama.</J>


text:
<J>Behey kew te duma ne egbehayan kew degma te Manama. Egkarawat niyu ka eleg ne seked, egdaseken, egkigkihuen, wey egpasublaan pad. Ka seked ne eggamiten niyu diye te duma, sikan ded degma ka seked ne eggamiten te Manama diye te kaniyu.</J>”<pb/>


text:
Ne migpangguhuran sikandan ni Hisus te seini ne panunggilingan, “<J>Kene egpakakitkit ka sabeka ne butud te lein ne butud su egkengeulug iya sikandan diye te lungag.</J>


text:
<J>Ware hibateen ne labew te kandin ne talagpanulu piru ke napanulu e sikandin wey nabasbas e amana, egpekeiling sikandin te kandin ne talagpanulu.</J><pb/>


text:
“<J>Mania te egtengteng ka te buleg te duma piru ware nu sahipaa ka buleg nu ne hendue karakel te terusu?</J>


text:
<J>Egmenuwen nu te egkahi diye te duma nu, ‘Eg-aween ku ka buleg nu,’ ke ware nu degma nakita ka buleg nu ne hendue karakel te terusu. Egpapitew-pitew re! Hun-eyi nu pa te eg-awe ka buleg nu ne hendue karakel te terusu, eyew egpakameleg-meleg ka ne eg-awe te buleg te duma nu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka kayu egkeila ka behas din</t><br/><br/><t>(Mat. 7:16-20; 12:33-35)</t><br/>“<J>Ka meupiya ne kayu kene egbebehas te mareet, ne ka mareet ne kayu kene egbebehas te meupiya.</J>


text:
<J>Ka tagse kayu egkeila pinaahi te behas din. Su ka buleynen, kene egbebehas te beyabas, ne ka sapinit, kene egbebehas te kapayas.</J>


text:
<J>Ka meupiya ne etew, eglalag te meupiya ligkat te meupiya ne pusung din. Ne ka mareet ne etew, eglalag te mareet ligkat te mareet ne pusung din. Su ke nekey ka diye te pusung te etew, iyan sika ka iglalag din.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka daruwa ne etew ne migbebaley</t><br/><br/><t>(Mat. 7:24-27)</t><br/>“<J>Mania te eg-umew kew keddi te ‘Magbebaye, Magbebaye,’ ne kene kew eggimu sumale te insuhu ku kaniyu?</J>


text:
<J>Igpakita ku kaniyu ka egkeilingan te minsan hentew ne egparani keddi wey egpammineg te keddi ne lalag wey egtuman kayi.</J>


text:
<J>Egpekeiling sikandin te etew ne migbebaley ne migkekali te maralem wey batu se pabunsuran. Te migdakel e ka weyig, imbaggiyuwan ka baley rin piru ware seeye namenu tenged su maresen ka pegkeyimu.</J>


text:
<J>Piru ka etew ne migpammineg te keddi ne lalag ne ware migtuman kayi, egpekeiling te etew ne migbebaley ne ware meupiya ne pabunsuran. Te migdakel e ka weyig, imbaggiyuwan ka baley rin wey due-rue ne napeled wey natamtamanan nahuhus.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbawi ni Hisus te suluhuanen te kepitan</t><br/><br/><t>(Mat. 8:5-13)</t><br/>Te nakapenga si Hisus ne miglalag diye te me etew, miggendiyad sikandin te Kapirnaum.


text:
Dutu, due kepitan te me sundalu te Ruma ne migdaluwan te uripen din ne inggeyinawaan din, wey egkabigtawan e.


text:
Te pegkarineg te kepitan meyitenged ki Hisus, migsuhu sikandin te me igbuyag te me Hudiyu eyew eghangyu ki Hisus ne eggendiye te baley rin eyew egbawian ka uripen din.


text:
Ne miggendiye sikandan te ki Hisus wey migpeyid‑u-hid‑u amana kandin ne migkahi, “Bulihi nu ubag seini ne etew ne likes ne egpangabangan.


text:
Sikan naa, migdume e si Hisus kandan. Te marani e sikandan te baley te kepitan, migsuhu ka kepitan te me alukuy rin te pegsinug-ung ki Hisus eyew te pegkahi kandin, “Magbebaye, kene kad e biyat-biyat su kena a ne likes ne egpepamaneyik keykew te baley ku.


text:
Sika ka egpuunan ne wara ad iya migbul‑ug migdani keykew. Piru ilalag nu re ne egkeulian iya ka suluhuanen ku.


text:
Te pegkarineg ni Hisus dutu, neinu-inu sikandin wey migbalikid sikandin wey migkahi diye te keet-etawan ne migsinundul kandin, “<J>Ware e pad nakakita te iling kayi karakel ne pegpalintutuu te etew, minsan kayi te Israil!</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-uyag ni Hisus te anak te balu</t><br/>Te ware naluhey, miggendiye si Hisus te siyudad te Nain; migduma kandin ka me hibateen din wey ka susuluhi ne me etew.


text:
Te egpalinggumaan e sikandan te gumawan te siyudad, iyan degma peglihawang te me etew ne amana ne susuluhi ka eglebeng te minatey. Sabsabeka ne anak te balu ka migpatey.


text:
Te pegkakita ni Hisus te balu, neyimenawan sikandin dutu wey migkahiyan din ka balu, “<J>Kene ka sinehew.</J>”


text:
Ne migdugpu si Hisus ne migsamsam te lungun wey migsanggel ka me etew ne migyeyayung kayi. Ne migkahi si Hisus, “<J>Tatu, enew ka!</J>”


text:
Ne dutu, mig-umaan te liyas ka langun ne etew, wey insaye dan ka Manama. Migkahi sikandan, “Miggendiniyan ki te maresen ne prupita! Migtantanuran ded te Manama ka keet-etawan din!”<pb/>


text:
Nekeempet te intiru ne Hudiya wey diye te me duma pad ne inged ka guhuren wey panugtulen meyitenged ki Hisus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me etew ne insuhu ni Huwan</t><br/><br/><t>(Mat. 11:2-19)</t><br/>Ne impanugtulan si Huwan te me hibateen din meyitenged te langun ne neyitabu. Puun due, mig-umew si Huwan te daruwa te me hibateen din


text:
wey impeendiye din sikandan te Magbebaye eyew egpeinseen ke sikandin naan en iya ka egtetaharan dan wey ke egtetahad naan pad sikandan te lein.<pb/>


text:
Te nekeume e sikandan diye te ki Hisus, migkahiyan dan e sikandin, “Impeendini key ni Huwan ne Talagbewutismu eyew te peg-inse keykew ke sikeykew naan en iya ka egtetaharan ney wey ke egtetahad key naan pad te lein?”<pb/>


text:
Te seeye ne timpu, due masulug ne me etew ne impamawian ni Hisus te nalein-lein ne me dalu ran wey te masumpit ne egmanggeramen dan. Impangalew rin man‑e ka me busew puun te migmanerepan wey masulug degma ka me butud ne impamawian din.


text:
Ne intabak din ka me sinuhuan ni Huwan, “<J>Libed kew diye te ki Huwan wey guhuri niyu sikandin ke nekey ka nakita niyu wey narineg niyu. Guhuri niyu sikandin te ka me butud egmakakite e, ka me pungku egmekeyipanew e, ka me ibungen neneulian e, ka me bengel egmakarineg e, wey ka me minatey neneuyag e, wey ka egkengaayu-ayu, napangguhuran e te Meupiya ne Panugtulen.</J>


text:
Te nekeyipanew e seeye se me etew ne insuhu ni Huwan, miglalag si Hisus diye te masulug ne me etew meyitenged ki Huwan, “<J>Te peggendiye niyu ki Huwan diye te disirtu, nekey‑a ka in-iman-iman niyu ne egtengtengan? Etew naa ne egpekeiling te tibehew ne hendei re iya tapid egbanlaya te kalamag?</J>


text:
<J>Ke kene, nekey‑a ka miggendiyaan niyu ne egtengtengan? Etew naa ne migsaluub te mahal ne kumbale? Sikandan se migsaluub te meupiya ne kumbale wey meupiya se peg-ugpe, mig-ugpe diye te me mateles ne ugpaan.</J>


text:
<J>su sikandin ka nasulat te Kasulatan ne miggenendue, ‘Igpewun‑a ku keykew ka suluhuanen ku ne iyan eg-andam te dalan ne egbayaan nu.’</J> ”


text:
<J>Ne migkahi pad man‑e si Hisus, “Egnangenan ku sikaniyu te ware de due neetew kayi te ampew te tane ne subla pad ki Huwan, piru minsan hentew ne kene ne impurtanti diye te Migharian te Manama, subla pad iya ki Huwan.</J>”<pb/>


text:
Pegkarineg dutu te me etew, mig-uyun sikandan langun minsan ka me talagsukut te buhis ne eleg ka Manama, su migpabewutismu ma sikandan ki Huwan.


text:
Piru ware mig-uyun ka me Parisiyu wey ka me talagpanulu te Balaud te Manama te igkeupii te Manama kandan, wey ware sikandan migpabewutismu ki Huwan.<pb/>


text:
Ne migpabulus si Hisus ka migkahi, “<J>Nekey buwa ka egpeilingan ku te me etew te kuntee ne timpu, wey ke nekey ka egkeilingan dan?</J>


text:
<J>Egpekeiling sikandan te me bate ne naminnuu diye te palingkiyan ne egpangumew te duma ran ne egkahi, ‘Migpamulendahan ney e sikaniyu piru ware kew migsesayew, mig-ulahingan ney e sikaniyu te peglungku piru ware kew migsinehew!’</J>


text:
<J>Te peggendini ni Huwan ne Talagbewutismu, migpuasa sikandin wey ware mig-inum te binu, ne migkahi kew, ‘Migserepan sikandin te busew!’</J>


text:
<J>Ne migginguma degma ka Anak te Etew ne migkeen wey mig-inum te binu, ne migkahi kew degma, ‘Pitawa niyu seini ne etew, bel-is wey taleinum, wey alukuy te me talagsukut te buhis wey te me makasesale.’</J>


text:
<J>Piru ka kamalehetan meyitenged te kaalam te Manama, egkakita diye te mig-ikul kandin.</J>”<n>Te Grigu: Piru impamalehetan ne eleg ka kaalam pinaahi te langun ne anak din.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka makasesale ne malitan ne impasaylu ni Hisus</t><br/>Due sabeka ne Parisiyu ne migginggat ki Hisus ne eglagpu egkeen kandin. Sikan naa ka miggendiye si Hisus te baley rin eyew egkeen.


text:
Te seeye ne siyudad, due sabeka ne malitan ne makasesale iya. Te pegkarineg din ne migkeen si Hisus diye te baley te Parisiyu, miggendiye sikandin ne mig-uyan te mahal ne peemut ne diye itahu te alabastru.


text:
Ne migsasindeg sikandin diye te peka ni Hisus dapit te paa.<n>Su migsuladlad si Hisus diye te bangku.</n> Migsinehew sikandin wey nasubid te luwe din ka paa ni Hisus wey impunasan din seeye te bulbul rin wey inggarekan din. Ne in-itisan din e te peemut ka paa ni Hisus.


text:
Te pegkakita dutu te Parisiyu ne migginggat ki Hisus, migkahi sikandin diye te geyinawa rin, “Ke malehet ne prupita seini ne etew, egkanengnengan din perem ke nekey ne malitan seini se migsamsam kandin, su makasesale seini ne malitan.”<pb/>


text:
Piru migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Simun, due iglalag ku keykew.</J>”<pb/>Ne migtabak si Simun, “Nekey‑a ka iglalag nu keddi, Talagpanulu?”<pb/>


text:
<J>Ne migkahi si Hisus, “Due daruwa ne etew ne nekeutang diye te talagpasambey te seleppi. Ka sabeka nekeutang te lalimma ne gatus (500) ne dinaryu,</J><n>Ka sabeka ne dinaryu, eleg ne igbayad te senge-kaaldew ne pegbasuk te etew.</n> <J>wey ka sabeka lalimma ne pulu (50).</J>


text:
<J>Ne puun su neelin ne kene sikandan egpakabayad, sikan naa ka imbalahad e ka me utang dan te migpasambey kandan. Ne kuntee, hentew naa te daruwa ka dakel se geyinawa diye te talagpasambey te seleppi?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak si Simun, “Te keddi ne suman-suman, seeye se dakel se utang ne warad e pabayara.”<pb/>Ne migkahi si Hisus, “<J>Eleg iya ka tabak nu.</J>”


text:
Ne miglilingey si Hisus diye te malitan wey migkahi ki Simun, “<J>Nakita nu seini se malitan? Te pegseled ku kayi te baley nu, wara a nikeykew behayi te weyig eyew iglu‑lu ku te paa ku. Piru inlu‑luan din mule ka paa ku te luwe din wey impunasan din te bulbul din.</J>


text:
<J>Wara a hareki nikeykew te peg-alumama nu keddiey, piru ganna re mule sikandin ka miggarek te paa ku bunsud pad te pegginguma ku kayi.</J>


text:
<J>Purisu egnangenan ku sikeykew, impasaylu e kuntee ka dakel ne sale din su amana ne dakel ka geyinawa rin keddi. Piru ka etew ne impasaylu e ka deisek ne sale din, deisek de ka geyinawa rin keddi.</J>”<pb/>


text:
Ne seeye se me etew ne miglagpu kandin te migkeen, migkahi diye te geyinawa ran, “Hentew buwa seini ne etew ne egpasaylu te me sale?”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Hisus ka malitan, “<J>Ka pegpalintutuu nu ka nakaluwas keykew. Uli ka ne meupiye e se geyinawa.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me malitan ne migduma ki Hisus</t><br/>Te ware naluhey, miggendiye si Hisus te me siyudad wey diye te me bariyu ne migwali te Meupiya ne Panugtulen meyitenged te Peghari te Manama. Migduma kandin ka sapulu wey daruwa (12) ne me hibateen,


text:
wey ka me malitan degma ne impamawian din ka egmanderalu wey migserepan te me busew. Duma kandan si Mariya ne migserepan dengan te pitu ne busew,


text:
si Huwana ne asawa ni Kusa ne upisyal ni Hari Hirudis, si Susana, wey masulug pad ka duma ran ne me malitan. Sikandan ka me malitan ne migbulig ki Hisus wey te me hibateen din pinaahi te me kasangkapan dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka panunggilingan meyitenged te pegpamula</t><br/><br/><t>(Mat. 13:1-9; Mar. 4:1-9)</t><br/>Due masulug ne me etew puun te nalein-lein ne me lungsud ne miggendiye te ki Hisus. Te nalibulung e sikandan, impangguhuran e sikandan ni Hisus te seini ne panunggilingan,<pb/>


text:
“<J>Due sabeka ne etew ne miggendiye te kamet eyew egpamula te beni din. Te pegpanawed din e te beni, due nakasawed diye te dalan. Nataman, nari-diekan e seeye te me etew wey impanuktuk e te me manuk-manuk.</J>


text:
<J>Ne ka duma ne beni diye nakasawed te batuwen. Te pegtubu e, nahangu e seeye su mammara ka tane ne napamulaan.</J>


text:
<J>Ka duma ne beni diye nakasawed te duhiyen. Ne nanubu ka me duhi duma te beni wey naselung e ka pinamula.</J>


text:
<J>Ka duma ne beni, diye nakasawed te meupiya ne tane. Intubu seeye wey migbebehas te mahatus (100) ne lupi.</J>”<pb/>Ne migkahi pad man‑e si Hisus, “<J>Purisu, ke egkeupian kew ne egpakasabut, sumsumana niyu ay-ayari ke nekey ka narineg niyu!</J>”<n>Te Grigu: Pammineg ka ke due talinga nu.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka kaluwasan te me panunggilingan</t><br/><br/><t>(Mat. 13:10-17; Mar. 4:10-12)</t><br/>Ne mig-inse ka me hibateen ni Hisus ke nekey ka igpasabut te seini ne panunggilingan.


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Impatahe e diye te kaniyu ka inggeles meyitenged te Peghari te Manama; piru diye te duma, impabaye seini pinaahi te me panunggilingan, eyew ke egtengteng sikandan, kene egpakakita, wey ke egpammineg sikandan, kene egpakasabut.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka kaluwasan te panunggilingan meyitenged te pegpamula</t><br/><br/><t>(Mat. 13:18-23; Mar. 4:13-20)</t><br/><J>Ne seini ka kaluwasan te panunggilingan: ka beni iyan sika ka lalag te Manama.</J>


text:
<J>Ka beni ne nakasawed diye te dalan, iyan seeye se me etew ne nakarineg te lalag te Manama. Piru migginguma ka ahalen te me busew wey in-ahew rin e ka lalag te Manama diye te me pusung dan eyew kene sikandan egpalintutuu wey kene egkaluwas.</J>


text:
<J>Ka beni ne nakasawed diye te batuwen, iyan seeye se me etew ne nakarineg te lalag te Manama wey migdawat kayi ne nahale. Piru ware seini nakareralid diye te pusung dan, su migpalintutuu sikandan te dagdahew re, wey nataman, mig-engked e sikandan te timpu ne miggingumaan te me pegtintal.</J>


text:
<J>Ka beni ne nakasawed diye te duhiyen, iyan seeye se me etew ne nakarineg te lalag te Manama, piru ka pegkalaggew ran, ka me karatuan wey me kahalaan kayi te ampew te tane, iyan nekeumes kandan. Sikan naa, ware neyinuhi ka me behas dan.</J>


text:
<J>Ka beni ne nakasawed diye te meupiya ne tane, iyan seeye se me etew ne nakarineg te lalag te Manama wey migdawat wey migtuman kayi. Intetahu dan seeye diye te malehet wey meupiya ne pusung dan, wey nataman, neyinuhan e ka me behas dan.</J><pb/>


text:
<br/><t>Ka panunggilingan meyitenged te sulu</t><br/><br/><t>(Mar. 4:21-25)</t><br/>“<J>Ware egpareket te sulu ne egsuuban te gantangan wey ke diye naa te selib te lantawan. Ke kene, igpatawan-tawan iya igtahu eyew egpakakita te malayag ka me etew ne egseled te baley.</J><pb/>


text:
“<J>Sikan naa, tantanuri niyu ke nekey ka egkarineg niyu su seeye se due katuenan, egtimulan pad piru seeye se deisek de se katuenan, eg-angayen pad iya minsan ka deisek ne in-isip din e ne kandin perem.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka iney wey ka me suled ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 12:46-50; Mar. 3:31-35)</t><br/>Nataman, miggendiye te ki Hisus ka iney rin wey ka me suled din. Piru ware sikandan nakaparani diye te kandin tenged su masulug ka me etew.


text:
Ne due mignangen ki Hisus, “Diye te lihawangan ka iney nu wey ka me suled nu wey egkeupian sikandan ne egpakigkita keykew.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Hisus sikandan, “<J>Iyan iney wey me suled ku seeye se egpammineg te lalag te Manama wey egtuman kayi.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsapad ni Hisus te kalamag wey bunlud</t><br/><br/><t>(Mat. 8:23-27; Mar. 4:35-41)</t><br/>Sabeka ne aldew mig-untud si Hisus te balangey duma ka me hibateen din, ne migkahiyan din sikandan, “<J>Eglapas ki diye te deyipag te lanew.</J>” Seeye naa, miggipanew e sikandan.


text:
Te ware pad sikandan nakatuhun diye te deyipag, nakalipereng si Hisus. Ware naluhey, due migginguma ne dakel ne kalamag ne nasul-uhan te weyig ka balangey ran wey hapit e egkapenu wey nakatahu sikandan te karereetan te seeye ne timpu.


text:
Ne migparani diye te ki Hisus ka me hibateen din wey impukew ran sikandin ne migkahi, “Ahalen! Ahalen! Egkalened kid e!”<pb/>Ne dutu, mig-enew si Hisus ne insaparan din ka kalamag wey ka dakel ne me bunlud ne egpeeneng-eneng e. Seeye naa, migmalinawen e sikandan wey warad e kalamag.


text:
Ne migkahiyan din ka me hibateen din, “<J>Hendei naan e ka pegpalintutuu niyu?</J>”<pb/>Piru neinu-inu sikandan wey naaldek ne migpanangnangeney, “Hentew buwa seini ne etew ne migpeengked din ka kalamag wey ka me bunlud, ne migpalintutuu ka kalamag wey bunlud te lalag din?”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbawi ni Hisus te etew ne inserepan te busew</t><br/><br/><t>(Mat. 8:28-34; Mar. 5:1-20)</t><br/>Migpabulus sikandan diye te inged ne Girasa ne egkatalipag te Galiliya.


text:
Te nakatuhun e sikandan diye te deyipag, miglegsad e si Hisus te balangey. Ne due etew ne migserepan te busew ne migsinug-ung kandin ne diye migpuun te siyudad. Seini ne etew, naluhey e ne migpalawas wey warad mig-ugpe diye te baley su diyad te me sulung ne sabalanan.


text:
Te pegkakita rin ki Hisus, migpanguleyi sikandin ne mig-usengul diye te tangkaan din wey migbalbalukan ne migkahi, “Hisus, Anak te Amana ne Mabantug ne Manama, kena a nikeykew banggawa!<n>Te Grigu: nekey ka tuyu nu keddi?</n> Egpeyid‑u-hid‑u a keykew ne kena a legpari!”


text:
Inlalag din sika su insuhu ma ni Hisus ne egpalihawangen ka busew dutu te kandin. Kamasulug e sikandin umeyi te busew, wey minsan egbantayan sikandin ne imbaku te keddina ka belad wey ka paa rin, egpamugtusen din de seeye. Nataman, in-uyan e sikandin te busew diye te mammara ne inged ne kene egkeugpaan.<pb/>


text:
Ne mig-inse si Hisus kandin, “<J>Hentew‑a ka ngaran nu?</J>”<pb/>Ne migtabak sikandin, “Ka ngaran ku si Matangen,” su masulug ka me busew ne migserep diye te kandin.


text:
Ne migpeyid‑u-hid‑u ka me busew diye te ki Hisus ne kene sikandan egpatinugpuen diye te bitu ne ware egtamanan.<pb/>


text:
Ne diye te bayew madmariyu, due masulug ne me babuy ne migpanuwal diye te masandig. Ne migpeyid‑u-hid‑u diye te ki Hisus ka me busew ne egpaserepen diye te me babuy. Nataman, in-uyunan e sikandan ni Hisus.


text:
Seeye se me busew migligwang diye te etew wey nanerep e diye te me babuy. Ne namallahuy e ka me babuy patupang diye te dalama peendiye te lanew wey nalened e.<pb/>


text:
Nakakita te neyitabu seeye se me etew ne talagtameng te babuy, ne namallahuy e sikandan diye te siyudad wey diye te me kamet ka migpangguhud.


text:
Nangendiye ka me etew eyew egleuy te neyitabu. Migparani sikandan ki Hisus wey nakita ran ne migpinnuu diye te marani ni Hisus ka etew ne inserepan te me busew. Migkukumbale e sikandin wey maheteng e ka suman-suman din. Ne dutu, nenaaldek e sikandan.


text:
Nataman, ka langun ne etew ne nangugpe diye te me inged ne sakup te Girasa, mighangyu sikandan diye te ki Hisus ne eg-awe din dutu te inged dan su nenaaldek amana sikandan. Nataman, mig-untud si Hisus te balangey ne miglibed e.


text:
Migpeyid‑u-hid‑u diye te ki Hisus ka etew ne migligwangan te busew ne egduma kandin.<pb/>Piru migkahiyan din ka etew,


text:
“<J>Uli kad e diye te kaniyu wey ipangguhud nu ka inggimu te Manama due te keykew.</J>”<pb/>Ne miggipanew e ka etew wey inlingut din seeye ne siyudad ne migpangguhud te me etew meyitenged te inggimu ni Hisus diye te kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka anak te pangulu wey ka eglangeseen</t><br/><br/><t>(Mat. 9:18-26; Mar. 5:21-43)</t><br/>Nataman, nakalibed e si Hisus diye te deyipag te lanew, wey nahale ka me etew ne mig-elit-elit kandin su migtetahad sikandan langun kandin.


text:
Ne dutu, due migginguma ne etew ne egngaranan ki Hayru. Sabeka sikandin ne pangulu te simbaan te me Hudiyu. Migpanimbuel sikandin diye te tangkaan ni Hisus ne migpeyid‑u-hid‑u kandin ne eggendiye te baley rin


text:
su egkabigtawan e ka sabsabeka ne beyi-beyi ne anak din. Me sapulu wey daruwe (12) e ne leg‑un ka beyi-beyi.<pb/>Te miggipanew e si Hisus, due masulug ne me etew ne egmekegsegseg e diye te kandin.


text:
Ne due malitan ne eglangeseen seled e te sapulu wey daruwa (12) ne leg‑un. Naamin de due ka langun ne diye te kandin te pegpabawi te dalu rin piru ware sikandin neulii.


text:
Nataman, migpatalisek sikandin te masulug ne me etew ka migparani diye te peka ni Hisus wey insamsam din ka sidsid te kumbale ni Hisus. Due-rue migtigpek e ka langesa.


text:
Ne mig-inse si Hisus, “<J>Hentew‑a ka migsamsam keddi?</J>”<pb/>Piru migware-ware ka langun ne etew. Ne dutu migkahi si Pidru, “<J>Ahalen, amana ne masulug ka me etew ne nakaalingkus ne egmasegsehey e due te keykew.</J>”<pb/>


text:
Piru migkahi si Hisus, “<J>Due migsamsam keddiey su naheram ku ne due miglihawang ne geem ligkat kayi te keddiey.</J>”


text:
Te nakita te malitan ne nanengnengan sikandin, migparani sikandin ne migkelkel diye te ki Hisus wey mig-usengul diye te tangkaan din. Ne impangguhud din diye te tangkaan te langun ne etew ke mania te migsamsam sikandin ki Hisus wey ke nekey ka paahi ne sahuhune sikandin ne neulian.


text:
Ne migkahiyan ni Hisus sikandin, “<J>Beyi, ka pegpalintutuu nu ka nekeuli keykew. Uli ka ne meupiye e se geyinawa.</J>”<pb/>


text:
Te sasangan pad ne eglalag si Hisus, due etew ne migginguma ne diye egpuun te baley ni Hayru ne migkahi, “Migpatey e ka anak nu. Kene nud e banggawa ka talagpanulu.”<pb/>


text:
Piru te pegkarineg dutu ni Hisus migkahiyan din si Hayru, “<J>Kene ka egkalaggew. Palintutuu ke re eyew egkeulian ka anak nu.</J>”<pb/>


text:
Te pegginguma ni Hisus diye te baley, ware intuhutan din ne egduma kandin te egseled angin e engki Pidru, Huwan, Santiyagu wey ka iney wey amey te bate.


text:
Naninehew wey migpalumbibigtew ka langun ne etew tenged te bate ne migpatey. Piru migkahi si Hisus, “<J>Kene kew egmandalawit. Ware migpatey ka beyi-beyi su nakalipereng de sikandin!</J>”<pb/>


text:
Due-rue ne miglibed ka gimukud te bate wey mig-enew e sikandin. Ne migsuhu si Hisus ne egpakeenen ka bate.


text:
Amana ne neinu-inu ka iney wey amey te bate piru inteesan sikandan ni Hisus te kene igpangguhud te minsan hentew ka neyitabu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsuhu ni Hisus te 12 ne hibateen din</t><br/><br/><t>(Mat. 10:5-15; Mar. 6:7-13)</t><br/>Due timpu ne in-umew ni Hisus ka sapulu wey daruwa (12) ne hibateen din wey impamehayan din te geem wey katenged te pegpangalew te langun ne me busew wey pegpamawi te egpanderalu.


text:
Ne impeyipanew rin sikandan eyew te pegpangguhud meyitenged te Peghari te Manama wey egpamawi te egpanderalu.


text:
Ne migkahiyan din sikandan, “<J>Kene kew uyan te minsan nekey te peggipanew niyu: kene kew uyan te tuked, kabil, keenen, seleppi, wey eg-ilisan niyu ne kumbale.</J>


text:
<J>Minsan nekey ne baley ne egpamaneyikan niyu, diye kew re iya ugpe taman te eg-awe kew e man‑e dutu ne inged;</J>


text:
<J>Ne minsan nekey ne baley ne kene egdawat kaniyu, engkeri niyu sika ne inged wey pelpela niyu ka alinepung diye te paa niyu isip palinneu ne ware sikandan ikahale te Manama.</J>”<pb/>


text:
Nataman, nangipanew e ka me hibateen ni Hisus wey nangendiye te nalein-lein ne me inged ka migpangguhud te Meupiya ne Panugtulen wey migpamawi te nanderalu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkalibeg ni Hirudis</t><br/><br/><t>(Mat. 14:1-12; Mar. 6:14-29)</t><br/>Si Hari Hirudis ne iyan migmandu te Galiliya, nakarineg meyitenged te langun ne neyitabu. Ne nalibeg amana sikandin su due me etew ne migkahi ne neuyag kun si Huwan ne Talagbewutismu.


text:
Migkahi man‑e ka duma ne me etew ne miglibed kun si Ilyas. Ne migkahi pad man‑e ka duma ne due sabeka ne prupita dengan ne neuyag kun kuntee.


text:
Ne migkahi si Hirudis, “Impatempuhan kud e te ulu si Huwan. Hentew naa seini ne etew ne masulug se guhuren meyitenged kandin ne egkarineg ku?” Ne dakel ka peg-iman-iman ni Hirudis ne egpakakita ki Hisus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakeen ni Hisus te 5,000 ne etew</t><br/><br/><t>(Mat. 14:13-21; Mar. 6:30-44; Huw. 6:1-14)</t><br/>Nataman, nanlibed e ka me hibateen ni Hisus wey impangguhuran dan sikandin te langun ne neyimu ran. Ne induma rin e sikandan wey miggendiye te sabeka ne lungsud ne egngaranan te Bitsayda.


text:
Te pegkanengnengi dutu te masulug ne me etew, migsinundul e sikandan engki Hisus. Ne insagsahipe ni Hisus ka me etew wey impanugtulan din meyitenged te Peghari te Manama wey impamawian din ka egmanderalu.<pb/>


text:
Ne hengkayi te eglineb e ka aldew, migparani ki Hisus ka sapulu wey daruwa (12) ne hibateen din ne migkahi, “Peendiyaa nu ka me etew te marani ne me bariyu wey me kamet eyew egpakapamitew sikandan te egkakeen wey egkeyirehaan dan su kayi ki pe ma te inged ne ware mahinged.”<pb/>


text:
Piru migkahiyan din sikandan, “<J>Sikaniyu ka egbehey kandan te egkakeen.</J>”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Lalimma re ne paan wey daruwa ne isda ka kayi te kanta. Nekegmenu naan de iya sika, angin e ke eggipanew key pad wey egbebeli te igpakeen kandan langun.”


text:
(Me lalimma ne libu (5,000) ka kasuluhan te me lukes dutu.)<pb/>Ne migkahiyan ni Hisus ka me hibateen din, “<J>Papinnuuwa niyu ka me etew wey palibulunga niyu te tiglalimma ne pulu (50) tagse punduk.</J>”


text:
Ne ingkuwa ni Hisus ka lalimma ne malisen ne paan wey ka daruwa ne malisen ne isda, ne migleng‑ag sikandin diye te langit ne migpasalamat te Manama. Nataman, impanepik-tepik din e ka paan wey impamehey rin e diye te me hibateen din eyew igpepamehey diye te me etew.


text:
Ne nangeen sikandan langun wey nenabulung-bulung, wey nakalimud pad sikandan te sapulu wey daruwa (12) ne liyang ne napenu te same dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpataha ni Pidru meyitenged ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 16:13-19; Mar. 8:27-29)</t><br/>Due timpu ne mig-ampu si Hisus ne migsabsabeka, ne ka me hibateen din diye ded te marani. Ne mig-insaan din sikandan, “<J>Hentew e kun naa sumale te me etew?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “Migkahi ka duma ne sikeykew kun si Huwan ne Talagbewutismu. Ka duma degma migkahi ne sikeykew kun si Ilyas, wey ka duma migkahi ne sabeka ke kun te me prupita dengan ne neuyag ded.”<pb/>


text:
Ne mig-inse si Hisus kandan, “<J>Piru ke sikaniyu ka egpalalahen, hentew e naa iya?</J>”<pb/>Ne migtabak si Pidru, “Sikeykew iya ka Kristu ne insaad te Manama.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangguhud ni Hisus te peg-antus wey kapatayan din</t><br/><br/><t>(Mat. 16:20-28; Mar. 8:30-9:1)</t><br/>Piru migteesan sikandan ni Hisus wey impanpanayan ne kene igpepanugtul seini te minsan hentew.


text:
Ne mig-abey sikandin ne migkahi, “<J>Ka Anak te Etew keilangan ne amana eg-antus te masumpit ne igpeulaula kandin wey egsamsamilian te me igbuyag te me Hudiyu wey me pangulu te me talagpanubad wey me talagpanulu te Balaud te Manama. Eggimatayan sikandin wey egkeuyag te igkatelu ne aldew.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan din ka langun ne etew, “<J>Ke hentew seeye se egkeupian ne eg-ikul keddiey, keilangan ne eg-engked te kandin ne igkeupii wey egtiang te kandin ne krus te tagse aldew wey eg-ikul keddiey.</J>


text:
<J>Nekey naa ka egkakuwa te etew ke egkaangken din ka langun ne tahu kayi te ampew te tane piru egkaware ka umul din? Ware iya!</J>


text:
<J>Su emun ke igkeyilew a duma te lalag ku te minsan hentew, igkeyilew ku degma sikandin te timpu ne eggingume e ka Anak te Etew duma te katelesan din wey te Amey wey te matulus ne me panalihan.</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: due me etew ne kayi kuntee ne kene pad egpatey taman te kene dan pad egkakita ka Peghari te Manama.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkabalbalawi ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 17:1-8; Mar. 9:2-8)</t><br/>Me walu e ne aldew ka miglihad puun te peglalag ni Hisus te seeye, induma rin si Pidru, si Huwan wey si Santiyagu wey migtakereg diye te bubungan eyew eg-ampu.


text:
ka migpakita ne miglayag te katelesan, wey migpakiglalag sikandan ki Hisus meyitenged te kamatayen din diye te Hirusalim ne mahaan e egkatuman.


text:
Nakaliplipereng si Pidru wey ka me duma rin te seeye ne timpu. Te napukew e sikandan, nakita ran ka layag ni Hisus wey te daruwa ne etew ne migdangdang kandin.


text:
Te eg-awe e seeye se daruwa ne etew diye te tangkaan ni Hisus, migkahiyan sikandin ni Pidru, “Ahalen, meupiya te kayi key<n>key: wey ke ki.</n> kuntee. Eggimu key te tatelu ne leeb: sabeka ka keykew, sabeka ki Muwisis, wey sabeka ki Ilyas.” (Nakahi rin sika su ware sikandin nakanengneng ke nekey ka iglalag din.)<pb/>


text:
Te miglalag pad si Pidru, due gapun ne migdalung kandan ne nenaaldek ka me hibateen su nabunbunan e sikandan te gapun.


text:
Ne natagtaheed, due laheng ne egpuun due te gapun ne migkahi, “Iyan seini ka Anak ku ne in-alam ku. Pammineha niyu sikandin!”<pb/>


text:
Te warad e laheng diye te gapun, si Hisus naan de ka nasame. Pegkapenga dutu, migpeeneng-eneng de ka me hibateen din wey ware sabeka kandan ne migpanugtul te minsan hentew meyitenged te nakita ran.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbawi ni Hisus te bate ne inserepan te busew</t><br/><br/><t>(Mat. 17:14-18; Mar. 9:14-27)</t><br/>Te seup ne aldew, nanupang e sikandan puun te bubungan. Ne due susuluhi ne me etew ne migsinug-ung ki Hisus.


text:
Ne due sabeka ne etew dutu ne migbalbalukan ne migkahi, “Talagpanulu! Pitawa nu pa ubag seini se lukes ne anak ku su sabsabeka pe man de iya.


text:
Eg-umaan sikandin te busew ne sahuhune ne egpanguleyi sikandin wey egkelkelen ne egkataman egbubuke e ka be‑be din. Amana sikandin egbaybayari wey kenad iya egpeuwey-uwayen te masakit!


text:
Migkahi si Hisus, “<J>Sikaniyu se me etew te kuntee ne timpu, ware pegpalintutuu niyu wey seyyup ka suman-suman niyu! Hendei bes taman ka pegduma-ruma ku kaniyu? Hendei bes taman ka peg-antus ku kaniyu? Uyana niyu ka bate kayi te keddi!</J>”<pb/>


text:
Te pegparani te bate diye te ki Hisus, impabahed sikandin te busew diye te tane wey egbabuyen e sikandin. Piru in-alew ni Hisus ka busew wey imbawian din ka bate. Ne inlibed din e ka bate diye te amey rin.


text:
Ne nawangalan ka me etew te amana ne maresen ka Manama.<br/><t>Ka peglalag e man‑e ni Hisus te kamatayen din</t><br/><br/><t>(Mat. 17:22-23; Mar. 9:30-32)</t><br/><pb/>Te neinu-inu pad ka me etew te langun ne inggimu ni Hisus, migkahiyan din ka me hibateen din,


text:
“<J>Tantanuri niyu seini se iglalag ku kaniyu: mahaan e igbehey ka Anak te Etew diye te me etew.</J>”


text:
Piru ware sikandan nakasabut te kaluwasan kayi. Inneles seini kandan eyew kene dan egpakasabut, wey nenaaldek sikandan ne eg-inse kandin meyitenged kayi.<pb/>


text:
<br/><t>Hentew ka amana ne labew</t><br/><br/><t>(Mat. 18:1-5; Mar. 9:33-37)</t><br/>Te seeye ne timpu, migpaap-apuley ka me hibateen ke hentew ka labew kandan.


text:
Piru nakanengneng si Hisus te me suman-suman dan. Sikan naa, migkuwa sikandin te bate wey impasasindeg din diye te andang din.


text:
Ne migkahiyan din sikandan, “<J>Ka minsan hentew ne egdawat te seini ne bate tenged su mig-ikul rin keddi, egdawat keddiey. Ne ka minsan hentew ne egdawat keddiey, egdawat degma te migpeuyan keddiey. Su ka kene ne impurtanti kaniyu langun, iyan sikandin labew.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka kene egpakig-ehet kaniyu iyan egpalapig kaniyu</t><br/><br/><t>(Mar. 9:38-40)</t><br/>Migkahiyan sikandin ni Huwan, “Ahalen, nakakita key te etew ne migpangalew te me busew pinaahi te ngaran nu wey insaparan ney sikandin tenged su kene ta ne duma sikandin.”<pb/>


text:
Piru migkahi si Hisus, “<J>Kene niyu sapari sikandin su ka kene egpakig-ehet kaniyu egpalapig kaniyu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ware dawata si Hisus te matig-Samarya</t><br/>Te marani e ka aldew ne egbatunen e si Hisus diye te langit, nasabeka ka suman-suman din ne eggendiye din te Hirusalim.


text:
Purisu due impewun‑a rin ne me etew diye te sabeka ne bariyu te Samarya eyew te peg-andam te egtuenan din.


text:
Piru ware sikandin dawata te me etew te seeye ne inged su diye nahud sikandin egpatangke te Hirusalim.


text:
Te pegkanengnengi dutu te me hibateen din ne ensi Santiyagu wey Huwan, migkahiyan dan sikandin, “Magbebaye, egkeupian ke naa ne egbuyu key te hapuy puun te langit eyew egkasilaban sikandan?”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me etew ne eg-ikul perem ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 8:19-22)</t><br/>Te sasangan pad sikandan ne eggipanew, due sabeka ne etew ne migkahi diye te ki Hisus, “Eg-ikul a keykew minsan hendei ka eggendiye.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan din ka lein ne etew, “<J>Ikul ka keddi.</J>”<pb/>Piru migkahi seeye se etew, “Ahalen, eg-uli e pad su eglebeng e pad te amey ku.”<pb/>


text:
Piru intabak sikandin ni Hisus, “<J>Balahad e ka me minatey ne eglebeng te kandan ne minatey. Piru sikeykew mule, hipanew ka wey ipangguhud nu ka meyitenged te Peghari te Manama.</J>”<pb/>


text:
Duen pad man‑e migkahi diye te ki Hisus, “Ahalen, eg-ikul a keykew, piru tuhuti e pa ne eg-uli su egpana-tahe e pad te pamilya ku.”<pb/>


text:
Piru migtabak si Hisus kandin, “<J>Minsan hentew ne egdaru ne layun eglililingey, kene ne likes ne egkasakup te Migharian te Manama.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsuhu ni Hisus te 72 ne me etew</t><br/>Te pegkapenga dutu, mig-alam ka Magbebaye te pitu ne pulu wey daruwa (72) pad ne me hibateen din. Impeendiye din sikandan ne naatag diye te me lungsud wey me inged ne eggendiyaan din.


text:
Ne migkahiyan din sikandan, “<J>Dakel ka eggaaniyen, piru deisek de ka talaggaani. Purisu ampu kew diye te Kamuney te eggaaniyen ne egpeuyan sikandin te me talaggaani diye te eggaaniyen.</J>


text:
<J>Hipanew kew! Igpeendiye ku sikaniyu ne egpekeiling te me nati te karniru diye te me etew ne egpekeiling te mabbulut ne me singgalung.</J>


text:
<J>Kene kew uyan te kemuyut, kabil, wey sandal; kene kew sanggel eyew eg-elit-elit te minsan hentew diye te dalan.</J><pb/>


text:
“<J>Minsan nekey ne baley ne eglasuran niyu, seini ihun‑a niyu te egkahi, ‘Ka keupianan egkaangken niyu.’</J>


text:
<J>Ne ke due mig-ugpe dutu ne likes ne egpakaangken te keupianan, egkaangken dan iya sika; piru ke kene dan ne likes, kene iya degma sikandan egpakaangken te keupianan.</J>


text:
<J>Diye kew re iya ugpe te baley ne egpamaneyikan niyu wey kene kew eggalin-halin. Keen kew wey inum kew te igsendad dan kaniyu, su seeye se egtrabahu, eleg iya ne egbayaran.</J>


text:
<J>Ke eggendiye kew te lein ne lungsud wey egdawaten kew nikandan, keen kew te igsendad dan kaniyu.</J>


text:
<J>Bawii niyu ka egmanderalu te sika ne lungsud wey kahii niyu sikandan, ‘Mahaan e egginguma kayi te kaniyu ka Peghari te Manama.’</J>


text:
<J>Piru ke egginguma kew diye te sabeka ne lungsud wey ke kene kew nikandan egdawaten, hendiye kew te me dalan wey kahii niyu ka me etew,</J>


text:
<J>‘Minsan ka me alinepung te lungsud niyu ne migdeket kayi te paa ney, egpelpelen ney isip palinneu ne ware kew ikahale te Manama. Piru tantanuri niyu ne mahaan e egginguma ka Peghari te Manama.’</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu, te Aldew te Peggukum, maagkap pad ka iglegpad te Manama te matig-Suduma du te mahinged te sika ne lungsud.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me etew ne ware mig-inniyug te sale dan</t><br/><br/><t>(Mat. 11:20-24)</t><br/>Migkahi sikandin, “<J>Mekeyid‑u-hid‑u kew ka me matig-Kurasin! Mekeyid‑u-hid‑u kew ka me matig-Bitsayda, su emun ke diye pa perem te Tiru wey te Sidun himuwa ka me kein-inuwan ne inggimu diye te kaniyu, naluhey ran de perem inniyuhi ka me sale dan te migsaluub te saku</J><n>Iyan igpasabut kayi ka meitem wey egdehes ne manggad ne inggimu puun te bulbul te kambing ne igsaluub te timpu te peglungku wey ke eg-inniyug naa te sale.</n> <J>wey migbubukbuk te abu diye te ulu ran.</J>


text:
<J>Te Aldew te Peggukum, maagkap pad ka iglegpad te Manama te matig-Tiru wey matig-Sidun du te iglegpad kaniyu.</J>


text:
<J>Ne sikaniyu se matig-Kapirnaum, kahiyen niyu buwa ne egpakaparibabew kew taman diye te langit? Kene, nasi kew igdegpak diye te inged te me gimukud ne egngaranan te Hadis!</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan din ka me hibateen din, “<J>Ka minsan hentew ne egpammineg kaniyu, egpammineg degma keddiey. Ne ka minsan hentew ne eg-angge-angge kaniyu, eg-angge-angge degma keddiey wey ka eg-angge-angge keddiey, eg-angge-angge degma te migpeuyan keddiey.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglibed te 72 ne hibateen</t><br/>Nataman, nakalibed e ka pitu ne pulu wey daruwa (72) ne me hibateen ne nahale-gale wey migkahi diye te ki Hisus, “Magbebaye, minsan ka me busew migparuma-ruma kanami pinaahi te peggamit ney te keykew ne ngaran!”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus kandan, “<J>Nakita ku si Meibulan ne neulug puun diye te langit iling te kilat.</J>


text:
<J>Pammineg kew! Imbehayan ku sikaniyu te geem eyew egkaayun kew ne egdiek te me uled wey me salipitsipit wey te langun ne geem te kuntere niyu. Ne kene kew egkamenu.</J>


text:
<J>Piru kene kew egkahale tenged te migparuma-ruma ka me busew kaniyu, ke kene, iyan niyu ikahale su nakalista ka me ngaran niyu diye te langit.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkahale ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 11:25-27; 13:16-17)</t><br/>Te seeye ne timpu, imbehayan si Hisus te kahalaan te Panisingan te Manama ne migkahi si Hisus, “<J>Ame, Manama te langit wey tane. Egpasalamatan ku sikeykew, su inneles nu seini puun te matagseb wey te utekan ne me etew wey impakita nu seini diye te me etew ne ware katuenan.</J><n>Te Grigu: diye te me bate.</n> <J>Uya, Ame, natuman seini su iyan ma igkeupii nu.</J><pb/>


text:
“<J>Imbehey te Amey ku ka langun kayi te keddiey. Ne ware nekeila te Anak gawas te Amey, wey ware nekeila te Amey gawas te Anak wey seeye se igkeupii rin ne igpeila diye te Amey rin.</J>”<pb/>


text:
Ne migtangke si Hisus diye te me hibateen wey migkahiyan din sikandan tugtuhesi, “<J>Keupianan niyu te nakakita te nakita niyu!</J>


text:
<J>Su egnangenan ku sikaniyu te masulug ka me prupita wey me Hari ne egkeupian ne egpakakita te nakita niyu, piru ware sikandan nakakita. Egkeupian sikandan ne egdineg te narineg niyu, piru ware sikandan nakarineg.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka meupiya ne etew ne matig-Samarya</t><br/>Ne dutu, due sabeka ne talagpanulu te Balaud te Manama ne migsasindeg ne mig-eleg-eleg ki Hisus pinaahi te peg-inse, “Talagpanulu, nekey naa ka eggimuwen ku eyew egkaangken ku ka umul ne ware egtamanan?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus kandin, “<J>Nekey ma ka insulat diye te Balaud te Manama? Immenu nu ma seini te egsabut?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak ka talagpanulu te Balaud te Manama, “Geyinawei nu ka Magbebaye ne Manama nu ne egpuun te pusung nu wey egpuun te gimukud nu wey egpuun te keseg nu wey egpuun te suman-suman nu. Ne geyinawei nu degma ka duma nu iling te peggeyinawa nu te pegkeetew nu.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Eleg ka tabak nu. Himuwa nu sika eyew egkarawat nu ka umul ne ware egtamanan.</J>”<pb/>


text:
Piru egkeupian sikandin ne eg-ileen ne eleg ka kandin, sikan naa ka mig-inse man‑e sikandin ki Hisus, “Hentew naa ka duma ku?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Due sabeka ne etew ne migtupang te Hirusalim peendiye te Hiriku. Inggepasan sikandin te me tulisan diye te deralanen wey in-ahawan te inuyanan din, wey lagkes ka insaluub din. Inggumian dan sikandin wey in-engkeran ne hapit e egpatey.</J>


text:
<J>Na, due degma talagpanubad ne nakasalengan ne migtupang dutu. Te pegkakita rin te etew, mig-alihu sikandin te dalan wey miglihad de.</J>


text:
<J>Natagtaheed duen e man‑e miglihad dutu ne talagbulig te talagpanubad ne egngaranan te Libita. Pegkakita rin te etew, mig-alihu sikandin te dalan wey miglihad de.</J>


text:
<J>Nataman, due sabeka ne etew ne matig-Samarya ne eglihad te seeye ne dalan. Pegkakita rin te etew, neyid‑u amana sikandin</J>


text:
<J>wey indugpu din ka etew wey imbawian din. Mig-itisan din te lana wey binu ka pali wey migbagkesan din e. Nataman, impeuntud din ka etew te unturanan din ne ayam wey indulung din diye te baley ne eg-ad-aranan. Ne intanggu rin sikandin diye.</J>


text:
<J>Te seup ne aldew, imbehayan din te daruwa ne dinaryu</J><n>Ka sabeka ne dinaryu, eleg ne igbayad te senge-kaaldew ne pegbasuk te etew.</n> <J>ne seleppi ka kamuney te baley wey migkahiyan, ‘Tangguwa nu sikandin. Ne emun ke egpakatimul ke pad egpakahastu, egbayaran ku re sikeykew te peglibed ku kayi.’</J> ”<pb/>


text:
<J>Ne mig-inse si Hisus ne migkahi, “Na, te keykew ne suman-suman, hentew dutu te tatelu ka miggeyinawa te seeye se inggepasan te me tulisan?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak ka talagpanulu te Balaud te Manama, “Seeye se etew ne neyid‑u kandin.”<pb/>Ne migkahi si Hisus, “<J>Hipanew ka wey himuwa nu ka iling te inggimu rin.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegleuy ni Hisus engki Marta wey Mariya</t><br/>Te migpabulus si Hisus ne miggipanew duma ka me hibateen din, migginguma sikandan diye te sabeka ne bariyu. Ne due sabeka ne malitan ne egngaranan ki Marta ne mig-elit-elit kandin diye te baley rin.


text:
Due suled din ne egngaranan ki Mariya ne migpinnuu diye te egkasikuwayan te Magbebaye ne si Hisus ka egpammineg te impanulu din.


text:
Piru si Marta, egkatabikes e mule ka eg-andam te igsendad din engki Hisus. Sikan naa ka migparani sikandin ki Hisus wey migkahi, “Magbebaye, mania te ware nu sagmana ka suled ku ne migbalahad keddi ne egkatabikes te peg-andam te egkakeen? Kema, banasali nu sikandin ne egbulig keddiey.”<pb/>


text:
Ne migtabak ka Magbebaye kandin, “<J>He Marta! Masulug amana igkalanu nu wey igkalaggew nu Marta.</J>


text:
<J>Ne sabeka re perem ka egkeilanganen, wey seini iya ka in-alam ni Mariya. Meupiya seini wey kene egkaangey diye te kandin.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanulu ni Hisus meyitenged te peg-ampu</t><br/><br/><t>(Mat. 6:9-13; 7:7-11)</t><br/>Te seeye ne timpu, mig-ampu si Hisus diye te sabeka ne inged. Te pegkapenga rin te peg-ampu, due migkahi ne sabeka ne hibateen din, “Magbebaye, panulua key nikeykew te peg-ampu, iling ki Huwan te migpanulu te kandin ne me hibateen.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus kandan, “<J>Henduena niyu kayi te eg-ampu:</J><pb/><J>‘Amey:</J><pb/><J>Egdayanen ka matulus ne ngaran nu;</J><pb/><J>Eghari ka kayi te kanami.</J><pb/>


text:
<J>wey pasayluwa key te me sale ney,</J><pb/><J>su egpasaylu key degma te nakasale kanami.</J><pb/><J>Ne kene key ipabaye nikeykew diye te pegtintal.’</J> ”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Hisus ka me hibateen din, “<J>Panunggiling ke due alukuy nu, wey eggendiye ka te baley rin te egliware te marusilem wey egkahi kandin, ‘Suled, pasambaye e pa te tatelu ne timman ne paan,</J>


text:
<J>Ne egtabak sikandin diye te seled, ‘Kena ad nikeykew banggawa su inlekeban kud e ka gumawan wey nangibat key e se taltalaanak. Sikan naa ka kene ad egpekeenew eyew egbehayan ka te egkakeen.’</J>


text:
<J>Na, egnangenan ku sikaniyu, minsan kene sikandin eg-enew wey egbehey keykew te egkakeen minsan alukuy kew, piru eg-enew sikandin wey egbehey keykew te ingkeilangan nu puun su kene ka egkeyilew ne eglasi-lasi ne egbuyu.</J>


text:
<J>Purisu egnangenan ku sikaniyu te buyu kew ne egbehayan kew; pamitew kew ne egpakakita kew; panektek kew ne eglukatan kew.</J>


text:
<J>Sikaniyu se me amey, ke egbuyu ka anak niyu te ngalap, nasi niyu naa sikandin egbehayan te uled?</J>


text:
<J>Ne sikaniyu, minsan makasesale kew, egkateu kew red ne egbehey te meupiya diye te me anak niyu. Ne ka Amey niyu ne diye te langit, subla pad ne egbehey te Panisingan din diye te egbuyu kandin!</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbayung ki Hisus ne migserepan te busew</t><br/><br/><t>(Mat. 12:22-30; Mar. 3:20-27)</t><br/>Ne due timpu ne mig-alew si Hisus te busew ne ummew ne migserep te etew. Te nakalihawang e ka busew, nakalalag e ka etew wey neinu-inu ka me etew.


text:
Piru due me etew ne migkahi, “Si Meibulan<n>Te Grigu: Biilsibul. (Egkakita degma diye te birsikulu 18.)</n> ne pangulu te me busew ka migbehey kandin te geem te pegpangalew te me busew.”<pb/>


text:
Ka duma migbuyu sikandan ki Hisus ne egpapitawen te kein-inuwan ne egpuun te langit eyew te peg-eleg-eleg kandin.


text:
Piru natahaan ni Hisus ka me suman-suman dan, purisu migkahiyan din sikandan, “<J>Ka sabeka ne inged ne egmeun-unayey egmeeg-ehetey ka me etew, egkahuhus iya ka sika ne inged. Ne ka taltalaanak ne egmeeg-ehetey, egmekegsuwey.</J>


text:
<J>Ne emun ke eg-unayen ded ni Meibulan te eg-ehet ka me sakup din, egmenuwen dan naan e te egpasasindeg ka inged dan? Su migkahi kew ne migpangalew a te me busew tenged su imbehayan a ni Meibulan te geem.</J>


text:
<J>Na, puun su migpangalew ku ka me busew pinaahi te geem te Manama,</J><n>Te Grigu: kemel te Manama.</n> <J>migpeila seini ne miggingume e diye te kaniyu ka Peghari te Manama.</J><pb/>


text:
“<J>Ke due sabeka ne etew ne manekal, ne kumplitu te panganiban te pegbantey te baley rin, kene egkeubalan ka me kasangkapan din.</J>


text:
<J>Piru ke eglusuran sikandin te manmanekal pad kandin ne etew, egkatalu iya sikandin. Egpanguen e ka insalsalihan din ne me panganiban, wey egba-baaren e ka me kasangkapan din.</J><pb/>


text:
“<J>Ka kene egpalapig keddiey, egkuntere keddiey; ka kene egbulig keddiey te pegpalibulung, egpegsuwey naa.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglibed te busew</t><br/><br/><t>(Mat. 12:43-45)</t><br/><J>Ne migpabulus si Hisus ka miglalag, “Ne emun ke eglihawang e diye te etew ka busew, egleug-leug sikandin diye te mammara ne me inged eyew egpamitew te egkeyimelayan din. Ke kene sikandin egpakakita, egkahi sikandin, ‘Eglibed e red diye te tapey ne inserepan ku.’</J>


text:
<J>Seeye naa, ke eglibed din wey ke egkakita rin ne malinis e ka geyinawa te etew wey meupiye e ka pegkapanines dutu,</J>


text:
<J>egligwang sikandin ne eg-uyan te pitu pad man‑e ne me busew ne subla pad ne maddeet kandin, ne egseled sikandan wey eg-ugpe dutu. Te katammanan, egkanasnasian pad egmareet ka seeye ne etew.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka malehet ne keupianan</t><br/>Te nakapenge e si Hisus ka miglalag, due sabeka ne malitan diye te taliware te me etew ne migpanguleyi diye te kandin ne migkahi, “Keupianan te seeye se malitan ne mig-anak wey migpasusu keykew!”<pb/>


text:
Piru migtabak si Hisus, “<J>Keupianan te seeye se egpammineg te lalag te Manama wey egtuman kayi.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka egbuyu ki Hisus te kein-inuwan</t><br/><br/><t>(Mat. 12:38-42)</t><br/>Te egkatimtimulan e ka kasulug te me etew ne nakaalingkus ki Hisus, migkahi sikandin, “<J>Amana ne mareet ka me etew te kuntee ne timpu! Migbuyu sikandan te kein-inuwan piru ware igpakita kandan gawas te kein-inuwan ne neyitabu ki Hunas.</J>


text:
<J>Iling ki Hunas ne neyimu ne palinneu te me etew diye te Ninibi, ka Anak te Etew degma, iyan egkeyimu ne palinneu te me etew te kuntee ne timpu.</J>


text:
<J>Te Aldew te Peggukum, egsasindeg ka Rayna te Igkakawanan ne Balabahan duma te me etew te kuntee ne timpu wey egsenditan din sikandan su amana ne mariyu ka impuunan din te miggipanew eyew te pegpammineg te maralem ne katuenan ni Hari Sulumun. Ne kuntee, kayid e ka labew pad ki Sulumun.</J>


text:
<J>Te Aldew te Peggukum, egpangenew degma ka me matig-Ninibi duma te me etew te kuntee ne timpu wey egsenditan dan sikandan. Su mig-inniyug sikandan te me sale dan te pegkarineg dan te wali ni Hunas. Ne kuntee, kayid e ka labew pad ki Hunas.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka mata sulu te lawa</t><br/><br/><t>(Mat. 5:15; 6:22-23)</t><br/>Ne migpabulus pad si Hisus ka migkahi, “<J>Ware egpareket te sulu ne iggeles wey egsuuban naa te gantangan, ke kene, igpatawan-tawan din iya igtahu eyew egkalayahan seeye se egseled te baley.</J>


text:
<J>Ka mata nu, sulu te lawa nu. Ke malayag ka pegtengteng nu, malayag degma ka intiru ne lawa nu; piru ke marusilem ka pegtengteng nu, marusilem degma ka intiru ne lawa nu.</J>


text:
<J>Ke napenu te layag ka intiru ne lawa nu wey ke ware baad te lawa nu ne marusilem, eglayag iya ka intiru ne lawa nu iling te sulu ne nakateng‑ew due te keykew.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpaney-paney ni Hisus meyitenged te me pangulu te me Hudiyu</t><br/><br/><t>(Mat. 23:1-36; Mar. 12:38-40)</t><br/>Te nakapenge e si Hisus ne miglalag, due sabeka ne Parisiyu ne migginggat kandin te egkeen. Seeye naa, migdume e si Hisus wey miglagpu migkeen duma kandin.


text:
Neinu-inu ka Parisiyu te nakakita ki Hisus ne migkeen ne ware migpanlu‑lu te belad din.<n>Su sumale te batasan te me Hudiyu, egpanlu‑lu sikandan te me belad dan te kene pad egkeen.</n>


text:
Puun due, migkahi ka Magbebaye diye te kandin, “<J>Sikaniyu se me Parisiyu, miglinisan niyu ka lawa te pakawan wey pinggan, piru malindit ka diye te seled. Iling kew naa degma rue su napenu te halamlam wey te langun ne mareet ka diralem niyu.</J>


text:
<J>Sikaniyu se egkengeungel! Inggimu te Manama ka dapit te ligwang wey iling ded man‑e ka dapit te seled.</J>


text:
<J>Purisu ibehey niyu te egkengaayu-ayu ka tahu te me pakawan wey me pinggan niyu, wey egmalinis ka langun diye te kaniyu.</J><pb/>


text:
“<J>Mekeyid‑u-hid‑u kew kangkuwa me Parisiyu! Migbehey kew diye te Manama te igkasapulu ne baad te me leggu niyu iling te hirbabuwina wey kaningag wey me duma pad ne me leggu, piru imbalahad niyu ka eleg ne peggukum wey geyinawa te Manama. Keilangan ne egbehey kew te igkasapulu ne baad, piru kene niyu balahara ka duma ne panulu.</J><pb/>


text:
“<J>Mekeyid‑u-hid‑u kew me Parisiyu! Su eg-alam kew te me mateles ne pinnuuwan diye te me simbaan te me Hudiyu, wey egkeupian kew ne egtahuren te me etew diye te me palingkiyan.</J>


text:
<J>Mekeyid‑u-hid‑u kew! Iling kew te me lebeng ne ware tuus ne ware de nanengnengi te me etew ne nariekan dan bes e.</J>”<pb/>


text:
Ne due sabeka ne talagpanulu te Balaud te Manama ne migkahi kandin, “Talagpanulu, te peglalag nu te iling due, impeyilawan key degma nikeykew!”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Mekeyid‑u-hid‑u kew degma se me talagpanulu te Balaud te Manama! Impatiang niyu ka me etew te me dinulan ne bebehati ne egtiangen, piru sikaniyu mismu kenad iya egbulig minsan deisek de te pegtiang kayi.</J>


text:
<J>Mekeyid‑u-hid‑u kew iya! Migpangimu kew te lebenganan te me prupita ne impangimatayan te me kaapuan niyu.</J>


text:
<J>Sikan naa, sikaniyu mismu ka migpamalehet wey mig-uyun te inggimu te kaapuan niyu, su sikandan ka miggimatey te me prupita wey sikaniyu ka miggimu te sabalanan dan.</J>


text:
<J>Tenged kayi, migkahi ka matagseb ne Manama, ‘Egpeuyanan ku sikandan te me prupita wey me suluhuanen; wey eggimatayan dan ka duma wey ka duma egbaybayaran dan.’</J>


text:
<J>Purisu, eglegparan ka me etew te kuntee ne timpu tenged te peggimatey ran te langun ne me prupita puun pad dengan te peggimu te kalibutan,</J>


text:
<J>puun te peggimatey ki Abil peendiye te ki Sakariyas ne innimatayan diye te elat-elat te altar wey te timplu. Uya, egnangenan ku sikaniyu, eglegparan ka me etew te kuntee ne timpu meyitenged te langun ne me prupita ne impangimatayan.</J><pb/>


text:
“<J>Mekeyid‑u-hid‑u kew ka me talagpanulu te Balaud te Manama! Inggeles niyu ka yabi ne iyan perem egpakalukat te gumawan te baley te katuenan; piru sikaniyu mismu, kene kew egseled wey imbalabahan niyu seeye se egseled!</J>”<pb/>


text:
Te peg-awe ni Hisus diye, amana sikandin dew-aya te me talagpanulu te Balaud te Manama wey te me Parisiyu. Ne miglaslasiyan dan sikandin te eg-inse te masulug ne me inse,


text:
su eggeraman dan sikandin te egsahilut pinaahi te peglalag din eyew egkarakep dan sikandin ke egkaseyyup din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpaney-paney meyitenged te pegpapitew-pitew</t><br/><br/><t>(Mat. 10:26-27)</t><br/>Te seeye ne timpu, due me etew ne miglibulung diye te ki Hisus wey egmemekegdi-diekey e sikandan su amana ran ne susuluhi. Ne migkahiyan hun-eyi ni Hisus ka me hibateen din, “<J>Bantey kew ne kene egkaalinan te igpatulin te paan te me Parisiyu ne iyan ka pegpapitew-pitew.</J>


text:
<J>Purisu minsan nekey ne ingguhud niyu diye te marusilem, igkahuhud diye te malayag. Ne minsan nekey ne innaas-naas niyu diye te inlekeban ne sinabeng, igkawangal-wangal diye te langun.</J>”<n>Te Grigu: igkawangal-wangal diye te me atep.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka eleg ne igkaaldek</t><br/><br/><t>(Mat. 10:28-31)</t><br/><J>Ne migpabulus si Hisus ne migpanulu, “Egnangenan ku sikaniyu me alukuy ku, kene kew kaaldek te seeye se egpekeyimatey te lawa niyu wey te egkeimpusan e sika warad e lein ne egkeyimu ran kaniyu.</J>


text:
<J>Piru egnangenan ku sikaniyu ke hentew ka eleg ne igkaaldek. Iyan niyu ikaaldek ka Manama ne egpekeyimatey te lawa wey due geem te pegdegpak te gimukud diye te linew ne hapuy. Uya, egnangenan ku sikaniyu te kaaldeki niyu sikandin.</J><pb/>


text:
“<J>Ka lalimma ne mallilintek ne maya ne igbelegye de te bratu, piru ware sabeka kandan ne egkalingawan te Manama.</J>


text:
<J>Ne sikaniyu, minsan ka me bulbul te ulu niyu naseel rin ma langun. Purisu, kene kew kaaldek, su subla kew pad ne labew du te me maya.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-angken ki Kristu</t><br/><br/><t>(Mat. 10:32-33; 12:32; 10:19-20)</t><br/>“<J>Egnangenan ku sikaniyu te ka minsan hentew ne eg-angken keddiey diye te tangkaan te me etew, sikeddi ne Anak te Etew, eg-angken degma kandin diye te tangkaan te me panalihan te Manama;</J>


text:
<J>Piru minsan hentew ne egpahunware meyitenged keddiey diye te tangkaan te me etew, igpahunware ku degma diye te tangkaan te me panalihan te Manama.</J><pb/>


text:
“<J>Minsan hentew ne eglemet te Anak te Etew, egkapasaylu red, piru ka minsan hentew ne egbaley-baley te Panisingan te Manama, kene iya egkapasaylu.</J><pb/>


text:
“<J>Ne emun ke eg-uyanen kew diye te me simbaan te me Hudiyu wey diye te tangkaan te me gubirnadur wey diye naa te me pangulu, kene kew kalaggew ke egmenuwen niyu te pegpangatarengan wey ke nekey ka iglalag niyu</J>


text:
<J>su egpanuluen kew te Panisingan te Manama te sika ne timpu ke nekey ka eleg ne iglalag niyu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka panunggilingan meyitenged te meyaman ne kene egtulik</t><br/>Nataman, due sabeka ne etew diye te kasuluhan ne migkahi diye te ki Hisus, “Talagpanulu, kahii nu pa ubag ka suled ku ne egbaaran a te karatuan ne inggaat te amey ney.”<pb/>


text:
Ne intabak din sikandin, “<J>Usi, hentew‑a ka migbehey keddi te katenged ne talaggukum niyu wey ke talagbaad te karatuan niyu?</J>”


text:
Ne migkahiyan din ka me etew, “<J>Tanud-tanud kew wey bantey kew te pegkaalamlamen te minsan nekey, su ka malehet ne umul te etew ware diye te katubung din wey karakel te karatuan.</J>”<pb/>


text:
Ne migpangguhud si Hisus te seini ne panunggilingan diye te kandan: “<J>Due sabeka ne meyaman ne due tane din wey amana ne dakel ka nahaani rin te me pinamula rin.</J>


text:
<J>Ne kahi rin diye te suman-suman din, ‘Nekey buwa ka eggimuwen ku te warad e egkatahuan ku te nahaani ku?</J>


text:
<J>Uya bes, seini ka eggimuwen ku. Egguhusen ku ka me lelapeng ku wey eggimu a te dakel ne me lelapeng wey diye ku igtahu ka langun ne nahaani ku wey me kasangkapan ku.’</J>


text:
<J>Ne migkahi man‑e sikandin, ‘Matubung ad. Nakalimud ad te dakel ne ingkeilangan ku te minsan pila pad ne leg‑un. Egpeelay-helay e naan de, egkeen, eg-inum wey eggale-gale.’</J>


text:
<J>Piru migkahi ka Manama diye te kandin, ‘Egkeungel! Te seini ne karusileman, egkuen kud ka umul nu. Ne hentew naan e ka egpakakamuney te langun ne inlimud nu?’</J> ”<pb/>


text:
“<J>Sika degma ka egkatamanan te etew ne eglilimud te karatuan para kandin de iya piru egkaayu-ayu diye te suman-suman te Manama.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsalig diye te Manama</t><br/><br/><t>(Mat. 6:25-34)</t><br/>Ne migkahiyan ni Hisus ka me hibateen din, “<J>Purisu egnangenan ku sikaniyu te kene kew kalaggew meyitenged te umul niyu, ke nekey ka egkakeen niyu. Kene kew kalaggew te lawa niyu, ke nekey ka igsaluub niyu.</J>


text:
<J>Tengtengi niyu ka me uwak, ware me pinamula ran wey eggaaniyen dan wey ware lelapeng dan, piru impakeen sikandan te Manama. Ne sikaniyu, labew kew pad iya te me manuk-manuk.</J>


text:
<J>Purisu, ke kene kew egpakasumpul te umul niyu minsan deisek de, mania te egkalaggew kew pad te duma ne keilangan niyu?</J>


text:
<J>Sumsumana niyu ka me bulak ke immenu ran te egdakel. Ware sikandan miggimu wey migpaneyi te igsaluub dan. Piru egnangenan ku sikaniyu te minsan si Sulumun, ka amane e ne meyaman wey mabantug, ware ma kumbale din ne iling kateles te seeye ne me bulak.</J>


text:
<J>Ke impamatelesan te Manama ka me bulak ne neuyag pad kuntee, ne egsilaban ded te seup ne aldew, iyan kew naan pa kene pakumbalei nikandin? Amana ne deisek ka pegpalintutuu niyu!</J><pb/>


text:
<J>Su sika ka igkalaggew te me etew ne ware pegpalintutuu wey pegsalig te Manama. Piru nakanengneng e ka Amey niyu te egkeilanganen niyu seeye.</J>


text:
<J>Purisu, paharia niyu pa ka Manama diye te geyinawa niyu wey igbehey rin ka langun ne ingkeilangan niyu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka karatuan diye te langit</t><br/><br/><t>(Mat. 6:19-21)</t><br/>“<J>Kene kew kaaldek minsan pila-pila kew re iya, su nahale ka Amey niyu te pegbehey kaniyu te me panalangin te peghari din.</J>


text:
<J>Ibelegye niyu ka me kasangkapan niyu wey ipamehey niyu ka halin diye te egkaayu-ayu. Puun due, egpakakuwa kew te puntil ne kene egkareetan ne eglimuran niyu te karatuan diye te langit. Kenad sika egkasalinan wey egkareetan su ware takawen diye ne egpakarani wey aney ne egpakaketket.</J>


text:
<br/><t>Ka matanud-tanud ne suluhuanen</t><br/>“<J>Pangandam</J><n>Te Grigu: egtaberan ka liwaraan.</n> <J>kew layun wey pareket kew te sulu,</J>


text:
<J>iling te me suluhuanen ne migtetahad te ahalen dan ke ken‑u eg-uli ka miggendiye te kasal. Te peg-uli din e, egpanektek sikandin wey sahuhune ne egkalukatan dan ka gumawan.</J>


text:
<J>Keupianan te seeye se me suluhuanen ne nakita te ahalen dan ne ware miglipereng te pegginguma rin. Egnangenan ku sikaniyu te malehet: eg-ilis ka ahalen wey egpapinpinnuuwen din diye te keenanan ka me suluhuanen din wey egsendaran din sikandan.</J>


text:
<J>Keupianan iya te seeye se migtetahad te peg-uli te ahalen dan minsan te egliware e te marusilem wey ke eg-ukale naan e ka manuk.</J>


text:
<J>Tantanuri niyu seini: emun ke nakanengneng ka kamuney te baley ke nekey ne uras eglepew ka takawen, egbantayan din iya ka baley rin eyew kene egpakaseled ka takawen.</J>


text:
<J>Ne sikaniyu degma, keilangan ne eg-andam kew su egginguma ka Anak te Etew te timpu ne ware niyu pallatenga.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka meupiya ne suluhuanen wey ka lamu</t><br/><br/><t>(Mat. 24:45-51)</t><br/>Ne migkahi si Pidru, “Magbebaye, sikanami naan de ka imparineg nu te sika ne panunggilingan wey ke para te langun?”<pb/>


text:
Ne migtabak ka Magbebaye, “<J>Hentew‑a ka suluhuanen ne matinumanen wey matagseb? Panunggilingan, ke imbehayan te ahalen ka suluhuanen din te katenged te pegmandu te me duma rin ne me suluhuanen, eyew egpakeen kandan te eleg ne timpu,</J>


text:
<J>Piru ke mareet ka suluhuanen, egsuman-suman sikandin ne mananey pad eg-uli ka ahalen din, wey dutu egbunsud e egpanlampes te me duma rin ne me lukes wey malitan ne me suluhuanen, wey egpanaman-taman egkeen wey egpewubug-hubug.</J>


text:
<J>Ne eg-uli ka ahalen din te sabeka ne aldew ne ware din pallatenga, wey te uras ne ware din nanengnengi, wey egdusaan</J><n>Te Grigu: egtadtaren.</n> <J>sikandin te ahalen wey igpalemung te me etew ne kene ne matinumanen.</J><pb/>


text:
“<J>Ka uripen ne nakanengneng te igkeupii te ahalen din, piru ware migtanud-tanud wey ware migtuman dutu, egpanlampesan egpatamtamani.</J>


text:
<J>Piru ka suluhuanen ne ware nakanengneng te ingkeupii te ahalen din, wey egpekeyimu te eleg ne egkalampesan sikandin, eglampesan iya sikandin piru deisek de. Su minsan hentew ne imbehayan te dakel, eg-im-imanan degma te dakel; wey ka insalihan te dakel, eg-im-imanan degma te subla ne dakel.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Si Hisus ka paligkatan te pegbaad-baad</t><br/><br/><t>(Mat. 10:34-36)</t><br/>“<J>Miggendini a su eyew te pegsilab kayi te ampew te tane; wey meupiya pad perem ke egkalegleg e.</J>


text:
<J>Piru keilangan ne eg-antus e pad te igpaneem-neem keddi,</J><n>Te Grigu: bewutismu ne igbewutismu.</n> <J>wey egmemasakit kuntee ka geyinawa ku taman te egkatuman e sika.</J>


text:
<J>Kahiyen niyu buwa ne iyan ku innendini ka eg-uyan te keupianan kayi te ampew te tane? Kene ne sika, su pegbaad-baad ka in-uyan ku.</J>


text:
<J>Puun kuntee egkabaad-baad e ka taltalaanak. Emun ke lalimma sikandan, ka tatelu egkuntere te daruwa wey ka daruwa egkuntere te tatelu.</J>


text:
<J>Egpekegkuntere ka amey te anak din ne me lukes, wey ka iney egpekegkuntere te me anak din ne me malitan. Ne egpekegkuntere degma ka anuhang ne malitan te me ambey ran.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsabut te kaluwasan te timpu</t><br/><br/><t>(Mat. 16:2-3)</t><br/><J>Migkahi man‑e si Hisus diye te me etew, “Ke egkakita niyu ka egpaddusilem diye te iglineb, mahaan kew egkahi, ‘Eg-uran seini te kene egkaluhey,’ wey eg-uran iya.</J>


text:
<J>Ne emun ke nanengnengan niyu ne diye migpuun ka kalamag te igkakawanan ne balabahan, egkahi kew, ‘Egmeinit naa kuntee,’ wey egmeinit iya.</J>


text:
<J>Sikaniyu se egmapitew-pitew re, egpakasabut kew te me palinneu diye te langit, piru kene kew egpakasabut te me palinneu te Manama kuntee!</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpeul-uliey te migpeeg-ehetey</t><br/><br/><t>(Mat. 5:25-26)</t><br/>“<J>Mania te kene kew egpakasuman-suman ke nekey ka eleg ne eggimuwen niyu?</J>


text:
<J>Ke due egbayung keykew wey igsumbung kad nikandin, pakannekal ka ne egkewusey kew te diye kew pad te dalan, su kema ke igpeendiye kad e nikandin te huwis, ne igpeendiye kad e man‑e te pulis, ne egkataman ne igpaprisu kad e.</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikeykew te kene ka iya egpakalihawang ke kene nu egkaamin te egbayad ka multa nu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Engkeri niyu ka sale eyew kene kew egkapatey</t><br/>Te seeye ne timpu, due me etew diye ne mignangen ki Hisus meyitenged te me matig-Galiliya ne inggimatayan ni Pilatu taheed te migpanubad sikandan te Manama.


text:
Ne migkahiyan ni Hisus sikandan, “<J>Ne puun su inggimatayan sikandan te iling due ne paahi, kahiyen niyu buwa ne subla pad sikandan ne makasesale du te duma ne matig-Galiliya?</J>


text:
<J>Kene! Piru egnangenan ku sikaniyu te emun ke kene niyu eg-inniyuhan ka me sale niyu, sikaniyu langun, egpatey red degma iling kandan.</J>


text:
<J>Sumsumana niyu ka sapulu wey walu (18) ne me etew ne nalundusan te matikang ne baley diye te Siluam wey nammatey e. Kahiyen niyu buwa ne subla pad sikandan ne mareet du te duma ne matig-Hirusalim?</J>


text:
<J>Kene! Piru egnangenan ku sikaniyu te emun ke kene niyu eg-inniyuhan ka me sale niyu, sikaniyu langun, egpatey red degma iling kandan.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka panunggilingan meyitenged te kayu ne ware migbehas</t><br/>Nataman, migpangguhud si Hisus kandan te seini ne panunggilingan: “<J>Due sabeka ne etew ne migpamula te kayu ne egngaranan te iggira. Inleuy rin seini eyew egpitawen ke duen e behas, piru ware nakita rin.</J>


text:
<J>Seeye naa, migkahiyan din ka impatameng din te pinamulaan, ‘Tatelu e kuntee ne leg‑un ka pegleuy-leuy ku te seini ne kayu eyew egpitawen ke duen naan e behas, piru warad iya nakita ku ne behas. Pelera nud e su egdaat-daat de te kalambehan te tane.’</J>


text:
<J>Piru migtabak ka talagtameng, ‘Balahara nu pa ahalen, minsan te seini naan de ne leg‑un su eglingkusen ku pad te egkali ka lebut din wey eg-ebunuwan ku.</J>


text:
<J>Emun ke egbebehas e seini te seup ne leg‑un, ne meupiye iya, piru ke kene, egpeleren e mule.’</J> ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peku ne imbawian ni Hisus</t><br/>Te sabeka ne Aldew te Peggimeley, migpanulu si Hisus diye te simbaan te me Hudiyu.


text:
Ne due sabeka ne malitan diye ne migserepan te busew wey migderalu seled te sapulu wey walu (18) ne leg‑un. Napeku e sikandin wey kenad e egkatul-id ka egsasindeg.


text:
Te pegkakita ni Hisus te malitan, in-umew rin sikandin wey ingkahiyan, “<J>Mengeatebey, neulian kad e te dalu nu!</J>”


text:
Ne intel-eban ni Hisus te belad din ka malitan wey due-rue ne nakasasindeg sikandin, wey indayan din e ka Manama.<pb/>


text:
Ne nabelu ka pangulu te simbaan te me Hudiyu su migpamawi si Hisus te Aldew te Peggimeley. Ne migkahi ka pangulu diye te me etew, “Due hen‑em ne aldew te peggimu. Hendini kew te minsan nekey ne aldew ke egkeupian kew ne egkeulian, piru kene te Aldew te Peggimeley!”<pb/>


text:
Ne migtabak ka Magbebaye kandin, “<J>Sikaniyu se egpapitew-pitew re! Te Aldew te Peggimeley, warad iya minsan sabeka kaniyu kayi ne kene eggekad te me ayam din diye te intagkesan din wey eg-uyan te seeye eyew egpeinumen.</J>


text:
<J>Na, seini se kabuhalan ni Abraham, impaantus sikandin ni Meibulan seled te sapulu wey walu (18) ne leg‑un. Mania te kene egkaayun ne egbawian sikandin te Aldew te Peggimeley?</J>”


text:
Puun te seeye ne lalag ni Hisus, neyilawan ka langun ne egkuntere kandin, wey nahale mule ka me etew tenged te kein-inuwan ne immangimu rin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka panunggilingan meyitenged te behas ne mallilintek</t><br/><br/><t>(Mat. 13:31-32; Mar. 4:30-32)</t><br/>Migkahi si Hisus, “<J>Mamenua ka Peghari te Manama? Nekey‑a ka egkeilingan kayi?</J>


text:
<J>Egpekeiling seini te beni te mustasa ne mallilintek ne impamula te etew diye te kamet din. Migtubu seeye wey migmalayat e ne nekeiling e te kayu wey migsesalahan e te me manuk-manuk ka me sugpang din.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka panunggilingan meyitenged te igpatulin te paan</t><br/><br/><t>(Mat. 13:33)</t><br/>Mig-inse e man‑e si Hisus, “<J>Nekey‑a ka egpeilingan ku te Peghari te Manama?</J>


text:
<J>Egpekeiling seini te igpatulin te paan ne in-angey te sabeka ne malitan wey insewug din te harina ne egliware te saku, taman te migtulin ka langun ne inggimu rin.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka malig-et ne gumawan</t><br/><br/><t>(Mat. 7:13-14,21-23)</t><br/>Ne miggendiye si Hisus te Hirusalim wey sasangan degma sikandin ne egpanulu diye te me lungsud wey me bariyu ne egkaliharan din.


text:
Due sabeka ne etew ne mig-inse kandin, “Ahalen, deisek bu re ka egkaluwas?”<pb/>Ne migtabak si Hisus,


text:
“<J>Pakannekal kew te egseled te malig-et ne gumawan, su egnangenan ku sikaniyu te masulug ka eg-eleg-eleg piru kene egpakaseled.</J>


text:
<J>Su egkataman ne eglekeban e te mahinged ka gumawan, wey diye kew naan de te lihawangan egsesasindeg wey egpanektek ne egkahi, ‘Ahalen, lukati key nikeykew!’ Ne egtabak sikandin, ‘Wara a nakanengneng ke hendei kew egpuun!’</J>


text:
<J>Ne egtabak kew e, ‘Sikanami iya ka duma nu te migkeen wey mig-inum. Ne migpanulu ke pad iya man‑e diye te inged ney.’</J>


text:
<J>Piru egtabak e man‑e sikandin, ‘Wara a nakanengneng ke hendei kew egpuun. Pariyu kew keddi, sikaniyu se mareet ne me etew.’</J>


text:
<J>Ke egkiteen niyud ensi Abraham, si Isaak wey si Hakub, wey ka langun ne me prupita diye te Migharian te Manama, egmandalawit kew wey egmegkihet te ngipen niyu su diye kew re mule te lihawangan.</J>


text:
<J>Due masulug ne me etew ne diye egpuun te igsile wey te iglineb wey puun diye te igkahibang ne balabahan wey te igkakawanan ne balabahan ne eglagpu egkeen diye te Migharian te Manama.</J>


text:
<J>Pammineg kew, due namewuri kuntee ne egpekewun‑a, wey due nekewun‑a kuntee ne egkamewuri.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka geyinawa ni Hisus te Hirusalim</t><br/><br/><t>(Mat. 23:37-39)</t><br/>Te seeye ne timpu, due me Parisiyu ne miggendiye te ki Hisus wey migkahi, “Keilangan ne eg-awe kad kayi su egpeyimatayan ka ni Hirudis.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus kandan, “<J>Hipanew kew wey kahii niyu sika se egpekeiling te laku te egpangalew e pad te me busew wey egpamawi a te egmanderalu taman kaaselem. Ne ikaruwa, egkeimpusan kud ka himu ku.</J>


text:
<J>Piru keilangan ne egpabulus a eggipanew kuntee, kaaselem wey ikaruwa su kene egkaayun ne diye eggimatayan te duma inged ka sabeka ne prupita, su diye de iya te Hirusalim.</J><pb/>


text:
“<J>E sikaniyu se matig-Hirusalim ne migpangimatey te me prupita wey migpandegpak te seeye se impeendue te kaniyu. Kamasalig ad e perem eglibulung kaniyu, iling te sabeka ne inayan ne migpangalupkup te me piyak din, piru ware kew neupii.</J>


text:
<J>Na, eg-engkeran e ka siyudad</J><n>Te Grigu: baley.</n> <J>niyu. Ne egnangenan ku sikaniyu, kene kew e egpakakita keddiey man‑e taman te egkahi kew e, ‘Egdayanen sikandin se impeendini te Magbebaye ne Manama</J><n>Te Grigu: sikandin se eggendini te ngaran te Magbebaye.</n> <J>kanta.’</J> ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka imbawian ni Hisus</t><br/>Te sabeka ne Aldew te Peggimeley, miggendiye si Hisus te baley te sabeka ne pangulu te me Parisiyu eyew te pegkeen, wey in-ipat sikandin ay-ayari te me etew.


text:
Mig-inse si Hisus te me talagpanulu te Balaud te Manama wey me Parisiyu, “<J>Intuhut naan ded te Balaud ka pegpamawi te Aldew te Peggimeley?</J>”<pb/>


text:
Piru ware sikandan migtabak. Ne inggen-genan ni Hisus ka etew wey imbawian din wey impeyipanew rin e.


text:
Ne migkahiyan ni Hisus sikandan, “<J>Ke due anak niyu wey ke ayam naa ne neulug diye te belun te Aldew te Peggimeley, kene niyu naa egdagdahawan te egkuwa?</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpariralem wey pegparibabew</t><br/>Nasahinda ni Hisus ne due me mahaliyug ne mig-alam te pinnuuwan te me talahuren, purisu migpangguhud sikandin kandan te seini ne paney-paney:


text:
“<J>Ke due egginggat keykew te sahakeen te kasal, kene ka pinnuu diye te pinnuuwan te talahuren ne me etew su hanew nu ke duen pad etew ne labew keykew.</J>


text:
<J>Ne egdani-rani keykew seeye se migginggat kaniyu te daruwa wey egkahi, ‘Sikandin ka egpapinnuuwen ku kayi.’ Ne egkeyilawan kad e mule wey diye ke naan de egpakapinnuu te nakaledled ne pinnuuwan.</J>


text:
<J>Ke due egginggat keykew, meupiya pad ke diye ka te nakaledled ne pinnuuwan eyew egdani-rani ka migginggat keykew ne egkahi, ‘Suled, halin ka kayi te meupiya ne egpinnuuwan.’ Ligkat due, egkarayan ka diye te tangkaan te langun ne etew.</J>


text:
<J>Su ka minsan hentew ne egparibabew te pegkeetew rin, igpariralem, ne minsan hentew ne egpariralem te pegkeetew rin, igparibabew.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Hisus ka migginggat kandin, “<J>Ke eggilutu ka, kene nu iyan hinggata ka me alukuy nu wey me suled nu wey me karumaan nu wey me sumbaley nu ne meyaman su egpakasuli sikandan egginggat keykew, ne puun due egkasulian kad te miggimu nu kandan.</J>


text:
<J>Ke eggilutu ka, iyan nu hinggata ka egkaayu-ayu wey ka me pungku wey ka me napiangan wey ka me butud.</J>


text:
<J>Ne keupianan nu su kene sikandan egpakasuli keykew. Iyan e egsuli keykew ka Manama te timpu ne egkeuyag ka me etew ne matareng.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka panunggilingan meyitenged te dakel ne peggilutu</t><br/><br/><t>(Mat. 22:1-10)</t><br/>Te pegkarineg dutu te sabeka ne duma ran te egkekeen, migkahiyan din e si Hisus, “Keupianan te seeye se etew ne egpakakeen diye te Migharian te Manama!”<pb/>


text:
Ne migpangguhuran sikandin ni Hisus, “<J>Due etew ne miggilutu te dakel ne egkeenen wey masalig ka me etew ne ingginggat din.</J>


text:
<J>Te miggingume e ka uras ne egsahakeen e, insuhu din e ka suluhuanen din eyew egnangenan seeye se impanginggat din te naandam e ka langun.</J>


text:
<J>Ka tagse sabeka kandan, mig-ealiddanan ne kene egpekeendiye. Migkahi ka an-anayan, ‘Kene ke re keenendueni su nakabeli a te tane wey keilangan ne egleuyen ku seini.’</J>


text:
<J>Ne migkahi ka igkarangeb, ‘Kene ke re keenendueni su nakabeli a te sapulu ne baka ne eggendiyaan ku naa su eg-el-elehan ku igdaru.’</J>


text:
<J>Seeye naa, miglibed e ka suluhuanen wey impangguhuran din e ka ahalen din. Nabelu-belu ka ahalen meyitenged dutu wey migkahiyan din ka suluhuanen din, ‘Hendiye ka dagdahew te kelesadda wey me dalan, wey dumaa nu kayi ka me etew ne egkaayu-ayu, me pungku, me butud wey ka nenapiangan.’</J>


text:
<J>Te ware naluhey, migkahi ka suluhuanen, ‘Ahalen, natuman e ka insuhu nu, piru ware napenu ka keenanan.’</J>


text:
<J>Ne migkahi ka ahalen din, ‘Hendiye ke pa man‑e te me dalan wey diye te ligwang te siyudad wey pehesa nu ka me etew ne eggendini eyew egkapenu seini se baley ku.</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te ware minsan sabeka te seeye se hun‑a ne ingginggat ku ne egpakaheram te sahakeen ku!’</J> ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka keilangan eyew egkeyimu ne hibateen</t><br/><br/><t>(Mat. 10:37-38)</t><br/>Due masulug ne me etew ne migduma ki Hisus te miggipanew. Ne miglilingey sikandin wey migkahiyan din sikandan,


text:
“<J>Minsan hentew ne eggendini te keddiey, ne kene din pad eg-engkeran ka igkatiglingey rin diye te amey rin wey iney rin wey asawa rin wey me anak din wey me suled din, wey kene din eg-engkeran ka kandin mismu ne igkeupii, kene egkaayun ne egkeyimu ne hibateen ku.</J>


text:
<J>Ne minsan hentew ne kene egtiang te kandin ne krus wey kene eg-ikul keddiey, kene egkeyimu ne hibateen ku.</J><n>Iyan kaluwasan kayi ne minsan hentew ne kene egpakaantus te keyirapan wey minsan te kamatayen, ne eg-ikul ki Hisus, kene egkeyimu ne hibateen din.</n>


text:
<J>Ke due sabeka kaniyu ne egsuman-suman egpes-ek te matikang ne baley, eggun‑aan din pad iya te egsuman-suman ke pila ka egkahastu rin wey ke egpekeeleg naa ka seleppi din taman te egkeimpusan ka baley.</J>


text:
<J>Su emun ke kene din eggimuwen sika, kema ke tibbal re egkapes-ekan ne kenad egkeimpusan, wey eglemetan e nasi sikandin te egpakakita dutu.</J>


text:
<J>Ne iling ded degma ke due sabeka ne Hari ne due sapulu ne libu (10,000) se sundalu rin ne egpakiggira te lein ne Hari ne due daruwa ne pulu ne libu (20,000) se sundalu. Eggun‑aan din pad iya te egsuman-suman ke egpakaatu naa sikandan ne egpakigsukub te Hari ne due daruwa ne pulu ne libu (20,000) se sundalu.</J>


text:
<J>Ke suman-suman din ne kene sikandin egpakaatu, meupiya ne egsuhu sikandin te me etew rin te pegnangen te kuntere din taheed te diye te pad mariyu ne egpewusayey naan de sikandan.</J>


text:
<J>Iling naan ded due, sumsumana niyu pa ke egpekeikul kew naa keddiey. Su minsan hentew ne kene egpekeengked te langun ne diye te kandin, kene egkeyimu ne hibateen ku.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka asin ne warad karuan</t><br/><br/><t>(Mat. 5:13; Mar. 9:50)</t><br/>“<J>Meupiya ka asin, piru ke egkaawaan e ka asin te nanam din, egmenuwen pad te pegpalibed te nanam din?</J>


text:
<J>Warad karuan due wey kenad egkahamit diye te tane wey ke ig-ebunu naa, sikan naa ka igdegpak e. Purisu, ke egkeupian kew ne egpakasabut, sumsumana niyu ay-ayari ke nekey ka narineg niyu!</J>”<n>Te Grigu: Pammineg ka ke due talinga nu.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka karniru ne natarin</t><br/><br/><t>(Mat. 18:12-14)</t><br/>Due sabeka ne timpu ne masulug ka me talagsukut te buhis wey me makasesale ne miggendiye te ki Hisus eyew te pegpammineg kandin.


text:
Migbahulbul ka me Parisiyu wey ka me talagpanulu te Balaud te Manama. Migkahi sikandan, “Ka seini ne etew mig-al-alumama te me makasesale wey miglagpu kandan te egkeen!”


text:
“<J>Panunggiling ke due sabeka kaniyu ne due mahatus (100) ne karniru ne natarinan te sabeka, nekey‑a ka eggimuwen din? Eg-engkeran din iya ka siyam ne pulu wey siyam (99) diye te egpanabtaban, wey egpamitawen din ka natarin ne karniru taman te egkakita rin.</J>


text:
<J>te eg-uli. Pegginguma rin diye te baley, egpanginggaten din e ka me alukuy rin wey ka me sumbaley rin te egkahi, ‘Eggale-gale ki su nakita kud e ka natarin ne ayam ku.’</J>


text:
<J>Iling naan ded degma due, egnangenan ku sikaniyu te subla pad ka kahalaan diye te langit tenged te sabeka ne makasesale ne eg-inniyug te sale din, du te siyam ne pulu wey siyam (99) ne me matareng ne kene egkeilangan ne eg-inniyug te sale.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka seleppi ne natarin</t><br/>“<J>Panunggiling ke due malitan ne due sapulu din ne pelata ne mahal wey natarinan te sabeka, nekey naa ka eggimuwen din? Egpareket iya sikandin te sulu wey egpanlimas te baley rin, ne egpaay-ayaran din seeye te egpamitew taman te egkakita rin.</J>


text:
<J>Ne emun ke egkakita rin e seini, eg-umawen din ka me alukuy rin wey me sumbaley rin te egkahi, ‘Eggale-gale ki su nakita kud e ka natarin ne seleppi ku!’</J>


text:
<J>Iling naan ded degma due, egnangenan ku sikaniyu te igkahale te me panalihan te Manama ka sabeka ne makasesale ne eg-inniyug te sale din.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka anak ne hendue te natarin</t><br/>Ne migpabulus si Hisus migkahi, “<J>Due sabeka ne etew ne due anak ne daruwa ne neelin ne lukes.</J>


text:
<J>Sabeka ne aldew, migkahi ka hari diye te amey, ‘Ame, behayi ad e te keddiey ne baad te karatuan ta.’ Ne imbaad e te amey ka karatuan din diye te daruwa ne anak din.</J>


text:
<J>Peglihad te pila ne aldew, imbelegye te hari ka kandin ne baad wey miggipanew sikandin diye te mariyu ne inged. Ne diye din us-usala ka seleppi din te ware karuan ne me himu.</J>


text:
<J>Te naamin din e te miggastu ka seleppi din, due migginguma ne masumpit ne bitil te seeye ne inged wey amana sikandin neilui te langun.</J>


text:
<J>Sikan naa, migweil-weil sikandin wey migtrabahu e diye te sabeka ne mahinged dutu wey impeendiye sikandin te unayan eyew egpatangguwen te me babuy.</J>


text:
<J>Ne puun su eggutasan e amana sikandin, egkeupian e perem sikandin ne egkeen te igsunggud te babuy, su ware minsan sabeka ne migbehey kandin te egkakeen.</J>


text:
<J>Te katammanan, nakamaan-maan e sikandin te neyimu rin wey migkahi, ‘Egkabayangan ka me suluhuanen te amey ku te egkakeen, piru egkapatey ad mule seini te gutas!</J>


text:
<J>Meupiya pad ke eg-awa a kayi wey eglibed a diye te amey ku wey egkahiyan ku sikandin, “Ame, nakasala a te Manama wey due te keykew.</J>


text:
<J>Kena ad likes ne egngaranan e pad nikeykew ne anak nu. Isipe e naan de nikeykew ne sabeka ne suluhuanen nu.” ’</J>


text:
<J>Ne miggipanew e sikandin wey miggendiyad te amey rin.</J><pb/>“Piru te diye pad sikandin te mariyu, nakakite e ka amey rin kandin. Neyid‑u ka amey te anak din wey migpallahuy ka migsinug-ung kandin wey migkepkepan din wey miggarekan ka anak din.


text:
<J>Ne migkahi ka anak, ‘Ame, nakasala a te Manama wey diye te keykew. Kena ad likes ne egngaranan e pad nikeykew te anak nu.’</J>


text:
<J>Piru migpangumew ka amey te me uripen din ne migkahi sikandin, ‘Hendini kew! Uyana niyu kayi ka subla ne meupiya ne hinabel wey saluubi niyu sikandin wey saluubi niyu man‑e te sising wey sepatusi niyu sikandin.</J>


text:
<J>Su seini se anak ku ne napatey e, neuyag ded; natarin sikandin ne nakite e.’ Ne migbunsud e sikandan miggale-gale.</J><pb/>


text:
“<J>Te seeye ne timpu, diye te kamet ka kakey ne anak, wey eg-uli e degma. Te nakarani-rani e sikandin te baley ran, nakarineg sikandin te due eg-ulahing wey egsesayew.</J>


text:
<J>Ne dutu, in-umew rin ka sabeka te me suluhuanen wey mig-insaan, ‘Nekey‑a ka eggimuwen niyu due?’</J>


text:
<J>Ne migtabak ka suluhuanen, ‘Mig-uli ka hari nu wey ware ded sikandin namenu sikan naa, impeyimatayan te amey nu ka malambeg ne nati te baka.’</J>


text:
<J>Nalangetan ka kakey wey kene egkeupian ne egseled te baley. Sikan naa ka miglihawang ka amey wey inlimlimuan din ka anak din.</J>


text:
<J>Piru migtabak sikandin te amey rin, ‘Kema Ame, sumsumana nu ke pila ne leg‑un ne migtrabahu a keykew iling te uripen, wey wara ad iya mig-apul te insuhu nu. Piru wara ad iya nikeykew behayi minsan nati naan de te kambing eyew eggale-gale a duma te me alukuy ku.</J>


text:
<J>Piru te peg-uli mule te anak nu ne migdaat-daat te karatuan nu duma te me malitan ne egmamelegye te lawa, impeyimatayan nu pad sikandin te malambeg ne nati te baka.’</J>


text:
<J>Ne keilangan ne egsahakeen ki wey eggale-gale ki su ka hari nu ne kahiyen ku ne napatey e, neuyag bes ded; natarin sikandin ne nakite e.’</J> ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka panunggilingan meyitenged te limbungen ne sinalihan</t><br/>Ne migpangguhuran e ni Hisus ka me hibateen din, “<J>Due sabeka ne meyaman ne due sinalihan din. Due migsumbung diye te kandin ne migdaat-daatan kun te sinalihan din ka me karatuan din.</J>


text:
<J>Ne in-umew rin ka sinalihan din wey migkahiyan, ‘Nekey‑a ka narineg ku meyitenged keykew? Behayi a te malehet ne guhuren meyitenged te impeuyan ku keykew ne karatuan, su kene kud egsalihan sikeykew.’</J>


text:
<J>Ne migkahi ka sinalihan diye te isip din, ‘Egpaaween ad e te ahalen ku. Nekey buwad e se eggimuwen ku? Kene egkaayun ne egkekali a su kena a ne manekal wey egkeyilew a degma ne egpamuyu.</J>


text:
<J>E, uya, seini bes ka eggimuwen ku su eyew ke egpaaween ad e te ahalen ku, duen ded me etew ne egpepamaneyik keddi diye te me baley ran.’</J>


text:
<J>Ne impeumew rin ka langun ne nekeutang te ahalen din. Mig-insaan din ka hun‑a, ‘Pilaa ka utang nu diye te ahalen ku?’</J>


text:
<J>Ne migtabak sikandin, ‘Mahatus (100) ne lata ne lana.’ Ne migkahi ka sinalihan, ‘Seini red ka kentiddad. Dagdahew ka pinnuu wey lalimma ne pulu (50) de isulat nu.’</J>


text:
<J>Ne mig-insaan din man‑e ka ikarangeb, ‘Ne sikeykew, pilaa ka utang nu?’ Ne migtabak sikandin, ‘Sabeka ne libu (1,000) ne saku ne trigu.’ Ne migkahi ka sinalihan, ‘Walu ne gatus (800) de isulat nu.’</J>


text:
<J>Indeyrey te ahalen ka limbungen ne sinalihan su egkateu ne egpaney-paney meyitenged te keuyahan din. Su ka kalibutanen ne me etew, subla pad ne egkateu ne egpeup-upianey te me iling dan ded du te me etew ne diye te malayag.</J>”<pb/>


text:
<J>Ne migpabulus si Hisus migkahi, “Kuntee egnangenan ku sikaniyu te gamita niyu ka me karatuan niyu kayi te inged eyew due me alukuy niyu, su eyew ke egkaamin e seini, egdawaten kew red nikandan diye te ugpaan ne ware egtamanan.</J>


text:
<J>Minsan hentew ne egkasalihan te deisek, egkasalihan degma te dakel; wey minsan hentew ne eglilimbung te deisek, eglilimbung degma te dakel.</J>


text:
<J>Ne emun ke kene kew egkasalihan te karatuan kayi te ampew te tane, hentew naa degma ka egsalig kaniyu te malehet ne karatuan diye te langit?</J>


text:
<J>Ke kene kew egkasalihan te kasangkapan te duma, hentew naa ka egbehey kaniyu te kasangkapan ne kaniyud e?</J><pb/>


text:
“<J>Ware etew ne egkeyimu ne uripen te daruwa ne ahalen, su egdumutan din ka sabeka ne ka dangeb eggeyinawaan din. Egdapihan din ka sabeka wey ka dangeb eglemetan din. Ne iling naan ded due, kene egkaayun ne egpeuripen kew te daruwa, te Manama wey te seleppi.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka duma ne me pangguhuren ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 11:12-13; Mar. 10:11-12)</t><br/>Narineg seeye langun te me Parisiyu wey migdali-dian dan si Hisus su iyan dan indakelan ka seleppi.


text:
Ne migkahiyan ni Hisus sikandan, “<J>Egpapitew-pitew kew re diye te me etew ne meupiya kew, piru nakanengneng ka Manama te pusung niyu. Su ka amana igkatelesi te me etew, amana igkalindit te Manama.</J><pb/>


text:
“<J>Ka Balaud te Manama wey ka sinulat te me prupita, in-ikul taman de te timpu ni Huwan ne Talagbewutismu. Pegkapenga dutu, inwali e ka Meupiya ne Panugtulen meyitenged te Peghari te Manama, wey migpakannekal ka tagse etew te pegseled kayi.</J>


text:
<J>Piru malemu pad ne egkaawe ka langit wey ka tane, du te egkeyimu ne ware karuan ka deisek ne baad te Balaud te Manama.</J><pb/>


text:
“<J>Minsan hentew ne eg-engked te asawa rin wey egbalew-balew eg-asawa, egpakapanlibug e. Ne ka lukes ne eg-asawa te malitan ne in-engkeran, egpakapanlibug degma.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka meyaman wey si Lasaru</t><br/>“<J>Due sabeka ne meyaman ne migsaluub te kumbale ne ubi se batek wey mahal, wey egsahakeen sikandin te mangune-kune te tagse aldew.</J>


text:
<J>Due degma egkaayu-ayu ne egngaranan ki Lasaru ne neempet te kehang ka lawa rin. In-uyan sikandin diye te gumawan te baley te meyaman,</J>


text:
<J>su egkeupian ubag sikandin ne egpakakeen te egkengeulug ne mummu puun te lamisa te meyaman. Migparaniyan sikandin te me asu wey impandilaan ka me kehang din.</J>


text:
<J>Te katammanan, migpatey si Lasaru wey in-uyan sikandin te me panalihan te Manama diye te kakiliran ni Abraham. Migpatey degma ka meyaman wey inlebeng.</J>


text:
<J>Imbaybayaran sikandin diye te inged te me gimukud ne egngaranan te Hadis, wey migleng‑ag sikandin wey nakita rin si Abraham diye te mariyu wey si Lasaru diye te kakiliran din.</J>


text:
<J>Ne migpanguleyi ka meyaman ne migkahi, ‘Apu Abraham! Ikeyid‑u a nikeykew wey suhua nu si Lasaru ne igtinduk din ka kemel rin te weyig wey egpatihisan ka dile ku eyew egmaagsil ubag, su mangune-kune ka peg-antus ku te keinit te seini se hapuy!’</J>


text:
<J>Piru migtabak si Abraham, ‘Mengeanak, sumsumana nu te diye ke pad te ampew te tane ne narawat nu ka langun ne me meupiya, piru si Lasaru mareet mule se natamtamanan. Piru kuntee nahale e sikandin kayi, wey sikeykew eg-antus ka due.</J>


text:
<J>Ne igkarangeb, due seini se eletanan ta ne maralem, eyew ka etew kayi kene egpekeendue wey ka etew due kene egpekeendini.’</J>


text:
<J>Ne migtabak ka meyaman, ‘Apu, ke iling due, eghangyu a keykew ne ipeendiye nu pa ubag si Lasaru te ugpaan te amey ku,</J>


text:
<J>su duen pad suled ku ne lalimma ne neelin ne lukes. Peendiyaa nu sikandin eyew egkapanpanayan sikandan wey eyew kene egpekeendini kayi te inged ne mangune-kune se pegbayad-bayad.’</J>


text:
<J>Piru migtabak si Abraham, ‘Mani naa su diye ded ka sinulat ni Muwisis wey te me prupita. Sikandan e ka mateu ne egpammineg dutu.’</J>


text:
<J>Ne migtabak ka meyaman, ‘Piru apu Abraham, kene pad ne eleg sika. Piru ke due perem egkeuyag ne eggendiye te kandan, eg-inniyuhan dan iya ka me sale dan.’</J>


text:
<J>Piru migkahi si Abraham, ‘Emun ke kene sikandan egpammineg te sinulat ni Muwisis wey te me prupita, kene ded iya man‑e sikandan egkeuyan minsan pad due migpatey ne egkeuyag.’</J> ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka sale</t><br/><br/><t>(Mat. 18:6-7,21-22; Mar. 9:42)</t><br/>Ne ingkahiyan ni Hisus ka me hibateen din, “<J>Ka etew eggingumaan iya te me pegtintal, piru mekeyid‑u-hid‑u ka etew ne egpuunan kayi.</J>


text:
<J>Meupiya pad ke eggiketan ka lieg din te dakel ne galingan ne batu wey igdegpak diye te dahat, du te sikandin ka egpuunan ne egpakasale ka sabeka te seini se me bate.</J>


text:
<J>Sikan naa, tanud-tanud kew!</J><pb/>“Ke egpakasale ka duma nu, sapari nu sikandin; wey ke eg-inniyug te sale, pasayluwa nu.


text:
<J>Ke kapapitu sikandin egpakasale keykew te sabeka ne aldew, wey kapapitu degma sikandin eglibed wey egbuyu te pasaylu diye te keykew, keilangan ne egpasayluwen nu sikandin.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpalintutuu</t><br/>Ne migkahi ka me apustulis diye te kandin, “Magbebaye, timuli nu ka pegpalintutuu ney.”


text:
Ne migtabak ka Magbebaye, “<J>Ke due pegpalintutuu niyu minsan iling kareisek te behas te mustasa, egpakasuhu kew te seini ne kayu, ‘Kabarut ka wey halin ka diye te dahat!’ wey egpalintutuu iya seini kaniyu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka himu te suluhuanen</t><br/>“<J>Panunggiling ke due sabeka kaniyu ne due suluhuanen ne migdaru wey ke migtanggu te me ayam. Ke sikan pad iya sikandin egginguma puun te kamet, egkahiyan nu naa sikandin, ‘Hendini kad wey keen kad’?</J>


text:
<J>Kene iya! Ke kene, nasi nu sikandin egkahii, ‘Andami a te iglabung ku, wey sendari a. Ke egpakapenga ad, human ke pa keen.’</J>


text:
<J>Ne iling kew red degma, ke egkapengaan niyud e ka langun ne insuhu kaniyu, kahi kew, ‘Me suluhuanen key re, wey inggimu ney re ke nekey ka impeyimu kanami.’</J> ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbawi ni Hisus te sapulu ne ibungen</t><br/>Te sasangan pad ne eggipanew si Hisus peendiye te Hirusalim, miglihad sikandin te eletanan te Samarya wey Galiliya.


text:
Te egpalinggumaan e sikandin te sabeka ne bariyu, due migsinug-ung kandin ne sapulu ne ibungen. Diye de sikandan nanasindeg te madmariyu


text:
Pegkakita ni Hisus kandan, migkahiyan din sikandan, “<J>Hendiye kew te me talagpanubad wey papitew kew kandan.</J>” Te nangipanew e sikandan, neneulian dan e diye te deralanen.


text:
Pegkakita te sabeka kandan ne neulian e sikandin, miglibed e sikandin wey migpanguleyi ka migdayan te Manama.


text:
Migpanimbuel sikandin diye te tangkaan ni Hisus wey migpasalamat kandin. Matig-Samarya ka seeye ne etew.


text:
<J>Mania te ware sikandan miglibed eyew egpasalamat te Manama, ne iyan de iya seini se kene ne mahinged kayi?</J>”


text:
Ne migkahiyan ni Hisus sikandin, “<J>Sasindeg ka wey hipanew kad e. Iyan nekeuli keykew ka pegpalintutuu nu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka Peghari te Manama</t><br/><br/><t>(Mat. 24:23-28,37-41)</t><br/>Due me Parisiyu ne mig-inse ki Hisus ke ken‑u egginguma ka Peghari te Manama. Migtabak sikandin kandan, “<J>Ware palinneu ne iyan tuus te pegginguma te Peghari te Manama.</J>


text:
<J>Ware egpakakahi, ‘Pitew kew, sein ded!’ wey ke ‘Seeye ded!’ Su ka Peghari te Manama duen e te kaniyu.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan din ka me hibateen din, “<J>Egginguma ka timpu keureme ne egkeupian kew ne egtengteng te Anak te Etew minsan senge ka aldew re perem, piru kene kew egpakakita kayi.</J>


text:
<J>Due me etew ne egkahi kaniyu, ‘Pitew kew, diye sikandin!’ wey ke ‘Kayi sikandin!’ Piru kene kew hendiye wey ikul kandan.</J>


text:
<J>Su ka peglibed te Anak te Etew egpekeiling te kilat ne eggeteb ne egpakatulis ka layag diye te langit.</J>


text:
<J>Piru hun‑a te langun, keilangan ne eg-antus sikandin wey egsamsamilian te me etew te kuntee ne timpu.</J>


text:
<J>Migpabulus ka me etew ne nangekeen wey nangiinum wey migmaas-asaweey taman te aldew ne migseled e ensi Nuwi diye te arka. Nataman, migsipuk e ka weyig wey nalened ka langun ne etew.</J>


text:
<J>Egpekeiling ded degma te timpu ni Lut. Ka langun ne etew migpabulus nangekeen wey nangiinum, wey nambebeli wey nambebelegye, migmammula wey nambebaley.</J>


text:
<J>Te aldew ne mig-awe e si Lut te Suduma, mig-uranan seeye te hapuy wey te me batu ne egkalegleg ne egngaranan te asupri ne miggule te langun ne me etew.</J>


text:
“<J>Te seeye ne timpu, seeye se etew ne diye te atep te baley rin,</J><n>Mapatag ka atep te me Hudiyu.</n> <J>keilangan ne kenad e egpamaneug eyew egkuwa te me kasangkapan din diye te seled. Ne seeye degma se diye te kamet, keilangan ne kenad e eg-uli.</J>


text:
<J>Tantanuri niyu ka neyitabu te asawa ni Lut!</J><n>Ka asawa ni Lut neyimu ne sungkaleg ne asin (Hin. 19:26).</n>


text:
<J>Seeye se egkeupian ne egluwas te kandin ne umul, nasi egkawaraan kayi, piru seeye se egkawaraan te kandin ne umul, egpakarawat te umul ne ware egtamanan.</J>


text:
<J>Te seeye ne karusileman, due daruwa ne etew ne migpewulirey ka miggibat; eg-angayen ka sabeka wey eggaaten ka dangeb.</J>


text:
Ne mig-inse ka me hibateen din, “Magbebaye, hendei sika egkeyitabu?”<pb/>Ne migtabak sikandin, “<J>Ke hendei ka lawa ne napatey, diye degma eglibulung ka me banug.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka panunggilingan meyitenged te balu wey huwis</t><br/>Ne migpangguhuran ni Hisus ka me hibateen din te sabeka ne panunggilingan eyew te pegpanulu kandan ne keilangan ne layun eg-ampu wey kene egkapelaan.


text:
Ne migkahi si Hisus, “<J>Diye te sabeka ne siyudad, due sabeka ne huwis ne kene egkaaldek te Manama wey kene egtahud te minsan hentew ne etew.</J>


text:
<J>Te seeye ne siyudad, due degma balu ne malitan ne layun eglibed-libed eggendiye te huwis eyew te pegpepangabang te kandin ne kasu. Migkahi ka balu, ‘Pangabangi a nikeykew su due me kuntere ku!’</J>


text:
<J>Te an-anayan migkene-kene ne egpangabang ka huwis, piru te katammanan nakakahi sikandin diye te geyinawa rin, ‘Minsan kena a egkaaldek te Manama wey te me minsan hentew,</J>


text:
<J>piru tenged su layun eglibed-libed ka balu kayi te keddi, egpangabangan kud e. Su kema ke egkeupul ad tenged te peglibed-libed din.’</J> ”<pb/>


text:
Ne migkahi ka Magbebaye ne si Hisus, “<J>Sumsumana niyu ka inlalag te huwis minsan kene din ne matareng.</J>


text:
<J>Na, kene naa degma egpangabangan te Manama ka me etew ne in-alam din ne migpangananey te aldew wey marusilem? Eglamu-lamu naa ka Manama ne egpangabang kandan?</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu, egdagdahawan din te egpangabang sikandan. Piru te peglibed te Anak te Etew, duen bu red egkakita rin ne me etew kayi te ampew te tane ne due pegpalintutuu?</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka panunggilingan meyitenged te Parisiyu wey talagsukut te buhis</t><br/>Due me etew ne migsusuman-suman ne matareng en iya sikandan, wey migdew‑ey te duma. Ne puun due, migpangguhuran sikandan ni Hisus te seini ne panunggilingan.


text:
“<J>Due daruwa ne etew ne miggendiye te timplu eyew te peg-ampu. Ka sabeka Parisiyu wey ka dangeb talagsukut te buhis.</J>


text:
<J>Ne migsasindeg ka Parisiyu ne mig-ampu te kandin, ‘Migpasalamat a keykew Manama ne kena a ne iling te duma ne leheren, limbungen, wey egpanlibug. Migpasalamat a ne kena a man‑e ne iling te sika se talagsukut te buhis.</J>


text:
<J>Ne egpuasa a man‑e te daruwa ne aldew tagse simana, wey egbehey a te igkasapulu te langun ne egkaseleppi ku.’</J>


text:
<J>Piru ka talagsukut te buhis diye de migsasindeg te mariyu wey ware sikandin migleng‑ag diye te langit. Piru impandabi rin de mule ka kumeng din tenged te pegkalaggew wey migkahi, ‘Manama, ikeyid‑u a nikeykew se makasesale!’</J>


text:
<J>Na, egnangenan ku sikaniyu te sikandin ka in-isip te Manama ne matareng te peg-uli din, kene ne seeye se Parisiyu. Su ka minsan hentew ne egparibabew te pegkeetew rin, igpariralem, piru minsan hentew ne egpariralem te pegkeetew rin, igparibabew.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanalangin ni Hisus te me bate</t><br/><br/><t>(Mat. 19:13-15; Mar. 10:13-16)</t><br/>Due me etew ne mig-uyan te me anak dan diye te ki Hisus eyew igpasamsam kandin. Pegkakita dutu te me hibateen, insaparan dan sikandan.


text:
Piru impeparani ni Hisus ka me bate wey migkahiyan din ka me hibateen din, “<J>Balahara niyu re due ka me bate ne egparani keddiey wey kene niyu sikandan sapari, su nasakup te Migharian te Manama ka me bate ne iling kayi.</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: emun ke kene niyu egdawaten ka Peghari te Manama iling te pegdawat te me bate, kene kew iya egpakalagkes dutu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka meyaman ne etew</t><br/><br/><t>(Mat. 19:16-30; Mar. 10:17-31)</t><br/>Mig-inse ka sabeka ne pangulu te me Hudiyu diye te ki Hisus, “Meupiya ne talagpanulu, nekey‑a ka eggimuwen ku eyew egkarawat ku ka umul ne ware egtamanan?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus kandin, “<J>Mania te ingngaranan a nikeykew te meupiya? Sabeka re ka meupiya, ka Manama.</J>


text:
<J>Nakanengneng kad e te me suhu: ‘Kene ka panlibug, kene ka himatey, kene ka panakew, kene ka pamalehet te ubat, wey tahura nu ka amey nu wey iney nu.’</J> ”<pb/>


text:
Te pegkarineg ni Hisus kayi, migkahiyan din ka etew, “<J>Sabeka naan de ka ware nu pad neyimu. Ibelegye nu ka langun ne karatuan nu, wey ipamehey nu ka halin diye te egkengaayu-ayu eyew due karatuan nu diye te langit. Ne egkataman, libed ka kayi wey ikul ka keddi.</J>”


text:
Ne migtengtengan ni Hisus ka etew ne miglungku wey migkahi, “<J>Amana ne malised te me meyaman ka pegseled te Migharian te Manama!</J>


text:
Ne migkahi si Pidru, “Na, sikanami seini, mig-engkeran ney ka langun ne kanami eyew te peg-ikul keykew.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: ka minsan hentew ne eg-engked te baley rin, wey ke asawa rin, me suled din naa, wey ke amey wey iney rin, me anak din naa tenged te Peghari te Manama,</J>


text:
<J>egpakaangken te subla pad te seini ne timpu. Te egginguma ne timpu, egpakarawat sikandin te umul ne ware egtamanan.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegguhud ni Hisus te kamatayen din te igkatelu ne timpu</t><br/><br/><t>(Mat. 20:17-19; Mar. 10:32-34)</t><br/>Impasuwey ni Hisus te me etew ka sapulu wey daruwa (12) ne hibateen din wey migkahiyan din, “<J>Pammineg kew! Eggendiye kid e te Hirusalim ne egkatuman e ka langun ne insulat te me prupita meyitenged te Anak te Etew.</J>


text:
<J>Ne igbehey sikandin diye te kene ne me Hudiyu, wey eglemetan sikandin wey egpeyilawan, wey eg-il-ileban sikandin.</J>


text:
Piru ware nakasabut ka me hibateen te igpasabut dutu, su inneles kandan ka kaluwasan te inlalag din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbawi ni Hisus te butud</t><br/><br/><t>(Mat. 20:29-34; Mar. 10:46-52)</t><br/>Te nakarani-rani e si Hisus diye te inged ne Hiriku, due sabeka ne butud ne migpinnuu diye te ilis te dalan ka egpamuyu.


text:
Seeye naa, migpanguleyi sikandin ne migkahi, “E Hisus! Kabuhalan ni Dabid! Ikeyid‑u a nikeykew!”<pb/>


text:
Ne insaparan sikandin te me etew ne miggun‑a ne egpeen-enengen e, piru nanasnasian de iya sikandin migpanaman-taman migpanguleyi ne migkahi, “Kabuhalan ni Dabid! Ikeyid‑u a nikeykew!”<pb/>


text:
Migsanggel si Hisus wey insuhu ne eg-uyanen ka butud diye te kandin. Te nakarani-rani e ka butud, mig-insaan e sikandin ni Hisus,


text:
“<J>Nekey‑a ka igkeupii nu ne eggimuwen ku due te keykew?</J>”<pb/>Migtabak sikandin, “Magbebaye, egkeupian a perem ne egpakakite e pad.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Egpakakita kad e! Iyan nekeuli keykew ka pegpalintutuu nu.</J>”<pb/>


text:
Ne sahuhune ne nakakite e sikandin wey migsinundul e ki Hisus, wey indayan din ka Manama. Ka langun ne etew ne nakakita dutu, migdayan degma sikandan te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Si Hisus wey si Sakiyu</t><br/>Ne migpabulus si Hisus diye te inged ne Hiriku wey eglihad de.


text:
ne egkeupian ne egpitew ki Hisus. Piru ware sikandin nakakita kandin su masulug amana ka me etew wey malibutut sikandin.


text:
Seeye naa, migpallahuy sikandin ka miggun‑a wey migpamaneyik te kayu ne egngaranan te sikumuru eyew egpakakita sikandin ki Hisus su diye iya sikandin egbaye.


text:
Te nakalenged e si Hisus dutu, migleng‑ag sikandin wey migkahi, “<J>Sakiyu, mahaan ka rue! Pamaneug ka su keilangan ne diya a kuntee egginguma te baley nu.</J>”<pb/>


text:
Pegkakita dutu te me etew, migbahulbul sikandan langun ne migkahi, “Etuwey, iyan din mule egpanumbalayan ka etew ne makasesale!”<pb/>


text:
Ne migsasindeg si Sakiyu wey migkahi, “Magbebaye, pammineg ka! Igbehey ku ka baad te karatuan ku diye te me etew ne egkaayu-ayu, wey ke due nalimbungan ku, eg-ulian ku sikandin te hep‑at ne lupi.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Seini ne aldawa miggingumaan te kaluwasan ka seini ne baley, su kabuhalan ka degma ni Abraham.</J>


text:
<br/><t>Ka panunggilingan te tatelu ne suluhuanen</t><br/><br/><t>(Mat. 25:14-30)</t><br/>Nataman, migpangguhuran ni Hisus te panunggilingan ka me etew ne egkalihet pad ne egpammineg kandin, su egpalinggumaan e sikandan te Hirusalim wey nangenen te me etew ne mahaan e egginguma ka Peghari te Manama.


text:
Sikan naa ka migkahi si Hisus, “<J>Due sabeka ne talahuren ne etew ne miggipanew te mariyu ne inged eyew egdawat te katenged te peghari diye te inged din, wey eg-uli ded sikandin.</J>


text:
<J>Te ware pad sikandin migligkat, impeumew rin ka sapulu ne suluhuanen din wey ka tagse sabeka impamehayan din te seleppi ne bulawan wey migkahiyan din sikandan, ‘Paanaka niyu seini te kene e pad eg-uli.’</J>


text:
<J>Piru igkeepes-epes sikandin te me etew te seeye ne inged. Seeye naa, migsuhu sikandan te egpasinundulen kandin diye te inggendiyaan din wey egpakahiyen te kene sikandan egkeupian ne eghari sikandin kandan.</J><pb/>


text:
“<J>Piru neyimu iya sikandin ne Hari, ne nataman, mig-uli ded iya sikandin wey impeumew rin e ka me suluhuanen ne impamehayan din te seleppi, eyew egkanengnengan din ke pila ka anak te seleppi din diye te kandan.</J>


text:
<J>Ka an-anayan miggendiye wey migkahi, ‘Ahalen, mig-anak te sapulu ne lupi ka seleppi ne imbehey nu keddi.’</J>


text:
<J>Ne migkahi ka Hari, ‘E, meupiya. Meupiya ka ne suluhuanen. Tenged su egkasalihan ka te dereisek de, egbehayan ku sikeykew te katenged ne egmandu te sapulu ne siyudad.’</J>


text:
<J>Migginguma degma ka igkarangeb ne suluhuanen wey migkahi, ‘Ahalen, mig-anak te lalimma ne lupi ka seleppi ne imbehey nu keddi.’</J>


text:
<J>Ne migkahi ka ahalen diye te kandin, ‘Puun due, egbehayan ku sikeykew te katenged ne egmandu te lalimma ne siyudad.’</J>


text:
<J>Migginguma degma ka igkatelu ne suluhuanen wey migkahi, ‘Ahalen, seini red ka seleppi nu ne imbehey nu keddi. Imbugsung ku seini te manggad,</J>


text:
<J>su naaldek a keykew puun su mabulut ka amana. Egkuwa ka te kene ne keykew wey eggaani ka te ware nu ibubul.’</J>


text:
<J>Ne migkahi ka ahalen diye te kandin, ‘Mareet ka ne suluhuanen! Iyan ku red iggukum keykew ke nekey ka inlalag nu. Nakanengneng ke bes te mabulut a wey migkuwa a te kene ne keddi wey miggaani a te ware ku ipamula.</J>


text:
<J>Na, mani naa te ware nu itahu diye te bangku ka seleppi ku eyew te peg-uli ku egkaangey ku red seini duma te anak kayi?’</J>


text:
<J>Ne migkahiyan din ka me etew ne nanasindeg diye, ‘Kua niyu ka seleppi due te kandin wey ibehey niyu diye te nakaseleppi te sapulu ne lupi.’</J>


text:
<J>Ne migtabak sikandin, ‘Egnangenan ku sikaniyu te seeye se due kandin, egtimulan pad. Piru seeye se ware kandin, eg-angayen minsan ka deisek ubag ne in-isip din ne kandin perem.</J>


text:
<J>Piru meyitenged te me kuntere ku ne kene egkeupian ne eghari a kandan, uyana niyu sikandan wey pangimatayi niyu kayi te tangkaan ku!’</J> ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka meupiya ne pegginguma ni Hisus diye te Hirusalim</t><br/><br/><t>(Mat. 21:1-11; Mar. 11:1-11; Huw. 12:12-19)</t><br/>Te nekeimpus e si Hisus ka migpangguhud, migpabulus sikandin migpatakereg peendiye te Hirusalim, wey miggun‑a sikandin kandan.


text:
Te egpalinggumaan e sikandan te inged ne Bitpahi wey te Bitanya ne diye te Bubungan te Ulibu, impewun-e e ni Hisus ka daruwa te me hibateen din


text:
wey migpanagtahaan din, “<J>Hendiye kew seeye te kewun‑aan ne bariyu. Te egpekeuma kew e, due egkakita niyu ne nati te asnu ne inggiket ne ware pad neunturi te minsan hentew. Hekari niyu naa seeye wey uyana niyu kayi.</J>


text:
<J>Ne emun ke due eg-inse kaniyu, ‘Mania te eggekaran niyu sika?’ kahii niyu re, ‘Ingkeilangan seini te Magbebaye!’</J> ”<pb/>


text:
Te egkalihet pad sikandan ne eggekad te nati te asnu, mig-insaan sikandan te kamuney, “Hey, mania te eggekaran niyu sika?”<pb/>


text:
Ne in-uyan dan e seeye diye te ki Hisus, wey innagpiyan dan te me kumbale dan, wey impeuntud e si Hisus.


text:
Te egpatupang e sikandin te Bubungan te Ulibu ne marani e te Hirusalim, nahale-gale ka langun ne hibateen din wey migdayan te Manama ne migmanguleyi tenged te langun ne me kein-inuwan ne nakita ran.


text:
Migkahi sikandan, “Egdayanen ka Hari ne impeendini te Magbebaye ne Manama kanta! Keupianan diye te langit wey egdayanen ka Manama!”<pb/>


text:
Due me Parisiyu ne nakasewug diye te masulug ne me etew ne migkahi, “Talagpanulu, sapari nu ka me hibateen nu!”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus diye te kandan, “<J>Egnangenan ku sikaniyu ne meyi egpeeneng-eneng sikandan, iyan e mule egbalbalukan ka me batu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsinehew ni Hisus tenged te Hirusalim</t><br/>Te egpalinggumaan e si Hisus te Hirusalim wey te nakita rin e seini, migsinehew e sikandin


text:
ne migkahi, “<J>Me matig-Hirusalim, meupiya pad perem ke nanengnengan niyud kuntee ke nekey ka egpakabehey kaniyu te keupianan! Piru, ware pad napuwasan ka isip niyu.</J>


text:
<J>Egginguma ka aldew keureme ne egbalabahan kew wey eglingutan te me kuntere niyu, wey eg-as-aseken kew nikandan te eglusud.</J>


text:
<J>Egguhusen dan ka siyudad niyu wey egguleen kew nikandan te egpangimatey. Ne warad iya minsan sabeka naan de ne batu ne egkasame diye te neunturan kayi, su ware niyu ilaa ka timpu te pegluwas perem te Manama kaniyu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggendiye ni Hisus te timplu</t><br/><br/><t>(Mat. 21:12-17; Mar. 11:15-19; Huw. 2:13-22)</t><br/>Pegginguma ran diye te Hirusalim, migseled si Hisus te timplu wey impandeldel rin ka egmanitinda


text:
wey migkahiyan sikandan, “<J>Nasulat e diye te Kasulatan, ‘Ka baley ku egngaranan te baley ne ampuanan’, piru inggimu niyud e seini ne helesanan te me takawen!</J>”<pb/>


text:
Tagse aldew migpanulu si Hisus diye te timplu. Ka me pangulu te me talagpanubad, ka me talagpanulu te Balaud te Manama, wey ka me pangulu te me etew, migpamitew te paahi te peggimatey kandin.


text:
Piru kene sikandan egpakasellat te eggimuwen dan, su ka langun ne me etew, amana ne neupian ne egpammineg te inlalag ni Hisus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggubabe meyitenged te katenged ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 21:23-27; Mar. 11:27-33)</t><br/>Sabeka ne aldew taheed te migpanulu si Hisus te me etew wey migwali te Meupiya ne Panugtulen diye te timplu, migparani kandin ka me pangulu te me talagpanubad wey ka me talagpanulu te Balaud te Manama wey ka me igbuyag te me Hudiyu


text:
wey migkahi, “Nangeni key ke nekey ka katenged nu te peggimu kayi? Hentew‑a ka migbehey keykew te katenged te peggimu kayi?”<pb/>


text:
<J>ke hendei migpuun ka katenged ni Huwan te pegpamewutismu? Diye naa te Manama wey ke diye te me etew?</J>”<pb/>


text:
Ne migpalalahey sikandan ne migkahi, “Emun ke egkahi ki, ‘Diye migpuun te Manama’, kema ke egkahiyan ki nikandin, ‘Na, mania te ware kew migpalintutuu ki Huwan?’


text:
Piru ke egkahi ki, ‘Diye migpuun te me etew’, ne egbatuwen ki te me etew su migpalintutuu iya sikandan ne prupita si Huwan.”


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Ke iling ma rue, kene ku degma egnangenan sikaniyu ke nekey ka katenged ku te peggimu kayi.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka panunggilingan meyitenged te talagtanggu te parasan</t><br/><br/><t>(Mat. 21:33-46; Mar. 12:1-12)</t><br/>Ne migpangguhuran ni Hisus ka me etew te seini ne panunggilingan: “<J>Due sabeka ne etew ne migpamula te me prutas ne egngaranan te paras wey impatanggu rin e te me talagbasuk. Ne miglapu e sikandin diye te mariyu ne inged te naluhey ne timpu.</J>


text:
<J>Te pegginguma te timpu te pegpamupu te me behas, migsuhu sikandin te sabeka ne uripen din eyew egpakuen te baad din te prutas diye te me talagtanggu. Piru inlelampesan te me talangtanggu ka uripen wey impeuli dan ne ware inuyanan.</J>


text:
<J>Ne migsuhu e man‑e ka kamuney te lein ne uripen, piru inlelampesan ded te me talagtanggu wey impeyilawan dan, wey impeuli ne ware inuyanan.</J>


text:
<J>Ne migsuhu man‑e sikandin te igkatelu ne uripen din. Inggumian ka uripen wey inggehanuy diye te lihawangan te parasan.</J>


text:
<J>Migkahi e ka kamuney te parasan, ‘Nekey buwad ka eggimuwen ku? E uya, igpeendiye ku ka pinalangge ku ne anak ne lukes, su kema ke egtahuren dan sikandin.’</J>


text:
<J>Piru te pegkakita te me talagtanggu te anak din, migpalalahey e sikandan, ‘Sikan e ka anak te kamuney te parasan ne iyan egpakakamuney kayi. Eggimatayan ta sikandin eyew sikante e ka egpakakamuney kayi.’</J>


text:
<J>Ne inggehanuy ran e sikandin diye te lihawangan te parasan wey inggimatayan dan e.</J>”<pb/>Mig-inse si Hisus, “Nekey naa ka eggimuwen te kamuney te parasan diye te me talagtanggu?


text:
<J>Eggendiyaan din ka me talagtanggu wey egpangimatayan din sikandan, wey egpasubalan din ka parasan te duma.</J>”<pb/>Te pegkarineg dutu te me etew, migkahi sikandan, “Suwang-suwang!”<pb/>


text:
Piru migtengtengan ni Hisus sikandan wey migkahi, “<J>Nekey naa ka kaluwasan te seini ne insulat:</J><pb/><J>‘Ka batu ne insamsamilian te me talagbebaley,</J><pb/><J>nasi neyimu ne batu ne pabunsuran.’</J><pb/>


text:
<J>Ka langun ne egkeulug ne egdeeg te seeye ne batu, egkallepuan, piru ka egkeuluhan te seeye ne batu, egkallupet iya.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka inse meyitenged te pegbayad te buhis</t><br/><br/><t>(Mat. 22:15-22; Mar. 12:13-17)</t><br/>Te seeye ne timpu, egdakepen e perem si Hisus te me talagpanulu te Balaud te Manama wey te me pangulu te me talagpanubad, su nasabut dan ne sikandan ka innisuhat din te panunggilingan. Piru naaldek sikandan te me etew.


text:
Seeye naa, migtantanuran naan de sikandin wey impeendiyaan te me etew ne egpeiipaten. Egpeuubaten sikandan ne meupiya se tuyu dan wey egpepammitawen te seyyup te impanlalag din, su eyew igkasumbung dan sikandin diye te gubirnadur wey egpewukuman.


text:
Ne mig-inse ki Hisus seeye se me talag-iipat, “Talagpanulu, nakanengneng key ne malehet ka ingkahi nu wey impanulu. Nakanengneng key ne ware impalapihan nu, ke kene, impanulu nu ka kamalehetan meyitenged te igkeupii te Manama te me etew.


text:
Na, nangeni key ke supak naa te Balaud ta ka pegbayad te buhis diye ki Sisar ne Impiradur, wey se kene?”<pb/>


text:
Migtabak sikandan, “Ki Sisar ne Impiradur.”<pb/>Ne migkahi si Hisus, “<J>Ke iling due, ibehey niyu diye te Impiradur ka kandin, wey ibehey niyu degma diye te Manama ka kandin.</J>”<pb/>


text:
Ne ware iya sikandan nakasahilut kandin diye te tangkaan te me etew. Ne migpeeneng-eneng naan de sikandan, su neinu-inu sikandan te tabak ni Hisus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka inse meyitenged te pegkeuyag</t><br/><br/><t>(Mat. 22:23-33; Mar. 12:18-27)</t><br/>Ne due me etew ne me Sadusiyu ne migparani ki Hisus. Sikandan ka migkahi ne kenad egkeuyag ka me minatey. Ne mig-insaan dan si Hisus,


text:
wey migpatey red degma ne ware nakaanak. Ne iling ded ka natamanan te igkatelu ne lukes. Naamin ka pitu ne taltalaari ne ware nakaanak.


text:
<J>piru seeye se in-isip te Manama ne likes ne eg-uyahen wey eg-uyanen diye te langit, kenad e egmaas-asaweey sikandan.</J>


text:
<J>Kenad sikandan egpatey su egpekeiling e sikandan te me panalihan te Manama. Me anak e sikandan te Manama su in-uyag e sikandan.</J>


text:
<J>Na, meyitenged te pegkeuyag te me minatey, minsan si Muwisis migpamalehet kayi. Migsulat sikandin meyitenged te nalegleg ne sapinit ke hendei migkahi ka Magbebaye ne Manama ne sikandin ‘ka Manama ni Abraham, ka Manama ni Isaak, wey ka Manama ni Hakub.’</J>


text:
<J>Iyan igpasabut kayi ne kene ne Manama sikandin te me minatey, ke kene, Manama te neneuyag. Su ka langun ne etew manekal red diye te kandin ne isip.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka inse meyitenged te Kristu</t><br/><br/><t>(Mat. 22:41-46; Mar. 12:35-37)</t><br/>Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Mania te migkahi sikandan ne ka Kristu kabuhalan kun ni Dabid?</J>


text:
<J>Su minsan si Dabid, migsulat sikandin diye te Libru te me Salmu,</J><pb/><J>‘Ka Manama migkahi diye te Magbebaye ku:</J><pb/><J>Pinnuu ka kayi te igkakawanan</J><n>Sumale te tuluuwen te me Hudiyu, ka talahuren de ne etew ka egpakapinnuu diye te igkakawanan te mabantug ne etew.</n> <J>ku,</J><pb/>


text:
<J>Purisu ke ingngaranan ni Dabid ka Kristu ne ‘Magbebaye’, egmenuwen naa te Kristu ne egkeyimu ne kabuhalan ni Dabid?</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka paney-paney ni Hisus meyitenged te me talagpanulu wey te me Parisiyu</t><br/><br/><t>(Mat. 23:1-36; Mar. 12:38-40)</t><br/>Taheed te migpammineg ka langun ne etew ki Hisus, migkahiyan din ka me hibateen din,


text:
“<J>Bantey kew te me talagpanulu te Balaud te Manama, su egkeupian sikandan ne egleug-leug ne egkukumbale te mallayat. Ne egkeupian sikandan ne egtahuren te me etew diye te me palingkiyan wey eg-alam te me mateles ne pinnuuwan diye te me simbaan te me Hudiyu wey te pinnuuwan te me talahuren diye te sahakeenan.</J>


text:
<br/><t>Ka imbehey te balu diye te Manama</t><br/><br/><t>(Mar. 12:41-44)</t><br/>Taheed te egpipitew si Hisus, nakita rin ka me meyaman ne mig-ulug te me seleppi dan diye te tahuanan diye te timplu.


text:
Ne migkahi si Hisus, “<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: sika se balu ne egkaayu-ayu, subla pad ne dakel ka in-ulug din du te langun ne mig-ulug.</J>


text:
<J>Su ka duma migbehey te subla naan de te seleppi dan, piru ka balu ne egkaayu-ayu, imbehey rin ka langun diye te kandin.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegtagne ni Hisus te pegkahuhus te timplu</t><br/><br/><t>(Mat. 24:1-2; Mar. 13:1-2)</t><br/>Due me etew diye ne migpalalahey meyitenged te timplu ke mamenu keupiya ne egtengtengan ne migdayan-dayanan te mateles ne me batu wey me kasangkapan ne indasag te me etew diye te Manama. Ne migkahi si Hisus,


text:
“<J>Egginguma ka timpu keureme ne seini se langun ne nakita niyu, ware minsan sabeka ne batu ne egkasame diye te neunturan din, egkahebe iya ka langun.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me samuk wey me kalasayan</t><br/><br/><t>(Mat. 24:3-14; Mar. 13:3-13)</t><br/>Ne mig-inse sikandan, “Talagpanulu, ken‑u seini egkeyitabu? Nekey‑a ka palinneu ke mahaan e seini egkeyitabu?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Bantey kew ne kene kew egkeuyan te kene ne malehet ne talagpanulu su masulug ka eggendini ne egpeila ne sikandan kun ka Kristu, wey egkahi ne miggingume e ka timpu. Piru kene kew ikul kandan.</J>


text:
<J>Kene kew kaaldek ke egpakarineg kew te egmahiggireey wey egkengasamuk, su keilangan ne egkeyitabu pad sika hun‑a, piru ware sika migpasabut ne mahaan e ka katammanan te inged.</J>”<pb/>


text:
Migpabulus sikandin ne migkahi diye te kandan, “<J>Egpakigkuntere ka sabeka ne nasud te lein ne nasud wey egpakigkuntere ka sabeka ne tribu te lein ne tribu.</J>


text:
<J>Egginguma ka mangune-kune ne me linug, bitil, wey me dalu ne kene egkabawian diye te minsan hendei ne inged. Ne due man‑e makaalat-halat wey kein-inuwan ne me palinneu puun diye te langit.</J><pb/>


text:
“<J>Piru te kene pad egkeyitabu sika, egpandakepen kew, egbaybayaran, egprisuwen, wey eg-uyanen kew diye te simbaan te me Hudiyu eyew eggukuman. Ne egpaatubangen kew diye te me Hari wey te me gubirnadur tenged keddiey.</J>


text:
<J>Sikan naa, tapey niyud sabekaa ka suman-suman niyu ne kene egkalaggew ke egmenuwen niyu te egpanabak,</J>


text:
<J>su egpanuluen ku sikaniyu te iglalag niyu wey egbehayan kew te kaalam eyew kene egpakatabak wey ke egpakaapul ka me kuntere niyu.</J>


text:
<J>Igsumbung kew minsan te me amey wey iney niyu, wey te me hari wey me kakey niyu, wey te me suled wey me alukuy niyu. Ne ka duma kaniyu, eggimatayan dan iya.</J>


text:
<br/><t>Ka pegtane ni Hisus te pegkahuhus te Hirusalim</t><br/><br/><t>(Mat. 24:15-21; Mar. 13:14-19)</t><br/>“<J>Ke egkakita niyu ka Hirusalim ne eglikesan te me sundalu, egkanengnengan niyu ne egdereetan e seini te kene egkaluhey.</J>


text:
<J>Ne seeye se me etew ne diye te Hudiya, keilangan ne eg-aput diye te me bubungan, wey seeye se diye te siyudad keilangan ne eg-awe diye. Ne seeye se diye te me unayan, keilangan ne kene eggendiye te siyudad</J>


text:
<J>su seeye ne me timpu igpaneem-neem te Manama ka langet din eyew egkatuman ka langun ne nasulat diye te Kasulatan.</J>


text:
<J>Mekeyid‑u-hid‑u te seeye ne me timpu ka egkengaberes wey ka egmasusu pad te me anak dan. Su eggingume e ka masumpit ne peg-antus te seini ne inged wey egkaneem-neem te seini ne keet-etawan ka langet te Manama.</J>


text:
<J>Egpangimatayan sikandan pinaahi te kampilan, wey egpanguripenen sikandan diye te langun ne inged. Ne seini se Hirusalim, eg-ahawen te kene ne me Hudiyu wey egmanduan dan taman te egkapenge e ka ingkerew te Manama kandan.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegginguma te Anak te Etew</t><br/><br/><t>(Mat. 24:29-31; Mar. 13:24-27)</t><br/>“<J>Due keureme me palinneu diye te aldew, bulan wey me bituen. Ne ka me etew te langun ne nasud, egkabantalan wey egkabenga-benga te lehes te dakel ne me bunlud te dahat.</J>


text:
<J>Egkengalepu ka me etew te kaaldek dan ka egkapanseb ke nekey ka egkeyitabu kayi te ampew te tane. Su egkawelwel ka me tahu diye te langit.</J>


text:
<J>Ne egkataman, egkakita ran e ka Anak te Etew ne eglepew diye te gapun duma te geem din wey dakel ne katelesan.</J>


text:
<J>Ke egbunsud e seini egkeyitabu, nekal-nekal kew wey leng‑ag kew su mahaan e ka kaluwasan niyu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka katahaan puun te kayu ne iggira</t><br/><br/><t>(Mat. 24:32-35; Mar. 13:28-31)</t><br/>Ne migpangguhuran sikandan ni Hisus te seini ne panunggilingan, “<J>Na, pitawa niyu ka kayu ne iggira wey ka duma ne me kayu.</J>


text:
<J>Iling naan ded degma due, emun egkakita niyud ne egkeyitabu e seini, egkatahaan niyud ne mahaan e ka Peghari te Manama.</J><pb/>


text:
“<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: egkatuman e sika langun te kene pad egkengammatey ka me etew te kuntee ne timpu.</J>


text:
<br/><t>Keilangan ne egtanud-tanud</t><br/>“<J>Sikan naa, tanud-tanud kew ne kene egparuyun-duyun te egkasublaan ne pegdees wey pegpewubug-hubug, wey te pegkalaggew meyitenged te peg-ugpe niyu, su kema ke egkatigkew kew te seeye ne aldew wey egpekeiling kew te nabaled.</J>


text:
<J>Purisu tanud-tanud kew layun wey ampu kew eyew egmanekal kew ne egpanaliya te langun ne egkeyitabu, wey eyew egpakaatubang kew te Anak te Etew.</J>”<pb/>


text:
Tagse aldew, egpanulu si Hisus diye te timplu, piru te pegkamarusilem eg-awe sikandin wey diye eggirehe te Bubungan te Ulibu.


text:
<br/><t>Ka planu te peggimatey ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 26:1-5; Mar. 14:1-2; Huw. 11:45-53)</t><br/>Te seeye ne timpu, mahaan e ka Sahakeen te Paan ne Ware Patulin ne migngaranan man‑e te Sahakeen te Peglihad te Panalihan.


text:
Ne ka me pangulu te me talagpanubad wey ka me talagpanulu te Balaud te Manama, migpamitew sikandan te paahi ke egmenuwen ne egkeyimatayan dan si Hisus, su naaldek sikandan te me etew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakigsabut ni Hudas te peg-akal ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 26:14-16; Mar. 14:10-11)</t><br/>Nataman, migserepan ni Meibulan si Hudas ne egngaranan ki Iskaryuti ne sabeka te sapulu wey daruwa (12) ne hibateen ni Hisus.


text:
Ne miggipanew sikandin wey migpakigkita te pangulu te me talagpanubad wey te me pangulu te talagbantey te timplu. Migpasabutey sikandan ke egmenuwen din te pegbehey ki Hisus diye te kandan.


text:
Ne mig-uyun si Hudas wey migpamuhawang ne egpasayuwan din eg-akali si Hisus ke ware ka masulug ne me etew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-andam te me hibateen ni Hisus te iglabung</t><br/><br/><t>(Mat. 26:17-25; Mar. 14:12-21; Huw. 13:21-30)</t><br/>Ne miggingume e ka aldew te Sahakeen te Paan ne Ware Patulin ne iyan pegpanubad te nati te karniru eyew egkeenen te Sahakeen.


text:
Ne migkahiyan ni Hisus si Pidru wey si Huwan, “<J>Hipanew kew wey andama niyu ka iglabung ta te Peglihad te Panalihan.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan din sikandan, “<J>Pammineg kew. Te egginguma kew e diye te siyudad, due etew ne egkasinug-ung niyu ne egtiang te banga ka migpanakeru. Sinundula niyu naa sikandin wey lasud kew diye te baley ne eglasuran din,</J>


text:
<J>wey kahii niyu ka mahinged, ‘Eg-inse ka talagpanulu keykew: Hendei ka sinabeng ne egkeenan ku duma te me hibateen ku te Peglihad te Panalihan?’</J>


text:
<J>Ne igpakita rin kaniyu ka maluag ne sinabeng diye te dibabew ne kumplitu te me kasangkapan, wey dutun kew naa andam te iglabung ta.</J>”


text:
Nataman, miggipanew ka daruwa wey nakita ran ka langun ne sumale te inlalag ni Hisus kandan. Seeye naa, in-andam dan e ka egkeenen para te Sahakeen te Peglihad te Panalihan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka iglabung te Magbebaye</t><br/><br/><t>(Mat. 26:26-30; Mar. 14:22-26; 1 Kur. 11:23-25)</t><br/>Ne hengkayi te tinglabung e, migpinnuu si Hisus duma te me apustulis din eyew egkeen e.


text:
Ne migkahiyan din sikandan, “<J>Amana ad iya egkeupian ne eglagpu kaniyu egsahakeen te Peglihad te Panalihan te kene e pad eg-antus!</J>


text:
<J>Su egnangenan ku sikaniyu te kena ad eg-abey egkeen kayi taman te egkatuman e ka malehet ne kaluwasan te seini ne Sahakeen diye te Migharian te Manama.</J>”<pb/>


text:
Ne migkuwa si Hisus te senge-ubab ne binu wey impasalamatan din ka Manama, wey migkahi diye te me hibateen din, “<J>Kua niyu seini wey pasamsameey kew.</J>


text:
<J>Su egnangenan ku sikaniyu ne ligkat kuntee kena ad e eg-abey eg-inum te seini ne inumen ne egpuun te paras taman te eggingume e ka Peghari te Manama.</J>”<pb/>


text:
Ne migkuwa sikandin te paan wey impasalamatan din ka Manama, wey impanepik-tepik din seini wey impamehey rin diye te me hibateen din te migkahi, “<J>Seini ka lawa ku ne imbehey kaniyu. Himuwa niyu seini eyew te pegsuman-suman keddiey.</J>”


text:
Pegkapenga dutu, migkuwe e man‑e sikandin te ubab wey migkahi, “<J>Seini se senge-ubab ne inumen, iyan ka langesa ku ne igpatihis para kaniyu wey iyan egpamalehet te iyam ne kasabutan te Manama diye te keet-etawan din.</J><pb/>


text:
<J>Egpatey ka Anak te Etew sumale te intahahaan iya kandin, piru mekeyid‑u-hid‑u ka etew ne eg-akal kandin!</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpaap-apuley te me hibateen ni Hisus</t><br/>Ne migpaap-apuley ka me hibateen ni Hisus ke hentew dapit kandan ka labew.


text:
Sikan naa, migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Ka me Hari te kene ne Hudiyu, impeuteng dan iya ka geem dan diye te me sakup dan, wey egkeupian sikandan se me pangulu ne egngaranan te ‘egsandihan te me etew.’</J>


text:
<J>Piru kene niyu sika himuwa. Ka minsan hentew kaniyu ne iyan mabantug, keilangan ne eg-iling te kinaariyan, wey ka pangulu keilangan ne egpeyimu ne suluhuanen.</J>


text:
<J>Hentew ma ka labew, seeye se migsendaran wey ke seeye migsendad? Seeye iya se insendaran. Piru seini a kuntee duma kaniyu ne migtanggu kaniyu.</J><pb/>


text:
<J>Sikan naa, eggimuwen ku degma diye te kaniyu ka inggimu te Amey ku kayi te keddi. Egbehayan ku sikaniyu te katenged te peghari,</J>


text:
<J>eyew egpakalagpu kew egkeen wey eg-inum diye te keddi ne lamisa diye te egharian ku. Ne eyew egpakapinnuu kew man‑e diye te me trunu eyew te peggukum te me kabuhalan te sapulu wey daruwa (12) ne anak ni Israil.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegtagne ni Hisus ne igpahunware din ni Pidru</t><br/><br/><t>(Mat. 26:31-35; Mar. 14:27-31; Huw. 13:36-38)</t><br/>Ne migkahiyan ni Hisus si Simun, “<J>He Simun, pammineg ka! Bantey ka su migtuhutan si Meibulan te peggeram kaniyu langun ne iling te etew ne egpalayap te trigu.</J>


text:
<J>Piru mig-ampuan ku sikeykew Simun, eyew kene egkaawe ka pegpalintutuu nu. Ne emun ke eglibed kad man‑e egpalintutuu keddiey, keilangan ne eggeheten nu ka pegpalintutuu te me suled nu.</J>”<pb/>


text:
Migtabak si Pidru, “Magbebaye, andam ad e ne eg-unung keykew minsan egprisuwen wey eggimatayan.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Egnangenan ku sikeykew Pidru, te kene pad eg-ukale ka manuk kuntee ne marusilem, katatelu ad nikeykew igpahunware.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Sening, puntil wey kampilan</t><br/>Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Nakulangan kew naa te impeendiye ku sikaniyu dengan ne ware in-uyan ne me sening, puntil, wey sandal?</J>”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Ware.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Hisus, “<J>Piru kuntee, seeye se due sening wey puntil, keilangan ne eg-uyanen din. Seeye se ware kampilan, keilangan ne igbelegye din ka binekad din wey egbeli te kampilan.</J>


text:
<J>Su egnangenan ku sikaniyu ne keilangan ne egkatuman ka diye te Kasulatan meyitenged keddiey ne eggenendue, ‘In-isip sikandin ne sabeka ne mareet ne etew.’ Ne kuntee, egkatuman en iya ka nasulat meyitenged keddiey.</J>”<pb/>


text:
Migkahi ka me hibateen din, “Tew ka, Magbebaye. Duen e daruwa ne kampilan kayi.”<pb/>Ne migtabak si Hisus, “<J>Eleg e sika!</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu ni Hisus diye te Gitsimani</t><br/><br/><t>(Mat. 26:36-46; Mar. 14:32-42)</t><br/>Ne mig-awe e si Hisus wey miggendiyad te Bubungan te Ulibu iling te nabatasan din. Ne migduma kandin ka me hibateen din.


text:
Ne migpariyu sikandin kandan te eleg de ne egkeumaan te egdegpak, wey migpanimbuel sikandin eyew eg-ampu.


text:
Ne migkahi sikandin, “<J>Ame, ke egtuhut ka, kene nud ipabulus ka igpaantus</J><n>Te Grigu: ubab.</n> <J>nu keddi, piru kene ne iyan egkatuman ka keddiey ne pegbuut, ke kene, ka keykew ne pegbuut.</J>”


text:
[Ne due panalihan te Manama ne egpuun diye te langit ne miglepew eyew te pegbehey kandin te kanekal.


text:
Ne puun su amana ne masakit ka geyinawa rin, nanasnasian pad iya ne migmapahetpet ka peg-ampu din, wey miglimusengan sikandin iling te langesa ne migtihis diye te tane.]<n>Due tapey ne me sinulat ne ware miglagkes te birsikulu 43 wey 44, sikan naa ka kene buwa perem keilangan ne iglagkes seini kayi.</n><pb/>


text:
Te nakapenge e sikandin ka mig-ampu, miglibed e sikandin diye te me hibateen din wey neumaan din sikandan ne nenewulep e su migmahuye puun te subla ne peglungku.


text:
Ne ingkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Mania te miglipereng kew? Enew kew wey ampu kew eyew kene kew egkatintal.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdakep ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 26:47-56; Mar. 14:43-50; Huw. 18:3-11)</t><br/>Te sasangan pad ne eglalag si Hisus, nangingume e ka masulug ne me etew ne induma ni Hudas ne sabeka te sapulu wey daruwa (12) ne hibateen din. Miggun‑a sikandin kandan wey migparani ki Hisus eyew eggarek kandin.


text:
Te pegkakita te me duma ni Hisus ne egsahap e sikandin, migkahi sikandan, “Magbebaye, igpanibas ney naan e seini se me kampilan ney?”


text:
Ne due sabeka kandan dutu ne intibbas din ka uripen te Labew ne Talagpanubad, wey natamped ka igkakawanan ne talinga te uripen.<pb/>


text:
Piru migkahi si Hisus, “<J>Eleg e sika!</J>” Ne insamsam ni Hisus ka talinga te uripen wey neulian e.<pb/>


text:
Nataman, migkahiyan ni Hisus ka me pangulu te me talagpanubad, ka me pangulu te talagbantey te timplu, wey ka me igbuyag te me Hudiyu ne migduma te pegdakep kandin, “<J>Takawen a? Mania te nanguyan kew te me kampilan wey me lampes ka egdakep keddiey?</J>


text:
<J>Tagse aldew duma a kaniyu diye te timplu, ne wara a nikaniyu derakepa. Piru seinid iya ka timpu ne imbehey kaniyu, ka timpu ne due katenged ni Meibulan.</J>”<n>Te Grigu: marusilem.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpahunware ni Pidru meyitenged ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 26:57-58,69-75; Mar. 14:53-54,66-72; Huw. 18:12-18,25-27)</t><br/>Ne indakep dan si Hisus wey in-uyan dan diye te baley te Labew ne Talagpanubad. Ne migsundul degma si Pidru ne migpadpariyu de.


text:
Ne migtetemeg ka me etew diye te taliware te lama wey naminnuu sikandan ka egginarang. Ne migdugpu degma si Pidru kandan wey migpinnuu.


text:
Due suluhuanen ne malitan ne nakakita ki Pidru te migpinnuu diye te lenged te hapuy. Migmemetmetan din si Pidru wey migkahi, “Sika ne etew, duma degma nikandin!”<pb/>


text:
Te ware naluhey, duen e man‑e lukes ne nakakita kandin wey migkahi, “Hey, duma ka iya degma nikandan!” Piru migtabak si Pidru, “Usi, kena a ne duma nikandan!”<pb/>


text:
Me sabeka ne uras ka miglihad, duen e man‑e lein ne lukes ne migkahi, “Malehet iya ne duma rin ka seini ne etew su matig-Galiliya ma degma sikandin!”<pb/>


text:
Piru migtabak si Pidru, “Ti! Wara a nakanengneng te impanlalag nu!”<pb/>Te sasangan pad sikandin ne eglalag, due-rue ne mig-ukale ka manuk.


text:
Miglilingey ka Magbebaye wey migtengteng diye te ki Pidru, wey nasuman-suman din ke nekey ka inlalag te Magbebaye kandin, “<J>Te kene pad eg-ukale ka manuk kuntee ne marusilem, katatelu ad nikeykew igpahunware.</J>”


text:
<br/><t>Ka pegbayad-bayad ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 26:67-68; Mar. 14:65)</t><br/>Ne imbaley-baley wey inlampesan si Hisus te me etew ne migbantey kandin.


text:
<br/><t>Ka peg-inse-inse ki Hisus te me pangulu te me Hudiyu</t><br/><br/><t>(Mat. 26:59-66; Mar. 14:55-64; Huw. 18:19-24)</t><br/>Te pegkapawe e, miglibulung ka me igbuyag te me Hudiyu ne iyan ka me pangulu te me talagpanubad, wey me talagpanulu te Balaud te Manama. Ne in-uyan dan e si Hisus diye te tangkaan dan.


text:
Ne migkahi sikandan, “Nangeni key ke sikeykew naa ka Kristu.”<pb/>Ne migtabak si Hisus, “<J>Ke egnangenan ku sikaniyu, kene kew egpalintutuu keddiey,</J>


text:
<J>Piru puun kuntee, ka Anak te Etew egpinnuu diye te igkakawanan</J><n>Sumale te tuluuwen te me Hudiyu, ka talahuren de ne etew ka egpakapinnuu diye te igkakawanan te mabantug ne etew.</n> <J>te maresen ne Manama.</J>”<pb/>


text:
Ne mig-inse sikandan langun, “Sikeykew naa iya ka Anak te Manama?”<pb/>Ne migtabak sikandin, “<J>Malehet iya ka ingkahi niyu.</J>”<pb/>


text:
Ne dutu migkahi sikandan, “Mania te egkeilangan ki pad ne egkuwa te egpamalehet? Sikante en iya ka nakarineg te inlalag din.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-uyan ki Hisus diye te ki Pilatu</t><br/><br/><t>(Mat. 27:1-2,11-14; Mar. 15:1-5; Huw. 18:28-38)</t><br/>Nataman, migsasindeg sikandan langun wey in-uyan dan si Hisus diye te tangkaan ni Pilatu


text:
wey insumbung dan sikandin. Ne migkahi sikandan, “Nasapenan ney seini ne etew ne inlaag din ka me etew wey mignangenan din sikandan ne kene egpabayaren te buhis diye te Impiradur. Migkahi rin pad man‑e te sikandin kun ka Kristu, ka sabeka ne Hari.”<pb/>


text:
Nataman, migkahiyan ni Pilatu seeye se me pangulu te me talagpanubad wey ka masulug ne etew, “Ware nakita ku ne sale te seini ne etew.”<pb/>


text:
Piru migpanaman-taman sikandan mig-apul ne migkahi, “Sikandin ka puunan te samuk te me etew diye te intiru ne Hudiya tenged te kandin ne pegpanulu. Diye sikandin migbunsud te Galiliya taman te miggingume e kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegtangke ni Hisus ki Hirudis</t><br/>Te pegkarineg dutu ni Pilatu, mig-inse sikandin ke matig-Galiliya naa si Hisus.


text:
Te natahaan din e ne diye migligkat si Hisus te inged ne immanduan ni Hirudis, impeendiye din e sikandin ki Hirudis, su diye degma si Hirudis te Hirusalim te seeye ne timpu.


text:
Ne nahale amana si Hirudis te nakita rin si Hisus su nakarineg ma sikandin meyitenged kandin, wey naluhey e ne eg-iman-iman ne egpakakita te kein-inuwan ne eggimuwen ni Hisus.


text:
Nanasindeg degma diye ka me pangulu te me talagpanubad wey ka me talagpanulu te Balaud te Manama wey egbebayungan dan patamtami si Hisus.


text:
Ne indeeg-deeg sikandin wey imbaley-baley ni Hirudis duma te me sundalu rin. Insaluuban dan sikandin te mateles ne kumbale wey impalibed dan diye te ki Pilatu.


text:
<br/><t>Ka peg-uyun ki Hisus ne eggimatayan</t><br/><br/><t>(Mat. 27:15-26; Mar. 15:6-15; Huw. 18:39-19:16)</t><br/>Nataman, impeumew ni Pilatu ka me pangulu te me talagpanubad, ka me igbuyag te me Hudiyu, wey ka me etew,


text:
ne inlalahan din sikandan, “In-uyan niyu seini ne etew kayi te keddiey wey migkahi kew ne inlaag din ka me etew. Ne in-insaan ku sikandin diye te tangkaan niyu piru ware nakita ku ne mareet ne neyimu rin sumale te insumbung niyu keddiey.


text:
Ne minsan si Hirudis, ware nakita rin ne sale te seini ne etew, wey impalibed din e kayi te kanta. Ne ware iya neyimu rin ne mareet ne eleg ne eglegparan te kamatayen.


text:
Ne igkatatelu e ni Pilatu te egkahi kandan, “Mania, nekey bes ka neyimu rin ne mareet? Ware sale ne nakita ku ne eleg sikandin eglegparan te kamatayen. Egpalampesan ku re sikandin wey egpalekaan e.”<pb/>


text:
Piru migpabulus sikandan ne migpanguleyi ne migkahi, “Ilansang nu sikandin te krus!” Ne iyan tamani se nahambaan sikandin te me etew.


text:
wey impalekaan din e ka imbuyu dan ne naprisu tenged su migribildi te gubirnu wey nakapatey te etew. Piru imbehey rin mule si Hisus diye te kandan eyew egkeyimu ran kandin ka langun ne igkeupii ran.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglansang ki Hisus te krus</t><br/><br/><t>(Mat. 27:32-44; Mar. 15:21-32; Huw. 19:17-27)</t><br/>Te in-uyan dan e si Hisus, due nasinug-ung dan ne matig-Sirini ne egngaranan ki Simun ne diye egpuun te sityu wey eggendiye te siyudad. Indakep dan sikandin wey impatiang te krus ne impasinundul ran ki Hisus.<pb/>


text:
Masulug amana ne etew ka migsinundul ki Hisus wey due me malitan ne migpandalawit wey migpalumbibigtew tenged kandin.


text:
Nataman, miglilingey si Hisus diye te me malitan ne migkahi, “<J>Sikaniyu se matig-Hirusalim ne me malitan, kena a nikaniyu sinehawi. Iyan niyu sinehawi ka pegkeetew niyu wey ka me anak niyu.</J>


text:
<J>Su egginguma ka aldew ne egkahi ka me etew, ‘Keupianan te seeye se me malitan ne ware mig-anak wey ware migpangalalin wey ware impasusu ne bate!’</J>


text:
<J>Te sika ne timpu egkahi ka me etew diye te me bubungan, ‘Kengalunew kew kayi te kanami!’ wey egkahi degma diye te me labuntud, ‘Bunbuni key!’</J>


text:
<J>Emun ke inggimu ran seini diye te etew ne ware sale, wey naan pa iya kene ne subla ne mareet ka eggimuwen dan diye te due sale.</J>”<n>Te Grigu: Ke inggimu ran seini diye te meyilew ne kayu, nekey naa ka egtamanan ke nahangu e seini?</n><pb/>


text:
Te nekeume e sikandan diye te inged ne egngaranan te Angkal, inlansang dan e si Hisus wey ka mareet ne me etew, ka sabeka diye te igkakawanan din wey ka sabeka diye te igkahibang din.


text:
Ne migkahi si Hisus, “<J>Ame, pasayluwa nu sikandan su ware dan nakanengneng ke nekey ka eggimuwen dan.</J>”<pb/>Nataman, migpintut-pintut sikandan ke hentew kandan ka egpakakamuney te me kumbale ni Hisus.


text:
Nanasindeg ka me etew ne migtengteng, taheed te migdali-di ki Hisus ka me igbuyag te me Hudiyu ne migkahi, “Inluwas din ka duma, igpaluwas degma kandin ka pegkeetew rin ke malehet ne sikandin ka Kristu ne in-alam te Manama!”<pb/>


text:
Migdali-dian man‑e sikandin te me sundalu, wey migparani sikandan wey intaruwayan sikandin te maperes ne binu.


text:
Ka sabeka ne mareet ne etew ne inlansang duma ki Hisus, migbaley-baley degma kandin ne migkahi, “Sikeykew ma iya ka Kristu? Luwasa nu ka pegkeetew nu wey ilagkes key!”<pb/>


text:
Piru insaparan sikandin te duma rin ne migkahi, “Ware ke naa naaldek te Manama? Nekeg-iling de ka legpad ta,


text:
piru sikanta se daruwa, likes ki iya ne eglegparan tenged te hinimuwan ta. Piru sikandin, ware mule mareet ne neyimu rin.”


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Egnangenan ku sikeykew te malehet: kuntee ne aldew duma ki diye te ugpaan te Manama.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkapatey ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 27:45-56; Mar. 15:33-4; Huw. 19:28-30)</t><br/>Ne hengkayi te meudtu e, mig-engked ka aldew ne miglayag wey migmarusilem ka intiru ne nasud taman te alas tris te maapun;<n>Te Grigu: ka meudtu, igkeem‑em ne uras; alas tris te maapun, igkasiyam ne uras.</n>


text:
Ne migpanguleyi si Hisus te meemen ne migkahi, “<J>Ame. Igbehey ku diye te keykew ne me belad ka panisingan ku!</J>” Nataman sikandin se miglalag, nabigtawan e.<pb/>


text:
Te pegkakita te kepitan te me sundalu te neyitabu, indayan din ka Manama te migkahi, “Malehet iya ne matareng seini ne etew!”<pb/>


text:
Ne ka langun ne etew ne miglibulung ne egpamipitew, nakakita te neyitabu wey nanguli sikandan ne migmandabi te me kumeng dan tenged te pegkalaggew ran.


text:
Ka langun ne nekeila ki Hisus duma te me malitan ne migsinundul kandin puun te Galiliya, diye de sikandan migsasindeg te madmariyu ne migtengteng te neyitabu ki Hisus.<pb/>


text:
Ne in-angey rin ka lawa ni Hisus diye te krus wey imbukusan din te hinabel wey intahu din diye te inlungahan ne dalama ne ware pad nasabali.


text:
Ka me malitan ne migsinundul ki Hisus ligkat te Galiliya, migduma ki Husi wey nakita ran ka insabalan wey ke immenu te egtahu ka lawa ni Hisus.


text:
Nataman, mig-uli e sikandan wey in-andam dan e ka me peemut wey ka lana ne igbaluhu te lawa ni Hisus.<pb/>Seeye ne aldawa, Aldew te Peggimeley sumale te Balaud te me Hudiyu wey miggimeley e sikandan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkeuyag ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 28:1-10; Mar. 16:1-8; Huw. 20:1-10)</t><br/>Te maselem-selem te aldew te Duminggu, miggendiye ka me malitan te inlungahan ne dalama ne insabalan ki Hisus. Mig-uyan sikandan te peemut ne in-andam dan para te minatey.


text:
wey amana sikandan ne nalibeg. Ne dutu, due daruwa ne lukes ne miglepew ne nangukumbale te masil‑ew wey diye migsasindeg te lenged dan.


text:
Nenaaldek ka me malitan wey nangunduk naan de. Ne migkahi ka daruwa ne lukes, “Mania te kayi niyu egpamitawa te inged te me minatey ka neuyag e?


text:
Warad sikandin kayi su neuyag din e. Sumsumana niyu ka inlalag din kaniyu te diye pad sikandin te Galiliya ne miggenendue,


text:
‘Keilangan ne igbehey ka Anak te Etew diye te me makasesale wey iglansang te krus, piru egkeuyag ded sikandin te igkatelu ne aldew.’ ”<pb/>


text:
Ne nanguli e sikandan wey impangguhuran dan e te langun ka sapulu wey sabeka (11) ne hibateen ni Hisus wey ka me duma ran.


text:
Ka me malitan ne migpangguhud te me apustulis iyan ensi Mariya Magdalina, si Huwana, si Mariya ne iney ni Santiyagu, wey ka me malitan ne duma ran.


text:
Piru kahiyen te me hibateen ne ware karuan te guhuren dan, sikan naa ka ware sikandan migpalintutuu.


text:
Piru migsasindeg si Pidru wey migpallahuy peendiye te insabalan ki Hisus. Migpepeku sikandin eyew egseilang diye te seled, wey iyan din naan de nakita ka hinabel ne imbukus te minatey. Nataman, mig-uli sikandin ne neinu-inu meyitenged te neyitabu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakita ni Hisus te me etew ne egpeendiye te Immaus</t><br/><br/><t>(Mar. 16:12-13)</t><br/>Te seeye ded ne aldew, due daruwa ne etew ne miggipanew peendiye te Immaus ne me sapulu wey sabeka (11) ne kilumitru ka kariyu puun te Hirusalim.


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Nekey‑a ka igkewengete niyu taheed te egmangipanew kew?</J>”<pb/>Mig-engked sikandan ka eggipanew ne nalanu.


text:
Ka sabeka ne egngaranan ki Kliyupas mig-inse diye te ki Hisus, “Sikeykew naan de ka mahaliyug diye te Hirusalim ne ware nakanengneng te neyitabu te nanlihad ne me aldew?”<pb/>


text:
Mig-inse si Hisus, “<J>Nekey‑a ka neyitabu?</J>”<pb/>Migtabak sikandan, “Ka meyitenged ki Hisus ne matig-Nasarit. Sabeka sikandin ne maresen ne prupita diye te tangkaan te Manama wey diye te langun ne etew, su due geem te pegpanulu din wey te me himu rin.


text:
Insumbung sikandin te me pangulu te me talagpanubad ta wey te me igbuyag te me Hudiyu eyew eggukuman te kamatayen, wey inlansang dan e sikandin te krus.


text:
Migpallateng key perem ne sikandin ka eglekat te me kabuhalan ni Israil! Piru natateluwan e mule kuntee seeye se neyitabu.


text:
Ne due duma ney ne me malitan ne nakapeinu-inu kanami. Migselem-selem sikandan miggendiye te migsabalan ki Hisus,


text:
piru ware dan nakita ka lawa ni Hisus diye. Ne miglibed sikandan ne migpangguhud ne nakakita kun sikandan te me panalihan te Manama ne migkahi te neuyag e sikandin.


text:
Ne due me duma ney ne miggendiye te insabalan, wey iling ded te ingkahi te me malitan ka nakita ran. Piru ware sikandan nakakita ki Hisus.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Egkeungel kew iya! Mananey kew egpalintutuu te langun ne inlalag te me prupita!</J>


text:
Ne impasabut ni Hisus diye te kandan ka langun ne ingkahi te Kasulatan meyitenged kandin, bunsud te sinulat ni Muwisis taman te sinulat te me prupita.<pb/>


text:
piru impegpehetan dan sikandin hawiri ne ingkahiyan, “Aran ke pa kayi te kanami su miglineb e ka aldew wey mahaan e egkasagkup.” Nataman, migdume e si Hisus kandan.


text:
Te diyad e sikandin te lamisa duma kandan, mig-angey sikandin te paan wey impasalamatan din. Ne impanepik-tepik din e seini wey impamehey rin e diye te kandan.


text:
Sahuhune ne iling te napuwasan ka mata ran wey neilaan dan e si Hisus, piru sahuhune ne nalaag sikandin diye te tangkaan dan.


text:
Ne migpanangnangeney sikandan ne migkahi, “Sikan bes iya ka iling te due hapuy ne miglegleg kayi te pusung ta te impasabut din ka Kasulatan te diye ki pad te dalan.”<pb/>


text:
Due-rue ne migsasindeg sikandan wey miglibed diye te Hirusalim. Ne nakita ran diye ka sapulu wey sabeka (11) ne me hibateen wey ka duma pad ne me etew ne nalibulung


text:
Ne impangguhud degma te daruwa ne etew ka neyitabu diye te dalan, wey ka pegkeila ran te Magbebaye te pegtepik-tepik din e te paan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakita ni Hisus te me hibateen din</t><br/><br/><t>(Mat. 28:16-20; Mar. 16:14-18; Huw. 20:19-23; Him. 1:6-8)</t><br/>Te sasangan pad sikandan egmalalahey, sahuhune ne miglepew ka Magbebaye wey migsasindeg diye te taliware dan ne migkahi, “<J>Ka keupianan egduma kaniyu.</J>”<pb/>


text:
<J>Tengtengi niyu seini se me belad ku wey me paa ku. Sikeddi iya seini. Samsama a wey pitawa a. Ka saping, ware sapu wey ware tul‑an piru sikeddiey kuntee ne nakita niyu, due sapu wey due me tul‑an.</J>”<pb/>


text:
Ne puun su nahale-gale sikandan wey amana ne neinu-inu, hendue te kene sikandan egpakapalintutuu te nakita ran. Seeye naa, mig-insaan sikandan ni Hisus, “<J>Due egkakeen niyu kayi?</J>”


text:
Ne migkahiyan din sikandan, “<J>Seini ka ingkahi ku kaniyu te dume e pad kaniyu, ne keilangan ne egkatuman ka langun ne nasulat te Balaud ni Muwisis wey te me prupita wey diye te me Salmu meyitenged keddiey.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan din sikandan, “<J>Nasulat diye te Kasulatan ne ka Kristu keilangan ne eg-antus wey egpatey, wey egkeuyag ded sikandin te igkatatelu ne aldew.</J>


text:
<J>Keilangan ne igpangguhud diye te langun ne nasud, bunsud kayi te Hirusalim, ne tenged kandin, egkapasaylu ka eg-inniyug te me sale dan.</J>


text:
<J>Ne igpeuyan ku kaniyu ka insaad te Amey ku. Piru keilangan ne uugpe kew pa diye te Hirusalim taman te egkaleneban kew e te geem ne egpuun diye te langit.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbatun ki Hisus diye te langit</t><br/><br/><t>(Mar. 16:19-20; Him. 1:9-11)</t><br/>Nataman, in-uyan ni Hisus sikandan diye te lihawangan te siyudad taman te Bitanya. Te diyad sikandan, ingkayew rin e ka belad din wey impanalanginan din sikandan.


text:
Te egkalihet sikandin ne egpanalangin kandan, egkahan-ganaran e degma sikandin egkabatun diye te langit.


text:
<br/><t>Ka Lalag ne egbehey te umul</t><br/>Te ware pad neyimu ne minsan nekey, duen e ka egngaranan te Lalag. Ka Lalag duma te Manama, wey iyan iya ka Manama.


text:
Migpamalehet sikandin diye te me etew meyitenged te kalayag, su eyew egpakapalintutuu ka langun pinaahi te pegpamalehet din.


text:
Ne seini se malehet ne kalayag, iyan ka miggendini te kalibutan ne egteng‑ew te langun ne etew.<pb/>


text:
Ne miggendini sikandin te kalibutan, ne minsan neyimu ka kalibutan pinaahi kandin, piru ware mig-ila kandin ka nangugpe kayi.


text:
Piru minsan hentew‑a ne migdawat wey migpalintutuu kandin, imbehayan din te katenged ne egkeyimu ne anak te Manama.


text:
Ware sikandan neyimu ne me anak te Manama pinaahi te pegpewulirey te alunggun wey te pegbuut naa te etew, ke kene, pinaahi te pegbuut te Manama.<pb/>


text:
Ne ka Lalag, neyimu ne etew wey miglemung mig-ugpe kanta. Amana sikandin ne meupiya wey hiid‑uwen, wey malehet ka inlalag din. Nakita ney ka katelesan din, ka katelesan isip sabsabeka ne Anak te Manama ne Amey.<pb/>


text:
Ne migpamalehet si Huwan meyitenged kandin, wey migpanguleyi ka migkahi, “Sikandin ka ingkahi ku ne egpakasinundul keddi. Ne labew sikandin keddiey, su duen e sikandin te ware e pad miglesut.”<pb/>


text:
Ka Balaud imbehey te Manama kanta pinaahi ki Muwisis, piru pinaahi ki Hisu Kristu ne migginguma ka keupiya wey keyid‑u, wey ka kamalehetan.


text:
Ware minsan sabeka ne nakakita te Manama. Piru ka sabsabeka ne Anak te Manama ne layun duma te Amey rin, sikandin ka migpeila te Manama kanta.<pb/>


text:
<br/><t>Ka guhuren ni Huwan ne Talagbewutismu</t><br/><br/><t>(Mat. 3:1-12; Mar. 1:1-8; Luk. 3:1-18)</t><br/>Due me talagpanubad wey me Libita<n>Ka me Libita ka talagbulig te talagpanubad.</n> ne insuhu te me pangulu te Hudiyu te Hirusalim ne egpeendiyeen ki Huwan su egpeinseen. Ne migkahi sikandan ka mig-inse, “Hentew kaa?”<pb/>


text:
Ne ware miggeeles si Huwan su migpangguhud sikandin te malehet ne migkahi, “Kene ne sikeddi ka Kristu.”<n>Ka igpasabut te Kristu, Insaad ne Manluluwas.</n><pb/>


text:
Ne mig-inse e man‑e sikandan kandin, “Hentew ke naan iya? Si Ilyas ka?”<pb/>Ne migtabak si Huwan, “Kena a ne si Ilyas.”<pb/>Ne mig-inse e man‑e sikandan, “Kema ke sikeykew ka Prupita ne egtetaharan ney?”<pb/>Ne migtabak e man‑e si Huwan, “Kene ne sikeddiey.”<pb/>


text:
Seeye naa, migkahi sikandan, “Na, panugtuli key ke hentew kaa, su eyew due igkatabak ney te migsuhu kanami. Nekey‑a ka igkalalag nu meyitenged te pegkeetew nu?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Huwan, “Sikeddiey ka egkahiyen ni prupita Isayas ne eggenendue:<pb/>‘Due egpanguleyi diye te disirtu ne egkahi,<pb/>Tul-ira niyu ka dalan te Magbebaye!’ ”<pb/>


text:
Ne mig-insaan dan e man‑e si Huwan, “Ne mania te egpamewutismu ka te kene ke bes ne Kristu wey ke si Ilyas naa, wey ke ka Prupita?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Huwan, “Egpamewutismu e re te weyig, piru due duma niyu kayi kuntee ne ware niyu neileyi.


text:
Neyitabu seini diye te Bitanya, diye te deyipag te weyig ne egngaranan te Hurdan ne egpamewutismuwan ni Huwan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka migbayad te sale te me etew</t><br/>Te seup ne aldew, nakita ni Huwan si Hisus ne eggendiye te kandin. Ne dutu, migkahi e si Huwan, “Pammineg kew, kayid e ka Nati ne Karniru te Manama ne eg-awe te me sale te me etew kayi te ampew te tane!


text:
Sikandin ka egkahiyen ku ne egpakasinundul keddiey piru labew keddiey, su duen e sikandin te ware e pad ilesut.


text:
Minsan sikeddi dengan, wara a nekeila ke hentew‑a sikandin. Piru miggendini a ka egpamewutismu pinaahi te weyig su eyew egkeila sikandin te me kabuhalan ni Israil.<pb/>


text:
“Egpamalehet a ne nakita ku ka Panisingan te Manama ne miglene diye te kandin iling te selepati puun diye te langit, wey migpalunggehaat seini diye te kandin.


text:
Dengan, ware e pad nekeila ke hentew‑a sikandin, piru ka Manama ne migsuhu keddi te pegpamewutismu pinaahi te weyig, tapey e migkahi keddi, ‘Ka etew ne egkakita nu ne eglenaan te Panisingan wey egpalunggehaat seini diye te kandin, sikandin naa ka egpamewutismu pinaahi te Panisingan.’


text:
Ne nakita kud en iya sika kuntee, sikan naa ka egpamalehet a te sikandin iya ka Anak te Manama.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka an-anayan ne me hibateen ni Hisus</t><br/>Te seup ne aldew, diyad e man‑e si Huwan duma te daruwa ne hibateen din.


text:
Ne nakita ni Huwan si Hisus ka eglihad, wey migkahi sikandin, “Seinid e ka Nati ne Karniru te Manama!”<pb/>


text:
Te peglilingey ni Hisus, nakita rin sikandan ka egsinundul kandin. Ne mig-insaan din e sikandan, “<J>Nekey‑a ka egpamitawen niyu?</J>”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Rabi, hendei kaa mig-ugpe?” (Ka kaluwasan te Rabi, Talagpanulu.)<pb/>


text:
Ne migkahi si Hisus, “<J>Kema, duma kew keddi eyew egkiteen niyu.” Purisu migdume e sikandan wey nakita ran e ka in-ugpaan din, wey migpalunggehaat sikandan duma kandin su me alas kuwatru</J><n>Te Grigu: mahaan e ka igkasapulu ne uras.</n> <J>e seeye te maapun.</J><pb/>


text:
Si Andris ne suled ni Simun Pidru ka sabeka te seeye se daruwa ne nakarineg te ingkahi ni Huwan wey ka migsinundul ki Hisus.


text:
Migweil-weil si Andris, impamitew rin ka suled din ne si Simun Pidru wey ingkahiyan, “Nakita ney e ka Misiyas.” (Ka kaluwasan te Misiyas, Kristu.<n>Ka igpasabut te Kristu, ka insaad ne Manluluwas.</n>)


text:
Ne induma rin e si Simun diye te ki Hisus.<pb/>Te pegginguma ran diye te ki Hisus, migmemetmetan sikandin ni Hisus wey migkahiyan, “Sikeykew si Simun ne anak ni Huwan. Piru puun kuntee, egngaranan kad e ki Sipas.” (Ka Sipas iling ded ka kaluwasan te Pidru ne iyan igpasabut se, “batu.”)<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-umew ni Hisus engki Pilipi ki Natanail</t><br/>Te seup ne aldew, nakasuman-suman si Hisus ne eggendiye te Galiliya. Ne nalambag din si Pilipi diye wey migkahiyan din, “<J>Ikul ka keddiey.</J>”


text:
Nataman, nakita ni Pilipi si Natanail wey migkahiyan din, “Nakita ney e ka etew ne nasulat diye te Balaud ni Muwisis wey nasulat ded degma te me prupita. Sikandin bes si Hisus ne matig-Nasarit ne anak ni Husi.”<pb/>


text:
Ne mig-insaan sikandin ni Natanail, “Duen bes ded meupiya ne etew ne matig-Nasarit?”<pb/>Ne migtabak si Pilipi, “Kema, egparumeey ki eyew egkakita nu.”<pb/>


text:
Te pegkakita ni Hisus te egparani e si Natanail diye te kandin, migkahi e sikandin, “<J>Te, seinid e ka malehet ne kabuhalan ni Israil, wey kene mule sikandin egpanlimbung.</J>”<pb/>


text:
Ne mig-inse si Natanail, “Immenu nu te eg-ila keddiey?”<pb/>Ne migtabak si Hisus, “<J>Te ware ke pad umawa ni Pilipi, nakita kud e sikeykew diye te lebut te kayu ne egngaranan te iggira.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahi si Natanail, “Talagpanulu, sikeykew bes iya ka Anak te Manama! Sikeykew bes iya ka Hari te Israil!”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Kema ke migpalintutuu ke re puun te ingkahi ku ne nakita ku sikeykew diye te lebut te kayu? Subla pad kangkuwa due ka egkakita nu.</J>”


text:
Ne migkahiyan ni Hisus sikandan langun, “<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: egkakita niyu ka langit ne egkalukatan wey ka me panalihan te Manama ne egpamaneug wey egpamaneyik diye te Anak te Etew.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka kasal diye te Kana</t><br/>Te peglihad e te daruwa ne aldew, due kasal diye te lungsud te Kana ne sakup te Galiliya. Ne migtambung ka iney ni Hisus,


text:
Te naamin e ka eg-inumen ne binu, migkahiyan e si Hisus te iney rin, “Naaminan e sikandan te binu.”<pb/>


text:
Nataman, migkahiyan e te iney ni Hisus ka me suluhuanen, “Himuwa niyu ka minsan nekey ne igsuhu din kaniyu.”<pb/>


text:
Ne due tuluuwen te me Hudiyu meyitenged te peg-ayad-ayad pegpanlu‑lu. Sikan naa ka due hen‑em diye ne banga ne batu ne egkatahuan ka tagse sabeka te daruwa ne pulu (20) peendiye te tatelu ne pulu (30) ne gelun ne weyig.


text:
Ne migkahiyan ni Hisus ka me suluhuanen, “<J>Hipenua niyu te weyig ka hen‑em ne banga.</J>” Ne miggipenu dan en iya seeye.


text:
Nataman, migkahiyan e man‑e sikandan ni Hisus, “<J>Na, sakug kew naan e due te weyig wey uyana niyu diye te migpangulu te seini ne sahakeen.</J>” Ne intuman dan iya seeye.


text:
Ne inggeraman e degma te migpangulu te kasal ka weyig ne neyimu ne binu, piru ware sikandin nakanengneng ke hendei migpuun ka binu. (Piru nakanengneng e ka me suluhuanen ne migsakug te weyig.) Seeye naa, impeumew rin e ka egpangasawa


text:
wey migkahiyan, “Nabatasan te kasuluhan ne iyan iggun‑a igsendad ka subla ne mananam ne binu ne igpeinum te me mahaliyug. Ne emun ke dakel e ka egkeinum dan, henduen pad ka kene amana ne meupiya ne binu. Piru sikeykew mule, kunteen nud e ipalihawang ka subla ne mananam ne binu!”<pb/>


text:
Sika ka an-anayan ne inggimu ni Hisus ne kein-inuwan diye te Kana ne sakup te Galiliya. Impakita rin ka karesen din, wey migpalintutuu kandin wey migsalig ka me hibateen din.<pb/>


text:
Te pegkapenga dutu, migtupang e si Hisus peendiye te Kapirnaum duma te iney rin, me suled din, wey me hibateen din, wey migpalunggehaat sikandan diye te me pila ne aldew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggendiye ni Hisus te timplu</t><br/><br/><t>(Mat. 21:12-13; Mar. 11:15-17; Luk. 19:45-46)</t><br/>Te seeye ne timpu, mahaan e ka sahakeen te me Hudiyu ne egngaranan te Sahakeen te Peglihad te Panalihan te Manama,<n>Pitawa niyu diye listaan te me lalag ne diye egkakita te peka te libru.</n> purisu miggendiye si Hisus te Hirusalim.


text:
Ne diye te timplu, nakita rin ka egmamelegye te me baka, me karniru, wey me selepati. Nakita rin man‑e diye ka egpanaliyu te seleppi ne naminnuu te me lamisa ran.


text:
Ne puun dutu, miggimu si Hisus te lubid ne igpanlampes din, wey impangalew rin ka me ayam ne me karniru wey me baka, wey impalihawang din diye te timplu. Ne insabulak din ka me seleppi te egpanaliyu te seleppi wey impamalintuad din ka me lamisa.


text:
Ne migkahiyan din ka egmamelegye te selepati, “<J>Awaa niyu sika kayi! Kene niyu himuwa ne palingkiyan ka baley te Amey ku.</J>”


text:
Ne dutu, nasuman-suman e te me hibateen din ka nasulat diye te Kasulatan ne miggenendue, “Ka subla ne peggeyinawa ku te baley nu ka egpakapanulud keddi diye te kamatayen.”<pb/>


text:
Ne puun te miggimu rin, mig-insaan sikandin te me pangulu te me Hudiyu te migkahi, “Nekey‑a ne kein-inuwan ka igkapapitew nu kanami ne due katenged nu te peggimu te iling kayi?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Guhusa niyu seini se timplu, ne seled te tatelu ne aldew, igpes-ek ku red man‑e.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahi sikandan, “Miggingumaan te hep‑at ne pulu wey hen‑em (46) ne leg‑un ka pegbebaley kayi, ne kuntee, igpes-ek nu re seled te tatelu ne aldew?”<pb/>


text:
Purisu te timpu ne in-uyag e sikandin, nasuman-suman te me hibateen din ka inlalag din. Ne migpalintutuu e sikandan te nasulat te Kasulatan wey te inlalag ni Hisus meyitenged te lawa rin.<pb/>


text:
<br/><t>Nanengnengan ni Hisus ka suman-suman te me etew</t><br/>Ne diye te Hirusalim te timpu te Sahakeen te Peglihad te Panalihan te Manama, masalig ne me etew ka migpalintutuu wey migsalig ki Hisus<n>Te Grigu: Migpalintutuu wey ke migsalig te ngaran din.</n> puun te pegkakita ran te me kein-inuwan ne neyimu rin.


text:
Ne kenad ne keilangan ne egpanugtulan pad sikandin meyitenged te me etew su nakanengneng e sikandin ke nekey ka diye te pusung dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpahuhurey enni Hisus wey Nikudimu</t><br/>Ne due sabeka ne etew ne egngaranan ki Nikudimu. Sabeka sikandin ne pangulu te me Hudiyu wey sakup te punduk te me Parisiyu.


text:
Sabeka ne marusilem, miggendiye sikandin te ki Hisus wey migkahi, “Talagpanulu, nakanengneng key ne talagpanulu ka ne impeendini te Manama, su ware egpekeyimu te me kein-inuwan iling te neyimu nu ke ware ka Manama diye te kandin.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Egnangenan ku sikeykew te malehet: ware etew ne egkasakup te Peghari te Manama ke kene sikandin ig-abey iglesut.</J>”<pb/>


text:
Ne mig-inse si Nikudimu, “Egmenuwen naan pad te egpalesut ka etew ke buyag e? Kenad egkaayun ne eglibed pad sikandin egseled diye te getek te iney rin eyew igpalelesut e man‑e.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Egnangenan ku sikeykew te malehet: ware etew ne egpakaseled te Migharian te Manama ke kene sikandin ig-anak pinaahi te weyig wey te Panisingan te Manama.</J>


text:
<J>Su ka ig-anak te etew, etew re degma, piru ka ig-anak te Panisingan te Manama, ispirituwanen degma.</J>


text:
<J>Iling te kalamag ne minsan hendei egpabaye, egkarineg ta ka dahing kayi piru kene ta egkanengnengan ke hendei migpuun wey ke hendei egpabulus. Iling ded degma due ka langun ne ig-anak te Panisingan te Manama.</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Ware ke bes nakanengneng kayi te mabantug ke ma perem ne talagpanulu kayi te Israil?</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikeykew te malehet: ke nekey ka nanengnengan ney wey nakita, sikan ded ka egpamalehetan ney. Piru ware kew migpalintutuu te guhuren ney.</J>


text:
<J>Ke ware kew migpalintutuu te igpangguhud ku kaniyu meyitenged te kayi te kalibutan, wey kew naan pa iya egpalintutuu ke iyan ku igpangguhud ka meyitenged te diye te langit.</J>


text:
<J>Ne ware pad etew ne nekeendiye te langit, angin e te seeye se migpamaneug puun te langit, ne iyan ka Anak te Etew.</J><pb/>


text:
“<J>Ne iling te pegkayew ni Muwisis te putew ne uled te diye sikandan te disirtu, iling naan ded degma ka Anak te Etew ne keilangan ne egkayawen</J>


text:
<J>eyew ka langun ne egpalintutuu wey egsalig kandin, egpakaangken te umul ne ware egtamanan.</J>”<pb/>


text:
<J>Su miggeyinawaan te Manama ka me etew kayi te ampew te tane, sikan naa ka imbehey rin ka sabsabeka ne anak din, su eyew ka langun ne egpalintutuu wey egsalig kandin, kene egpatey, ke kene, egpakarawat nasi te umul ne ware egtamanan.</J>


text:
<J>Su ware ipeendini te Manama ka Anak din kayi te ampew te tane eyew te peggukum te me etew, ke kene, te pegluwas kandan.</J>


text:
<J>Purisu ka minsan hentew ne egpalintutuu wey egsalig kandin, kene eggukuman ne eglegparan, piru ka minsan hentew ne kene egpalintutuu kandin, tapey e newukuman su ware sikandin migpalintutuu te sabsabeka ne Anak te Manama.</J>


text:
<J>Iling kayi ka peggukum: ka kalayag, nekeendinid e te kalibutan piru ware geyinawei te me etew, ke kene, iyan dan miggeyinawaan ka marusilem su mareet ka eggimuwen dan.</J>


text:
<J>Su ka langun ne eggimu te mareet, kene egkeupian te malayag wey kene degma egparani te malayag su egkaaldek ne egkatahaan ka mareet ne eggimuwen dan.</J>


text:
<J>Piru seeye se etew ne mig-ikul te kamalehetan, egparani te malayag su eyew egkatahaan ne iyan egpuunan te meupiya ne neyimu rin ka Manama.</J><pb/>


text:
<br/><t>Si Hisus wey si Huwan ne Talagbewutismu</t><br/>Te pegkapenga dutu, miggendiyad e te prubinsya te Hudiya ensi Hisus duma te me hibateen din. Ne migpalunggehaat sikandan diye, wey migpamewutismu sikandin.


text:
Ne si Huwan, migpamewutismu degma diye te Inun ne marani te Salim, su dakel ka weyig diye. Migpamewutismuwan din ka me etew ne nangendiye te kandin.


text:
Ne dutu, migpakig-apul ka me hibateen ni Huwan te sabeka ne Hudiyu meyitenged te tuluuwen dan ne peglinis.


text:
Nangendiye sikandan te ki Huwan ne migkahi, “Talagpanulu, nasuman-suman nu pad seeye se etew ne duma nu dengan diye te deyipag te Weyig ne Hurdan, ne impeila nu te me etew? Migpamewutismu man e degma sikandin kuntee wey nangendiyad e te kandin ka langun ne etew!”<pb/>


text:
Sikaniyu mismu ka egpakapamalehet te ingkahi ku ne kene ne sikeddiey ka Kristu, ke kene, impewun-e e re kandin ipeendini te Manama.


text:
Iling te egkasalen: ka egpangasawa, iyan iya egpakakamuney te egpangasaween. Ka alukuy te egpangasawa ne egtetahad kandin, egkahale ke egkarineg din e ka laheng te egpangasawa. Ne egpekeiling e naa degma te alukuy te egpangasawa, ne amana a nahale kuntee.


text:
<br/><t>Sikandin ka migpuun diye te langit</t><br/>Sikandin se migpuun diye te langit iyan labew te langun. Ka migpuun kayi te ampew te tane, malebud de wey iyan de iya egkahuhud ka kayi re te ampew te tane. Piru, sikandin se migpuun diye te langit ka labew te langun.


text:
Ne iyan din impamalehetan ka egkakita rin wey ka egkarineg din, piru ware egpalintutuu te igpangguhud din.


text:
Su ka insuhu te Manama, egpangguhud te lalag te Manama su ware tamanan te Panisingan ne imbehey te Manama diye te kandin.


text:
Ne minsan hentew ne egpalintutuu wey egsalig te Anak din, egpakaangken te umul ne ware egtamanan. Piru ka kene egpalintutuu wey egsalig te Anak din, kene egpakaangken te umul ne ware egtamanan, ne nasi kene egkaawe ka langet te Manama kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakiglalag ni Hisus te malitan ne matig-Samarya</t><br/>Ne nakarineg ka me Parisiyu te iyan e masalig ka neyimu ne hibateen wey nabewutismuwan ni Hisus du te ki Huwan.


text:
Te pegkanengnengi ni Hisus te narineg seeye te me Parisiyu, mig-awe e sikandan diye te Hudiya wey miglibed e diye te Galiliya.


text:
Pegginguma ran te Samarya, due lungsud diye ne egngaranan te Sikar ne marani te tane ne imbehey ni Hakub te anak din ne si Husi.


text:
Ne due belun dutu ne impakali dengan ni Hakub. Ne diye migpinnuu si Hisus te ilis te belun su nabeley sikandin ka miggipanew. Me meudtu en iya seeye.<pb/>


text:
Ne dutu, nangendiye te lungsud ka me hibateen din ka egbebeli te egkakeen dan. Te iyug de te me hibateen din, due malitan ne matig-Samarya ne miglepew eyew egpanakeru. Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Peinume e pa.</J>”


text:
Ne migtabak ka malitan, “Mania te egbuyuan a nikeykew te weyig te Hudiyu ke ma, wey sikeddi, matig-Samarya a ne malitan?” (Nakakahi ka malitan te iling due su kenad iya eg-elit-elit ka me Hudiyu te me matig-Samarya.)<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Ke nanengnengan nu pa perem ke nekey ka igkabehey te Manama, wey ke hentew seini se migbuyu keykew te weyig, sikeykew en iya perem ka egbuyu keddi wey egbehayan ku sikeykew te weyig ne egpakabehey te umul.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahi ka malitan, “Ahalen, ware timbe nu, wey maralem degma seini se belun. Hendei ke naa eg-angey te weyig ne egpakabehey te umul?


text:
Impakali re te kaapuan ta ne si Hakub ka seini ne belun wey kayi re iya degma sikandin mig-inum duma te me anak din wey te me ayam din. Mania, labew ke bes te kaapuan ta ne si Hakub?”<pb/>


text:
<J>piru ka egpekeinum te weyig ne igbehey ku kandin, kenad egkammaraan. Su ka weyig ne igbehey ku kandin, egpekeiling te sebseb diye te lawa rin ne kene egkeetiyan ne egpakabehey te umul ne ware egtamanan.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahi ka malitan, “Ahalen, behayi a te sika ne weyig su eyew kena ad egkammaraan, wey eyew kena ad degma eggendini ka egsakeru.”<pb/>


text:
Ne migtabak ka malitan, “Ware asawa ku.”<pb/>Ne migtabak si Hisus, “<J>Malehet ka ingkahi nu ne ware asawa nu.</J>


text:
<J>Su kalalimma kad nakaasawa wey ka iglukes nu kuntee, kene ne malehet ne asawa nu. Sikan naa ka malehet ka ingkahi nu.</J>”<pb/>


text:
Ka me kaapuan ney, kayi migsimba te Manama te seini ne bubungan. Piru sikaniyu se me Hudiyu, migkahi kew te diye de te Hirusalim eleg ne egsimba te Manama.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Pammineg ka inayen. Egginguma ka timpu ne kene kew e kayi te bubungan wey ke diye naa te Hirusalim egsimba te Amey ne Manama.</J>


text:
<J>Sikaniyu se matig-Samarya, ware kew nekeila te egsimbeen niyu, piru sikanami se me Hudiyu, nekeila key mule te egsimbeen ney su kayi ma te me Hudiyu egpuun ka kaluwasan.</J>


text:
<J>Piru egginguma ka timpu, ka seinid en iya kuntee, ne ka malehet ne egsimba, egsimba te Manama pinaahi te panisingan wey te kamalehetan. Ne iling iya due ka igkeupii te Manama ne egsimba kandin.</J>


text:
<J>Ka Manama, panisingan sikandin. Purisu ka egsimba kandin, keilangan ne egsimba pinaahi te panisingan wey te kamalehetan.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahi ka malitan, “Nakanengneng a te eggendini ka Misiyas, ka egngaranan te Kristu. Emun ke eggingume e sikandin, igpasabut din kanta ka langun.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Sikeddi seini se migpakiglalag keykew, sikan en iya ka egkahiyen nu.</J>”<pb/>


text:
Ne dutu, nakalibed e degma ka me hibateen ni Hisus. Ne neinu-inu sikandan te nakita ran sikandin ne migpakiglalag te malitan. Piru ware sabeka kandan ne egpekeinse te malitan ke nekey ka igkeupii rin, wey ware degma egpekeinse ki Hisus ke mania te migpakiglalag sikandin te malitan.<pb/>


text:
Seeye naa, mig-engkeran e te malitan ka banga din te miglibed diye te lungsud wey migkahiyan din ka me etew,


text:
“Kema, mahaan kew, wey tengtengi niyu ka etew ne migpanugtul keddi te langun ne neyimu ku. Sikandin buwad ka Kristu?”


text:
Taheed te egpalinggumaan pad ka me etew, imbanasalan si Hisus te me hibateen din ne migkahi, “Talagpanulu, keen ke pa.”<pb/>


text:
Seeye naa, migmein-inseey ka me hibateen din ne migkahi, “Duen buwa migdulung kandin te egkakeen?”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Ka egkakeen ku, iyan sika se pegtuman te igkeupii te migsuhu keddiey, wey te peg-impus te himu ne impeyimu keddi.</J>


text:
<J>Due epad niyu ne eggenendue, ‘Eggingumaan pad te hep‑at ne bulan human ka tinggaani.’ Piru egnangenan ku sikaniyu, tinggaani e kuntee. Pitawa niyu ka me pinamula diye te me kamet ne neyinuhan e wey eleg e ne eggaaniyen!</J>


text:
<J>Ka eggaani, egbayaran sikandin, wey seeye se egkahaani, eglimuren wey egbehayan te umul ne ware egtamanan. Purisu, egkahale seeye se migpamula duma te seeye se miggaani.</J>


text:
<J>Impeyipanew ku sikaniyu eyew eggaani te ware niyu ikalasey te pegpamula. Nalasey ka me duma piru meupiya kew su sikaniyu ka nasunged puun te kandan ne himu.</J>”<pb/>


text:
Masalig ka matig-Samarya ne migpalintutuu ki Hisus puun te migpanugtulan sikandan te malitan te nanengnengan ni Hisus ka langun ne neyimu rin.


text:
Te pegginguma te me matig-Samarya diye te ki Hisus, inhangyu dan sikandin ke egkaayun ne eggirehe pad sikandin diye te kandan. Purisu, miggirehe pad iya si Hisus diye seled te daruwa ne aldew.<pb/>


text:
Ne migkahiyan te me etew ka malitan, “Kuntee, migpalintutuu key e kandin, kene ne puun de te impangguhud nu kanami, ke kene, puun te sikanami en iya ka nakarineg kandin. Ne natahaan ney e ne sikandin bes iya ka Manluluwas te me etew kayi te ampew te tane.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbawi ni Hisus te anak te upisyal</t><br/>Te nararuan e ensi Hisus diye, mig-awe e sikandan dutu wey miggendiyad e te Galiliya.


text:
Te pegginguma rin diye te Galiliya, meupiya ka pegsagsahipe kandin te me etew. Su nekeendiye ma sikandan te Hirusalim te timpu te Sahakeen te Peglihad te Panalihan te Manama wey nakakita degma sikandan langun te immangimu ni Hisus diye.<pb/>


text:
Ne miglibed e man‑e si Hisus diye te Kana ne sakup te Galiliya, ka inged ne miggimuwan din te binu puun te weyig. Ne dutu, due sabeka ne upisyal te gubirnu ne migdaluwan te anak din ne lukes diye te Kapirnaum.


text:
Te pegkarineg din ne miglibed si Hisus diye te Galiliya puun te Hudiya, migdagdahew sikandin miggendiye te ki Hisus ne migpeyid‑u-hid‑u kandin ne eggendiye te Kapirnaum eyew egbawian ka anak din ne egkabigtawan e.


text:
Migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Wey kew re egpalintutuu keddi ke egpakakita kew te me palinneu wey me kein-inuwan ne himu.</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus kandin, “<J>Uli kad e su egkeulian e ka anak nu.</J>”<pb/>Migpalintutuu ka upisyal te inlalag ni Hisus diye te kandin, ne sikan de ne mig-uli e sikandin.


text:
Te egpatiralan pad sikandin, insinug-ung e sikandin te me suluhuanen din wey migpangguhuran, “Manekal e ka anak nu.”<pb/>


text:
Ne mig-inse sikandin ke nekey ne uras ne migkabaluan ka anak din. Ne migtabak ka me suluhuanen, “Inlibuwanan e sikandin gabii te me ala una<n>Te Grigu: Igkapitu ne uras.</n> te maapun.”


text:
Ne nasuman-suman te upisyal ne seeye iyan urasa ka pegkahi ni Hisus te egkeulian e ka anak din. Purisu, migpalintutuu sikandan langun se taltalaanak ki Hisus.<pb/>


text:
Sika ka igkarangeb ne kein-inuwan ne inggimu ni Hisus te pegginguma rin diye te Galiliya puun te Hudiya.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbawi ni Hisus te etew ne diye te lanew</t><br/>Te pegkapenga dutu, migtakereg e man‑e si Hisus te Hirusalim eyew te pegtambung te sahakeen te me Hudiyu.


text:
Ne diye te Hirusalim, due gumawan ne bayaanan te me karniru. Ne due lanew ne marani te seeye ne gumawan ne ingngaranan te me Hudiyu te Bitsata. Due lalimma ne helunganan ne nakaalingkus te lanew


text:
Nakita ni Hisus ka etew ne miggibat diye wey nanengnengan din e degma ka kaluhey te pegderalu rin. Seeye naa, mig-insaan din e ka etew, “<J>Egkeupian ka ne egkeulian?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak ka egderalu, “Ahalen, egkeupian a perem piru ware etew ne egpaseneb keddi due te weyig ke egkalihew e sika te panalihan, su emun ke egpeenduen ad e te weyig, duen e egpekewun‑a keddiey.”<pb/>


text:
Sahuhune ne neulian ka etew te dalu rin, wey insabilbil din e ka hibatanan din wey miggipanew e.<pb/>Neyitabu seeye te Aldew te Peggimeley.


text:
Purisu migkahiyan te me pangulu te me Hudiyu ka lukes ne neulian, “Mania te mig-uyan ka te hibatanan nu te Aldew kuntee te Peggimeley? Supak seini te Balaud ta.”<pb/>


text:
Ne migtabak ka etew, “<J>Ka migbawi keddi ka migsuhu ne igpeuyan ka hibatanan ku wey egpeyipanawen a.</J>”<pb/>


text:
Seeye naa, mig-insaan dan ka etew ke hentew ka migsuhu kandin te peg-uyan te hibatanan din wey te pegpeyipanew kandin.<pb/>


text:
Piru ware neileyi te etew ke hentew ka migbawi kandin, su nakasewug-sewug man‑e si Hisus te susuluhi ne me etew.<pb/>


text:
Nataman, nakite e man‑e ni Hisus diye te timplu ka etew ne imbawian din wey migkahiyan din, “<J>Tengtengi nu naa te neulian kad en iya. Kene kad himu te sale su kema ke subla pad ne mareet ka egkeyitabu keykew.</J>”<pb/>


text:
Nataman, mig-awe e ka etew ne migpangguhud te me pangulu te me Hudiyu ne si Hisus bes ka migbawi kandin.


text:
Ne puun dutu, migbunsuran e te me pangulu te me Hudiyu si Hisus te egbayad-bayad tenged su migpamawi sikandin te Aldew te Peggimeley.


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Kene eg-engked ka Amey ku ne eggimu, sikan naa ka kena a degma eg-engked.</J>”<pb/>


text:
Puun te ingkahi ni Hisus, nanasnasian de iya nalelehet ka me pangulu te me Hudiyu ne eggimatey kandin, su kene ne iyan de egpuunan ka pegsupak din te Balaud meyitenged te Aldew te Peggimeley, ke kene, migkahi pad man‑e sikandin te ka Manama iyan iya ka Amey rin. Iyan kaluwasan due ne nekeiling sikandin te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka geem te Anak te Manama</t><br/>Purisu migkahi si Hisus diye te kandan, “<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: ware egkeyimu te Anak ke sikandin de. Eggimu re sikandin ke nekey ka nakita rin ne eggimuwen te Amey rin. Ke nekey ka eggimuwen te Amey, iling ded degma ka eggimuwen te Anak.</J>


text:
<J>Miggeyinawaan amana te Amey ka Anak din wey impakita rin kandin ka langun ne eggimuwen din. Igpakita rin pad man‑e diye te Anak din ka subla pad kayi ne me kein-inuwan, ne sika ka egpakapeinu-inu kaniyu.</J>


text:
<J>Eg-uyahen te Amey ka me minatey wey egbehayan te umul, ne egbehey red degma ka Anak te umul te seeye se igkeupii rin ne eg-uyahen.</J>


text:
<J>Kene eggukum ka Amey te minsan hentew, su imbehey rin diye te Anak din ka katenged te peggukum,</J>


text:
<J>su eyew egtahud ka langun te Anak iling te pegtahud dan te Amey. Purisu, ka kene egtahud te Anak, kene degma egtahud te Amey ne migsuhu kandin.</J><pb/>


text:
“<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: ka egpammineg te iglalag ku wey egpalintutuu te migsuhu keddiey, due umul ne ware egtamanan. Kenad sikandin eggukuman ne eglegparan tenged su nakabaye e sikandin puun te kamatayen peendiye te umul.</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: egginguma ka timpu, ne ka seinid en iya kuntee, ne egdineg ka me minatey te laheng te Anak te Manama, ne seeye se egpakarineg, egkeuyag.</J>


text:
<J>Ka Amey ka egpakabehey te umul, ne iling ded degma ka Anak din su imbehayan din te katenged te pegbehey te umul.</J>


text:
<J>Kene kew keinu-inu kayi su egginguma ka timpu ne egpakarineg te laheng din ka langun ne me minatey diye te lebenganan,</J>


text:
<J>wey egmanlihawang sikandan. Ka seeye se meupiya se neyimu, eg-uyahen wey egbehayan te umul ne ware egtamanan. Ka seeye se mareet se neyimu, eg-uyahen ded degma piru eggukuman ne eglegparan.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka migpamalehet meyitenged ki Hisus</t><br/><J>Mig-abey pad man‑e migkahi si Hisus, “Ware egkeyimu ku ke sikeddiey re. Su minsan eggukum a, piru iyan ku eg-ikulen ka iglalag te Manama keddi. Purisu matareng ka peggukum ku su kene e ma eggimu te igkeupii ku, ke kene, seeye de se igkeupii te migsuhu keddiey.</J><pb/>


text:
“<J>Emun ke sikeddiey re ka egpamalehet meyitenged te pegkeetew ku, kene seini egkapalintutuuwan.</J>


text:
<J>Piru due duma ne migpamalehet meyitenged keddiey, wey nakanengneng a ne malehet ka ingkahi rin meyitenged keddi.</J>


text:
<J>Due insuhu niyu diye te ki Huwan eyew te peg-inse-inse kandin, wey migpangguhud sikandin te malehet meyitenged keddi.</J>


text:
<J>Kena a egkeilangan te pegpamalehet te me etew meyitenged keddiey, piru miglalag ku re sika eyew egpalintutuu kew wey egkaluwas kew.</J>


text:
<J>Nekeiling si Huwan te impareketan ne sulu ne miglayag. Ne ingkahale niyu ka peglayag din minsan te malepet de ne timpu.</J>


text:
<J>Piru due egpamalehet meyitenged keddiey ne subla pad te pegpamalehet ni Huwan. Su ka immangimu ku ne igmeyimu iya te Amey ku keddiey, iyan sika ka migpamalehet te impeendini a iya te Amey ku.</J>


text:
<J>Ne ka Amey ne migpeendini keddiey iyan iya migpamalehet meyitenged keddi. Piru ware kew en iya nakakita te ulaula rin wey ke nakarineg naa te laheng din,</J>


text:
<J>wey warad iya nakapamula te pusung niyu ka lalag din, su ware kew migpalintutuu keddi te impeendini rin.</J>


text:
<J>In-ugsi-ugsi niyu ka Kasulatan su kahiyen niyu ne sika ka paahi ne egpakaangken kew te umul ne ware egtamanan. Ne ka Kasulatan, migpamalehet iya meyitenged keddiey</J>


text:
<J>piru ware kew red iya man‑e migparani keddiey eyew egpakaangken te umul ne ware egtamanan.</J><pb/>


text:
<J>Piru neilaan ku mule sikaniyu wey nanengnengan ku ne ware diye te pusung niyu ka geyinawa te Manama.</J>


text:
<J>Miggendini a ka mig-uyan te katenged te Amey ku, piru wara a nikaniyu dawata. Ne ke due lein ne eggendini te kandin de ne katenged, iyan niyu nasi egdawaten.</J>


text:
<J>Egmenuwen niyu te pegpalintutuu ke iyan niyu re igkeupii ne egmekegdayan kew, piru egbalaharen niyu ka pegdayan ne egpuun te sabsabeka ne Manama.</J>


text:
<J>Piru kene kew egsuman-suman ne sikeddi ka egsumbung kaniyu diye te Amey ku. Si Muwisis iya ne migpallatengan niyu ka egsumbung kaniyu.</J>


text:
<J>Ke malehet ne migpalintutuu kew ki Muwisis, egpalintutuu kew perem degma keddiey su sikandin iya ka migsulat meyitenged keddi.</J>


text:
<J>Piru tenged su kene kew egpalintutuu te insulat din, sikan naa ka kene kew degma egpalintutuu te iglalag ku kaniyu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakeen ni Hisus te 5,000 ne me etew</t><br/><br/><t>(Mat. 14:13-21; Mar. 6:30-44; Luk. 9:10-17)</t><br/>Pegkapenga dutu, miglapas e man‑e ensi Hisus diye te Lanew te Galiliya ne egngaranan degma te Lanew te Tibiryas.


text:
Amana ne masalig ne me etew ka migsinsinundul engki Hisus su nakakita sikandan te me kein-inuwan ne inggimu rin te pegpamawi din te egmanderalu.


text:
Te pegtengteng ni Hisus, nakita rin ka susuluhi ne me etew ne egpeendiye te kandan. Ne migkahiyan din si Pilipi, “<J>Hendei ki egpakabebeli te egkakeen ne igpakeen ta te seini ne me etew?</J>”


text:
(Inlalag din sika eyew te peg-eleg-eleg ki Pilipi, kunaleg te tapey e sikandin nakanengneng ke nekey ka eggimuwen din.)<pb/>


text:
Ne migtabak si Pilipi, “Minsan pad ke egbebeli ki te paan ne bali te daruwa ne gatus (200) ne dinaryu,<n>Ka sabeka ne dinaryu, eleg ne igbayad te etew ne egtrabahu te senge-kaaldew.</n> wey egdereiseken te re te pegpamehey, kene de egkakeenan ka seini ne me etew.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin te sabeka te me hibateen din ne egngaranan ki Andris ne suled ni Simun Pidru,


text:
“Due lukes-lukes kayi ne due paan ne lalimma ne malisen wey daruwa ne isda. Piru nekegmenu naan de iya sika te iling kayi ne kasuluhan?”<pb/>


text:
Ne migkahi si Hisus, “<J>Ne papinnuuwa niyu ka me etew.</J>” Purisu immapinnuu ran e ka me etew diye te me hilamunen, su dakel ka me hilamunen dutu. Lalimma ne libu (5,000) ka kasuluhan te me lukes de.


text:
Nataman, ingkuwa ni Hisus ka me paan wey migpasalamat pad sikandin te Manama hendue ipamehey diye te me etew ne namminnuu. Ne iling ded ka ngalap, impanalad din ded degma diye te me etew, wey nangeen sikandan taman te igkeupii ran.


text:
Te nabulung-bulung e sikandan langun, migkahiyan e ni Hisus ka me hibateen din, “<J>Limura niyu ka nasame su egkaraat.</J>”


text:
Seeye naa, impanlimud dan e ka nasame puun te lalimma ne paan, wey nakapenu te sapulu wey daruwa (12) ne liyang ka nasame.<pb/>


text:
Te pegkakita te me etew te kein-inuwan ne inggimu ni Hisus, migkahi sikandan, “Seinid en iya ka Prupita ne nasulat diye te Kasulatan ne eggendini te ampew te tane!”


text:
Ne tapey e nakanengneng si Hisus ne egpehesen sikandin te me etew eyew eggimuwen dan ne Hari, seeye naa ka mig-awe sikandin diye wey miglibed migtakereg diye te bubungan ne migsabsabeka.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggipanew ni Hisus diye te kulit te weyig</t><br/><br/><t>(Mat. 14:22-33; Mar. 6:45-52)</t><br/>Ne hengkayi se egpangilum-kilum e, nanupang e ka me hibateen din diye te lanew


text:
wey nanguntud te balangey ka eglapas diye te Kapirnaum. Ne nasagkup de due, ware pad nakasundul si Hisus kandan.


text:
Te me lalimma e wey ke hen‑em e ne kilumitru ka imbaye dan te pegpamegsey, nakita ran si Hisus ka miggipanew diye te weyig ne egpeendiye te unturanan dan, wey nenaaldek sikandan.


text:
Ne dutu, igkeupii ran ne eg-untud si Hisus te balangey, wey sahuhune ne nakatuhun sikandan diye te eggendiyaan dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpamitew te me etew ki Hisus</t><br/>Te seup ne aldew, ka me etew ne migpalunggehaat pad diye te deyipag te linew nakamaan-maan te nangawe e ka me hibateen ni Hisus ne nanguntud te sabsabeka ne balangey diye. Nanengnengan dan man‑e ne ware migduma si Hisus te me hibateen din su sikandan de ka nangipanew.


text:
Ne dutu, due me balangey puun te Tibiryas ne nanginguma diye te marani te nangeenan dan te paan te napasalamatan e seeye te Magbebaye.


text:
Purisu te pegkanengnengi dan ne ware bes e si Hisus diye wey ka me hibateen din, nanguntud e sikandan te me balangey wey nangendiyad te Kapirnaum ka egpamitew ki Hisus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka keenen ne egpakabehey te umul</t><br/>Pegginguma te me etew diye te deyipag te lanew, nakita ran si Hisus wey mig-insaan dan, “Talagpanulu, ken‑u ke bes pad kayi?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: kene ne iyan niyu igpamitew keddi su nakakita kew te me kein-inuwan ne neyimu ku, ke kene, puun de su impakeen ku sikaniyu te paan wey nenabulung kew.</J>


text:
<J>Kene kew pakannekal ne eggimu para te keenen ne eglihad de, ke kene, te keenen ne egpakabehey te umul ne ware egtamanan. Ne ka Anak te Etew iyan egbehey kaniyu kayi su sikandin ka imbehayan te Amey ne Manama te katenged te pegbehey kayi.</J>”<pb/>


text:
Puun due, mig-inse sikandan kandin, “Nekey naa ka eleg ne eggimuwen ney eyew egkatuman ney ka igpeyimu te Manama?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Seini ka igkeupii te Manama ne eggimuwen niyu: palintutuu wey salig kew te insuhu din.</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “Nekey naa ne kein-inuwan ka igkapapitew nu kanami eyew egpakapalintutuu key keykew? Nekey ka eggimuwen nu?


text:
Ka me kaap-apuan ney dengan, nangeen te mana te diye pad sikandan te disirtu. Su sumale te nasulat te Kasulatan, ‘Imbehayan din sikandan te keenen ne diye egpuun te langit.’ ”<pb/>


text:
Ne migkahi si Hisus, “<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: kene ne si Muwisis ka migbehey kaniyu te egkeenen ne egpuun diye te langit, su ka Amey ku. Ne sikandin ded man‑e ka egbehey kaniyu te malehet ne keenen ne egpuun diye te langit.</J>


text:
<J>Su ka keenen ne igbehey te Manama, iyan sika se egpamaneug puun te langit wey egbehey te umul te me etew kayi te ampew te tane.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Hisus sikandan, “<J>Sikeddiey ka keenen ne egbehey te umul. Ka egparani keddi kenad iya eggutasan, wey ka egpalintutuu wey egsalig keddi, kenad egkammaraan.</J>


text:
<J>Piru iling te nakahi kud e kaniyu ne minsan nakita ad nikaniyu, kene kew red iya man‑e egpalintutuu.</J>


text:
<J>Ka langun ne etew ne igbehey te Amey ku keddi, egparani keddiey. Ne ka egparani keddi, kene ku egdeldelen.</J>


text:
<J>Su wara a migpamaneug puun te langit eyew te pegtuman te keddi ne igkeupii, ke kene, eyew te pegtuman te igkeupii te Amey ku ne migsuhu keddiey.</J>


text:
<J>Ne seini ka igkeupii te migsuhu keddiey: egtantanuran ku ka imbehey rin keddi ne kene egkatarinan te minsan sabeka, piru eg-uyahen ku sikandan te katammanan ne aldew.</J>


text:
<J>Su seini ka igkeupii te Amey ku: ka langun ne egpamitew wey egpalintutuu wey egsalig te Anak, egpakaangken te umul ne ware egtamanan wey eg-uyahen ku sikandan te katammanan ne aldew.</J>”<pb/>


text:
Seeye naa, migsalew-salew e ka me Hudiyu meyitenged kandin tenged te ingkahi rin ne sikandin ka keenen ne diye egpuun te langit.


text:
Migkahi sikandan, “Si Hisus ma sika ne anak ni Husi. Nakataha ki ke hentew‑a ka amey wey ka iney rin, ne mania te egkahi sikandin te diye din egpuun te langit?”<pb/>


text:
<J>Ware egpakaparani keddi ke kene egpeparaniyen te Amey ne migsuhu keddi. Ne seeye se egparani keddi, eg-uyahen ku red te katammanan ne aldew.</J>


text:
<J>Due insulat te me prupita ne eggenendue, ‘Egpanuluen sikandan langun te Manama.’ Purisu, ka langun ne egpammineg te Amey wey egdawat te iglalag din, egparani keddiey.</J>


text:
<J>Ne ware seini migpasabut ne due etew ne nakakita te Amey, su ware iya nakakita kandin angin e keddi te diye migpuun te Manama.</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: ka egpalintutuu wey egsalig keddi, due umul ne ware egtamanan.</J>


text:
<J>Ka me kaap-apuan niyu, nangeen te mana te diye pad sikandan te disirtu, piru nammatey man ded sikandan.</J>


text:
<J>Piru lein ka seini se keenen ne migpamaneug puun te langit. Minsan hentew ne egkeen kayi, kenad e egpatey.</J>


text:
<J>Sikeddiey ka manekal ne keenen ne migpamaneug puun te langit. Minsan hentew ne egkeen te seini ne keenen, egkeuyag te ware egtamanan. Ne iyan keenen ka lawa ku ne igbehey ku eyew egpakaangken te umul ne ware egtamanan ka me etew kayi te ampew te tane.</J>”<pb/>


text:
Ne dutu, nenekeg-apul ka me Hudiyu diye. Ne migkahi sikandan, “Egmenuwen te seini ne etew te pegbehey te lawa rin eyew igpakeen kanta?”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: emun ke kene kew egkeen te lawa te Anak te Etew, wey kene eg-inum te kandin ne langesa, kene kew egpakaangken te umul.</J>


text:
<J>Piru ka minsan hentew ne egkeen te keddi ne lawa, wey eg-inum te keddi ne langesa, due umul ne ware egtamanan, wey eg-uyahen ku te katammanan ne aldew.</J>


text:
<J>Su ka lawa ku, iyan sika ka malehet ne keenen, ne ka langesa ku, iyan sika ka malehet ne inumen.</J>


text:
<J>Ka minsan hentew ne egkeen te keddi ne lawa wey eg-inum te keddi ne langesa, eg-uugpe sikandin kayi te keddiey wey eg-ugpa a degma diye te kandin.</J>


text:
<J>Ka manekal ne Amey ka migsuhu keddi, wey neuyag a tenged kandin. Ne iling naan ded degma due, ka egkeen keddiey, egkeuyag tenged keddi.</J>


text:
<J>Ne iyan iya seini ka keenen ne egpuun diye te langit, kene ne iling seini te keenen ne mana ne ingkeen te me kaap-apuan niyu, su nammatey red sikandan. Su ka egkeen te seini ne keenen, egkeuyag te ware egtamanan.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka lalag ne egpakabehey te umul</t><br/>Masalig ne me hibateen din ka nakarineg kayi wey nakakahi, “Malised seini se impanulu din. Hentew‑a ka egpekeuyun kayi?”<pb/>


text:
Ne minsan ware migpanugtul ki Hisus, piru nanengnengan din ne migsalew-salew ka me hibateen din meyitenged te impanulu din. Sikan naa ka migkahiyan din sikandan, “<J>Neenenduenan kew te ingkahi ku?</J>


text:
<J>Emun ke iling due, wey naan pa iya ke egkiteen niyud ka Anak te Etew ne egbatunen igpalibed diye te impuunan din.</J>


text:
<J>Ka egbehey te umul iyan ka Panisingan te Manama wey kene seini egkeyimu te etew. Ka inlalag ku kaniyu, diye egpuun te Panisingan te Manama wey egpakabehey te umul.</J>


text:
<J>Piru due duma niyu kayi ne kene egpalintutuu keddi.</J>” (Ingkahi seini ni Hisus su tapey rin e nanengnengi ke hentew ka kene egpalintutuu wey ke hentew degma ka eg-akal kandin.)


text:
Ne migpabulus sikandin migkahi, “<J>Sika ka egpuunan ne migkahiyan ku sikaniyu te ware egpakaparani keddi, angin e te igpeparani keddi te Amey.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Hisus ka sapulu wey daruwa (12) ne hibateen din, “<J>Ne sikaniyu, eg-engkeran e naa degma nikaniyu?</J>”<pb/>


text:
Migtabak si Simun Pidru kandin, “Magbebaye, hentew naa ka egkeendiyaan ney? Sikeykew re ka due lalag ne egpakabehey te umul ne ware egtamanan.


text:
Migpalintutuu key keykew wey nanengnengan ney ne sikeykew iya ka Matulus ne in-alam te Manama.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Sikeddiey iya ka mig-alam kaniyu te sapulu wey daruwa (12). Piru ahalen te me busew ka sabeka kaniyu.</J>”


text:
Si Hudas ne anak ni Simun Iskaryuti ka egkahiyen ni Hisus, su minsan sabeka sikandin te sapulu wey daruwa (12) ne hibateen, sikandin iya ka eg-akal ki Hisus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggubabe te me suled ni Hisus kandin</t><br/>Pegkapenga dutu, migleug-leug si Hisus diye te Galiliya. Kene sikandin egleug-leug diye te Hudiya, su egbentaanan sikandin te eggimatey te me Hudiyu.


text:
wey migkahiyan si Hisus te me suled din, “Awe ka kayi wey hendiye ka te Hudiya su eyew egpakakita ka me hibateen nu te me kein-inuwan ne eggimuwen nu.


text:
Su ware etew ne eggeles te eggimuwen din ke egkeupian sikandin ne egpabantug. Ne puun su eggimu ke ma te iling due, panengnenga nu nasi ka me etew kayi te ampew te tane meyitenged keykew!”


text:
(Nalalag sika te me suled ni Hisus su minsan sikandan, ware migpalintutuu wey migsalig kandin.)<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Kene pad eleg keddi kuntee ne eggendiye, piru egkaayun kew mule te minsan ken‑u.</J>


text:
<J>Kene egkaayun ne egdumutan kew te me etew kayi te ampew te tane, piru egdumutan a mule nikandan su impamalehetan ku ne mareet ka hinimuwan dan.</J>


text:
<J>Hendiye kew e te sahakeen. Kene e pad eggendiye su kene pad kuntee ka eleg ne timpu ne eggipanew a.</J>”


text:
<br/><t>Ka Sahakeen te me Balungbalung</t><br/>Te nangipanew e ka me suled ni Hisus peendiye te sahakeen, migsinundul e degma si Hisus piru ware migpeeyang-heyang.


text:
Ne impamitew sikandin te me pangulu te me Hudiyu diye te sahakeen wey nanginse sikandan ke hendeid e sikandin.<pb/>


text:
Te seeye ne kalibulungan, masalig ka egmana-naasey meyitenged kandin. Ka duma migkahi, “Meupiya sikandin ne etew.” Piru ka duma migkahi degma, “Kene ne malehet sika, su eg-akalan din de ka me etew.”


text:
Piru ware sabeka kandan ne egpakawangal-wangal meyitenged kandin su egkaaldek sikandan te me pangulu te me Hudiyu.<pb/>


text:
Ne dutu, neinu-inu ka me pangulu te me Hudiyu wey migkahi, “Immenu rin buwa te pegkateu te ware ma sikandin nekeiskuyla?”<pb/>


text:
Seeye naa, intabak sikandan ni Hisus, “<J>Ka pegpanulu ku, kene egpuun kayi te keddiey, ke kene, diye egpuun te Manama ne migsuhu keddi.</J>


text:
<J>Minsan hentew ne egkeupian ne eggimu te igkeupii te Manama, egpakanengneng ke diye naa egpuun te Manama ka pegpanulu ku wey ke kayi re egpuun te keddiey.</J>


text:
<J>Ka etew ne eglalag puun te kandin de ne suman-suman, egpabantug te pegkeetew rin. Piru ka etew ne iyan igpabantug ka migsuhu kandin, egkapalintutuuwan wey kene ne ubaten.</J>


text:
<J>Imbehayan kew ni Muwisis te Balaud te Manama, menu ma iya? Piru ware minsan sabeka kaniyu ne migtuman te Balaud, su emun ke migtuman kew pa perem, kena a nikaniyu eggimatayan.</J>”<pb/>


text:
<J>minsan nekeg-iling ki re iya. Su due impanulu ni Muwisis kaniyu ne pegtuli te me anak niyu (minsan kene ne diye egbunsud sika te ki Muwisis su diye te kaap-apuan din), ne inggimu niyu sika minsan ke Aldew te Peggimeley.</J>


text:
<J>Ke egtulien niyu ka sabeka ne bate te Aldew te Peggimeley eyew te pegtuman te Balaud ni Muwisis, ne mania te nabelu kew keddi te imbawian ku ka sabeka ne etew te Aldew te Peggimeley?</J>


text:
<J>Kene niyu hukumi ka etew pinaahi te egkakita niyu ne hinimuwan din, ke kene, hukumi niyu sikandin pinaahi te eleg ne gantangan wey palabian.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-agseb ne Kristu si Hisus</t><br/>Ne due me matig-Hirusalim ne migkahi, “Hendue te seini ma iya ne etew ka egbentaanan dan te eggimatey?


text:
Na, pitawa niyud te egpanulu man e mule sikandin kayi te kasuluhan, wey ware igkaapul te me pangulu ta kandin! Kema buwa ke nakanengneng e sikandan te sikandin ka Kristu?


text:
Piru nakanengneng ki ke hendei migpuun ka seini ne etew. Ne ka Kristu mule ke egginguma, ware egpakanengneng ke hendei sikandin egpuun.”<pb/>


text:
Seeye naa, migbalbalukan si Hisus te pegpanulu din diye te timplu ne migkahi, “<J>Malehet naan iya ne nekeila kew keddi wey nakanengneng kew ke hendei a egpuun? Ka malehet, wara a mig-uney-uney miggendini, ke kene, impeendini e re. Egkasalihan sikandin se migsuhu keddi, wey ware kew nekeila kandin.</J>


text:
Ne puun due, egdakepen dan e perem sikandin, piru ware egpakaaku tenged su ware pad migginguma ka kandin ne timpu.


text:
Piru masalig ka me etew diye ne migpalintutuu wey migsalig kandin. Migkahi sikandan, “Emun ke egginguma ka Kristu, kene buwa sikandin egpekeyimu te kein-inuwan ne subla pad te neyimu te seini ne etew!”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me sundalu ne insuhu eyew pegdakep ki Hisus</t><br/>Nakarineg ka me Parisiyu te igmegna-naasey te me etew meyitenged ki Hisus, purisu sikandan wey ka me pangulu te me talagpanubad, migsuhu te me talagbantey te timplu ne egparakepen ki Hisus.


text:
Ne migkahi si Hisus, “<J>Kene naan de egkaluhey ka timpu ne egmekegduma ki, egkataman, eglibed ad man‑e diye te migsuhu keddi.</J>


text:
<J>Egpamitawen a nikaniyu piru kena ad nikaniyu egkakita su ka eggendiyaan ku, kene niyu egkeendiyaan.</J>”<pb/>


text:
Ne migmein-inseey ka me pangulu te me Hudiyu ne miggenendue, “Hendei bes sikandin eggendiye mania te kene ta sikandin egkakita? Eggendiye buwa sikandin te me siyudad te me Grigu ne nangugpaan te me karumaan ta ne me Hudiyu eyew diyad e man‑e egpanulu?


text:
<J>Su migkahi sikandin, ‘Egpamitawen a nikaniyu piru kena ad nikaniyu egkakita,’ wey, ‘Kene kew egpekeendiye te eggendiyaan ku.’ Na, nekey buwa ka igpasabut din due?</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka sebseb ne egpakabehey te umul</t><br/>Ne migginguma ka katammanan ne aldew te sahakeen ne iyan ka amana ne impurtanti ne aldew. Te seeye ne aldew, migsasindeg si Hisus ne migbalbalukan, “<J>Hentew seeye se nammaraan, parani kew keddi wey inum kew.</J>


text:
<J>Su sumale te nasulat diye te Kasulatan, ‘Ka minsan hentew ne egpalintutuu wey egsalig keddi, egtulayas te pusung din ka weyig ne egpakabehey te umul.’</J> ”


text:
Iyan igpasabut ni Hisus kayi ne seeye se egpalintutuu wey egsalig kandin, egpakarawat te Panisingan te Manama. Su ware pad ibehey ka Panisingan te Manama te seeye ne timpu, tenged su ware pad sikandin imbantug te Manama pinaahi te pegbatun kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkabaad te me etew</t><br/>Masalig ne me etew te seeye ne kalibulungan ka nakarineg te ingkahi rin wey nakakahi, “Malehet iya ne sikandin ka Prupita ne egtetaharan ta!”<pb/>


text:
Ne migkahi degma ka duma, “Sikandin iya ka Kristu!”<pb/>Piru due degma duma ne migkahi, “Kene ne diye te Galiliya egpuun ka Kristu!


text:
Su nasulat diye te Kasulatan ne ka Kristu diye egpuun te kabuhalan ni Dabid, wey diye eglesut te Bitlihim ne ugpaan ni Dabid.”


text:
<br/><t>Ka peggubabe te me pangulu ki Hisus</t><br/>Nataman, miglibed e ka me talagbantey te timplu diye te me pangulu te talagpanubad wey te me Parisiyu. Ne mig-insaan sikandan, “Mania te ware niyu uyana sikandin kayi?”<pb/>


text:
Seeye se me etew ne nalibulung, ware nakataha te Balaud ni Muwisis, purisu indilus sikandan te Manama!”<pb/>


text:
“Sumale te kanta ne Balaud, kene ki egpekewukum ne nakasale ka sabeka ne etew te kene te pad egkewusey wey egkanengnengan ka neyimu rin.”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “Egpekeiling ka degma te matig-Galiliya! Kema, ug-ugsiya nu ka Kasulatan wey egkanengnengan nu ne ware prupita ne egpuun te Galiliya.”


text:
[Nataman, nanguli e sikandan langun.<n>Ka duma ne me sinulat ware miglagkes te 7:53 peendiye te 8:11, sikan naa ka kene ne klaru ke iglagkes naa degma seini kayi.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka malitan ne nasapenan ne nalibuhan</t><br/>Ne si Hisus mule, miggendiye sikandin te Bubungan te Ulibu.


text:
Te pegkapawe, migselem-selem e man‑e si Hisus miggendiye te timplu. Ne miglingutan sikandin te masalig ne me etew wey migpinnuu sikandin ka migpanulu kandan.


text:
Ne ka me talagpanulu te Balaud te Manama wey ka me Parisiyu, mig-uyan te malitan ne nasapenan dan ne nalibuhan wey impasasindeg dan diye te tangkaan te me etew.


text:
Ne sumale te Balaud ni Muwisis, eleg sikandin ne egbatuwen taman te egpatey. Na, nekey ka igkalalag nu?”


text:
Inlalag dan seeye eyew te pegsahilut ki Hisus eyew igpakasumbung dan sikandin. Piru migweil-weil si Hisus, mig-usengul sikandin wey migsusulat te kemel rin diye te tane.


text:
Migpabulus sikandan ka eg-inse kandin, ne dutu, migsasindeg si Hisus ka migkahi, “<J>Ke hentew kayi te kaniyu ka ware nakasale, sikandin ka eggun‑a egbatu kandin.</J>”


text:
Te pegkarineg dan te inlalag ni Hisus, masihipanew e sikandan, ne iyan miggun‑a ka me buyag. Nataman, si Hisus naan de ka nasame wey ka malitan ne migsasindeg diye.


text:
Ne migsasindeg si Hisus wey migkahiyan din ka malitan, “<J>Beyi, hendei naan e sikandan? Ware bes sabeka ne miggukum keykew?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak ka malitan, “Ware, ahalen.”<pb/>Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Kene ku degma eggukuman sikeykew. Hipanew kad wey kene kad himu te sale.</J>”]<pb/>


text:
<br/><t>Si Hisus ka kalayag te kalibutan</t><br/>Ne migkahiyan e man‑e ni Hisus ka me etew, “<J>Sikeddiey ka kalayag te kalibutan. Ka eg-ikul keddi, egpakaangken te kalayag te umul wey kenad egpekeyipanew diye te marusilem.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin te me Parisiyu, “Sikeykew red ka eg-uney-uney egpamalehet meyitenged keykew, sikan naa ka kene ka egkapalintutuuwan.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Minsan ke eg-uney-uney a egpamalehet meyitenged keddiey, malehet iya ka eglalahen ku, su nakanengneng a ke hendei a migpuun wey hendei a eggendiye. Piru ware kew nataha ke hendei a migpuun wey ke hendei a eggendiye.</J>


text:
<J>Ka peggukum niyu puun de te suman-suman niyu, piru sikeddiey mule, wara a miggukum te minsan hentew.</J>


text:
<J>Piru ke eggukum e ma, eleg mule ka peggukum ku su kene ne sikeddi de ka eggukum, ke kene, daruwa ney te Amey ne migpeendini keddi.</J>


text:
<J>Nasulat diye te Balaud niyu ne emun ke egpekeg-iling ka guhuren te daruwa ne talagpamalehet, malehet naa ka guhuren dan.</J>


text:
<J>Mig-uney-uney a migpamalehet meyitenged keddiey, wey migpamalehet degma meyitenged keddi ka Amey ne migsuhu keddi.</J>”<pb/>


text:
Ne mig-inse sikandan, “Hendei ka amey nu?”<pb/>Ne migtabak si Hisus, “<J>Ware kew nekeila kanami te Amey ku. Emun perem ke nekeila kew keddi, nekeila kew perem degma te Amey ku.</J>”<pb/>


text:
Inlalag ni Hisus sika langun te pegpanulu din diye te lenged te intahuan te tahuanan te seleppi diye te timplu. Piru ware migdakep kandin puun su ware pad migginguma ka kandin ne timpu.<pb/>


text:
<br/><t>Kene kew egpekeendiye te eggendiyaan ku</t><br/>Nataman, migkahiyan e man‑e sikandan ni Hisus, “<J>Eggipanew a, wey egpamitawen a nikaniyu, piru egpatey kew re due ne makasesale ded. Ne kene kew egpekeendiye te eggendiyaan ku.</J>”<pb/>


text:
Purisu migkahi ka me pangulu te me Hudiyu, “<J>Kene ki kun egpekeendiye te eggendiyaan din. Iyan buwa igpasabut due ne egluhe sikandin?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Sikaniyu, kayi kew migpuun te tane, piru sikeddi, diya a migpuun te langit. Kayi kew ne mahinged te kalibutan, piru kena a mule ne mahinged kayi.</J>


text:
<J>Ingkahiyan kud sikaniyu ne egpatey kew re due ne makasesale ded. Su emun ke kene kew egpalintutuu ne sikeddi iya ka egnangenen ku, egpatey kew re due ne makasesale ded.</J>”<pb/>


text:
Ne mig-insaan dan sikandin, “Hentew ke bes iya?”<pb/>Ne migtabak si Hisus, “<J>Sikeddi iya seeye se impangguhud kud e kaniyu puun pad dengan.</J>


text:
<J>Dakel ka igpakalalag ku wey ka igpekewukum ku kaniyu. Piru iyan ku re iglalag te me etew kayi te ampew te tane ka egkarineg ku ne egpuun diye te migpeendini keddi, su egkasalihan sikandin.</J>”<pb/>


text:
Seeye naa, migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Te timpu ne egkayawen</J><n>Ka igpasabut te egkayawen, ka iglansang e sikandin te krus.</n> <J>niyud ka Anak te Etew, egkanengnengan niyud e ne sikeddi iya seeye se egnangenen ku. Egkanengnengan niyud man‑e ne wara a mig-uney-uney miggimu te egkasuman-suman ku, ke kene, iyan ku re inlalag ka impanulu keddi te Amey ku.</J>


text:
<J>Ne sikandin se migpeendini keddi, migduma keddiey. Wara a nikandin balahara ne migsabsabeka, su layun ku ma himuwa ka egpakapahale kandin.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka kamalehetan ka egbehey te kaligwangan</t><br/>Nataman, migkahiyan ni Hisus ka me Hudiyu ne migpalintutuu wey migsalig kandin, “<J>Emun ke egpabulus kew eg-ikul te pegpanulu ku, malehet naa iya ne me hibateen ku sikaniyu.</J>


text:
<J>Egkanengnengan niyu ka kamalehetan, ne ka kamalehetan ka egbehey kaniyu te kaligwangan.</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “<J>Me kabuhalan key ni Abraham wey ware key re due neuripen te minsan hentew. Ne mania te migkahi ka te egbehayan key te kaligwangan?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus kandan, “<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: minsan hentew ne eggimu te sale, uripen te sale.</J>


text:
<J>Nakataha a te me kabuhalan kew iya ni Abraham, piru egbentaanan a nikaniyu te eggimatey su kene niyu egkarawat ka igpanulu ku kaniyu.</J>


text:
<J>Iyan ku re igpangguhud ka impapitew keddi te Amey ku, piru sikaniyu, iyan niyu eggimuwen ka narineg niyu puun te amey niyu.</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “Si Abraham ka amey ney.”<pb/>Ne migtabak si Hisus, “<J>Ke malehet ne kabuhalan kew ni Abraham, iling ded perem ka eggimuwen niyu te inggimu rin.</J>


text:
<J>Piru nasi mule ne egbentaanan a nikaniyu te eggimatey minsan migpangguhud e re te kamalehetan ne narineg ku puun te Manama. Ne warad iya nekeyimu si Abraham te iling kayi!</J>


text:
<J>Ka eggimuwen niyu, iling ded te eggimuwen te amey niyu.</J>”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Kene key ne me anak te dalan. Sabeka re ka Amey ney, ka Manama re iya.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Ke malehet ne ka Manama ka amey niyu, eggeyinawaan a perem nikaniyu, su diya a migligkat kandin te peggendini ku. Wara a mig-uney-uney re due miggendini, ke kene, impeendini e re nikandin.</J>


text:
<J>Iyan puunan ne kene kew egpakasabut te iglalag ku, su egkeepes kew ne egpammineg te iglalag ku.</J>


text:
<J>Iyan niyu amey ka ahalen te me busew, ne iyan niyu igkeupii te eggimu ka igkeupii rin. Mangngimatey sikandin puun pad te bunsuranan, wey ware sikandin migpalapig te kamalehetan su ware kamalehetan diye te kandin. Emun ke eg-uubat sikandin, mig-ikul naan de sikandin te batasan din, tenged su ubaten sikandin wey sikandin ka puunan te langun ne ubat.</J>


text:
<J>Hentew ma kaniyu ka egpakapamalehet ne nakasala a? Ware iya! Ne mania te kene kew egpalintutuu keddi te kamalehetan ma ka igpangguhud ku?</J>


text:
<J>Seeye se kandin te Manama, egpalintutuu te lalag te Manama. Piru sikaniyu, kene kew ne kandin te Manama, sikan naa ka kene kew egpalintutuu te lalag din.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Si Hisus wey si Abraham</t><br/>Ne migtabak ka me pangulu te me Hudiyu diye te ki Hisus, “Malehet bes ka inlalag ney ne matig-Samarya ka wey migserepan te busew.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Wara a serepi te busew. Imbantug ku re ka Amey ku, piru impeyilawan a mule nikaniyu.</J>


text:
<J>Wara a migparayan-dayan te keddi ne pegkeetew. Due ka Amey ne iyan egkeupian ne egkarayan a te me etew, wey sikandin ka eggukum ne malehet.</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: ka minsan hentew ne egtuman te iglalag ku, kenad iya egpatey.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin te me pangulu te me Hudiyu, “Kuntee, nanengnengan ney e ne malehet iya ne migserepan ka te busew! Migpatey e si Abraham wey ka me prupita, piru kuntee, egkahi ka te minsan hentew ne egtuman te iglalag nu, kenad iya egpatey.


text:
Mania, labew ke bes pad ubag te apu ney ne si Abraham ne migpatey e? Nammatey e degma ka me prupita. Na, hentew ke naa iya ubag?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Emun ke egparayan-dayan e re, ware karuan te pegparayan-dayan ku. Piru ka Amey ku ne egkahiyen niyu ne Manama niyu, iyan egdayan keddi.</J>


text:
<J>Ware kew nekeila kandin, piru nekeila a mule kandin. Su emun ke egkahi a te wara a nekeila kandin, egpekeiling ad e kaniyu te ubaten. Piru nekeila a iya kandin wey egtumanen ku ka lalag din.</J>


text:
<J>Nahale-gale ka apu niyu ne si Abraham ne egkakita rin e ka aldew ne eggendini a. Ne nakita rin e iya seini wey nahale-gale sikandin.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin te me pangulu te me Hudiyu, “Ware ke pad miglalimma ne pulu (50) ne leg‑un. Ne immenu nu naa ubag te pegkakita ki Abraham?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: duen ad e te ware pad miglesut si Abraham.</J>”<pb/>


text:
Ne puun dutu, migpamurut e sikandan te me batu su egbatuwen dan e si Hisus, piru miggeles sikandin wey mig-awe e diye te timplu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbawi ni Hisus te butud</t><br/>Taheed te eggiphipanew si Hisus, due nakita rin ne etew ne nabutud puun te peglesut din.


text:
Ne mig-insaan sikandin te me hibateen din, “Talagpanulu, sale din naa wey ke sale te amey wey iney rin ka egpuunan ne nabutud sikandin puun te peglesut din?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Nabutud sikandin, kene ne puun te sale din wey ke sale naa te amey wey iney rin. Neyitabu ka iling kayi su eyew egkakita te me etew ka geem te Manama pinaahi kandin.</J>


text:
<J>Keilangan ne eggimuwen ta ka me himu te migsuhu keddi taheed te maaldew pad, su egginguma ka marusilem ne warad egpekeyimu.</J>


text:
Te pegkapenga rin te eglalag, mig-ileb sikandin diye te tane wey inluyang din ka in-ileban din. Nataman, impulitan din ka mata te etew


text:
wey migkahiyan din, “<J>Hendiye ka te lanew te Silui wey pandep‑ug ka diye.</J>” (Insuhu ka kaluwasan te Silui.) Purisu miggipanew e ka etew wey migpandep‑ug, ne egpakakite e sikandin te peglibed din.<pb/>


text:
Ka me sumbaley rin wey ka me etew ne nakakita kandin te egpampamuyu pad, nekeinse sikandan ne eggenendue, “Hendue te seini ka etew ne egpinpinnuu ne egpampamuyu?”<pb/>


text:
Due duma ne migkahi, “Uya, sika iya.” Piru due duma ne migkahi, “Kene ne sika. Egpekegsahid de ka ulaula ran.”<pb/>Ne migkahi seeye se etew, “Sikeddi iya ne.”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandin, “Migluluyang te tane ka etew ne egngaranan ki Hisus, wey impulit din e te mata ku. Ne insuhu ad nikandin ne egpeendiyeen te lanew te Silui wey egpepandep-uhen. Purisu miggendiya a degma wey migpandep‑ug, ne nataman, nakakita ad.”<pb/>


text:
Ne mig-inse e man‑e sikandan, “Hendeid e sikandin?”<pb/>Ne migtabak ka etew, “Wara a nakataha.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-inse-inse te me Parisiyu te imbawian ne etew</t><br/>Nataman, in-uyan dan e diye te me Parisiyu ka etew ne nabutud dengan.


text:
Nataman, mig-insaan e man‑e te me Parisiyu ka etew ke mania te nakakita rin e. Ne migkahi ka etew diye te kandan, “Impulitan din te inluyang ne tane ka mata ku, ne nataman, migpandep‑ug a wey nakakita ad.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka duma ne me Parisiyu, “Kene ne diye te Manama egpuun ka seini ne etew su ware migtuman te Balaud te Aldew te Peggimeley.”<pb/>Piru due degma duma ne migkahi, “Egmenuwen ma te makasesale te peggimu te iling kayi ne kein-inuwan?” Seeye naa, nabaad sikandan.<pb/>


text:
Purisu mig-abayan e man‑e insei te me Parisiyu ka etew, “Nekey‑a ka igkalalag nu meyitenged kandin, su egkahiyen nu ne imbawian din ka mata nu?”<pb/>Ne migtabak ka etew, “Sabeka sikandin ne prupita.”<pb/>


text:
Piru ware migpalintutuu ka me pangulu te Hudiyu ne butud sikandin dengan ne egpakakite e kuntee. Ne puun due, impeumew ran ka amey wey iney rin.


text:
Mig-insaan nikandan ka amey wey iney te etew, “Anak niyu iya seini se egkahiyen niyu ne nakapaney nabutud? Ne mania te egpakakite e sikandin kuntee?”<pb/>


text:
Ne migtabak ka amey wey iney te etew, “Malehet iya ne anak ney sikandin, wey malehet degma ne nakapaney sikandin nabutud.


text:
Piru ware key nakataha ke mania te nakakite e sikandin wey ke hentew ka migbawi kandin. Insei niyu sikandin su dakel e wey egkateu e ne egtabak.”


text:
Seeye ka nakahi ran puun su naaldek sikandan te me pangulu te me Hudiyu. Su neuyunan e nahud te me Hudiyu ne emun ke due eg-angken ne si Hisus iya ka Kristu, kenad e eg-ileen ne sakup pad te simbaan te me Hudiyu.


text:
Nataman, impeumew ran e man‑e ka etew ne nabutud dengan wey mig-insaan, “Pahunlibet ka te Manama ne egpangguhud ka te malehet, su nakanengneng key ne makasesale ka etew ne migbawi keykew.”<pb/>


text:
Ne migtabak ka etew, “Wara a nakataha ke makasesale naa sikandin wey ke kene. Iyan ku re natahaan ne butud a dengan, ne kuntee egpakakita ad.”<pb/>


text:
Ne mig-inse e man‑e sikandan kandin, “Nekey ka inggimu rin diye te keykew? Immenu rin e te egbawi ka mata nu?”<pb/>


text:
Migtabak sikandin, “Impangguhuran kud e sikaniyu piru ware kew migpalintutuu. Ne mania te egkeupian kew pad man‑e ne egpammineg kayi? Egkeupian kew degma ne egkeyimu ne me hibateen din?”<pb/>


text:
Miglanglangitan dan sikandin wey migkahiyan, “Sikeykew re iya ka hibateen din! Piru sikanami, me hibateen key ni Muwisis.


text:
Nakanengneng key te migpakiglalag ka Manama ki Muwisis, piru meyitenged te sika ne etew, minsan se egpuunan ne ware ney en iya nataheyi ke hendei!”<pb/>


text:
Ne migtabak ka etew, “Etuwey, amana seini! Imbawian din mule ka mata ku, ne migkahi kew te ware kew nakataha ke hendei sikandin migpuun!


text:
Nakataha ki ne kene egpamminehen te Manama ka me makasesale. Piru seeye se egtahud wey egtuman te pegbuut te Manama, egpamminehen din mule.


text:
Puun te peggimu te kalibutan, ware de due egkabantug ne egpakabawi te mata te etew ne nakapaney nabutud.


text:
Ne migtabak sikandan, “Makasesale ka puun te peglesut nu, ne kuntee, iyan key re ubag egpanuluen nikeykew?” Ne puun dutu, impaawe e sikandin diye te simbaan te me Hudiyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka ispirituwanen ne pegkabutud</t><br/>Nakarineg si Hisus te impaawe e seeye se etew diye te simbaan te me Hudiyu. Te nakita rin e ka etew, migkahiyan din e, “<J>Egpalintutuu ka wey egsalig te Anak te Etew?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak ka etew, “Magbebaye, nangeni a ke hentew sikandin su eyew egpakapalintutuu wey egpakasalig a kandin!”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Nakakita kad e kandin wey sikandin iya ka migpakiglalag keykew kuntee.</J>”<pb/>


text:
Migkahi si Hisus, “<J>Miggendini a te ampew te tane eyew te peggukum te me etew. Ne eyew seeye se me butud te kamalehetan egpakakita, wey seeye se egpakakita kayi, egkabutud.</J>”<pb/>


text:
Due me Parisiyu diye te lenged din ne nakarineg te inlalag din. Ne mig-insaan dan sikandin, “Me butud key bes degma seini?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Emun ke butud kew perem te kamalehetan, ware perem sale niyu. Piru puun su migkahi kew te egpakakita kew kayi, migpasabut naa sika te ware pad naawe ka sale niyu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka malehet ne talagtameng te karniru</t><br/>“<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: ka etew ne kene egbaye diye te gumawan te pegseled din diye te kulungan te karniru, wey ke egpamaneyik de sikandin diye te duma ne egbayaan, egpekeiling sikandin te takawen wey ke tulisan.</J>


text:
<J>Eglukatan sikandin te talagbantey te gumawan, wey egkeilaan te me karniru ka laheng din te egpangumew kandan. Egpangumawen din ka ngaran te tagse sabeka kandan wey igpanulud din diye te lihawangan.</J>


text:
<J>Ne emun ke igkapalihawang din e sikandan langun, eggun‑a sikandin te me karniru, wey egsinundul sikandan kandin su neilaan dan ka laheng din.</J>


text:
<J>Kene egsinundul sikandan te lein ne etew su nasi egpamallahuy puun su ware nekeila te laheng din.</J>”<pb/>


text:
Impanguhuran sikandan ni Hisus te seini ne panunggilingan piru ware dan nakasabut ke nekey ka igpasabut din.<pb/>


text:
<br/><t>Si Hisus ka meupiya ne talagtameng</t><br/>Seeye naa, migkahi e man‑e si Hisus, “<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: sikeddiey ka gumawan te me karniru.</J>


text:
<J>Ka langun ne miggun‑a keddi te miggendini, me takawen wey me tulisan sikandan. Piru ware migpammineg kandan ka me karniru.</J>


text:
<J>Sikeddiey ka gumawan. Minsan hentew ne egseled ne egbaye keddiey, egkaluwas. Egpekeiling sikandin te karniru ne egseled wey eglihawang ne due egkakita ne panabtaban.</J>


text:
<J>Piru ka takawen, eggendini re eyew egpanakew, eggimatey, wey egdereet. Ne miggendini a mule eyew egbehey te umul ne warad egpamitawen pad.</J><pb/>


text:
“<J>Sikeddiey ka meupiya ne talagtameng te karniru. Ka meupiya ne talagtameng, andam ne egpeyimatey para te me karniru.</J>


text:
<J>Kene sikandin egpekeiling te egbayaran de ne talagtameng te me karniru ne egpallahuy ke egpakakita te bubuluti ne singgalung ne egpeendiye te kandan. Eg-engkeran din ka me karniru wey egpamueren e te singgalung ka me karniru wey egmekegsuwey-suwey e sikandan.</J>


text:
<J>Egpallahuy sikandin su imbayaran man de wey ware de diye te kandin ke nekey ka egtamanan te me karniru.</J>


text:
<J>Sikeddiey ka meupiya ne talagtameng te karniru. Nekeila a te me karniru ku wey nekeila degma sikandan keddi</J>


text:
<J>iling te pegkeila te Amey ku keddi wey te pegkeila ku degma kandin. Andam a ne egpeyimatey para kandan.</J>


text:
<J>Due duma ne me karniru ku ne ware kayi te seini ne kulungan. Keilangan ne eg-uyanen ku degma sikandan kayi. Egpammineg sikandan te laheng ku wey egkeyimu sikandan ne sabeka ne punduk wey sabeka degma ka egtameng kandan.</J><pb/>


text:
<J>Ware egpekeyimatey keddi ke kene ne keddi ne pegbuut. Piru sikeddiey en iya ka eg-uney-uney egbehey te umul ku, su due katenged ku te pegbehey kayi wey te peggawi man‑e kayi. Ne seini iya ka insuhu keddi te Amey ku.</J>”<pb/>


text:
Masalig kandan ka migkahi, “Migserepan sikandin te busew! Egbusawen e sikandin! Ne mania te egpammineg kew pad kandin?”<pb/>


text:
Piru migkahi ka duma, “Ka etew ne egserepan te busew, kene egpakalalag te iling kayi! Egmenuwen‑a te migserepan te busew te pegbawi te mata te butud?”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsamsamili te me Hudiyu ki Hisus</t><br/>Miggingume e ka timpu te Sahakeen te Peghalad te timplu diye te Hirusalim. Ne tingmaagsil te seeye ne timpu.


text:
wey miglibulung ka me pangulu te me Hudiyu diye te kandin ne migkahi, “Ken‑u nu ma igpalene-lene ka geyinawa ney? Nangeni key e nikeykew ke sikeykew naan iya ka Kristu?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Mignangenan kud e sikaniyu piru ware kew migpalintutuu keddi. Ka me kein-inuwan ne eggimuwen ku pinaahi te ngaran te Amey ku, ka egpamalehet meyitenged keddi.</J>


text:
<J>Ka keddi ne me karniru, egpekeila te laheng ku, wey neilaan ku degma sikandan, sikan naa ka egsinundul sikandan keddi.</J>


text:
<J>Egbehayan ku sikandan te umul ne ware egtamanan wey kenad e sikandan egpatey. Ne ware sabeka ne egpakaahew kandan kayi te keddi.</J>


text:
<J>Su imbehey sikandan keddi te Amey ku ne iyan labew te langun. Ne ware minsan hentew ne egpakaahew kandan puun te pegtanggu te Amey.</J>


text:
Piru migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Masalig ka impapitew ku kaniyu ne meupiya ne me himu ne impeyimu keddi te Amey. Ne hendei naa rue ka igbatuwa niyu keddi?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak ka me pangulu te me Hudiyu, “Kene ney sikeykew egbatuwen puun te meupiya ne me himu, ke kene, puun te pegbaley-baley nu te Manama! Etew ke re piru egpeiling ka te Manama!”<pb/>


text:
<J>Nakanengneng ki ne layun malehet ka nasulat diye te Kasulatan. Ne emun ke ingngaranan te Manama ne me manama seeye se me etew ne imbehayan din te lalag din,</J>


text:
<J>ne mania te egkahi kew te imbaley-baley ku ka Manama te pegkahi ku te sikeddi ka Anak te Manama? Sikandin ka mig-alam keddiey wey impeendini a kayi te kalibutan.</J>


text:
<J>Piru ke eggimu a kayi, palintutuuwa niyu ka me himu ku minsan kene kew palintutuu keddi eyew egkatahaan niyu ne ka Amey, kayi te keddiey wey sikeddi, diye degma te Amey.</J>”<pb/>


text:
Nataman, miglapas e man‑e si Hisus diye te weyig te Hurdan ne migpamewutismuwan dengan ni Huwan, wey diye pad sikandin mig-uugpe.


text:
Masalig ka me etew ne miggendiye te kandin wey migkahi, “Si Huwan, ware nekeyimu te me kein-inuwan, piru malehet langun ka inlalag din meyitenged te seini ne etew.”


text:
<br/><t>Ka pegpatey ni Lasaru</t><br/>Due etew ne migderalu ne egngaranan ki Lasaru. Diye sikandin mig-ugpe te Bitanya duma te me atebey rin ne si Mariya wey si Marta.


text:
(Sikan ded ne Mariya ka eg-itis te peemut te paa te Magbebaye wey egpunasan din ded te bulbul din. Ne maama rin iya si Lasaru ka migderalu.)


text:
Purisu migpanahaan te talaatebey ka Magbebaye ne si Hisus te migderalu si Lasaru ka amana ne alukuy rin.<pb/>


text:
Te pegkarineg ni Hisus dutu, migkahi sikandin, “<J>Kene ne kapatayan ka egpangkusan te dalu ni Lasaru. Neyitabu seini eyew egkareyrey ka Manama tenged te geem din. Ne eyew degma egkarayan ka Anak te Manama pinaahi kayi.</J>”<pb/>


text:
Piru te pegkarineg din te migderalu si Lasaru, mig-uugpe pad si Hisus te daruwa ne aldew diye te inged ne neugpaan din.


text:
Ne migtabak ka me hibateen din, “Talagpanulu, ware pad iya naluhey ne egbebatuwen ka perem te me Hudiyu diye, ne kuntee, eglibed kad e man‑e diye?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Due sapulu wey daruwa (12) ne uras te aldew ne egkaapunan. Purisu ke eggipanew ka etew te maaldew pad, kene sikandin egkasaligkat su malayag mem pad.</J>


text:
Te pegkapenga rin te miglalag kayi, migpabulus e man‑e sikandin ka eglalag, “<J>Newulep ka alukuy ta ne si Lasaru, ne eggendiyaan ku sikandin eyew egpukawen ku.</J>”<pb/>


text:
Ka igpasabut ni Hisus ne migpatey e si Lasaru, piru kahiyen te me hibateen din ne maheteng de ne newulep.


text:
<J>piru amana a nahale te wara a diye te impatayan para te keupianan niyu, su egkatimtimulan ka pegpalintutuu niyu tenged te egkakita niyu. Na, eggendiyaan tad sikandin.</J>”<pb/>


text:
Ne si Tumas ne mig-imuan ki “Seping”, migkahiyan din ka duma rin ne me hibateen, “Egduma ki kandin eyew egpakalagkes ki kandin te eggimatayan.”<pb/>


text:
<br/><t>Si Hisus ka egbehey te umul</t><br/>Te pegginguma ni Hisus, nahuhuran e sikandin ne neep‑atan e si Lasaru ka insabal.


text:
Ne masalig ka matig-Hirusalim ne me Hudiyu ne migpanumbaley diye te engki Marta wey ki Mariya eyew egliwang kandan te namatayan te maama ran.<pb/>


text:
Te pegkanengnengi ni Marta ne egpalinggumaan e si Hisus, miglihawang sikandin ka egsinug-ung kandin, piru si Mariya, migpalunggehaat de diye te baley.


text:
Te nekegsinug-ung e sikandan, migkahiyan din e si Hisus, “Magbebaye, emun ke kayi ke pa perem, ware ded perem migpatey ka maama ku!


text:
Piru nakataha a te minsan kuntee, igbehey te Manama keykew ka minsan nekey ne egbuyuen nu diye te kandin.”<pb/>


text:
Migtabak sikandin, “Nakanengneng a ne egkeuyag sikandin te katammanan ne aldew ke eg-uyahen e ka nammatey e.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Sikeddiey ka eg-uyag te nammatey e wey egbehey te umul. Minsan hentew ne egpalintutuu wey egsalig keddi, egkeuyag ded minsan egpatey sikandin.</J>


text:
<J>Ne minsan hentew ne eg-ugpe ne egpalintutuu wey egsalig keddi, kenad e egpatey. Migpalintutuu ke naa kayi?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandin, “Uya, Magbebaye. Egpalintutuu a ne sikeykew ka Kristu, ka Anak te Manama ne insaad ne eggendini te ampew te tane.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsinehew ni Hisus</t><br/>Pegkapenga ni Marta te miglalag, miglibed e sikandin wey in-umew rin si Mariya wey migkahiyan, “Duen e ka Talagpanulu wey impamitew ka nikandin.”


text:
(Te seeye ne timpu, ware pad migginguma si Hisus te lungsud, su diye pad sikandin te inged ne nasinug-ungan ni Marta.)


text:
Ka me Hudiyu ne diye te baley enni Mariya ne egliwang kandin, insinundul dan sikandin te nakita ran ne migdagdahew migsasindeg wey miglihawang. Kahiyen dan ne eggendiye de sikandin te insabalan wey diye egsinehew.<pb/>


text:
Te pegginguma ni Mariya diye te ki Hisus, mig-usengul sikandin diye te tangkaan din wey migkahi, “Magbebaye, emun ke kayi ke pa perem, ware ded perem migpatey ka maama ku!”<pb/>


text:
Te pegkakita ni Hisus ne migsinehew si Mariya wey ka me Hudiyu ne migduma kandin, migmasakit ka geyinawa rin wey nabantalan amana sikandin.


text:
Ne mig-insaan din sikandan, “<J>Hendei niyu sikandin isabal?</J>”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Magbebaye, kema hengkayi ka wey tengtengi nu.”<pb/>


text:
Piru due duma ne migkahi, “Imbawian din ka mata te butud, ne mania te ware din nabalabahi ka pegpatey ni Lasaru?”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-uyag ni Hisus ki Lasaru</t><br/>Ne dutu, naamanaan e man‑e nabantali si Hisus wey miggendiye sikandin te insabalan ki Lasaru ne sabeka ne sulung ne mig-eletan te batu ka gumawan.


text:
Ne migsuhu si Hisus ne igpaawe ka batu.<pb/>Ne migkahi si Marta ne atebey te migpatey, “Magbebaye, mangareg e sikandin kuntee su neep‑atan e sikandin ka insabal!”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Migkahiyan kud e sikeykew te egkakita nu ka karesen te Manama ke egpalintutuu ka.</J>”


text:
Seeye naa, in-awe dan e ka batu. Ne migleng‑ag si Hisus diye te langit wey migkahi, “<J>Amey, migpasalamat a keykew su indineg a nikeykew.</J>


text:
<J>Nakanengneng a ne egdinehen a layun nikeykew, piru inlalag ku seini puun te me etew ne seini kuntee, eyew egpalintutuu sikandan ne sikeykew ka migsuhu keddi.</J>”


text:
Pegkapenga rin ka miglalag kayi, migpanguleyi sikandin ka migkahi, “<J>Lasaru, lihawang ka kayi!</J>”


text:
Nataman, miglihawang e ka minatey ne nakedked pad ka paa wey me belad te hinabel wey nabukusan pad ka ulaula te manggad. Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “Awaa niyu ka nakabedbed kandin wey peyipanawa niyu sikandin!”<pb/>


text:
<br/><t>Ka planu te peggimatey ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 26:1-5; Mar. 14:1-2; Luk. 22:1-2)</t><br/>Seeye se me Hudiyu ne migpanumbaley engki Mariya, masulug kandan ka migpalintutuu wey migsalig ki Hisus te pegkakita ran te inggimu rin.


text:
Piru due degma duma ne miggendiye te me Parisiyu ne migpangguhud kandan meyitenged te inggimu ni Hisus.


text:
Purisu inlibulung te me pangulu te me talagpanubad wey te me Parisiyu ka langun ne sakup te Talaggukum te me Hudiyu. Ne migkahi sikandan, “Nekey buwa ka eggimuwen ta te seini ne etew ne eggimu te masalig ne me kein-inuwan?


text:
Emun ke egparumdumaan ta sikandin ne egpabulus te eggimuwen din, egpalintutuu wey egsalig e ka langun kandin. Ne egkataman, eggendinid e ka matig-Ruma wey egguhusen dan e ka timplu wey ka nasud ta!”<pb/>


text:
Piru si Kaypas ne iyan Labew ne Talagpanubad te seeye leg‑un, migkahi diye te me duma rin, “Ew, ware bes me aperu niyu?


text:
Ware kew bes nakanengneng ne meupiya pad ke sabeka re ne etew ka egpatey para te masulug ne me etew du te intiru ne nasud ka egkareetan?”


text:
Kene ne puun te kandin ne suman-suman seeye se inlalag din, ke kene, isip Labew ne Talagpanubad te seeye ne leg‑un, intagne din ne keilangan ne egpatey si Hisus para te me Hudiyu.<n>Te Grigu: nasud.</n>


text:
Ne kene de man‑e ne para kandan, ke kene, eyew degma egkalibulung wey egkasabeka ka me anak te Manama ne nekegsuwey-suwey te minsan hendei.<pb/>


text:
Ne seeye naa, warad e migpeeyang-heyang miggiphipanew si Hisus diye te Hudiya, wey miggendiyad nasi sikandin te lungsud ne egngaranan te Ipraim ne marani te disirtu. Ne diye din pad mig-uugpe duma te me hibateen din.<pb/>


text:
Te seeye ne timpu, mahaan e man‑e ka Sahakeen te Peglihad te Panalihan te Manama. Masalig ka me etew puun te me bariyu ne migtakereg diye te Hirusalim eyew te pegtuman te tuluuwen dan ne peglinis te kene pad egginguma ka sahakeen.


text:
Ne impamitew ran si Hisus te eglibulung e sikandan diye te timplu. Migmein-inseey sikandan ne egkahi, “Te kaniyu ne suman-suman, egtambung bu red sikandin te sahakeen?”


text:
Kunaleg te tapey bes e migsuhu ka me pangulu te talagpanubad wey ka me Parisiyu te emun ke due egpakataha ke hendei si Hisus, keilangan ne egpangguhuran sikandan eyew egkarakep dan sikandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-itis ki Hisus te peemut</t><br/><br/><t>(Mat. 26:6-13; Mar. 14:3-9)</t><br/>Te igkeen‑em naan de ne aldew ka Sahakeen te Peglihad te Panalihan te Manama, miggendiye si Hisus te Bitanya ne mig-ugpaan ni Lasaru te in-uyag din ka napatey.


text:
Miggilutuan dan sikandin te iglabung, wey si Marta ka migpangenat te keenen. Ne miglagpu mule si Lasaru ki Hisus te egkeen diye te lamisa.


text:
Nataman, migkuwa si Mariya te liware te litru ne peemut ne mahal ne nardu, wey mig-itisan din ka paa ni Hisus, wey impunasan din man‑e te bulbul din. Ne migsekel de iya te baley ka keemut te peemut.


text:
“Mania te ware ibelegye seini se peemut te tatelu ne gatus (300) ne dinaryu,<n>Ka tatelu ne gatus (300) ne dinaryu, eleg ne igsuwildu te sabeka ne etew te sabeka ne leg‑un.</n> ne ka halin, igpamehey e diye te egkengaayu-ayu?”


text:
Inlalag din seini, kene ne puun su neyid‑u sikandin te egkaayu-ayu, ke kene, puun su takawen sikandin. Sikandin nahud ka egpeuy-uyanen te puntil ne tahuanan te seleppi, wey nalayam sikandin ne egkuwa te seleppi diye te puntil.<pb/>


text:
Piru migkahi si Hisus, “<J>Balahara nu re due sikandin, wey kene nu balabahi ne igtahahe seini te aldew te pegsabal keddi.</J>


text:
<J>Su ka egkengaayu-ayu, layun niyu mule egkaruma, piru sikeddi, kena a nikaniyu layun egkaruma.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka planu te peggimatey ki Lasaru</t><br/>Due masalig ne me Hudiyu ne miggendiye te ki Hisus te pegkarineg dan te diye sikandin te Bitanya. Miggendiye sikandan, kene ne tenged de ki Hisus, ke kene, eyew egpitew degma ki Lasaru te in-uyag din ka migpatey.


text:
su tenged kandin, masalig ka me Hudiyu ne nangawe diye kandan wey migpalintutuu wey migsalig e ki Hisus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka meupiya ne pegginguma ni Hisus diye te Hirusalim</t><br/><br/><t>(Mat. 21:1-11; Mar. 11:1-11; Luk. 19:28-40)</t><br/>Te seup ne aldew, nakarineg ka masalig ne etew ne migtambung te Sahakeen te Peglihad te Panalihan te Manama te eglepew si Hisus diye te Hirusalim.


text:
Purisu nanguwa sikandan te pakew te palmira wey insinug-ung dan sikandin wey migbalbalukan ne eggenendue, “Egdayanen ka Manama! Egpanalanginan sikandin se impeendini te Manama kanta. Egpanalanginan ka Hari te Israil!”<pb/>


text:
Nakakita si Hisus te nati te asnu wey migpangudde sikandin kayi. Ne natuman ka nasulat diye te Kasulatan,<pb/>


text:
“Kene kew kaaldek me matig-Hirusalim!<n>Te Grigu: anak ne malitan te Siyun.</n><pb/>Egginguma ka Hari niyu,<pb/>ne eg-untud te nati te asnu.”<pb/>


text:
Te seeye ne timpu, ware pad nakasabut dutu ka me hibateen din, piru te imbatun e sikandin, henduen pad nikandan nasuman-suman ne seeye se inggimu te me etew diye te kandin, seeye bes iya ka nasulat diye te Kasulatan.<pb/>


text:
Ka me etew ne nakaruma ki Hisus te pegpangumew rin wey peg-uyag ki Lasaru diye te sulung, iyan migpabulus ne migpangguhud ke nekey ka neyitabu.


text:
Ne seeye ka puunan ne masalig ka egsinug-ung kandin tenged su nakarineg sikandan te seeye ne kein-inuwan ne inggimu rin.


text:
Ne migmalalahey ka me Parisiyu ne eggenendue, “Tengtengi niyu naa, ware iya egkeyimu ta! Pitew kew, migsinundul e kandin ka langun ne etew!”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpamitew ki Hisus te me Grigu</t><br/>Due duma ne me Grigu ne miggendiye te Hirusalim eyew te pegsimba te Manama te timpu te sahakeen.


text:
Ne migparani sikandan ki Pilipi ne matig-Bitsayda ne sakup te Galiliya, wey migkahiyan dan sikandin, “Ahalen, egkeupian key ne egpakigkita ki Hisus.”<pb/>


text:
Mignangenan ni Pilipi si Andris, wey migparumeey sikandan se daruwa ka miggendiye ki Hisus eyew egnangen kandin.


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: ka sabeka ne beni te trigu ne kene iglebeng te tane, egkeyimu ne sabeka re iya ne beni. Piru ke iglebeng wey egpatey, egtubu seeye wey egbebehas te masalig.</J>


text:
<J>Seeye se amana eggeyinawa te kandin ne umul, nasi egkawarei kayi, piru seeye se kene egkannuhun te kandin ne umul, egpakaangken te umul ne ware egtamanan.</J>


text:
<J>Minsan hentew ne egpamakey keddi, keilangan ne eg-ikul keddi eyew ke hendei a, diye degma ka suluhuanen ku. Ka etew ne egpamakey keddi, eggimuwen ne mabantug te Amey ku.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpaney-paney ni Hisus meyitenged te kapatayan din</t><br/><J>Ne migkahi pad man‑e si Hisus, “Due igkabantali ku seini. Nekey buwa ka iglalag ku? Egkahiyan ku buwa ka Amey ku te kene e re egpabaybayaran? Kene, su sika iya ka innendini ku, ka eg-antus te me keyirapan te seini ne timpu.</J>”


text:
<J>Ne migkahiyan din ka Amey rin, “Ame, ipakita nu ka karesen nu eyew egmabantug ka ngaran nu!</J>”<pb/>Ne due laheng ne diye egpuun te langit ne migkahi, “Impakita kud e ka karesen ku, piru igpakita ku pad man‑e seini.”<pb/>


text:
Ka me etew ne nanasindeg diye, nakarineg te laheng wey migkahi sikandan, “Migluluhung!”<pb/>Ne due degma duma ne migkahi, “Due panalihan ne migpakiglalag kandin!”<pb/>


text:
Piru migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Imparineg kaniyu ka seeye ne laheng, kene ne sikeddi ka imparineg dutu.</J>


text:
<J>Seinid iya ka timpu ne eggukuman e ka me etew kayi te ampew te tane. Seinid iya ka timpu ne egdeldelen e si Meibulan</J><n>Te Grigu: talagmandu.</n> <J>ne iyan migmandu kuntee kayi te ampew te tane.</J>


text:
<J>Due timpu keureme ne egkayawen ad puun te tane,</J><n>Ka igpasabut te egkayawen, ka pegpasasindeg e te krus ne inlansangan kandin wey ka pegbatun kandin.</n> <J>wey egpeparaniyen ku ka langun ne etew kayi te keddiey.</J>”


text:
(Inlalag din seini eyew te pegpasabut kandan ke nekey ne klasi te kapatayan ka egpangkusan din.)<pb/>


text:
Ne migtabak kandin ka me etew, “<J>Sumale te Balaud ta, kene egpatey ka Kristu. Ne mania te migkahi ka te ka Anak te Etew keilangan ne egkayawen? Hentew bes seini se Anak te Etew?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Kene naan de egkaluhey ka malayag ne egpakigduma kaniyu. Purisu, hipanew kew taheed te malayag pad eyew kene kew egkeyingumaan te marusilem. Su ka eggipanew te marusilem, kene egpakanengneng ke hendei sikandin egpabulus.</J>


text:
<J>Purisu palintutuuwa niyu wey salihi niyu ka malayag taheed te duen pad seini te kaniyu, eyew egkeyimu kew ne keet-etawan te kalayag.</J>”<br/><t>Ka peggubabe te me Hudiyu</t><br/><pb/>Te pegkapenga rin dutu te miglalag, miggipanew e sikandin wey miggeles kandan.


text:
Minsan masalig e ka me kein-inuwan ne neyimu rin diye te tangkaan dan, piru ware pad iya man‑e sikandan migpalintutuu wey migsalig kandin.


text:
Seini ka migpamalehet te ingkahi ni prupita Isayas ne eggenendue:<pb/>“Magbebaye ne Manama, hentew buwad iya ka migpalintutuu te guhuren ney?<pb/>Ne hentew buwad iya ka mig-ila te karesen ne impapitew nu?”<pb/>


text:
“Imbutud sikandan te Manama, wey impakehal rin ka me ulu ran,<n>Te Grigu: Makehal ka me pusung dan.</n><pb/>su kema ke egpakakita sikandan wey egpakasabut,<pb/>wey eglibed e sikandan kandin eyew egpabawi.”<pb/>


text:
Inlalag seeye ni prupita Isayas su nakita rin ka karesen ni Hisus wey migpangguhud sikandin meyitenged kandin.<pb/>


text:
Ne minsan pad due, masalig ka me pangulu te me Hudiyu ne migpalintutuu wey migsalig ki Hisus. Piru tenged te me Parisiyu, ware sikandan migpeila eyew kene dan egpaaween diye te simbaan te me Hudiyu.


text:
<br/><t>Ka lalag ni Hisus ka eggukum</t><br/>Nataman, migbalbalukan si Hisus ka miglalag ne eggenendue, “<J>Ka egpalintutuu wey egsalig keddiey, kene de ne sikeddi ka egpalintutuuwan wey egsalihan din, ke kene, minsan degma ka migsuhu keddiey.</J>


text:
<J>Miggendini a kayi te ampew te tane isip kalayag, su eyew minsan hentew ne egpalintutuu wey egsalig keddi, kene egkahaat diye te marusilem.</J>


text:
<J>Ke due egpakarineg te iglalag ku wey kene egtuman kayi, kene ku sikandin eggukuman. Su wara a miggendini te ampew te tane eyew te peggukum, ke kene, eyew te pegluwas te me etew.</J>


text:
<J>Seeye se egsamsamili keddi wey eggubabe te iglalag ku, seini iya se igpangguhud ku ka eggukum kandin te katammanan ne aldew!</J>


text:
<J>Su wara a mig-uney-uney migpangguhud te keddi de ne guhuren, ke kene, ka igpepangguhud te Amey ne migpeendini keddiey ka iglalag ku wey igpangguhud ku.</J>


text:
<J>Ne nakanengneng a ne ka suhu din, egpakabehey te umul ne ware egtamanan. Purisu, ka inlalag ku, impalalag naa sika keddiey te Amey.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanlu‑lu ni Hisus te paa te me hibateen din</t><br/>Te ware pad migginguma ka aldew te Sahakeen te Peglihad te Panalihan te Manama, tapey e nataheyi ni Hisus ne miggingume e ka timpu ne eg-awe e sikandin kayi te ampew te tane wey eglibed e diye te Amey. Miggeyinawaan din amana seeye se migpamakey kandin kayi te ampew te tane, wey igpapitew rin ka geyinawa rin taman te katamanan.<pb/>


text:
Te peglabung e enni Hisus te me hibateen din, impasuman-suman e ni Meibulan si Hudas ne anak ni Simun Iskaryuti meyitenged te peg-akal ki Hisus.


text:
Nanengnengan ni Hisus ne due katenged din te minsan nekey, su imbehey seini te Amey diye te kandin. Ne nanengnengan din man‑e ne diye din egpuun te Manama wey eglibed din ded man‑e diye te kandin.


text:
Seeye naa, migsasindeg sikandin diye te keenanan wey migluluung te ingkukuyumbu din wey miglilibed te tualya.


text:
Ne mig-itisan din te weyig ka pelenggana wey impanlu‑luan din ka me paa te me hibateen din wey impamunasan din man‑e te tualya ne inlilibed din.


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Kuntee, kene nu pad egkasabut ka eggimuwen ku, piru wey nud e seini egkasabut.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahi si Pidru, “Kena ad iya egpalu‑lu keykew te paa ku te minsan ken‑u!”<pb/>Piru migtabak si Hisus, “<J>Ke kene ka egpalu‑lu te paa nu, kene kud e ne hibateen sikeykew!</J>”<pb/>


text:
Ne migkahi si Pidru, “Ke iling ma rue Magbebaye, kene de ne paa lu‑lui nu su ilagkes nud degma ka ulu ku wey ka belad ku!”<pb/>


text:
Piru migkahi si Hisus, “<J>Ka nakapamanihus e, malinis e wey kenad ne keilangan ne egpanlu‑lu pad. Paa rin naan de ka eglu‑luan. Sikaniyu langun, malinis e, angin e te sabeka ne duma niyu.</J>”


text:
(Tapey e ne nanengnengan ni Hisus ke hentew ka eg-akal kandin, purisu migkahi sikandin, “<J>Sikaniyu langun, malinis e, angin te sabeka ne duma niyu.”)</J><pb/>


text:
Te pegkapenga rin te miglu‑lu te me paa ran, insaluub din e man‑e ka ingkukuyumbu din wey miglibed diye te keenanan. Nataman, mig-insaan din e sikandan, “<J>Nakasabut kew red te inggimu ku kaniyu?</J>


text:
<J>Migngaranan a nikaniyu te Talagpanulu wey Magbebaye, wey eleg iya sika, su malehet iya ne sikan a iya.</J>


text:
<J>Ne emun ke migpanlu‑luan ku ka me paa niyu te Magbebaye wey Talagpanulu e ma perem nikaniyu, eleg de iya ne egmalu‑luey kew degma te me paa niyu.</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: ware uripen ne labew te kandin ne ahalen, ne ware degma insuhu ne labew te migsuhu kandin.</J>


text:
“<J>Kene ne sikaniyu langun ka egkahiyen ku ne egpanalanginan, su nekeila a te in-alam ku. Piru keilangan ne egkatuman ka nasulat te Kasulatan ne eggenendue, ‘Ka etew ne migpakigtuhen keddi, iyan egkuntere keddi.’</J>


text:
<J>Egpanpanayan kud sikaniyu eglalahan meyitenged kayi te ware pad seini neyitabu eyew ke egkeyitabu e seini, egpakapalintutuu kew ne ‘Sikeddi iya sikandin.’</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: ka minsan hentew ne egdawat te me etew ne migsuhu ku, egdawat degma keddiey, ne ka egdawat keddi, egdawat degma te migsuhu keddi.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka hibateen ni Hisus ne eg-akal kandin</t><br/><br/><t>(Mat. 26:20-25; Mar. 14:17-21; Luk. 22:21-23)</t><br/>Te pegkapenga ni Hisus dutu te peglalag, migmasakit ka geyinawa rin wey migkahi, “<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: due sabeka kaniyu ne eg-akal keddi.</J>”<pb/>


text:
Ne migtingyasan ni Simun Pidru seeye ne hibateen ne egpeinseen ki Hisus ke hentew kandan ka egkahiyen din.<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Ke hentew seeye se egbehayan ku te paan ne igdallut ku, seeye naa ka eg-akal keddi.</J>” Ne dutu, migkuwa sikandin te paan wey indallut din wey imbehey rin ki Hudas ne anak ni Simun Iskaryuti.


text:
Te narawat e ni Hudas ka paan, migserep e si Meibulan diye te kandin. Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “Mahaan ka! Himuwa nu ke nekey ka eggimuwen nu.”


text:
Ne ware minsan sabeka diye te keenanan ne nakasabut ke mania te inlalag seeye ni Hisus diye te ki Hudas.


text:
Kahiyen te duma ne me hibateen ne insuhu de sikandin ni Hisus eyew egpabeliyen te ingkeilangan dan te sahakeen, wey ke due igpabehey ni Hisus diye te egkaayu-ayu, su iyan ma tig-uyan si Hudas te puntil ne tahuanan te seleppi.<pb/>


text:
<br/><t>Ka iyam ne suhu</t><br/>Te nekeyipanew e si Hudas, migkahi e si Hisus, “<J>Kuntee, egmabantug e ka Anak te Etew, ne egmabantug degma ka Manama pinaahi kandin.</J>


text:
<J>Ne emun ke egmabantug ka Manama pinaahi kandin, igpabantug degma sikandin te Manama. Ne due-rue ne eggimuwen seini te Manama.</J>


text:
<J>Me anak ku, kenad e egkaluhey ne egpakaruma a kaniyu. Egpamitew kew keddi piru kene niyu egkeendiyaan ka eggendiyaan ku. Ne sikan ded ka inlalag ku te me pangulu te me Hudiyu.</J>


text:
<J>Egbehayan ku sikaniyu te iyam ne suhu: paheyinaweey kew. Ke immenu ku sikaniyu te eggeyinawa, iling naan ded degma rue ka pegpaheyinaweey niyu.</J>


text:
<J>Emun ke egpaheyinaweey kew, egpakataha ka langun ne etew te sikaniyu ka me hibateen ku.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegtagne ni Hisus ne igpahunware sikandin ni Pidru</t><br/><br/><t>(Mat. 26:31-35; Mar. 14:27-31; Luk. 22:31-34)</t><br/>Ne mig-inse si Pidru kandin, “Magbebaye, hendei bes ka eggendiyaan nu?”<pb/>Ne migtabak si Hisus, “<J>Kuntee, kene ke pad egpakaruma keddi te eggendiyaan ku, piru egpakasundul ke red keureme.</J>”<pb/>


text:
Mig-inse si Pidru, “Magbebaye, mania te kena a egpakaruma keykew kuntee? Andam a ne egpeyimatey para keykew!”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Andam ke naan en iya ne egpeyimatey para keddi? Egnangenan ku sikeykew te malehet: te kene pad eg-ukale ka manuk, katatelu ad nikeykew igpahunware.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Si Hisus ka dalan peendiye te Amey</t><br/><J>Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “Kene kew kalaggew. Palintutuu kew wey salig kew te Manama wey kayi te keddiey.</J>


text:
<J>Diye te baley te Amey ku, due masalig ne sinabeng. Eggendiya a ka eg-andam te eg-ugpaan niyu. Ke kene ne malehet seini, kene ku perem egnangenan sikaniyu kayi.</J>


text:
<J>Ne emun ke diye ad e wey egpakaandam ad te eg-ugpaan niyu, eglibed a wey eg-angayen ku sikaniyu su eyew ke hendei a, diye kew degma.</J>


text:
Piru migkahiyan sikandin ni Tumas, “Magbebaye, ware key nakanengneng ke hendei ka eggendiye, purisu egmenuwen ney naa te egtulitu te dalan te eggendiyaan nu?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Sikeddi ka dalan, ka kamalehetan, wey ka umul. Ware egpekeendiye te Amey ke kene egbaye keddiey.</J>


text:
<J>Ke nekeila kew e keddi, nekeila kew e degma te Amey ku. Ne puun kuntee, nekeila kew e kandin wey nakakita kew e kandin.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin ni Pilipi, “Magbebaye, ipapitew nu kanami ka Amey, ne eleg e sika kanami.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Naluhey ad e ka migpakigduma kaniyu, ne ware ke bes pad nekeila keddi Pilipi? Ka nakakita keddi, nakakita degma te Amey. Purisu mania te nakakahi ke pad te igpapitew ku kaniyu ka Amey?</J>


text:
<J>Pilipi, ware ka migpalintutuu ne duen a te Amey, ne ka Amey kayi te keddiey? Ka me lalag ne immangguhud ku kaniyu, kene ne kayi te keddi egpuun. Ka Amey ne kayi te keddiey ka egpuunan te langun ne eggimuwen ku.</J>


text:
<J>Palintutuu kew keddi ne duen a te Amey, ne ka Amey kayi te keddiey. Ke kene kew egpalintutuu te inlalag ku, palintutuu kew naan de keddi tenged te me kein-inuwan ne inggimu ku.</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: ka egpalintutuu keddi, eggimu degma te miggimu ku wey labew pad kayi ka eggimuwen din, su eggendiya ad e te Amey.</J>


text:
<J>Ne eggimuwen ku ka minsan nekey ne egbuyuen niyu pinaahi te keddi ne ngaran, eyew egmabantug ka Amey pinaahi te Anak.</J>


text:
<J>Minsan nekey ka egbuyuen niyu keddi pinaahi te keddiey ne ngaran, eggimuwen ku iya seini.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka Panisingan te Manama ne insaad ni Hisus</t><br/><J>Ne migpabulus si Hisus ka migkahi, “Ke miggeyinawaan a nikaniyu, tumana niyu ka me suhu ku.</J>


text:
<J>Ne egbuyu a te Amey wey egbehayan kew nikandin te lein ne Talagpangabang ne egduma kaniyu taman te katamanan.</J>


text:
<J>Egngaranan seini te Panisingan te Manama, wey egpanulu kaniyu te kamalehetan. Ka me etew kayi te ampew te tane, kene egpakarawat kandin su kene dan egkakita wey ware dan nekeila kandin. Piru nekeila kew kandin su egduma-ruma sikandin kaniyu wey eg-ugpe due te kaniyu.</J><pb/>


text:
<J>Te kene egkaluhey, kena ad egkakita te me etew kayi te ampew te tane, piru egpakakita kew mule keddi. Ne tenged su neuyag e ma, egkeuyag kew red degma.</J>


text:
<J>Pegginguma te sika ne aldew, egkanengnengan niyu ne duen a te Amey ku, ne sikaniyu, kayi kew te keddiey, wey duen a degma te kaniyu.</J><pb/>


text:
“<J>Ka egdawat te me suhu ku wey egtuman kayi, sika ka miggeyinawa keddi. Ne minsan hentew ne eggeyinawa keddi, eggeyinawaan te Amey ku. Ne eggeyinawaan ku degma ka sika ne etew wey igpeila ku kandin ke hentew a iya.</J>”<pb/>


text:
Ne mig-insaan sikandin ni Hudas (kene ne si Hudas Iskaryuti), “Magbebaye, mania te kayi ka te kanami egpeila ke hentew ka? Mania te kene ne diye te langun ne etew?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Ka eggeyinawa keddi, egtuman te </J><J>iglalag ku. Ne eggeyinawaan sikandin te Amey ku, wey eggendiye key se talaanak te kandin wey eg-ugpe diye te kandin.</J>


text:
<J>Piru ka ware miggeyinawa keddi, kene egtuman te iglalag ku. Ne ka lalag ne narineg niyu, kene ne keddiey, ke kene, kandin te Amey ne migsuhu keddi.</J><pb/>


text:
<J>Piru igpasubal te Amey ka Talagpangabang ne ka Panisingan te Manama. Igpeuyan din seini pinaahi te keddi ne ngaran, wey egpanuluen kew nikandin te langun-langun wey igpasuman-suman din kaniyu ka langun ne inlalag ku kaniyu.</J><pb/>


text:
“<J>Kene kew keipeng wey kaaldek su ka keupianan iggaat ku kaniyu. Ka keddi ne keupianan mismu ka igbehey ku kaniyu, ne kene ne iling te keupianan ne igbehey te kalibutan.</J>


text:
<J>Mignangenan kud sikaniyu te eggipanew a, piru eglibed e red kayi te kaniyu. Ke miggeyinawaan a nikaniyu, egkahale kew perem ne egpekeendiya a te Amey ne labew pad keddiey.</J>


text:
<J>Impanpanayan kud sikaniyu te eglalag kayi te kene pad seini egkeyitabu, eyew ke egkeyitabu e seini, egpakapalintutuu kew pad amana.</J>


text:
<J>Kena ad egkaluhey ka egpakiglalag kaniyu su egpalinggumaan e si Meibulan ne talagmandu kayi te ampew te tane. Kene egdari ka geem din keddiey,</J>


text:
<J>piru keilangan ne egpakanengneng ka me etew kayi te ampew te tane ne miggeyinawaan ku ka Amey, purisu eggimuwen ku ka langun ne insuhu din keddi.</J><pb/>“Ne, kuwa kid. Eggipanew kid.”<pb/>


text:
<br/><t>Si Hisus ka malehet ne lawa te paras</t><br/><J>Ne migkahi si Hisus, “Sikeddiey ka malehet ne lawa te paras, ne ka Amey ku ka talagtanggu.</J>


text:
<J>Ne ka me sugpang ku ne kene egbebehas, egtempuhen din. Ne ka sugpang ne egpamehas, egpanamperan din eyew egmalinis wey egpamehas pad te masalig.</J>


text:
<J>Ne palunggehaat kew keddiey, ne egpalunggehaat a degma kaniyu. Ka sugpang, kene seini egbebehas ke sikandin de, su keilangan ne nakasugpat ded iya te lawa. Ne iling naan ded due, kene kew egpakabebehas ke kene kew egpalunggehaat keddiey.</J><pb/>


text:
“<J>Sikeddiey ka lawa te paras, ne sikaniyu ka me sugpang. Seeye se egpalunggehaat keddiey, wey diya a degma te kandin, iyan egpakabebehas te masalig, su ware egkeyimu niyu ke wara a.</J>


text:
<J>Ka etew ne egsuwey keddi, egpekeiling te sugpang ne egkatempug wey igdegpak. Ne egkahangu e seeye wey egpamuruten e wey egsilaban e.</J>


text:
<J>Emun ke egpalunggehaat kew keddiey, wey due degma te kaniyu ka lalag ku, egpakabuyu kew te minsan nekey ne igkeupii niyu, wey igbehey seini kaniyu.</J>


text:
<J>Egkarayan ka Amey ku te me etew pinaahi te pegpamehas niyu te masalig, wey egkapamalehetan dan ne me hibateen ku sikaniyu.</J>


text:
<J>Inggeyinawaan ku sikaniyu iling te peggeyinawa te Amey ku keddiey. Ne palunggehaat kew te keddi ne geyinawa.</J>


text:
<J>Ke egtumanen niyu ka me suhu ku, egpakapalunggehaat kew te keddi ne geyinawa, iling te pegtuman ku te me suhu te Amey ku wey nakapalunggehaat a te kandin ne geyinawa.</J><pb/>


text:
“<J>Inlalag ku seini kaniyu eyew egkahale kew degma iling keddi, wey eyew egkahale-gale kew amana.</J>


text:
<J>Ne kene kud e sikaniyu egngaranan te me uripen, su ka uripen, kene egpakataha te eggimuwen te ahalen din. Alukuy e ka igngaran ku kaniyu, su ke nekey ka narineg ku puun te Amey ku, sikan ded degma ka innangen ku kaniyu.</J>


text:
<J>Kene ne sikaniyu ka mig-alam keddi, ke kene, sikeddi ka mig-alam kaniyu. Ne in-alam ku sikaniyu eyew egpangipanew wey egpamehas te masalig ne behas ne kene egkatebas. Ne puun due, minsan nekey ne egbuyuen niyu te Amey pinaahi te keddi ne ngaran, igbehey rin kaniyu.</J>


text:
<br/><t>Ka pegdumut te me etew te me hibateen</t><br/>“<J>Ke egdumutan kew te me etew kayi te ampew te tane, sumsumana niyu ne sikeddiey ka an-anayan ne indumutan dan.</J>


text:
<J>Ke iyan niyu eg-ikulen ka me etew kayi te ampew te tane, eggeyinawaan kew nikandan. Piru indumutan kew nikandan tenged su kene kew nikandan ne duma, ke kene, in-alam ku sikaniyu puun kandan.</J>


text:
<J>Tantanuri niyu ka inlalag ku kaniyu: ‘Ware uripen ne labew te kandin ne ahalen!’ Ne emun ke imbaybayaran a nikandan, egbaybayaran kew degma nikandan! Ke intuman dan ka inlalag ku, egtuman degma sikandan te iglalag niyu.</J>


text:
<J>Piru eggimuwen dan seini langun diye te kaniyu tenged keddiey, su ware sikandan nekeila te migsuhu keddiey.</J>


text:
<J>Ware perem sale dan ke wara a miggendini wey migpakiglalag kandan, piru kuntee, kenad e sikandan egpakapanalakaye ne ware sale dan.</J>


text:
<J>Ware perem sale dan ke ware ku himuwa diye te kandan ka me kein-inuwan ne ware pad neyimu te minsan hentew, piru kuntee, nakakite e sikandan te neyimu ku, piru egdumutan key pad iya man‑e nikandan te Amey ku.</J>


text:
<J>Piru keilangan ne egkeyitabu seini eyew egkatuman ka nasulat diye te kandan ne Balaud ne eggenendue, ‘Indumutan a nikandan minsan ware eleg ne egpuunan.’</J><pb/>


text:
“<J>Eggendini ka Talagpangabang ne iyan ka Panisingan ne diye egpuun te Amey, wey egpanulu kaniyu te kamalehetan. Ne egpamalehet sikandin meyitenged keddi.</J>


text:
<J>Ne keilangan degma ne egpamalehet kew meyitenged keddi su nenekegduma kid e puun pad te an-anayan.</J>”<pb/>


text:
“<J>Egpanpanayan kud sikaniyu te eglalag kayi eyew kene kew egkatigkew wey eg-engked egpalintutuu keddiey.</J>


text:
<J>Egdeldelen kew nikandan te me simbaan dan, wey egginguma ka timpu ne seeye se eggimatey kaniyu egpalintutuu ne igkeupii te Manama ka eggimuwen din.</J>


text:
<J>Piru impanpanayan kud sikaniyu meyitenged kayi eyew te pegginguma te timpu ne eggimuwen dan e seini diye te kaniyu, egkasuman-suman niyu ka inlalag ku.</J>”<br/><t>Ka himu te Panisingan te Manama</t><br/><pb/>“Ware ku ilalag seini te an-anayan su dume e mem pad kaniyu.


text:
<J>Piru kuntee, eglibed ad e diye te migsuhu keddi, ne warad iya minsan sabeka kaniyu ne mig-inse ke hendei a eggendiye.</J>


text:
<J>Piru egnangenan ku sikaniyu te malehet: egpakameupiya kaniyu ne eg-awa a kayi su emun ke kene, kene eggendini te kaniyu ka Talagpangabang. Piru ke eg-awa ad, igpasubal kud seini kayi te kaniyu.</J>


text:
<J>Te pegginguma rin e kayi te ampew te tane, egpataheen din e ka me etew te makasesale sikandan, wey igpataha rin ne matareng a, wey ka Amey ka eggukum kandan.</J>


text:
<J>Ne egpataheen din sikandan ne matareng a, su eggendiya a te Amey wey kene kew e egpakakita keddiey.</J>


text:
<J>Ne egpataheen din sikandan ne ka Manama ka eggukum, su newukuman e si Meibulan ne iyan migmandu kayi te ampew te tane.</J><pb/>


text:
<J>Piru te pegginguma te Panisingan ne egpanulu te kamalehetan, egpanuluen kew nikandin te langun ne kamalehetan. Kene eglalag sikandin te kandin de ne pegbuut, ke kene, egpanugtulan kew nikandin te egkarineg din wey egnangenan kew nikandin ke nekey ka egkeyitabu te mewuri ne aldew.</J>


text:
<J>Ka langun ne kandin te Amey ku, keddiey degma, purisu nakahi kud e ne egkuen te Panisingan te Manama ke nekey ka keddi, wey igpangguhud din kaniyu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka kahalaan wey pegkalaggew</t><br/>“<J>Kene egkaluhey ne kena ad egkakita nikaniyu, wey kene degma egkaluhey, egkiteen ad e man‑e nikaniyu.</J>”<pb/>


text:
Due me hibateen ne migmein-inseey, “Nekey‑a ka igpasabut din te ingkahi rin kanta ne kene egkaluhey ne kene tad e egkakita sikandin wey kene de degma egkaluhey ne egkiteen tad e man‑e sikandin? Ne migkahi pad man‑e sikandin te eggendiye kun sikandin te Amey.


text:
Nakanengneng si Hisus ne egkeupian sikandan ne eg-inse kandin, purisu migkahiyan din sikandan, “<J>Egmeg-in-inseey kew meyitenged te ingkahi ku ne kene egkaluhey ne kena ad egkakita nikaniyu, ne kene degma egkaluhey ne egkiteen ad e man‑e nikaniyu?</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikaniyu te malehet: egsinehew kew wey egpandalawit, piru egkahale mule ka me etew. Piru ka pegkalaggew niyu egkaliwanan sika te kahalaan.</J>


text:
<J>Iling te sabeka ne malitan ne egbaletikan, egkalaggew sikandin su miggingume e ka timpu ne egkalasey rin e. Piru te peglesut e te bate, egkalingew e sikandin te pegkalasey rin, su egkahale e sikandin te neetew e ka anak din kayi te ampew te tane.</J>


text:
<J>Iling ded degma ka egkeyitabu kaniyu: kuntee, egkalaggew kew, piru egpakigkite e red kaniyu man‑e wey egkahale kew red kangkuwa. Ne ware egpakaahew kaniyu te kahale niyu.</J><pb/>


text:
“<J>Te pegginguma te sika ne aldew, kenad ne keilangan ne eg-inse kew pad keddi te minsan nekey. Egnangenan ku sikaniyu te malehet: minsan nekey ne egbuyuen niyu diye te Amey pinaahi te keddi ne ngaran, igbehey rin sika kaniyu.</J>


text:
<J>Ne taman kuntee, ware kew pad nakabuyu kandin te minsan nekey pinaahi te keddi ne ngaran. Buyu kew eyew egpakarawat kew, ne eyew egkahale-gale kew pad.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Natalu ni Hisus ka kalibutan</t><br/>“<J>Inlalag ku seini kaniyu pinaahi te me panunggilingan. Piru egginguma ka timpu ne kena ad eglalag te me panunggilingan, ke kene, igpaayad-ayad kud igpasabut kaniyu ka meyitenged te Amey.</J>


text:
<J>Te peggingume e te sika ne aldew, eg-uney-uney kew e egbuyu te Amey pinaahi te keddi ne ngaran. Kenad e ne sikeddi pad ka egbuyu diye te Amey para kaniyu,</J>


text:
<J>su ka Amey mismu ka miggeyinawa kaniyu. Inggeyinawaan kew nikandin su inggeyinawaan e ma nikaniyu wey migpalintutuu kew ne diya a migpuun te Manama.</J>


text:
<J>Diya a migpuun te Amey wey miggendini a te ampew te tane, ne kuntee, eg-awa ad kayi te ampew te tane wey eglibed a diye te Amey.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin te me hibateen din, “Te, impaayad-ayad nud e te eglalag ka guhuren nu wey kenad e ne pinaahi te panunggilingan.


text:
Nakanengneng key e kuntee ne nakataha ka te langun. Su ke due eg-inse keykew, tapey nud e nanengnengi ke nekey ka ig-inse keykew. Sikan naa ka migpalintutuu key e ne diye ka migpuun te Manama.”<pb/>


text:
<J>Piru egginguma ka timpu, ne kuntee miggingume en iya, ne egmemekegsuwey-suwey kew ka egpanguli, wey eg-engkeran ad nikaniyu. Piru kena a egpakasabsabeka su due ka Amey ne duma ku.</J>


text:
<J>Inlalag ku seini kaniyu eyew due keupianan niyu pinaahi te pegsabeka niyu keddiey. Egpaantusen kew kayi te kalibutan, piru pakannekal kew su natalu kud e seini!</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu ni Hisus te me hibateen din</t><br/>Te nakapenge e si Hisus ka miglalag kayi, migleng‑ag e sikandin diye te langit wey migkahi, “<J>Ame, miggingume e ka timpu. Ipabantug nud ka Anak nu eyew egbantuhen ka degma te Anak.</J>


text:
<J>Su imbehayan nu sikandin te katenged ne egmandu te langun ne etew eyew egkabehayan din te umul ne ware egtamanan ka langun ne imbehey nu kandin.</J>


text:
<J>Seini ka umul ne ware egtamanan: ne ka me etew eg-ila keykew te sikeykew re ka sabsabeka ne malehet ne Manama, wey eg-ila degma ki Hisu Kristu te insuhu nu.</J>


text:
<J>Purisu kuntee Ame, ipabantug a due te tangkaan nu. Ibehey nu keddi ka kabantug ne keddiey dengan te timpu ne dume e pad keykew, ka timpu ne ware nu pad himuwa ka kalibutan.</J><pb/>


text:
“<J>Impeila kud sikeykew diye te me etew ne imbehey nu keddiey ne impangangey nu puun te kalibutan. Sikandan, keykew dengan, ne imbehey nud keddi, wey intuman dan ka me suhu nu.</J>


text:
<J>Ke nekey ka impanulu nu keddi, sikan ded degma ka impanulu ku kandan wey indawat dan seini. Nanengnengan dan man‑e ne malehet ne diya a migpuun te keykew, wey migpalintutuu sikandan ne sikeykew ka migsuhu keddi.</J><pb/>


text:
“<J>Eg-ampu e pad kandan. Ne kene ne langun ne etew kayi te ampew te tane ka eg-ampuan ku, ke kene, seeye de se me etew ne imbehey nu keddi tenged su keykew sikandan.</J>


text:
<J>Ka langun ne keddiey, keykew, ne ka langun ne keykew, keddiey degma. Ne impabantug a nikandan.</J>


text:
<J>Ne kuntee, eggenduen ad e te keykew. Kena ad e kayi te ampew te tane, piru sikandan, kayi pad. Matulus ne Amey, bantayi nu sikandan pinaahi te geem te ngaran nu ne imbehey nu degma keddi, eyew egkasabeka sikandan langun iling kanta te sabeka re!</J>


text:
<J>Taheed te dume e pad kandan, imbantayan ku sikandan pinaahi te geem te ngaran nu ne imbehey nu keddi. Imbantayan ku sikandan ne ware minsan sabeka kandan ne nalaag angin e te seeye se egkalaag iya eyew egkatuman ka Kasulatan.</J>


text:
<J>Ne kuntee, eggenduen ad te keykew, ne seini inlalag kud e kandan taheed te kayi e pad te ampew te tane eyew egkahale-gale degma sikandan iling keddiey.</J>


text:
<J>Impanengneng kud e kandan ka lalag nu wey indumutan e sikandan te me etew kayi te ampew te tane, su iling e sikandan keddi te kenad ne duma te me etew kayi te ampew te tane.</J>


text:
<J>Kena a eg-ampu ne egkuen nud e sikandan kayi te kalibutan, ke kene, bantayi nu re sikandan puun ki Meibulan.</J>


text:
<J>Igbehey ku keykew ka keddi ne lawa para kandan, eyew sikandan, egpakabehey iya degma te umul ran diye te keykew.</J><pb/>


text:
“<J>Kene ne sikandan de se imbehey nu keddi ka mig-ampuan ku, ke kene, seeye degma se egpalintutuu wey egsalig keddi pinaahi te pegpanulu dan.</J>


text:
<J>Mig-ampu a ne egkasabeka perem sikandan langun. Ame, egkasabeka perem sikandan kayi te kanta, iling keykew te kayi te keddiey wey sikeddi ne due degma te keykew. Egkasabeka perem sikandan eyew egpalintutuu ka langun ne etew kayi te ampew te tane ne sikeykew ka migsuhu keddi!</J>


text:
<J>Imbehayan ku sikandan te kabantug ne iling te kabantug ne imbehey nu keddi, eyew egkasabeka sikandan iling kanta te sabeka re.</J>


text:
<J>Sikeddiey, diye te kandan, ne sikeykew kayi te keddi eyew egkasabeka iya sikandan. Ne puun dutu, egpakanengneng ka langun ne etew kayi te ampew te tane te sikeykew ka migsuhu keddi, wey eyew egkatahaan dan ne inggeyinawaan nu sikandan iling te peggeyinawa nu keddiey.</J><pb/>


text:
“<J>Ame, egkeupian a ne sikandan se imbehey nu keddiey, egpakaruma degma keddi ke hendei a, eyew egpakakita sikandan te karesen ku ne imbehey nu keddi, su inggeyinawaan e ma nikeykew minsan ware pad himuwa ka kalibutan!</J>


text:
<J>Amey ne matareng, ware nekeila keykew ka me etew kayi te ampew te tane, piru nekeila a mule keykew. Ne seini se me duma ku, nakataha sikandan ne sikeykew ka migsuhu keddi.</J>


text:
<J>Impeila ku sikeykew diye te kandan wey egpabulusan ku seini te egpeila eyew egkarawat dan degma ka geyinawa ne iling te geyinawa nu keddi, wey eg-ugpa a degma diye te kandan.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdakep ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 26:47-56; Mar. 14:43-50; Luk. 22:47-53)</t><br/>Te nakapenge e si Hisus ka mig-ampu, miggipanew e sikandin duma te me hibateen din wey miglapas te beuhan ne egngaranan te Kidrun. Ne due pamulaan te seeye ne inged wey miggendiye sikandan te seeye ne pamulaan.


text:
Purisu miggendiye si Hudas te pamulaan ne migduruma te me sundalu wey ka duma ne me talagbantey te timplu ne insuhu te me pangulu te talagpanubad wey te me Parisiyu. Nanguyan sikandan te me ganse wey me sulu wey me panganiban.


text:
Nakanengneng si Hisus ke nekey ka egkeyitabu kandin, purisu insinug-ung din sikandan ne migkahi, “<J>Hentew‑a ka egpamitawen niyu?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “Si Hisus ne matig-Nasarit.”<pb/>Ne migkahi si Hisus, “<J>Sikeddi iya.</J>”<pb/>Ne si Hudas ka mig-eakal kandin, diye iya degma.


text:
Te pegkahi ni Hisus te sikandin iya ka egpamitawen dan, mig-isues sikandan wey nenapeled diye te tane.


text:
Mig-abayan e man‑e insei sikandan ni Hisus ke hentew‑a ka egpamitawen dan.<pb/>Ne migtabak sikandan, “Si Hisus ne matig-Nasarit.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Hisus, “<J>Migkahiyan kud e sikaniyu te sikeddi iya si Hisus. Ne emun ke sikeddi ka egpamitawen niyu, peyipanawa niyu re seini se me duma ku.</J>”


text:
(Inlalag seini ni Hisus su eyew egkatuman ka ingkahi rin ne eggenendue, “<J>Ame, ware minsan sabeka kandan te imbehey nu keddi ne egkalaag.”)</J><pb/>


text:
Ne si Simun Pidru due kampilan din. Inggulabut din seini wey intibbas din e ka uripen te Labew ne Talagpanubad, ne natamped e ka kawanan ne talinga te uripen. Egngaranan ki Malku ka uripen.


text:
Ne migkahiyan ni Hisus si Pidru, “<J>Ilipi nu ka kampilan nu. Kahiyen nu ne kene ku eg-inumen ka tahu te ubab ne imbehey keddi te Amey ku?</J>”<n>Iyan igpasabut ni Hisus te tahu te ubab ka peg-antus din.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-uyan ki Hisus diye ki Anas</t><br/>Nataman, inderakep e si Hisus wey imbebaku e te me sundalu duma te kepitan dan, wey te me Hudiyu ne talagbantey te timplu.


text:
Miggun‑aan dan pad uyana sikandin diye te ki Anas ne anuhang ni Kaypas ne iyan Labew ne Talagpanubad te seeye ne timpu.


text:
Ne si Kaypas iya ka migtambag te me pangulu te me Hudiyu ne meupiya pad ke sabeka re ne etew ka egpatey para te me etew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpahunware ni Pidru meyitenged ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 26:59-66; Mar. 14:55-64; Luk. 22:66-71)</t><br/>Migsinundul ki Hisus si Simun Pidru wey ka sabeka ne hibateen. Ne ka seeye ne hibateen, neilaan te pangulu te talagpanubad diye te timplu, purisu nakaseled sikandin duma ki Hisus diye te lama te baley te pangulu te talagpanubad.


text:
Piru diye de migpalunggehaat si Pidru te lihawangan ne marani te gumawan te alad. Nataman, miglibed e man‑e miglihawang seeye se sabeka ne hibateen ne neilaan te pangulu te talagpanubad wey migpakiglalag te malitan ne migtetameng te gumawan. Nataman, impaseled din e si Pidru.


text:
Ne migkahiyan si Pidru te malitan ne diye te gumawan, “Kema ke sabeka ka ne hibateen te sika ne etew?”<pb/>Ne migtabak si Pidru, “Kene ne!”<pb/>


text:
Maagsil te seeye ne timpu purisu migtetemeg ka me uripen wey ka me talagbantey, ne mig-alungut sikandan ka migmanasindeg ne egginarang. Ne migsasindeg degma si Pidru wey migdangdang kandan ka egginarang.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-inse-inse te Labew ne Talagpanubad ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 26:59-66; Mar. 14:69-72; Luk. 22:58-62)</t><br/>Ne dutu, mig-insaan e te Labew ne Talagpanubad si Hisus meyitenged te me hibateen din wey te pegpanulu din.


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Kene ne heles ka pegpanulu ku te me etew su diya a migpanulu te me simbaan wey diye te timplu ne libulunganan te langun ne Hudiyu. Ware impanulu ku te heles de.</J>


text:
<J>Mania te iyan a eg-insaan nikaniyu? Insei niyu ka nakarineg keddiey su nakataha sikandan te inlalag ku.</J>”<pb/>


text:
Te peglalag ni Hisus kayi, intagpi sikandin te sabeka ne talagbantey ne diye te lenged din, wey migkahiyan sikandin, “Mania te eg-ilingen nu due te egtabak ka Labew ne Talagpanubad?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Emun ke nakalalag e ma te kene ne eleg, tew ki la ipawangal-wangal nud kuntee kayi. Piru ke eleg ma ka inlalag ku, mania te intagpi a nikeykew?</J>”<pb/>


text:
Nataman, impeuyan e ni Anas si Hisus ne nabaku de due diye te ki Kaypas ne Labew ne Talagpanubad.<pb/>


text:
<br/><t>Ka igkarangeb ne pegpahunware ni Pidru meyitenged ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 26:71-75; Mar. 14:69-72; Luk. 22:58-62)</t><br/>Te seeye ne timpu, migsasindeg pad si Pidru ka egginarang, wey mig-insaan sikandin te me etew, “Kene ka ne sabeka ne hibateen te sika ne etew?”<pb/>Piru migpahunware si Pidru ne migkahi, “Kene ne!”<pb/>


text:
Nataman, due sabeka ne uripen te Labew ne Talagpanubad ne karumaan te etew ne intibbas ni Pidru se talinga. Ne migkahi sikandin, “Hendue te sikeykew ma iya seeye se nakita ku ne duma rin diye te pamulaan?”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-uyan ki Hisus diye te ki Pilatu</t><br/><br/><t>(Mat. 26:71-75; Mar. 14:69-72; Luk. 22:58-62)</t><br/>Nataman in-uyan dan e man‑e si Hisus puun te baley ni Kaypas peendiye te palasyu te gubirnadur te pegkamaselem e. Ne ware migseled diye te palasyu ka me Hudiyu su egpakasupak sikandan te tuluuwen dan, su emun ke egseled sikandan te baley te kene ne Hudiyu, eg-isipen sikandan ne malindit wey kene egpakakeen te iglabung te Sahakeen te Peglihad te Panalihan te Manama.


text:
Purisu, iyan e miglihawang si Pilatu wey mig-inse kandan, “Nekey‑a ka igsumbung niyu meyitenged te seini ne etew?”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “Kene ney perem eg-uyanen kayi te keykew ka seini ne etew ke ware nakasale.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Pilatu, “Kua niyu red sikandin wey sikaniyud e ka eggukum kandin sumale te kaniyu ne balaud.”<pb/>Ne migtabak ka me pangulu te me Hudiyu, “Piru ware katenged ney te me Hudiyu ne eggimatey te minsan hentew.”


text:
(Neyitabu seini eyew egkatuman ka ingguhud ni Hisus ke nekey ne klasi te kapatayan ka egpangkusan din.)<pb/>


text:
Nataman, miglibed e man‑e migseled si Pilatu diye te palasyu wey in-umew rin si Hisus wey mig-insaan, “Sikeykew iya ka Hari te me Hudiyu?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Keykew naa iya sika ne inse, wey ke ingguhuran ke re te duma meyitenged keddi?</J>”<pb/>


text:
Ne migtabak si Pilatu, “Mania, kahiyen nu buwa ne Hudiyu a? Iyan mig-uyan keykew kayi te keddi ka duma nu ne me Hudiyu wey ka me pangulu te talagpanubad. Nekey‑a ka neyimu nu?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Ka peghari ku, kene ne kayi te kalibutan. Su emun ke kayi pa seini te kalibutan, egpakig-ehet e perem ka me etew ku eyew kena a egkarakep te me pangulu te me Hudiyu. Piru kene iya ne kayi te kalibutan ka peghari ku!</J>”<pb/>


text:
Ne puun due, mig-inse e man‑e si Pilatu diye te kandin, “Hari ka iya?”<pb/>Ne migtabak si Hisus, “<J>Ingkahi nud en iya ne Hari a. Neetew a wey miggendini te ampew te tane para te sabeka ne katuyuan ne pegpamalehet te kamalehetan. Ka langun ne diye te kamalehetan, egpammineg keddiey.</J>”<pb/>


text:
Ne mig-inse e man‑e si Pilatu diye te kandin, “Nekey‑a ka kamalehetan?”<br/><t>Ka peg-uyun te peggimatey ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 27:15-31; Mar. 15:6-20; Luk. 23:13-25)</t><br/><pb/>Nataman, miglihawang e man‑e si Pilatu wey migkahi diye te me Hudiyu, “Ware nakita ku ne sale te seini ne etew.


text:
Piru nabatasan niyu ne due sabeka ne pinirisu ne eglekaan ku te tagse Sahakeen te Peglihad te Panalihan te Manama. Na, igkeupii niyu naa ne eglekaan ku ka Hari te me Hudiyu?”<pb/>


text:
Ne migbalbalukan sikandan ka migtabak, “Kene ne sikandin! Si Barabas ka igkeupii ney!” (Si Barabas, sabeka ne ribildi.)<pb/>


text:
Ne miggimu ka me sundalu te kuruna ne duhi wey impakuruna ran ki Hisus. Impakukuyumbu dan man‑e sikandin te kumbale ne ubi se batek,


text:
wey migpasubsubaley sikandan ka egparani kandin ne migkahi, “Egmabantug ka Hari te me Hudiyu!” wey impanagpi dan sikandin.<pb/>


text:
Ne miglihawang e man‑e si Pilatu wey migkahi diye te me etew, “Kuntee, eg-uyanen kud sikandin kayi te kaniyu eyew egpakanengneng kew te ware nakita ku ne sale din.”


text:
Ne dutu, miglihawang e si Hisus ne migkukuruna te duhi wey ingkukuyumbu te kumbale ne ubi se batek. Ne migkahi si Pilatu diye te kandan, “Pitawa niyu! Seinid e sikandin!”<pb/>


text:
Te pegkakita kandin te me pangulu te talagpanubad wey te me talagbantey, migbalbalukan sikandan ka migkahi, “Ilansang nu sikandin te krus! Ilansang nu sikandin!”<pb/>Ne migkahiyan sikandan ni Pilatu, “Ke iling ma rue, sikaniyu ka egkuwa kandin wey eglansang te krus, su ware mule nakita ku ne sale din.”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “Due kanami ne balaud, ne sumale te sika ne balaud, eleg sikandin ne eggimatayan su migkahi sikandin te Anak din kun te Manama.”<pb/>


text:
Purisu, miglibed e man‑e migseled sikandin diye te palasyu wey mig-inse ki Hisus, “Hendei ke bes iya migpuun?”<pb/>Piru ware migtabak si Hisus.


text:
Purisu migkahiyan sikandin ni Pilatu, “Mania te kene ka egtabak keddi? Ware ke buwa nakataha te due katenged ku te pegpaleke keykew wey te pegpalansang degma keykew te krus?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Egkeyimu nu re sika keddi tenged su sika ne katenged, imbehey te Manama keykew. Purisu iyan dakel se sale te etew ne migbehey keddi diye te keykew.</J>”<pb/>


text:
Te pegkarineg ni Pilatu kayi, migpakannekal sikandin ne eglekaan perem si Hisus. Piru migbalbalukan ka me pangulu te me Hudiyu, “Emun ke eglekaan nu sikandin, kene ke naa ne alukuy te Impiradur! Su ka minsan hentew ne egpaari-Hari, kuntere te Impiradur!”<pb/>


text:
Te pegkarineg dutu ni Pilatu, mig-uyan din e si Hisus diye te lihawangan wey migpinnuu sikandin diye te pinnuuwan te talaggukum diye te plasa ne migngaranan, “Plasa ne Neelin ne Batu.” (Egngaranan seini te me Hibruwanen te “Gabata.”)


text:
Ne seeye, mahaan e egkeudtu wey dispiras e te Sahakeen te Peglihad te Panalihan te Manama. Ne migkahi e si Pilatu diye te me Hudiyu, “Seinid e ka Hari niyu!”<pb/>


text:
Piru migbalbalukan sikandan ka migtabak, “Himatayi nu sikandin! Himatayi nu! Ilansang nu sikandin te krus!”<pb/>Ne mig-insaan sikandan ni Pilatu, “Iyan niyu igkeupii ne iglansang ku te krus ka Hari niyu?”<pb/>Ne migtabak ka me pangulu te me talagpanubad ne migkahi, “Ware Hari ney, ka Impiradur de!”<pb/>


text:
Seeye naa, imbehey e ni Pilatu si Hisus diye te kandan eyew iglansang te krus.<br/><t>Ka peglansang ki Hisus te krus</t><br/><br/><t>(Mat. 27:32-44; Mar. 15:21-32; Luk. 23:26-43)</t><br/><pb/>Purisu in-uyan dan e si Hisus,


text:
wey miglihawang sikandan te siyudad. Ne impatiang dan sikandin te krus, wey in-uyan dan sikandin diye te inged ne egngaranan te “Angkal.” (Egngaranan seini te me Hibruwanen te “Gulguta.”)


text:
Ne diye dan e ilansang sikandin te krus. Ne due degma daruwa ne etew ne inlansang duma kandin. Ka sabeka diye te igkahibang din, ka dangeb diye te igkakawanan din.


text:
Ne migsusulat si Pilatu te keretula ne impatahu diye te krus ni Hisus. Seini ka nasulat: “Si Hisus ne matig-Nasarit, ka Hari te me Hudiyu.”


text:
Ne masalig ka me Hudiyu ne nakabasa dutu su marani re te siyudad ka inged ne miglansangan ki Hisus. Ne nasulat pad iya man‑e seeye te Hibruwanen, te Latin, wey te Grigu ne me linalahan.


text:
Ne migkahiyan si Pilatu te me pangulu te talagpanubad te me Hudiyu, “Kene ne ‘Hari te me Hudiyu’ ka isulat nu, ke kene, ‘Migkahi ka seini ne etew te sikandin kun ka Hari te me Hudiyu.’ ”<pb/>


text:
Te nakapenge e ka me sundalu te eglansang ki Hisus te krus, ingkuwa ran e ka me kumbale din wey imbaad dan te hep‑at eyew due baad te tagse sundalu. Ne ingkuwa ran e man‑e ka malayat ne kumbale ni Hisus, piru ware mule teyi dutu.


text:
Ne migmanangnangeney ka me sundalu, “Kene te re eggisien seini, ke kene, egpintut-pintut ki re ke hentew ka egpakakamuney kayi.” Neyitabu seini su eyew egkatuman ka nasulat te Kasulatan ne migkahi,<pb/>“Imbaad-baad dan ka me kumbale ku,<pb/>wey migpapinpintutey ke hentew ka egpakakuwa te kumbale ku ne malayat.”<br/>Ne sika iya ka inggimu te me sundalu.<pb/>


text:
Ne diye migsasindeg te marani te krus ni Hisus ka iney rin wey ka atebey te iney rin, wey si Mariya ne asawa ni Kliyupas, wey si Mariya Magdalina.


text:
Te pegkakita ni Hisus te iney rin wey te inggeyinawaan din ne hibateen din ne migsasindeg dutu te marani rin, migkahiyan din e ka iney rin, “<J>Ine, sikandin e anaka nu.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan din e man‑e seeye se hibateen, “<J>Sikandin e inaya nu.</J>” Ne puun de dutu, indume e te seeye ne hibateen si Mariya wey impalemung din e diye te kandan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkapatey ni Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 27:45-56; Mar. 15:33-41; Luk. 23:44-49)</t><br/>Nanengnengan ni Hisus ne napenge e ka langun, wey migkahi sikandin, “<J>Nammaraan a,” eyew egkatuman ka Kasulatan.</J><pb/>


text:
Ne due yahung diye ne napenu te maperes ne binu. Seeye naa, in-eled dan dutu ka egpekeiling te kutsun wey intagkes dan diye te sugpang te isupu wey impasupsup dan ki Hisus.


text:
Te nakaheram e si Hisus te binu, migkahi e sikandin, “<J>Napenge e.</J>” Nataman, mig-unduk sikandin wey nabigtawan e.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpilak te kilid ni Hisus</t><br/>Aldew seeye te pegpangandam te Peggimeley. Ne kene egkeupian ka me pangulu te me Hudiyu ne egkahaat diye te krus ka me lawa te me minatey tenged su ka seup ne aldew, Aldew e te Peggimeley ne amana ne impurtanti diye te me Hudiyu. Purisu mighangyu sikandan ki Pilatu ke egkaayun ne egpanggepuen ka me paa te me etew ne inlansang te krus eyew mahaan egpatey wey eg-aween e.


text:
Purisu nangendiye ka me sundalu wey impanggepu dan ka me paa te daruwa ne etew ne inlansang duma ki Hisus.


text:
Piru te pegginguma ran diye te ki Hisus, nakita ran ne migpatey e sikandin, purisu ware dan e gepua ka paa rin.


text:
Piru ka sabeka te me sundalu, impilak din te deldeg din ka kakiliran ni Hisus, wey due-rue ne migtihis ka langesa wey weyig.


text:
(Malehet seini ne neyitabu su due nakakita kayi, wey migpamalehetan din seini. Nakanengneng sikandin te malehet ka guhuren din, wey ingguhud din seini eyew egpalintutuu kew degma.)


text:
Neyitabu seini su eyew egkatuman ka nasulat diye te Kasulatan ne eggenendue, “Ware minsan sabeka ne tul‑an din ne egkahepu.”


text:
Ne duen pad man‑e nasulat diye te Kasulatan ne eggenendue, “Egtengtengan dan ka etew ne impilak dan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsabal ki Hisus</t><br/><br/><t>(Mat. 27:57-61; Mar. 15:42-47; Luk. 23:50-56)</t><br/>Te pegkapenga kayi, imbuyu e ni Husi ne matig-Arimatiya ka lawa ni Hisus diye te ki Pilatu. (Si Husi, sabeka ne hibateen ni Hisus piru te heles de su egkaaldek sikandin te me pangulu te me Hudiyu.) Ne intuhutan ni Pilatu si Husi, purisu miggendiye sikandin wey ingkuwa rin e ka lawa ni Hisus.


text:
Migduma degma kandin si Nikudimu, ka migpakigkita ki Hisus te sabeka ne marusilem. Mig-uyan sikandin te peemut ne me lalimma ne pulu (50) ne kilu ne migsewuhan te mira wey aluyi.


text:
Nataman, migkuwa ran e te daruwa ka lawa ni Hisus wey imbukusan dan te hinabel ne migtahuan te peemut. Seini ka batasan te me Hudiyu ke eglebeng te minatey.


text:
Ne due sabeka ne pamulaan ne diye te miglansangan ki Hisus, wey due iyam pad ne sabalanan ne ware pad nasabali.


text:
Ne puun su Aldew e seeye te Pegpangandam te Peggimeley te me Hudiyu, wey marani re degma ka sabalanan, diye dan e isabal ka lawa ni Hisus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka insabalan ne warad tahu</t><br/><br/><t>(Mat. 28:1-8; Mar. 16:1-8; Luk. 24:1-12)</t><br/>Te sikan pad egkaliwaswas te aldew te Duminggu, miggendiye si Mariya Magdalina te inlungahan ne dalama ne insabalan ki Hisus. Te pegtengteng din, nalilid e ka batu ne in-elet dutu te gumawan te insabalan.


text:
Seeye naa, migpallahuy sikandin peendiye engki Simun Pidru wey te seeye se hibateen ne miggeyinawaan ni Hisus. Ne migkahiyan din sikandan, “Ingkuwa ran e ka Magbebaye diye te insabalan, ne ware key nakataha ke hendei ran e sikandin itahu.”<pb/>


text:
Namallahuy sikandan se daruwa, piru meiyal ne egpallahuy ka duma ni Pidru, purisu iyan nekewun‑a diye te insabalan.


text:
Te pegginguma rin diye, mig-unduk sikandin ka egseilang wey nakita rin ka hinabel, piru ware sikandin migseled.


text:
Ne miggingume e degma si Simun Pidru ka migsinundul kandin, piru migleus sikandin migseled diye te insabalan. Ne nakita rin dutu ka me hinabel,


text:
Ne migseled e degma ka sabeka ne hibateen ne nekewun‑a ne migginguma diye te insabalan, wey nakakita degma sikandin dutu wey migpalintutuu ne neuyag e si Hisus.


text:
(Nakapalintutuu e sikandan minsan ware dan pad nasabut ka nasulat te Kasulatan ne egkeuyag si Hisus.)


text:
<br/><t>Ka pegpakita ni Hisus ki Mariya Magdalina</t><br/><br/><t>(Mat. 28:9-10; Mar. 16:9-11)</t><br/>Si Mariya mule, migsasindeg sikandin diye te lihawangan te insabalan ka egsinsinehew. Te egkalihet sikandin ne egsinehew, mig-unduk sikandin ka egseilang diye te insabalan.


text:
Ne due nakita rin dutu ne daruwa ne panalihan te Manama ne migkukumbale te maangkag ne diye migpinnuu te migtahuan te lawa ni Hisus. Ka sabeka diye migpinnuu lenged te keulunanan din wey ka dangeb diye lenged te kasikuwayan.


text:
Ne mig-insaan dan sikandin, “Mengeatebey, mania te egsinehew ka?”<pb/>Ne migtabak si Mariya, “Uya, su ingkuwa ran e ka lawa te Magbebaye ku, wey wara a nakataha ke hendei ran e sikandin itahu!”<pb/>


text:
Te pegkapenga rin te miglalag, migbalikid e sikandin wey nakita rin si Hisus ka migsasindeg, piru ware sikandin nekeila ne si Hisus bes seeye.


text:
Ne mig-insaan sikandin ni Hisus, “<J>Mengeatebey, mania te egsinehew ka? Hentew bes ka egpamitawen nu?</J>”<pb/>Kahiyen ni Mariya ne talagtanggu seeye te me pinamula diye, purisu migkahiyan din, “Emun ke sikeykew ka migkuwa kandin, nangeni a ke hendei nu sikandin itahu su egkuen ku.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Mariya!</J>”<pb/>Ne migtangke si Mariya diye te ki Hisus ne migkahi te Hibruwanen ne linalahan, “Rabuni!” (ka igpasabut, “Talagpanulu.”)<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Kene ka gen-gen keddi su ware e pad nabatun diye te Amey. Piru hendiyei nu ka me suled ku wey panugtuli nu sikandan te eggendiya ad te dibabew diye te Amey ku ne Amey niyu red, wey Manama ku ne Manama niyu red degma.</J>”<pb/>


text:
Purisu miggendiyaan e ni Mariya Magdalina ka me hibateen wey impanugtulan din sikandan te nakita rin ka Magbebaye. Ne ingguhuran din man‑e sikandan te inlalag ni Hisus diye te kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakita ni Hisus te me hibateen din</t><br/><br/><t>(Mat. 28:16-20; Mar. 16:14-18; Luk. 24:36-49)</t><br/>Te pegkamarusilem e te seeye ne Duminggu, miglibulung ka me hibateen diye te sinabeng wey migsiraduwan dan ka me gumawan su naaldek sikandan te me pangulu te me Hudiyu. Nataman, miglepew e si Hisus wey migsasindeg diye te taliware dan wey migkahi, “<J>Ka keupianan egduma kaniyu.</J>”


text:
Te pegkapenga rin te eglalag, impapitew rin e kandan ka me belad din wey ka kakiliran din. Ne nahale-gale ka me hibateen te nakakita sikandan te Magbebaye.


text:
Ne migkahiyan e man‑e sikandan ni Hisus, “<J>Ka keupianan egduma kaniyu. Insuhu a te Amey kayi, ne egsuhuen ku degma sikaniyu.</J>”


text:
<J>Emun ke egpasayluwen niyu ka minsan hentew te me sale dan, impasaylu e sikandan. Piru ke kene niyu egpasayluwen, ware sikandan pasayluwa.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegduwa-ruwa ni Tumas</t><br/>Te pegginguma ni Hisus, ware diye si Tumas ne egngaranan ki Seping, ka sabeka te sapulu wey daruwa (12) ne hibateen.


text:
Purisu migpangguhuran naan de sikandin te duma ne me hibateen te nakita ran ka Magbebaye.<pb/>Piru migkahiyan sikandan ni Tumas, “Angin e ke egkakita ku ka naye te lansang diye te belad din wey egkatiyuk ku te kemel ku ka imbaye te lansang, wey ke egkasamsam ku ka pali diye te kakiliran din, human e naa egpalintutuu.”<pb/>


text:
Te egsenge-simane e ka miglihad, miglibulung e man‑e ka me hibateen diye te sinabeng, ne dutu, duma ran e si Tumas. Nasiraduwan ka me gumawan piru miglepew e man‑e si Hisus wey migsasindeg diye te taliware dan ne migkahi, “<J>Ka keupianan egduma kaniyu.</J>”


text:
Ne ingkahiyan din si Tumas, “<J>Hendini ka, tengtengi nu ka me belad ku wey tiyuka nu. Samsama nu degma ka pali kayi te kakiliran ku. Kene kad duwa-ruwa, ke kene, palintutuu kad nasi.</J>”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Migpalintutuu ke naan e su nakakita kad e keddi? Egpanalanginan seeye se egpalintutuu minsan ware nakakita keddi!</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka katuyuan te pegsulat te seini ne baseen</t><br/>Masalig pad ka me kein-inuwan ne inggimu ni Hisus ne napamalehetan te me hibateen ne ware nasulat te seini ne baseen.


text:
Piru ka nasulat kayi insulat eyew egpakapalintutuu kew ne si Hisus ka Kristu ne Anak te Manama. Ne eyew pinaahi te pegpalintutuu niyu, egpakaangken kew te umul ne ware egtamanan tenged te pegsabeka niyu kandin.<n>Te Grigu: te kandin ne ngaran.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakita ni Hisus te pitu ne hibateen din</t><br/>Te peglihad te pila ne aldew, migpakite e man‑e si Hisus te me hibateen din diye te Lanew te Tibiryas. Iling kayi ka pegpakita rin.


text:
Nalibulung ensi Simun Pidru, si Tumas ne egngaranan ki Seping, si Natanail ne matig-Kana ne sakup te Galiliya, wey ka me anak ni Sibidiyu, wey duen pad daruwa ne hibateen.


text:
Ne nataman, migkahiyan ni Simun Pidru ka me duma rin, “Egngengalap a.”<pb/>Ne migkahi sikandan, “Egduma key keykew.” Purisu nangendiyad e sikandan wey nanguntud e te balangey. Piru warad iya neutel ran te seeye ne marusilem.<pb/>


text:
Te pegsile e te aldew, migsasindeg si Hisus diye te ilis te lanew, piru ware sikandan nekeila te sikandin bes seeye.


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Hisus, “<J>Me suled, ware neutel niyu?</J>”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Ware da!”<pb/>


text:
Ne migkahiyan din sikandan, “<J>Iantug niyu ka biyale niyu diye te igkakawanan te balangey ne egpekeutel kew e.” Purisu in-antug dan e ka biyale dan diye te igkakawanan te balangey. Ne dutu, kene dan e egkeelehan te egganuy ka biyale dan puun su dakel amana ka migsahad.</J><pb/>


text:
Ne migkahiyan si Pidru te hibateen ne miggeyinawaan ni Hisus, “Ka Magbebaye ma mule sika!” Te pegkarineg ni Simun Pidru ne ka Magbebaye bes seeye, insaluub din e ka kumbale ne inluung din wey miglumbuk e ka eggakap.


text:
Ka duma ne me hibateen mule, nanguntud ded sikandan te balangey ka migpeilis te lanew ne migganuy te biyale ne napenu te ngalap. Kene de amana ne mariyu sikandan te ilis te lanew su me siyam de ne pulu (90) ne mitrus ka kariyuan.


text:
Te nakahakap e sikandan, due nakita ran ne nalimud ne baha ne due intuug ne me ngalap, wey due degma paan.


text:
Purisu mig-untud e man‑e si Simun Pidru te balangey wey migganuy rin e diye te ilis te lanew ka biyale ne napenu te derakel ne ngalap ne 153 ne timman. Piru minsan dakel amana ka neutel ran, ware ded nahisi ka biyale.


text:
Nataman, migkahiyan e ni Hisus sikandan, “<J>Apas kew e wey keen kew.” Ne ware minsan sabeka ne hibateen ne migpatagal eg-inse ke hentew sikandin su nekeila man e sikandan te sikandin ka Magbebaye.</J>


text:
Ne dutu, migparani e si Hisus wey ingkuwa rin ka paan ne imbehey rin kandan. Ne ingkuwa rin degma ka ngalap ne imbehey rin man‑e kandan.<pb/>


text:
<br/><t>Si Hisus wey si Pidru</t><br/>Te nakapenge e sikandan ka miglem‑ag, mig-insaan e ni Hisus si Simun Pidru, “<J>Simun ne anak ni Huwan, miggeyinawaan e red nikeykew subla pad te duma kayi?</J>”<pb/>Ne migtabak si Pidru, “<J>Uya Magbebaye, nakanengneng ka te miggeyinawaan ku sikeykew.</J>”<pb/>Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Tangguwa nu ka me nati te karniru ku.</J>”


text:
Nataman, mig-insaan e man‑e sikandin ni Hisus, “<J>Simun ne anak ni Huwan, miggeyinawaan e red nikeykew?</J>”<pb/>Ne migtabak si Pidru, “<J>Uya Magbebaye, nakanengneng ka te miggeyinawaan ku sikeykew.</J>”<pb/>Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Tangguwa nu ka me karniru ku.</J>”


text:
Ne mig-insaan e man‑e sikandin ni Hisus te igkatatelu e, “<J>Simun ne anak ni Huwan, miggeyinawaan e red nikeykew?</J>”<pb/>Ne dutu, neenenduenan e si Pidru su katatelu e sikandin insei ni Hisus ke miggeyinawaan din naa iya. Ne migtabak si Pidru, “<J>Magbebaye, nakanengneng ka te langun. Nakanengneng ka te miggeyinawaan ku sikeykew.</J>”<pb/>Ne migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Tangguwa nu ka me karniru ku.</J>


text:
<J>Egnangenan ku sikeykew te malehet: te bate ke pad, sikeykew re ka eg-uney-uney egkukumbale wey egpekeendiye ka te minsan hendei ne igkeupii nu te eggendiye. Piru ke egkabuyag kad e, egkayawen nu naan de ka me belad nu wey lein e ka egsaluub keykew wey eg-uyanen ka diye te inged ne kene nu igkeupii te eggendiye.</J>”


text:
(Te peglalag ni Hisus kayi, impanengneng din ke nekey ne paahi ka pegpatey ni Pidru eyew egpakareyrey sikandin te Manama.) Nataman, migkahiyan sikandin ni Hisus, “<J>Ikul ka keddi.</J>”<pb/>


text:
Te peglilingey ni Pidru, nakita rin ne migsinundul kandan ka hibateen ne miggeyinawaan ni Hisus. Sikandin seeye se amana ne marani ki Hisus te peglabung dan wey ka mig-inse te Magbebaye ke hentew‑a ka eg-akal kandin.


text:
Te pegkakita ni Pidru kandin, mig-inse e sikandin diye te ki Hisus, “Magbebaye, nekey ma degma ka egkeyingumaan te seini ne etew?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus, “<J>Emun ke igkeupii ku ne kene sikandin egpatey taman te peglibed ku, nekey ma ka labet nu? Ikul ke re keddi!</J>”<pb/>


text:
Purisu nekeempet ka guhuren diye te migmalintutuu ki Hisus ne kene egpatey ka seeye ne hibateen. Piru ware migkahi si Hisus ne ka seeye ne hibateen, kene egpatey, ke kene, migkahi re sikandin, “<J>Emun ke igkeupii ku ne kene egpatey sikandin taman te peglibed ku, nekey ma ka labet nu?</J>”<pb/>


text:
Ne sikandin iya ka hibateen ne migpamalehet ne malehet ka langun, wey sikandin iya ka migsusulat kayi. Ne nakanengneng key te malehet ka ingkahi rin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka katammanan</t><br/>Masalig pad amana ka neyimu ni Hisus ne emun ke ig-amin igsulat, kene buwa eg-eleg kayi te ampew te tane ka me libru ne egkasulatan.


text:
Miggeyinawaan ku ne Tiyupilu, ka an-anayan ne baseen ne insulat ku, nahuhud kud e ka langun ne inggimu ni Hisus wey ka impanulu din puun te pegbunsud te himu rin


text:
taman te aldew ne imbatun e sikandin diye te langit. Te ware pad sikandin batuna, impanpanayan din panulua pinaahi te Panisingan te Manama seeye se in-alam din ne eggimuwen ne me apustulis.


text:
Ne puun te pegpatey rin, kamasalig pad sikandin migpakita kandan seled te hep‑at ne pulu (40) ne aldew eyew te pegpamalehet ne neuyag e man‑e sikandin. Nakita ran pad sikandin wey migpakiglalag pad kandan meyitenged te Peghari te Manama.


text:
Taheed te duma ran pad si Hisus, impanagtahaan din pad sikandan te miggenendue, “<J>Kene kew pa awe kayi te Hirusalim su tahari niyu pa ka igdasag ne insaad te Amey ku sumale te ingkahi ku kaniyu.</J>


text:
<J>Su si Huwan, migpamewutismu te weyig, piru pila naan de ne aldew puun kuntee ne egbewutismuwan kew e te Panisingan te Manama.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbatun ki Hisus diye te langit</t><br/>Purisu, te nalibulung e sikandan, mig-insaan dan e si Hisus, “Magbebaye, egtuhut ke naa kuntee ne sikanami se me Hudiyu ka egmandu man‑e kayi te nasud te Israil?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Hisus kandan, “<J>Ware kew tuhuti ne egpakataha meyitenged te me timpu wey me aldew ne tapey e itahahe te Amey ku, su kandin de sika ne katenged.</J>


text:
<J>Piru egpakarawat kew te geem ke eglene e due te kaniyu ka Panisingan te Manama. Ne sikaniyu ka talagpamalehet ku diye te Hirusalim, te intiru ne inged te Hudiya wey te Samarya, wey te minsan hendei kayi te ampew te tane.</J>”


text:
Te nekeimpus e sikandin ka miglalag, imbatun e sikandin diye te langit taheed te namipitew sikandan kandin. Nataman, ware dan e nakita sikandin su nabunbunan e te gapun.<pb/>


text:
Te sasangan pad sikandan ne egtetengteng diye te langit te pegbatun ki Hisus, sahuhune ne due daruwa ne etew ne migsasindeg diye te lenged dan ne maangkag se me kumbale.


text:
Ne migkahi sikandan, “Matig-Galiliya, mania te egsesasindeg kew pad kayi ne egleng‑ag diye te langit? Si Hisus se imbatun diye te langit, eglibed ded kayi te iling ded due ne paahi te pegbatun kandin.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegliwan ki Hudas</t><br/>Nataman, nanlibed e ka me apustulis diye te Hirusalim puun diye te Bubungan te Ulibu, me sabeka ne kilumitru ka kariyuan puun te siyudad te Hirusalim.


text:
Peglibed dan e diye te Hirusalim, naneled e sikandan diye te sinabeng ne hirehaanan dan ne diye te dibabew. Sikandan ensi Pidru, si Huwan, si Santiyagu, si Andris, si Pilipi, si Tumas, si Bartulumi, si Matiyu, si Santiyagu ne anak ni Alpiyu, si Simun ne ribildi, wey si Hudas ne anak ni Santiyagu.


text:
Layun sikandan miglibulung ka egsabeka eg-ampu duma te me malitan, wey ki Mariya ne iney ni Hisus wey te me suled ni Hisus ne me lukes.<pb/>


text:
Te seeye ne timpu, migsasindeg si Pidru diye te taliware dan, me sabeka ne gatus wey daruwa ne pulu (120) sikandan langun, wey migkahi sikandin,


text:
“Me suled, keilangan ne egkatuman ka diye te Kasulatan ne ingkahi te Panisingan pinaahi ki Dabid. Meyitenged seini ki Hudas, ka migpanulu te me etew ne migdakep ki Hisus.


text:
(Ka seleppi ne imbayad te mareet ne himu rin, imbeli e te kamet ne neuluhan din ne nekewun‑a se ulu, ne migbetu ka getek din, wey nabukayat e ka bituka rin.


text:
Ka langun ne matig-Hirusalim nakanengneng kayi, purisu ingngaranan dan te Akildama te kandan ne linalahan ka seeye ne kamet ne ke sikanta pa, “Ka Tane ne Imbayaran te Langesa.”)<pb/>


text:
“Su nasulat diye te baseen ne Salmu ne miggenendue,<pb/>‘Eg-engkeran e perem ka ugpaan din, wey warad e perem eg-ugpe dutu.’<br/>Nasulat ded man‑e ne miggenendue,<pb/>‘Due perem igliwan te katungdanan din.’<pb/>


text:
“Purisu, keilangan ne eg-alam ki te me etew ne nakaruma-rume e kanta puun pad te duma te pad ka Magbebaye ne si Hisus.


text:
Ka puun pad iya te pegpamewutismu ni Huwan taman te pegbatun e ki Hisus. Su keilangan ne egpakapamalehet sikandin duma kanta meyitenged te pegkeuyag ni Hisus.”<pb/>


text:
Ne nakaalam sikandan te daruwa ne me lukes: si Husi ne egngaranan ded ki Barsabas (ne egngaranan ded man‑e ki Gustus), wey si Matiyas.


text:
Nataman, mig-ampu e sikandan, kahi ran, “Magbebaye, nakanengneng ka te pusung te langun ne etew. Purisu Magbebaye, ipapitew nu ke hentew kayi te daruwa ka in-alam nu


text:
ne egkeyimu ne apustulis liwan ki Hudas, su mig-engkeran din ka sika ne himu wey miggendiye te inged ne eleg kandin.”


text:
Ne dutu, migpintut-pintut e sikandan, wey si Matiyas ka naalam dan ne igtimul kandan te apustulis ne sapulu wey sabeka (11).<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegginguma te Panisingan te Manama</t><br/>Peggingume e te aldew ne egngaranan te Pintikustis, miglibulung e sikandan langun diye te sabeka ne baley.


text:
Ne sahuhune ne due dahing ne diye egpuun te langit ne egpekeiling te makeseg ne kalamag wey nekeempet e te baley ne inlibulungan dan.


text:
Ne dutu, napenu e sikandan langun te Panisingan te Manama wey nakalalag e te nakalkalasi ne me linalahan sumale te igpalalag kandan te Panisingan.<pb/>


text:
Ne due mig-ugpe diye te Hirusalim ne me Hudiyu ne amana egtuman te Balaud, ne egpuun te langun ne nasud kayi te ampew te tane.


text:
Pegkarineg dan te kahulub, nalibulung e ka masalig ne etew. Ne neinu-inu sikandan langun su ka tagse sabeka kandan nakarineg te due egpakalalag te kandin ne linalahan.


text:
Su ka kayi te kanta, due matig-Partiya, matig-Midiyan, matig-Ilam, matig-Misuputamya, matig-Hudiya, matig-Kapadusya, matig-Puntu, matig-Asya,


text:
matig-Prigya, matig-Pampilya, matig-Ihiptu, wey ka diye lenged te Libya ne marani te Sirini. Ka duma kanta matig-Ruma,


text:
me Hudiyu, wey ka kene ne me Hudiyu ne neuyan te pegpalintutuu te me Hudiyu. Ne duen pad man‑e matig-Krita wey matig-Arabya, ne sikanta langun, egpakarineg kandan te eglalag te kanta ne me linalahan meyitenged te kein-inuwan ne himu te Manama.”


text:
Neinu-inu ka langun wey nabenga-benga, ne migmein-inseey e sikandan ne miggenendue, “Nekey buwa seini?”


text:
<br/><t>Ka pegwali ni Pidru</t><br/>Ne dutu, migsasindeg e si Pidru duma te sapulu wey sabeka (11) ne me apustulis wey migkahi te meemen, “Karumaan ku ne me Hudiyu, wey sikaniyu langun se mig-ugpe kayi te Hirusalim, igpasabut ku seini kaniyu ne pammineg kew naa ayad-ayad te iglalag ku.


text:
Ka seini ne me etew, ware newubug sumale te insuman-suman niyu. Kene egkengewubug ka me etew te alas nuwibi pad te maselem.


text:
Migkahi ka Manama, ‘Seini ka eggimuwen ku te katammanan ne timpu: igbehey ku te langun ne etew ka Panisingan ku. Ne ka anak niyu ne me lukes wey me malitan, egpangguhud e te igpanengneng te Manama kandan, ne ka me kanakan niyu, egmakakite e te igpakita te Manama, ne ka me buyag e ne me lukes, egmakataheinep.


text:
Uya, minsan ka me uripen ku ne me lukes wey me malitan, egbehayan ku te keddiey ne Panisingan te seeye ne timpu, wey egpangguhud e sikandan te igpanengneng te Manama.


text:
Eggimu a te me kein-inuwan sika te aw-awangan wey kayi te tane: ne due me langesa, me hapuy, wey amana ne dakel ne ebel,


text:
egpaddusilem ka aldew, ne ka bulan egmalalab iling te langesa te kene pad egginguma ka amana ne mateles ne aldew te peglibed te Magbebaye.


text:
“Matig-Israil, pammineg kew! Si Hisus ne matig-Nasarit, ka etew ne impamalehetan te Manama kayi te kanta pinaahi te me kein-inuwan wey me palinneu ne inggimu rin pinaahi kandin, sumale te natahaan niyud e.


text:
Sikaniyu mismu ka nakataha su kayi ma neyitabu te kaniyu. Ne sumale te pegbuut te Manama wey te daan ne planu rin ne natahaan din ne egkatuman, imbehey rin si Hisus kayi te kaniyu, wey impeyimatayan niyu sikandin te me makasesale te pegpalansang kandin diye te krus.


text:
Piru in-uyag sikandin te Manama wey inluwas puun te geem te kamatayen, su kene egkaayun ne egkaprisu sikandin te kamatayen.


text:
Su migkahi si Dabid meyitenged kandin,<pb/>‘Layun ku egkakita kayi te tangkaan ku ka Magbebaye, su kayi sikandin te igkakawanan ku. Purisu ware egpakawelwel te pegpalintutuu ku.<pb/>


text:
Ne puun due, egkahale ka pusung ku wey due kahale te peglalag ku. Ne minsan egkapatey a piru due egkapallateng ku


text:
su kene nu ma eg-engkeran ka gimukud ku diye te inged te me gimukud ne egngaranan te Hadis, kene nu igtuhut ne egkamewu ka lawa te maparuma-ruma ne suluhuanen nu.


text:
Impapitew nu keddi ka bayaanan peendiye te umul, ne amana a nahale-gale tenged te pegduma nu keddiey!’<pb/>


text:
“Me suled, iglalag ku kaniyu ig-ayad-ayad ka meyitenged ki Dabid ne kaapuan ta. Migpatey sikandin wey inlebeng, ne ka inlebengan kandin, kayi pad minsan kuntee.


text:
Ne puun su prupita sikandin, nakataha sikandin ne migsaad ka Manama kandin ne due sabeka ne kabuhalan din ne eggimuwen ne Hari.


text:
Tapey e nakanengneng si Dabid ke nekey ka eggimuwen te Manama, purisu miglalag e sikandin meyitenged te peg-uyag ki Kristu,<n>Ka igpasaubut te Kristu, Insaad ne Manluluwas.</n><pb/>‘Ware din engkeri diye te inged te me gimukud ne egngaranan te Hadis, ne ka lawa rin ware namewu.’<pb/>


text:
Imbatun sikandin diye te kakawanan<n>Sumale te tuluuwen te me Hudiyu, ka talahuren de ne etew ka egpakapinnuu diye te igkakawanan te mabantug ne etew.</n> ne belad te Manama wey nakarawat sikandin te Panisingan ne insaad kandin te Amey. Ne ka seini ne Panisingan ka impalene kayi te kanami ne nakita niyud en iya kuntee wey narineg niyud e ka geem din.


text:
Su si Dabid, ware mismu nekeendiye te langit, piru migkahi sikandin,<pb/>‘Ka Manama migkahi diye te Magbebaye ku: Pinnuu ka kayi te igkakawanan ku,<pb/>


text:
“Purisu ka langun ne etew kayi te Israil keilangan ne egpakanengneng amana te ka seini ne Hisus ne inlansang niyu te krus, inggimu te Manama ne Magbebaye wey Kristu!”<pb/>


text:
Te pegkarineg dutu te me etew, amana nekegsendit sikandan wey migkahi diye te ki Pidru wey diye te duma ne me apustulis, “Me suled, nekey ma ka eggimuwen ney?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Pidru, “Inniyuhi niyu ka me sale niyu wey pabewutismu kew ka tagse sabeka te ngaran ni Hisu Kristu eyew egkapasaylu ka me sale niyu, wey egkarawat niyu ka dasag te Manama ne sika se Panisingan din.


text:
Su ka saad te Manama, para iya kaniyu wey te me anak niyu, wey te langun ne diyad te maddiyu—ka langun ne eg-umawen te Magbebaye ne Manama ta.”<pb/>


text:
Masalig pad ka inlalag ni Pidru te pegpamalehet wey pegbanasal kandan, “Luwasa niyu ka pegkeetew niyu te peglegpad ne igpeuma te seini se maddeet ne me etew!”


text:
Ne seeye se migdawat te inlalag ni Pidru, migpabewutismu e. Me 3,000 ka nakatimul kandan ne migpalintutuu.


text:
Ne migpabulus sikandan ka egpammineg te pegpanulu te me apustulis, ka egsabeka langun, wey ka egkeen wey eg-ampu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ugpe te me migpalintutuu</t><br/>Masalig ka me kein-inuwan wey me palinneu ne neyimu te me apustulis, purisu masalig ka me etew ne naaldek duma te pegtahud.


text:
Ne ka langun ne migmalintutuu, migpabulus ka eglibulung wey insaamulan dan ka langun ne kasangkapan dan.


text:
Ne impameligye dan ka me karatuan dan wey ka duma pad ne me kasangkapan dan, wey in-atul ran ipamehey ka halin diye te tagse sabeka sumale te keilangan din.


text:
Migpabulus sikandan tagse aldew ka eglibulung diye te timplu, wey egsabeka sikandan ka egkeen diye te me baley ran duma te pegkahale wey te mapariralemen ne pusung.


text:
Migpabulus sikandan ka migdayan te Manama, wey ingkeupii sikandan te langun ne etew. Ne tagse aldew, intimulan sikandan te Magbebaye te seeye se egkengaluwas.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbawi te pungku</t><br/>Due sabeka ne aldew ne miggendiye si Pidru wey si Huwan te timplu te me alas tris en iya te maapun su sika ka uras te peg-ampu.


text:
Diye te gumawan ne egngaranan te “Mateles ne Gumawan,” due sabeka ne etew ne napungku puun te peglesut din. Ne tagse aldew, igdurulung sikandin diye te gumawan te timplu eyew egpakilimus te me etew ne egseled.


text:
Piru migkahi si Pidru, “Ware iya mule seleppi ku, piru egbehayan ku sikeykew te kayi te keddi: te ngaran ni Hisu Kristu ne matig-Nasarit, hipanew ka!”


text:
Ne dutu, inggen-genan din ka kawanan ne belad te pungku wey imbulihan te egpasasindeg. Ne due-rue ne migmanekal ka me paa wey lelenguan te pungku.


text:
Ne migletu sikandin te pegsasindeg din wey miggipanew e. Nataman, migdume e sikandin engki Pidru te migseled diye te timplu ne miggiphipanew wey migletu-letu ka migdayan te Manama.


text:
Te neilaan dan e ne sikandin bes ka egpampamuyu ne egpinpinnuu diye te gumawan te timplu ne egngaranan te “Mateles ne Gumawan,” amana neinu-inu sikandan te neyitabu diye te kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegwali ni Pidru diye te timplu</t><br/>Te ware pad migleke engki Pidru wey ki Huwan ka neulian ne pungku, neinu-inu ka langun ne etew wey namallahuy peendiye te kandan diye te likansu ne egngaranan te Likansu ni Sulumun.


text:
Te pegkakita ni Pidru te me etew, ingkahiyan din e sikandan, “matig-Israil, mania te neneinu-inu kew kayi wey amana key nikaniyu tengtengi? Kahiyen niyu buwa ne puun te geem ney ne nakapeyipanew key te seini ne etew, wey ke puun naa te amana key egtuman te Balaud?


text:
Ka Manama ni Abraham, ni Isaak, ni Hakub, wey te me kabuybuyahan ta, ka migbehey te kabantug te suluhuanen din ne si Hisus. Sika ne Hisus ka imbehey niyu diye te me pangulu wey ka indeeg-deeg niyu diye te tangkaan ni Pilatu, minsan egpalekaan din ded perem.


text:
Matulus wey matareng sikandin piru ware niyu dawata. Nasi niyu re iya hangyua si Pilatu ne iyan eglekaan ka nekeyimatey te etew.


text:
Miggimatayan niyu ka kamuney te umul, piru in-uyag sikandin te Manama, wey sikanami iya ka egpakamemalehet kayi.


text:
Ka ngaran ni Hisus wey ka pegpalintutuu kandin ka nakabehey te kanekal te seini se etew ne nakita niyu wey neila. Ka pegpalintutuu ki Hisus ka nekeuli kandin sumale te nakita niyu.<pb/>


text:
“Ne kuntee me suled, nakataha a ne sikaniyu wey ka me pangulu niyu ka miggimu kayi diye ki Hisus, ware kew nakataha ke hentew sikandin.


text:
Piru tapey e ipanengneng te Manama ka peg-antus te Kristu<n>Ka igpasabut te Kristu, Insaad ne Manluluwas.</n> pinaahi te me prupita. Ne intuman iya te Manama seini te iling kayi ne paahi.


text:
Purisu inniyuhi niyu ka me sale niyu wey libed kew e diye te Manama eyew egpasayluwen ka me sale niyu


text:
wey eyew egginguma due te kaniyu ka kanekal te pegpalintutuu ne egpuun te Manama. Ne egkataman, igpeuyan din e si Hisus, ka Kristu ne in-alam din para kaniyu.


text:
Piru keilangan ne diye pad iya sikandin te langit taman te egbalbalawan e te Manama ka langun, sumale te insaad din dengan pinaahi te matulus ne me prupita rin.


text:
Su migkahi si Muwisis, ‘Egpeuyan ka Magbebaye ne Manama niyu te prupita ne kabuhalan niyu red iling te pegpeuyan din keddiey. Keilangan ne egtumanen niyu ka langun ne iglalag din.


text:
Ka kene egtuman te iglalag te seeye ne prupita, egpaaween ligkat te keet-etawan te Manama wey egpangimatayan.’


text:
Iling ded due ka inlalag te me prupita puun pad ki Samwil wey minsan seeye se nakasinundul e kandin. Migpangguhud sikandan langun meyitenged te seini ne timpu.


text:
Ka me saad te Manama ne impangguhud te me prupita, para iya kaniyu. Ne sikaniyu, nakalagkes te kasabutan ne inggimu te Manama ne imbehey te me kabuybuyahan niyu, su due inlalag din diye te ki Abraham, ‘Pinaahi te kabuhalan nu, egpanalanginan ku ka langun ne etew kayi te ampew te tane.’


text:
Purisu, in-alam te Manama ka suluhuanen din wey sikaniyu ka an-anayan ne impeuyanan eyew te pegbulig kaniyu pinaahi te pegpeinniyug kaniyu te mareet ne hinimuwan niyu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegtangke enni Pidru wey ni Huwan te me talaggukum</t><br/>Te sasangan pad ensi Pidru wey si Huwan ne eglalag diye te me etew, due migdugpu kandan ne me talagpanubad wey ka pangulu te talagtameng te timplu, wey me Sadusiyu.


text:
Ingkabelu dan ka daruwa ne apustulis tenged su migpanulu sikandan te me etew wey migpamalehet ne neuyag ded si Hisus.<n>Ka me Sadusiyu, kene egpalintutuu ne egkeuyag ka etew ne impatey e.</n>


text:
Ne puun dutu, indakep dan e sikandan wey imprisu ran te sabeka ne karusileman, su marusilem man‑e seeye.


text:
Piru masalig ka migpalintutuu te pegkarineg dan te wali, wey migginguma te me lalimma ne libu (5,000) ka kasuluhan te me lukes ne migpalintutuu.<pb/>


text:
Pegkapawe, miglibulung diye te Hirusalim ka me pangulu wey ka me igbuyag te me Hudiyu, wey ka me talagpanulu te Balaud te Manama,


text:
duma te Labew ne Talagpanubad ne si Anas, wey si Kaypas, si Huwan, si Alihandru, wey ka karumaan te Labew ne Talagpanubad.


text:
Te nakaatubang e kandan ka me apustulis, mig-insaan dan e, “Nekey‑a ne geem wey ngaran ka inggamit niyu?”<pb/>


text:
Ne si Pidru se napenu te Panisingan te Manama, migtabak kandan, “Me pangulu te keet-etawan wey me igbuyag.


text:
Ke eg-insaan key kuntee meyitenged te meupiya ne himu ne neyimu diye te pungku, wey ke nekey ne paahi ne neulian sikandin,


text:
eleg iya ne egkanengnengan niyu langun wey te langun ne keet-etawan te Israil, ne ka seini ne etew se migsasindeg kayi te tangkaan niyu, neulian pinaahi te geem te ngaran ni Hisu Kristu ne matig-Nasarit—seeye se inlansang niyu te krus ne in-uyag man‑e te Manama.


text:
Si Hisus ka nakahi diye te Kasulatan,<pb/>‘Ka batu ne insamsamilian niyud e te talagbebaley, neyimu ne subla ne keilanganen ne batu.’<pb/>


text:
Ka kaluwasan, diye de egkakita te kandin, su warad e duma ne ngaran kayi te ampew te tane ne imbehey te Manama te keet-etawan ne egpakaluwas kanta, ke kene, si Hisus de.”<pb/>


text:
Te pegkakita ran te kabulut enni Pidru ki Huwan, neinu-inu sikandan tenged su nanengnengan dan ne ware sikandan nenekeiskuyla wey egkaleig-leig de. Nanengnengan dan man‑e ne migduma-ruma pad sikandan dengan ki Hisus.


text:
Piru warad e igkalalag dan su nakita ran ma ka etew ne neulian e ne migsasindeg duma engki Pidru wey ki Huwan.


text:
Ne dutu egpuun, impalihawang dan e ensi Pidru wey si Huwan diye te libulunganan te Me Talaggukum te me Hudiyu wey migmein-inseey,


text:
“Nekey naan e ka eggimuwen ta te seini ne me etew? Su ka langun ne mig-ugpe kayi te Hirusalim, nakanengneng meyitenged te seini se masumpit ne kein-inuwan wey kene ki egpakaapul kayi.


