# verses

text:
Makasesale ka langun diye te Israil wey Huda. Piru sikeddiey se Amana ne Maresen ne Magbebaye ne Manama ran, ware mig-engked kandan.


text:
Pangawe kew e due te Babilunya! Luwasa niyu ka pegkeetew niyu! Kene niyu balahara ne egpatey kew tenged te sale te me matig-Babilunya. Seinid e ka timpu ne egsulian kud sikandan tenged te inggimu ran.


text:
Nekeiling ka Babilunya te bulawan ne ubab ne inggen-genan ku. Impewubuhan din ka me nasud te intiru ne kalibutan sikan naa ka egbusawen e sikandan.


text:
Ne sahuhune ne nareetan ka Babilunya! Lungku kew para kandin! Bawii niyu ka me pali din kema ke egkeulian ded sikandin.


text:
Ne egkahi ka me lapu ne nangugpe diye, ‘Emun ke duen de iya perem egkeyimu ney, imbawian ney e ka Babilunya, piru kenad iya sikandin egkabawian. Kuwa kid e, egmanguli kid diye te me inged ta. Impasalerep e te Manama ka Babilunya te makaliyas-liyas ne peglegpad tenged te mangune-kune ne langet din.’ ”<pb/>


text:
Ne migkahi ka keet-etawan te Israil wey Huda, “Inlapihan ki te Magbebaye ne Manama ta. Purisu egmangendiye kid te Hirusalim. Igpangguhud ta diye ka inggimu te Magbebaye ta.”<pb/>


text:
Ne migkahi pad man‑e ka Magbebaye, “Egkeupian a ne egdereetan ku ka me matig-Babilunya tenged te pegguhus dan te timplu ku. Purisu sikaniyu se me Hari te Midis, panliddusi niyud ka me tunud niyu wey sabilbila niyud ka me kalasag niyu!


text:
Iparibabew niyud ka bendila ne palinneu wey tempaha niyud ka matikang wey makepal ne batu ne alad te Babilunya. Pakaddesena niyu ka me sundalu ne eglingut te siyudad wey pahepasi niyu ka me etew ne egpallahuy.<pb/>“Eggimuwen kud ka inlalag ku ne eggimuwen ku te me matig-Babilunya.


text:
He Babilunya, masulug ka me weyig nu wey dakel ka karatuan nu. Piru miggingume e ka katamanan nu, ka timpu te karereetan nu.


text:
Migpahunlibet a te umul ku ne eg-empeten ku ka inged nu te me kuntere ne me sundalu ne iling kasulug te talangas, wey egmanguleyi sikandan te pegpanalu ran.”<pb/>


text:
Ne pinaahi te suhu din, miglehes ka weyig ne diye te dibabew te langit.<n>weyig ne diye te dibabew te langit: Egkakita diye te Hin. 1:6-8.</n><pb/>Sikandin ka migpalihawang te me gapun puun te subla ne mariyu ne baad te kalibutan.<pb/>Impaheteb din ka kilat ke eg-uran<pb/>wey impalihawang din ka kalamag puun te limuranan kayi.<pb/>


text:
<br/><t>Ka buntuk te Manama</t><br/>Migkahi ka Magbebaye,<pb/>“Babilunya, sikeykew ka buntuk ku, wey ka panganiban ku te pegpakiggira.<pb/>Eggamiten ku sikeykew ne egdereet te me nasud wey te me migharian,<pb/>


text:
lagkes ka me lukes wey me malitan,<pb/>me buyag wey me bate-bate,<pb/>me kanakan wey me mengebay.<pb/>


text:
Ne pinaahi keykew, egpangimatayan ku ka me talagtameng te karniru wey ka me karniru ran,<pb/>ka me talagbasuk wey ka me baka ran,<pb/>ka me pangulu wey ka me upisyal ran.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglegpad te Babilunya</t><br/>Ne migkahi ka Magbebaye, “Keet-etawan ku, igpakita ku kaniyu ne egsulian ku ka Babilunya wey ka me mahinged diye tenged te langun ne maddeet ne inggimu ran te Hirusalim.


text:
He Babilunya, kuntere ku sikeykew. Egpekeiling kad te bubungan ne egdereet! Indereetan nu ka intiru ne kalibutan. Eggamiten ku ka geem ku keykew. Ne egtempahen ku sikeykew wey egkeyimu kad e ne alinepung.


text:
Ne warad e batu due te keykew ne egkahamit te pegbebaley. Egkeyimu kad ne mammara ne inged ne ware eg-ugpe te ware egtamanan. Sikeddiey se Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.<pb/>


text:
“Iparibabew niyu ka bendila ne palinneu te peglusud! Ne parahinga niyu ka trumpita eyew egpakarineg ka me nasud! Paandama niyud sikandan ka eglusud te Babilunya. Ne palusura niyud ka me sundalu te Ararat, Minni, wey Askinas. Alam kew te upisyal ne egpangulu te eglusud, wey uyan kew te me kudde ne iling kasulug te me talangas.


text:
Ne paandama niyud te eglusud te Babilunya ka me Hari te Midis duma te me pangulu ran, me upisyal, wey te langun ne sundalu te inged ne sakup dan.


text:
Ne egpekeiling e ka Babilunya te etew ne egkelkelen wey egbiid-biid te masakit, tenged su egtumanen kud e ka implanu ku ne eggimuwen te Babilunya. Eggimuwen kud seini ne mammara ne inged ne ware eg-ugpe te ware egtamanan.


text:
Mig-engked e ne egpakiggira ka me sundalu te Babilunya, wey diye naan de sikandan nanguugpe te me matikang wey malig‑en ne baley ran. Warad keseg dan wey nekeiling e sikandan te me malitan ne mahuye. Nagguhus e ka me gumawan te siyudad dan wey nenasilaban e ka me baley ran.


text:
Ne egmemekegsinundul re ka egginguma ne egmangguhud te Hari te Babilunya te naahew e ka intiru ne siyudad din.


text:
Naahew e te me kuntere ka lapasanan diye te me weyig wey insilaban e ka me malig‑en ne me baley ne matikang. Ne egkahewhew e ka me sundalu te Babilunya.


text:
Te kene egkaluhey, eg-aminen e sikandan egpangimatayi te me kuntere dan, wey egdi-diekan sikandan iling te trigu diye te diekanan. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama te Israil ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
“Inggimatayan ni Hari Nibukadnisar ka Hirusalim wey in-abeleng din.<pb/>In-awe din ka tahu te sika ne siyudad iling te banga ne ware tahu,<pb/>wey nekeiling e sikandin te bubuyahen ne mananap ne mig-abeleng te siyudad.<pb/>Ingkuwa rin ka igkeupii rin<pb/>wey indegpak din ka duma.<pb/>


text:
Pakahiya niyu ka keet-etawan te Hirusalim,<pb/>‘Egkeyitabu perem degma te me matig-Babilunya ka inggimu ran kanami!’<pb/>Pakahiya niyu ka keet-etawan te Siyun,<n>Ka Siyun wey Hirusalim, sabeka re ne inged.</n><pb/>‘Eleg de iya degma ne egsulian ka me matig-Babilunya<pb/>tenged te pegbayad-bayad dan kanami!’ ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangabang te Manama te Israil</t><br/>Purisu migkahi ka Magbebaye diye te keet-etawan te Hirusalim, “Egpangabangan ku sikaniyu wey egsuli a para kaniyu. Egpeetiyan ku ka dahat wey ka me sebseb te Babilunya.


text:
Egguhusen kud ka Babilunya, wey egkeyimu e seini ne ugpaanan te me mananap ne egpekeiling te asu. Makaliyas-liyas e seini ne egpitawen wey egkeyimu e ne ware mahinged.


text:
Ne tenged su egmanggutasan ma sikandan, eg-andam a te sahakeen para kandan. Egpewubuhan ku sikandan, egpahalhaleen, wey egpalipliperengen ku sikandan ne kenad egmekeyimata. Sikeddiey se Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.


text:
Ne egpanguyanen ku sikandan diye te gilanganan iling te me karniru wey me kambing ne egpanggilangen.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka neyitabu te Babilunya</t><br/>Ne migkahi ka Magbebaye, “Nareetan e ka Babilunya, ka siyudad ne indayan te intiru ne kalibutan. Egkengaaldek e ka me nasud te neyitabu kandin.


text:
Makaliyas-liyas ne egtengtengan ka me lungsud din, wey egpekeiling e sikandin te disirtu ne ware eg-ugpe wey ke egbaye naa.


text:
Ne eglegparan kud si Bil, ka diyus-diyus te Babilunya, wey igpaluwe ku kandin ka tinakew rin ne me karatuan. Ne warad nasud ne egsimba kandin.<pb/>“Egkengaggebe e ka matikang wey makepal ne batu ne alad te Babilunya.


text:
Pangawe kew e due te Babilunya, he keet-etawan te Israil! Luwasa niyu ka pegkeetew niyu te kene ku pad igpeula-ula kandan ka egmangebel-ebel ne langet ku.


text:
Piru kene kew kaaldek wey ke kasuhey naa ke egginguma due te inged niyu ka guhuren meyitenged te gubut. Su egginguma iya ka guhuren meyitenged te gubut wey te egpahiggireey ne me Hari tagse leg‑un.


text:
Egginguma iya ka timpu ne eglegparan ku ka me diyus-diyus te me matig-Babilunya. Ne egkeyilawan ka intiru ne inged wey egpatey ka langun ne me matig-Babilunya.


text:
Ne egmanguleyi te pegkahale ka langun ne kayi te kalibutan wey ka diye te aw-awangan ke egdereetan e ka Babilunya te me etew ne egpuun te igkahibang ne balabahan. Sikeddiey se Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.


text:
Keilangan iya ne eglegparan ka Babilunya tenged te pegpangimatey rin te me matig-Israil wey te duma pad ne me etew kayi te kalibutan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka lalag te Manama te me Israilita ne diye te Babilunya</t><br/>Ne ingkahiyan te Magbebaye ka keet-etawan din, “Sikaniyu se ware nammatey, pangawe kew e te Babilunya! Kene kew lamu-lamu, hipanew kew e! Ne minsan ke mariyu kew te inged niyu, sumsumana niyu ka Hirusalim wey sikeddiey se Magbebaye ne Manama niyu.


text:
Migkahi kew, ‘Neyilew key e. Indali-dian key wey impeyilawan tenged su insubalan e te me lapu ka Amana ne Matulus ne Sinabeng diye te timplu.’


text:
Piru egginguma iya ka timpu ne eglegparan ku ka me diyus-diyus te Babilunya, wey egmakareg-uy ka me tahapali te intiru ne inged tenged te masakit.


text:
Ne minsan pad egpamaneyik ka Babilunya diye te langit wey eggimu te malig‑en ne me baley ne me matikang, egpeuyan e red iya man‑e te me etew ne egdereet kandin. Sikeddiey se Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka duma pad ne karereetan ne egkeulaula te Babilunya</t><br/>Ne migkahi ka Magbebaye,<pb/>“Pammineha niyu ka me matig-Babilunya ne egmaninehew ka egpabulig<pb/>tenged te karereetan.<pb/>


text:
Egdereetan kud ka Babilunya<pb/>wey egpapeen-enengen kud seini.<pb/>Ne egpekeiling e te eglehes ne bunlud ka me sundalu ne eglusud,<pb/>ne egpanguleyi.<pb/>


text:
Eglusud sikandan ka egdereet te Babilunya;<pb/>egpandakepen ka me sundalu rin,<pb/>wey egpanggepuen ka me piet dan.<pb/>Sikeddiey se Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.<pb/>Eglegparan ku iya ka Babilunya te legpad ne eleg kandin.<pb/>


text:
Egpewubuhan ku ka me upisyal rin,<pb/>ka me matagseb ne etew, me pangulu, wey ka me sundalu.<pb/>Ne egmanlipereng sikandan wey kenad e egmekeyimata.<pb/>Sikeddiey ka Hari ka miglalag kayi;<pb/>sikeddiey ka Amana ne Maresen ne Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Ne egmanggebeen ka me matikang wey makepal ne batu ne alad te Babilunya,<pb/>wey egpanilaban ka matikang ne me lekeb.<pb/>Egkeyimu e ne ware karuan te inggimu te me etew,<pb/>tenged su egkengasilaban de seini.<pb/>Sikeddiey ka Amana ne Maresen ne Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpeuyan ni Hirimiyas diye te Babilunya te eglulunen ne baseen</t><br/>Ne seini ka insuhu ku ki Sirayas ne anak ni Niryas wey apu ni Masiyas te miggendiye sikandin te Babilunya duma ki Hari Sidikiyas te igkeep‑at ne leg‑un te peghari din. Upisyal si Sirayas te Hari.


text:
Insulat ku diye te eglulunen ne sulatanan ka meyitenged te langun ne karereetan ne egkeyitabu te Babilunya, ka langun-langun de iya meyitenged te Babilunya.


text:
Ne ingkahiyan ku si Sirayas, “Emun ke egpekeuma kad diye te Babilunya, basaa nu te meemen diye te keet-etawan ka langun ne nakasulat te seini ne baseen.


text:
Ne egkataman, ampu ka ne egkahi, ‘He Magbebaye ne Manama, migkahi ka ne egdereetan nu seini ne inged eyew warad me mananap wey ke me etew naa ne eg-ugpe kayi. Ne egpekeiling e seini te disirtu su kene man e egkeugpaan te etew te ware egtamanan.’


text:
Ne emun ke egkeimpusan nud seini te egbasa, ibelebed nu naa seini te batu wey iregpak nud diye te Weyig ne Iyupratis


text:
wey kahi ka, ‘Seini ka egkeyitabu te Babilunya. Egtanled seini wey kenad egpakalepew tenged te karereetan ne igpeula-ula kandin te Magbebaye ne Manama.’ ”<pb/>Ne kayi re taman ka guhuren ni Hirimiyas.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkahuhus te Hirusalim</t><br/><br/><t>(2 Hari 24:18–25:7)</t><br/>Daruwa ne pulu wey sabeka (21) ka idad ni Sidikiyas te neyimu sikandin ne Hari, wey mighari sikandin diye te Hirusalim te sapulu wey sabeka (11) ne leg‑un. Si Hamutal ne anak ni Hirimiyas ne matig-Libna ka iney rin.


text:
Purisu nalangetan amana ka Magbebaye ne Manama te keet-etawan te Hirusalim wey te Huda, wey indeldel rin e sikandan.<pb/>Nataman migribildi e si Sidikiyas ki Nibukadnisar ne Hari te Babilunya.


text:
Purisu te igkasapulu ne aldew te igkasapulu ne bulan te igkasiyam ne leg‑un te peghari ni Sidikiyas, inlusuran e ni Nibukadnisar ne Hari te Babilunya ka Hirusalim. Migkekampu sikandan diye te lihawangan te siyudad, wey inlingutan dan tamunduwi te tane ka matikang wey makepal ne batu ne alad te Hirusalim eyew egpakaseled sikandan.


text:
Ne nataman, warad e egpekeuyan te egkakeen diye te siyudad, purisu nakaselerep e te bitil ka me etew. Te igkasiyam ne aldew te igkeep‑at ne bulan te seeye ded ne leg‑un, naamin e ka egkakeen diye te siyudad.


text:
Ne nataman nahebe e te me sundalu ne me matig-Babilunya ka alad te siyudad ne matikang wey makepal ne batu. Purisu migpallahuy e si Sidikiyas duma te langun ne sundalu rin te timpu te marusilem minsan inlingutan e te me matig-Babilunya ka siyudad. Diye sikandan migbaye te pinamulaan te Hari dapit te gumawan ne eletanan te daruwa ne alad te siyudad ne matikang wey makepal ne batu, wey miggendiyad e sikandan te napu te Araba.


text:
Piru inlupug sikandan te me sundalu te Babilunya, wey neumaan sikandan diye te napu te Hiriku. Ne in-engkeran e si Hari Sidikiyas te me sundalu rin ne nekegsuwey-suwey.


text:
Ne impakulewut e ni Nibukadnisar ka mata ni Sidikiyas. Ne impabaku e sikandin te keddina wey in-uyan e diye te Babilunya. Ne imprisu rin si Sidikiyas diye taman te migpatey e sikandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegguhus te me matig-Babilunya te timplu</t><br/><br/><t>(2 Hari 25:8-17)</t><br/>Te igkasapulu (10) ne aldew te igkalimma ne bulan te igkasapulu wey siyam (19) ne leg‑un te peghari ni Nibukadnisar te Babilunya, nakaseled e te Hirusalim si Nibusaradan ne pangulu te me talagbantey te Hari te Babilunya.


text:
Ne impandakep e ni Nibusaradan ka me etew ne nenasame diye te siyudad, lagkes ka me etew ne egkengaayu-ayu, wey ka me etew ne miggural e te me sundalu te Hari te Babilunya, lagkes seeye se me mangngateu ne trabahanti.


text:
Impanguyan dan man‑e ka langun ne bulawan wey pelata ne me kasangkapan: ka dereisek ne me pelenggana, me tahuanan te baha, me yahung, me kuren, me tahuanan te sulu, me ubab, wey me yahung ne eggamiten te eg-itis te ighalad ne binu.


text:
Ne kenad egkatimbang tenged te kabehat ka daruwa ne burunsi ne sungkaleg diye te timplu, ka dakel ne pelenggana ne egngaranan te, “Ka Dahat” wey ka burunsi ne sapulu wey daruwa ne turu ne baka ne in-unturan kayi, wey ka me kerumata. Ka sika langun, impeyimu dengan ni Hari Sulumun para te timplu te Magbebaye ne Manama.


text:
Ka tagse sungkaleg, me walu ne mitrus se kalayat wey lalimma wey liware ne mitrus se kalibusen. Makeung ka taliware kayi wey me hep‑at ne pulgada se kakepal.


text:
Ne ka ulu-ulu te tagse sungkaleg, subla te daruwa ne mitrus se katikang, wey indayan-dayanan te burunsi ne immegsumbalak ne imbeleberan te daruwa ne dangdang ne burunsi red ne impeiling te prutas ne egngaranan te granada.


text:
Sabeka ne gatus langun ka prutas ne impeiling te granada diye te tagse sungkaleg, wey egkakita ka siyam ne pulu wey hen‑em (96) kayi ke egleng-ahen.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdakep te me Hudiyu wey peg-uyan kandan diye te Babilunya</t><br/><br/><t>(2 Hari 25:18-21, 27-30)</t><br/>Ne impandakep man‑e ni Nibusaradan ensi Sirayas ne Labew ne Talagpanubad, si Supuniyas ne sinalihan ni Sirayas, wey ka tatelu ne upisyal te timplu.


text:
Ne indakep din degma ka upisyal te me sundalu, wey ka pitu ne talagtambag te Hari ne diye pad te siyudad, wey ka sikritari te upisyal ne impiyalan te pegpanlista te me etew ne egsundaluwen, wey ka duma pad ne hen‑em ne pulu (60) ne me etew ne nakita diye te siyudad te Hirusalim.


text:
Ne impahumian sikandan te Hari te Babilunya wey impeyimatayan e.<pb/>Purisu naddakep wey neuyan e ka keet-etawan te Huda peendiye te lein ne me nasud.


text:
Ne seini ka listaan te me etew ne impandakep ni Nibukadnisar: te igkapitu ne leg‑un te peghari din, nakarakep sikandin te tatelu ne libu wey daruwa ne pulu wey tatelu (3,023) ne etew;


text:
te igkasapulu wey walu (18) ne leg‑un te peghari din, nakarakep sikandin te walu ne gatus wey tatelu ne pulu wey daruwa (832) ne etew puun te Hirusalim;


text:
te igkararuwa ne pulu wey tatelu (23) ne leg‑un te peghari din, nakarakep si Nibusaradan te pitu ne gatus wey hep‑at ne pulu wey lalimma (745) ne etew. Ne migginguma langun te hep‑at ne libu wey hen‑em ne gatus (4,600) ka me etew ne indakep din.<pb/>


text:
Te igkatatelu ne pulu wey pitu (37) ne leg‑un te pegkarakepi ki Huwakin ne Hari te Huda, neyimu e ne Hari te Babilunya si Ibil-Mirudak. Te an-anayan ne leg‑un te peghari din, impalihawang din e si Huwakin. Neyitabu seini te igkararuwa ne pulu wey lalimma (25) ne aldew te igkasapulu wey daruwa (12) ne bulan.


text:
Ne tagse aldew te manekal pad sikandin, egbehayan sikandin te Hari te Babilunya te langun ne ingkeilangan din taman te migpatey e sikandin.


text:
<br/><t>Ka me peglungku te Hirusalim</t><br/><pb/>Migsabsabeka naan de ka siyudad ne Hirusalim<pb/>ne in-ugpaan pad dengan te susuluhi ne etew!<pb/>Ka siyudad ne subla ne mabantug te intiru ne kalibutan,<pb/>piru kuntee nekeiling e sikandin te balu ne malitan!<pb/>Ka mabantug te langun ne siyudad<pb/>piru kuntee neuripen e.<pb/><pb/>


text:
Egkapawaan sikandin ka egpanaman-taman egsinehew,<pb/>wey egpanulayas de due ka luwe din.<pb/>In-engkeran e sikandin te langun ne miggeyinawa kandin,<pb/>wey warad egliwang kandin.<pb/>In-akalan sikandin te langun ne me alukuy rin,<pb/>wey kuntee neyimu e sikandan ne me kuntere din.<pb/><pb/>


text:
Ne impandakep wey impaantus ka keet-etawan te Huda;<pb/>impehes sikandan te me kuntere dan ne eg-engked te me ugpaan dan.<pb/>Diyad e sikandan nenekeugpe te duma ne me nasud,<pb/>wey warad iya egkeyimelayan dan.<pb/>Inlingutan sikandan te langun ne kuntere dan<pb/>wey warad egkapallahuyan dan.<pb/><pb/>


text:
Ne makaal-alimengew e ka me dalan peendiye te Hirusalim,<n>Te Hibruwanen: Siyun. Sabeka seini te me ngaran te Hirusalim.</n><pb/>su warad ma egpangendiye te timplu te aldew te pegsahakeen.<pb/>Warad me etew te langun ne gumawan te siyudad te Hirusalim;<pb/>migdeg-uy ka me talagpanubad,<pb/>wey miglungku ka me mengebay.<pb/>Amana iya ne masumpit ka natamanan te Hirusalim!<pb/><pb/>


text:
Iyan e migpangulu kandin ka me kuntere din,<pb/>wey iyan e migmatubung sikandan.<pb/>Impaantus sikandin te Magbebaye ne Manama,<pb/>tenged te dakel ne sale din.<pb/>Impandakep ka me anak din,<pb/>wey impanguyan e te me kuntere din diye te mariyu.<pb/><pb/>


text:
Naawe e ka langun ne katelesan te Hirusalim.<pb/>Egmanggutasan ka me pangulu iling e te usa ne warad e egkapanabtaban,<pb/>wey magguye e sikandan ka egpallahuy taheed te egpanlupuhen sikandan.<pb/><pb/>


text:
Kuntee te nabaybayaran e wey te nahuhus e ka Hirusalim,<pb/>natanuran din ka langun ne katelesan din dengan.<pb/>Te natalu e sikandin te me kuntere din,<pb/>warad iya migpangabang kandin;<pb/>ingngi-ngisiyan sikandin te me kuntere din te pegkatalu rin.<pb/><pb/>


text:
Tenged te subla ne dakel ne sale te Hirusalim,<pb/>sikan naa ka inlemetan sikandin.<pb/>Ka migdayan kandin dengan<pb/>miglemet e kandin kuntee,<pb/>su nakakita ma sikandan te nakapalawas e sikandin.<pb/>Migdeg-uy sikandin,<pb/>wey migbubunbun te ulaula rin.<pb/><pb/>


text:
Kenad igkeeles ka kalindit<n>Te Hibruwanen: Ka kalindit din diyad te kumbale din.</n> din,<pb/>piru ware din linglingaa ke nekey ka egkeumaan din.<pb/>Ne makaalat-halat ka neyitabu kandin,<pb/>wey warad iya migparani ne egliwang kandin.<pb/>Purisu migpangananey sikandin,<pb/>“He Magbebaye ne Manama,<pb/>pitawa a te kalasayan ku<pb/>su natalu a te me kuntere ku!”<pb/><pb/>


text:
Impangahew te me kuntere ka langun ne karatuan din.<pb/>Nakita rin ne migseled te timplu ka me lapu ne kene egpaseleren te Magbebaye ne Manama.<pb/><pb/>


text:
Ne migdeg-uy ka langun ne keet-etawan din ne migpamitew te egkakeen.<pb/>Impasaliyuwan din te egkakeen ka me karatuan din<pb/>eyew eglibed ded ka kanekal rin.<pb/>Ne migpangananey sikandin, “Pitew ka Magbebaye ne Manama, tengteng ka su neyilawan a.”<pb/><pb/>


text:
Ne migkahiyan din degma ka me etew ne eglihad de,<pb/>“Egbalaharen e naan de nikaniyu? Pitew kew keddi!<pb/>Duen naa nekeiling te keyirapan ne in-antus ku?<pb/>Inlegpad seini keddi te Magbebaye ne Manama<pb/>te timpu ne migpangebel-ebel ka langet din.<pb/><pb/>


text:
“In-uluhan a te Magbebaye te hapuy ne iling te mig-ugseb seini te me tul‑an ku.<pb/>Insahilut<n>Te Hibruwanen: migbebelat sikandin te biyale para te paa ku.</n> a nikandin<pb/>wey nakalangkeb a; impalibed a nikandin.<pb/>Imbalahad ad e nikandin,<pb/>ka egkalepu te egkaapunan.<pb/><pb/>


text:
“Intagkes din ka me sale ku diye te yuggu.<pb/>Insaamul rin seini langun<pb/>wey insangen din seini te lieg ku,<pb/>wey in-awe din ka keseg ku.<pb/>Ne imbehey a te Manama te me kuntere ku<pb/>ne kene ku egkatalu.<pb/><pb/>


text:
“Imbalahad e te Manama ka me sundalu diye te tangkaan ku;<pb/>migsuhu sikandin te sesalihi eyew te peglusud keddi,<pb/>wey eyew te peggule te me kankanakan ne me sundalu ku.<pb/>Impandi-diekan din ka keet-etawan<n>Te Hibruwanen: Mengebay ne ware pad neyilabeti.</n> te Huda<pb/>iling te behas te paras ne ingkeles diye te kelesanan.<pb/><pb/>


text:
“Sikan naa ka nakasinehew a tenged kayi,<pb/>wey migpanulayas ka me luwe ku.<pb/>Ne warad iya nakita ku ne egpakaliwang wey egpakabagget keddi.<pb/>Nareetan ka keet-etawan ku<pb/>su iyan ma migpanalu ka me kuntere ku.<pb/><pb/>


text:
“Migpabulig a<n>Te Hibruwanen: Intapaye te Siyun ka belad din.</n> piru warad iya migbulig<n>Te Hibruwanen: liwang.</n> keddi.<pb/>Impalusuran a te Magbebaye ne Manama te me sumbaley ku eyew egkakuntere ku,<pb/>sikan naa ka nekeiling ad te igpunas ne malindit diye te kandan.<pb/><pb/>


text:
“Eleg iya ka Magbebaye ne Manama,<pb/>su insupak ku ka kandin ne lalag.<pb/>Piru pammineha a nikaniyu, sikaniyu langun se keet-etawan,<pb/>wey pitawa a nikaniyu ka egkabaybayaran.<pb/>Impandakep ka me mengebay wey ka me kanakan kayi te keddi.<pb/><pb/>


text:
“Migpangumew a te me duma<n>Te Hibruwanen: miggeyinawaan.</n> ku eyew egbulihan a<pb/>piru nasi a akali nikandan.<pb/>Nammatey ka me talagpanubad wey ka me igdatu ku diye te siyudad,<pb/>te sasangan sikandan ne egpamitew te egkakeen eyew egkeuyag ded sikandan.<pb/><pb/>


text:
“Pitawa a Magbebaye ne Manama, se egkabaybayaran e.<pb/>Kena ad egkateu-teu,<n>Te Hibruwanen: newukag ka bituka ku.</n> wey amana ne masakit ka geyinawa ku<pb/>puun su subla a ne masinupaken.<pb/>Egmekeepus de te deralanen ka egmatibtibbasey,<pb/>wey minsan diye te me baley due egpatey.<n>Te Hibruwanen: iling te kamatayen ka diye te seled te baley.</n><pb/><pb/>


text:
“Narineg te langun ka pegdeg-uy ku,<pb/>wey nasi de iya sikandan nahale te inggimu nu seini keddi.<pb/>Ne nanengnengan te langun ne me kuntere ku ne egkabaybayaran ad,<pb/>wey ingkeele dan ka pegpaantus nu keddi.<pb/>Mahaana nud e ka aldew ne insaad nu,<n>Te Hibruwanen: ipeuyan nud ka aldew ne ingkahi nu.</n> wey paantusa nud degma sikandan iling keddi.<pb/><pb/>


text:
“Egginguma perem diye te tangkaan nu ka maddeet ne hinimuwan dan.<pb/>Paruseyi nu sikandan iling te pegparusa nu keddi tenged te langun ne me sale ku.<pb/>Su nabaybayaran a amana te masumpit,<n>Te Hibruwanen: masulug ka pegdeg-uy ku.</n><pb/>wey egkabugtus e ka geyinawa ku te masakit.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegparusa te Manama te Hirusalim</t><br/><pb/>Tenged te egmangebel-ebel ne langet te Manama,<pb/>imbunbunan din te delem ka Hirusalim.<pb/>Indereetan din ka katelesan te Hirusalim,<n>Te Hibruwanen: puun te langit peendiye te tane.</n><pb/>wey imbalahad din e minsan ka timplu rin<n>Te Hibruwanen: diekanan din.</n><pb/>tenged te langet din.<pb/><pb/>


text:
Warad iya hid‑u rin te migdereet te langun ne ugpaan te kabuhalan ni Hakub.<pb/>Nabelu-belu sikandin ka miglundus te alad te Huda ne matikang wey makepal ne batu;<pb/>newugnak e diye te tane ka palasyu<pb/>eyew egkeyilawan ka migharian<pb/>wey ka me pangulu.<pb/><pb/>


text:
Te mangune-kune ne langet din,<pb/>inggule din ka me bahani te Israil<pb/>wey ware sikandin migbulig te timpu ne miglusud ka me kuntere.<pb/>Amana sikandin ne nabelu-belu iling te hapuy ne migkanlabkanlab<pb/>ne egpakasilab te langun ne diye te marani.<pb/><pb/>


text:
Egpekeiling sikandin te kuntere ne migbengat te pane din,<pb/>wey inggimatayan din ka langun ne ingkatelesi ney<pb/>wey igpakapeggasal ney ne me kanakan.<pb/>Ne kayi te Hirusalim,<n>Te Hibruwanen: balungbalung te anak ne malitan te Siyun.</n><pb/>impasalerep din ka langet din iling te hapuy ne migtutung te langun.<pb/><pb/>


text:
Egpekeiling te kuntere ka Manama<pb/>ne indereetan<n>Te Hibruwanen: in-abeleng.</n> din ka Israil.<pb/>Ingguhus din ka me palasyu wey inlundus din ka me alad ne matikang wey makepal ne batu.<pb/>Impasalerep din ka keet-etawan te Huda<pb/>te ware tamanan ne peglungku wey pegpandalawit.<n>Te Hibruwanen: Impamasulug din ka peglungku wey pegkalange para te anak ne malitan te Huda.</n><pb/><pb/>


text:
Inlundus din ka ugpaan din<n>Te Hibruwanen: leeb.</n> iling te pinamulaan.<pb/>Indereetan din ka inged din ne libulunganan;<pb/>egpalingawan din ka aldew te pegsahakeen,<pb/>wey me Aldew te Peggimeley.<pb/>Imbalahad din e ka me Hari<pb/>wey ka me talagpanubad tenged te egmangebel-ebel ne langet.<pb/><pb/>


text:
Ne imbalahad e te Magbebaye ne Manama ka altar din,<pb/>wey mig-inniyuhan din e ka matulus ne timplu rin,<pb/>wey impahuhus din te me kuntere ka me matikang wey makepal ne alad ne batu.<pb/>Migmanguleyi sikandan diye te seled te timplu iling te aldew te pegsahakeen<pb/>su migpanalu sikandan.<pb/><pb/>


text:
Mapahetpet ka Magbebaye ne Manama ne egguhus te alad te Hirusalim.<pb/>Intuusan din e ka egguhusen din wey ware din ul-ulungi te egguhus.<pb/>Ware din peen-enengi te eglundus,<pb/>sikan naa ka natamtamanan en iya nahuhus ka intamundu ne tane wey ka me alad.<pb/><pb/>


text:
Nenapeled e diye te tane ka me lekeb te gumawan te siyudad,<pb/>su nenaggepu e ka imbalabag ne kayu ne impagul te lekeb.<pb/>Indakep ka Hari wey ka me pangulu diye te lein ne me nasud.<pb/>Ware dan e ikula ka me pegpanulu te Manama,<pb/>wey warad igmakita te Magbebaye ne Manama diye te me prupita rin.<pb/><pb/>


text:
Ne naminpinnuu ka me igbuyag te Hirusalim diye te tane ne ware lalahan;<pb/>imbukbukan dan te abu ka me ulu ran wey migpanaluub sikandan te saku.<n>Iyan igpasabut kayi ka meitem wey egdehes ne manggad ne inggimu puun te bulbul te kambing ne igsaluub te timpu te peglungku wey ke eg-inniyug naa te sale.</n><pb/>Nanguunduk diye te tane ka me mengebay te Hirusalim.<pb/><pb/>


text:
Miglebag ka mata ku te pegsinsinehew,<pb/>kena ad egkateu-teu,<n>Nasamuk ka pusung ku.</n> wey amana ne masakit ka geyinawa ku,<pb/>su impangimatayan ka keet-etawan te Hirusalim,<pb/>wey nenallepu diye te me deralanen te siyudad<pb/>ka me bate ne egsusu pad wey ka me mannawe e.<pb/><pb/>


text:
Sasangan de due sikandan ne egmaninehew ka egpangumew te me iney ran ka egbuyu te egkakeen wey egkeinum<pb/>su egmanggutasan e sikandan wey egkammaraan.<pb/>Nekeiling e sikandan te me sundalu ne nenapalian wey egkengalepu e diye te deralanen<pb/>wey egkahan-ganaran e egkabigtew ka geyinawa ran taheed te insalulu sikandan te me iney ran.<pb/><pb/>


text:
Nekey naan e ka igpakalalag ku keykew, he Hirusalim?<n>Te Hibruwanen: malitan ne anak te Hirusalim.</n> Nekey naan e ka egpeilingan ku keykew?<pb/>Nekey buwa ka egpeilingan ku keykew eyew egkaliwang ke red,<pb/>te iling ma kaluag te dahat ka karereetan ne neyitabu keykew?<pb/>Ware mig-antus iling te in-antus nu.<pb/>Hentew naan de iya ka egpakabulig keykew?<pb/><pb/>


text:
Neelin ne ubat ka inlalag te me prupita nu ne impakita kun kandan;<pb/>ware dan ipanengneng keykew ka me sale nu<pb/>eyew egmeupiya red perem ka egtamanan nu.<pb/>Piru iyan dan immangguhud ka kene ne malehet wey egpakaruruhu.<pb/><pb/>


text:
Egbalbalayen ka te me etew ne eglihad keykew;<pb/>egmakalengey-lengey sikandan wey egngingisiyan ka nikandan te natamanan nu.<pb/>Egkahi sikandan,<pb/>“Etuwey, kinaa! Seini bes iya ka siyudad ne egkahuhud ne amana ne tetelesi,<pb/>wey egpuunan te kahale te langun ne inged?”<pb/><pb/>


text:
Egsumpaliten ka te langun ne me kuntere nu wey eglemetan ka nikandan;<pb/>egpangngibi wey egpegkihet te ngipen dan,<pb/>wey egkahi sikandan,<pb/>“Nahuhus tad en iya sikandin!<pb/>Seinid en iya ka dengan te re egtetahari. Ne kuntee, natuman en iya!”<pb/><pb/>


text:
Inggimu en iya te Magbebaye ne Manama ka implanu rin ne eggimuwen<pb/>wey intuman din en iya ka naluhey e ne imbebentaan<n>Te Hibruwanen: suhu.</n> din.<pb/>Warad iya neyid‑u sikandin te pegdereet din keykew.<pb/>Imbehayan din te kahalaan ka me kuntere nu,<pb/>wey indayan ka kabulut te me kuntere nu.<pb/><pb/>


text:
He Hirusalim,<n>Te Hibruwanen: alad te malitan ne anak.</n> pangananaya nu ne egpuun te pusung nu ka Manama!<pb/>Sinehew ka te aldew wey marusilem taman te egbaggiyu ka luwe nu iling te weyig!<pb/>Kene ka himeley;<pb/>kene ka peeneng-eneng ka egsinehew!<pb/><pb/>


text:
Enew ka te marusilem, wey kene ka engked ka egpangananey te Manama!<pb/>Ibusbus nu diye te tangkaan te Magbebaye ka langun ne naheram nu iling te weyig!<pb/>Ampu ka te Manama<n>Te Hibruwanen: Kayawa nu ka belad nu diye te Manama.</n><pb/>para te keupianan te me anak nu,<pb/>egkengalepu e sikandan diye te deralanen<n>Te Hibruwanen: tupuan te tagse dalan.</n> ka egmanggutasan.<pb/><pb/>


text:
He Magbebaye ne Manama, tengteng ka!<pb/>Pitawa key nikeykew se impaantus nu.<pb/>Kene ne eleg ne igpakeen nu te me iney ka me anak dan ne in-anak dan iya!<pb/>Kene ne eleg ne egpeyimatayan nu ka me prupita diye te timplu nu!<pb/><pb/>


text:
Nenekeyibat diye te me deralanen ka me bate-bate wey ka me buyag e;<pb/>nahule te kampilan ka me kanakan wey ka me mengebay.<pb/>Immangimatayan nu sikandan te nabelu-belu ka,<pb/>wey warad iya hid‑u nu te peggule nu kandan.<pb/><pb/>


text:
Impanginggat nu ka me kuntere ku ne nakalingut keddi eyew te peglusud keddi,<pb/>ne iling de te migpanginggat ka te timpu te sahakeen;<pb/>te timpu te langet nu, warad iya nasame ne nakapallahuy;<pb/>inggule pangimatayi te me kuntere ku ka me anak ku ne impatulin wey impalangge ku.<pb/>


text:
<br/><t>Ka geyinawa te Manama</t><br/><pb/>Sikeddiey ka nakasalerep te pegbayad-bayad tenged te langet<n>Te Hibruwanen: lampes.</n> te Manama.<pb/>


text:
In-usak din te pali ka lawa<n>Te Hibruwanen: laplap wey sapu.</n> ku,<pb/>wey impanlupet din ka me tul‑an ku.<pb/>


text:
Impalingutan a nikandin te matikang wey makepal ne alad ne batu eyew kena a egpakapallahuy;<pb/>imbaku a nikandin te mabehat ne keddina.<pb/>


text:
In-atangan din te batu ne immeg-untud-untud ka dalan ne egbayaan ku;<pb/>inggimu rin ne malised ka langun ne dalan ku.<pb/><pb/>


text:
Egpekeiling sikandin te usu ne mig-atang keddi,<pb/>wey egpekeiling sikandin te liyun ne miggepas te egdawiyen din.<pb/>


text:
Inlupug a nikandin wey impasuwey te bayaanan ku;<pb/>indeesan a wey in-engkeran a nikandin ne egkabigtawan e.<pb/>


text:
Neyimu ad ne kangisiyan te me etew,<pb/>wey egkaapunan de iya sikandan ka nangulahing ne egsusumpalit keddi.<pb/>


text:
Imbaybayaran a nikandin patamtamani<n>Te Hibruwanen: Innipenu a nikandin te mapeit, wey impakeen te mapeit ne pinamula.</n><pb/>wey naneem-neem kud ka kasakit.<pb/><pb/>


text:
Impangasngas a nikandin te me batu wey nallupu ka me ngipen ku,<pb/>wey impangugngug a nikandin te abu.<pb/>


text:
Sikan naa ka migkahi a, “Naawe e ka kanekal ku,<pb/>wey naawe e ka langun ne egkapallateng ku diye te Magbebaye ne Manama.”<pb/><pb/>


text:
Ke egkasuman-suman ku ka naneem-neem ku ne kalasayan wey keyirapan,<n>Te Hibruwanen: egkaleugleug ne peg-ugpe.</n><pb/>egpekeiling seini kapeit te aperu wey te mapeit ne pinamula.<pb/>


text:
Ka geyinawa ne kene egkabalbalawan te Magbebaye ne Manama, kene iya egkataman,<pb/>wey kene egkaawe ka hid‑u rin.<pb/>


text:
Migkahi a diye te geyinawa ku, ‘Ka Manama re ka langun para keddi, sikan naa ka diye e re te kandin egpallateng.’<pb/>


text:
Amana ne meupiya ka Magbebaye ne Manama te seeye se egsalig kandin,<pb/>wey te seeye se egparani diye te kandin.<pb/>


text:
Meupiya ne kene egkapelaan<n>Te Hibruwanen: kene eglalag-lalag.</n> seeye se egtetahad te kaluwasan ne egpuun te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Keilangan ne egpariralem<n>Te Hibruwanen: eg-usengul diye te tane.</n> sikandin,<pb/>su kema ke duen pad egkapallateng din.<pb/>


text:
Egpatagpi sikandin te seeye se egkeupian ne egtagpi kandin wey balahad e ke egpeyilawan sikandin.<pb/><pb/>


text:
Ne minsan egpalaggawen din ka me etew, piru kene iya egkaawe ka hid‑u rin<pb/>su dakel amana ka geyinawa rin ne kene egkabalbalawan,<pb/>


text:
Hentew‑a ka eglalag wey egkatuman iya se eglalahen, gawas ke intuhut seini te Manama ne egkeyitabu?<pb/>


text:
Kene naa ne diye egpuun te Amana ne Mabantug ne Manama<n>Te Hibruwanen: Be-be te Amana ne Matikang.</n> ka meupiya wey karereetan ne egginguma?<pb/>


text:
Egpakasagsahukul naa ka etew<n>Te Hibruwanen: etew ne due umul.</n> ke egparusaan sikandin te Magbebaye ne Manama tenged te sale din?<pb/><pb/>


text:
Eglehet-lehet ki egparani te Manama<pb/>wey ampu ki te mapahetpet<n>Te Hibruwanen: kayew.</n><pb/>diye te kandin diye te langit,<pb/>


text:
“Nangebel-ebel ka langet nu kanami wey inlupug key nikeykew,<pb/>wey warad iya hid‑u nu te pegpangimatey kanami.<pb/>


text:
Inggimu key nikeykew ne malindit<pb/>iling te lapek ne maligsem diye te tangkaan te duma ne me nasud.<pb/><pb/>


text:
Migtulayas ka luwe ku iling te beuhan<pb/>tenged te karereetan ne neyingumaan te keet-etawan ku.<pb/><pb/>


text:
taman te egpantew e ka Magbebaye ne Manama puun te langit<pb/>wey egkakita rin ka keet-etawan din.<pb/>


text:
Nalaggew ka pusung ku te pegkakita ku te neula-ula te langun ne me malitan diye te siyudad ku.<pb/><pb/>


text:
Naalep a te weyig wey natimpaan e ka ulu ku,<pb/>wey kahiyen ku ne seeyad e ka patamanan ku.<pb/><pb/>


text:
“Migpangumew a keykew,<n>Te Hibruwanen: ngaran nu.</n> He Magbebaye ne Manama, te diya a te kinariraleman te bitu,<pb/>


text:
In-umew ku sikeykew wey imparaniyan a nikeykew,<pb/>wey migkahiyan a nikeykew, ‘Kene ka kaaldek!’<pb/><pb/>


text:
Nakita nu, Magbebaye ne Manama, ka mareet ne inggimu ran keddi,<pb/>purisu lapihi nu ka guhuren ku pinaahi te eleg ne peggukum.<pb/>


text:
Nakita nu ne egkeupian sikandan ne egsuli keddi,<pb/>wey nakanengneng ka te langun ne mareet ne implanu ran keddi.<pb/><pb/>


text:
“He Magbebaye ne Manama, narineg nu ka pegbaley-baley ran keddi;<pb/>nakanengneng ka te langun ne mareet ne implanu ran.<pb/>


text:
Tengtengi nu sikandan! Te langun ne timpu, sikeddi de iya ka egsusumpaliten dan te peg-ulahing dan.<pb/><pb/>


text:
Panlupuha nu sikandan tenged te langet nu wey gulaa nu sikandan langun minsan hendei sikandan,<n>Te Hibruwanen: diralem te langit te Magbebaye ne Manama.</n> he Magbebaye ne Manama.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegparusa te Hirusalim</t><br/><pb/>Etuwey, naawe e ka silak te bulawan,<pb/>wey nabalbalawan e ka malehet ne bulawan.<pb/>Natalagtag e diye te kasunguwan te me dalan te siyudad<pb/>ka matulus ne me batu te timplu.<pb/><pb/>


text:
Ka keet-etawan te Hirusalim amana ne mabantug. Iling sikandan kamahal te mabehat ne bulawan.<pb/>Piru kuntee, in-isip e sikandan ne iling te minsan nekey ne ware karuan, iling te bratu ne kuren ne tane ne ware karuan.<pb/><pb/>


text:
Minsan ka me singgalung egpasusu ma te me anak dan,<pb/>piru ka me malitan te inged ku ware himenew te me anak dan<pb/>iling te dakel ne manuk-manuk ne me ustrits<n>Ka ustrits, maangge te atelug din.</n> ne diye te disirtu.<pb/><pb/>


text:
Egkammaraan e ka egsusu pad ne me bate wey egdeket e ka me dile dan te pelak dan.<pb/>Egpakapamuyu e ka me bate te egkeenen piru warad iya egletib kandan.<pb/><pb/>


text:
Seeye se me matubung dengan te egkakeen, egpamatey e diye te deralanen;<pb/>ka nallayam te mateles ne peg-ugpe dengan, ne kuntee diye naan de egmangibat te me basuraan.<pb/><pb/>


text:
Subla pad ka pegparusa te keet-etawan ku<pb/>du te pegparusa te Suduma ne indagdahawan de guhusa ne warad iya nakabulig kandan.<pb/><pb/>


text:
Ka me pangulu te Hirusalim, mateles se me lawa wey mannekal.<pb/>Malurung-lurung se me laplap dan wey mewubung ne subla.<pb/><pb/>


text:
Piru kuntee, migmemeitem e sikandan ne subla du te museng,<pb/>wey kenad e egkeilaan sikandan diye te deralanen.<pb/>Migdeket e ka me laplap dan diye te me tul‑an dan;<pb/>me memeebul naan de iya sikandan iling te nahangu ne kayu.<pb/><pb/>


text:
Ne meupiya pad ka egpatey te gira du te egkapatey te gutas,<pb/>su egkapahan-ganaran egkapatey tenged te bitil.<n>Te Hibruwanen: ware me behas te kayu diye te pinamulaan.</n><pb/><pb/>


text:
Tenged te makaliyas-liyas ne karereetan ne neumaan te keet-etawan ku,<pb/>minsan ka hiimenawen ne me iney, egsusube e te me anak dan eyew due egkakeen dan.<pb/><pb/>


text:
Nabelu-belu amana ka Magbebaye ne Manama<pb/>wey impakita<n>Te Hibruwanen: in-ule.</n> rin ka nangebel-ebel ne langet din;<pb/>insilaban din ka Hirusalim ne iyan nakatutung te me pabunsuran.<pb/><pb/>


text:
Ware migpalintutuu ka me Hari te me inged, wey minsan hentew ne mig-ugpe te kalibutan<pb/>ne egpakaseled ka me kuntere te me gumawan te siyudad te Hirusalim.<pb/><pb/>


text:
Neyitabu seini tenged te me sale te me prupita wey te maddeet ne hinimuwan te me talagpanubad<pb/>ne migpangimatey te me matareng ne me etew diye te siyudad.<pb/><pb/>


text:
Ne egleug-leug sikandan diye te me dalan ne iling te me butud.<pb/>Nalinditan sikandan te langesa purisu ware eg-aku ne egsamsam te me kumbale dan.<pb/><pb/>


text:
Imbalukanan sikandan te me etew, “Pariyu kew, me malindit! Kene kew panggen-gen kanami!”<pb/>Sikan naa ka egpakapalpallahuy naan de sikandan wey egkaleleug e.<pb/>Egkahi ka me etew te minsan hendei ne nasud, “Kene tad e egpalemungen sikandan kanta.”<pb/><pb/>


text:
Ka Magbebaye ne Manama iyan iya migmegsuwey-suwey kandan;<pb/>kene din e eglinglingeen sikandan wey warad sikandin nakarayan te me talagpanubad wey te me igbuyag.<pb/><pb/>


text:
Marelag naan de ka pelaan ney te egtetahad ke due egpangabang kanami,<n>Te Hibruwanen: warad neyimu te mata ney.</n> piru warad iya.<pb/>Kahiyen ney te egtetahad te sabeka ne nasud ke egpakaluwas kanami, kunaleg te kene bes.<pb/><pb/>


text:
Ne iyan de himu te me kuntere ney ka egsisilib kanami,<pb/>sikan naa ka kene key e egpakapahawa-hawa diye te me deralanen te siyudad.<pb/>Mahaan e ka katamanan ney, kene key naan de egkapilaan, su katamanan ney en iya kuntee.<pb/><pb/>


text:
Meiyal pad te me banug diye te aw-awangan ka egmanlupug kanami;<pb/>inlulupug key nikandan diye te me bubungan,<pb/>wey inggepasan key diye te disirtu.<pb/><pb/>


text:
Indakep<n>Te Hibruwanen: nabaled.</n> dan ka Hari ne egpangabang kanami;<pb/>ka Hari ne in-alam te Magbebaye ne Manama.<pb/>Ne sikandin ka egkahiyen ney ne egkasandihan<pb/>wey egkasuladlaran puun te me kuntere ney.<pb/><pb/>


text:
Pangngingisi kew iya wey gale-gale kew me matig-Idum wey matig-Us!<pb/>Piru egpeinumen kew red te ubab te langet te Magbebaye ne Manama;<pb/>egkengewubug kew kangkuwa wey egkallebasan.<pb/><pb/>


text:
Neimpusan e ka peglegpad kaniyu me matig-Hirusalim tenged te mareet ne neyimu niyu<pb/>wey kenad e egtuhutan te Magbebaye ne Manama ne egkengeuripen kew pad.<pb/>Piru sikaniyu se matig-Idum, eglegparan kew nikandin tenged te mareet ne himu niyu,<pb/>wey igpanengneng din ka langun ne me sale niyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpeyid‑u-hid‑u te Israil</t><br/><pb/>Sumsumana nu Magbebaye ne Manama ke nekey ka neyitabu kanami;<pb/>tengtengi nu wey pitawa nu ka keyilawan ne neyingumaan ney!<pb/><pb/>


text:
Ne impamehey e diye te me lapu ka me karatuan ney wey sikandan e ka nangugpe diye te me baley ney.<pb/><pb/>


text:
Egpabayaren key te weyig ne eg-inumen ney,<pb/>wey egbeliyen ney e degma ka kayu ne igtemeg ney.<pb/><pb/>


text:
Miglised key ka eggipanew tenged su imbaybayaran key iling te me uripen;<pb/>nenabbeley key e amana, piru kene key egpeyimelayen.<pb/><pb/>


text:
Migpasakup<n>Te Hibruwanen: Imbehey ka me belad.</n> key naan de te me matig-Ihiptu wey te me matig-Asirya,<pb/>eyew egbehayan key nikandan te egkakeen ney.<pb/><pb/>


text:
Nakasale ka me kaap-apuan ney, wey migpatey sikandan,<pb/>piru sikanami ka nababaan te me sale dan.<pb/><pb/>


text:
Iyan e migmandu kanami ka me etew ne iling de te uripen,<pb/>wey ware egpakapangabang kanami puun kandan.<n>Te Hibruwanen: belad dan.</n><pb/><pb/>


text:
Nakatahu te karereetan ka umul ney te pegpamitew te egkakeen,<pb/>su nekeempet ka me kuntere ney diye te me unayan.<n>Te Hibruwanen: kampilan diye te disirtu.</n><pb/><pb/>


text:
Impanleheng wey impamehes te eggilabet ka me asawa ney diye te Hirusalim,<pb/>wey ka me mengebay degma diye te me lungsud te Huda.<pb/><pb/>


text:
Impangiketan te lubid ka me belad te me pangulu ney wey impamitin,<pb/>wey warad degma tahura ka me igbuyag ney.<pb/><pb/>


text:
Impepehes ka me kanakan ne egtrabahu iling te me uripen,<n>Te Hibruwanen: Ne eggaling diye te galingan.</n><pb/>wey egmakabihud-bihud ka me lukes ne me bate-bate pad te kayu ne immatiang kandan.<pb/><pb/>


text:
Warad e tuhuti ka me igbuyag ne egpaminnuu diye te gumawan te siyudad<n>Libulunganan dan te egmalalahey te minsan nekey.</n> eyew egpanulu te me etew te meupiya ne eggimuwen,<pb/>wey warad degma nangulahing ka me kanakan te me mateles ne egpamminehen eyew te peg-elit-elit te me etew.<pb/><pb/>


text:
Naawe e ka kahale ney,<pb/>ka pegsayew-sayew ney te pegkahale nasaliyuwan e nasi te subla ne peglungku.<pb/><pb/>


text:
Napunggisan e te kuruna ka pangulu ney,<pb/>su nakasale key ma sikan naa ka mekeyid‑u-hid‑u key e.<pb/><pb/>


text:
Puun due, migmagguye e ka me diralem ney,<pb/>sikan naa ka kenad ne meupiya ka pegpitew ney.<pb/><pb/>


text:
Su in-engkeran e ka Bubungan ne Siyun<n>Sakup te Hirusalim ka Bubungan ne Siyun.</n> wey warad e mig-ugpe,<pb/>wey iyan e nangugpe ka me mahintalunan.<pb/><pb/>


text:
Piru sikeykew, he Magbebaye ne Manama, eghari ka te ware egtamanan,<pb/>wey egpabulus ka pegmandu nu diye te langun ne me kabuhalan.<pb/><pb/>


text:
Ne mania te layun key re lingawi nikeykew?<pb/>Mania te imbalahad key nikeykew te naluhey ne timpu?<pb/><pb/>


text:
He Magbebaye ne Manama, ipalibed key due te keykew;<pb/>ipalibed nu ka peg-ugpe ney iling te dengan;<n>Te Hibruwanen: Uyana nu ka me aldew ney iling dengan.</n><pb/>himuwa nu ka me aldew ney ne iling te dengan ne timpu.<pb/><pb/>


text:
Imbalahad key naan en iya nikeykew te ware egtamanan?<pb/>Ware buwad en iya katamanan te langet nu kanami?


text:
Te pegtengteng ku, iyan kud e se balisusu ne egpuun te igkahibang ne balabahan, duma te kekepali ne gapun ne nalingutan te egmangilak-ilak. Ne due migpanggeteb ne kilat puun te makepal ne gapun, wey egpekeiling seini te egpangilak-ilak ne burunsi.


text:
Ne diye te taliware te gapun, due nakita ku ne hep‑at ne hinimuwan ne eggeheyinawa ne egmekeiling te etew.


text:
Me matul-id se me bubun dan taman te balitekenan. Piru egpekeiling te me paa te baka ka me paa ran, wey egpangilak-ilak seini iling te impasilak ne burunsi.


text:
Ne due me belad dan diye te diddiralem te me pakpak dan, diye te katangkaan dan, keinniyuhan, igkakawanan, wey igkahibang. Purisu ka tagse sabeka kandan due me ulaula wey me pakpak.


text:
Ne nekegdagket ka me pulipusan te me pakpak dan, wey egmekegdengan sikandan ka eglayang minsan hendei, wey kenad keilangan ne egbaliyung.<pb/>


text:
Hep‑at se me ulaula te tagse sabeka te seini ne me hinimuwan: ka katangkaan, ulaula te etew, ka keinniyuhan, ulaula te agila, ka igkakawanan, ulaula te liyun, wey ka igkahibang, ulaula te turu ne baka.


text:
Nenabelat ka tagse daruwa ne pakpak dan, wey nenekegdagket ka me pulipusan te me pakpak dan. Ne ka lein ne daruwa ne pakpak dan, nakabunbun te me lawa ran.


text:
Ne minsan hendei sikandan eg-uyana te panisingan, diye iya degma sikandan egpabulus-bulus, wey kenad sikandan keilangan ne egbagkeleng pad te igkakawanan wey ke igkahibang naa.<pb/>


text:
Egmekeiling sikandan te egkalegleg ne baha. Ne due egleug-leug diye te taliware dan ne egpekeiling te egkalegleg ne sulu ne amana ne masil‑ew. Ne puun te seeye ne sulu, due migpanggeteb ne kilat.


text:
Ne amana memeiyal ne egmanweil-weil ka seeye ne me hinimuwan; migpabulus wey mig-isues ne egmekeiling de te kilat.<pb/>


text:
Ne taheed te migtetengteng a te seeye se hep‑at ne hinimuwan, iyan kud e man‑e se hep‑at ne liggid. Sabeka ne liggid diye te kakiliran te tagse sabeka kandan. Nenakaragket te tane ka seeye ne me liggid.


text:
Nenekeg-iling ka hep‑at ne liggid ne egmangilak-ilak iling te mahal ne batu ne egngaranan te kristal. Ne ka tagse sabeka te seeye ne me liggid, egpekeiling te insumbalakan te lein ne liggid ka diye te taliware.


text:
Ne egpekeendiye te minsan hendei ka seeye ne me liggid duma te me hinimuwan, wey kenad keilangan ne egbaliyung.


text:
Memallayat ka me yantas te me liggid, wey makaliyas-liyas ne egtengtengan su duen ma me mata ne nakalingut.


text:
Ne minsan hendei egpabulus ka me hinimuwan, tapik de degma ka me liggid. Ke egparibabew sikandan, egparibabew degma ka me liggid.


text:
Diye te seeye ne me liggid ka panisingan te me hinimuwan ne eggeheyinawa. Purisu minsan hendei egpatangke ka panisingan, diye degma ka me liggid.


text:
Purisu te tagse timpu ne eggipanew ka me hinimuwan wey ke eglene naa wey ke eglayang, egtapik de iya degma ka me liggid, su ka panisingan ma te me hinimuwan ne eggeheyinawa ka egpaweil te me liggid.<pb/>


text:
Ne diye te ampew-ampew te me ulu te hinimuwan, due me atep‑atep ne egpekeiling te kristal ne egpangilak-ilak, wey kein-inuwan ne egtengtengan.


text:
Ne diye te diddiralem te me atep‑atep, nenabelat ka tagse daruwa ne pakpak te me hinimuwan, wey nenekegdagket ka me pulipusan te me pakpak te tagse sabeka kandan. Ne ka lein ne daruwa ne pakpak dan ka nakabunbun te me lawa ran.


text:
Ne emun ke eglayang sikandan, egpekeiling te lehes te dahat ka kahulub te me pakpak dan, wey iling te laheng te Maresen ne Manama, wey te kahulub te susuluhi ne sundalu. Ne emun kenad sikandan eglayang, igpangayepkep dan e man‑e ka me pakpak dan,


text:
<br/><t>Ka trunu te Manama</t><br/>Ne diye te dibdibabew te atep‑atep, due egpekeiling te trunu ne batu ne egngaranan te sapiru, wey due migpinnuu dutu ne iling te etew.


text:
Ne nakita ku ne egpekeiling te burunsi ne eg-ilak-ilak ka puun te liwaraan din peendiye te ulu, wey egpekeiling te egkalegleg ne hapuy ka peendiye te paa. Ne nalingutan sikandin te layag ne sisil-awi amana.


text:
Ne ka layag ne nakalingut kandin, egpekeiling te baluntu diye te gapun te timpu ne eg-uran. Iyan seeye ka layag te katelesan te Magbebaye ne Manama. Te pegkakita ku dutu, napeled a te kaaldek, wey due narineg ku ne laheng ne migpakiglalag keddi.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggimu ki Isikil ne prupita</t><br/>Ne migkahi keddi ka laheng, “Etew,<n>Te Hibruwanen: Anak te etew.</n> sasindeg ka su due iglalag ku keykew.”


text:
Te peglalag din keddi, in-umaan a te Panisingan te Manama wey impasasindeg a. Ne migpammineg a mig-ayad-ayad te laheng ne migpakiglalag keddi.


text:
Migkahi sikandin keddi, “Etew, igpeendiye ku sikeykew te me Israilita, ka keet-etawan ne masinupaken keddi. Migsukul sikandan keddi taman kuntee, iling te me kaap-apuan dan dengan.


text:
Me makehal se me ulu ran, wey me masinupaken sikandan keddi. Purisu igpeendiye ku sikeykew te kandan eyew te pegkahi, ‘Seini ka lalag te Magbebaye ne Manama,’


text:
su eyew egkanengnengan dan ne duen bes ded prupita diye te taliware dan. Balahad e ke kene sikandan egpammineg tenged te pegkamasinupaken dan.<pb/>


text:
“Ne sikeykew etew, kene ka kaaldek kandan, wey te me masakit ne egmanlalahen dan; minsan pad eglingutan ka nikandan iling te me duhi, wey minsan eg-ugpe ka ne iling te miglemung te me tapilak. Kene ka kaaldek kandan minsan ke iling te mabbulut naan de iya sikandan, su nakanengneng kad ma ne me masinupaken iya sikandan.


text:
Keilangan ne igguhud nu kandan ka lalag ku, egpammineg ma sikandan wey se kene, tenged te pegkamasinupaken dan.


text:
Piru sikeykew etew, pammineg ka te eglalahen ku. Kene ka supak keddi iling kandan. Na, hinganga ka wey keena nu ka igbehey ku keykew.”


text:
Te pegtengteng ku, iyan kud e se belad ne ingketeng peengkayi te keddi wey due inggen-genan ne eglulunen ne baseen.


text:
Ne imbelat seini kayi te tangkaan ku, wey due immanulat diye te tagse limang. Me lalag seeye te peglungku, pegkalaggew, wey pegpandalawit.<pb/>


text:
Ne migpabulus ka laheng ne migkahi keddi, “Etew, keena nu seini se eglulunen ne baseen. Ne hendiyei nud e ka me Israilita wey guhuri nud e sikandan.”


text:
Ne migkahi sikandin, “Na, sepaa nud e sika wey abelenga nud eyew egkabulung ka.” Purisu in-abeleng kud e ka eglulunen ne baseen. Meemis seini iling te teneb.<pb/>


text:
Ne migkahi e man‑e sikandin keddi, “Etew, hendiye kad te me Israilita, wey guhuri nud e sikandan te iglalag ku keykew.


text:
Kene ku sikeykew igpeendiye te keet-etawan ne lein se me linalahan, wey malised ne egsabuten, ke kene, diye de iya te me Israilita.


text:
Emun ke igpeendiye ku sikeykew te keet-etawan ne lein se me linalahan wey malised ne egsabuten, egpammineg iya mule sikandan keykew.


text:
Piru ka me Israilita, kene egpammineg keykew, su kene ma sikandan egkeupian ne egpammineg keddi. Me makehal se me ulu ran langun, wey me masinupaken sikandan keddi.


text:
wey eggimuwen ku ka ulu nu ne iling kakehal te sumalem ne batu. Purisu kene ka kaaldek kandan minsan ke iling te mabbulut naan de iya sikandan su me masinupaken ma sikandan.”<pb/>


text:
Ne migpabulus sikandin ka migkahi keddi, “Etew, pammineha nu ay-ayari ka langun ne iglalag ku keykew, wey itines nu seini te pusung nu.


text:
Hendiyei nud e ka me duma nu te naddakep, wey guhuri nud e sikandan te iglalag ku kandan, egpammineg ma sikandan wey se kene. Kahii nu sikandan, ‘Seini ka inlalag te Magbebaye ne Manama.’ ”<pb/>


text:
Ne ingkayew a te Panisingan, wey due narineg ku ne laheng ne migderaheneg diye te keinniyuhan ku ne migkahi, “Egdayanen ka geem te Magbebaye ne diye te langit.”


text:
Ne narineg ku degma ka dahing te egmekegdagket-dagket ne me pakpak te me hinimuwan ne eggeheyinawa, wey ka dahing te me liggid ne hendue te linug ne diye te kakiliran te tagse sabeka kandan.


text:
Ne in-umaan a te Panisingan te Manama, wey amana a nalangeti piru impegnel a nikandin. Ne inggenat a te Panisingan wey in-uyan a diye te mariyu.


text:
Ne nekeuma a diye te me dinakep ne nangugpe diye te Til-Abib, ilis te Weyig te Kibar. Ne mig-uugpa a diye duma kandan te pitu ne aldew. Ne migmahuya a tenged te nenakita ku.<pb/>


text:
“Etew, in-alam ku sikeykew ne talagtameng te me Israilita. Purisu sikeykew ka egpaney-paney kandan te minsan nekey ne egkarineg nu ne eglalahen ku.


text:
Ne emun ke egkahiyan ku ka mareet ne etew te egpatey sikandin tenged te me sale din, piru ware nu sikandin panpanayi ne eg-engked te mareet ne hinimuwan din eyew egkaluwas ded, sikeykew ka egbasulien ku te kamatayen din.


text:
Piru ke egpanpanayan nu sikandin wey kene sikandin eg-inniyug te mareet ne hinimuwan din, egpatey iya sikandin tenged te sale din, piru egkaluwas ka mule.<pb/>


text:
“Ne emun ke eggimu te mareet ka matareng ne etew, wey egpaantusen ku sikandin, egpatey iya sikandin ke kene nu egpanpanayan. Ne eglingawan ku ka meupiya ne hinimuwan din, wey egbasulien ku sikeykew te kamatayen din.


text:
Piru ke egpanpanayan nu sikandin, wey egtumanen din ka me paney-paney nu, kene ded iya sikandin egpatey, wey kene ku degma sikeykew eglegparan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkeummew ni Isikil</t><br/>Ne in-umaan ad e man‑e te Panisingan te Manama, wey migkahiyan a nikandin, “Hendiye ka kuntee te napu, su egpakiglalag a keykew diye.”<pb/>


text:
Purisu miggendiya ad e te napu, wey nakita ku diye ka katelesan te Magbebaye iling te nakita ku diye te ilis te Weyig ne Kibar. Ne miglangkeb ad e man‑e.


text:
Piru in-umaan a te Panisingan te Manama, wey impasasindeg a, wey ingkahiyan a, “Uli ka diye te baley nu, wey lelekeb ka.


text:
Ne wey ke re egpakalalag ke egpakiglalag a keykew, wey eglalahan nu sikandan te lalag ne egpuun keddi, te Magbebaye ne Manama. Egpammineg ka duma kandan, piru ka duma, kene su me masinupaken ma iya sikandan.”


text:
<t>(4:1–24:27)</t><br/><t>Ka pegpahunsiling ni Isikil te peglusud te Hirusalim</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Manama ne migkahi keddi, “Etew, kuwa ka te tisa, wey itahu nu seini due te tangkaan nu. Ne ikulit nu naa kayi ka larawan<n>Ka lalag ne ‘larawan’ iyan igpasabut ka ingkulit ne siyudad te Hirusalim.</n> te siyudad te Hirusalim.


text:
Ne ipahunsiling nu ne inlusuran kun ubag seini te me kuntere. Himuwi nu seini te alad wey panahui nu te intamundu ne tane ne egkabayaan peendiye te dibabew te matikang wey makepal ne alad ne batu, wey palinguti nu te me kampu, wey te me terusu ne igpamundul te alad.


text:
Ne kuwa ka te maluag ne putew, wey itahu nu seini isip alad te eletanan nu wey te siyudad. Ne tangke ka te siyudad ne ubag kun inlusuran nu seini. Palinneu sika para te me Israilita ne eglusuran iya sikandan te me kuntere dan.<pb/>


text:
“Ne pegkeimpus due, hibat ka ne egkilid te igkahibang, palinneu sika ne imbaba nu ka sale te me Israilita. Egbabeen nu ka sale dan sumale te kasuluhan te me aldew te peggibat nu.


text:
Ne pegkeimpus man‑e due, balikid kad e man‑e kilid te igkakawanan, palinneu sika ne imbaba nu degma ka sale te me matig-Huda. Eg-antus ka taman te hep‑at ne pulu (40) ne aldew ne iyan ka kasuluhan te me leg‑un ne eglegparan ku sikandan.<pb/>


text:
“Ne tangke ka te Hirusalim ne ubag kun inlusuran. Ne lunsena nu naa ka belad te kumbale nu, wey ipalenged nu ka belad nu te Hirusalim wey panagne ka te mareet meyitenged te sika ne siyudad.


text:
Ne egbakuen ku sikeykew eyew kene ka egpakaweil-weil taman te egkeimpusan nu te egpahunsiling ka peglusud te Hirusalim.<pb/>


text:
“Ne panguwa ka te trigu, sibada, behas te balatung, dawa, wey te duma pad ne klasi te trigu. Ne meg-amuta nu naa sika langun te sabeka ne tahuanan wey himuwa nu ne paan. Sika keena nu taman te 390 ne aldew te peggibat nu ne egkilid te igkahibang.


text:
Kasabeka ke re keen tagse aldew, wey keilangan ne igkeep‑at de ne baad (¼) te senge-kilu ne paan ka egkeenen nu.<n>Te Hibruwanen: Daruwa re ne pulu (20) ne sikil. (Ka sikil, iyan sika igngaran te me Hibruwanen te timbangan ne bayew egpekeiling te timbangan te putew ne due gramu).</n>


text:
Ne hilutu ka te paan tagse aldew, wey iyan nu itemeg ka nahangu ne tei te etew taheed te egmanetengteng ka me etew. Ne keena nu ka paan ne iling te migkeen ka te turta ne sibada.”<pb/>


text:
Ne migpabulus ka Manama ne migkahi, “Iling due ka egkeyitabu te me Israilita diye te me nasud te keet-etawan ne egpandakep kandan, egmangeen sikandan te egkakeen ne in-isip ne malindit.”<n>Ka me lalag ne ‘egkakeen ne in-isip ne malindit’ iyan igpasabut se ingkene ne egkeenen sumale te Balaud ni Muwisis (Diy. 14:1-21). Emun ke egkeen ka etew te egkakeen ne in-isip ne malindit ka sika ne etew eg-isipen e degma ne malindit wey kenad egkaayun ne egduma pad te duma rin ne me Israilita ne egsimba te Manama. Ne te seinin e Birsikulu in-isip ne malindit ka egkakeen su diye ma seini te inged ne kene ne sakup te Israil ne in-isip ne malindit. Pitawa nu diye te Huswi 22:19 wey Amus 7:17.</n>


text:
Piru migkahi a, “He Magbebaye ne Manama, ware de due neyimu ku ne nakamalindit te pegkeetew ku puun pad te pegkabate ku taman kuntee. Ware e re due nakakeen te mananap ne migpatey re due wey ke inggimatayan naa te lein ne mananap. Ware e re due degma nakakeen te mananap ne in-isip ne malindit.”<n>Prupita si Isikil purisu iyan din de egkeenen ka inhalad diye te Manama (Lib 22:7-8) wey kene sikandin egkeen ke nekey ka in-isip ne malindit sumale te Balaud ni Muwisis. Ka tei te etew in-isip ne malindit (Diy 23:12-14.)</n><pb/>


text:
Ne migtabak ka Magbebaye, “Ke sikan ma, iyan nu naan de itemeg ka nahangu ne tei te baka, kenad e ne tei te etew.”<pb/>


text:
Ne migpabulus ka Magbebaye ne migkahi, “Etew, egpabitilan ku ka Hirusalim. Ne egsekeren naan de te me mahinged ka egkeenen wey eg-inumen dan. Egmangeen wey egmanginum sikandan ne egkengaaldek wey egkengallaggew re due


text:
su deisek man e ka egkakeen wey weyig. Egmasilsil-apey sikandan ne egkengallaggew re due. Egkengahan-ganaran sikandan egkammatey tenged te me sale dan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka suhu te Manama ne egpatetabuluhen si Isikil</t><br/>Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, “Etew, kuwa ka te mahalang ne kampilan wey tabuluhi nu ka bulbul nu wey kahisi nu ka sumpe nu. Ne timbanga nu naa ka bulbul wey sumpe nu, wey baara nu sika te tatelu ne baad.


text:
Ne tutunga nu ka an-anayan ne baad due te taliware te siyudad ke egkeimpusan nud te egpahunsiling ka peglusud kayi. Ne ka igkarangeb ne baad, ipalingut nu itahu te siyudad wey panibbasa nu te kampilan. Ne ka igkatatelu ne baad, ipalayap nu te kalamag, su egmegsusuwayen ku ka keet-etawan ku pinaahi te kampilan.


text:
Ne kuwa ka te pila ne buuk ne bulbul wey tutunga nu seini. Ne puun due, egdalapdap ka hapuy ne egpakasilab te keet-etawan te Israil.”<pb/>


text:
Ne migpabulus ka Magbebaye ne Manama ne migkahi, “Sika ka pahunsiling ke nekey ka egkeyitabu te keet-etawan te Hirusalim, ka siyudad ne inggimu ku ne amana ne impurtanti ne nasud te kalibutan.


text:
Piru insupak dan ka me suhu ku pinaahi te peggimu te maddeet, insamsamilian dan ka me balaud ku wey ware dan tumana ka me suhu ku, wey subla pad sikandan ne masinupaken du te duma ne nasud ne nakalingut kandan.


text:
Purisu egkahi a se Magbebaye ne Manama te seini: Sikaniyu se me matig-Hirusalim, tenged te subla kew man e ne masinupaken du te duma ne nasud ne nakalingut kaniyu, wey insamsamilian niyu ma ka me balaud ku wey ware niyu tumana ka me suhu ku, minsan ka me suhu te me nasud ne nakalingut kaniyu,


text:
purisu egpakig-ehet a kaniyu wey eglegparan ku sikaniyu. Ne egkiteen te me nasud ka peglegpad ku kaniyu.


text:
Tenged te mallindit ne hinimuwan niyu, eggimuwen ku due te kaniyu ka ware ku re due ken‑u himuwa, wey kene kud e degma seini eg-abayan eggimuwa.


text:
Egkekeenen e te amey wey iney ka me anak dan, wey egkekeenen e degma te me anak ka amey wey iney ran. Eglegparan ku iya sikaniyu, wey ka egkasame, egmegsusuwayen ku diye te minsan hendei.<pb/>


text:
“Purisu sikeddiey se Magbebaye ne Manama ne egkeuyag te ware egtamanan, igpahunlibet ku ne egguleen ku iya sikaniyu te ware pegkeyid‑u wey kenad egkabalbalawan ka suman-suman ku te peglegpad kaniyu su inlinditan niyu ma ka timplu ku pinaahi te pegsimba niyu te me diyus-diyus, wey tenged te mallindit ne hinimuwan niyu.


text:
Egbaaren ku sikaniyu te tatelu. Ka hun‑a ne baad, egkammatey pinaahi te gutas wey dalu diye te seled te siyudad, ne ka igkarangeb ne baad, egkammatey pinaahi te gira diye te lihawangan te siyudad, wey ka igkatelu ne baad, egmegsusuwayen ku diye te intiru ne kalibutan, wey kene ku sikandan egpeen-enengan te egbayad-bayad.<pb/>


text:
“Ke egkeyitabu e seini, wey egpakasuli ad e kaniyu, egkabewu-bewu e ka langet ku. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi tenged te dakel ne geyinawa ku kaniyu.


text:
Egguhusen ku ka siyudad niyu, wey egderali-dian kew e te me nasud ne nakalingut kaniyu, wey te seeye se egmanlihad te inged niyu.


text:
Egderali-dian kew e wey egngingisiyan te me nasud ne nakalingut kaniyu. Egkengaaldek e sikandan ke egpakakita kaniyu. Ne te timpu ne eglegparan ku sikaniyu tenged te mangune-kune ne langet ku, egkeyimu kew e ne paney-paney kandan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.


text:
Egpabitilan ku sikaniyu ne iling te tunud ne eggule kaniyu. Egkanasnasian ka gutas taman te warad iya egkakeen niyu.


text:
Ne timul pad te gutas, egpeuyanan ku pad iya man‑e sikaniyu te mabbulut ne mananap ne egpangimatey te me anak niyu. Ne egkammatey kew degma te dalu, pegpangimatey wey te gira. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdereet te Manama te me diyus-diyus</t><br/>Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
He me bubungan te Israil, me labuntud, me beuhan, wey me kanappuan, pammineha niyu ka inlalag te Magbebaye ne miggenendue: egpeuyanan ku sikaniyu te gira, wey egpangguhusen ku ka me panubaran niyu diye te me bubungan.


text:
Egkagguhus ka me altar niyu ne tutunganan te igpanubad, wey ka me tutunganan niyu te insinsu. Ne egpangimatayan ku diye te tangkaan te me diyus-diyus ka me mahinged due te kaniyu.


text:
Igmabahed ku ka nammatey ne Israilita diye te tangkaan te me diyus-diyus dan, wey iglingut ku igtalagtag ka me tul‑an dan diye te me altar niyu.


text:
Egpangguhusen ku ka me siyudad niyu, wey ka me panubaran niyu diye te me bubungan, me diyus-diyus, wey ka me tutunganan niyu te insinsu, wey egkengaawe ka langun ne immangimu niyu.


text:
Egkammatey ka me mahinged due te kaniyu, wey ka egkengasame, egpakanengneng e ne sikeddi ka Magbebaye.<pb/>


text:
“Kene ku sikandan eg-aminen te egpangimatey. Egmegsusuwayen ku ka duma diye te duma ne me nasud isip me dinakep.


text:
Ne egkatanuran a nikandan diye, wey egkasuman-suman dan ne nasilag a kandan tenged te peg-inniyug dan keddi, wey tenged te pegsimba ran te me diyus-diyus. Ne egkaalimedmeran e sikandan te pegkeetew ran tenged te mallindit ne hinimuwan dan.


text:
Ne egkanengnengan dan e ne sikeddi se Magbebaye, egmaleheten ku iya ka inlalag ku ne igpasalerep ku kandan ka seini ne karereetan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglegpad te Manama te me Israilita</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi keddi, “Pegtagpi ka te pegpapitew te langet wey taktakerang ka, wey panagyawan ka te pegpapitew te langet nu tenged te mallindit ne hinimuwan te me Israilita ne igkalangeti ku, su egpatey sikandan te gira, bitil, wey dalu.


text:
Ka seeye se diye te mariyu, egkapatey te dalu, ka due te marani, egkapatey te gira, wey ka egkasame, egkapatey te bitil. Te iling due, igpakapaneem-neem ku kandan ka langet ku.


text:
Ne egmakabahed duma te me diyus-diyus ka lawa te nammatey ne egpakalingut te me altar ne tutunganan te igpanubad, diye te me labuntud, diye te puntul te me bubungan, diye te lebut te derakel ne me kayu, wey diye te lebut te mallapung ne me kayu ne Uk—sika ka me inged ne tutunganan te igmanubad dan diye te me diyus-diyus dan. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.


text:
Eglegparan ku sikandan egpatamtamani wey egkeyimu e ka inged dan ne mammara ne inged ne ware eg-ugpe, puun te disirtu diye te igkakawanan ne balabahan, taman te Dibla ne diye te igkahibang ne balabahan. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
“Etew, kahii nu ka me Israilita te migkahi a se Magbebaye: Seinid e ka katamanan te intiru ne tane te Israil.<pb/>


text:
“Seinid e ka katamanan niyu. Igpaneem-neem kud e kaniyu ka langet ku. Eggukuman ku sikaniyu sumale te me hinimuwan niyu wey eglegparan ku sikaniyu tenged te mallindit ne hinimuwan niyu.


text:
Kena ad iya egkeyid‑u kaniyu; kenad egkabalbalawan ka suman-suman ku te peglegpad kaniyu tenged te mareet wey mallindit ne me hinimuwan niyu wey egkanengnengan niyu ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
sikaniyu se me Israilita, seinid e ka karereetan niyu. Mahaan e ka timpu ne egkewukag kew, wey egkataman e ka me peggale-gale niyu diye te me bubungan.<pb/>


text:
“Te kene egkaluhey, egpasalerepen kud e sikaniyu te mangune-kune ne langet ku. Eggukuman ku sikaniyu sumale te me hinimuwan niyu wey eglegparan ku sikaniyu tenged te mallindit ne hinimuwan niyu.


text:
Kena ad iya egkeyid‑u kaniyu; kenad egkabalbalawan ka suman-suman ku te peglegpad kaniyu tenged te mareet wey mallindit ne hinimuwan niyu wey egkanengnengan niyu ne sikeddi se Magbebaye ka eglegpad kaniyu.


text:
Ka mareet ne hinimuwan dan, eglibed diye te kandan isip legpad te pegkamareet dan. Ware egkasame kandan, lagkes ka langun ne karatuan dan wey kabantug dan.<pb/>


text:
“Miggingume e ka timpu te peglegpad. Kenad keilangan ne egmanggale-gale ka egpameli, wey kenad degma keilangan ne eglungku ka egmamelegye su egpakaneem-neem ka langun te langet ku.


text:
Ke duen ma egkengeuyag ne nigusyanti, kenad e sikandan egpakaabey egpakapamelegye, su egkeyitabu iya ka langun ne ingkahi ku meyitenged te me Israilita. Ka minsan hentew ne eggimu te mareet, kene egpakaluwas te umul rin.


text:
Egparahingen ka trumpita te pegpangandam te pegpakiggira, piru ware sabeka ne eggendiye te giraanan su egpakaneem-neem ma ka langun te langet ku.<pb/>


text:
“Ka me etew ne diye te lihawangan te siyudad, egkammatey te gira. Ne ka diye te seled, egkammatey te bitil wey dalu.


text:
Ke duen ma egkasame, egpangaput sikandan diye te me bubungan. Ne egmakareg-uy e sikandan tenged te me sale dan wey egpekeiling e ka me laheng dan te egkekahi ne me selepati diye te napu.


text:
Ne egmanaluub sikandan te saku,<n>Iyan igpasabut kayi ka meitem wey egdehes ne manggad ne inggimu puun te bulbul te kambing ne igsaluub te timpu te peglungku wey ke eg-inniyug naa te sale.</n> wey egtabuluhan dan ka ulu ran te pegpapitew te peglungku dan. Ne iyan egdapit kandan ka liyas wey hilew.


text:
Ne igpandegpak dan e diye te me deralanen ka me bulawan wey me pelata ran iling te mallindit ne kasangkapan. Kene seini egpakaluwas kandan te aldew ne igpaneem-neem ku kandan ka langet ku. Kene sika egpakabulung kandan su sikan ma ka egpuunan ne nakasale sikandan.


text:
Inggamit dan te pegpaambug ka kateles te me palamuti dan, wey inggamit dan sika te pegpangimu te makalelanget ne me diyus-diyus dan wey maligsem ne me larawan. Purisu eggimuwen ku ne igkalindit dan ka me karatuan dan.<pb/>


text:
Egbalaharen ku re due sikandan ka eglilindit te amana ku geyinawei ne timplu. Eglelasuran seini te me takawen wey eglilinditan.<pb/>


text:
“Egpandakepen ka keet-etawan ku su nekeempet man e te nasud dan ka pegpeyimmimatayey, wey neempet e te mareet ne hinimuwan ka siyudad dan.


text:
Igpaahew ku ka me baley ran te amana ne maddeet ne keet-etawan ne egmamuun pad te duma ne me nasud. Eg-epusen kud ka pegpaambug te mabbulut ne etew ran, wey egbalaharen kud ne eglilinditan ka me simbaanan dan.


text:
Ke egginguma kandan ka mangune-kune ne liyas, egpamitew sikandan te keupianan piru kene dan seini egkakita.


text:
Ne egginguma kandan ka egmekegsinsinundul ne karereetan wey maddeet ne me guhuren. Egpanginginse sikandan te me prupita piru ware egkarawat dan ne me guhuren. Ne kenad igpakapanulu te me talagpanubad ka me balaud, wey kenad e degma egmakatambag ka me pangulu.


text:
Ne eglungku ka Hari wey egkaawaan te pegpallateng ka me pangulu, wey egpangelkelen te liyas ka keet-etawan. Eglegparan ku sikandan tenged te me hinimuwan dan, wey eggukuman ku sikandan iling te peggukum dan te duma. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka makalelanget ne diyus-diyus diye te Hirusalim</t><br/>Te igkalalimma ne aldew, te igkeen‑em ne bulan, te igkeen‑em e ne leg‑un te pegkarakepi ney, migpinnuu a diye te baley ku duma te me igbuyag te Huda. Ne sahuhune ne in-umaan a te Panisingan te Magbebaye ne Manama


text:
wey taheed te egpipitew a, nakakita a te egpekeiling te etew. Ne egpekeiling te burunsi ne eg-ilak-ilak ka puun te liwaraan din paribabew, wey egpekeiling te egkalegleg ne hapuy ka pariralem.


text:
Ne ingketeng din ka iling te belad din, wey inggen-genan din ka bulbul ku. Diye te impakita te Manama, inggenat a te panisingan diye te aw-awangan, wey in-uyan a diye te Hirusalim. Ne in-uyan a diye te igkahibang ne balabahan ne gumawan te igkarangeb ne lama te timplu.<n>Malig-et seini ne lama diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.</n> Ne diye iya ka diyus-diyus ne igkalanglangeti te Manama.<pb/>


text:
Ne ingkahiyan a te Manama, “Etew, tengteng ka diye te igkahibang ne balabahan.” Purisu migtengteng a diye, wey nakita ku diye te dangdang te gumawan ne marani te altar ka diyus-diyus ne igkalanglangeti te Manama.<pb/>


text:
Ne migkahi ka Manama keddi, “Etew, nakita nu naa ka inggimu te me Israilita? Nakita nu naa ka subla ne malindit ne inggimu ran kayi eyew te pegdeldel keddi puun te timplu ku? Piru duen pad iya man‑e egkakita nu ne subla pad ne mallindit ne hinimuwan dan.”<pb/>


text:
Ne in-uyan a nikandin diye te gumawan te lama te timplu, wey te pegtengteng ku, iyan kud e se lungag diye te matikang wey makepal ne alad ne batu.


text:
Ne ingkahiyan a nikandin, “Etew, hiluahi nu ka lungag te matikang wey makepal ne batu ne alad te siyudad.” Purisu inggiluahan ku ka lungag, wey te pegtengteng ku, iyan kud se gumawan.


text:
Ne ingkahiyan ad e man‑e nikandin, “Lasud ka wey tengtengi nu ka subla ne mallindit ne hinimuwan dan due.”


text:
Purisu miglasud a, wey nakita ku ne neempet ka alad te me larawan te nakalkalasi ne mananap ne egdul‑ug, lagkes ka me mananap ne in-isip ne malindit. Ne nakita ku degma diye ka langun ne diyus-diyus te me Israilita.


text:
Ne nakita ku ne migmanasindeg diye te tangkaan te me diyus-diyus ka pitu ne pulu (70) ne me igbuyag te me Israilita, dume en iya dutu si Hasaniyas ne anak ni Sapan. Ne ka tagse sabeka kandan, miggen-gen te tutunganan te insinsu. Ne migparibabew ka meemut-hemut naan de iya ne ebel te insinsu.


text:
Ne mig-inse sikandin keddi, “Etew, nakita nu naa ka heles de ne inggimu te me igbuyag te me Israilita? Diye ka tagse sabeka kandan te sinabeng te diyus-diyus din. Ne migkahi sikandan te in-engkeran ku kun e ka nasud dan, wey kene ku kun e sikandan egkiteen.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus pad iya man‑e sikandin ka migkahi, “Duen pad iya man‑e egkakita nu ne subla pad due ne mallindit ne hinimuwan dan.”


text:
Ne in-uyan a nikandin diye te igkahibang ne balabahan ne gumawan te timplu. Ne nakita ku diye ka me malitan ne migmaminnuu ka egmaninehew tenged te pegpatey te diyus-diyus ne si Tamus.<pb/>


text:
Ne ingkahiyan a nikandin, “Etew, nakita nu naa sika? Duen pad iya man‑e egkakita nu ne subla pad due ne mallindit ne hinimuwan dan.”<pb/>


text:
Ne in-uyan a nikandin diye te igkarangeb ne lama te timplu, wey nakita ku diye ka daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne lukes. Migsasindeg sikandan diye te elat-elat te likansu wey te altar. Mig-inniyug sikandan te timplu wey diye migtangke te igsile wey mig-unduk sikandan eyew egsimba te aldew.<pb/>


text:
Ne ingkahiyan a te Magbebaye, “Etew, nakita nu naa sika? Suble e perem ne malindit sika se hinimuwan te keet-etawan te Huda, piru in-empet dan pad iya man‑e te mareet ne hinimuwan ka intiru ne nasud dan, wey impeyibelu a amana nikandan. Tengtengi nu ke immenu a nikandan te egbaley-baley.


text:
Purisu igpaneem-neem ku kandan ka langet ku te ware pegkeyid‑u wey kenad egkabalbalawan ka suman-suman ku te peglegpad kaniyu. Ne minsan pad egpanaman-taman sikandan egpanguleyi ka egpangananey keddi, kene ku sikandan egpamminehen.”<pb/>


text:
<br/><t>Impakita ki Isikil ka peglegpad te Hirusalim</t><br/>Ne narineg ku ka Manama ne migpangumew te meemen ne miggenendue, “Pangendini kew se me talagdereet te siyudad, wey panguyan kew te me panganiban te pegdereet.”


text:
Ne due nakita ku ne hen‑em ne etew ne miglasud diye te gumawan ne dapit te igkahibang ne balabahan wey migpanguyan sikandan te me panganiban te peggimatey. Ne due duma ran ne sabeka ne etew ne migkukumbale te linu, wey migkekemkem te me himan ne igsulat. Migsasindeg sikandan diye te dangdang te burunsi ne altar.<pb/>


text:
Ne mig-awe ka katelesan te Manama te Israil, puun te me kirubin ne diye te ampew te Tahuanan te Kasabutan diye te seled te amana ne matulus ne sinabeng, wey miggalin diye te gumawan te timplu. Ne in-umew te Magbebaye ne Manama ka etew ne migkukumbale te linu wey migkekemkem te me himan ne igsulat,<n>Egkakita ka me hinimuwan ne eggeheyinawa diye te Isikil 1:5-12 wey diye Isikil 10:1.</n>


text:
wey ingkahiyan te Magbebaye ka etew, “Lasud ka te siyudad te Hirusalim, wey panahui nu te palinneu ka me buked te langun ne miglungku tenged te mallindit ne hinimuwan diye te seled te siyudad.”<pb/>


text:
Ne narineg ku ne ingkahiyan degma te Manama ka hen‑em ne etew, “Sinundul kew kandin diye te siyudad, wey pangimatayi niyu te ware pegkeyid‑u ka langun ne ware palinneu te me buked wey kene niyud balbalawi ka suman-suman niyu te peglegpad kandan.


text:
Pangimatayi niyu ka me buyag, me kanakan, me mengebay, me iney wey me anak. Piru kene niyu ilagkes ka langun ne due palinneu te buked. Bunsud kew diye te timplu ku.” Purisu inggun‑aan dan te egpangimatey ka me igbuyag ne diye te timplu.<pb/>


text:
Ne ingkahiyan e man‑e sikandan te Manama, “Linditi niyu ka timplu pinaahi te pegpanambu te impangimatayan niyu diye te seled. Hipanew kew e, himuwa niyud seini.” Purisu miggendiyad sikandan wey impangimatayan dan e ka langun ne mahinged te siyudad.<pb/>


text:
Te sasangan e sikandan ka egpangimatey diye te siyudad, wey te sabsabeka ku naan de te nahaat, miglangkeb a wey migpangumew a te Manama, “He Magbebaye, eg-aminen nu naa te egpangimatey ka nenasame ne me Israilita tenged te langet nu te Hirusalim?”<pb/>


text:
Ne migtabak ka Manama, “Suble e ka sale te keet-etawan te Israil wey Huda. Neempet e te pegpeyimmimatayey ka intiru ne nasud wey warad eleg ne peggukum diye te siyudad te Hirusalim. Ne migkahi pad man‑e sikandan te in-engkeran ku kun e ka nasud, wey kene ku kun e sikandan egkiteen.


text:
Purisu kene ku sikandan igkeyid‑u wey kenad egkabalbalawan ka suman-suman ku te peglegpad kandan, wey eggimuwen ku diye te kandan ka inggimu ran diye te duma.”<pb/>


text:
Ne miglibed ka etew ne migkukumbale te linu wey due me himan ne igsulat, wey migkahi, “Neimpusan kud ka insuhu nu keddi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-awe te katelesan te Manama puun te timplu</t><br/>Te pegtengteng ku diye te dibdibabew te atep‑atep ne diye te dibdibabew te ulu te me kirubin, iyan kud e se egpekeiling te trunu ne sapiru.


text:
Ne ingkahiyan te Manama ka etew ne migkukumbale te linu, “Hendutun ka te taliware te egkatileng ne me liggid ne diddiralem te me kirubin. Ne akup ka te baha dutu wey isawed nu seini te siyudad.”<pb/>Ne intetengtengan ku ka etew ne migseled diye te taliware te egkatileng ne liggid.


text:
Te pegseled te etew, migmanasindeg ka me kirubin diye te igkakawanan ne balabahan te timplu, wey napenu te gapun ka igkarangeb ne lama<n>Malig-et seini ne lama diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.</n> te timplu.


text:
Ne mig-awe ka katelesan te Magbebaye ne Manama puun te me kirubin, wey miggalin diye te gumawan te timplu. Napenu te gapun ka timplu, wey nalayahan te katelesan te Magbebaye ka diye te lama.


text:
Ne egkarineg taman diye te an-anayan ne lama te timplu ka dahing te me pakpak te me kirubin, iling te laheng te Amana ne Maresen ne Manama.<pb/>


text:
Te pegsuhu te Magbebaye te etew ne egpakuen te baha puun te taliware te egkatileng ne me liggid diye te diddiralem te me kirubin, miggendiyad sikandin wey migsasindeg diye te dangdang te sabeka te me liggid.


text:
Ne ka sabeka te me kirubin, migpurut te baha ne diye te taliware dan, wey imbehey rin e seeye te etew ne migsaluub te kumbale ne linu. Ne intinawe seeye te etew, wey miggipanew e sikandin.<pb/>


text:
Ne taheed te egtetengteng a, nakita ku degma ne due hep‑at ne liggid diye te dangdang te tagse sabeka te hep‑at ne kirubin. Migmangilak-ilak ka me liggid iling te mahal ne batu ne egngaranan te kristal.


text:
Nenekeg-iling ka me liggid, wey ka tagse sabeka, due lein ne liggid ne impasumbalak diye te taliware.


text:
Ne egpekeendiye te minsan hendei ka seeye ne me liggid duma te me kirubin ne kenad keilangan ne egbaliyung pad. Ne minsan hendei sikandan nakatangke ne egpekeendiye iya sikandan ne kenad egbaliyung.


text:
Ne neempet te mata ka intiru ne lawa te me kirubin, ka peka, me belad, wey me pakpak dan. Ne iling ded ka me liggid, neempet degma te mata.


text:
Ne tighep‑at se ulaula te tagse sabeka te seeye ne me kirubin: ka hun‑a, ulaula te kirubin, ka igkarangeb, ulaula te etew, ka igkatelu, ulaula te liyun, wey ka igkeep‑at, ulaula te agila.


text:
Sikandan ka me hinimuwan ne eggeheyinawa ne nakita ku diye te ilis te Weyig ne Kibar. Ne nataman, migparibabew e ka me kirubin.


text:
Ne minsan hendei egpatangke ka me kirubin, tapik de degma ka me liggid. Ke egbekalen dan ka me pakpak dan eyew egparibabew puun te tane, egparibabew degma ka me liggid.


text:
Ne mig-awe puun te gumawan te timplu ka katelesan te Magbebaye, wey miggalin e diye te ampew te me kirubin.


text:
Ne taheed te migtetengteng a, imbekal te me kirubin ka me pakpak dan wey migparibabew e puun te tane wey tapik de ka me liggid. Ne migsanggel sikandan diye te dapit te igsile ne gumawan te timplu, wey diye te ampew ran ka katelesan te Magbebaye te Israil.


text:
Seeye ka me hinimuwan ne eggeheyinawa ne nakita ku diye te diddiralem te Manama te Israil, diye te ilis te Weyig ne Kibar. Ne nanengnengan ku ne sikandan iya ka me kirubin.<pb/>


text:
Ne hep‑at se me ulaula te tagse sabeka kandan, wey hep‑at degma se pakpak. Ne hendue te due belad te etew ne naakeban te me pakpak dan.


text:
Egpekeiling ka me ulaula ran te me ulaula te me hinimuwan ne eggeheyinawa ne nakita ku diye te ilis te Weyig ne Kibar. Ne eggipanew ka tagse sabeka kandan ne kene egsuwey-suwey.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegparusa te Manama te Hirusalim</t><br/>Ne hendue te inggenat a te Panisingan te Magbebaye ne Manama, wey in-uyan a diye te dapit te igsile ne gumawan te timplu. Ne due nakita ku ne daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne etew diye te gumawan lagkes en iya ka daruwa ne pangulu te keet-etawan ne iyan si Hasaniyas ne anak ni Hasur wey si Pilatiyas ne anak ni Binayas.<pb/>


text:
Ne ingkahiyan a te Magbebaye, “Etew, seini ka me etew ne migsuman-suman te mareet, wey migmanambag te kene ne eleg kayi te seini ne siyudad.


text:
Migkahi sikandan, ‘Mahaan e ka eleg ne timpu ne egmamebaley ki. Ware egpakapasakit kanta su ka siyudad ta, egpekeiling te kendiru, wey iling ki te sapu te ngalap ne diye te seled, wey kene ki egkamenu.’


text:
Ne in-umaan a te Panisingan te Magbebaye wey impalalag a nikandin te migkahi, “Seini ka ingkahi te Magbebaye: Keet-etawan te Israil, nakanengneng a te insuman-suman niyu.


text:
Masulug ka impangimatayan niyu te seini ne siyudad, wey in-empet niyu diye te me dalan ka me minatey.<pb/>


text:
“Purisu egkahi a se Magbebaye: Malehet iya ne ka seini ne siyudad iling te kendiru, piru ka me ngalap, iyan seeye se me minatey. Ne egpandeldelen ku sikaniyu puun te seini ne siyudad.


text:
Egkengaaldek kew te gira, piru egpalusuran ku nasi sikaniyu te me kuntere niyu. Sikeddiey se Magbebaye ka miglalag kayi.


text:
Egpandeldelen ku sikaniyu puun te seini ne siyudad, wey igparakep ku sikaniyu te me lapu; egparusaan ku sikaniyu pinaahi kandan.


text:
Egkammatey kew te gira diye mismu te eletanan te nasud niyu ne Israil. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.


text:
Ka seini ne siyudad kene egpekeiling te kendiru para kaniyu, wey kene kew egpekeiling te ngalap diye te kendiru, su egparusaan ku ma sikaniyu diye mismu te eletanan te Israil.


text:
Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye. Eggimuwen ku seini su ware kew ma migtuman te me balaud wey me suhu ku, wey iyan niyud intuman ka me suhu te me nasud ne nakalingut kaniyu.”<pb/>


text:
Ne taheed te migpangguhud a te lalag te Manama, migpatey e si Pilatiyas ne anak ni Binayas. Ne miglangkeb a wey migpanguleyi a te meemen, “He Magbebaye, eg-aminen nu naa te egpangimatey ka nenasame ne Israilita?”<pb/>


text:
“Etew, ka keet-etawan ne nasame diye te Hirusalim, sikeykew naan de iya ka egkatanuran wey ka me pamilya nu, me karumaan nu wey ka me duma nu te Israilita ne narakep. Migkahi sikandan, ‘Mariyu e te Magbebaye ka naddakep, wey imbehey e te Magbebaye kanta ka seini ne tane.’<pb/>


text:
“Purisu kahii nu ka me duma nu te narakep te seini ka ingkahi te Magbebaye, ‘Minsan immarakep ku wey impegsuwey-suwey ku sikaniyu diye te duma ne me nasud, duma niyu red iya man‑e ka katelesan ku.’<pb/>


text:
“Purisu kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye, ‘Eglibulungen ku red sikaniyu puun te me nasud ne in-empetan ku kaniyu, wey igbehey ku red kaniyu ka tane te Israil.


text:
Ne emun ke egginguma kew e diye te Israil, pangawaa niyu ka langun ne mallindit ne me diyus-diyus diye.


text:
Ne eggimuwen kud e ne sikeddi naan de ka egpamakayen niyu, wey eggimuwen ku ne iyam ka me suman-suman niyu. Eg-aween kud e ka me makehal ne pusung niyu, wey egliwanan ku te pusung ne maparuma-ruma keddiey.


text:
Ne egtumanen niyud ka me balaud ku wey me suhu. Egkeyimu kew e ne keet-etawan ku wey egkeyimu ad ne Manama niyu.


text:
Piru egparusaan ku seeye se migsimba te makalelanget ne me diyus-diyus, tenged te mallindit ne me hinimuwan dan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.’ ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-awe te katelesan te Manama puun te Hirusalim</t><br/>Ne imbekal te me kirubin ka me pakpak dan wey migparibabew e puun te tane duma te me liggid ne diye te dangdang dan, wey diye te ampew ran ka katelesan te Manama te Israil.


text:
Ne mig-awe puun te taliware te siyudad ka katelesan te Magbebaye, wey diye seini migsanggel te bubungan ne kakiliran te siyudad, dapit te igsile.


text:
Ne diye te impakita te Manama keddi, inggenat a te Panisingan, wey impalibed ad diye naddakep ne diye te Babilunya. Ne naawe e ka impakita keddi.


text:
<br/><t>Ka pegpahunsiling te pegkarakep te me Israilita</t><br/>Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
“Etew, mig-ugpe ka duma te me masinupaken ne keet-etawan. Due me mata ran piru kene sikandan egmakakita, due me talinga ran piru kene sikandan egmakarineg, su me masinupaken ma sikandan.<pb/>


text:
“Sikan naa etew, panines ka te me kalaglahan nu ne iling ubag te narakep, wey hipanew ka peendiye te lein ne inged. Himuwa nu seini te maaldew taheed te egpamipitew ka me etew. Kema ke egkasuman-suman dan ded ne me masinupaken sikandan.


text:
Ipalihawang nu ka intines nu ne me kalaglahan nu te maaldew eyew egkita sikandan, wey te marusilem, papitawa nu sikandan ne eggipanew ka iling te sabeka ne dinakep.


text:
Ne taheed te egmanetengteng sikandan, lungahi nu ka matikang wey makepal ne alad ne batu, wey duen ka suleddu.


text:
Ne papitpitawa nu sikandan keykew te eggipanew te marusilem, ne egpaniang te me kalaglahan nu. Bunbuni nu ka ulaula nu eyew kene ka egpakakita ke hendei ka egpabulus. Eggimuwen ku sikeykew ne tuus para te me Israilita.”<pb/>


text:
Purisu intuman ku ka insuhu keddi te Magbebaye. Te maaldew, impalihawang kud ka me kalaglahan ku, wey te pegkamarusilem, inlungahan ku ka alad. Ne taheed te migmanetengteng ka me etew, impaniang kud e ka me kalaglahan ku, wey miggipanew a te timpu te marusilem.<pb/>


text:
Ne minsan ka Hari niyu, diyad egsuleddu te lungag te alad ne inlungahan te duma eyew egbayaan din te eggipanew te marusilem ne egpaniang te me kalaglahan din. Egbunbunan din ka ula-ula rin eyew kene sikandin egpakakita te egbayaan din.


text:
Egsaklahen ku sikandin iling te mananap wey egsahad e sikandin kayi. Ne eg-uyanen ku sikandin diye te Babilunya, te tane te Kaldiya, piru kene sikandin egpakakita diye, taman te egpatey sikandin.


text:
Ne ig-empet ku te langun ne nasud ka langun ne sakup din, ka me suluhuanen din, wey ka me sundalu rin. Ne egbalaharen kud e ne egpangimatayan sikandan.


text:
Ne emun ke ig-empet kud sikandan diye te langun ne nasud, henduen pad ne egpekeila sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.


text:
Piru egtuhutan ku ne duen ded egkeuyag kandan puun te gira, bitil, wey dalu, eyew igpakapangguhud dan diye te me nasud ne egkeendiyaan dan ka mallindit ne me hinimuwan dan. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpahunsiling te pegkaaldek</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migpanengneng keddi,


text:
Ne kahii nu naa ka keet-etawan te Israil, ‘Seini ka ingkahi te Magbebaye meyitenged te me mahinged te Hirusalim wey te Israil. Egmangeen sikandan wey egmanginum te weyig ne egpangelkelen de due tenged te pegkaaldek, su egpangahawen ma ka me kasangkapan te nasud dan te me kuntere dan tenged te mabbulut sikandan te me duma ran.


text:
Egpangguhusen ka me siyudad dan, wey egkeyimu e ne ware mahinged. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.’ ”<pb/>


text:
“Etew, mania te due me lalahen due te Israil ne miggenendue, ‘Masulug e ne me timpu ka miglihad, piru mania te ware natuman ka me panagne?’


text:
Purisu kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye, ‘Egtamanen kud ka sika ne me lalahen, wey kenad e sika egkalalag due te Israil.’ Kahii nu sikandan te, ‘Mahaan e egkatuman ka me panagne.’


text:
Sikeddi ka Magbebaye, ke nekey ka eglalahen ku, egkatuman iya. Ne kenad egkaluhey, egkatuman e ka ingkahi ku meyitenged kaniyu te me masinupaken ne keet-etawan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
“Etew, migkahi ka keet-etawan te Israil te mananey pad egkeyitabu ka immakita te Manama keykew wey ka impanagne nu te naluhey e ne timpu.


text:
Purisu kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye, ‘Kenad e egkaluhey ne egkatuman en iya ka inlalag ku. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.’ ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanagne meyitenged te ubaten ne me prupita</t><br/>Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
“Etew, panagne ka te mareet meyitenged te me prupita te Israil ne migmanagne te egpuun de te suman-suman dan. Kahii nu sikandan te keilangan ne egpammineg te eglalahen ku.”<pb/>


text:
Migkahi ka Magbebaye, “Mekeyid‑u-hid‑u ka egkeyitabu te me ungel ne prupita ne migmanagne de due minsan ware immakita kandan.


text:
He keet-etawan te Israil, egmekeiling ka me prupita niyu te me leew ne miyew ne diye te taliware te nagguhus ne siyudad su iyan dan man de igkeupii ne egkaangken ka para te kandan de ne keupianan te ware pegsuman-suman ne sikandan de ka egpuunan te subla pad ne karereetan.


text:
Ware dan panpanayi ka keet-etawan. Ware dan ay-ayari ka nagguhus ne matikang wey makepal ne batu ne alad te siyudad te Israil, eyew egmalig‑en seini te timpu te gubut, te aldew ne eggukum ka Magbebaye.


text:
Kene ne mallehet ka nenakita ran, wey ubat ka me panagne dan. Migkahi sikandan te egpuun te Magbebaye ka impanlalag dan. Piru ka malehet, ware ku sikandan suhua. Ne migtetahad sikandan ne egkatuman ka impanlalag dan.


text:
Kene ne malehet ka nenakita ran ne immakita ku kun kandan, wey ubat ka me panagne dan. Migkahi sikandan te me lalag ku kun seeye, minsan wara a migpakiglalag kandan.<pb/>


text:
“Purisu egkahi a se Magbebaye te egkuntereen ku sikandan, su ubat ka immanlalag dan, wey kene ne mallehet ne due immakita kandan.


text:
Egparusaan ku ka me prupita ne migmanagne te ubat, tenged te kene ne malehet ka nenakita ran ne immakita ku kun kandan. Kenad sikandan egpaapilen te punduk te keet-etawan ku, wey kene eglisteen ka me ngaran dan te listaan te me Israilita, wey kene sikandan egpakaseled te tane te Israil. Ne egpekeile e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.<pb/>


text:
“Inlaag te ubaten ne me prupita ka keet-etawan ku pinaahi te pegkahi ran ne due keupianan te langun minsan ware. Egpekeiling de te migpasasindeg ka me etew te me alad ne magguye, wey impamulitan de seini te me prupita te linuyang ne apug.


text:
Purisu kahii nu sikandan se talagpamulit te egkatempag iya ka alad dan su egpeuranan ku seini te makeseg, duma te derakel ne apiyew. Ne egkasuhat seini te makeseg ne kalamag.


text:
Ne emun ke egkatempag ka alad ne batu, egderali-dian e sikandan te me etew te egkahi, ‘Meddag se impulitan ne mania te natempag ded.’ ”<pb/>


text:
Purisu egkahi a se Magbebaye, “Tenged te langet ku, egtempahen ku iya ka alad pinaahi te makeseg ne kalamag, uran, wey te derakel ne apiyew.


text:
Egtamtamanan ku te egtempag ka alad ne impulitan dan te apug, taman te egkiteen e ka me pabunsuran kayi. Ne egkabunbunan sikandan wey egkammatey. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.<pb/>


text:
“Igpalihawang ku ka langet ku diye te alad ne batu, wey igpaneem-neem ku seini te seeye se migpamulit te apug. Ne igpanengneng ku kaniyu ne warad e ka alad wey nammatey e seeye se migkulit te linuyang ne apug


text:
ne iyan ka me prupita te Israil ne migkahi te duen kun keupianan te Hirusalim, minsan ware. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Ne sikeykew etew, pangendiyei nu ka me malitan ne migmanagne te egpuun de te me suman-suman dan. Panagne ka te mareet meyitenged kandan.


text:
Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Mekeyid‑u-hid‑u ka egkeyitabu kaniyu te me malitan ne miggalung te keet-etawan, bate ma wey se buyag pinaahi te pakebel. Immabibinukul niyu sikandan wey immalelangkus te due me pakebel. Igkeupii niyu ne egkahalungan ka keet-etawan ku para te keupianan niyu.


text:
Imbaley-baley a nikaniyu diye te tangkaan te keet-etawan ku tenged de te pila-pila ne kemkem ne trigu wey paan. Inggimatayan niyu ka etew ne kene ne eleg ne egpatey, piru ware niyu mule himatayi ka etew ne iyan iya perem eleg ne egpatey, pinaahi te peg-uubat niyu te keet-etawan ku wey migpalintutuu sikandan kaniyu.”<pb/>


text:
“Purisu egkahi a se Magbebaye te kuntere ku iya ka me pakebel ne inggamit niyu te pegpasahap te me etew iling te impandakep ne bayaku. Ne egdereetan ku ka me pakebel niyu, wey igmalihawang ku ka me etew iling te impandakep niyu ne me bayaku.


text:
Egpamindasen ku degma ka me langkus niyu, wey egluwasen ku ka keet-etawan ku puun kaniyu, wey kene niyud sikandan egkahalungan te geem niyu. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.<pb/>


text:
“Nalaggew ka me matareng tenged te me peg-uubat niyu, minsan ware ku sikandan laggawa. Ne imbagget niyu nasi ka me maddeet ne kene eg-inniyug te mareet ne hinimuwan dan, su emun ke eg-inniyug sikandan, egkaluwas sikandan puun te kamatayen.


text:
Purisu kuntee, egkataman e ka ubat ne hendue te me taheinep niyu wey ka pegpahehane niyu. Egluwasen ku ka keet-etawan ku puun kaniyu. Ne egpakanengneng kew ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdew‑ey te Manama te me diyus-diyus</t><br/>Sabeka ne aldew, migparani keddi ka duma ne me igbuyag te me Israilita. Migpanginginse sikandan meyitenged te pegbuut te Magbebaye ne Manama.


text:
“Etew, amana ran geyinawei ka me diyus-diyus dan ne iyan nekeyinalig kandan te pegpakasale. Purisu mania te egtuhutan ku sikandan ne eg-inse keddi?<pb/>


text:
“Kahii nu naa sikandan te migkahi a se Magbebaye: Ka minsan hentew ne Israilita ne miggeyinawa te diyus-diyus ne iyan nekeyinalig kandin te pegpakasale, wey egpanginginse sikandin te prupita, sikeddi mismu ka egtabak kandin sumale te kasulug te diyus-diyus din.


text:
Eggimuwen ku sika eyew egkaangken ku red ka geyinawa te keet-etawan te Israil ne nakapariyu keddi tenged te me diyus-diyus dan.”<pb/>


text:
“Purisu kahii nu ka keet-etawan te Israil te migkahi a se Magbebaye, ‘Inniyug kew e te me sale niyu, wey engkeri niyud ka me diyus-diyus niyu, wey ka langun ne mallindit ne hinimuwan niyu.’<pb/>


text:
“Ka minsan hentew ne Israilita wey ke lapu naa ne mig-engked keddi wey migsimba te me diyus-diyus ne iyan nekeyinalig kandin te pegpakasale, wey migpanginginse keddi pinaahi te prupita, sikeddi mismu ka egtabak kandin.


text:
Egkuntereen ku sikandin, wey eggimuwen ku sikandin ne paney-paney te langun ne etew wey eglelemetan dan sikandin. Ne egdeldelen kud e sikandin puun te keet-etawan ku. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.<pb/>


text:
“Piru ke egpanagne te ubat ka sika ne prupita para te sika ne etew, sikeddi naa ka migtuhut kandin ne egpanagne te ubat. Ne eglegparan ku egpatamtamani ka sika ne prupita wey egdeldelen ku puun te keet-etawan ku ne me Israilita.


text:
Eggimuwen ku sika eyew kene eg-engked keddi ka me Israilita, wey eyew kene dan eglinditan ka pegkeetew ran pinaahi te pegpakasale. Ne egkeyimu e sikandan ne keet-etawan ku wey egkeyimu ad e ne Manama ran. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
“Etew, emun ke egpakasale keddi ka langun ne mahinged te sabeka ne nasud tenged te kene ne matinumanen keddi, eglegparan ku iya sikandan egpatamtamani, wey eg-aween ku ka egpuunan te egkakeen dan. Ne egpabitilan ku sikandan eyew egkammatey sikandan duma te me ayam dan.


text:
Minsan pad ke mig-ugpe duma kandan si Nuwi, si Danyil, wey si Hub, sikandan de iya degma se tatelu ka egkaluwas su me matareng ma mule sikandan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
“Ne panunggilingan ke egpeuyanan ku te mabbulut ne mananap ka nasud dan eyew egpangimatayan sikandan, egkeyimu e ka inged dan ne mammara ne inged ne ware eg-ugpe, wey warad me etew ne egmakabaye diye tenged te me mananap.


text:
Ne minsan pad ke mig-ugpe duma kandan si Nuwi, si Danyil, wey si Hub, sikeddi se Magbebaye ne manekal te ware egtamanan, egpahunlibet a ne kene iya sikandan egkaluwas minsan ka me anak dan, su sikandan de iya se tatelu ka egkaluwas. Ne egkeyimu e ka inged dan ne mammara ne inged ne ware eg-ugpe. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
“Ne panunggilingan ke egpeuyanan ku te gira ka nasud dan eyew egkeyimatayan sikandan wey ka me ayam dan,


text:
minsan pad ke mig-ugpe duma kandan si Nuwi, si Danyil, wey si Hub, sikeddi se Magbebaye ne ware kapatayan ka egkahi te kene iya sikandan egkaluwas minsan ka me anak dan, su sikandan de iya se tatelu ka egkaluwas. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
“Ne panunggilingan ke egpeuyanan ku te dalu ka nasud dan wey egpasalerepen kud e sikandan te mangune-kune ne langet ku eyew egkammatey sikandan langun, wey ka me ayam dan,


text:
minsan pad ke mig-ugpe duma kandan si Nuwi, si Danyil, wey si Hub, sikeddi se Magbebaye ne ware kapatayan ka egkahi te kene iya sikandan egkaluwas minsan ka me anak dan su sikandan de iya se tatelu ka egkaluwas su me matareng ma sikandan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
Seini iya ka ingkahi te Magbebaye, “Mekeyid‑u-hid‑u ka Hirusalim ke egpeuyanan ku seini te hep‑at ne mabbehat ne parusa ne iyan ka gira, bitil, mabbulut ne mananap, wey dalu ne egpakapatey te me mahinged diye wey te me ayam dan.


text:
Ke duen ma egkasame kandan, egpanguyanen sikandan kayi te Babilunya, wey igpalemung kaniyu isip me dinakep. Ke egkakita nu ka mareet ne hinimuwan dan, egkasabut nu ne eleg ka pegparusa ku te Hirusalim.


text:
Ne emun ke egkakita nud ka me hinimuwan dan, egkasabut nud ne duen bes egpuunan ke mania te inggimu ku sika diye te Hirusalim. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Impahunsiling te paras ka Hirusalim</t><br/>Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
Duen naa egkeyimu ne minsan nekey puun te sugpang te paras? Egkeyimu naa sika ne sanggatanan te minsan nekey?


text:
Purisu, ke ware ma karuan te sugpang te paras te ware pad natutung, labew e ne ware karuan due ke egkatutung e wey ke egkeigmuk e.”<pb/>


text:
“Purisu egkahi a se Magbebaye: Egpekeiling ka me matig-Hirusalim te paras ne migtubu diye te taliware te puwalas. Ne tenged te nekeg-iling ma sikandan ne me ware karuan, egpanilaban ku iya sikandan.


text:
Eglegparan ku iya sikandan. Ne minsan egpakapallahuy sikandan, egkatutung ded iya sikandan te lein ne hapuy. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.


text:
Ne eggimuwen ku ka tane dan ne mammara ne inged ne ware mig-ugpe su ware ma sikandan migmatinumanen keddi. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka maddeet ne hinimuwan te Hirusalim</t><br/>Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
Kahii nu sikandin te migkahi a se Magbebaye: Diye ka migpuun te tane te me Kanaanen su diye ke ma miglesut. Amurihanen ka amey nu wey Hitihanen ka iney nu.


text:
Ne te timpu ne miglesut ka, ware migtempug te pused nu, ware migdihus keykew, ware migbaluhu te asin, wey ware migbukus keykew te habet.


text:
Warad iya sabeka ne neyid‑u keykew ne miggimu minsan te sabeka due diye te keykew. Nasi ke re iya ideregpak diye te kamet, tenged su igkekalindit ke ma te timpu te peglesut nu.<pb/>


text:
“Te peglihad ku te marani nu, nakita ku sikeykew ne narihus-dihus te langesa nu. Ne ingkahiyan ku sikeykew te egkeuyag ka iya.


text:
Ne impatulin ku sikeykew iling te pinamula diye te kamet. Ne migdakel kad, migmalangkew, wey migmengebay kad e. Nateyul e ka me susu nu, wey migmalayat e ka bulbul nu, piru migpalawas ke re due.<pb/>


text:
“Te peglihad kud man‑e te marani nu, nakita ku sikeykew ne eleg kad e ne eg-asaween. Purisu imbunbunan ku te hinabel ku ka lawa nu ne migpalawas. Ne migpanaad a ne eggeyinawaan ku sikeykew, wey miggimu a te kasabutan ne eg-asaween ku sikeykew, wey naangken kud sikeykew. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
Ne impakukumbale ku sikeykew te indayan-dayanan wey impasesandal ku sikeykew te inggimu puun te laplap te mananap. Impakukumbale ku sikeykew te mahal ne kumbale wey imbukusan ku sikeykew te mahal ne hinabel.


text:
Impatelesan ku sikeykew te me pelata wey me bulawan. Ne inggimu puun te mahal ne hinabel ka kumbale nu wey impamalungpungan ay-ayari. Ne ka me pegkeen nu, egpuun te amana ne memeupiya ne klasi te harina, teneb, wey mentika te ulibu. Tetelesi ke naan de iya ne egtengtengan, wey neyimu kad e ne rayna.


text:
Ne migmabantug kad e te langun ne nasud tenged te subla ne kateles ne imbehey ku keykew. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
“Piru migsalig kad e te kateles nu wey kabantug, wey inggamit nud seini te pegpamelegye te lawa nu. Ne migpanginggat kad e te minsan hentew ne lukes ne eglihad.


text:
Ne inggamit nud ka duma ne kumbale nu eyew igdayan-dayan te me matikang ne inged ne simbaanan nu, ne iyan ka inged ne egpampamelegyaan nu te lawa nu. Kenad iya perem eleg ne egkeyitabu sika.


text:
Ne inggamit nu degma ka mateles ne me alahas ne bulawan wey pelata ne imbehey ku keykew, eyew eggimuwen nu ne me larawan te me diyus-diyus ne lukes, eyew egsimbeen nu. Egpekeiling de te migpalibug-libug ka.


text:
Ne ingkuwa nu ka impamalungpungan ne me kumbale nu, wey immakumbale nu te me diyus-diyus, wey inhalad nu kandan ka lana wey insinsu ku.


text:
Inhalad nu degma kandan ka imbehey ku keykew ne me pegkeen ne egpuun te amana ne memeupiya ne klasi te harina, teneb, wey mentika te ulibu. Inhalad nu sika kandan isip meemut ne halad. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
“Ne ingkuwa nu degma ka me anak nu ne me lukes wey me malitan ne naanak nu keddi, wey inhalad nu sikandan te me diyus-diyus isip pegkeen. Kene naan pad ne eleg ka pegpamelegye nu te lawa nu?


text:
Ne tenged te mallindit ne hinimuwan nu, wey te pegpamelegye nu te lawa nu, nalingawan nud ka pegtanggu ku dengan keykew te bate ke pad ne migpalawas, wey narihus-dihus te langesa nu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka langet te Manama te Hirusalim</t><br/>“Ne migkahi a se Magbebaye: Mekeyid‑u-hid‑u iya ka egkeyitabu keykew Hirusalim. Timul pad te dereeti ne hinimuwan nu,


text:
migpangimu ke pad iya man‑e te me sinabeng ne egsimbaan nu te me diyus-diyus nu, wey migpamelegye ka te lawa nu diye te tagse dalan.


text:
Makalelanget ka hinimuwan nu, sikan naa ka nalinditan ka kateles nu, wey impanginalig nu ka pegkeetew nu te minsan hentew e ne lukes ne eglihad diye te tagse bebalakan te me dalan. Nasublaan e ka pegkabalinggeren nu.


text:
Migpeyilabet ka te me matig-Ihiptu ne me balinggeren iya degma. Nasublaan e ka pegkabalinggeren nu purisu nalanglangetan a iya keykew.<pb/>


text:
“Purisu inlegparan ku sikeykew patamtamani wey insalinan ku ka baad nu ne panalangin ku. Imbehey ku sikeykew diye te me halamlamen ne me kuntere nu ne iyan ka me Pilistihanen. Ne minsan degma sikandan, nenatanengan te malindit ne hinimuwan nu.<pb/>


text:
“Migpeyilabet ka degma te me matig-Asirya su ware ke man pad neurali. Piru minsan pad due, ware ke pad iya man‑e neurali kandan.


text:
Natimulan pad iya man‑e ka pegkabalinggeren nu su migpeyilabet ke pad iya man‑e te me matig-Babilunya ne me nigusyanti. Piru ware ke pad iya man‑e neurali kandan.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka Magbebaye, “Nalanglangetan a iya mule keykew su neyimu nu sika langun. Egpekeiling ka te malitan ne ware hilew ne migpamelegye te lawa rin.


text:
Migpangimu ka te sinabeng ne egsimbaan nu te me diyus-diyus nu, wey migpamelegye ka te lawa nu diye te tagse bebalakan te deralanen. Subla ke pad ne mareet du te duma ne malitan ne migpamelegye te lawa ran, su ware kad ma migpabayad te miggilabet keykew.


text:
Egpekeiling ka te asawa ne migpalibug-libug te me mahaliyug. Igkeupii nu pad ne eggulid te lein ne lukes du te iglukes nu mismu.


text:
Egpabayad mule ka duma ne malitan ne migpamelegye te lawa ran. Piru sikeykew mule ka egdasag te me lukes eyew egkeyinalig ne egparani puun te minsan hendei eyew eggilabet keykew.


text:
Senge-klasi ka te duma ne malitan ne migpamelegye te lawa ran. Su ware mule migginalig keykew ne egpamelegye te lawa. Kene ka egpabayad su sikeykew mule ka egbayad.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglegpad te Manama te Hirusalim</t><br/>“Purisu, malitan ne egpamelegye te lawa, pammineha nu seini se eglalahen ku.<pb/>


text:
“Migkahi a se Magbebaye: Miglelebas ka, wey migpeyilabet ka te me lukes su balinggeren ke ma. Insimba nu ka makalelanget ne me diyus-diyus nu, wey impangimatayan nu ka me anak nu eyew igpanubad kandan.<pb/>


text:
“Ne tenged due, eglibulungen ku igpalingut keykew ka langun ne inggeyinawaan nu—seeye se ingkeupii nu wey seeye se ingkengeepes nu. Eglibulungen ku sikandan eyew egpakigkuntere keykew. Ne eglebasan ku sikeykew diye te tangkaan dan, eyew egkamelmelehan dan ka lawa nu.


text:
Eglegparan ku sikeykew tenged te pegpalibug-libug nu, wey tenged te pegpangimatey nu. Igpaneem-neem ku keykew ka langet ku wey ka pegkatalikuren ku.


text:
Igbehey ku sikeykew diye te me lukes ne inggeyinawaan nu. Ne egpangguhusen dan ka me sinabeng ne egsimbaan nu te me diyus-diyus nu, wey egpamelegyaan nu te lawa nu. Ne eglebasan ka nikandan, wey egpanguen dan ka me mateles ne me palamuti nu, wey eg-engkeran ka nikandan se migpalawas.<pb/>


text:
“Ne egduruma sikandan te me etew ne egkuntere keykew. Egbebatuwen ka nikandan wey egpanadtaren te kampilan dan.


text:
Ne egpanilaban dan ka me baley nu, wey eglegparan ka nikandan diye te tangkaan te masulug ne malitan. Eg-epusen kud ka pegkabalinggeren nu, eyew kene kad e egpakapamayad te me lukes ne inggeyinawaan nu.


text:
Ne egkabewu-bewu e ka langet ku keykew, wey egkaawe e ka pegpangalikud ku. Egkabewu-bewu ad e wey kena ad e egkabelu.<pb/>


text:
“Inlingawan nu ke immenu ku sikeykew te egtanggu dengan te bate ke pad. Nasi a nikeykew peyibelua tenged te mareet ne hinimuwan nu. Purisu eglegparan ku sikeykew. Ka pegkamareet nu, nakatimul te mallindit ne hinimuwan nu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ke nekey ka iney iling ded ka anak ne malitan</t><br/>“Ka langun ne etew ne eglalag te me lalahen, egkahi keykew, ‘Ke nekey ka iney, iling ded ka anak ne malitan.’


text:
Iling ka te iney nu ne migsamsamili iya te iglukes din, wey te me anak din. Iling ka man‑e te hari nu ne me malitan ne migmanamsamili iya te me iglukes dan, wey te me anak dan. Hitihanen ka iney nu, wey Amurihanen ka amey nu.<pb/>


text:
“Ne ka kakey nu ne malitan, iyan ka Samarya, ne diye te igkahibang ne balabahan, duma te me anak din ne me malitan. Ne ka hari nu ne malitan, iyan ka Suduma, ne diye te igkakawanan ne balabahan, duma te me anak din ne me malitan.


text:
Mig-ikul ka te mallindit ne hinimuwan dan, wey te malepet de ne timpu, migsubla ke pad ne mareet kandan.<pb/>


text:
“Sikeddi se Magbebaye ne egkeuyag te ware egtamanan, egpahunlibet a keykew te malehet: ka kakey nu ne malitan ne iyan ka Suduma wey ka me anak din ne me malitan, ware de nekeyimu te iling kareet te neyimu nu wey neyimu te me anak nu ne me malitan.


text:
Ka sale te kakey nu ne Suduma wey te me anak din ne me malitan, iyan ka pegkaambuhen. Dakel se egkakeen dan, meupiya se peg-ugpe wey ware igkabantali piru ware migbulig te egkengaayu-ayu.


text:
Miggimu sikandan te makalelanget kayi te tangkaan ku, tenged te pegkaambuhen dan. Purisu inlegparan ku sikandan te pegkakita ku te hinimuwan dan.<pb/>


text:
“Ne minsan ka Samarya, ware ma nekeyimu minsan te katenge de te me sale nu. Subla ne dakel ka mallindit ne neyimu nu du te hari nu ne me malitan. Purisu matmatareng pad sikandan keykew su masmasulug ma ka neyimu nu ne mallindit.


text:
Ne kuntee, antusa nu ka hilew su impapitew nu ma ne subla ke pad ne mareet du te me hari nu ne me malitan. Dawata nu wey antusa nu ka hilew nu su sikeykew ma ka migpapitew ne matmatareng pad sikandan keykew.<pb/>


text:
“Piru egginguma ka timpu ne igpalibed ku te Suduma wey Samarya wey te me lungsud dan ka katubung dan. Ne igpalibed ku degma Hirusalim ka me karatuan nu,


text:
eyew egkeyilawan ka tenged te langun ne inggimu nu ne iyan nakapapitew ne memeupiya pad sikandan keykew.


text:
Egpakalibed iya ka katubung te me atebey nu ne iyan ka Suduma, Samarya, wey te me anak dan ne me malitan. Ne iling ke red degma wey ka me anak nu ne me malitan.


text:
wey te ware pad nakita ka mareet ne hinimuwan nu. Piru kuntee nekeiling kad e kandin, inderali-dian kad e degma te me matig-Idum, me matig-Pilistiya, wey te duma pad ne inged ne nakalingut keykew.


text:
Mig-antus kad e te legpad tenged te pegkabalinggeren nu, wey te mallindit ne hinimuwan nu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka kasabutan ne ware egtamanan</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Eglegparan ku sikeykew te eleg te hinimuwan nu, su insamsamilian nu ma ka kasabutan ta wey insupak nu ka saad nu ne egtumanen nu seini.


text:
Piru egtumanen ku red iya man‑e ka kasabutan ne inggimu ku duma keykew te bate ke pad. Eggimu a duma keykew te kasabutan ne ware egtamanan.


text:
Ne egkasuman-suman nu ka me hinimuwan nu dengan, wey egkeyilew ka te pegkeetew nu, ne wey naan pa iya ke eggimuwen kud ne iling e te anak nu ne me malitan ka me atebey nu ne iyan ka Suduma wey Samarya, minsan ke kene seini ne apil te kasabutan ku keykew.


text:
Ne ke egpasayluwen kud e ka langun ne sale nu, egkasuman-suman nu ka me sale nu. Ne kene kad e egpakalalag ka egkeyilew-hilew tenged te neneyimu nu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka panunggilingan meyitenged te daruwa ne agila wey te paras</t><br/>Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye, ‘Due dakel ne agila ne miglayang peendiye te Libanun. Maluag ka me pakpak din, wey makepal ka me bulbul rin ne nakalkalasi se batek. Ne miglatun sikandin diye te uud te kayu ne sidar.


text:
Ne inggepu din ka mangnguwed pad ne sugpang diye te uud. Ne in-uyan din e diye te siyudad te me nigusyanti, wey impamula rin diye.


text:
Ne migkuwa man‑e sikandin te beni puun te tane te Israil, wey impamula rin diye te malambeg ne tane ne ilis te weyig, wey mahaan de seeye migtubu.


text:
Migtubu seeye wey neyimu ne pinamula ne egdul‑ug. Migpanulin ka me sugpang dutu pariralem peendiye te agila wey mig-ugseb te tane ka me dalid. Neyimu seeye ne paras wey migpanaman migsusugpang wey migmalapung.<pb/>


text:
“ ‘Piru due lein ne dakel ne agila ne miglepew. Maluag degma ka me pakpak dutu wey me makepal degma se me bulbul. Ne ka me dalid wey me sugpang te seeye ne paras, migtulin peendiye degma te seeye ne agila eyew egkaweyihan te agila,


text:
minsan pad ke ingkapamule e seeye diye te meupiya ne tane ne diye te ilis te dakel ne weyig, eyew egmanusugpang wey egpamehas, wey egmateles ne pinamula.’<pb/>


text:
“Ne eg-insa a se Magbebaye, ‘Egpakapabulus-bulus naan pad seini egtubu? Kene! Egbaruten din seini, wey egpanempuhen din ka me sugpang, wey egbalaharen din ne egkahangu. Ne kenad egkeilangan te makeseg ne etew wey ke masulug naa ka egbarut te sika ne pinamula.


text:
Ne minsan igpamula red sika diye te lein ne inged, kenad iya egtubu. Egkalanes en iya sika ke egkasuhat te kalamag puun te igsile. Egkalanes en iya sika due te intubuan din.’ ”<pb/>


text:
“Panginsei nu ka masinupaken ne keet-etawan ke nakanengneng naa sikandan te igpasabut te seini ne panunggilingan. Kahii nu sikandan te seini ka igpasabut due: Miggendiye te Hirusalim ka Hari te Babilunya, wey indakep din ka Hari diye duma te me upisyal, wey impanguyan din e diye te Babilunya.


text:
Ne mig-alam sikandin te sabeka te me kabuhalan te Hari te Huda. Ne miggimu sikandin te kasabutan duma te in-alam din, wey impepanaad din ne egpamakey kandin. Impandakep din degma ka me igbuyag te Huda


text:
eyew kenad e egmalig‑en ka sika ne migharian, wey kenad e egpakasukul kandin. Egpariralem naan de wey egpabulus-bulus egtuman te kasabutan din.


text:
Piru migsukul te Hari te Babilunya ka in-alam din ne sabeka te me kabuhalan te Hari te Huda. Migsuhu sikandin te me etew peendiye te Ihiptu eyew te pegbuyu te me kudde wey te pegpabulig te susuluhi ne sundalu. Piru kene sikandin eglampus, wey kene egpakaalihu te legpad kandin tenged te pegsupak din te kasabutan te Hari te Babilunya.


text:
Sikeddi se Magbebaye ne Manama ne egkeuyag te ware egtamanan, ne iyan miggimu kandin ne Hari, igpahunlibet ku ne egpatey iya sikandin diye te Babilunya su insupak din ma ka kasabutan dan te Hari te Babilunya.


text:
Kene egpakabulig kandin te pegpakiggira ka Hari te Ihiptu duma te maddesen wey susuluhi ne sundalu, ke eglusud e ka me matig-Babilunya ne egpangimatey te masulug ne etew.


text:
Purisu sikeddi se Magbebaye ne ware kapatayan, igsaad ku ne eglegparan ku iya sikandin, su insupak din ma ka kasabutan ku ne impanaaran din pinaahi te ngaran ku.


text:
Egsaklahen ku sikandin iling te mananap wey egsahad e sikandin kayi. Ne eg-uyanen ku sikandin diye te Babilunya wey eggukuman ku sikandin diye tenged te peg-akal rin keddi.


text:
Ne ka langun te sundalu rin ne egpamallahuy, egpatey red iya, wey ka egkasame, egmemekegsuwey-suwey te minsan hendei. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka egkapallateng ne insaad te Manama</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Eggepu a te mangnguwed pad ne sugpang diye te uud te kayu ne sidar, wey igpamula ku seini diye te puntul te titikangi ne bubungan te Israil.


text:
Egsusugpang seini wey egbebehas, wey egkeyimu ne mateles ne sidar. Ne egmanesalag diye ka langun ne klasi te me bayaku, wey egmanlatun diye te me sugpang.


text:
Ne ka langun ne kayu diye te kamet, egpakanengneng ne sikeddi se Magbebaye, ka migpanempug te me mallayat ne kayu, wey migpatulin te mallepet ne kayu. Sikeddi degma ka miggihangu te mallapung ne kayu, wey sikeddi degma ka mig-uyag te nenallanes ne me kayu. Sikeddi se Magbebaye, igsaad ku ne egtumanen ku iya seini.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me hinimuwan te tagse sabeka</t><br/>Ne migpanengneng e man‑e keddi ka Magbebaye ne Manama,


text:
“Nekey‑a ka igpasabut niyu te pegkahi niyu te seini ne lalahen meyitenged te Israil ne eggenendue,<pb/>‘Migkeen te matahimtim ne behas te paras ka me amey,<pb/>piru nangingilu mule ka me anak’?<n>Ka igpasabut te keet-etawan te Huda te seini ne lalahen, iyan ka me peg-antus dan tenged te sale te me kaap-apuan dan, kene ne kandan mismu ne sale.</n><pb/>


text:
“Ne sikeddi se Magbebaye ne manekal te ware egtamanan egkahi a: Kene niyud abayi te eglalag ka sika ne lalahen diye te Israil.


text:
Sikeddi ka kamuney te langun ne umul—ka umul te amey wey iney, wey te me anak dan. Ne ka makasesale ne etew iyan de egpatey.”


text:
<t>Ka matareng ne etew</t>“Ne panunggilingan ke due matareng ne etew ne eggimu ke nekey ka eleg wey nekeikul te me balaud.


text:
Kene sikandin egkeen te me pegkeen ne inhalad diye te me diyus-diyus diye te bubungan, wey kene sikandin egsimba te me diyus-diyus te Israil. Kene sikandin egpanlibug, wey kene eggilabet te malitan ne eglangeseen.


text:
Kene sikandin egleig-leig te minsan hentew, ke kene, ig-uli din mule ka gerentiya te etew ne nekeutang kandin. Kene sikandin egpanakew, egmakeenen din ka egmanggutasan, wey egpamehayan din te me kumbale ka ware me kumbale.


text:
Egpeutang sikandin ne kene egpatubu. Kene sikandin eggimu te mareet, wey egbehey sikandin te eleg ne peggukum.


text:
Amana sikandin egtuman te me balaud wey me suhu ku. Matareng ka sika ne etew, wey egmalayat iya ka umul rin. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”


text:
<t>Ka mareet ne anak te matareng ne etew</t>“Ne panunggilingan ke due bandidu wey talaggimatey ne anak te matareng ne etew, kene eggimu te minsan sabeka re ne meupiya ne himu.


text:
Egleig-leig mule sikandin te egkengaayu-ayu wey te egkengaware-ware, egpanakew, wey kene eg-uli te gerentiya te etew ne egpekeutang kandin. Egsimba sikandin te me diyus-diyus, wey eggimu te mallindit ne hinimuwan.


text:
Egpeutang sikandin piru egpatubuan din mule. Egmalayat bu naan ded ka umul rin? Kene! Egpatey iya sikandin tenged te makalelanget ne hinimuwan din. Sikandin de iya degma ka egkabasuli te kamatayen din.”


text:
<t>Ka keupianan te anak ne matareng</t>“Piru panunggilingan man‑e ke due anak te seini se mareet ne etew. Ne nakita te anak ka langun ne mareet ne hinimuwan te amey rin, wey ware din mule ilingi.


text:
Kene sikandin egkeen te me pegkeen ne inhalad diye te me diyus-diyus te Israil, wey kene degma egsimba te seini ne me diyus-diyus, wey kene sikandin egpanlibug.


text:
Kene sikandin egleig-leig te minsan hentew, ig-uli din mule ka gerentiya te etew ne nakasambey kandin, wey kene sikandin egpanakew. Egmakeenen din ka egmanggutasan, wey egpamehayan din te me kumbale ka ware me kumbale.


text:
Kene sikandin eggimu te mareet, egpeutang sikandin wey kene egpatubu. Amana sikandin egtuman te me balaud wey me suhu ku. Ne tenged due, kene sikandin egpatey tenged te me sale te amey rin, ke kene, egmalayat mule ka umul rin.


text:
Piru egpatey mule ka amey rin tenged te me sale din ne iyan ka pegpanlimbung, pegpanakew, wey peggimu te seyyup diye te duma rin.<pb/>


text:
“Piru ke eg-inse kew, ‘Mania te kene eg-antus ka anak tenged te sale te amey rin?’ Uya su emun ke miggimu mule ka anak ke nekey ka eleg wey nekeikul te me balaud, wey migtuman te langun ne me suhu ku, egmalayat iya mule ka umul rin.


text:
Iyan de iya egpatey ka etew ne eggimu te sale. Kene ne iyan eglegparan ka anak tenged te sale te amey rin. Ne ka amey, kene degma ne iyan eglegparan tenged te sale te anak din. Eg-unahan ka matareng ne etew tenged te pegkamatareng din, wey eglegparan ka mareet ne etew tenged pegkamareet din.”


text:
<t>Ka etew ne eg-inniyug te me sale din</t>“Piru ke eg-inniyug ka mareet ne etew te langun ne sale din, wey egtuman e te langun ne suhu ku, wey eggimu ke nekey ka eleg wey nekeikul te me balaud, egmalayat iya ka umul rin.


text:
Eglingawan e ka langun ne sale din, wey egmalayat e ka umul rin su miggimu man e sikandin te matareng.


text:
Sikeddi se Magbebaye, kena a egkahale ke egpatey ka sabeka ne makasesale. Igkeupii ku ne eg-inniyug sikandin te mareet ne hinimuwan din, eyew kene sikandin egpatey.<pb/>


text:
“Piru ke eg-inniyug degma ka matareng ne etew te pegkamatareng din, wey nasi e eggimu te sale wey te makalelanget ne hinimuwan iling te eggimuwen te me mareet ne etew, kene iya egmalayat ka umul rin. Ne eglingawan e ka langun ne matareng ne hinimuwan din dengan. Ne tenged su migsupak ma sikandin keddi, wey miggimu te sale, egpatey iya sikandin.<pb/>


text:
“Piru egkahi kew, ‘Kene ne matareng ka paahi te Magbebaye.’ Pammineg kew me Israilita: Ka keddi naa ne paahi ka seyyup, wey ke, kaniyu?


text:
Ke eg-inniyug ka matareng ne etew te pegkamatareng din, wey nasi e eggimu te mareet, egpatey iya sikandin tenged te me sale din.


text:
Piru ke eg-inniyug ka mareet ne etew te langun ne sale din, wey eggimu e ke nekey ka eleg wey nekeikul te me balaud, egkaluwas din ka umul rin.


text:
Piru kema ke egkahi kew se me Israilita, ‘Kene ne matareng ka paahi te Magbebaye.’ He me Israilita, kene ne seyyup ka paahi ku, ke kene, iyan seyyup ka kaniyu.<pb/>


text:
“Purisu me Israilita, sikeddiey se Magbebaye ne Manama, eggukuman ku ka tagse sabeka kaniyu ke nekey ka hinimuwan din. Ne kuntee, inniyuhi niyud ka me sale niyu eyew kene kew red egparusaan.


text:
Engkeri niyud ka langun ne sale niyu. Balbalawi niyud ka me pusung wey suman-suman niyu. Pammineg kew me Israilita: Mania te keilangan ne egpatey kew?


text:
Kena a egkeupian ne due egpatey ne minsan sabeka kaniyu. Purisu inniyug kew e te me sale niyu eyew egmalayat ka umul niyu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka ulahingen te peglungku para te katamanan ne me Hari te Israil</t><br/>Ne insuhu a te Magbebaye ne Manama te peg-ulahing te seini ne ulahingen te peglungku para te me Hari te Israil.<pb/>


text:
“Egpekeiling te beyan ne liyun ka iney nu<pb/>ne migbuluku ka egtanggu te me anak din<pb/>diye te taliware te me lukes ne liyun.<pb/>


text:
Intanggu rin ay-ayari ka sabeka te me anak din,<pb/>eyew egkeyimu ne manekal ne liyun.<pb/>Ne nateu e ne egpandawi<pb/>wey egpangeen te me etew.<pb/>


text:
Te pegkanengnengi te me nasud meyitenged kandin,<pb/>inderakep dan e sikandin pinaahi te pegpatinugpu kandin te lungag,<pb/>wey inggehanuy ran e sikandin peendiye te Ihiptu.<pb/>


text:
Ne migtetahad ka iney ne liyun ne egpakalibed pad ka anak din.<pb/>Piru nataman, naawaan e sikandin te pegpallateng.<pb/>Purisu impatulin din e man‑e ka sabeka ne anak din<pb/>wey neyimu red man‑e ne manekal ne liyun.<pb/>


text:
Ne migduma-rume e seini te masulug ne liyun,<pb/>wey neyimu e sikandin ne manekal ne liyun.<pb/>Ne nateu e degma ne egpandawi<pb/>wey egpangeen te me etew.<pb/>


text:
Ne impanempag din ka malig‑en ne inged te me kuntere<pb/>lagkes ka me siyudad dan.<pb/>Ne ka langun ne nangugpe dutu amana egkengaaldek<pb/>ke egdineg te pegginihel rin.<pb/>


text:
Ne inlusuran sikandin te me sundalu te me nasud<pb/>wey inlilingutan dan sikandin.<pb/>Ne inderegpakan dan sikandin te biyale<pb/>wey narakep dan e pinaahi te pegpatinugpu kandin te lungag.<pb/>


text:
Ne inggehanuy ran e sikandin ne impaseled te kulungan,<pb/>wey in-uuyan dan e diye te Hari te Babilunya.<pb/>Ne ingkukulung dan e sikandin<pb/>eyew kenad e egkarineg ka pegginihel rin diye te me bubungan te Israil.<pb/>


text:
Egpekeiling degma ka iney nu te paras ne impamula diye te ilis te weyig.<pb/>Masulug se sugpang kayi wey behas<pb/>tenged te dakel ne weyig.<pb/>


text:
Ne egkaayun ne eggimuwen ne tuked te Hari,<pb/>ka amana ne makehal ne sugpang kayi.<pb/>Ne migpanaman migmalayat ka paras,<pb/>taman te migtimpe e te duma ne mallayat ne pinamula.<pb/>Amana egkakita seini su malayat ma amana,<pb/>wey mallapung ka me sugpang.<pb/>


text:
Piru imbebarut ka paras te egkengallangetan,<pb/>wey imbebantulang dan te tane.<pb/>Ne nalanes e ka sugpang kayi tenged te meinit ne kalamag ne egpuun te igsile,<pb/>wey insisilaban e.<pb/>


text:
Ne due hapuy ne miglihawang puun te sugpang, wey nenasilaban e ka me behas kayi.<pb/>Purisu warad e makehal ne sugpang<pb/>ne egkaayun ne eggimuwen ne tuked te Hari.”<pb/>Sika ka ulahingen te peglungku ne keilangan ne eg-ulahingen.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsupak te me Israilita</t><br/>Te igkasapulu ne aldew, te igkalalimma ne bulan, te igkapitu ne leg‑un te pegkarakepi kanami, due pila ne igbuyag te me Israilita ne migparani keddi eyew egpanginginse meyitenged te pegbuut te Magbebaye ne Manama.


text:
“Etew, kahii nu ka me igbuyag te me Israilita te migkahi a se Magbebaye: Miggendini kew ubag ka egpanginginse keddi? Sikeddi se Magbebaye ne ware kapatayan, egpahunlibet a ne kene ku iya egtabaken sikaniyu.<pb/>


text:
Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Te timpu ne in-alam ku ka me Israilita, migpanaad a kandan. Ne migpeila a kandan diye te Ihiptu ne sikeddi ka Magbebaye ne Manama ran.


text:
Te seeye ne timpu, migsaad a ne igpalihawang ku sikandan te Ihiptu, wey eg-uyanen ku diye te tane ne insaad ku kandan, ka tane ne malambeg te langun ne tane wey dakel se eg-uma.<n>Te Hibruwanen: tane ne egtulayasan te gatas wey teneb.</n>


text:
Ne ingkahiyan ku sikandan te keilangan ne eg-engkeran dan ka langun ne makalelanget ne larawan ne egpipitawen dan, wey ka me diyus-diyus diye te Ihiptu ne egpakamalindit te pegkeetew ran, su sikeddi de ka Magbebaye ne Manama ran.


text:
Piru ware sikandan migpammineg keddi, su nasi migsupak. Ware dan engkeri ka makalelanget ne me diyus-diyus te Ihiptu. Purisu migkahi a te igpaneem-neem ku kandan ka mangune-kune ne langet ku te diye pad sikandan te Ihiptu.


text:
Piru ware ku seeye ipabulus su egkarali-dian ka ngaran ku te me nasud ne nakalingut te Israil, ka me inged ne nakataha te ingkahiyan ku ka me Israilita te igpalihawang ku sikandan puun te Ihiptu.<pb/>


text:
Ne diye, imbehey kud wey impasabut kud kandan ka me balaud wey me suhu ku. Ne seeye se egtuman kayi egmalayat se umul.


text:
Ne impatuman ku man‑e kandan ka Aldew te Peggimeley isip palinneu te kasabutan ney. Sika ka egpasuman-suman kandan ne sikeddi se Magbebaye ka mig-alam kandan.


text:
Piru migsupak keddi ka me Israilita diye te disirtu. Ware dan tumana ka me balaud wey me suhu ku ne egpakabehey te malayat ne umul te seeye se egtuman. Ne inggimu ran de due ka minsan nekey ne igkeupii ran te timpu te Aldew te Peggimeley ne igpatuman ku perem kandan. Purisu migkahi a te igpaneem-neem ku kandan diye te disirtu ka langet ku eyew egkahule sikandan.


text:
Piru ware ku seeye ipabulus su kema ke egderali-dian ka ngaran ku te me nasud ne nakalingut te Israil, ka me inged ne nakataha te impalihawang ku ka me Israilita puun te Ihiptu.


text:
Ne migpahunlibet a degma kandan diye te disirtu ne kene ku sikandan eg-uyanen diye te tane ne igbehey ku kandan, ka tane ne malambeg te langun ne tane wey dakel se eg-uma,<n>Te Hibruwanen: tane ne egtulayasan te gatas wey teneb.</n>


text:
su ware dan ma tumana ka me suhu wey me balaud ku, wey inggimu ran de due ka minsan nekey ne igkeupii ran te timpu te Aldew te Peggimeley ne igpatuman ku perem kandan. In-umalag dan nasi ne egsimba te me diyus-diyus dan.


text:
Piru minsan pad te langun ne neyimu ran, neyimenawan e red iya man‑e kandan, wey ware ku sikandan gulaa diye te disirtu.<pb/>


text:
“Ne ingkahiyan ku ka me anak dan diye te disirtu, ‘Kene kew ikul te me balaud ne inggimu te me amey niyu, wey ke me tuluuwen dan naa. Kene kew simba te me diyus-diyus dan eyew kene egkalinditan ka pegkeetew niyu.


text:
Ilaa niyu ne matulus ka Aldew te Peggimeley, su sika ka palinneu ne egpasuman-suman kaniyu ne sikeddi ka Magbebaye ne Manama niyu.’<pb/>


text:
“Piru minsan ka me anak dan, migsupak degma keddi. Ware dan degma tumana ka me balaud wey me suhu ku ne egpakabehey te malayat ne umul te seeye se egtuman kayi. Inggimu ran de due ka minsan nekey ne igkeupii ran ne eggimuwen te timpu te Aldew te Peggimeley ne igpatuman ku perem kandan. Purisu migkahi a te igpaneem-neem ku kandan ka langet ku diye te disirtu.


text:
Piru ware ku seeye ipabulus su kema ke egderali-dian ka ngaran ku te me nasud ne nakalingut te Israil, me inged ne nakataha te impalihawang ku ka me Israilita puun te Ihiptu.


text:
Piru migpahunlibet a kandan diye te disirtu ne egmegsusuwayen ku sikandan diye te nalein-lein ne me nasud,


text:
su ware dan ma tumana ka me balaud wey me suhu ku, wey inggimu ran de due ka minsan nekey ne igkeupii ran te timpu te Aldew te Peggimeley ne igpatuman ku perem kandan. In-umalag dan nasi ne egsimba te me diyus-diyus te kaap-apuan dan.<pb/>


text:
“Purisu imbalahad kud sikandan ne eg-ikul te me balaud wey me tulumanen ne kene ne meupiya, wey kene egpakabehey kandan te umul.


text:
Imbalahad kud e man‑e sikandan ne eglinditan dan ka pegkeetew ran pinaahi te peghalad dan te me diyus-diyus dan, lagkes e ka pegpanubad dan te me kinakakayan ne anak dan ne me lukes. Intuhutan kud e seini eyew egkalegparan en iya sikandan, wey egkanengnengan dan ne sikeddi ka Magbebaye.<pb/>


text:
“Sikan naa etew, kahii nu ka me Israilita te migkahi a se Magbebaye: Migpabulus-bulus ka me kaap-apuan niyu ne miglelemet wey migmasinupaken keddi.


text:
Te timpu ne in-uyan ku sikandan diye te tane ne insaad ku kandan, nasi mule sikandan migtutung te igmanubad dan, wey mighalad te inumen diye te me diyus-diyus dan diye te tagse matikang ne tuhal, wey te mallapung ne kayu ne egmangiteen dan. Nakapabelu amana seini keddi.


text:
Ne mig-insaan ku sikandan, ‘Nekey bes sika se me panubaran diye te me bubungan ne egmangenendiyaan niyu?’ (Ingngaranan e te ‘Matikang ne inged ne Simbaanan’ ka seeye ne inged taman kuntee.)<pb/>


text:
“Purisu kahii nu ka me Israilita te migkahi a se Magbebaye: Eglinditan niyu bes degma ka pegkeetew niyu iling te inggimu te me kaap-apuan niyu, wey egsimbeen niyu naa degma ka mallindit ne diyus-diyus dan?


text:
Minsan kuntee inlinditan niyu ka pegkeetew niyu pinaahi te peghalad niyu te me kinakakayan ne me anak niyu ne me lukes isip igpanubad diye te me diyus-diyus niyu. Ne kuntee miggendini kew ka egpanginginse keddi? Isip Magbebaye ne egkeuyag te ware egtamanan, kene ku iya sikaniyu egtabaken.


text:
Kene iya egkeyitabu ka insuman-suman niyu ne eg-iling kew te duma ne keet-etawan te me nasud ne migsimba te me diyus-diyus ne inggimu puun te kayu wey me batu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegparusa wey pegpasaylu</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Sikeddi se Magbebaye ne egkeuyag te ware egtamanan, egsaad a ne sikeddi ka eghari kaniyu duma te karesen, te kanekal, wey mangune-kune ne langet.


text:
Ne pinaahi te karesen, te kanekal, wey mangune-kune ne langet ku, egkuen ku sikaniyu wey eglibulungen puun te me nasud ne nekegsusuwayan niyu,


text:
“Egseelen ku sikaniyu pinaahi te tuked ku, taheed te egbaye kew, wey eglig‑enen ku ka kasabutan ku duma kaniyu.


text:
Ne igpariyu ku puun kaniyu ka me masinupaken, wey seeye se nenakasale keddi. Igpalihawang ku sikandan puun te me nasud ne migpandakep kandan, piru kene ku sikandan egpeugpeen te Israil. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi diye te me Israilita, “Ne uya, pabulus-bulus kew en iya langun ka egpamakey te me diyus-diyus niyu. Piru egginguma iya ka timpu ne egpammineg kew e keddi wey kene niyud egkapeyilawan ka matulus ne ngaran ku pinaahi te peghalad niyu te me diyus-diyus niyu,


text:
su diye te dibabew te matulus ne bubungan ku ka matikang ne bubungan te Israil, diye kew e egpamakey keddi se langun ne Israilita. Egdawaten ku sikaniyu diye. Ne keilangan ne eg-uyanen niyu diye ka langun ne mateles ne me dasag niyu.


text:
Ke egkakuwa kud e sikaniyu wey egkalibulung puun te me nasud ne nekegsusuwayan niyu, egdawaten ku sikaniyu isip meemut ne halad. Ne pinaahi kaniyu, igpapitew ku ka pegkamatulus ku diye te me nasud.


text:
Ne emun ke egkeuyan kud e sikaniyu diye te tane ne insaad ku te me kaap-apuan niyu, egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.


text:
Ne diye, egkasuman-suman niyu ka me batasan wey me hinimuwan niyu ne nakalindit kaniyu, wey egkaalimedmeran kew e te pegkeetew niyu tenged te me sale niyu.


text:
He keet-etawan te Israil, egkanengnengan niyu ne sikeddi ka Magbebaye ke eg-ay-ayaran ku sikaniyu para te kabantug ku, minsan pad te maddeet ne hinimuwan niyu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
“Etew, tangke ka diye te igkakawanan ne balabahan, panlalag ka wey panagne ka te mareet te seeye ne inged.<n>Iyan igpasabut kayi ka Huda wey Hirusalim.</n>


text:
Lalahi nu ka seeye ne inged ne egpammineg te migkahi a se Magbebaye ne Manama, ‘Egsilaban ku sikeykew, wey egkatutung ka langun ne kayu due te keykew, nahangu ma wey se neuyag pad. Kene egkeebukan ka seini ne hapuy, wey egkatutung ka langun ne etew puun te igkakawanan ne balabahan taman te igkahibang ne balabahan.


text:
Ne egpakanengneng ka langun ne etew ne sikeddi se Magbebaye ka migsisilab te seini se kene egkeebukan ne hapuy.’ ”<pb/>


text:
Ne migkahi a, “He Magbebaye, migmanagsahukul e ka me etew te layun kun naan de me panunggilingan ka eglalahen ku.”<pb/>


text:
“Etew, tangke ka diye te siyudad te Hirusalim, panpanayi nu ka me Israilita, wey panagne ka te mareet diye te me inged dan ne matulus.


text:
Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Egkuntereen ku sikaniyu. Eggulabuten ku ka kampilan ku wey egpanibbasen ku sikaniyu langun, matareng ma wey se mareet.


text:
Egpangimatayan ku iya sikaniyu langun pinaahi te kampilan ku, puun te igkakawanan ne balabahan taman te igkahibang ne balabahan.


text:
Ne egpakanengneng e ka langun te miggulabut a te kampilan ku se Magbebaye, wey kene kud e seini iglipi.<pb/>


text:
Ne emun ke eg-inse sikandan, ‘Mania te migdeg-uy ka?’ ne kahii nu sikandan, ‘Tenged seini te guhuren ne makaliyas-liyas ne egpakakelkel wey egpakalepu te langun ne etew.’ Egkeyitabu iya seini te kene egkaluhey. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
“Etew, ihuhud nu ka lalag ku diye te keet-etawan. Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye,<pb/>‘Ingkamanga kud wey impasilak kud e<pb/>ka kampilan.<pb/>


text:
Tenged te pegsamsamili niyu te pegdisiplina ku kaniyu,<pb/>impasilak kud ka kampilan ku ne igpanibbas ku kaniyu<pb/>wey egpangilak-ilak e seini iling te kilat.<pb/>Ne tenged due, warad e eggale-gale.<pb/>


text:
Pandalawit ka etew,<pb/>wey pamukpuka nu ka kumeng nu tenged te pegkalange.<pb/>Egkammatey iya ka keet-etawan ku wey ka me pangulu ran<pb/>pinaahi te sika ne kampilan.<pb/>


text:
Egginguma iya ka me peg-eleg-eleg.<pb/>Emun ke kene sikandan eg-inniyug te me sale dan,<pb/>egkeyitabu iya ka seini langun diye te kandan.’<br/>Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
Sikan naa etew, panpanayi nu sikandan.<pb/>Pegtagpi ka te pegpapitew te langet.<pb/>Ne kuwa ka te kampilan, wey itibbas nu seini te kararuwa<pb/>wey iabey nud man‑e te igkatatelu,<pb/>palinneu te masulug ka egkapatey kandan te gira.<pb/>


text:
Egpangelkelen sikandan te kaaldek<pb/>wey masulug ka egpatey kandan.<pb/>Inteenan kud e te me kampilan ka langun ne gumawan te siyudad dan,<pb/>eyew te peggimatey kandan.<pb/>


text:
Egpegtagpi a degma te pegpapitew te langet ku,<pb/>eyew egkaawe e ka langet ku.<pb/>Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
“Etew, himu ka te mapa wey tahui nu te daruwa ne dalan ne egbaybayaan te Hari te Babilunya ne egkekemkem te kampilan din. Diye egbunsud te Babilunya ka sika se daruwa ne dalan. Ne tahui nu te palinneu ka bebalakan peendiye te me siyudad.


text:
Ka sabeka ne dalan, egpeendiye te Raba, ka iney ne siyudad te Amun, wey ka dangeb ne dalan, egpeendiye te Huda, wey diye te Hirusalim, ka malig‑en ne siyudad.


text:
Egsasindeg diye te bebalakan ka Hari te Babilunya, wey egwelwelen din ka me tunud din eyew te pegnengneng ke hendei sikandin egbaye. Ne egpanginginse man‑e sikandin te me diyus-diyus din wey egpitawen din ka atey te karniru ne impanubad.


text:
Ne emun due marka ne Hirusalim te tunud ne egkewulabut din te igkakawanan ne belad din, egpanguleyi sikandin ka egmandu te peglusud te Hirusalim, wey te pegpangimatey te me mahinged diye. Egpanlimud sikandin te derakel ne terusu eyew igpamundul te gumawan te Hirusalim. Ne egpatetamundu sikandin te tane diye te kakiliran te matikang wey makepal ne alad ne batu eyew due egkabayaan te eglusud.


text:
Piru kene egpakapalintutuu ka me matig-Hirusalim ne egkeyitabu sika kandan, su duen ma kasabutan dan te Hari te Babilunya. Piru igpasuman-suman te Hari te Babilunya kandan ka pegribildi ran kandin, wey egpandakepen din sikandan.<pb/>


text:
“Purisu egkahi a se Magbebaye, ‘Namayanpayan e ka me sale niyu. Impapitew niyu iya ka pegkamasinupaken niyu. Ne tenged due, igbehey ku sikaniyu diye te me kuntere niyu.


text:
Egkahi a se Magbebaye, ‘Awaa nu ka langkus wey kuruna nu, su nabalbalawan e ka langun. Ka seeye se me lerew, egkengeyimu e ne talahuren, wey ka seeye se me talahuren, egkengeyimu e ne lerew.


text:
Egdereetan ku iya ka Hirusalim, wey kene seini igpakaabey igpakapasasindeg taman te egginguma ka in-alam ku ne iyan eggukum te seini ne siyudad. Igbehey ku kandin ka seini ne siyudad.’ ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka paney-paney te Manama te me Amunihanen</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Etew, kahii nu ka me Amunihanen ne migdali-di te me Israilita te migkahi a se Magbebaye: Andam e ka kampilan ne igpanibbas. Impatamtamanan e seini pasilaka wey eg-ilak-ilak e iling te kilat.


text:
Taheed te egmanetengteng kew te kene ne mallehet ne igmakita, wey egmanagne te ubat, egpanamperen e ka me lieg niyu tenged te pegkamareet niyu, su miggingume e ka timpu ne eglegparan kew.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka egpangkusan te me matig-Babilunya</t><br/>“Ne kuntee, migkahi ka Manama te iglipi e man‑e ka kampilan wey migkahi sikandin diye te kampilan: eggukuman kud e sikeykew due te nasud ne neetawan nu mismu.


text:
Igpaneem-neem ku keykew ka mangune-kune ne langet ku, wey igbehey ku sikeykew diye te mabbulut ne me etew ne nalayam ne egpangimatey.


text:
Egsilaban ka, wey egmandalanag ka langesa nu diye mismu te tane nu. Ne kene kad e egkatanuran. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
“Etew, hukumi nud ka Hirusalim ne siyudad te me talaggimatey, wey ipanengneng nu kandin ka makalelanget ne hinimuwan te me mahinged diye te kandin.


text:
Kahii nu sikandin te migkahi a se Magbebaye: He siyudad te me talaggimatey, eggingume e ka karereetan nu, su inlinditan nu ma ka pegkeetew nu pinaahi te pegpangimu nu te me diyus-diyus.


text:
Dakel ka sale nu tenged te pegpangimatey nu, wey inlinditan nu ka pegkeetew nu pinaahi te me diyus-diyus ne inggimu nu. Ne tenged due, eggingume e ka karereetan nu. Ne egngingisiyan kad e wey egderali-dian kad e te langun ne duma ne nasud.


text:
Egngingisiyan kad e te maddani wey maddiyu ne inged, tenged te mareet ne bansa nu wey me kahubut due te keykew.<pb/>


text:
Kenad e egtahud te me amey wey iney ka me mahinged due te keykew. Impaneleppian dan ka me lapu, wey immanleig-leig dan ka me balu wey me ilu.


text:
Ware dan tahura ka matulus ne timplu ku, ka me kasangkapan ne inhalad e keddi, wey ka Aldew te Peggimeley.


text:
Due degma me etew due te keykew ne egpamayung te duma eyew eggimatayan dan. Ne ka duma, egmangeen te inhalad diye te me diyus-diyus diye te me bubungan, wey eggimu te mareet.


text:
Ne ka duma, egmangilabet te nenasunud ne iney ran, wey ka duma, egpamehes eggilabet te me malitan minsan eglangeseen.


text:
Ne ka duma eggimu te malindit wey makalelanget ne hinimuwan, egmangilabet te asawa te senge-etew, egmangilabet te me ambey, wey ke me hari ran naa ne malitan te amey ran.


text:
Ne ka duma, egpangimatey e eyew re egpakaseleppi, egmeutang ne dakel se tubu, wey egmanlimbung. Nalingew en iya sikandan keddi. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
“Purisu amana a nalangeti kaniyu tenged te pegpanlimbung wey pegpangimatey niyu eyew re egpakaseleppi kew.


text:
Kahiyen niyu buwa ne egpakapanimbulut kew pad te timpu ne eglegparan kud sikaniyu? Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi wey eggimuwen ku iya seini.


text:
Egmegsusuwayen ku sikaniyu diye te nalein-lein ne me nasud, wey egkataman e ka maddeet ne hinimuwan niyu.


text:
Ne egpakakita ka duma ne nasud te egkeyilawan kew, wey egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
“Etew, warad e karuan te me Israilita. Egpekeiling e sikandan te burunsi, lata, putew wey ke tingga naa ne nasame diye te sugnu ne inlenayan te pelata.


text:
Purisu kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Tenged su ware man e me karuan niyu, eglibulungen ku sikaniyu diye te taliware te siyudad te Hirusalim,


text:
iling te etew ne egpanlimud te me pelata, burunsi, putew wey ke tingga naa, eyew eglenayen din diye te sugnu. Iling naa degma due ka eggimuwen ku kaniyu, eglibulungen ku sikaniyu diye te Hirusalim, wey eglegparan ku sikaniyu diye tenged te migpangebel-ebel ne langet ku.


text:
<br/><t>Ka me sale te me pangulu te Israil</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migpanengneng keddi,


text:
“Etew, kahii nu ka me Israilita te egpekeiling te ware nalinisi wey ke neurani naa ka siyudad dan te timpu te migpangebel-ebel ne langet ku.


text:
Migplanu te mareet ka seeye se egpangulu kandan ne egpekeiling te migginihel ne liyun ne migbindas-bindas te narawi rin. Migpangimatey sikandan te me etew, migpangahew te me karatuan, wey te me mahal ne kasangkapan. Masulug ka nenabalu tenged te pegpangimatey ran.


text:
Insupak te me talagpanubad ka balaud ku, wey inlinditan dan ka matulus ne me kasangkapan ku. Ware dan panulua ka me etew ke nekey ka in-isip ne malinis te Manama wey ke nekey ka in-isip din ne malindit, wey ware dan e linglingaa ka Aldew te Peggimeley. Te iling due ne paahi, wara a tahura nikandan.


text:
Ka me igbuyag dan, egpekeiling te me leew ne asu ne migbindas-bindas te narawi ran. Egpangimatey e sikandan eyew re egpakaseleppi.


text:
Imbunbunan te me prupita ka sale te me Israilita pinaahi te pegpanagne te ubat puun te kene ne mallehet ne igmakita. Migkahi sikandan te seeye kun ka ingkahi ku kandan minsan wara a migpakiglalag kandan.


text:
Ne minsan ka me lerew ne etew, migmanlimbung degma wey migmanakew. Egmanleig-leig sikandan te egkengaayu-ayu, wey egmandeeg-deeg te me lapu.


text:
Ne migpamitew a te etew due te kandan ne egpakaayad-ayad te matikang wey makepal ne alad ne batu wey egpakapataliware keddi wey te me etew, eyew kene ku red egdereetan ka siyudad, piru warad en iya nakita ku.


text:
Purisu igpaneem-neem ku kandan ka migpangebel-ebel ne langet ku. Eglegparan ku sikandan tenged te maddeet ne hinimuwan dan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka panunggilingan te talaari ne malitan</t><br/>Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
Te me beyi-beyi pad sikandan, migpamelegye sikandan te lawa ran diye te Ihiptu. Imbalahad dan de due ka me lukes ne egbaley-baley te lawa ran.


text:
Si Uhula ka ngaran te kakey, wey si Uhuliba ka ngaran te hari. Ne impangasawa ku sikandan se daruwa, wey nataman, duen e me anak ney. Si Uhula, iyan ka Samarya,<n>Ka Samarya ka iney ne siyudad te migharian te Israil. Inlegparan seini te Manama tenged te pegsimba ran te me diyus-diyus.</n> wey si Uhuliba, iyan ka Hirusalim.”<n>Ka Hirusalim ka iney ne siyudad te Huda. Nasabeka dengan seini se daruwa ne siyudad, piru nabaad seini te me timpu ne iyan e me Hari ka me anak si Sulumun.</n>


text:
<t>Ka sale wey peglegpad ki Uhula</t>“Piru minsan asawa kud e si Uhula, migpabulus-bulus pad iya man‑e sikandin ka egpamelegye te lawa rin. Ne egkeupian pad iya man‑e sikandin te me lukes ne inggeyinawaan din ne iyan ka me sundalu ne me matig-Asirya.


text:
Me bate-bate pad sikandan wey mekein-inniyat. Me gubirnadur ka duma kandan wey me kumandir ne migmangudde ne migpanaluub te memeilem.


text:
Migpeyilhilabet sikandin te langun ne upisyal te Asirya, wey inlinditan din ka pegkeetew rin pinaahi te pegsimba rin te me diyus-diyus te Asirya.


text:
Ware din engkeri ka pegpamelegye din te lawa rin iling te inggimu rin dengan diye te Ihiptu te beyi-beyi pad sikandin. Migpeyilhilabet sikandin te me lukes taman te neuralan e sikandan te lawa rin.”<pb/>


text:
“Purisu imbehey kud si Uhula te nanggeyinawaan din ne me matig-Asirya, ka me lukes ne igkaam-amaneyi rin en iya.


text:
Inlelebasan dan sikandin, wey inggimatayan dan e. Ne impandakep dan ka me anak din, wey nasalsalupet e sikandin te me malitan tenged te seeye ne neyitabu kandin.”


text:
<t>Ka sale ni Uhuliba</t>“Ne minsan pad nakite e ni Uhuliba ka neyitabu te kakey rin, migpabulus-bulus pad iya degma sikandin ka egpampamelegye te lawa rin wey migsubla naan pad iya sikandin ne balinggeren du te kakey rin.


text:
Neupian degma sikandin te me matig-Asirya ne mekein-inniyat. Me gubirnadur ka duma kandan wey me kumandir ne migmangudde ne migpanaluub te memeilem.


text:
“Impasublaan pad iya man‑e ni Uhuliba ka pegpamelegye din te lawa rin. Neupian pad iya man‑e sikandin te impangulit diye te alad ne me ulaula te me upisyal te me matig-Babilunya ne migmanguntud te karwahi.


text:
Ne tenged te neupian sikandin te me upisyal te me matig-Babilunya, migsuhu sikandin te me suluhuanen din diye te Babilunya eyew te pegginggat te me upisyal ne egpeendiyeen din te kandin.


text:
Ne migmanlepew e sikandan wey miggilabet e kandin. Te sika ne paahi, inlilinditan dan sikandin. Ne nataman napelaan e man‑e sikandin kandan, wey impangengkeran din e man‑e.


text:
Ne tenged te pegpabulus-bulus ni Uhuliba te pegpamelegye te lawa rin, wey nakapeeyang-heyang e ka pegpalawas din, nalangetan ad e kandin, wey in-engkeran kud e degma sikandin iling te kakey rin.


text:
Piru minsan pad due, nanasnasian naan pad iya ka pegpampamelegye din te lawa rin iling te inggimu rin dengan diye te Ihiptu te beyi-beyi pad sikandin.


text:
Amana sikandin eglupug-lupug te me lukes ne derakel se me lusi iling te lusi te asnu wey dakel se me muntus iling te muntus te kudde.


text:
He Uhuliba, egkaam-amanaan ka iya te mareet ne hinimuwan nu iling te inggimu nu dengan diye te Ihiptu te beyi-beyi ke pad, ne neuralan ka me lukes keykew.”


text:
<t>Ka peglegpad degma te Manama ki Uhuliba</t>Purisu ingkahiyan te Magbebaye ne Manama si Uhuliba, “Egpalusuran ku sikeykew te langun ne inggeyinawaan nu ne lukes ne nangengkeran nu


text:
ne iyan ka me matig-Babilunya, wey ka langun ne matig-Kaldiya ne egpuun te Pikud, Suwa, wey Kuwa duma te me matig-Asirya. Me bate-bate pad sikandan wey me mekein-inniyat ne me lukes. Me gubirnadur, me kepitan, me kumandir, me upisyal, langun dan ne migmangudde.


text:
Eglusuran ka nikandan duma te susuluhi ne me sundalu ne egmanguntud te me karwahi. Nasangkap sikandan te me kalasag, me hilmit, wey due me akeb te kumeng dan. Sikandan ka egpalegparen ku keykew te kandan mismu ne klasi te peggukum.


text:
Igpaneem-neem ku keykew ka langet ku pinaahi kandan. Egsapsapen dan ka irung nu wey egpanilapen dan ka talinga nu, wey egpandakepen dan ka me anak nu. Ne ka egkengasame, egpangimatayan dan pinaahi te kampilan wey ke egpanilaban naa.


text:
Ne egkataman e ka mareet ne hinimuwan nu ne iyan ka pegkabalinggeren nu wey pegpamelegye nu te lawa nu, iling te inggimu nu dengan diye te Ihiptu. Kene nud e seeye egkasuman-suman, wey egkalingawan nud e ka me matig-Ihiptu.<pb/>


text:
“Sikeddi se Magbebaye, egkahi a te igbehey ku sikeykew te me etew ne ingkalangeti nu, me etew ne ingkapeleyi nu wey impangengkeran nu.


text:
Eglelegparan ka nikandan tenged te langet dan keykew, wey egpanguen dan e ka langun ne inlasayan nu. Ne eg-engkeran kad e nikandan se migpalawas, wey egpamayanpayan e ka mekeyilew-hilew ne hinimuwan nu ne iyan ka pegpampamelegye nu te lawa nu.


text:
Egkeyitabu sika keykew su egpekeiling ma te miggulid ka te duma ne nasud te pegsalig nu kandan wey kene ne sikeddi ka insalihan nu. Ne inlinditan nu ka pegkeetew nu pinaahi te pegsimba nu te me diyus-diyus.


text:
Mig-ikul ka te hinimuwan te kakey nu, purisu eglegparan ku degma sikeykew iling te peglegpad ku kandin.<pb/>


text:
“Sikeddi se Magbebaye ka egkahi,<pb/>‘Eglegparan ku sikeykew<pb/>iling te kakey nu ne malitan.<pb/>Egpekeiling te inumen diye te dakel wey maralem ne ubab<pb/>ka iglegpad ku keykew.<pb/>Ne egngingisiyan kad e wey eglelemetan<pb/>ke eg-inumen nud e sika.<pb/>


text:
Ne egkewubug-hubug ka<pb/>wey eglungku<pb/>su napenu-penu ma te karereetan ka sika ne ubab.<pb/>Sika ka ubab ne napenu te peg-antus ne impeinum ku te kakey nu ne iyan ka Samarya.<pb/>


text:
Eg-aminen nu iya sika te eg-inum,<pb/>wey egpeseen nud ka ubab.<pb/>Ne egpamalpalian nu ka kumeng nu tenged te peglungku.<pb/>Sikeddi ka Magbebaye ka miglalag kayi.’<pb/>


text:
Ne tenged te inlingawan ad e nikeykew wey in-engkeran,<pb/>eg-antus ka iya tenged te mareet ne hinimuwan nu<pb/>ne iyan ka pegpamelegye nu te lawa nu.<pb/>Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”


text:
<t>Ka pegpanengneng te mallindit ne hinimuwan te talaari</t>Ne ingkahiyan a te Magbebaye, “Etew, hukumi nud si Uhula wey si Uhuliba. Ne ipanengneng nu kandan ka makalelanget ne hinimuwan dan.


text:
Migpanlibug sikandan pinaahi te pegsimba ran te me diyus-diyus, wey migpangimatey pinaahi te pegtutung dan te me bate ne naanak ku kandan eyew igpanubad dan diye te me diyus-diyus dan isip pegkeen.


text:
Ne kene ne sikan de ka inggimu ran, inlinditan dan pad iya man‑e ka timplu ku, wey ware dan tahura ka Aldew te Peggimeley,


text:
su te aldew ne impangimatayan dan ka me anak dan eyew igpanubad diye te me diyus-diyus dan, miglasud sikandan te timplu ku, wey inlinditan dan seini. Sika ka inggimu ran te timplu ku.<pb/>


text:
“Ne migsuhu pad iya man‑e sikandan te me suluhuanen dan eyew egpaangayen te me lukes puun te maddiyu ne inged. Te nanlepew e ka me lukes, migpamanihus e sikandan se daruwa, wey migngimmimasad e.


text:
Ne migpinnuu e sikandan se daruwa te mateles ne pinnuuwan. Ne due lamisa diye te katangkaan te pinnuuwan, wey diye dan naa ipanahu ka insinsu ku wey lana.


text:
Ne maggulub naan de iya ka sabeka ne punduk te keet-etawan ne nenewubug ne egmanggale-gale ne egmamuun te disirtu. Ne imbinukulan wey ingkurunaan e sikandan se talaari te seini ne me etew.


text:
Ne nakakahi a mismu te pegkeetew ku, ‘Balahad e ka seini ne me etew ne eggilabet te sika ne me malitan ne nalayam e ne egpamelegye te lawa ran.’


text:
Miglibed-libed iya sikandan miggilabet engki Uhula wey Uhuliba te me malitan ne egpamelegye te lawa.


text:
Piru eglegparan te me matareng ka seini se talaari ne malitan te eleg ne legpad te pegpalibug-libug, wey pegpangimatey ran.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Egpalusuran ku sikandan te susuluhi ne etew eyew egkengaaldek sikandan, wey igpaahew ku ka me karatuan dan.


text:
Ne igpabatu ku sikandan, wey egpeyimatayan pinaahi te kampilan lagkes ka me anak dan, wey egpasilaban ku ka me baley ran.


text:
Te sika ne paahi, egtamanen kud e ka mareet ne hinimuwan puun te sika ne nasud. Ne egkeyimu e degma seini ne paney-paney te langun ne malitan eyew kene eggimu te mareet.


text:
Ne sikaniyu se talaari, eglegparan ku iya sikaniyu tenged te pegsimba niyu te me diyus-diyus wey te pegkabalinggeren niyu. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka taangen ne kendiru</t><br/>Te igkasapulu ne aldew, te igkasapulu ne bulan, te igkasiyam ne leg‑un te pegkarakepi kanami, impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
“Etew, isulat nu ka pitsa te seini ne aldew, su kunteen iya ne aldew ne eglusuran te Hari te Babilunya ka Hirusalim.


text:
Ne ihuhud nu naa seini ne panunggilingan diye te me masinupaken ne Israilita, wey panengnenga nu sikandan ne migkahi a se Magbebaye,<pb/>‘Iriken niyu ka kendiru<pb/>wey weyihi niyu.<pb/>


text:
Ne panubbuki niyu naa seini te memeupiya ne ginetad ne sapu te ngalap,<pb/>iling te me pamanayen,<pb/>wey me bubun.<pb/>Ne lagkesi niyu degma te memeupiya ne klasi te me tul‑an.<pb/>


text:
Ne iyan niyu re kua ka sapu te amana ne meupiya ne karniru.<pb/>Ne pangunduli niyu<n>Te Hibruwanen: pangunduli niyu te me tul‑an.</n> ka kendiru,<pb/>wey pakalkalei niyu ka sapu wey me tul‑an.’<pb/>


text:
“Purisu egkahi a se Magbebaye: Mekeyid‑u-hid‑u ka egkeyitabu te siyudad ne neempet te pegpeyimmimatayey, su nekeiling seini te taangen ne kendiru ne ware nalinisi. Purisu pangua niyu te egsallimbeka ka ginetad ne kenad e egpangalamen pad.


text:
Namelmelehan te langun ka pegpangimatey ran, su impamalahad dan man de diye te me batu ka langesa te impangimatayan dan, purisu namayanpayan seini.


text:
Ne nakita ku ka langesa diye te me batu wey imbalahad ku re seini ne egkamelmelehan te langun. Ne egpekeiling seini te egpangananey ne egpabulig keddi egpasuli.<pb/>


text:
“Purisu egkahi a se Magbebaye: Mekeyid‑u-hid‑u ka egkeyitabu te siyudad ne neempet te mangngimatey. Sikeddi mismu ka egpanlimud te me kayu ne igtemeg, eyew egsilaban ku sika ne siyudad.


text:
Na, panimuli niyu pa ka me kayu ne igtemeg, wey pandisuli niyu. Pakal-kalei niyu ka sapu te ngalap taman te egkeetiyan, wey egkatutung e ka me tul‑an.


text:
Ne iriken niyu ka kendiru ne warad tahu, taman te egmalalab seini, wey egkengalleney ka me taang wey egmalinis e.


text:
He Hirusalim, iyan nakamalindit keykew ka mareet ne hinimuwan nu. Inlinisan kud perem dengan sikeykew, piru ware ka migmalinis. Purisu kene kad en iya egmalinis taman te igpaneem-neem kud keykew ka langet ku.


text:
Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi, wey ware egpakabalabag keddi. Kena a egkeyimenawan keykew, wey kenad e egkabalbalawan ka suman-suman ku. Eglegparan ku sikeykew ke nekey ka hinimuwan nu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
“Etew, egkuen ku egtigtigkani ka etew ne amana nu geyinawei. Piru keilangan ne kene ka eglungku wey ke egsinehew naa.


text:
Kaayun ne egpaseseksek ka piru keilangan ne kene egkarineg. Ne keilangan ne kene nu igpapitew ka peglungku nu. Kene nu awaa ka langkus nu wey kene nu luunga ka sandal nu palinneu te peglungku. Ne kene nu bunbuni ka ulaula niyu, wey kene ka keen te egkeenen te egderamag.”<pb/>


text:
Purisu te seup ne maselem, inlalag kud e seeye te keet-etawan. Ne te pegkamarusilem, migpatey e ka asawa ku. Ne intuman kud e te seup ne maselem ka langun ne insuhu keddi te Magbebaye.


text:
“Kahii nu ka me Israilita te migkahi a se Magbebaye: Andam ad e ne eglindit te timplu ku ne inggeyinawaan niyu, ingkeey-eyami wey impeggasal niyu ne kene egkahuhus. Ne egpatey te gira ka me anak niyu ne egkengasame diye te Hirusalim.


text:
Ne himuwa niyu ka impeyimu ku ki Isikil; kene niyu bunbuni ka ulaula niyu, wey kene kew keen te egkeenen te egderamag.


text:
Kene niyu awaa ka langkus niyu wey kene niyu luunga ka sandal niyu palinneu te peglungku. Kene kew paninehew wey ke eglungku naa. Egmemagguye kew ka masireg-uy tenged te me sale niyu.


text:
Ne si Isikil ka eg-ilingan niyu. Purisu keilangan ne eggimuwen niyu ka langun ne inggimu rin. Ke egkeyitabu e sika ne legpad kaniyu, egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, “Ne etew, te timpu ne egdereetan kud e ka aputanan dan ne impeggasal ran, indakelan dan te geyinawa, wey ingkeey-eyami ran, egpangimatayan kud e ka me anak dan,


text:
Te sika ne aldew, egpakalalag kad e man‑e, wey egpekeglalag kew e se daruwa. Purisu egkeyimu kad e ne palinneu diye te kandan, wey egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”


text:
Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Tenged te nasi niyu ma ikahale ka pegkahuhus te timplu ku, wey ka pegkeyimu te Israil ne mammara ne inged ne ware mig-ugpe, wey ka pegkarakep te me matig-Huda,


text:
igpasakup ku sikaniyu te me etew ne diye nangugpe te igsile, wey egsakupen kew nikandan. Egmangekampu sikandan due te kaniyu. Ne egmangeenen dan e ka me prutas niyu, wey egmanginumen dan e ka me gatas ne egpuun te me baka niyu.


text:
Ne eggimuwen kud e ka siyudad te Raba ne panabtaban te me kamil. Ne eggimuwen kud e ka intiru ne tane te Amun ne himelayanan te me karniru wey me kambing. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.<pb/>


text:
“Egkahi a se Magbebaye: Tenged su migpegtagpi kew wey migmanletu-letu te kahale ka eglelemet te Israil te pegkahuhus te inged dan,


text:
eglegparan ku iya sikaniyu egpatamtamani, wey igbehey ku diye te duma ne nasud, wey egpangahawen dan ka me karatuan niyu. Egguleen ku sikaniyu se sabeka ne nasud taman te warad egkasame. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglegpad te Muwab</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Ka me matig-Muwab degma, migkahi ne ka Huda, iling ded te duma ne nasud.


text:
Purisu egpalusuran ku ka me siyudad ne diye te eletanan te Muwab, lagkes ka me kasunguwan ne siyudad ne impaambug dan iling te Bit-Hisimut, Baal-Miyun, wey Kiryataim.


text:
Ne igpasakup ku degma sikandan te me etew ne diye nangugpe te igsile, duma te me Amunihanen. Ne kenad e eg-isipen ka Amun ne sabeka ne nasud.


text:
Te iling due ne paahi, eglegparan ku iya ka me matig-Muwab, wey egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglegpad te Idum</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Ka me matig-Idum, migsuli te me matig-Huda, ne tenged due, dakel ka sale te me matig-Idum.


text:
Purisu eglegparan ku sikandan egpatamtamani lagkes ka me ayam dan. Eggimuwen kud e ka Idum ne mammara ne inged ne ware mig-ugpe, puun te siyudad te Timan taman te siyudad te Didan, wey egkengammatey te gira ka me mahinged diye.


text:
Egsulian ku ka inged ne Idum pinaahi te keet-etawan ku ne me Israilita. Eglegparan dan ka me matig-Idum iling te mangune-kune ne langet ku, wey egpakanengneng e ka me matig-Idum ne sikeddi ka migsuli kandan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglegpad te Pilistiya</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Insulian patamtamani te me Pilistihanen ka Huda. Migpakannekal sikandan ne egdereetan ka keet-etawan ku tenged te naluhey re ne langet dan.


text:
Ne tenged due, eglegparan ku degma egpatamtamani ka me Pilistihanen. Egpangimatayan ku ka me Kiritihanen, wey ka duma pad ne diye nangugpe te ilis te dahat.


text:
Igpaneem-neem ku kandan ka makaalat-halat ne pegsuli ku. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye ke egsulian kud e sikandan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglegpad te Tiru</t><br/>Te an-anayan ne aldew te igkarangeb ne bulan te igkasapulu wey sabeka (11) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
“Etew, migmanggale-gale ka me matig-Tiru te pegkahuhus te Hirusalim. Migmanguleyi sikandan, ‘Pitawa niyu! Nahuhus lad iya ka nekeelet te egbayaan ta peendiye te duma ne nasud. Ne kuntee warad e egpakabanggew kanta te egnigusyu diye te dapit te igsile wey sikante e degma ka egmatubung.’ ”<pb/>


text:
“Purisu egkahi a se Magbebaye: Egkuntereen ku sikaniyu, he matig-Tiru. Egpalusuran ku sikaniyu te keet-etawan te susuluhi ne nasud, ne egpekeiling e te me bunlud te dahat.


text:
Egpanempahen dan ka me matikang wey makepal ne alad niyu ne batu, lagkes ka me matikang ne baley niyu. Ne egpangaliyen ku ka tane taman te batu naan de ka egkasame.


text:
Ne egkeyimu e ka Tiru ne iling te maluag ne batu ne dampilanan te me biyale te me mangngengalap diye te dahat. Igbehey ku sikaniyu te duma ne nasud ne eg-ahew te me karatuan niyu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.


text:
Ne egpangimatayan pinaahi te kampilan seeye se nangugpe diye te me bariyu. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Egpalusuran ku sikaniyu ki Nibukadnisar ne Hari te Babilunya, ka amana ne mabantug ne Hari. Eglusud sikandin puun te igkahibang ne balabahan, duma te susuluhi ne sundalu rin, me karwahi, me kudde, wey te egmangudde.


text:
Egpangimatayan din pinaahi te kampilan ka nangugpe diye te me sakup niyu ne me bariyu. Ne eglusud ka me sundalu rin ne egmaneterung te me kalasag dan, wey eglingutan dan egpatamunduwi te tane ka me matikang wey makepal ne batu ne alad niyu eyew egpanakerehan dan te eglasud te siyudad niyu.


text:
Ne igpepamundul ni Nibukadnisar te derakel ne terusu ka me matikang wey makepal ne alad niyu ne batu, wey igpatempag din ka me matikang ne baley pinaahi te wasey.


text:
Ne tenged te susuluhi ne kudde ne egpamallahuy, egkengeelin-elin kew ne alinepung se me matig-Tiru. Egkengaantag ka me matikang wey makepal ne alad niyu ne batu tenged te susuluhi ne karwahi, wey me kudde ne egpamallahuy ne eglasud diye te gumawan.


text:
Ne eg-empeten ni Nibukadnisar te egpabaye te me kudde din ka me dalan niyu, wey egpangimatayan kew nikandin pinaahi te kampilan, wey egpanempahen din ka mallig‑en ne sungkaleg niyu.


text:
Ne egpangahawen dan ka me karatuan niyu wey ka igmamelegye niyu. Egpangguhusen dan ka me alad niyu ne matikang wey makepal ne batu, wey ka me mateles ne baley niyu. Ne igpandegpak dan e diye te dahat ka me batu, me kayu, wey ka langun ne nagguhus.


text:
Ne eggimuwen kud e ka inged niyu ne egpekeiling te maluag ne batu ne dampilanan te me biyale. Kenad en iya igpakapasasindeg pad ka siyudad niyu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi diye te me matig-Tiru, “Ke egkatalu kew e, egpangelkelen te liyas ka langun ne nangugpe diye te ilis te dahat, ke egpakarineg e sikandan te deg-uyan te nenapalian, wey te seeye se egkammatey.


text:
Ne ka langun ne pangulu te me nasud ne diye te ilis te dahat, egmamaneug te trunu ran, wey egmanluluung te me kumbale dan ne immandayan-dayanan te impaneyi. Ne egpaminnuu sikandan te tane ka egpangelkelen tenged te pegkaaldek dan.


text:
Ne egmangulahing sikandan te ulahingen te peglungku para kaniyu ne egkahi,<pb/>‘Nareetan e ka mabantug ne siyudad ne diye te isla!<pb/>Maddesen dengan sikandan, wey igkengaaldek te langun ne nangugpe te ilis te dahat.<pb/>


text:
Ne kuntee, impangelkel te liyas ka langun ne nangugpe te ilis te dahat<pb/>tenged te pegkareeti niyu.’ ”<pb/>


text:
Ne migkahi ka Magbebaye, “Tiru, eggimuwen ku sikeykew ne egpekeiling te inged ne ware mig-ugpe, wey eg-alepen ku sikeykew te dahat.


text:
Igpeendiye ku sikeykew te inged te me minatey eyew egpakalemung kad e te me etew te karaan ne timpu. Igpeugpe ku sikeykew diye te diralem te kalibutan, duma te me etew ne migmangendiye te kinariraleman. Ne kene kad e egkeugpaan.


text:
Egtamanen kud e sikeykew, wey makaliyas-liyas ka katamanan nu, wey egkaawe kad e. Ne minsan pad egpamitawen ka, kene kad en iya egkakita. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
ka siyudad ne iling te bayaanan diye te dahat, wey egpameli wey egpamelegye duma te me etew ne nangugpe diye te tagse ilis te dahat. Kahii nu sikandin te migkahi a se Magbebaye:<pb/>Tiru, migpeggasal ka ne tetelesi ka amana.<pb/>


text:
Impeyiluahan nu ka me eletanan te inged nu diye te dahat.<pb/>Impatelesan ka paay-ayari te me talaggimu keykew.<pb/>


text:
Egpekeiling ka te tetelesi ne barku ne inggimu puun te me mateles ne kayu ne sipris ne egpuun te Sinir.<pb/>Ne ka sungkaleg ne inggiketan te palayap nu, inggimu puun te kayu ne sidar ne egpuun te Libanun.<pb/>


text:
Ne ka me begsey nu, inggimu puun te kayu ne uk ne egpuun te Basan.<pb/>Ne ka me seeg nu, inggimu puun te me kayu ne sipris ne egpuun te isla te Ilisa,<pb/>wey impangakeban seini pandayan-dayani te me panayew te ilipanti.<pb/>


text:
Impandayan-dayanan puun te Ihiptu ka linu ne me palayap nu,<pb/>wey egpekeiling sika ne egtengtengan te bendila.<pb/>Meilem wey malugtem ka batek te atep nu, ne egpuun te isla te Ilisa.<pb/>


text:
Me matig-Sidun wey me matig-Arbad ka me talagbegsey keykew,<pb/>wey me etew nu re iya degma ne me mangngateu ka kepitan nu.<pb/>


text:
Ne iyan me talag-ayad-ayad te me lungag te barku nu ka me igbuyag te Gibal<pb/>wey ka me mangngateu ne mahinged diye.<pb/>Ne egmangendue te keykew ka me etew ne egmanguntud te me barku ne egpuun te nalein-lein ne inged<pb/>eyew egpanaliyu te me belegye nu.<pb/>


text:
Ne iyan nu me sundalu ka me matig-Pirsya, me matig-Ludim, wey me matig-Put.<pb/>Impananggat dan ka me kalasag dan wey me hilmit dan due te matikang wey makepal ne alad nu ne batu,<pb/>wey nakatimul seini te katelesan nu.<pb/>


text:
Ne iyan me talagbantey te me alad nu ka me matig-Arbad wey me matig-Hilik.<pb/>Ne ka me sundalu te Gamad ka migbebantey te me matikang ne baley nu.<pb/>Inlingut dan ipananggat ka me kalasag dan diye te alad nu, wey nakatimul seini te katelesan nu.<pb/>


text:
“Ne migmanesaliyu keykew ka me matig-Tarsis su dakel ma ka karatuan nu. Impanaliyuwan dan ka me belegye nu te me pelata, putew, lata, wey me tingga.


text:
Migmanesaliyu degma keykew ka me matig-Grisya, matig-Tubal, wey me matig-Misik. Impanaliyuwan dan ka me belegye nu te me uripen, wey me kasangkapan ne inggimu puun te burunsi.


text:
Ne ka seeye degma se me matig-Bit-Tugarma, iyan dan degma impanaliyu te me belegye nu ka me kudde ne igtrabahu, me kudde ne igbubunu, wey me mula.<n>Sabeka seini ne ayam ne anak te lukes ne asnu wey beyan ne kudde.</n>


text:
Migmanesaliyu degma keykew ka me matig-Rudis, wey masulug ka me suki nu diye te me inged ne ilis te dahat. Ne iyan dan impanaliyu te me belegye nu ka me panayew te ilipanti, wey me kayu ne makehal wey meitem ne egngaranan te Ibuni.


text:
Migmanesaliyu degma keykew ka me matig-Aram, su masulug ma ka me belegye nu. Ne iyan dan impanaliyu te me belegye nu ka me hinabel ne malugtem, me hinabel ne impandayan-dayanan te impaneyi, me mahal ne linu, wey me batu ne egngaranan te ismiralda, kural, wey agata.


text:
Migmanesaliyu degma keykew ka me matig-Huda wey me matig-Israil. Ne iyan dan impanaliyu te me belegye nu ka me trigu, iggira, teneb, lana te ulibu, wey me baluhu.


text:
Migmanesaliyu degma keykew ka me matig-Damasku su masulug ma ka nakalkalasi ne me belegye nu wey dakel ka karatuan nu. Ne iyan dan impanaliyu te me belegye nu ka me binu ne egpuun te Hilbun, wey me maangkag ne hinabel ne egpuun te Sahar.


text:
Migsesaliyu degma keykew ka me matig-Dan wey me matig-Haban ne egpuun te Usal.<n>Lein-lein ka peggalin te seini su kene ne klaru diye te Hibruwanen.</n> Ne iyan dan impanaliyu te me belegye nu ka me putew, wey me meemut ne hilamunen ne egngaranan te Kasiya wey Kalamus.


text:
Ne ka seeye degma se me matig-Didan, migsesaliyu degma te me belegye nu te me manggad ne ighagpi te sakang.


text:
Ne ka me matig-Arabya wey ka me talagmandu te Kidar, migsesaliyu degma te me belegye nu te me karniru wey me kambing.


text:
Migmanesaliyu degma keykew ka me nigusyanti te Siyiba wey Raama. Ne iyan dan impanaliyu te me belegye nu ka langun ne klasi te memeupiya ne peemut, me mahal ne batu, wey me bulawan.


text:
Migmanesaliyu degma keykew ka me matig-Haran, me matig-Kani, me matig-Idin, me matig-Siyiba, me matig-Asur, wey me matig-Kilmad.


text:
Ne iyan dan impanaliyu te me belegye nu ka me mahal ne kumbale, me meilem ne hinabel ne impandayan-dayanan te nakalkalasi ne batek ne impaneyi, me trapu ne nakalkalasi se me batek wey inggiresenan te egpaneyi.


text:
Ne iyan me talagdulan te me belegye nu ka me barku te Tarsis.<pb/>Egpekeiling ka te barku diye te dahat ne napenu-penu te dulan.<pb/>


text:
Piru in-uyan ka te me talagbegsey nu diye te taliware te dahat<pb/>wey natanled ka su nasuhat ke ma te kalamag ne egpuun te igsile.<pb/>


text:
Ne nenallened e ka langun ne karatuan nu,<pb/>ka me unturanan nu, me talagbegsey, me kepitan, me panday, me talagbelegye te me belegye nu,<pb/>me sundalu nu wey ka langun ne duma ne nanguntud.<pb/>


text:
Impangelkel te liyas ka keet-etawan ne nangugpe diye te ilis te dahat<pb/>te pegkarineg dan te me kuleyian te me kepitan ne egkengatanled.<pb/><pb/>


text:
“Ne in-engkeran e te langun ne migmanguntud, me talagbegsey wey me kepitan ka me barku ran,<pb/>wey diyad sikandan migmanasindeg te ilis te dahat.<pb/>


text:
Ne migpanamantaman sikandan migpandalawit tenged te neyitabu keykew.<pb/>Impamukbukan dan te alinepung ka me ulu ran<pb/>wey migmanlilid-lilid sikandan te abu.<pb/>


text:
Migmanetabulug sikandan wey migsaluub te saku,<pb/>wey migpanaman-taman migpandalawit ka eglungku.<pb/>


text:
Te peglungku dan, mig-ulahing sikandan te ulahingen te peglebeng keykew ne migkahi,<pb/>‘He Tiru, ware de due natanled te dahat iling te neyitabu keykew.<pb/>


text:
Ke egginguma ka me belegye nu ne igmabaye te dahat,<pb/>ingkabehey nu te me etew ka me keilangan dan<pb/>su dakel ma amana ka karatuan nu.<pb/>Nenaddatu ka me Hari te kalibutan tenged te kasulug te karatuan nu wey me belegye nu.<pb/>


text:
Piru kuntee nahuhus kad e diye te dahat,<pb/>wey natanled kad e lagkes ka me belegye nu<pb/>wey ka me trabahanti nu.’<pb/>


text:
Ne nenatanengan ka langun ne nangugpe diye te ilis te dahat tenged te neyitabu keykew.<pb/>Ne egkengeil-ilaan en iya ka ulaula te me Hari dan ne egkengalliyasan.<pb/>


text:
Nenakalingi-lingi naan de ka me nigusyanti te me nasud<pb/>tenged te neyitabu keykew.<pb/>Makaliyas-liyas ka natamanan nu, wey egkaawe kad en iya.”<pb/>


text:
“Etew, kahii nu ka pangulu te Tiru te migkahi a se Magbebaye:<pb/>Hambuhen ka wey migkahi ka te manama ka<pb/>ne migpinnuu te trunu te me manama<pb/>due te pused te dahat.<pb/>Piru ka malehet, etew ke re,<pb/>minsan migsuman-suman ka ne matagseb ka iling te manama.<pb/>


text:
Ne naratu ka pinaahi te katagseb nu wey salabutan nu,<pb/>wey nakalilimud ka te me bulawan, wey me pelata diye te tinesanan te me karatuan nu.<pb/>


text:
Ne pinaahi degma te katuenan nu te egnigusyu,<pb/>migdakel ka karatuan nu,<pb/>wey tenged due, neyimu ka ne hambuhen.<pb/><pb/>


text:
“Purisu egkahi a se Magbebaye:<pb/>Tenged te migsuman-suman ke ma ne matagseb ka iling te sabeka ne manama,<pb/>


text:
egpalusuran ku sikeykew te me lapu ne mabbulut pad te langun ne nasud.<pb/>Egpandereetan dan ka langun ne mateles ne karatuan ne naangken nu pinaahi te katagseb nu,<pb/>wey egkaawe e ka katelesan nu.<pb/>


text:
Pitawen te naa ke egpakakahi ke pad diye te tangkaan te eggimatey keykew<pb/>te sabeka ka ne manama.<pb/>Etew ke re te pegpitew ran, kene ka ne manama.<pb/>


text:
Eggimatayan ka te me lapu<pb/>wey egpatey ka ne egkabalahad de due taman te egkamewu kad. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
“Etew, ulahinga nu seini ne ulahingen te peglebeng puun keddi te Magbebaye para te Hari te Tiru, kahii nu sikandin te migkahi a se Magbebaye:<pb/>Dengan, panunggilingan ka te karesen,<pb/>matagseb ka wey mateles ka amana.<pb/>


text:
Diye ka mig-ugpe te Idin,<pb/>ka pinamulaan te Manama.<pb/>Neempet ka te nakalkalasi ne me mahal ne batu<pb/>ne egngaranan te, kurnalina, tupasyu, haspi, krisulitu, birilu, uniks, sapiru, karbungku, wey ismiralda.<pb/>Me bulawan ka me alahas nu ne inteil e daan para keykew te timpu te peglesut nu.<pb/>


text:
Impabantayan ku sikeykew te in-alam ku ne sabeka ne maresen ne kirubin<pb/>taheed te diye ka te matulus ne bubungan ku.<pb/>Miggiphipanew ka ne nataliware te egmangilak-ilak ne me batu.<pb/>


text:
Ka karakel te nigusyu nu ka egpuunan ne migmabulut ka wey nakasale ka.<pb/>Purisu impaawe ku sikeykew puun te matulus ne bubungan ku,<pb/>wey indeldel kad e te maresen ne kirubin puun te taliware te egpangilak-ilak ne me batu.<pb/>


text:
Neyimu ka ne hambuhen tenged te katelesan nu.<pb/>Inggamit nu te keungelan ka katagseb nu eyew egmabantug ka.<pb/>Purisu igdegpak ku sikeykew diye te tane,<pb/>wey egkeyimu kad e ne paney-paney para te langun ne Hari.<pb/>


text:
Nalinditan ka me inged ne simbaanan nu,<pb/>tenged te karakel te sale nu, ne iyan ka pegpanlimbung nu te egnigusyu.<pb/>Purisu insilaban ku sikeykew ne namelmelehan te langun, taman te naabu kad e.<pb/>


text:
Nenatanengan ka langun ne etew te me nasud ne nekeila keykew<pb/>tenged te impangkusan nu.<pb/>Makaliyas-liyas ka katamanan nu,<pb/>wey egkaawe kad en iya te ware egtamanan.”<pb/>


text:
“Etew, tangke ka diye te siyudad te Sidun, wey panagne ka te mareet meyitenged te sika ne siyudad.<pb/>


text:
Kahii nu ka keet-etawan diye te migkahi a se Magbebaye:<pb/>Egkuntereen ku sikaniyu se me matig-Sidun.<pb/>Egdayanen ad e te me etew ke eglegparan kud e sikaniyu,<pb/>wey egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye,<pb/>wey igpakapapitew ku kaniyu ka pegkamatulus ku.<pb/>


text:
Egpeuyanan ku sikaniyu te karereetan,<pb/>wey egdalanag ka langesa diye te me dalan niyu.<pb/>Egpanlusuran kew te keet-etawan ne egpuun te nalein-lein ne me inged wey masulug ka egpatey kaniyu.<pb/>Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanalangin te Israil</t><br/><pb/>Ne migkahi ka Magbebaye, “Warad e kangkuwa me nasud ne egpanlemet te me Israilita wey egpasakit kandan iling te me duhi. Ne egpekeile e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Eglibulungen kud e ka me Israilita ne nenekegsuwey-suwey diye te nalein-lein ne me nasud, wey igpakapapitew kud e diye te me nasud ka pegkamatulus ku. Ne eg-ugpe e ka me Israilita te tane dan en iya, ka tane ne imbehey ku te suluhuanen ku ne si Hakub.


text:
Egmangugpe e sikandan ne mariyu te karereetan, egmamebaley, wey egmamula te paras. Warad e egpanlusud kandan ke egpanlegparan kud e ka me inged ne nakalingut wey egmandeeg-deeg kandan. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye ne Manama ran.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglegpad te Ihiptu</t><br/>Te igkasapulu wey daruwa (12) ne aldew, te igkasapulu (10) ne bulan, te igkasapulu (10) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
“Etew, tangke ka diye te nasud te Ihiptu, wey panagne ka te mareet meyitenged kandin, wey te langun ne keet-etawan din.


text:
Kahii nu sikandin te migkahi a se Magbebaye: Kuntere ku sikeykew Paraun ne Hari te Ihiptu. Egpekeiling ka te dakel ne buaya ne mig-eeled te Weyig ne Nilu. Migkahi ka te sikeykew ka miggimu te Weyig ne Nilu, wey sikeykew degma ka kamuney.


text:
Piru egpananggaten ku ka bake nu, wey egganuyen ku sikeykew diye te gakapan. Ne igmareket ku te me engil nu ka me isda wey egmakatapik e keykew diye te gakapan.


text:
Ne igdegpak ku sikeykew wey ka me isda diye te disirtu. Ne egkapatey kad e diye, wey ware eglebeng keykew. Egbalaharen ku re sikeykew ne egkeenen te leew ne me mananap wey me bayaku.


text:
Ne egpakanengneng e ka langun ne me matig-Ihiptu ne sikeddi ka Magbebaye ne egpekeyimu te minsan nekey ne eglalahen ku. Su egpekeiling ke man de te tuked ne tibehew ne insalihan te me Israilita.


text:
Miggen-gen sikandan keykew piru nahepu ka, wey nenapalian degma ka me pamanayen dan. Migsandig sikandan keykew piru nahepu ka, wey nenapeled degma sikandan wey nenapiulan.


text:
Purisu egkahi a se Magbebaye: Egpalusuran ku sikeykew te me etew ne egpangimatey te langun ne keet-etawan nu wey te me ayam nu.


text:
Ne egkeyimu e ka Ihiptu ne inged ne ware mig-ugpe. Ne egpakanengneng kad e ne sikeddi ka Magbebaye.<pb/>“Ne tenged te migkahi ke ma te sikeykew ka miggimu te Weyig ne Nilu, wey sikeykew degma ka kamuney,


text:
egkuntereen ku sikeykew wey ka me weyig nu. Egdereetan ku ka Ihiptu wey egkeyimu e seini ne disirtu, puun te siyudad te Migdul peendiye te siyudad te Aswan taman te eletanan te Itiyupiya.


text:
Ne ware etew wey ke leew naa ne mananap ne egbaye te Ihiptu, wey warad iya eg-ugpe diye taman te hep‑at ne pulu (40) ne leg‑un.


text:
Eggimuwen kud ka Ihiptu ne mammara ne inged ne ware mig-ugpe, du te langun ne nasud. Egkeyimu e ne subla ne makalelaggew ka me siyudad din tenged te warad eg-ugpe ne minsan nekey taman te hep‑at ne pulu (40) ne leg‑un. Ne egmegsusuwayen kud ka me matig-Ihiptu diye te nalein-lein ne me nasud.”<pb/>


text:
Piru migkahi man‑e ka Manama, “Pegkeimpus te hep‑at ne pulu (40) ne leg‑un, eglibulungen kud ka me matig-Ihiptu puun te nalein-lein ne me nasud.


text:
Igpalibed kud e man‑e ka keugpe dengan te Ihiptu. Ne igmalibed kud e man‑e ka me matig-Ihiptu diye te tane te Patrus te egkariraya ne baad te Ihiptu, ka tane ne ugpaan dan mismu. Piru te an-anayan pad ne timpu egmahuye ka migharian te Ihiptu.


text:
Eggimuwen ku ka Ihiptu ne subla ne mahuye wey deisek te langun ne migharian, eyew kenad seini egpakapegpeggasal, wey kenad e eghari pad te duma ne nasud.


text:
Ne kenad e egsalig pad te Ihiptu ka me Israilita, su egkasuman-suman dan ma ka sale dan ne iyan ka pegsalig dan te Ihiptu. Ne egpakanengneng e ka me Israilita ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
<br/><t>Egkatalu ni Nibukadnisar ka Ihiptu</t><br/>Te an-anayan ne aldew te an-anayan ne bulan te igkararuwa ne pulu wey pitu (27) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, impanengneng ad man‑e te Magbebaye,


text:
“Etew, ka me sundalu ni Nibukadnisar ne Hari te Babilunya, migpakannekal migpakiggira te Tiru taman te warad e me bulbul ran, wey nenallundisan e se me pamanayen dan piru warad iya nenaahew ran puun te Tiru.


text:
Purisu egkahi a se Magbebaye te igbehey ku ka Ihiptu ki Nibukadnisar ne Hari te Babilunya. Egkaahew rin e ka langun ne karatuan te Ihiptu, wey igbayad din te me sundalu rin.


text:
Igbehey ku kandin ka Ihiptu isip unag din wey te me sundalu rin su migpakannekal ma sikandan ka egpakiggira te Tiru para keddi. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
“Ne te seeye degma kangkuwa ne timpu, eggimuwen ku ne maresen ka me Israilita. Ne egpalalahen kud e man‑e sikeykew diye te kandan eyew egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglegpad te Manama te Ihiptu</t><br/>Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,<pb/>


text:
“Etew, panagne ka te mareet meyitenged te me matig-Ihiptu. Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye:<pb/>Pandalawit kew tenged te karereetan ne egginguma kaniyu!<pb/>


text:
Mahaan e ka aldew ne eggukum ka Magbebaye ne Manama.<pb/>Ka aldew ne egpaddusilem,<pb/>wey egpakasalerep te karereetan ka me nasud.<pb/>


text:
Eglusuran te me kuntere ka Ihiptu,<pb/>wey egkabaybayaran degma te masakit ka me matig-Itiyupiya.<pb/>Egpangimatayan ka me matig-Ihiptu,<pb/>wey egpanguen te duma ne nasud ka me karatuan dan.<pb/>Ne egpangguhusen e ka me siyudad dan.<pb/>


text:
“Te sika ne gira, egkammatey ka me matig-Itiyupiya, me matig-Put, me matig-Lud, me matig-Lidya, me matig-Arabya, me matig-Libya, wey ka duma pad ne keet-etawan te me nasud ne migpakigsabeka te Ihiptu.”<pb/>


text:
“Egkahi a se Magbebaye ne Manama:<pb/>Egkareetan iya ka langun ne migpakigsabeka te Ihiptu,<pb/>wey egkaawe e ka impaambug din ne geem din.<pb/>Egpatey ka langun ne mahinged te Ihiptu puun te Migdul taman te Aswan.<pb/>


text:
Te langun ne nasud te intiru ne kalibutan,<pb/>ka Ihiptu ka egkeyimu ne mammara ne inged ne warad eg-ugpe,<pb/>wey egkatamtamanan e egkallundus ka me siyudad diye.<pb/>


text:
Emun ke egsilaban kud e ka Ihiptu,<pb/>wey egpatey e ka langun ne migpakigsabeka te sika ne nasud,<pb/>egpakanengneng e ka me matig-Ihiptu ne sikeddi ka Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
“Te seeye kangkuwa ne timpu,<pb/>egsuhu a te me suluhuanen ku ne egmanguntud te barku eyew egginalat te me matig-Itiyupiya ne migsuman-suman ne ware mareet ne egkeyitabu kandan.<pb/>Ne egkengaaldek ka langun ne matig-Itiyupiya. Egkeyitabu iya sika te kene egkaluhey.”<pb/>


text:
Migpabulus-bulus ka Magbebaye ne Manama ne migkahi,<pb/>“Eggamiten ku si Nibukadnisar ne Hari te Babilunya<pb/>eyew te pegpangimatey te langun ne matig-Ihiptu.<pb/>


text:
Eggamiten ku sikandin wey ka langun ne mabbulut ne sundalu rin,<pb/>eyew te pegdereet te Ihiptu.<pb/>Egpangimatayan dan ka langun ne matig-Ihiptu<pb/>wey egmekeempet de iya ka me minatey.<pb/>


text:
Ne egpeetiyan ku ka Weyig ne Nilu,<pb/>wey igbehey ku ka Ihiptu diye te maddeet ne etew.<pb/>Egdereetan ku ka intiru ne Ihiptu pinaahi te me lapu, wey ka langun ne diye.<pb/>Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi,<pb/>“Egpandereetan ku degma ka me larawan te me diyus-diyus diye te siyudad te Mimpis.<pb/>Ne warad e egpangulu te Ihiptu,<pb/>wey egpanginalatan ku ka langun ne mahinged diye.<pb/>


text:
Eggimuwen ku ne inged ne warad eg-ugpe ka Patrus ne egkariraya te Ihiptu,<pb/>wey egsilaban ku ka Suwan ne egkaribabe.<pb/>Ne egparusaan ku ka Tibis ne iney ne siyudad te igkakawanan ne balabahan te Ihiptu.<pb/>


text:
Igpaneem-neem ku ka langet ku diye te Pilusiyum,<n>Te Hibruwanen: Sin.</n><pb/>ka malig‑en ne siyudad te Ihiptu,<pb/>wey egpangimatayan ku ka susuluhi ne keet-etawan te Tibis.<pb/>


text:
Egsilaban ku ka Ihiptu,<pb/>wey eg-antus ka me matig-Pilusiyum te subla ne masakit.<pb/>Egguhusen ku ka matikang wey makepal ne batu ne alad te Tibis<pb/>wey layun naan de egkaaldek ka keet-etawan te Mimpis.<n>Te Hibruwanen: Eglusuran te me kuntere ka Mimpis te maaldew.</n><pb/>


text:
Egpatey te gira ka me bate-bate pad ne me lukes diye te Un wey Pibisit,<pb/>wey egpandakepen ka langun ne duma pad ne keet-etawan te sika ne me siyudad.<pb/>


text:
Ke egdereetan kud e ka Ihiptu, timpu sika ne egpekeiling te delem diye te Tapanhis.<pb/>Egkaawe e ka geem ne impaambug te Ihiptu.<pb/>Egkabukusan e sikandin te delem,<pb/>wey egpandakepen ka me mahinged te langun ne siyudad din.<pb/>


text:
Iling due ka iglegpad ku te Ihiptu.<pb/>Te seeye kangkuwa ne timpu, egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-awe te Manama te geem te Hari te Ihiptu</t><br/>Te igkapitu ne aldew, te an-anayan ne bulan, te igkasapulu wey sabeka (11) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
“Etew, inggepu kud e ka limang ne belad te Hari te Ihiptu. Ne warad iya minsan sabeka ne migtahik te belad din, wey kenad e sikandin egpakahen-gen te kampilan.


text:
Purisu sikeddi se Magbebaye egkuntereen ku ka Hari te Ihiptu. Egpanggepuen ku ka me belad din, eg-ulaten ku ka nahepu e eyew egkalekaan din en iya ka ingkekemkem din ne kampilan.


text:
Ne eglig‑enen ku ka belad te Hari te Babilunya, wey egpahen-genan ku kandin ka kampilan ku. Piru egpanggepuen ku mule ka belad te Hari te Ihiptu, wey egdeg-uy sikandin diye te tangkaan te Hari te Babilunya iling te etew ne tahapali ne mahaan e egkapatey.


text:
Eg-awaan ku iya te keseg ka belad te Hari te Ihiptu, piru eglig‑enen ku mule ka belad te Hari te Babilunya. Te timpu ne egpahen-genan kud e te Hari te Babilunya ka kampilan ku wey eggamiten din seini te pegkuntere te Ihiptu, egpakanengneng e ka me matig-Ihiptu ne sikeddi ka Magbebaye.


text:
Ne egmegsusuwayen ku ka me matig-Ihiptu diye te nalein-lein ne me nasud. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
<br/><t>Impanunggiling ka Ihiptu te kayu ne sidar</t><br/>Te an-anayan ne aldew, te igkatelu ne bulan, te igkasapulu wey sabeka (11) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
“Etew, kahii nu ka Hari te Ihiptu,<pb/>wey ka keet-etawan din te migkahi a se Magbebaye:<pb/>Hentew buwa ka egpeilingan ku te kabantug nu?<pb/>


text:
A, uya, igpeiling ku bes sikeykew te kayu ne sidar diye te Libanun.<pb/>Mateles amana ne egtengtengan ka sika ne kayu<pb/>tenged te mallapung ne sugpang din ne nakaralung te me puwalas.<pb/>Ne nalipawan din pad ka duma ne mallapung ne kayu.<pb/>


text:
Ka dakel ne weyig diye te diralem te tane<pb/>ka nakabulig te pegtubu te sika ne sidar.<pb/>Ne nenaweyihan degma te sika ne weyig ka duma ne kayu diye te me puwalas.<pb/>


text:
Migtimpa ka sika ne kayu te langun ne kayu diye te puwalas.<pb/>Ne migmasulug pad iya man‑e ka me sugpang kayi wey migmallayat su dakel ma ka weyig ne egkasupsup din.<pb/>


text:
Ne migmanesalag diye te me sugpang din ka langun ne klasi te me bayaku<pb/>wey diye degma migmalelesut te egkaralungan din ka langun ne mananap.<pb/>Ne migmangelung degma kandin ka langun ne keet-etawan te mabbantug ne me nasud.<pb/>


text:
Ne tenged te migpanaman-taman mig-ugseb ka me dalid din<pb/>wey nakasupsup te dakel ne weyig,<pb/>migmallayat ka me sugpang din, wey mateles amana ne egtengtengan.<pb/>


text:
Ne minsan ka me kayu ne sidar, sipris, wey me armun diye te Idin ne pinamulaan te Manama,<pb/>kene egpakaseked te me sugpang te sika ne kayu.<pb/>Langun ne kayu diye te Idin, kene egpekeiling te katelesan te sika ne kayu.<pb/>


text:
Inggimu ku ne mateles ka sika ne kayu<pb/>pinaahi te mallapung ne me sugpang din.<pb/>Purisu neimma ka langun ne kayu diye te Idin.<pb/>


text:
“Purisu egkahi a se Magbebaye: Tenged su migpaambug ma ka sika ne kayu te kalayat din, wey te kalapung te me sugpang din,<n>Te Hibruwanen: migparibabew te pusung din wey te katikang din.</n>


text:
igbehey ku sikandin diye te subla ne maresen ne nasud ne egpaneem-neem kandin te parusa ne eleg te pegkamareet din. Igdegpak kud en iya seini.


text:
Ne egpepeleren e sikandin te mabbulut ne me lapu, wey eg-eengkeran e sikandin. Ne egkengasagpi e ka me sugpang din wey egkengatahak e ka me dewun diye te me bubungan wey me bangalug ne egkabayaan te weyig. Ne eg-eengkeran e sikandin te langun ne miggelung kandin ne keet-etawan te kalibutan.


text:
Egkapeled e ka sika ne kayu wey egkeyimu e ne latunanan te nakalkalasi ne me bayaku, wey egpanpanlentayan e te leew ne me mananap ka me sugpang din.


text:
Purisu puun kuntee, warad e kayu ne egmalayat pad wey egtimpa te duma ne kayu, minsan pad ke dakel ka weyig ne egkasupsup. Egkahangu ka langun ne kayu iling te etew ne egpatey, wey egmekeendiye te inged te me minatey.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Ke diyad e ka sika ne kayu te inged te me minatey, egsagpengan ku ka maddalem ne sebseb palinneu te peglungku. Warad e egdalanag ne weyig, wey egkeetiyan e ka dakel ne weyig. Ne egpalungkuen ku ka Libanun tenged te pegpatey te sika ne kayu, wey maggebu e degma ka langun ne duma pad ne kayu diye.


text:
Egpangelkelen te pegkaaldek ka keet-etawan te langun ne nasud ke egpakarineg sikandan te masilatipak ne pegkapeled te sika ne kayu te timpu ne igpeendiye kud sikandin te inged te me minatey wey egpakalemung e te seeye se nammatey e. Ne egmanggale-gale ka duma ne kayu ne nenekeendiyad te inged te me minatey puun te Idin wey Libanun ne memeupiya dengan wey naay-ayaran naweyihi.


text:
Ne ka seeye se migparalung te sika ne kayu, wey migpakigsabeka kandin, egmekeendiye te inged te me minatey, wey egpatey ne egkabalahad de due taman te egkamewu.<pb/>


text:
“Ka kayu iyan ka Hari te Ihiptu wey ka langun ne keet-etawan din. Warad iya egpekeiling te katelesan din wey kabantug din minsan ka me kayu te Idin. Piru minsan pad due, igdegpak ded iya sikandin diye inged te me minatey, wey igpalemung te me lapu wey te seeye se migpatey te gira. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Impanunggiling te buaya ka Hari te Ihiptu</t><br/>Te an-anayan ne aldew, te igkasapulu wey daruwa (12) ne bulan, te igkasapulu wey daruwa (12) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
“Etew, ulahing ka te ulahingen te peglungku para te Hari te Ihiptu ne egkahi:<pb/>Migsuman-suman ka ne iling ka te liyun ne eggiphipanew diye te me nasud.<pb/>Piru ka malehet, iling ke re te buaya ne miglumbuk-lumbuk diye te me weyig nu.<pb/>Egbuliyawen nu te me paa nu ka weyig wey egkalebeg e seini.<pb/>


text:
Purisu egpeuyan a se Magbebaye te susuluhi ne me etew wey egbiyaleen ka nikandan te biyale ku,<pb/>wey eggehanuyen kad e diye te gakapan.<pb/>


text:
Ne eg-engkeran kud sikeykew diye te tane eyew egpatey kad e.<pb/>Ne egpangeenen e ka me sapu nu te me manuk-manuk wey te me leew ne mananap.<pb/>


text:
Egparalanahen ku ka langesa nu diye te me bubungan, wey me napu,<pb/>wey egkasewuhan e te langesa nu ka me weyig.<pb/>


text:
Ke egdereetan kud e sikeykew,<pb/>egbunbunan ku te gapun ka langit<pb/>wey kenad e eglayag ka me bituen, ka aldew wey ka bulan.<pb/>


text:
Egpamarusilemen ku ka langun ne eglayag te langit.<pb/>Ne egkareleman e ka intiru ne nasud nu.<pb/>Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
“Egkengasamuk ka ware nu re due ken‑u neneileyi ne keet-etawan te me nasud<pb/>ke egpakarineg sikandan ne indereetan kud e sikeykew.<pb/>


text:
Egkengaaldek te egkeyitabu keykew ka langun ne etew, lagkes ka me Hari dan.<pb/>Egpangelkelen te liyas ka tagse sabeka kandan<pb/>te timpu ne igwelewes ku ka kampilan ku diye te tangkaan dan ke egkareetan kud e sikeykew.”<pb/>


text:
Egpeyimatayan ku ka keet-etawan nu<pb/>pinaahi te kampilan te nasud ne subla ne mabulut te langun ne nasud.<pb/>Egguleen dan iya ka langun ne matig-Ihiptu,<pb/>lagkes ka langun ne impaambug te nasud nu.<pb/>


text:
Egpangimatayan ku ka langun ne mananap<pb/>ne egpanabtab diye te ilis te dakel ne weyig te Ihiptu.<pb/>Ne warad e kangkuwa etew wey ke mananap naa ne eglumbuk-lumbuk te weyig diye.<pb/>


text:
Ne egpating-awen kud e ka me weyig te Ihiptu,<pb/>wey egmandalanag seini ne iling e te lana.<pb/>Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
“Te timpu ne eggimuwen kud e ka Ihiptu ne mammara ne inged ne ware eg-ugpe,<pb/>wey egguleen kud e ka langun ne diye lagkes ka me mahinged,<pb/>egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.<pb/>


text:
Sika ka ulahingen te peglungku ne eg-ulahingen kangkuwa te keet-etawan te nalein-lein ne me nasud eyew te peglungku para te Ihiptu, wey te langun ne mahinged diye. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me Hari ne diyad te inged te me minatey</t><br/>Te igkasapulu wey lalimma (15) ne aldew, te an-anayan ne bulan, te igkasapulu wey daruwa (12) ne leg‑un, impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
“Etew, lungku ka para te susuluhi ne keet-etawan te Ihiptu, wey te mabbulut ne keet-etawan te duma ne me nasud. Egpanguluhen kud e sikandan diye te inged te me minatey eyew egpakalemung e te seeye se nammatey e.


text:
Ne kahii nu ka Ihiptu: Mateles ke bes naan pad du te duma ne me nasud? Kene! Igdegpak ke red iya degma diye te inged te me minatey, eyew egpakalemung kad te seeye se me lapu.<pb/>


text:
“Egkahule ka me matig-Ihiptu su in-andam e te me kuntere ka me kampilan ne igpanibbas kandan. Egkareetan iya ka Ihiptu wey ka me mahinged diye.


text:
Ne diye te inged te me minatey, eglilimbayan te mabbantug ne me pangulu ne egmangelit-elit ka Ihiptu wey ka seeye se me nasud ne migpakigsabeka kandin. Egkekahiyan sikandan, ‘Te, seinid e degma ka lapu ne nammatey te gira.’<pb/>


text:
“Ne diye degma ka Hari te Asirya; nalingutan ka sabalanan din te me sundalu rin ne migpatey te gira.


text:
Diye ka me sabalanan dan te kinariraleman ne baad te inged te me minatey. Sikandan ka igkengaliliyasi dengan te me etew, piru kuntee nammatey e sikandan te gira.<pb/>


text:
“Ne diye degma ka Hari te Ilam; nalingutan ka sabalanan din te me sabalanan te me sundalu rin ne migpatey te gira. Nenammatey sikandan ne mekeyilew-hilew ne nenabalahad de due wey nekeendiye te inged te me minatey. Igkengaaldek dengan sikandan te me etew, piru migpatey e. Ne mig-antus e sikandan te hilew duma te langun ne migpatey wey diyad e degma te inged te me minatey.


text:
Miggibat-hibat ka Hari te Ilam diye te inged te me minatey, duma te me sundalu rin ne me lapu ne migpatey te gira. Igkengaaldek dengan sikandan te me etew, piru kuntee nakasalerep e sikandan te hilew duma te seeye se impandegpak degma diye.<pb/>


text:
“Ne diye degma ka Hari te Misik wey Tubal. Sikandan ka igkengaliliyasi dengan te me etew te minsan hendei. Piru kuntee nenammatey e sikandan pinaahi te kampilan; nenammatey sikandan ne nenabalahad de due taman te nenammewu e.


text:
Migpatey sikandan ne ware behayi te kabantug te peglebeng, iling te seeye se maddesen ne nammatey te karaan ne timpu ne inlebeng ne impatapikan te me kampilan wey me kalasag dan. Tenged su nakapaliyas ma sikandan te me etew te neneuyag pad sikandan.<pb/>


text:
“Ne sikeykew Hari te Ihiptu, egkareetan ka degma wey egpakalemung kad e te lapu ne migpatey te gira.<pb/>


text:
“Ne diye degma ka Hari te Idum, duma te langun ne me upisyal rin. Me maddesen dengan sikandan, piru kuntee immeyibat e degma sikandan duma te seeye se diyad te inged te me minatey ne nenammatey ne nenabalahad de due taman te nenammewu e.<pb/>


text:
“Ne diye degma ka me upisyal ne egpuun pad te igkahibang ne balabahan, duma te langun ne matig-Sidun. Igkengaaldek degma dengan sikandan te me etew, piru kuntee nakasalerep e sikandan te hilew diye te inged te me minatey duma te langun ne lapu ne migpatey te gira.<pb/>


text:
“Ke egkakita te Hari te Ihiptu seeye se nammatey ne diyad e te inged te me minatey, egkahale sikandin wey ka me sundalu rin, su kene bes ne sikandan de ka migpatey te gira.<pb/>


text:
“Impeyinalatan ku kandan ka me etew, piru egpatey red iya degma sikandan duma te seeye se nenammatey ne nenabalahad de due taman te nenammewu e. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”


text:
<t>(33:1–37:27)</t><br/><t>Si Isikil isip talagbantey te Israil</t><br/><br/><t>(Isi. 3:16-21)</t><br/>Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
“Etew, kahii nu ka me duma nu ne me Israilita te migkahi a se Magbebaye, ‘Emun ke egpalusuran kud e te me kuntere ka nasud niyu, keilangan ne eg-alam kew te sabeka kaniyu ne eggimuwen ne talagtameng.


text:
Ne emun egkakita rin e ka me kuntere ne eglusud kandan, keilangan ne egparahingen din ka trumpita te pegpaney-paney te keet-etawan.


text:
Ne ka seeye se egpakarineg te trumpita piru kene eglinga-linga wey egkeyimatayan te me kuntere, sikandin de iya degma ka egkabasuli te kamatayen din.


text:
Piru ke nakita te talagtameng ka me kuntere ne eggingume e, wey ware sikandin migparahing te trumpita te pegpaney-paney te keet-etawan, wey nataman nakalasud e ka me kuntere wey impangimatayan e ka me etew, ka talagtameng ka egbasulien ku te kamatayen te me etew minsan pad ke migpatey sikandan tenged te me sale dan.’<pb/>


text:
“Sikan naa etew ka in-alam ku sikeykew isip talagtameng te me Israilita. Purisu sikeykew ka egpaney-paney kandan te minsan nekey ne egkarineg nu ne eglalahen ku.


text:
Ke egkahiyan ku ka mareet ne etew te egpatey sikandin tenged te me sale din, piru ware nu sikandin panpanayi ne eg-engked te mareet ne hinimuwan din, egpatey iya sikandin piru sikeykew ka egbasulien ku te kamatayen din.


text:
Piru ke egpanpanayan nu sikandin wey kene sikandin eg-inniyug te mareet ne hinimuwan din, egpatey iya sikandin tenged te sale din, piru egkaluwas ka mule.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka egpangkusan te tagse sabeka sumale te hinimuwan din</t><br/>Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, “Etew, iabey nu ihuhud te me Israilita ka ingkahi ran ne miggenendue, ‘Ka me sale ney ka egpuunan ne mig-antus key te kalised wey mahaan key e egpatey. Egmenuwen ney naan pad te egkeuyag?’


text:
Ne kahii nu naa sikandan: Kene egkahale ka Magbebaye ne Manama ke egpatey ka mareet ne etew. Wey re sikandin egkahale ke eg-inniyug te mareet ne hinimuwan ka etew, wey kenad e sikandin egpatey. Purisu engked kew e te mareet ne hinimuwan niyu. Mania iya mule te egkeupian kew ne egpatey me Israilita?<pb/>


text:
“Ne etew, kahii nu ka me duma nu ne me Israilita te ka meupiya ne hinimuwan te etew, kene egpakaluwas kandin ke eggimu sikandin te mareet. Ne ka mareet degma ne etew, kene eglegparan ke eg-inniyug sikandin te mareet ne hinimuwan din. Ne ka pegkamatareng te etew, egkeyimu e ne ware karuan ke eggimu pad sikandin te sale.


text:
Ne minsan ke egkahiyan ku ka matareng ne etew te kene sikandin egpatey, piru ke eggimu sikandin te sale su migsuman-suman sikandin ne egkaluwas ded tenged te memeupiya ne hinimuwan din, piru ka malehet, eglingawan ku red iya ka langun ne meupiya ne hinimuwan din. Egpatey red iya sikandin tenged te me sale din.


text:
Ne minsan degma ke egkahiyan ku ka mareet ne etew te egpatey sikandin, piru ke eg-inniyug sikandin te mareet ne hinimuwan din, wey eggimu e ke nekey ka eleg wey nekeikul te me balaud,


text:
ig-uli din ka gerentiya te nekeutang kandin wey ke tinakew rin naa, wey eg-ikul e sikandin ke nekey ka eleg wey matareng, kene ded sikandin egpatey.


text:
Eglingawan kud e ka langun ne sale din wey kene ded sikandin egpatey su miggimu man e sikandin ke nekey ka eleg wey nekeikul te me balaud.<pb/>


text:
“Piru migkahi ka duma nu ne me Israilita, ‘Kene ne eleg ka paahi te Magbebaye ne Manama.’ Piru ka malehet, ka kandan ne me paahi ka kene ne eleg.


text:
Ke eg-engked ka matareng ne etew te meupiya ne hinimuwan din, wey nasi e eggimu te mareet, egpatey iya sikandin tenged due.


text:
Ne emun degma eg-engked ka mareet ne etew te mareet ne hinimuwan din, wey eggimu e ke nekey ka eleg wey nekeikul te me balaud, kene ded sikandin egpatey.


text:
Piru egkahi kew pad iya man‑e te kene ne eleg ka me paahi ku. He keet-etawan te Israil, eggukuman ku ka tagse sabeka kaniyu sumale te me hinimuwan niyu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkahuhus te Hirusalim</t><br/>Te igkalalimma ne aldew, te igkasapulu (10) ne bulan, te igkasapulu wey daruwa (12) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, due sabeka ne etew ne nakapallahuy puun te Hirusalim, wey miggendini te keddi ka migpangguhud te migkahi, “Nahuhus e ka siyudad te Hirusalim.”


text:
Piru te miglihad ne marusilem, te ware pad miglepew ka etew, in-umaan a te Panisingan te Manama, wey nakalalag ad e man‑e. Purisu te pegginguma te seeye ne etew te maselem, nakalalag ad e.<pb/>


text:
“Etew, migkekahi ka keet-etawan ne nangugpe diye te nahuhus ne siyudad te Hirusalim, ‘Si Abraham de dengan sabeka piru imbehey kandin ka intiru ne tane. Piru masulug ta mule kuntee, purisu egkaangken tad iya ka seini ne tane.’<pb/>


text:
“Ne kahii nu naa sikandan te migkahi a se Magbebaye ne Manama, ‘Migkeen kew te ngalap lagkes ka langesa, migsimba kew te me diyus-diyus, wey migpangimatey kew te me etew. Ne kuntee, egsuman-suman kew ubag ne egkaangken niyu seini se intiru ne tane?


text:
Migsalig kew re te me kampilan niyu. Miggimu kew te me mallindit ne hinimuwan, wey migmanlibug kew. Ne egkahi kew ubag te egkaangken niyu seini se intiru ne tane?’<pb/>


text:
“Sikeddi se Magbebaye, egpahunlibet a ne ka seeye se nenasame ne neuyag ne nangugpe diye te nagguhus ne siyudad, egkammatey red iya man‑e te gira. Ne ka seeye se diye nangugpe te me kamet, egpangimatayan te leew ne me mananap. Ne ka seeye se nangugpe te impalig‑enan ne me siyudad, wey te me sulung, egkammatey te dalu.


text:
Eggimuwen kud e ka Israil ne mammara ne inged ne ware mig-ugpe, wey egkataman e ka impaambug dan ne geem dan. Minsan ka me bubungan dan, warad e egmamaye-baye.


text:
Ne egpakanengneng e ka keet-etawan te Israil ne sikeddi ka Magbebaye ke egdereetan kud e ka intiru ne nasud dan tenged te langun ne malindit ne hinimuwan dan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka kapangkusan te lalag te prupita</t><br/>Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, “Etew, migmalalahey meyitenged keykew ka me duma nu ne me Israilita diye te matikang wey makepal ne batu ne me alad te siyudad, wey diye te me gumawan te baley ran. Migmeyinghinggatey sikandan te migkahi, ‘Hendini kew, egpammineg ki te lalag te Magbebaye ne Manama ne igguhud ni Isikil.’


text:
Purisu egmangendue sikandan te keykew ne egluyud isip me keet-etawan ku. Egpamminehen dan ka eglalahen nu piru kene dan seini egtumanen. Egkahi sikandan te inggeyinawaan e kun nikandan, piru ka diye te pusung dan, iyan de ka kandan ne keupianan.


text:
Para kandan, egpekeiling ke kun te sabeka ne mangngulahing te ulahingen meyitenged te geyinawa, meupiya se laheng, wey mangngateu ne egparahing te alpa. Egpamminehen dan ka eglalahen nu piru kene dan seini egtumanen.


text:
Piru te timpu ne egkatuman e ka impahuhud ku keykew, egpakanengneng e sikandan ne duen bes prupita ne duma ran.”<pb/>


text:
“Etew, panagne ka te mareet meyitenged te me pangulu te Israil. Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Me talagtameng te Israil, makabbayad ka egkeyitabu kaniyu su mania te sikaniyu re ka migpanaman migkeen? Himu niyu ma perem ka pegpakeen te me karniru.


text:
Impanlape niyu wey impangeen ka mallambeg ne karniru, wey inggimu niyu ne me kumbale ka me bulbul ran, piru ware niyu sikandan tangguwa.


text:
Ware niyu tangguwa ka migmemagguye, wey ware niyu pamawii ka migmanderalu. Ware niyu panahika ka nenapiulan, ware niyu imalibed ka nenalleug-leug, wey ware niyu pamitawa ka nenallaag. Nasi niyu re iya sikandan mambaybayari.


text:
Purisu nenekegsuwey-suwey e ka me karniru su ware man e talagtameng dan, wey impandawi e sikandan te leew ne me mananap.


text:
Nenalleug-leug e ka me karniru ku diye te me bubungan wey me tuhal. Nenekeempet e sikandan te intiru ne kalibutan piru warad iya migpamitew kandan.<pb/>


text:
Sikeddi se Magbebaye ne ware egpatayan, egpahunlibet a ne eglegparan ku iya sikaniyu su ware niyu ma tamengi ka me karniru ku. Inlulusuran lad iya sikandan wey impandawi te leew ne me mananap. Ware niyud iya sikandan pamitawa, su iyan niyu re insuman-suman ka pegkeetew niyu.


text:
Egpakigkuntera a kaniyu te me talagtameng te me karniru. Sikaniyu ka egsenditan ku te neyitabu te me karniru ku, wey kene kud e sikaniyu egpatangguwen pad kandan. Iyan niyu man de nahud insuman-suman ka me pegkeetew niyu. Egluwasen ku ka me karniru ku puun kaniyu, eyew kene niyud sikandan egkakeen.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka maddeet ne me talagtameng te me karniru</t><br/>“Egkahi a se Magbebaye te sikeddi mismu ka egpamitew wey egtanggu te me karniru ku.


text:
Iling te sabeka ne talagtameng ne egpamitew te me karniru rin ne nenallaag, egpamitawen ku degma ka me karniru ku. Egluwasen ku sikandan se nenekegsuwey-suwey diye te nalein-lein ne me nasud te timpu te samuk.


text:
Igmalibed ku sikandan puun te nalein-lein ne me nasud, wey eglibulungen ku diye te kandan mismu ne tane. Egpepanabtaben ku sikandan diye te me bubungan te Israil, diye te ilis te me sebseb, wey te langun ne inged ne due mahinged.


text:
Egpepanabtaben ku sikandan diye te memallambeg-lambeg ne me panabtaban diye te me bubungan te Israil, wey diye sikandan egmangibat-hibat.


text:
Sikeddi mismu ka egtameng te me karniru ku, wey egpeyimelayen ku sikandan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
“Egpamitawen ku ka nenallaag, wey ka nenalleug-leug. Egpanahiken ku ka nenallepuan, wey egtangguwen ku ka magguye. Ne ka me mallambeg wey me maagsik-agsik, egtetamengan ku re. Ne egmakeenen ku sikandan langun ne ware egkaal-alangan.<pb/>


text:
“Ne meyitenged kaniyu te me karniru ku ne me Israilita, eggukuman ku ka tagse sabeka kaniyu. Iglein ku ka me meupiya se lawa puun te nabalbalangan, iglein ku ka me karniru puun te me kambing.


text:
Piru ware kew pad neneurali ka egpanabtab te mallambeg ne panabtaban, impandi-diekan niyu pad iya man‑e ka duma ne panabtaban. Eg-inumen niyu ka mating‑ew ne weyig, wey eglebehen niyu ka kene niyu eg-inumen.


text:
Egpepanabtaben niyu naa ka duma ne karniru ku te me hilamunen ne impandi-diekan niyu, wey egpeinumen te weyig ne inlebeg niyu?<pb/>


text:
“Purisu egkahi a se Magbebaye te sikeddi mismu ka egmeglein te me mallambeg ne karniru puun te me maggase


text:
su egpanduleen man de wey egpanungayen te me mallambeg ne karniru ka me maggase ne karniru taman te egmemakarapig naan de ubag sikandan.


text:
Egluwasen ku ka me karniru ku eyew kenad e sikandan egpandawiyen te leew ne me mananap. Iglein ku ka me meupiya se lawa puun te nenallepuan.


text:
Ne egteilan kud sikandan te talagtameng ne kabuhalan te suluhuanen ku ne si Dabid. Egtamengan din wey egtangguwen din ka me karniru.


text:
Sikeddi se Magbebaye ka egkeyimu ne Manama ran, wey egkeyimu ne pangulu ran ka kabuhalan te suluhuanen ku ne si Dabid. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
“Ne eggimu a te kasabutan duma te keet-etawan ku ne egmeupiye e ka keugpe dan. Egpangalawen ku ka mabbulut ne mananap puun te tane dan, eyew warad igkangilam dan te egmangugpe diye te me disirtu, wey egmanlipereng diye te me puwalas.<pb/>


text:
“Egpanalanginan ku sikandan, wey igpalingut ku igpeugpe sikandan diye te matulus ne bubungan ku. Egpeuyanan ku sikandan te uran te eleg ne timpu. Sika ka me panalangin ku kandan.


text:
Ne egpamehas e ka me kayu ran wey ka duma pad ne me pinamula ran, wey egmangugpe e sikandan ne ware igkangilam. Te timpu ne egluwasen kud e sikandan puun te seeye se migmanguripen kandan, egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.


text:
Kenad e sikandan egpanlusuran wey egpangahawan te me karatuan dan te duma ne me nasud, wey kenad e sikandan egpandawiyen te leew ne me mananap. Egmangugpe e sikandan ne mariyu te karereetan, wey warad e igkangilam.


text:
Egparakelen ku ka eg-uma te me pinamula ran, eyew kenad e sikandan egmanggutasan, wey kenad e degma egkarali-dian te duma ne me nasud.


text:
Ne egpakanengneng e sikandan ne migduma-ruma a kandan, wey egkasabut dan ne keet-etawan ku sikandan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
“Sikaniyu ka me karniru ku ne diye te panabtaban ku. Sikaniyu ka keet-etawan ku, wey sikeddi ka Manama niyu. Sikeddi se Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanagne te peglegpad te Inged ne Idum</t><br/>Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
“Etew, tangke ka diye te Bubungan ne Siir te inged ne Idum, wey panagne ka te mareet meyitenged te me matig-Idum.


text:
Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Egpakigkuntera a kaniyu, Bubungan ne Siir te inged ne Idum. Eglegparan ku sikaniyu egpatamtamani wey egkeyimu e ne ware eg-ugpe te inged niyu.


text:
Egpangguhusen ku ka me siyudad niyu wey warad e eg-ugpe. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.<pb/>


text:
“Naluhey kew re ka migdumut te me Israilita, inlulusuran niyu sikandan te timpu ne nalised-lised sikandan, te timpu ne inlegparan ku sikandan.


text:
Purisu egpahunlibet a se ware egpatayan ne Magbebaye, ne egpeyimatayan ku iya sikaniyu su me talaggimatey kew ma.


text:
Eggimuwen kud e ne ware mahinged te Bubungan ne Siir te inged ne Idum. Ne egpangimatayan ku ka langun ne egpangendiye.


text:
Eggimuwen kud ka me inged niyu ne ware mahinged te ware egtamanan. Ne warad e me etew ne egmangugpe te me siyudad niyu. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.<pb/>


text:
“Migkahi kew te eg-angkenen niyu ka Huda wey ka Israil minsan duen a ka Manama ran ne egtetameng kandan.


text:
Purisu egpahunlibet a se Magbebaye ne egkeuyag te ware egtamanan ne eglegparan ku iya sikaniyu tenged te langet niyu, wey pegkeimma niyu te keet-etawan ku. Ne emun ke egkakite e te keet-etawan ku ne eglegparan kud sikaniyu, egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye dan.


text:
Te iling degma rue, egpakanengneng kew e ne sikeddi se Magbebaye, egpakarineg a wey egpakanengneng a te langun ne impanlalag niyu te pegdali-di te me bubungan te Israil. Migkahi kew, ‘Egkeyimu e seini ne mammara ne inged ne ware eg-ugpe, wey egkaahew tad e.’


text:
Amana kew pad man‑e migpeggasal te me pegkeetew niyu te pegkuntere keddi. Narineg ku ka langun.<pb/>


text:
“Purisu egkahi a se Magbebaye te egkahale ka intiru ne kalibutan ke egkeyimu e ka inged niyu ne disirtu,


text:
su nenahale kew man de degma te timpu ne neyimu ka tane te me Israilita ne disirtu. Purisu egkeyimu e degma ne ware mahinged ka Bubungan ne Siir te inged ne Idum. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka panalangin te Manama te Israil</t><br/>Ne ingkahiyan ad e man‑e te Magbebaye ne Manama, “Etew, panagne ka meyitenged te me bubungan te Israil wey kahii nu te keilangan ne egpammineg sikandan te lalag ku.


text:
Migkahi ka Magbebaye ne Manama: Migkekahi ka me kuntere niyu te naangken dan kun e ka karaan ne me bubungan niyu.<pb/>


text:
“Sikan naa etew, kahii nu ka me bubungan te Israil te migkahi a se Magbebaye ne Manama te inlulusuran kew wey in-eangken te me kuntere niyu puun te nalein-lein ne me nasud, wey inlelemetan kew te me etew.


text:
Purisu sikaniyu se me bubungan, me labuntud, me napu, me bangalug, me inged ne nahuhus, me siyudad ne neyimu ne mammara ne inged ne ware mig-ugpe wey inlelemetan te me nasud, pammineg kew te eglalahen ku.<pb/>


text:
“Egkahi a se Magbebaye te nalanglangetan a te me nasud, labi en iya ka inged ne Idum ne nahale-gale wey migpanlemet ne mig-ahew te nasud ku ne amana se me panabtaban.<pb/>


text:
“Purisu panagne ka meyitenged te Israil. Kahii nu ka me bubungan, me tuhal, me bangalug wey me napu te migkahi a se Magbebaye: Mig-antus kew te subla ne pegpeyilew kaniyu te me nasud. Purisu nalanglangetan a se Magbebaye,


text:
Piru sikaniyu se me bubungan te Israil, egmanubu ka me kayu due te kaniyu, wey egpanusugpang seini wey egpamehas para te keet-etawan ku ne me Israilita su mahaan man e sikandan egmanguli.


text:
Ne egpamasuluhen ku ka me Israilita due te kaniyu. Ne egbalbalawan e ka nagguhus ne siyudad wey masulug e man‑e ka egmangugpe ne etew.


text:
Egpamasuluhen ku ka me etew wey ka me mananap ne egmangugpe due te kaniyu iling te dengan, wey egmatubungen ku sikaniyu labew pad te dengan ne katubung niyu. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.


text:
Ne egmanleug-leug e man‑e due te kaniyu ka keet-etawan ku ne me Israilita. Egkaangken kew e nikandan isip egkapanunud dan, wey kenad e egpatey ka me anak dan te gutas.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Migkahi ka me etew te duma ne me nasud te impangimatayan niyu kun ka me mahinged due te kaniyu, lagkes ka me bate.


text:
Piru puun kuntee, kene niyud egpangimatayan ka me mahinged due te kaniyu lagkes ka me bate. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.


text:
Ne kene kew e egpakarineg te duma ne nasud ne egderali-di wey ke egpeyilew naa kaniyu, wey kene kew e degma egkatalu pad nikandan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
“Etew, inlinditan te me Israilita ka tane dan tenged te maddeet ne hinimuwan dan te diye pad sikandan mig-ugpe. Te suman-suman ku, egpekeiling kalindit ka hinimuwan dan te eglangeseen ne malitan.


text:
Purisu impaneem-neem ku kandan ka langet ku tenged te pegpangimatey ran diye te tane te Israil, wey tenged te pegsimba ran te mallindit ne me diyus-diyus ne iyan nakamalindit te tane dan.


text:
Impegsuwey-suwey ku sikandan diye te nalein-lein ne me nasud. Inlegparan ku sikandan te eleg te maddeet ne me hinimuwan dan.


text:
Piru minsan te diyad sikandan te nalein-lein ne me nasud, napeyilawan dan iya ka matulus ne ngaran ku. Migkekahi nahud ka me etew, ‘Me keet-etawan sikandan te Manama, piru indeldel rin sikandan puun te nasud dan.’


text:
Ne tenged due, amana a nalaggew te matulus ne ngaran ku ne napeyilawan de te keet-etawan ku diye te me nasud ne nangendiyaan dan.<pb/>


text:
“Sikan naa, kahii nu ka me Israilita te migkahi a se Magbebaye: He me Israilita, egpeulien kud e sikaniyu diye te tane niyu. Piru kene ne tenged te eleg kew ne egpeulien, ke kene, tenged te matulus ne ngaran ku ne impeyilawan niyu diye te minsan hendei ne nasud ne nangendiyaan niyu.


text:
Igpapitew ku te me nasud ka pegkamatulus wey pegkamabantug te ngaran ku ne impeyilawan niyu. Ne pinaahi te eggimuwen ku kaniyu, egpakanengneng e ka sika ne me nasud ne sikeddi ka Magbebaye te timpu ne igpapitew kud e ka pegmatulus te ngaran ku. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.


text:
Eglibulungen ku sikaniyu puun te nalein-lein ne me nasud, wey igmalibed kud e sikaniyu diye te tane niyu mismu.


text:
Ne egmapespesikan ku sikaniyu te malinis ne weyig eyew egkalinisan kew e puun te langun ne malindit ne hinimuwan niyu wey te pegsimba niyu te me diyus-diyus.


text:
Ne egbehayan ku sikaniyu te iyam ne pusung, wey iyam ne suman-suman. Egpanliwanan kud e ka me pusung niyu ne masinupaken te pusung ne matinumanen.


text:
Igpeugpe ku due te pusung niyu ka panisingan ku, eyew egmatinumanen kew e te me balaud ku wey me suhu ku.


text:
Ne egmangugpe kew e te tane ne imbehey ku te me kabuybuyahan niyu, wey egkeyimu kew e ne keet-etawan ku wey egkeyimu ad e ne Manama niyu.


text:
Eglinisan kud e sikaniyu puun te langun ne malindit ne hinimuwan niyu. Ne egpamehayan ku sikaniyu te dakel ne pegkeen eyew kene kew egmanggutasan.


text:
Egparakelen ku ka me behas te me kayu niyu wey ka eg-uma te me pinamula niyu. Ne kene kew e eg-antus te gutas ne iyan egpuunan ne impeyilawan kew te duma ne me nasud.


text:
Ne egkengasuman-suman niyu ka maddeet ne hinimuwan niyu, ka seyyup niyu, ka me sale niyu, wey ka makalelanget ne me hinimuwan niyu, wey egkaalimedmeran kew e te pegkeetew niyu tenged due.


text:
Piru tantanuri niyu ne kene ne para kaniyu ka eggimuwen ku. Keet-etawan te Israil, eleg ne egkeyilew kew tenged te me hinimuwan niyu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Te timpu ne eglinisan kud e sikaniyu puun te langun ne sale niyu, egpeugpeen kud e man‑e sikaniyu te me siyudad niyu, wey egbalbalawan niyud e man‑e ka me inged niyu ne neyimu ne mammara ne inged ne ware mig-ugpe.


text:
egpakakahi, ‘Ka mammara dengan ne tane ne ware mig-ugpe, egpekeiling e te pinamulaan te Idin. Ka siyudad dengan ne neyimu ne mammara ne inged ne warad mig-ugpe, duen e me malig‑en ne alad wey neugpaan e.’


text:
Ne ka nenasame ne keet-etawan te me nasud ne nakalingut kaniyu, egpakanengneng e ne sikeddi se Magbebaye ka migpabalew-balew te nagguhus ne siyudad, wey migpepamula te mammara ne tane ne ware dengan ne mig-ugpe. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi, wey eggimuwen ku iya ka inlalag ku.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus pad iya man‑e ka Magbebaye ne migkahi, “Egpamminehen ku man‑e ka me peg-ampu te me Israilita ne egpamasuluhen ku sikandan ne iling kasulug te me karniru


text:
ne impanubad te timpu te me sahakeen diye te Hirusalim. Purisu masulug e man‑e ka egmangugpe ne etew diye te nagguhus ne siyudad. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka napu ne neempet te me tul‑an</t><br/>Ne in-umaan a te Panisingan te Manama wey in-uyan a diye te taliware te bangalug ne neempet te me tul‑an.


text:
Ne mig-insaan a te Magbebaye, “Etew, egkeuyag bu pad ka seini ne me tul‑an?”<pb/>Ne migtabak a, “Magbebaye, sikeykew re ka nakanengneng due.”<pb/>


text:
Ne ingkahiyan a nikandin, “Lalahi nu seini ne me tul‑an te keilangan ne egpammineg sikandan te eglalahen ku.


text:
Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye ne Manama, ‘Egpaheheyinaween ku sikaniyu, wey egkengeuyag kew e man‑e.


text:
Egpangimuwan ku sikaniyu te sapu, me uhat, wey laplap. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.’ ”<pb/>


text:
Purisu intuman ku ka insuhu keddi te Magbebaye. Ne taheed te eglalag e pad, due narineg ku ne masigehenikis. Nenekegsumpul e man‑e ka me tul‑an, wey nenateyul e man‑e ka intiru ne me lawa.


text:
Te pegtengteng ku, nakita ku ne duen e man‑e me uhat, sapu, wey me laplap, piru kene pad egmanggeheyinawa.<pb/>


text:
Ne ingkahiyan ad e man‑e te Magbebaye, “Etew, kahii nu ka kalamag te migkahi a se Magbebaye ne Manama, ‘Pangalamag ka puun te hep‑at ne pikungan te kalibutan, hiyupi nu sika se me minatey eyew egkeuyag e man‑e sikandan.’ ”<pb/>


text:
Purisu inlalag ku ka ingkahi keddi te Magbebaye. Ne migmanggeheyinawe e man‑e ka me minatey. Ne migmanasindeg e sikandan ne susuluhi amana, iling kasulug te sabeka ne panungan ne me sundalu.<pb/>


text:
Ne ingkahiyan ad e man‑e te Magbebaye, “Etew, ka seini se me tul‑an, iyan igpasabut ka keet-etawan te Israil. Migkahi sikandan, ‘Nenaggangu e ka me tul‑an ney, wey warad e egkapallateng ney, nareetan key e natamtamani.’


text:
Sikan naa, kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Egpanlukatan ku ka me sabalanan<n>Ka me lebenganan diye te Israil, iling te sulung, wey eglekeban seini te dakel ne batu.</n> niyu, wey egpanguyahen kud e sikaniyu se keet-etawan ku. Igmalibed kud e sikaniyu diye te tane te Israil.


text:
Ne emun egpanlukatan kud e ka me sabalanan niyu wey eg-uyahen kud e sikaniyu, egpakanengneng kew e se keet-etawan ku ne sikeddi ka Magbebaye.


text:
Ne igtahu ku due te kaniyu ka Panisingan ku, wey egkeuyag kew e. Ne igpeugpe ku sikaniyu diye te tane niyu mismu. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye ne Manama ne egtuman te eglalahen ku. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
“Etew, kuwa ka te daruwa ne kayu, sulati nu ka sabeka te seini ne lalag, ‘Ka migharian te Israil,’ wey ka dangeb, sulati nu degma te seini ne lalag, ‘Ka migharian te Huda.’


text:
Ne kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye, ‘Egpegtupuen kud e ka daruwa ne kayu ne iyan igpasabut ka Israil wey Huda, eyew egkasabeke e sikandan.’<pb/>


text:
wey kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Eglibulungen kud e ka me Israilita ne nenekegsuwey-suwey diye te nalein-lein ne me nasud, wey igmalibed kud e diye te kandan mismu ne tane.


text:
Eggimuwen kud e sikandan ne sabeka ne nasud diye te inged te Israil, wey sabeka naan de ka eghari kandan su kene man e sikandan ne daruwa ne nasud. Ne kenad e degma egkabaad ka migharian dan.


text:
Ne kene dan e eglinditan ka me pegkeetew ran pinaahi te pegsimba te me diyus-diyus, wey te minsan nekey ne mareet ne himu su egluwasen kud ma sikandan puun te me sale dan, wey egmalinis e sikandan. Egkeyimu e sikandan ne keet-etawan ku wey egkeyimu ad e ne Manama ran.


text:
Ne iyan dan e Hari ka sabeka te me kabuhalan te suluhuanen ku ne si Dabid, sabeka re ka talagtameng dan. Ne egtumanen dan e ka me balaud ku wey me suhu ku.


text:
Egmangugpe e sikandan duma te me kabuhalan dan diye te tane ne imbehey ku te suluhuanen ku ne si Hakub, ka tane ne in-ugpaan te me kabuybuyahan dan. Ne iyan dan e Hari te ware egtamanan ka kabuhalan te suluhuanen ku ne si Dabid.


text:
Ne eggimu a te ware egtamanan ne kasabutan duma kandan ne egmeupiya ka keugpe dan. Egpeugpeen ku sikandan te tane dan wey egpamasuluhen ku sikandan. Ne egpasasindeg a te timplu ku diye te taliware dan te ware egtamanan.


text:
Ne eg-ugpa ad e duma kandan. Egkeyimu ad e ne Manama ran, wey egkeyimu e sikandan ne keet-etawan ku.


text:
Ne egpakanengneng e ka keet-etawan te me nasud ne sikeddi ka Magbebaye ne mig-alam te Israil ke igpasasindeg kud e ka timplu ku diye te taliware te me Israilita te ware egtamanan.”


text:
<t>(38:1–39:29)</t><br/><t>Ka mareet ne pegpanagne meyitenged ki Gug</t><br/>Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,


text:
“Etew, tangke ka diye te tane te me matig-Magug wey panagne ka te mareet meyitenged ki Gug, ka labew ne pangulu te Misik wey Tubal.


text:
Kahii nu sikandin te migkahi a se Magbebaye: Egpakigkuntera a keykew Gug, ka labew ne pangulu te Misik wey Tubal.


text:
Egtabilengen ku sikeykew, wey egsanggaten ku te me bunuwit ka bake nu, wey egganuyen ku sikeykew duma te langun ne me sundalu nu. Ne ig-andam ku te pegpakiggira ka me kudde nu, wey ka me sundalu nu ne migmangudde, wey me sundalu nu ne nasangkap te me kalasag wey kampilan.


text:
Egpakalagkes kandan ka nasangkap te me kalasag wey me hilmit ne me sundalu te Pirsya, Itiyupiya,<n>Te duma ne sinulat, ‘Kus’.</n> wey Put.


text:
Egpakalagkes degma kandan ka me sundalu te Gumir, wey Bit-Tugarma ne diye te igkahibang ne balabahan, lagkes ka langun ne me sundalu ran. Masulug ka nasud ne egpakalagkes keykew.


text:
Egginguma ka timpu ne egpalusuran ku keykew ka Israil. Te sika ne timpu, egkaay-ayaran e ka Israil ne nareetan te gira wey neyimu ne ware mahinged te naluhey ne timpu. Ne nenekeuli e degma ka me Israilita puun te nalein-lein ne me nasud, wey meupiye e ka peg-ugpe dan.


text:
Sikeykew wey ka me sundalu nu duma te me nasud ne migpakigsabeka keykew, eglulusuran niyu ka Israil iling te bagyu, wey eglilingutan niyu wey egpekeiling kew e te gapun ne egpakabunbun kayi.”<pb/>


text:
wey egkahi ka, ‘Egpanlusuran ku ka nasud ne ware me alad te me siyudad. Me siyudad ne ware me pagul, wey mig-ugpe ka me mahinged ne ware igkangilam ne karereetan.


text:
Egpangahawen ku ka me karatuan dan, wey egpanlusuran ku ka me siyudad ne warad dengan mahinged ne impangugpaan e kuntee te me Israilita ne nenekeuli puun te nalein-lein ne me nasud. Masulug e ka me ayam dan wey dakel e ka me karatuan dan. In-ile e ka nasud dan ne amana ne impurtanti ne nasud te intiru ne kalibutan.’


text:
Ne ka keet-etawan te Siyiba, Didan, wey ka me nigusyanti te Tarsis, egkekahi keykew, ‘Iyan nu naa inhengkayi ka egpanakew? Inlibulung nud naa ka me sundalu nu eyew te pegpangahew te me pelata, bulawan, me ayam, wey duma pad ne me karatuan ney?’<pb/>


text:
“Sikan naa etew, kahii nu si Gug te migkahi a se Magbebaye: Egkanengnengan nu seini ke egmangugpe e ne malinawen ka keet-etawan ku ne me Israilita.


text:
Ne puun te mariyu ne inged nu diye te igkahibang ne balabahan, eglusuran nu ka me Israilita duma te susuluhi wey mannekal ne me sundalu nu ne egmangudde.


text:
Eglusuran nu ka keet-etawan ku ne me Israilita wey iling ka te gapun ne egpakabunbun kandan. Egginguma iya ka timpu Gug ne egpalusuran ku keykew ka nasud ku. Ne tenged te sika ne eggimuwen ku pinaahi keykew, egpekeile e keddi ka keet-etawan te me nasud wey egkanengnengan dan e ka pegkamatulus ku.”


text:
Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Sikeykew ka egkekahiyen dengan te me suluhuanen ku ne me prupita diye te Israil ne eglusud kandan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglegpad te Manama ki Gug</t><br/>Ne migkahi ka Magbebaye, “Piru te timpu ne eglusuran nud e Gug ka Israil, egkalanglangetan ad e keykew. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.


text:
Tenged te mangune-kune ne langet ku, igpahunlibet ku ne te seeye kangkuwa ne timpu, eglilinug te manekal diye te tane te Israil.


text:
Ne egpangelkelen te pegkaaldek keddi ka langun ne etew, lagkes ka me mananap iling te me isda, me manuk-manuk, wey langun ne klasi te mananap ne egdul‑ug wey egpananap te tane. Ne egkengallunew ka me bubungan, wey egkengatempag ka me matikang wey makepal ne alad ne batu.


text:
Egpeyimatayan ku sikeykew Gug diye te me bubungan ku. Ne egpeyimmimatayey e degma ka me sundalu nu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.


text:
Eglegparan ku sikeykew wey ka me sundalu nu lagkes ka me nasud ne migpakigsabeka keykew. Eglegparan ku sikaniyu pinaahi te dalu wey egmeun-unayey kew e egpeyimmimatayey. Ne egpeuranan ku sikaniyu te makeseg ne egkatapikan te apiyew ne egmekeiling kaddakel te me batu, wey te asupri ne egkalegleg.


text:
Te seini ne paahi, igpakapapitew ku diye te me nasud ka pegkamaresen wey pegkamatulus ku. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkatalu ni Gug</t><br/>Ne ingkahiyan ad e man‑e te Magbebaye ne Manama, “Etew, panagne ka te mareet meyitenged ki Gug ka labew ne pangulu te Misik wey Tubal. Kahii nu sikandin te migkahi a se Magbebaye: Egpakigkuntera a keykew Gug.


text:
Egtabilengen ku sikeykew, wey egganuyen ku sikeykew puun te mariyu ne inged diye te igkahibang ne balabahan, peendiye te me bubungan te Israil.


text:
Ne egkapatey kad e wey ka me sundalu nu diye te me bubungan te Israil, lagkes ka langun ne migpakigsabeka keykew, wey igpakeen kud e sikaniyu te me manuk-manuk wey me leew ne mananap.


text:
Ne egsilaban ku ka Magug lagkes seeye se me ware igkekangilam ne nangugpe diye te me ilis te dahat. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.


text:
Igpeila ku te keet-etawan ku ne me Israilita ne matulus ka ngaran ku, wey kene kud e egtuhutan ne egpeyilawan pad ka ngaran ku. Ne egpakanengneng e ka keet-etawan te me nasud ne sikeddi ka matulus ne Magbebaye ne Manama te Israil.<pb/>


text:
Ne egpanlimuren e te me Israilita ne nangugpe te me siyudad ka me panganiban niyu—ka derakel wey dereisek ne me kalasag, me piet wey me tunud, me lampes wey me kelaab. Ne igpangundul ran e seini taman te pitu ne leg‑un.


text:
Ne kenad e keilangan ne egpangayu pad sikandan diye te me kamet, wey me puwalas su iyan dan man e igpangundul ka me panganiban niyu. Egsulian dan e degma egpangahawi te karatuan seeye se migmangahew te karatuan dan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglebeng ki Gug</t><br/>Ne migkahi ka Magbebaye, “Te seeye kangkuwa ne aldew, igbehey ku ki Gug ka bangalug diye te Israil ne egngaranan te Bangalug te Egmangipanew ne diye te igsile wey marani te Namatey ne Dahat isip lebenganan din wey te susuluhi ne me sundalu rin. Dakel seini ne lebenganan ne egpekeelet te egbayaan te seeye se eggipanew. Ne egngaranan e ka seeye ne bangalug te Bangalug te Susuluhi ne me Sundalu ni Gug.


text:
Iglelebeng sikandan te keet-etawan te Israil eyew egkalinisan ka tane wey eggingumaan te pitu ne bulan ka peglebeng kandan.


text:
Iglelebeng sikandan te susuluhi ne keet-etawan te Israil. Ne egkareyrey ka me Israilita te sika ne timpu te pegpanalu ku wey kene dan en iya sika egkalingawan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.


text:
Ke eglihad e ka pitu ne bulan, due me etew ne egsuhuen ne egleug-leug te intiru ne nasud eyew egpitawen ke duen naan pad me minatey ne ware pad ikalebeng. Ne igpalebeng dan naa seini eyew egkalinisan e ka tane.


text:
Ne emun ke due egkakita ran ne tul‑an te etew, egtuusan dan seini eyew egkanengnengan te me talaglebeng wey igpakalebeng dan e seini diye te bangalug ne egngaranan te Bangalug te Susuluhi ne me Sundalu ni Gug.


text:
(Due degma marani ne lungsud diye ne egngaranan te Susuluhi ne Etew.)<n>Te Hibruwanen: ‘Hamuna’.</n> Ne egkalinisan dan en iya ka tane.”<pb/>


text:
Ne ingkahiyan a te Magbebaye, “Etew, libulunga nu ka langun ne klasi te me bayaku wey leew ne me mananap diye te bubungan te Israil su egpanubad a diye te pegsahakeen para kandan.


text:
Egpangeen sikandan te me sapu wey egpanupsup te langesa te mabbulut ne sundalu wey te me pangulu. Egpekeiling de sikandan te egkekeen te karniru, me baka, wey me kambing ne impalambeg diye te Basan.


text:
Te sika ne sahakeen ne eg-andamen ku para kandan, egkengeuralan sikandan ka egpangeen wey egpanginum taman te egkengabulung sikandan wey egkengewubug.


text:
Egkengeuralan sikandan ka egpangeen te me kudde, lagkes ka migmangudde, wey ka langun ne mabbulut ne me sundalu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpalibed te Israil</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Igpapitew ku te keet-etawan te langun ne nasud ka kabantug ku, wey egpakanengneng e sikandan te geem ku te peggimu te minsan nekey ne igkeupii ku.


text:
Te seeye kangkuwa ne timpu, egpakanengneng e ka me Israilita ne sikeddi ka Magbebaye ne Manama ran te ware egtamanan.


text:
Ne egkanengnengan degma te keet-etawan te me nasud ne naddakep ka me Israilita tenged te me sale dan keddi, tenged te ware migtuman sikandan keddi. Imbalahad kud sikandan ne egpanlusuran wey egpangimatayan te me kuntere dan.


text:
Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Piru kuntee, igmalibed kud e ka me Israilita ne kabuhalan ni Hakub, te meupiya ne keugpe dan dengan su neyimenawan ad e kandan, egmatubungen kud e man‑e sikandan eyew egkareyrey ka matulus ne ngaran ku.


text:
Ke egmangugpe e ka me Israilita ne ware igkabantali diye te tane dan, egkalingawan dan e ka hilew ne nasalerepan dan tenged te pegsupak dan keddi.


text:
Igmalibed ku sikandan diye te me ugpaan dan puun te me nasud te me kuntere dan. Ne egkakite e te keet-etawan te me nasud ka pegkamatulus ku.


text:
Ne egpakanengneng e ka me Israilita ne sikeddi iya ka Magbebaye ne Manama ran su minsan immarakep ku sikandan te duma ne me nasud, eglibulungen ku red sikandan diye te tane dan mismu, wey ware minsan sabeka kandan ne egkahaat.


text:
Ne kene kud e sikandan egbalaharen wey igbehey ku kandan ka panisingan ku. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”


text:
<t>(40:1–48:35)</t><br/><t>In-uyan si Isikil diye te Hirusalim</t><br/>Te igkasapulu (10) ne aldew, te an-anayan ne bulan, te igkararuwa ne pulu wey lalimma (25) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, te igkasapulu wey hep‑at (14) ne leg‑un puun te pegkahuhus te Hirusalim, in-umaan a te Panisingan te Magbebaye ne Manama


text:
wey due impakita rin keddi. Te seeye ne impakita keddi, in-uyan a nikandin diye te titikangi ne bubungan te Israil. Te pegtengteng ku diye te igkakawanan ne balabahan, due nakita ku ne egpekeiling te siyudad.


text:
Ne imparani-rani a te panisingan diye wey due nakita ku ne etew ne eg-ilak-ilak se ulaula iling te burunsi. Migsasindeg ka etew diye te gumawan wey due inggehen-genan din ne daruwa ne igseked. Linu ne lubid ka sabeka, wey kayu ka sabeka.<pb/>


text:
Ne ingkahiyan a te etew, “Etew, pammineg ka. Tengtengi nu ay-ayari ka igpakita ku keykew su sika ka egpuunan ne in-uyan ku sikeykew kayi. Ne ihuhud nu naa te keet-etawan te Israil ka langun ne egkakita nu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka gumawan dapit te igsile</t><br/>Ne iyan ku nakita se timplu ne nalingut te alad. Ne ingkuwa te etew ka kayu ne igseked ne tatelu ne mitrus se kalayat, wey inseked din ka alad. Tatelu ne mitrus ka katikang dutu, wey tatelu degma ne mitrus ka kakepal.


text:
Ne miggendiye te gumawan te alad ka etew wey migtangke diye te igsile. Ne migpamaneyik sikandin te haheran wey inseked din ka me sungkaleg te gumawan ne egpeendiye te lama te timplu, wey tatelu ne mitrus ka katikang dutu.


text:
Ne ka tagse kakiliran te bayaanan, due tatelu ne sinabeng te me talagbantey. Kuwadradu ka seeye ne me sinabeng ne tatelu ne mitrus ka kalayat wey ka kaluag. Ne in-alad ka eletanan te tagse sinabeng wey daruwa wey liware te mitrus ka kakepal te seeye ne alad. Ne seup te seeye ne me sinabeng due man‑e bayaanan ne egpeendiye te likansu ne nakatangke diye te timplu. Tatelu ne mitrus se kariyuan te seeye ne bayaanan puun te gumawan peendiye te seled.


text:
Nekeg-iling-iling ka kaluag ka tatelu ne sinabeng te me talagbantey, wey nekeg-iling-iling degma kakepal ka me alad te eletanan te seeye ne me sinabeng.<pb/>


text:
Ne inseked degma te etew ka bayaanan ne egpeendiye te likansu te timplu, hen‑em wey liware ne mitrus ka kaluag dutu. Piru lalimma ne mitrus ka kaluag te gumawan.


text:
Ne diye te egkatangkaan te tagse sinabeng te me talagbantey, due alad ne lalimma ne pulu (50) ne sintimitru ka katikang, wey lalimma ne pulu ne sintimitru (50) degma ka kakepal. (Tetelu ne mitrus ka kaluag te me sinabeng.)


text:
Ne inseked te etew ka kaluag te intiru ne bayaanan peendiye te lama te timplu, wey daruwa ne pulu wey liware ne mitrus seini. Inseked din seeye puun te kineilisan te atep te sabeka ne sinabeng taman te kineilisan degma te atep te talipag ne sinabeng.


text:
Ne inseked din degma ka bayaanan ne egpeendiye te likansu ne nakatangke diye te lama, wey siyam ne mitrus se kariyuan dutu.


text:
Ne daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus ka kariyuan puun te katangkaan te bayaanan peendiye te likansu.


text:
Ne due ubag mallig-et ne bintana te tagse sinabeng te me talagbantey, wey iling ded degma ka tagse alad te eletanan te tagse sinabeng. Ne due me palmira ne ingkulit diye te seeye ne me alad.<pb/>


text:
<br/><t>Ka lama te timplu</t><br/>Ne in-uyan a te etew diye te lama te timplu. Ne due nakita ku diye ne tatelu ne pulu (30) ne sinabeng diye te ilis te bayaanan ne batu ne impalingut te lama.


text:
Ne ka seeye se bayaanan ne batu, nakaseked de te bayaanan ne egpeendiye te seled. Seeye ka diddiralem ne bayaanan ne batu.


text:
Ne inseked te etew ka eletanan te bayaanan puun te katangkaan te diddiralem ne gumawan, taman diye te katangkaan te gumawan ne egpeendiye te Matulus wey maluag ne seled te timplu. Ne lalimma ne pulu (50) ne mitrus ka kariyuan dutu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka bayaanan dapit te igkahibang ne balabahan</t><br/>Ne due bayaanan dapit te igkahibang ne balabahan, wey egpeendiye te lama ka seeye ne bayaanan. Ne inseked te etew ka kalayat wey kaluag te seeye ne bayaanan.


text:
Ne ka tagse kakiliran te seeye ne bayaanan, due tigtatelu ne sinabeng te me talagbantey. Ne ka me seked te seeye ne me sinabeng, me alad te eletanan, wey ka me likansu, iling ded te seked te bayaanan ne dapit te igsile. Daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus ka kalayat te bayaanan dapit te igkahibang ne balabahan, wey sabeka ne pulu wey daruwa wey liware te mitrus ka kaluag.


text:
Ne ka me bintana, me likansu, wey ka ingkulit ne me palmira, iling ded degma te sika se diye te bayaanan ne dapit te igsile. Ne due haheran ne pitu ne ang-ang ne egpatakereg diye te bayaanan, wey due likansu diye te keepusan te seeye ne haheran.


text:
Ne diye te igkahibang ne balabahan, due man‑e lein ne bayaanan ne egpeendiye te igkarangeb ne lama<n>Malig-et seini ne lama diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.</n> te timplu, iling te bayaanan ne diye dapit te igsile. Ne inseked degma te etew ka kariyuan te seeye se nekegtalipag ne bayaanan, wey lalimma ne pulu (50) seeye ne mitrus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka bayaanan dapit te igkakawanan ne balabahan</t><br/>Ne in-uyan a te etew diye te igkakawanan ne balabahan, wey due man‑e nakita ku diye ne bayaanan. Ne inseked din ka likansu wey ka tagse alad diye te kakiliran te seeye ne bayaanan, wey iling ded ka me seked dutu te seeye se duma ne bayaanan.


text:
Ne due degma me bintana ne impalingut te seeye ne bayaanan wey likansu iling te duma. Ne daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus ka kalayat te bayaanan, wey sapulu wey daruwa (12) wey liware ne mitrus ka kaluag.


text:
Ne due degma haheran ne pitu ne ang-ang ne egpatakereg diye te bayaanan, wey due degma likansu diye te keepusan te seeye ne haheran. Ne due degma alad diye te kakiliran te bayaanan wey ingkulitan degma seeye te me palmira.


text:
Ne due degma bayaanan diye te igkakawanan ne balabahan ne egpeendiye te igkarangeb ne lama te timplu. Ne inseked e man‑e te etew ka kariyuan te seeye ne bayaanan taman te bayaanan ne diye te lihawangan, te igkakawanan ne balabahan, wey lalimma ne pulu (50) seeye ne mitrus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka bayaanan peendiye te maluag ne libulunganan</t><br/>Ne in-uyan ad e man‑e te etew diye te igkarangeb ne lama te timplu, wey diye key migbaye te bayaanan te igkakawanan ne balabahan. Ne inseked din e man‑e seeye ne bayaanan, wey iling ded ka me seked dutu te seked te duma ne bayaanan.


text:
Ne due degma me sinabeng diye te me talagbantey. Ne ka seked te seeye ne me sinabeng, me alad diye te eletanan, wey te likansu, iling ded degma te seked te duma. Due degma me bintana ne impalingut te bayaanan wey te likansu.


text:
Ne ka kalayatan te seeye ne bayaanan, daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus, wey sapulu wey daruwa (12) wey liware ne mitrus ka kaluag.


text:
Nakatangke diye te an-anayan ne lama<n>Maluag seini ne lama ne diye te lihawangan te ikarangeb ne lama.</n> ka likansu dutu. Ne ingkulitan degma te me palmira ka me alad. Ne due haheran ne walu ne ang-ang ne egpatakereg diye te seeye ne bayaanan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka bayaanan dapit te igsile peendiye te maluag ne libulunganan</t><br/>Ne in-uyan a te etew diye te maluag ne libulunganan diye te seled dapit te igsile. Ne diye key migbaye te bayaanan dapit te igsile. Ne inseked din ka seeye ne bayaanan, wey iling ded ka seked dutu te seked te duma ne bayaanan.


text:
Ne due degma me sinabeng dutu te me talagbantey. Ne ka seked te seeye ne me sinabeng, me alad te eletanan, wey ka likansu, iling ded degma te seked te duma. Ne due degma me bintana ne impalingut te seeye ne bayaanan wey te likansu. Ne ka kalayatan te seeye ne bayaanan, daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus, wey sapulu wey daruwa (12) wey liware ne mitrus ka kaluag.


text:
Nakatangke diye te lama ka likansu dutu. Ne ingkulitan degma te me palmira ka me alad. Ne due haheran ne walu ne ang-ang ne egpatakereg diye te seeye ne bayaanan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka bayaanan dapit te igkahibang ne balabahan</t><br/>Ne in-uyan ad e man‑e te etew diye te bayaanan ne dapit te igkahibang ne balabahan. Ne inseked din seeye ne bayaanan, wey iling ded man‑e ka seked dutu te seked te duma ne bayaanan.


text:
<br/><t>Ka sinabeng ne andamanan te igmanubad</t><br/>Ne due nakita ku ne sinabeng diye te dangdang te gumawan ne dapit te igkahibang ne balabahan. Ne dutu egpanlu‑lui ka egtutungen ne igmanubad.


text:
Ne due tigdaruwa ne lamisa diye te tagse kakiliran te bayaanan, wey dutu egpanlapaa ka egtutungen ne igpanubad, ka igpanubad ne iglinis te sale wey ka igpanubad ne igbayad te sale.


text:
Ne due degma tigdaruwa ne lamisa diye te tagse kakiliran te haheran ne egpatakereg diye te bayaanan ne dapit te igkahibang ne balabahan.


text:
Purisu walu langun ka lamisa ne lapaanan te egtutungen ne igmanubad, hep‑at ka diye te seled wey hep‑at degma ka diye te lihawangan.


text:
Ne due degma hep‑at ne lamisa diye ne inggimu puun te insapsapan ne batu. Dutu igpanahu ka me kasangkapan te peglape te egtutungen ne igmanubad wey te duma pad ne igmanubad. Me kuwadradu ka hep‑at ne lamisa, tigtatelu ne dangew wey liware ka kaluag wey kalayat. Ne tigdaruwa ne dangew ka katikang.


text:
Ne nakita ku ne impanahu diye te me lamisa ka me ngalap ne egtutungen ne igpanubad. Ne due me sanggatanan ne tigsengerangew se kalayat ne inlingut ipananggat diye te seled.<pb/>


text:
<br/><t>Ka sinabeng te me talagpanubad</t><br/>Ne in-uyan a te etew diye te igkarangeb ne lama<n>Malig-et seini ne lama ne diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.</n> te timplu. Ne due nakita ku diye ne daruwa ne sinabeng. Ka sabeka ne sinabeng, diye te kakiliran te bayaanan ne dapit te igkahibang ne balabahan, wey nakatangke diye te igkakawanan ne balabahan. Ne ka sabeka degma, diye te kakiliran te bayaanan ne dapit te igkakawanan ne balabahan, wey nakatangke diye te igkahibang ne balabahan.


text:
Ne ingkahiyan a te etew, “Ka sinabeng ne nakatangke diye te igkakawanan ne balabahan, para te me talagpanubad ne impiyalan te timplu,


text:
wey ka sinabeng ne nakatangke diye te igkahibang ne balabahan, para te me talagpanubad ne impiyalan te altar. Me kabuhalan sikandan ni Saduk ne Libita. Ne te langun ne me Libita, sikandan de man‑e ka imbehayan te katenged ne egpakaparani diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama eyew te pegpamakey kandin.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka Matulus wey maluag ne seled te timplu</t><br/>Ne inseked te etew ka igkarangeb ne lama<n>Malig-et seini ne lama ne diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.</n> te timplu wey kuwadradu seeye ne nekeg-iling ne tiglalimma ne pulu (50) ne mitrus se kaluag wey kalayat. Ne due altar diye te egkatangkaan te timplu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka bayaanan ne egpaseled te timplu</t><br/>Ne in-uyan ad e man‑e te etew diye te bayaanan ne paseled te timplu, wey inseked din ka tagse alad diye te tagse kakiliran te bayaanan. Ne pitu ne mitrus ka kaluag wey daruwa wey liware ne mitrus ka kakepal. Ne sabeka wey liware ne mitrus ka kaluag te bayaanan.


text:
Ne sapulu ne mitrus ka kalayat te likansu, wey sapulu wey siyam (19) ne dangew ka kaluag. Ne due haheran ne sapulu ne ang-ang ne egpatakereg diye te likansu, wey due me sungkaleg diye te tagse kakiliran te haheran.<pb/>


text:
<br/><t>Ka diye te seled te timplu</t><br/>Ne in-uyan a te etew diye te taliware te Matulus wey maluag ne seled te timplu. Ne inseked din ka alad diye te tagse kakiliran te bayaanan peendiye te seled, wey tatelu ne mitrus ka kaluag dutu,


text:
wey lalimma ne mitrus ka kakepal. Ne daruwa wey liware ne mitrus ka kaluag te bayaanan. Ne inseked din degma ka Matulus wey maluag ne seled te timplu wey daruwa ne pulu (20) ne mitrus ka kalayat dutu, wey sapulu (10) ne mitrus ka kaluag.


text:
Ne migseled ka etew diye te Amana ne Matulus ne Sinabeng, wey inseked din ka alad diye te tagse kakiliran te bayaanan paseled diye te Amana ne Matulus ne Sinabeng, wey tigsabeka ne mitrus ka kakepal te me alabat, wey tatelu ne mitrus ka kaluag te gumawan, wey tigtatelu wey liware ne mitrus ka kakepal te me alabat te tagse kakiliran te gumawan.


text:
Ne inseked din ka Amana ne Matulus ne Sinabeng, wey kuwadradu seeye ne neelin ne tigtatelu ne pulu wey hep‑at (34) ne dangew se kaluag wey kalayat. Ne ingkahiyan a nikandin, “Seini ka Amana ne Matulus ne Sinabeng.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me sinabeng te timplu</t><br/>Ne inseked te etew ka alabat te timplu wey tatelu ne mitrus ka kakepal. Ne diye te lihawangan ne kakiliran te alabat te timplu, due impalingut ne me sinabeng ne tigdaruwa ne mitrus se tagse kaluag.


text:
Ne tigtatelu ne untud ka tagse sinabeng. Ne ka tagse untud, impaninabengan pad iya man‑e te tigtatelu ne pulu (30). Ne impeiling te haheran ka diye te lihawangan ne kakiliran te alabat te timplu eyew egpandangkayan te me dullug te seeye ne me sinabeng, wey kenad keilangan ne igpanuksuk pad te alabat te timplu.


text:
Ne ka seeye ne me sinabeng ne impalingut diye te lihawangan ne kakiliran te alabat te timplu, immeg-untud-untud seeye ne malmalig-et ka an-anayan, malmaluag e ka impeuntud, wey kinamaluahan ka igkatatelu e ne untud. Ne due me haheran puun te an-anayan ne untud, peendiye te ikarangeb ne untud taman te igkatelu ne untud.


text:
Ne diye te lihawangan te timplu, nakita ku ne due impalingut ne matikang ne lantawan ne tigsapulu (10) ne mitrus se katikang, wey iyan immeunturan te me sinabeng.


text:
Ne tigdaruwa wey liware ne mitrus ka kakepal te me alabat dapit te lihawangan te me sinabeng. Ne diye te tagse kakiliran te timplu, due migmaawang diye te elat-elat te seeye ne me sinabeng wey te me sinabeng te me talagpanubad


text:
Ne due daruwa ne gumawan paseled diye te me sinabeng ne diye te tagse kakiliran te timplu. Ka sabeka ne gumawan, migpeendiye te sinabeng ne dapit te igkakawanan ne balabahan, wey ka sabeka ne gumawan, migpeendiye te sinabeng ne dapit te igkahibang ne balabahan. Ne diye te dangdang te migmaawang, due bayaanan ne nakalingut ne daruwa wey liware ne mitrus se kaluag.<pb/>


text:
<br/><t>Ka baley ne dapit te iglineb</t><br/>Ne due nakita ku ne dakel ne baley diye te madmariyu wey nakatangke diye te lama te timplu ne dapit te iglineb. Ne tatelu ne pulu wey lalimma (35) ne mitrus ka kaluag dutu, wey hep‑at ne pulu wey lalimma (45) ne mitrus ka kalayat. Ne daruwa wey liware ne mitrus ka kakepal te alabat.<pb/>


text:
<br/><t>Ka karakelan te timplu</t><br/>Ne inseked te etew ka kalayat te timplu, wey lalimma ne pulu (50) seeye ne mitrus. Ne lalimma ne pulu (50) ne mitrus degma ka kariyuan puun te liyu te timplu, taman diye te alabat te dakel ne baley ne dapit te iglineb.


text:
Ne lalimma ne pulu (50) ne mitrus degma ka kaluag te lama ne diye te katangkaan te timplu peendiye te lama ne dapit te igsile.<pb/>


text:
Ne inseked degma te etew ka kaluag te dakel ne baley ne diye te liyu te timplu dapit te iglineb, lagkes ka me alabat dutu, wey lalimma ne pulu (50) ne mitrus degma seini langun.<pb/>Ne ka Matulus ne Sinabeng, ka Amana ne Matulus ne Sinabeng, wey ka likansu,


text:
immakepkepan te me tabla, lagkes ka mallig-et ne bintana. Ne ka tatelu ne sinabeng diye te tagse kakiliran te bayaanan, immakepkepan degma te me tabla puun te seeg peendiye te bintana. Ne egkaayun ne egpanlekeban ka seeye ne me bintana.


text:
Ne ka me alabat ne diye te dibabew te gumawan ne egpaseled diye te Matulus wey maluag ne seled te timplu, impangakeban degma te me tabla. Ne ka intiru ne alabat diye te seled te timplu,


text:
impandayan-dayanan panguliti te me kirubin ne tigdaruwa se ulaula. Ne due degma me palmira ne impangulit diye te eletanan te me kirubin.


text:
Ulaula te etew ka limang ne ulaula te kirubin, wey nakatangke seeye diye te palmira. Ne ulaula te liyun ka limang, wey nakatangke degma seeye diye te lein ne palmira. Impangulit langun seeye ne me dayan-dayan diye te intiru ne alabat te seled te timplu


text:
puun te seeg peendiye te dibabew, lagkes ka diye te lihawangan ne alabat te Matulus wey maluag ne seled te timplu.


text:
Kuwadradu ka me sungkaleg te gumawan te Matulus wey maluag ne seled te timplu. Ne ka diye te egkatangkaan te Amana ne Matulus ne Sinabeng, due egpekeiling te altar ne kayu.


text:
Ne ka katikangan te altar, sabeka ne mitrus wey liware, wey sabeka ne mitrus ka kaluag. Neelin ne kayu ka me sungkaleg lagkes ka me pabunsuranan wey ka diye te kakiliran. Ne ingkahiyan a te etew, “Sika ka lamisa ne diye te tangkaan te Magbebaye.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me gumawan te timplu</t><br/>Ne tigdaruwa ka gumawan te Matulus wey maluag ne seled te timplu, wey te Amana ne Matulus ne Sinabeng.


text:
Ka me gumawan te Matulus wey maluag ne seled te timplu, due impangulit ne ulaula te me kirubin wey me palmira iling te diye te alabat. Ne due me atep‑atep ne kayu te likansu.


text:
Ne ka tagse kakiliran te likansu, due mallig-et ne bintana ne impangulitan te me palmira. Ne ka me sinabeng diye te tagse kakiliran te timplu due degma me atep‑atep.<pb/>


text:
<br/><t>Ka daruwa ne baley ne marani te timplu</t><br/>Ne in-uyan a te etew diye te igkarangeb ne lama te timplu,<n>Malig-et seini ne lama ne diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.</n> wey diye key migbaye te igkahibang ne balabahan ne baad te timplu. Ne impapitew rin keddi diye ka me sinabeng ne inlinya dapit te igkahibang ne balabahan ne baad te lama te timplu, wey ka baley ne dapit te igkahibang ne balabahan.


text:
Ne lalimma ne pulu (50) ne mitrus se katikang te tagse baley, wey daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus se kaluag.


text:
Ne sapulu (10) ne mitrus ka kariyuan te eletanan te timplu wey te me sinabeng. Nenakatangke ka seeye ne me sinabeng diye te insimintu ne bayaanan ne impalingut diye te an-anayan ne lama. Tigtatelu ne untud ka seeye ne me sinabeng.


text:
Ne diye te egkatangkaan te seeye ne me sinabeng, due dalan ne egpeendiye te seled. Lalimma ne mitrus se kaluag, wey lalimma ne pulu (50) ne mitrus se kalayat. Ne ka me gumawan te seeye ne me sinabeng, nenakatangke diye te igkahibang ne balabahan.


text:
Mallig-et ka me sinabeng diye te kinaribabawan ne untud su iyan malmaluag ka me likansu. Piru malmaluag mule ka me sinabeng te an-anayan wey te igkarangeb ne untud.


text:
Ne ware mule me sungkaleg te seeye se tatelu ne untud ne me sinabeng, kene ne iling te me sinabeng ne diye te lama. Immeg-untud-untud de seeye ne me sinabeng wey mallig-et e ka diye te kinaribabawan ne untud du te me sinabeng te an-anayan wey te igkarangeb ne untud.


text:
Ne ka seeye ne me sinabeng, bayew nakariyu-diyu te lama te timplu, su duen ma alad diye te eletanan ne daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus se kalayat.


text:
Ke ware ka alad, egkiteen diye te lama te timplu ka liware ne baad te me sinabeng ne daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus se kalayat. Ne ka me sinabeng ne diye te egkatalipag te timplu, lalimma ne pulu (50) ne mitrus se kalayat.


text:
Ne due degma me sinabeng dapit te igsile ne naseled te igkarangeb ne lama. Ka seeye ne me sinabeng, madmarani te dakel ne baley ne dapit te iglineb.


text:
Ne diye te egkatangkaan te seeye ne me sinabeng, due degma bayaanan iling te diye te egkatangkaan te me sinabeng ne dapit te igkahibang ne balabahan. Nenekeg-iling se me kalayat wey kakepal te seeye ne me bayaanan. Ne ka me gumawan te me sinabeng ne dapit te igkahibang ne balabahan,


text:
iling ded degma te me sinabeng ne dapit te igkakawanan ne balabahan. Due degma me bayaanan paseled te seeye ne me sinabeng, wey due degma me alad diye te tagse kakiliran te me bayaanan.<pb/>


text:
Ne ingkahiyan a te etew, “Ka me sinabeng ne dapit te igkakawanan wey igkahibang ne balabahan ne nenakatangke diye te lama te timplu, neneelin ne matulus ne me sinabeng su dutun ma egkeena te me talagpanubad ne egparani diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama ka amana ne matulus ne me halad. Ne dutun dan degma igpanahu ka amana ne matulus ne me halad iling te me halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula, me halad ne iglinis te sale, wey ka me halad ne igbayad te sale su me matulus ma seeye ne me sinabeng.


text:
Ke egseled ka me talagpanubad diye te Amana ne Matulus ne Sinabeng wey egkeupian sikandan ne eglihawang, keilangan ne egluungen dan pad ka insaluub dan te migpamakey diye su me matulus ma seini ne me kumbale. Keilangan ne egliwanan dan pad seini, wey human pad sikandan egkaayun ne eglihawang diye te lama te timplu ne libulunganan te me etew.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka lihawangan ne seked te timplu</t><br/>Te neimpusan e te etew te egseked ka intiru ne seled te timplu, in-uyan ad e man‑e nikandin diye te lihawangan wey diye key migbaye te gumawan ne dapit te igsile. Ne inseked din e man‑e ka intiru ne kaluahan te timplu diye te lihawangan.


text:
Inseked din ka kakiliran ne dapit te igsile, wey daruwa ne gatus wey lalimma ne pulu (250) ne mitrus se kalayat dutu. Iyan din inseked ka kayu ne igseked ne ingkekemkem din.


text:
Ne mig-alingkus sikandin wey inseked din degma ka diye te igkahibang ne balabahan, wey daruwa ne gatus wey lalimma ne pulu (250) degma ne mitrus se kalayat dutu.


text:
Kuwadradu ka timplu, wey nalingut te alad ne iyan nakapegdiyu te matulus wey te kene ne matulus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka maresen ne katelesan te Manama diye te timplu</t><br/>Ne in-uyan a te etew diye te gumawan ne dapit te igsile,


text:
wey nakita ku diye ka maresen ne katelesan te Manama te Israil ne egpuun te igsile, wey nalayahan ka intiru ne tane. Ne ka laheng te Manama, egpekeiling karahing te lehes te dahat.


text:
Ka seini ne impakita keddi, egpekeiling ded te an-anayan ne impakita keddi te timpu ne indereetan te Manama ka Hirusalim, wey iling degma te nakita ku diye te ilis te Weyig te Kibar ne miglangkeb a te tane te pegkakita ku dutu.


text:
Ne miglasud diye te timplu ka maresen ne katelesan te Magbebaye ne Manama wey diye migbaye te gumawan ne dapit te igsile.<pb/>


text:
Ne impeenew a te Panisingan te Magbebaye, wey in-uyan a diye te igkarangeb ne lama te timplu.<n>Malig-et seini ne lama ne diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng diye te timplu.</n> Ne nakita ku ne napenu te katelesan te Magbebaye ka seled te timplu.


text:
Ne taheed te migsasindeg ka etew diye te dangdang ku, due narineg ku ne laheng ne egpuun te timplu ne migkahi keddi,


text:
“Etew, seini ka trunu ku, wey ka diekanan ku. Eg-ugpa a kayi te ware egtamanan duma te me Israilita. Ne kenad e eglinditan te me Israilita wey te me Hari dan ka matulus ne ngaran ku pinaahi te pegsimba te me diyus-diyus wey ke me larawan naa te me Hari ne nammatey e.


text:
Migpasasindeg dengan sikandan te me altar ne para te me diyus-diyus dan. Ne diye dan ipasasindeg te dangdang te altar ku wey iyan ney re eletanan ka alabat te timplu. Inlinditan dan ka ngaran ku pinaahi te sika se mallindit ne hinimuwan dan. Purisu indereetan ku sikandan tenged te langet ku.


text:
Ne kuntee, keilangan ne egpeeneng-eneng e sikandan ka egsimba te me diyus-diyus wey te me larawan te me Hari dan ne nammatey e. Ne eg-ugpa ad e duma kandan te ware egtamanan.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus ka laheng ne migkahi keddi, “Etew, ihuhud nu iayad-ayad wey ipapitew nu te me Israilita ka timplu ne impakita ku keykew. Ihuhud nu kandan ke mamenu ka pegkateyul kayi. Ne egkengeyilew e sikandan tenged te me sale dan.


text:
Ne emun ke egkengeyilew e sikandan te langun ne neyimu ran, ihuhud nu iayad-ayad kandan ka planu ke egmenuwen te eggimu ka timplu, ka me bayaanan wey ka me gumawan, wey ka intiru iya ne timplu wey ka langun ne me balaud wey me suhu. Druwinga nu seini diye te tangkaan dan eyew egkakita ran wey egkeikul ran.


text:
Ne seini ka me balaud meyitenged te timplu. Keilangan ne matulus ka langun ne inged ne nakalingut diye te puntul te bubungan ne egpes-ekan te timplu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka iyam ne altar te iyam ne timplu</t><br/>Ne seini ka me seked te tagse baad te altar. Ka pabunsuranan te altar, egpalingutan te egpabayaan te weyig ne liware te mitrus se karalem, wey liware degma te mitrus se kaluag. Ne due sanipa ne impatemew ipalingut ne sabeka ne dangew se kaluag.


text:
Ne seini degma ka katikangan te altar. Tatelu ne untud ka altar. Ka kinariraleman, kuwadradu ne sabeka ne mitrus ka kaluag wey kalayat, wey liware te mitrus ka katikang. Ne ka taliware ne untud, daruwa ne mitrus ka kaluag ne kuwadradu degma, wey liware te mitrus ka katikang.


text:
Ne ka tutunganan te igmanubad, ne iyan ka kinaribabawan ne untud, daruwa ne mitrus se katikang. Ne diye te tagse pikungan te kinaribabawan ne untud, due me sungey-sungey ne tigliware te mitrus se kalayat.


text:
Ne ka igkarangeb ne untud, kuwadradu red degma ne tigpitu ne mitrus se kaluag wey kalayat. Ne ka kinariraleman, kuwadradu red degma ne ware de migliware te mitrus se kaluag wey kalayat, wey liware te mitrus se katikang. Ne due haheran diye te kakiliran ne dapit te igsile ne egpatakereg diye te dibabew te altar.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghalad te altar</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka laheng ne migkahi keddi, “Etew, pammineg ka te iglalag ku keykew. Ke igpakapasasindeg e ka altar, ihalad nu seini pinaahi te pegtutung te egtutungen ne igpanubad, wey papespesiki nu te langesa te ayam ne igpanubad.


text:
Ne ka egpamakey keddi ne me talagpanubad ne me kabuhalan ni Saduk ne Libita, behayi nu te turu ne nati te baka ne igpanubad dan eyew iglinis te sale.


text:
Ne kuwa ka te langesa wey pamunasi nu ka hep‑at ne sungey-sungey ne diye te tagse pikungan te altar, lagkes ka me pikungan te igkarangeb ne untud, wey ka me sanipa. Te sika ne paahi egmatulus e ka altar wey egpakahalad kad e due.


text:
Ne kua nu naa ka turu ne nati te baka ne igpanubad eyew iglinis te sale, wey tutunga nu seini diye te inteil ne tutunganan ne diye te lihawangan te timplu.


text:
Te igkarangeb ne aldew, panubad ka te lukesan ne kambing ne ware nabalbalangi isip igpanubad te pegmatulus te altar. Matulusa nu ka altar pinaahi te langesa te sika se lukesan ne kambing iling te inggimu nu te turu ne nati te baka.


text:
Ne emun ke egkeimpusan nud e te eglinis ka altar, kuwa kad e man‑e te lein ne turu ne nati te baka, wey lukesan ne karniru ne neelin ne ware nabalbalangi,


text:
wey uyana nu kayi te tangkaan ku. Ne ka eggimuwen te me talagpanubad, egpamukbukan dan seini te asin, wey igpanubad dan e isip egtutungen ne igpanubad.


text:
Ne tagse aldew te pitu ne aldew, panubad ka te sabeka ne lukesan ne kambing, sabeka ne turu ne nati te baka, wey sabeka ne karniru ne neelin ne ware nabalbalangi isip igpanubad te peglinis te sale.


text:
Sabeka ne simana ka eggimuwen te me talagpanubad ne pegpalangesa te pegmatulus te altar eyew egkaayun e ne eggamiten.


text:
Te igkawalu ne aldew, egkaayun e ne egtutungan seini te me talagpanubad te egtutungen ne igpanubad niyu, wey te igpanubad para te keupianan. Ne egdawaten kud e sikaniyu. Sikeddi se Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka inlekeban ne gumawan</t><br/>Ne impalibed ad e man‑e dumaa te etew diye te gumawan te timplu ne dapit te igsile, piru nalekeban e seeye.


text:
Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, “Keilangan ne eglekeban layun seini ne gumawan. Kene seini egkaayun ne eglukatan wey kene degma egkaayun ne due eglasud-lasud kayi, su sikeddi se Magbebaye ne Manama te Israil, nakalasud e ma te seini ne gumawan wey migmatulus seini.


text:
Ka pangulu re te Israil ka egkaayun ne egpinnuu kayi ne bayaanan, eyew egkeen te me pegkeen ne inhalad kayi te keddi. Egpakalasud sikandin wey egpakalihawang ne diye egbaye te likansu ne bayaanan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me balaud te peglasud diye te timplu</t><br/>Ne in-uyan a te etew diye te egkatangkaan te timplu wey diye key migbaye te gumawan ne dapit te igkahibang ne balabahan. Te pegtengteng ku, nakita ku ne napenu te maresen ne katelesan te Magbebaye ne Manama ka seled te timplu, wey miglangkeb a.


text:
Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, “Etew, pammineg ka ayad-ayad te langun ne iglalag ku keykew meyitenged te me balaud wey me suhu kayi te timplu. Tantanuri nud iya ke hentew ka egkaayun ne eglasud kayi wey ke hentew ka kene egkaayun.


text:
Kahii nu ka me masinupaken ne me Israilita te migkahi a se Magbebaye ne Manama: He me Israilita, peen-enengi niyud e ka mallindit ne me hinimuwan niyu.


text:
Inlinditan niyu ka timplu ku te timpu ne mighalad kew te me tabe, langesa, wey me pegkeen, su impalasud niyu ma ka me lapu ne makalelanget se hinimuwan, wey ware migpalintutuu keddi. Insupak niyu ka me balaud ku tenged te mallindit ne me hinimuwan niyu.


text:
Sikaniyu ma perem ka eleg ne egbantey te me matulus ne kasangkapan ku, piru iyan niyu nasi impabantey te timplu ku ka me lapu.<pb/>


text:
“Purisu egkahi a se Magbebaye ne Manama te kene egkaayun ne eglasud te timplu ka minsan hentew ne lapu ne ware migpalintutuu keddi, minsan ka me lapu ne mig-ugpe duma kaniyu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me Libita ne mig-inniyug te Manama</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne Manama ne migkahi keddi, “Ne meyitenged te me kabuhalan ni Libi ne mig-inniyug keddi wey mig-apil te duma ne me Israilita ne migsimba te me diyus-diyus dan, eglegparan ku iya sikandan tenged te me sale dan.


text:
Sikandan perem ka egpamakey diye te timplu ku isip me talagbantey te gumawan, talaglape te egtutungen ne igmanubad, wey te duma pad ne halad te me etew. Ne sikandan degma perem ka talagtanggu te me etew.


text:
Piru tenged su migsimba sikandan te me diyus-diyus wey seeye ka egpuunan ne nakasale ka keet-etawan ku, egpahunlibet a se Maresen ne Magbebaye ne Manama ne eglegparan ku iya sikandan. Sikeddi se Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.


text:
Kenad e sikandan egkaayun ne egpamakey keddi isip me talagpanubad. Ne kenad e degma sikandan egkaayun ne eggen-gen te me matulus ne kasangkapan ku wey te me halad. Egpaantusen ku sikandan te hilew tenged te mallindit ne me hinimuwan dan.


text:
<br/><t>Ka me talagpanubad ne me kabuhalan ni Saduk</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Piru egkaayun mule ne egpamakey keddi ka me talagpanubad ne me kabuhalan ni Saduk ne iyan migbebantey te timplu ku te timpu ne mig-inniyug keddi ka me Israilita. Egkaayun mule sikandan ne egpanubad kayi te keddi te me tabe wey langesa. Sikeddi se Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.


text:
Sikandan de ka egkaayun ne eglasud te timplu ku, wey egparani te altar eyew egpamakey keddi, wey ka eggimu te langun ne matulus ne himu ne igpeyimu ku kandan.


text:
Ke eglasud sikandan diye te igkarangeb ne lama te timplu,<n>Malig-et seini ne lama ne diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng diye te timplu.</n> keilangan ne egsaluub sikandan te linu. Kene sikandan egkaayun ne egsaluub te kumbale ne inggimu puun te bulbul te ayam taheed te egpamakey sikandan diye te seled te timplu.


text:
Ne keilangan ne eglelangkus sikandan te linu, wey egsaluub te malepet ne salual ne igpariralem ne linu red degma. Kene sikandan egkaayun ne egsaluub te minsan nekey ne egpakapalimuseng kandan.


text:
Ne emun eglihawang sikandan diye te lama ne inlibulungan te me etew, keilangan ne egluungen dan pad ka insaluub dan te migpamakey, wey igtahu dan de diye te matulus ne sinabeng. Ne egsaluub naan de sikandan te lerew ne me kumbale dan. Te sika ne paahi, kene egpakamenu te me etew ka pegkamatulus te me kumbale dan.<n>Impalintutuuwan dengan ne ka lerew ne me etew, egkapatey ke egpakasamsam te matulus ne kasangkapan.</n><pb/>


text:
“Ne keilangan degma ne kene sikandan egpatabulug, piru kene degma egkaayun ne egpamalayaten dan ka bulbul ran, ke kene, egpatemtempuhan dan de seini.


text:
Ne keilangan degma ne kene sikandan eg-inum te binu ke eglasud sikandan diye te igkarangeb ne lama te timplu.


text:
Ne kene sikandan egkaayun ne egpangasawa te balu wey ke malitan naa ne in-engkeran te asawa, ke kene, iyan dan de iya egpangasaween ka malitan ne ware pad iya neyilabeti wey Israilita red degma. Ne emun ke balu, keilangan ne sikan de iya man‑e se balu te talagpanubad.<pb/>


text:
“Ne keilangan ne egpanuluen dan ka keet-etawan ku ke nekey ka kaleinan te matulus wey te kene ne matulus, ke nekey ka malinis wey ke nekey ka malindit.


text:
Ke due me apulan, ka me talagpanubad ka eggukum wey egpamuhawang ne igpeikul te me balaud ku. Keilangan ne egtumanen dan ka me suhu ku, wey ka me tulumanen meyitenged te sahakeen. Ne keilangan ne eg-ileen dan ka pegkamatulus te Aldew te Peggimeley.<pb/>


text:
“Keilangan ne kene dan eglinditan ka pegkeetew ran pinaahi te pegparani te minatey, angin e ke amey wey ke iney ran naa ka migpatey, wey ke anak dan naa wey ke suled dan naa ne lukes, wey ke atebey ran naa ne ware pad nakaasawa.


text:
Ne emun ke egpakahen-gen sikandan te minatey, keilangan ne egseel sikandan te pitu ne aldew ne human pad man‑e sikandan egmalinis.


text:
Ne emun ke eglasud sikandan diye te igkarangeb ne lama te timplu ka egpamakey, keilangan ne egpanubad pad sikandan eggun‑a eyew te peglinis te sale dan. Sikeddi se Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne Manama ne migkahi keddi, “Ware tane ne egkapanunud te me talagpanubad te Israil, su sikeddiey e mismu ka egbehey te me keilanganen dan.


text:
Iyan dan egkeenen ka me halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula, me halad ne iglinis te sale, wey me halad ne igbayad te sale. Kandan e ka langun ne halad te me Israilita.


text:
Ka amana ne meupiya te an-anayan ne egkahaani niyu, wey ka langun ne ighalad niyu, egpekeendiyad e te me talagpanubad.


text:
Ne keilangan ne kene sikandan egkeen te minsan nekey ne manuk-manuk wey te me mananap ne migpatey re due, wey ke inggimatayan naa te lein ne mananap.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka inged ne para te Manama</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne Manama ne migkahi, “Ne emun egba-baaren niyud ka tane diye te langun ne tribu te Israil, teili a nikaniyu te tane isip meupiya ne dasag para keddi. Sapulu wey daruwa (12) ne kilumitru ka kariyuan, wey sapulu (10) ne kilumitru ka kaluag. Eg-isipen sika ne matulus ne inged.


text:
Te sika ne baad te tane, seked kew man‑e te lein ne kuwadradu ne tigdaruwa ne gatus wey lalimma ne pulu (250) ne mitrus se kaluag wey kalayat eyew egpasasindehan te timplu. Ne ka sika ne timplu, teili niyu man‑e palinguti te egmaawangen ne daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus se kaluag.


text:
Ne sika se tane ne para keddi, baara niyu man‑e sika—seked kew man‑e te sapulu wey daruwa (12) ne kilumitru se kalayat wey lalimma ne kilumitru se kaluag eyew egpasasindehan te timplu.


text:
Sika ka subla ne matulus ne inged wey duen naa egbebalayi ka me talagpanubad ne egpamakey diye te timplu wey egparani keddi.


text:
Ne ka katenge ne baad ne sapulu wey daruwa (12) ne kilumitru se kalayat, wey lalimma ne kilumitru se kaluag, igteil sika para te me Libita. Ne sikan e ka eg-ugpaan dan te egpamakey diye te timplu.<pb/>


text:
“Ne diye te dangdang te inteil ne matulus ne inged, seked kew man‑e te tane ne sapulu wey daruwa (12) wey liware ne kilumitru se kalayat, wey tatelu ne kilumitru se kaluag eyew eg-ugpaan te langun ne Israilita.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka tane ne para te pangulu</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Keilangan ne daruwa ne baad te tane ka igteil para te pangulu. Ka sabeka ne baad, egbunsud te iglineb ne eletanan te tane ne para keddi, wey te tane ne eggimuwen ne siyudad peendiye te Dahat ne Miditiranyu. Ne ka dangeb ne baad, egbunsud te igsile ne eletanan te siyudad, peendiye te Weyig ne Hurdan. Ka eletanan ne egbunsud te igsile wey iglineb, nekeg-iling ded se seked te eletanan te tane ne imbaad-baad diye te langun ne tribu te Israil. Sika ka tane ne para te pangulu.


text:
Ne kenad e egmanle-leihen te me pangulu ka keet-etawan ku, wey kene dan e eggilabetan pad ka tane ne imbaad-baad e diye te langun ne tribu te Israil.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me balaud para te me pangulu</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “He me pangulu te Israil, peen-enengi niyud e ka pegkamabulut niyu wey ka pegpanleig-leig niyu. Himuwa niyud e ka eleg ne peggukum, wey ka keupiya. Peen-enengi niyud ka pegpandelrel te keet-etawan ku. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
“Keilangan ne iyan niyu re eggamiten ka eleg ne timbangan wey sekeranan, wey takesanan ne egngaranan te ipa wey bat.<pb/>


text:
“Keilangan ne egpekeg-iling de ka takes te egtihis wey te mammara. Ka takesanan te mammara iyan ka ipa, wey ka takesanan te egtihis iyan ka bat.<pb/>


text:
“Ne seini ka me takes niyu: Ka sikil ka eleg ne eg-ikulan te pegtimbang. Ka sabeka ne sikil, daruwa ne pulu (20) ne giras, wey ka hen‑em ne pulu (60) ne sikil, sabeka sika ne mina.<pb/>


text:
“Ne seini ka me halad ne keilangan ne igbehey niyu te me pangulu te Israil: Igkeen‑em ne baad te egkahaani niyu ne trigu wey sibada,


text:
sabeka ne karniru puun te tagse daruwa ne gatus (200) te me ayam te langun ne Israilita. Sika ka me halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula, igmanubad ne egtutungen, wey igmanubad para te keupianan, wey igmalangesa eyew iglinis te sale niyu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
Ne ka me pangulu e degma ka eg-uyan te me halad ne egkakeen wey egkeinum, wey te egtutungen ne igmanubad te me timpu te sahakeen iling te Pegsile te Iyam ne Bulan, Aldew te Peggimeley, wey te duma pad ne me sahakeen ne egtumanen te me Israilita. Ka me pangulu ka egbehey te igmanubad eyew iglinis te sale, te me halad ne egkakeen, te egtutungen ne igmanubad, wey te igmanubad para te keupianan, wey te igmalangesa ne iglinis te sale te me Israilita.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me sahakeen</t><br/><br/><t>(Iks. 12:1-20; Lib. 23:33-43)</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Te an-anayan ne aldew, te an-anayan ne bulan, lape kew te turu ne nati te baka ne ware nabalbalangi eyew igpanubad isip iglinis te timplu.


text:
Ne egkuwa ka talagpanubad te deisek ne langesa, wey egpunasan din ka me sungkaleg te gumawan te timplu, ka hep‑at ne pikungan te altar, wey ka me sungkaleg te bayaanan diye te igkarangeb ne lama te timplu.<n>Malig-et seini ne lama ne diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.</n>


text:
Te igkapitu ne aldew, te sikan ded ne bulan, iling ded man‑e due ka eggimuwen niyu para te minsan hentew ne nakasale te ware tuyui. Te sika ne paahi, egkalinisan niyu ka timplu.<pb/>


text:
“Ne sahakeen kew te Peglihad te Panalihan te igkasapulu wey hep‑at (14) ne aldew te sikan ded ne bulan. Himuwa niyu sika te pitu ne aldew, wey iyan niyu re keena ka paan ne ware igpatulin.


text:
Te an-anayan ne aldew te pegsahakeen niyu, egpalape te turu ne baka ka pangulu eyew iglinis te sale din mismu wey te sale te langun ne Israilita.


text:
Ne tagse aldew seled te pitu ne aldew ne pegsahakeen niyu, keilangan ne ka pangulu, egpepanubad te egtutungen ne pitu ne turu ne nati te baka wey pitu degma ne lukesan ne karniru ne neelin ne ware nabalbalangi. Ne egpepanubad man‑e sikandin te sabeka ne lukesan ne kambing eyew iglinis te sale.


text:
Ne ka tagse turu ne nati te baka wey lukesan ne karniru ne igpanubad, keilangan ne egpatapikan te halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula, wey sabeka ne gelun ne lana te ulibu. Me halad sika ne egpakapahale keddi.<pb/>


text:
“Te igkasapulu wey lalimma (15) ne aldew ne iyan ka pegbunsud te Sahakeen te me Leeb te iyan ded ne bulan, keilangan ne egpepanubad man‑e ka pangulu te iling ded te immepanubad din te pitu ne aldew te Peglihad te Panalihan iling te me halad te peglinis te sale, igmanubad ne egtutungen, wey lana te ulibu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pangulu wey ka me sahakeen</t><br/>Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Keilangan ne eglekeban ka bayaanan ne dapit te igsile ne egpeendiye te igkarangeb ne lama te timplu,<n>Malig-et seini ne lama ne egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.</n> taman te hen‑em ne aldew te pegtrabahu. Piru eglukatan seini te Aldew te Peggimeley, wey te Sahakeen te Pegsile te Iyam ne Bulan.


text:
Ne eglasud ka pangulu ne diye egbaye te bayaanan ne dapit te igsile, wey diye sikandin egsasindeg te dangdang te sungkaleg te gumawan. Ne ka me talagpanubad e ka eg-uyan te igmanubad din ne egtutungen, te igmanubad para te keupianan. Ne diye de iya sikandin egsimba te lenged te gumawan. Ne pegkeimpus due, eglihawang e man‑e sikandin. Piru kene eglekeban ka gumawan taman te marusilem.


text:
Te tagse Aldew te Peggimeley, wey te Sahakeen te Pegsile te Iyam ne Bulan, keilangan ne egsimba keddi ka me Israilita wey diye de iya degma sikandan te katangkaan te gumawan.


text:
Te Aldew te Peggimeley, keilangan ne egpepanubad ka pangulu kayi te keddi te egtutungen ne sabeka ne buyag-buyag e ne lukesan ne karniru, wey hen‑em ne nati ne lukesan ded man‑e ne karniru. Ne keilangan ne ware nabalbalangi ka sika ne me karniru.


text:
Ne keilangan ne egpatapikan te liware te saku ne harina ka sabeka ne lukesan ne karniru, me halad sika ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula. Piru ka pangulu e ka mateu ke mamenu karakel ka harina ne igpatapik din te tagse sabeka te hen‑em ne lukesan ne nati te karniru. Ne keilangan degma ne eghalad sikandin te sabeka ne gelun ne lana te ulibu.


text:
Te tagse degma Sahakeen te Pegsile te Iyam ne Bulan, keilangan ne egpanubad man‑e ka pangulu te egtutungen ne sabeka ne turu ne baka, sabeka ne buyag-buyag e ne lukesan ne karniru, wey hen‑em ded man‑e ne lukesan ne nati te karniru. Ne keilangan ne ware nabalbalangi ka sika ne me ayam.


text:
Ne keilangan ne egpatapikan te pangulu te tigliware te saku ne harina ka sabeka ne turu ne baka, wey ka lukesan ne karniru, me halad sika ne egkakeen ne egpuun te egketuen. Piru sikandin e ka mateu ke mamenu karakel ka harina ne igpatapik din te tagse sabeka te hen‑em ne lukesan ne nati te karniru. Ne keilangan ne egpatapikan te pangulu te tigsabeka ne gelun ne lana te ulibu ka tagse liware te saku ne harina ne igpatapik din te igpanubad ne me ayam.


text:
Ke eglasud ka pangulu, keilangan ne diye sikandin egbaye te bayaanan ne egpaseled, wey eglihawang ne diye ded man‑e egbaye.<pb/>


text:
“Ne emun ke eglasud te timplu ka me Israilita eyew egsimba keddi te timpu te nateil ne me sahakeen, ka minsan hentew ne diye egbaye te gumawan ne dapit te igkahibang ne balabahan, keilangan ne diye eglihawang te dapit te igkakawanan ne balabahan. Ne ka diye egbaye te gumawan ne dapit te igkakawanan ne balabahan, diye degma eglihawang te dapit te igkahibang ne balabahan. Keilangan ne ware sabeka ne eglibed egbaye diye te inlasuran din.


text:
Te timpu te nateil ne me sahakeen, tigliware te saku ka harina ne igpatapik te turu ne nati te baka, te buyag-buyag e ne lukesan ne karniru, wey te me lukesan ne nati te karniru, me halad sika ne egkakeen ne egpuun te egketuen. Piru ka pangulu e ka mateu ke mamenu karakel ka harina ne igpatapik din te tagse sabeka te me lukesan ne nati te karniru. Te tagse liware te saku ne harina ne igpatapik din te igmanubad ne ayam, keilangan ne egpatapikan din degma te tigsabeka ne gelun ne lana te ulibu.<pb/>


text:
“Ne emun ke egpepanubad ka pangulu te egtutungen wey ke egdasag naa sikandin diye te Magbebaye ne Manama, eglukatan ka gumawan ne diye dapit te igsile eyew egbayaan din. Ne egpanubad sikandin iling te me pegpanubad te Aldew te Peggimeley. Ne emun ke eglihawang e sikandin, eglekeban e man‑e ka gumawan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka igpanubad te tagse aldew</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Te tagse aldew, keilangan ne due igpanubad kayi te keddi ne karniru ne sabeka pad ne leg‑un se kabuyahi wey ware nabalbalangi, isip igpanubad ne egtutungen.


text:
Ne keilangan ne egpatapikan seini te halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula ne hep‑at ne kilu ne harina, wey sabeka ne litru ne lana te ulibu ne ig-amut te harina. Sika ka me suhu meyitenged te egtutungen ne igpanubad ne keilangan ne igpabulus-bulus te ware egtamanan.


text:
Purisu tagse maselem, keilangan ne due igpanubad kayi te keddi ne sabeka ne karniru ne egpatapikan te harina, wey lana te ulibu. Sika ka igpanubad ne egtutungen te tagse aldew.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pangulu wey ka tane</t><br/>Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Emun ke egbehey ka pangulu diye te anak din ne lukes te tane isip karatuan ne iggaat, ka sika ne tane, egkaangken iya te me kabuhalan te anak din te ware egtamanan.


text:
Piru ke iyan din egdasahan ka sabeka te me suluhuanen din, egkaangken sika te suluhuanen din piru taman de te Leg-un te Kaligwangan. Ne ka sika ne dasag, egpakalibed ded diye te pangulu. Ka me anak de iya te pangulu ka egkaayun ne eg-angken te sika ne tane te ware egtamanan.


text:
Ne kene egkaayun ne egpanguen te pangulu ka tane ne egkapanunud te keet-etawan. Keilangan ne ka tane ne igdasag din te me anak din, sikan de iya se kandin mismu ne tane, eyew ware minsan hentew te keet-etawan ku ne egkaawaan te tane.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka kusina te timplu</t><br/>Ne in-uyan a te etew diye te matulus ne sinabeng te me talagpanubad ne dapit te igkahibang ne balabahan, wey diye key migbaye te gumawan ne diye te kakiliran te bayaanan. Ne impapitew rin keddi diye te iglineb ne baad ka sinabeng ne ingkahi rin keddi.


text:
Ne ingkahiyan a nikandin, “Kayi eggilutua te me talagpanubad ka me halad ne igbayad te sale, ka halad ne iglinis te sale, wey me halad ne egkakeen ne egpakapahale te Magbebaye. Ne kene dan sika eg-uyanen diye te lihawangan, eyew kene egkamenu ka keet-etawan te pegkamatulus te sika ne me halad.”<pb/>


text:
Ne in-uyan ad e man‑e te etew diye te lama, wey impapitew rin keddi ka hep‑at ne pikungan dutu. Ne tagse pikungan, due degma malmalig-et ne lama


text:
ne daruwa ne pulu (20) ne mitrus se kalayat, wey sapulu wey lalimma (15) ne mitrus se kaluag. Nenekeg-iling se me karakel dutu.


text:
Ne ka tagse lama, impalingutan alara te insapsapan ne me batu. Ne due me temehanan diye te kakiliran te me alad.


text:
Ne ingkahiyan a te etew, “Seini ka kusina te me talagpanubad, wey kayi ran eggilutua ka me halad te keet-etawan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka weyig ne migtulayas puun te timplu</t><br/>Ne impalibed ad e man‑e uyana te etew diye te gumawan te timplu. Ne diye te diddiralem te gumawan te timplu, due nakita ku ne weyig ne migtulayas peendiye te igsile su nakatangke ma ka timplu diye te igsile. Migtulayas ka weyig puun te diddiralem te kakiliran ne baad te timplu dapit te igkakawanan ne balabahan, wey nakalihad te igkakawanan ne balabahan te altar.


text:
Ne in-uyan a te etew diye te lihawangan, wey diye key migbaye te gumawan ne dapit te igkahibang ne balabahan. Ne induma a nikandin te eglingut peendiye te bayaanan ne dapit te igsile. Ne nakita ku diye ka weyig ne migtulayas puun te igkakawanan ne balabahan te bayaanan.


text:
Ne miggendiye key se daruwa te ilis te weyig dapit te igsile. Ne taheed te eggipanew key, migbunsud e degma sikandin ka egseked taman te nakaseked sikandin te lalimma ne gatus (500) ne mitrus. Ne induma a nikandin te eglapas te weyig wey taman de te buku-buku ku se karaleman dutu.


text:
Ne migseked e man‑e sikandin te lein ne lalimma ne gatus (500) ne mitrus, wey induma ad e man‑e nikandin abayi te eglapas te weyig, wey taman e te buel ku se karaleman dutu. Ne migseked e man‑e sikandin te lein ne lalimma ne gatus (500) ne mitrus, wey induma ad e man‑e nikandin te eglapas te weyig, wey taman e te liwaraan ku se karaleman dutu.


text:
Ne migseked pad iya man‑e sikandin te lein ne lalimma ne gatus (500) ne mitrus, wey migmaralem e ka weyig wey kenad e egkalapas te eggipanawen de gawas te eglumbuken e.


text:
Ne ingkahiyan a te etew, “Etew, tantanuri nu ka nakita nu.”<pb/>Ne in-uyan ad e man‑e nikandin diye te gakapan.


text:
Ne ingkahiyan a te etew, “Migtulayas ka seini ne weyig peendiye te tane ne dapit te igsile taman diye te me Napu te Hurdan, wey diye te Namatey ne Dahat. Ne egmananam e ka weyig diye te Namatey ne Dahat.


text:
Minsan hendei seini egtulayas, masulug ne isda wey duma pad ne hinimuwan ne eglumbuk ka egmatapik kayi su egpakamananam ma seini te mapeit ne weyig.


text:
Ne masulug e ka me mangngengalap ne egmangugpe diye te ilis te Namatey ne Dahat. Puun de iya te Inggadi taman te In-Iglaim ka egmamiyale su masulug man e ka nakalkalasi ne me isda diye iling te me isda te Dahat ne Miditiranyu.


text:
Piru ka diye te ilis ne mabbabew re wey egmanlasak-lasak, egmapeit ded mule eyew egkaangayan te me etew te asin.


text:
Ne ka tagse ilis te weyig, due migpanubu ne kayu ne egkakeen se me behas wey egpakabawi se me dewun. Ne kene egkallanes ka me dewun, wey kene egkaamin ka me behas. Egpamehas seini tagse bulan su egtulayasan ma te weyig ne egpuun te timplu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me eletanan te tane</t><br/>Ne migkahi ka Magbebaye, “Ne seini ka me eletanan te tane ne egba-baaren nu diye te me kabuhalan te sapulu wey daruwa (12) ne anak ni Israil. Daruwa ne baad ka para te me kabuhalan ni Husi.


text:
Keilangan ne egmeg-ilingen niyu te egbaad-baad ka tane su migsaad a te me kabuybuyahan niyu ne igbehey ku seini kandan eyew egkapanunud niyu degma.<pb/>


text:
“Ne seini ka me eletanan. Ka eletanan te tane ne dapit te igkahibang ne balabahan, egbunsud te Dahat ne Miditiranyu peendiye te Hitlun, te Libu-Hamat, te Sidad,


text:
te Biruta, te Sibarim ne marani te eletanan te Damasku, wey Hamat, taman diye te Hasir-Hatikun ne marani te eletanan te Hauran.


text:
Purisu ka eletanan te tane ne dapit te igkahibang ne balabahan, egbunsud te Dahat ne Miditiranyu taman diye te siyudad te Inun ne eletanan te Damasku, wey eletanan te Hamat ne dapit te igkakawanan ne balabahan. Sika ka eletanan te tane ne dapit te igkahibang ne balabahan.<pb/>


text:
“Ne ka eletanan te tane ne dapit te igsile, egbunsud te eletanan te Damasku peendiye te Weyig ne Hurdan ne elat-elat te Gilyad wey te tane te Israil, peendiye te Namatey ne Dahat taman te Tamar. Sika ka eletanan te tane ne dapit te igsile.<pb/>


text:
“Ne ka eletanan te tane ne dapit te igkakawanan ne balabahan, egbunsud te Tamar peendiye te weyig te Kadis-Miriba peendiye man‑e te eletanan te Ihiptu taman diye te Dahat ne Miditiranyu. Sika ka eletanan te tane ne dapit te igkakawanan ne balabahan.<pb/>


text:
“Ne ka eletanan te tane ne dapit te iglineb, iyan ka Dahat ne Miditiranyu taman diye te egkatalipag te Libu-Hamat. Sika ka eletanan te tane ne dapit te iglineb.<pb/>


text:
Sika ka egkapanunud niyu wey te me lapu ne mig-ugpe duma kaniyu wey neneetew se me anak diye te Israil. Isipa niyu sikandan ne me mahinged ne me Israilita, wey baari niyu degma sikandan te tane ne egkapanunud dan.


text:
Ke hendei sikandan ne tribu mig-ugpe, diye degma sikandan egbaari te tane ne egkapanunud dan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me tribu te Israil wey ka tane dan</t><br/>Ne seini ka me tribu te Israil, wey ka tane ne egkaangken dan. Ka hun‑a, iyan ka me kabuhalan ni Dan. Ne dapit te igkahibang ne balabahan ka kandan ne tane. Ne ka eletanan dutu, egbunsud te Hitlun, peendiye te Libu-Hamat, taman te Hasar-Inan ne marani te eletanan te Damasku wey te Hamat ne diye te igkahibang ne balabahan.


text:
Ne ka seup, iyan ka me kabuhalan ni Asir. Ne dapit te igkakawanan ne balabahan ka tane dan. Ne ka eletanan dutu, egbunsud te igsile ne baad te tane te me kabuhalan ni Dan, peendiye te iglineb.


text:
Ne ka seup, iyan ka me kabuhalan ni Naptali. Ne ka tane dan, dapit te igsile ne baad te tane te me kabuhalan ni Asir. Ne ka kaluag dutu, egbunsud degma te igsile peendiye te iglineb.


text:
Ne ka seup, iyan ka me kabuhalan ni Manasis. Ne ka tane dan, dapit te iglineb ne baad te tane te me kabuhalan ni Naptali. Ne ka kaluag dutu, egbunsud ded degma te igsile peendiye te iglineb.


text:
Ne ka seup, iyan ka me kabuhalan ni Ipraim. Ne ka tane dan, dapit te igsile ne baad te tane te me kabuhalan ni Manasis. Ne ka kaluag dutu, egbunsud ded degma te igsile peendiye te iglineb.


text:
Ne ka seup, iyan ka me kabuhalan ni Rubin. Ne ka tane dan, dapit te igsile ne baad te tane te me kabuhalan ni Ipraim. Ne ka kaluag dutu, egbunsud ded degma te igsile peendiye te iglineb.


text:
Ne ka seup, iyan ka me kabuhalan ni Huda. Ne ka tane dan, dapit te igsile ne baad te tane te me kabuhalan ni Rubin. Ne ka kaluag dutu, egbunsud ded degma te igsile peendiye te iglineb.<pb/>


text:
<br/><t>Ka in-alam ne inged</t><br/>Ne ka tane ne diye te igsile ne baad te tane te me kabuhalan ni Huda, keilangan ne igteil niyu isip dasag para te Magbebaye ne Manama. Kuwadradu seini ne nekeg-iling se kalayat wey kaluag ne tigsapulu wey daruwa (12) ne kilumitru. Iling ded seini kaluag te tane te sabeka te me tribu te Israil. Ne ka taliware te sika ne tane ka egpasasindehan te timplu.<pb/>


text:
Ne sapulu wey daruwa (12) ne kilumitru se kalayat wey lalimma ne kilumitru se kaluag te tane ne igbehey niyu te Magbebaye eyew egpasasindehan te timplu.


text:
Ne igbehey diye te me talagpanubad ka katenge te sika ne tane. Puun te igsile peendiye te iglineb, sapulu wey daruwa (12) ne kilumitru se kalayat, wey lalimma ne kilumitru se kaluag puun te igkahibang ne balabahan peendiye te igkakawanan ne balabahan. Ne diye naa te taliware te sika ne tane ka egpasasindehan te timplu.


text:
Ka sika se matulus ne tane, igbehey diye te me talagpanubad ne iyan ka me kabuhalan ni Saduk ne me matinumanen mule ne migpamakey wey ware mig-engked keddi. Kene ne iling te inggimu te duma ne me Libita ne mig-ikul te me Israilita ne mig-engked keddi.


text:
Sika ka amana ne matulus ne tane, wey eleg ne dasag para te me talagpanubad ne me kabuhalan ni Saduk.


text:
Dangdang sika te tane te duma ne me Libita ne sapulu wey daruwa (12) ne kilumitru se kalayat wey lalimma ne kilumitru se kaluag.


text:
Ne keilangan ne kene dan igbelegye sika wey ke igsaliyu naa ka minsan deisek ne baad due su inteil ma sika para te Magbebaye.<pb/>


text:
Ne ka baad te tane ne sapulu wey daruwa (12) degma ne kilumitru se kalayat wey daruwa wey liware ne kilumitru se kaluag, sika ka egkaayun ne eg-ugpaan te langun ne etew wey panabtaban te me ayam dan.


text:
Ne egpalingutan ka siyudad te lama ne kuwadradu ne nenekeg-iling se kaluag wey kalayat ne 125 ne mitrus.


text:
Ne diye te nasame ne baad te nekegtalipag ne lihawangan te siyudad, due kamet ne lalimma ne kilumitru se kalayat peendiye te igsile, wey lalimma degma ne kilumitru peendiye te iglineb. Ka eg-uma te sika ne kamet ka egkeenen te me trabahanti diye te siyudad.


text:
Purisu keilangan ne kuwadradu ne tigsapulu wey daruwa (12) ne kilumitru se kaluag wey kalayat te intiru ne tane ne igteil niyu para te Magbebaye, lagkes e ka matulus ne tane wey ka siyudad.<pb/>


text:
Ka nasame ne baad te tane ne nekegtalipag te tagse kakiliran te matulus ne tane wey te siyudad, egkaangken e te pangulu. Egbunsud sika te matulus ne tane peendiye te eletanan dapit te igsile wey peendiye te eletanan dapit te iglineb.


text:
Egkataliware te tane te pangulu ka matulus ne tane, ka timplu, ka tane te me Libita wey ka siyudad. Ne egkataliware degma te tane te me kabuhalan ni Huda wey ni Binhamin ka nekegtalipag ne tane te pangulu.<pb/>


text:
Ne seini degma ka tane ne egkaangken te duma ne tribu. Ka tane ni Binhamin, diye dapit te igkakawanan ne balabahan te tane te pangulu. Ka kaluahan due, egpuun te igsile peendiye te iglineb ne baad te tane te Israil.


text:
Ne diye te igkakawanan ne balabahan te tane te me kabuhalan ni Binhamin, iyan ka tane te me kabuhalan ni Simyun. Ka kaluahan dutu, egpuun ded degma te igsile peendiye te iglineb ne baad te tane te Israil.


text:
Ne ka diye te igkakawanan ne balabahan ne eletanan te tane ni Gad, egpekeikul te Tamar taman diye te me sebseb te Kadis-Miriba, peendiye te Ihiptu taman diye te Dahat ne Miditiranyu.<pb/>


text:
Sika ka tane ne egkaangken te me tribu te Israil isip egkapanunud dan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me gumawan te siyudad</t><br/>Ne due sapulu wey daruwa (12) ne gumawan te siyudad. Te hep‑at ne alad ne impalingut te siyudad, due tigtatelu ne gumawan.


text:
Ka gumawan ne dapit te igkahibang ne balabahan, egngaranan te Gumawan ni Rubin, Gumawan ni Huda, wey Gumawan ni Libi.


text:
Ne ka gumawan ne dapit te igsile, egngaranan te Gumawan ni Husi, Gumawan ni Binhamin, wey Gumawan ni Dan.


text:
Ne ka gumawan ne dapit te igkakawanan ne balabahan, egngaranan te Gumawan ni Simyun, Gumawan ni Isakar, wey Gumawan ni Sabulun.


text:
Ne ka gumawan ne dapit te iglineb, egngaranan te Gumawan ni Gad, Gumawan ni Asir, wey Gumawan ni Naptali.


text:
Ka katikangan te tagse alad, 2,250 ne mitrus. Purisu siyam ne libu (9,000) ne mitrus ka langun ne katikangan te hep‑at ne alad. Ne puun te sika ne timpu, egngaranan e ka siyudad te, “Due ka Magbebaye ne Manama.”


text:
<br/><t>Si Danyil wey ka me alukuy rin diye te Babilunya</t><br/>Te igkatelu ne leg‑un te peghari ni Huwakim ne Hari te Huda, miggendiye te Hirusalim si Nibukadnisar ne Hari te Babilunya duma te me sundalu rin wey inlingutan dan seini.


text:
Ne intuhutan te Magbebaye ne Manama ne egkatalu ni Hari Nibukadnisar si Huwakim wey in-ahew rin ka me kasangkapan diye te timplu te Manama. Ne in-uyan din e seini te miglibed diye te ugpaan din diye te Babilunya,<n>Te Hibruwanen: Sinar, ka duma ne ngaran te Babilunya.</n> wey diye din itahu te sinabeng ne tinesanan te karatuan din diye te baley te manama rin.<pb/>


text:
Nataman, insuhu ni Nibukadnisar si Aspinas, ka pangulu te me upisyal rin ne egpaalamen te me kanakan puun te naddakep ne me matig-Israil ne egpuun te kabuhalan te me Hari wey ka duma puun te talahuren ne pamilya.


text:
Keilangan ne meupiya se peglelawa ran, meupiya ne egpitawen, matagseb, mahaan egkateu, wey eleg ne egpamakey diye te palasyu te Hari. Igpepanulu degma sikandan ki Aspinas te pegbasa te mallehen ne egsabuten wey te peglalag te linalahan te matig-Babilunya.


text:
Migsuhu man‑e ka Hari ne egsendaran sikandan tagse aldew te keenen wey inumen ne iling te kandin ne egkakeen wey egkeinum. Egbasbasen sikandan te tatelu ne leg‑un, human igpatrabahu diye te ugpaan te Hari.


text:
Ka duma te naalam iyan si Danyil, Hananiyas, Misail, wey si Asariyas ne namuun te me kabuhalan ni Huda.


text:
Ne impangngaranan sikandan te iyam ne ngaran te pangulu te me upisyal ne si Aspinas. Si Danyil migngaranan din ki Biltisasar, si Hananiyas migngaranan din ki Sadrak, si Misail migngaranan din ki Misak, wey si Asariyas migngaranan din ki Abidnigu.<pb/>


text:
Piru migpehet-pehet si Danyil te geyinawa rin ne kene din eglinditan ka pegkeetew rin te keenen wey inumen te Hari. Sikan naa, mighangyu sikandin ki Aspinas ne kene egkeen wey eg-inum te igpasendad te Hari.


text:
Piru ingkahiyan sikandin ni Aspinas, “Naaldek a te Hari ne iyan mig-alam te igpakeen wey igpeinum kaniyu. Ke egkiteen ka nikandin ne mahase-gase du te duma nu ne me kanakan, kema ke egpeyimatayan a mule nikandin.”<pb/>


text:
Ne due sinalihan ne impatanggu ni Aspinas engki Danyil wey te tatelu ne alukuy rin. Ne ingkahiyan ni Danyil ka sinalihan,


text:
“Ahalen, egkaayun ubag ne eggeraman key nikeykew te egsendad te gulay<n>Te Hibruwanen iyan igpasabut kayi se langun ne egkakeen ne egpuun te pinamula.</n> re ne egkeenen ney wey weyig ne eg-inumen ney seled te sapulu ne aldew.


text:
Egkataman, pitawa nu naa ka peglelawa ney wey peg-ilinga nu te seeye se me kanakan ne migkeen te mannanam ne egkakeen te Hari. Ke nekey ka egkakita nu, ne sikeykew e ka mateu kanami te me suluhuanen nu.”<pb/>


text:
Peglihad te sapulu ne aldew, nakita ne meupiya ka peglelawa ran wey maliblibusen du te langun ne me kanakan ne migkeen te mannanam ne egkakeen te Hari.


text:
Purisu warad e sikandan sensendari te sinalihan te keenen wey te inumen ne igpasendad kandan, ke kene, me gulay naan de ka igsendad-sendad din kandan.<pb/>


text:
Ne seini se hep‑at ne kanakan, imbehayan te Manama te pegsabut wey katuenan te pegbasa te langun ne mallehen ne egsabuten wey neyipenu sikandan te katuenan. Ne si Danyil imbehayan din pad te pegsabut te nalein-lein ne me taheinep.<pb/>


text:
Peglihad te tatelu ne leg‑un, human uyana ni Aspinas seeye se langun ne kanakan ne matig-Israil diye te tangkaan ni Hari Nibukadnisar sumale te seeye se suhu din kandin.


text:
Migpakiglalag ka Hari kandan langun, ne nakita rin ne ware egpekeiling engki Danyil, Hananiyas, Misail, wey ki Asariyas. Sikan naa ka naalam sikandan te Hari ne egpatangguwen kandin.


text:
Ne meyitenged te katuenan wey pegsabut, nakita te Hari ne egkasapuluen pad ne lupi ka kandan ne katuenan du te egmahehane wey te me timbusawen diye te intiru ne migharian din.


text:
<br/><t>Ka taheinep ni Nibukadnisar</t><br/>Te sabeka ne marusilem te migdaruwe e ne leg‑un si Nibukadnisar ka mighari, nakataheinep sikandin te kamasulug. Nabantalan sikandin wey kene egpakalipereng.


text:
Ne impeumew te Hari ka egmammulingan, ka me timbusawen, ka egmahehane, wey ka me tumanuren<n>Te Hibruwanen: me Kaldiya.</n> eyew te pegluwas te taheinep din. Purisu nangendiyad sikandan te Hari.


text:
Ne impangguhuran e sikandan te Hari te migkahi, “Due taheinep ku ne ingkabantali ku wey egkeupian a ne egkanengnengan ka igpasabut kayi.”


text:
Ne migtabak ka egmahehane ne iyan inggamit ka Aramayik ne linalahan,<n>Aramayik ka inggamit ne linalahan bunsud te seini ne birsikulu taman te katamanan te kapitulu 7.</n> “Mahal ne Hari, egkeuyag ka te ware egtamanan! Nangeni key nikeykew se me suluhuanen nu te taheinep nu wey egluwasen ney seini.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan te Hari ka egmahehane, “Egtumanen ku seini se ignangen ku kaniyu, ke kene niyu egkaantukan ke nekey ka taheinep ku wey ke nekey ka igpasabut kayi, igpatadtad ku sikaniyu wey igpahuhus ku ka me baley niyu.


text:
Piru ke egkaantukan niyu ka taheinep ku wey egkaluwas niyu seini, egdasahan ku sikaniyu, eg-unahan wey egbantuhen. Na, ihuhud niyud ka taheinep ku wey ka igpasabut kayi.”<pb/>


text:
Ne mig-abey sikandan migkahi diye te Hari, “Mahal ne Hari, inangen nu la kanami ka taheinep nu su eyew egkaluwas ney ka igpasabut kayi.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka Hari, “Nakanengneng a ne egkeupian kew ne eg-ealiddanan tenged su nakataha kew ne egtumanen ku seini se ignangen ku


text:
ne egdusaan ku sikaniyu ke kene niyu egkaluwas ka taheinep ku. Nenekegsabut kew ne eg-uubat keddi su migsuman-suman kew ne egkabalbalawan ded ka suman-suman ku ke egkapate-pate e. Ne la, ihuhud niyud keddi ke nekey ka taheinep ku su eyew egpakapalintutuu a iya ne egkaluwas niyu ka igpasabut te taheinep ku.”<pb/>


text:
Ne migtabak ka egmahehane, “Ware etew kayi te intiru ne kalibutan ne egpekeyimu te imbuyu nu. Ware pad Hari, minsan mamenu pad sikandin kabantug wey karesen, ne migsuhu te egmahehane, te timbusawen, wey te matagseb ne mammituen te peggimu te iling kayi.


text:
Malised amana sika se insuhu nu, Mahal ne Hari. Ware egpekeyimu due angin e te me manama, piru ware sikandan miglemung mig-ugpe te etew.”<pb/>


text:
Ne nangebel-ebel ka langet te Hari te pegkarineg din dutu, wey migsuhu ne egpeyimatayan ka langun ne me matagseb ne etew diye te Babilunya.


text:
Te impanengneng e ka suhu te Hari ne egpeyimatayan ka me matagseb, impamitew ran e ensi Danyil su eyew egpeyimatayan degma.<pb/>


text:
Te sikan de, miggendiyad e si Danyil te Hari wey mighangyu ne egbehayan sikandin te timpu eyew te pegluwas ke nekey ka igpasabut te seeye ne taheinep. Ne nabennalan ded ka Hari.


text:
Purisu, mig-uli e si Danyil diye te baley rin wey impangguhuran din e te neyitabu ka me duma rin ne ensi Hananiyas, Misail, wey si Asariyas.


text:
Ne imbanasalan sikandan ni Danyil ne eg-ampu eyew egkeyid‑u kandan ka Manama ne diye te langit wey igpanengneng din ka igpasabut te taheinep te Hari, su eyew kene sikandan egkalagkes egkeyimatayi duma te me matagseb ne me etew diye te Babilunya.


text:
Te sika ne marusilem, impanengneng te Manama ki Danyil pinaahi te taheinep, seeye se taheinep te Hari. Ne indayan ni Danyil ka Manama ne diye te langit te migkahi,


text:
Sikandin ka egpakabalew-balew te timpu.<pb/>Sikandin ka egbuut ke hentew ka eghari wey sikandin degma ka egpakapaawe te me Hari.<pb/>Sikandin ka egbehey te katagseb diye te me matagseb<pb/>wey egbehey te katuenan diye te mahaan egkateu.<pb/>


text:
Impanengneng din ka maddalem wey ka mallised ne egsabuten.<pb/>Nakanengneng sikandin ke nekey ka due te marusilem,<pb/>wey due te kandin ka kalayag.<pb/>


text:
Egpasalamatan wey egdeyrayen ku<pb/>sikeykew Manama te me kaap-apuan ku<pb/>su imbehayan a nikeykew te katagseb wey keseg.<pb/>Impanengneng nu degma keddi ka imbuyu ney keykew,<pb/>su impataha key ma nikeykew te igpasabut te taheinep te Hari.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegluwas ni Danyil te taheinep te Hari</t><br/>Seeye naa, miglibed e si Danyil diye ki Aryuk, ka insuhu te Hari te pegpangimatey te me matagseb ne me etew diye te Babilunya. Ne migkahiyan e ni Danyil si Aryuk, “Kene nu pangimatayi ka me matagseb ne me etew kayi te Babilunya. Dumaa a nikeykew diye te Hari su egluwasen ku ka igpasabut te taheinep din.”<pb/>


text:
Sikan naa, sahuhune e dumaa ni Aryuk si Danyil diye te Hari. Migkahi si Aryuk, “Mahal ne Hari, due nakita ku ne egpakaluwas te taheinep nu ne sabeka te seeye se naddakep wey neneuyan puun te Huda.”<pb/>


text:
Ne in-insaan te Hari si Danyil ne egngaranan ded degma ki Biltisasar, “Igpakapanengneng nu naa keddi ke nekey ka taheinep ku wey ka igpasabut kayi?”<pb/>


text:
Migtabak si Danyil, “Mahal ne Hari, ware minsan matagseb, me timbusawen, wey egmahehane wey ke mammituen naa ne egpakaluwas te taheinep nu.


text:
Piru due Manama diye te langit ne egpanengneng te minsan nekey ne malised ne egsabuten. Pinaahi te taheinep nu Mahal ne Hari, impanengneng te Manama ke nekey ka egkeyitabu keureme. Kuntee, ignangen ku keykew ke nekey seeye se nakita nu diye te taheinep nu.


text:
Ka taheinep nu Mahal ne Hari, iyan sika se egkeyitabu keureme wey impataha sika te Manama ne talagpataha te me malised ne egsabuten.


text:
Malehet iya ne kayi te keddi ipanengneng ka taheinep nu, piru kene ne tenged su matmatagseb a du te duma, ke kene, pinaahi te bulig te Manama keddi. Egkeupian sikandin ne egkasabut nu ke nekey ka due te suman-suman<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> nu.<pb/>


text:
“Ka nakita nu Mahal ne Hari, sabeka ne bubuyahen ne larawan ne subla ne masil‑ew. Diye seini migsasindeg te tangkaan nu wey makaaldek-haldek ne egpitawen.


text:
Ne neelin ne bulawan ka ulu rin, wey pelata ka kumeng din wey ka belad din, ne burunsi ka getek din wey ka bubun din.


text:
Taheed te egpipitew ka te larawan, due batu ne natipak, piru kene ne etew ka migtipak kayi. Nasuhat ka me paa te larawan wey nalupet e seini.


text:
Ne nalupet iling te ukaba diye te diekanan ka putew, ka tane ne eggimuwen ne kuren, ka burunsi, ka pelata, wey ka bulawan. Ne miglayap e seeye te kalamag wey warad iya nasame. Piru ka batu ne nakasuhat te paa te larawan, neyimu e ne dakel ne bubungan wey nekeempet e te intiru ne kalibutan.<pb/>


text:
Mahal ne Hari, sikeykew ka Hari te me Hari. Inggimu ka te Manama ne diye te langit ne Hari wey imbehayan te geem, keseg, wey te kabantug.


text:
Imbehey rin degma keykew ka langun ne etew, me mahintalunan ne mananap wey me bayaku minsan hendei sikandan nangugpe, wey inggimu ka nikandin ne talagmandu te langun. Sikeykew ka igpasabut te seeye se ulu te larawan.


text:
Emun ke egkatalu e ka migharian, ne iyan ka migharian nu kuntee, due lein ne Hari ne egginguma ne malmaletey keykew, ne duen pad man‑e igkatelu ne eghari ne iyan igpasabut seeye se burunsi, wey egmandu sikandin te intiru ne kalibutan.


text:
Duen pad man‑e igkeep‑at ne migharian ne egpekeiling karesen te putew. Eglupeten din seeye se langun ne nekewun‑a ne mighari, iling te putew ne egpakalupet te minsan nekey.


text:
Ka nakita nu ne paa wey ka me kemel te paa ne nasinewug te putew wey tane, palinneu ne egkabaad ka seini ne migharian. Piru ka kalig‑en ne egpekeiling te putew, duen ded diye te kandin, iling te nakita nu ne impegsewug ne putew te tane.


text:
Ka me kemel te paa ne nekegsewug te putew wey tane, palinneu te due kalig‑en wey due degma kahuye te seini ne migharian.


text:
Nakita nu degma ne nekegsewug ka putew te tane, migpasabut sika te egkasabeka sikandan pinaahi te pegpaas-asaweey. Piru kene sikandan egkaluhey iling te ka putew kene iya egpakasewug te tane.


text:
Te timpu te seeye ne me Hari, ka Manama te langit egpasasindeg te migharian ne kenad iya egkareetan wey warad iya minsan hentew ne egpakaahew te seini ne migharian. Egdereetan kayi ka langun ne migharian wey egpalunggehaat seini te ware katamanan.


text:
Sika ka igpasabut te nakita nu ne batu ne natipak puun te dalama ne kene ne etew ka nakatipak, wey nakalupet te putew, te burunsi, te tane, te pelata, wey te bulawan. Mahal ne Hari, migpanengneng keykew ka mabantug ne Manama ke nekey ka egkeyitabu keureme. Malehet ka taheinep nu wey ka igpasabut kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdasag ki Danyil te Hari</t><br/>Ne miglangkeb si Hari Nibukadnisar eyew te pegtahud ki Danyil wey migsuhu sikandin ne eghalad wey egtutung te insinsu diye te tangkaan ni Danyil.


text:
Migkahiyan te Hari si Danyil, “Malehet iya ne ka Manama nu, Manama te me manama wey Magbebaye ne Manama te me Hari wey ka talagpataha te me malised ne egsabuten tenged su nekeyimu ke ma te pegpanengneng te seini se me malised ne egsabuten.”


text:
Ne nataman, impamehayan e te Hari si Danyil te mateles wey mahal ne me dasag. Imparakel rin degma ka katungdanan din diye te intiru ne prubinsya te Babilunya wey inggimu sikandin ne pangulu te langun ne matagseb diye te Babilunya.


text:
Ne mighangyu si Danyil te Hari ne egbulihen din ensi Sadrak, si Misak, wey si Abidnigu te pegmandu diye te prubinsya te Babilunya. Ne migpalunggehaat de si Danyil te palasyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka suhu ne igpasimba ka larawan</t><br/>Ne migpeyimu si Hari Nibukadnisar te larawan ne bulawan. Daruwa ne pulu wey pitu (27) ne mitrus ka katikang kayi wey tatelu ne mitrus ka kakepal. Diye din seeye ipasasindeg te napu te Dura ne sakup te prubinsya te Babilunya.


text:
Ne impeumew ni Hari Nibukadnisar ka me gubirnadur, me mayur, me kagawad, me talagtambag, me talaggen-gen te seleppi, me talewukum, me pangulu, wey ka langun ne me upisyal te me prubinsya eyew egpatambungen te peghalad te larawan ne impeyimu rin.


text:
Te nalibulung e sikandan langun se impatambung te peghalad, diyad sikandan nanasindeg te tangkaan te larawan ne bulawan.


text:
Ne migpanguleyi e ka tigpanengneng, “Sikaniyu se langun ne keet-etawan te nalein-lein ne tribu wey namuun te minsan hendei ne nasud wey nalein-lein se linalahan, egbanasalan kew


text:
ne emun ke egkarineg niyu ka dahing te trumpita, pulendag, kuglung, salurey, wey duma pad ne eggamiten te peg-ulahing, usengul kew diye te tane wey simbaa niyu ka larawan ne bulawan ne impeyimu ni Hari Nibukadnisar.


text:
Ne minsan hentew ne kene eg-usengul diye te tane wey kene egsimba, due-rue ne igdegpak diye te dakel ne hapuy ne egkanlabkanlab.”


text:
Purisu te pegkarineg te langun ne keet-etawan te nalein-lein ne tribu wey namuun te minsan hendei ne nasud wey linalahan te dahing te trumpita, pulendag, kuglung, salurey, wey duma pad ne eggamiten te peg-ulahing, mig-usengul e sikandan diye te tane wey insimba ran ka larawan ne bulawan ne impeyimu ni Hari Nibukadnisar.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsupak enni Sadrak, Misak, wey Abidnigu</t><br/>Te seeye ne timpu, due me mammituen ne migparani te Hari wey migsumbung meyitenged te me Hudiyu.


text:
Migsuhu ka ne ka seeye se egpakarineg te dahing te trumpita, pulendag, kuglung, salurey, wey duma pad ne eggamiten te peg-ulahing, keilangan ne eg-usengul diye te tane wey egsimba te larawan ne impeyimu nu.


text:
Na, due me Hudiyu ne in-alam nu ne egpangulu diye te intiru ne prubinsya te Babilunya ne ensi Sadrak, Misak wey Abidnigu. Ka seini ne me etew, Mahal ne Hari, ware migparuma-ruma keykew wey ware migpamakey te me manama nu, wey ware migsimba te larawan ne bulawan ne impeyimu nu.”<pb/>


text:
Ne dutu, nangebel-ebel e ka langet ni Hari Nibukadnisar wey migsuhu ne igpeuyan ensi Sadrak, Misak wey Abidnigu diye te kandin. Ne in-uuyan e sikandan diye te tangkaan te Hari.


text:
Ne mig-insaan din e sikandan, “Malehet naan iya Sadrak, Misak wey Abidnigu ne ware kew migpamakey te me manama ku wey ware migsimba te larawan ne bulawan ne impeyimu ku?


text:
Na kuntee, emun ke eg-usengul kew diye te tane ke egkarineg niyu ka dahing te trumpita, pulendag, kuglung, salurey, wey duma pad ne eggamiten te peg-ulahing, wey egsimbeen niyu ka larawan ne impeyimu ku, ne meupiya iya. Piru ke kene kew, due-rue ne igdegpak kew diye te dakel ne hapuy ne egkanlabkanlab. Pitawen te naan iya ke due manama ne egpakaluwas kaniyu.”<n>Te Hibruwanen: hentew ka manama ne egpakapaawe kaniyu te belad ku.</n><pb/>


text:
Ne migtabak ka tatelu ne talag-alukuy, “Mahal ne Hari, kenad ne keilangan ne egtabaken ney pad sikeykew meyitenged due.


text:
Maresen ka Manama ne impamakey ney, wey egluwasen key nikandin puun keykew<n>Te Hibruwanen: belad nu.</n> wey te dakel ne hapuy ne egkanlabkanlab.


text:
Piru minsan pad ke kene key nikandin egluwasen, igpanengneng ney keykew ne kene key iya egpamakey te me manama nu wey egsimba te larawan ne bulawan ne impeyimu nu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdegpak engki Sadrak, Misak, wey Abidnigu diye te hapuy</t><br/>Te sikan de iya, nangebel-ebel e amana ka langet ni Hari Nibukadnisar wey nahuhus ka ulaula rin te kabelu engki Sadrak, Misak, wey Abidnigu. Sikan naa, migsuhu sikandin ne egkapapituwen ne lupi ka keinit te egkanlabkanlab ne hapuy.


text:
Ne insuhu din ka kekesehi te me sundalu rin te igpabaku sikandan wey igparegpak diye te dakel ne hapuy ne egkanlabkanlab.


text:
Purisu imbebaku e sikandan ne duen pad me kumbale dan, diyakit, salakey wey indegpak e diye te dakel ne hapuy ne egkanlabkanlab.


text:
Tenged te mapahetpet ne suhu te Hari ne egpeiniten amana ka dakel ne hapuy ne egkanlabkanlab, sikan naa ka migpatey seeye se me etew ne migdegpak kandan diye te hapuy.


text:
Ne dutu, neinu-inu si Hari Nibukadnisar wey due-rue ne migsasindeg ne mig-inse te me upisyal rin, “Tatelu man de iya ne etew ka imbaku ta wey indegpak diye te hapuy, menu ma iya?”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Malehet sika, Mahal ne Hari.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka Hari, “Piru hep‑at ne etew ka egkakita ku kuntee ne warad nenabbaku ne eggiphipanew diye te elat te hapuy wey ware sikandan namenu. Ne ka ikeep‑at kandan hendue te panalihan.”<n>Te Hibruwanen: anak te me manama.</n><pb/>


text:
Sikan naa ka migparani si Hari Nibukadnisar te gumawan te dakel ne hapuy ne egkanlabkanlab wey migpangumew, “Sadrak, Misak wey Abidnigu ne me suluhuanen te Amana ne Mabantug ne Manama, lihawang kew e rue! Hendini kew e!” Ne miglihawang e sikandan se tatelu puun te hapuy.


text:
Miglibulungan sikandan te me gubirnadur, me mayur, me kagawad wey te me upisyal te Hari. Ne nakita ran ne ware sikandan namenu te hapuy. Ware natutung ka bulbul ran, ka insaluub dan, wey ware sikandan migngareg te ebel.<pb/>


text:
Puun due, migkahi si Hari Nibukadnisar, “Egdayanen ka Manama enni Sadrak, Misak, wey Abidnigu. Impeendini rin ka panalihan din eyew te pegluwas te me suluhuanen din ne migsalig kandin. Ware sikandan migparuma-ruma te suhu ku wey in-awes dan pad ne igtuug te hapuy du te egpamakey wey egsimba te lein ne manama angin e te Manama ran.<pb/>


text:
“Purisu egpanengnengen ku ka langun ne keet-etawan te nalein-lein ne tribu wey namuun te minsan hendei ne nasud, ne ka egbaley-baley te Manama enni Sadrak, Misak, wey Abidnigu, egtadtaren wey egguhusen ka me baley ran. Su ware lein ne Manama ne egpakaluwas te iling kayi.”<pb/>


text:
Ne intimulan pad te Hari ka katungdanan enni Sadrak, Misak, wey Abidnigu diye te prubinsya te Babilunya.<pb/>


text:
<br/><t>Ka ikarangeb ne taheinep ni Hari Nibukadnisar</t><br/>Ne due sulat ne impeuyan ni Hari Nibukadnisar diye te langun ne keet-etawan te nalein-lein ne tribu wey namuun te minsan hendei ne nasud wey linalahan te intiru ne kalibutan:<pb/>“Egkanasnasian pad perem ka keupianan due te kaniyu!


text:
Igkahale ku ka pegpangguhud kaniyu te me palinneu wey me kein-inuwan ne inggimu keddi te Amana ne Mabantug ne Manama.<pb/>


text:
Amana ka me palinneu<pb/>wey me kein-inuwan ne inggimu rin!<pb/>Ware egtamanan te migharian din wey te pegmandu din.<pb/>


text:
Piru due sabeka ne marusilem ne nakataheinep a te makaaldek-haldek, wey nakakita a te ingkaliyasi ku diye te taheinep ku.


text:
Sikan naa ka impanengneng ku ne egpeendiniyen te keddi ka langun ne matagseb ne me etew te Babilunya eyew igpakanangen dan keddi ka igpasabut te taheinep ku.


text:
Te pegginguma te egmamulingan, te me timbusawen, te egmahehane, wey te mammituen, innangenan kud e sikandan te taheinep ku piru kene dan egkaluwas ka igpasabut dutu.<pb/>


text:
“Te katammanan, miggendini te keddi si Danyil ne egngaranan ded ki Biltisasar ne insangey te manama ku. Diye te kandin ka panisingan te matulus ne me manama. Ne innangenan kud e sikandin te taheinep ku.


text:
Miggenenduen a: Biltisasar, pangulu te me talagbuwas ne egpakaluwas te taheinep, nakanengneng a ne due te keykew ka panisingan te matulus ne me manama, ne ware inneles ne igkeyirapi nu te pegnengneng, purisu pasabuta a te taheinep ku.<pb/>


text:
Ne migpabulus migtulin ka kayu wey migmaresen, ne ka kalayat kayi nekeume e te langit wey egkakita seini te tagse sabeka kayi te ampew te tane.


text:
Mateles ka me dewun kayi wey masulug ka me behas ne eleg ne egkakeen te langun. Ne miggelung ka me mahintalunan ne mananap diye te egkaralungan kayi, wey migsesalag ka me bayaku diye te me sugpang kayi. Ne diye migkuwa te egkakeen ka langun ne eggeheyinawa.<pb/>


text:
“Te ware e pad napukew, due nakita ku ne panalihan<n>Te Hibruwanen: matulus ne talagbantey.</n> ne migpamaneug puun te langit.


text:
Ne migpanguleyi sikandin ne migkahi, ‘Pelera niyu ka kayu wey panempuha niyu ka me sugpang. Awaa niyu ka me dewun wey iregpak niyu ka me behas kayi. Alawa niyu degma ka me mananap ne diye te egkaralungan kayi wey ka me bayaku ne migsesalag diye te me sugpang.


text:
Piru kene niyu weila ka tued wey ka me dalid due te kabbenesan, ne egbeleberan te putew wey te burunsi. Ne ka igpasabut te tued iyan sika se etew. Balahara niyu seini ne egkasubid te demmug ne egpuun te langit, wey egpakalemung te me mananap diye te kabbenesan.


text:
Ka sika ne peggukum impataha te me panalihan su eyew egpakanengneng ka langun te ka Amana ne Mabantug ne Manama iyan migmandu te migharian te me etew. Ne egkaayun ne igbehey rin seini diye te minsan hentew ne igkeupii rin, minsan te seeye se subla ne mapariralemen te langun ne etew.’ ”<pb/>


text:
Ne migpabulus si Hari Nibukadnisar ka migkahi, “Seeye ka taheinep ku Biltisasar, ne kuntee nangeni ad nikeykew te igpasabut kayi su warad iya minsan sabeka te me matagseb kayi te migharian ku ne egpakanangen keddi te igpasabut kayi. Piru egpakaluwas ka kayi tenged su due te keykew ka panisingan te matulus ne me manama.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegluwas ni Danyil te taheinep te Hari</t><br/>Si Danyil ne egngaranan ded ki Biltisasar, natanengan sikandin te dagdahew su naalatan sikandin meyitenged te taheinep te Hari. Purisu migkahiyan sikandin te Hari, “Biltisasar, kene ka kaalati te taheinep ku wey te igpasabut kayi.”<pb/>Ne migtabak si Danyil, “Mahal ne Hari, meupiya perem ke iyan egkasuhat ka me kuntere nu te taheinep nu wey te igpasabut kayi, wey kene ne sikeykew.


text:
Ka kayu ne nakita nu ne migtulin wey migmalig‑en, ne nekeuma diye te langit se kalayat wey egkakita seini te tagse sabeka kayi te ampew te tane,


text:
ne mateles se me dewun wey masulug se me behas ne eleg ne egkakeen te langun, wey miggelungan te me mahintalunan ne mananap ka egkaralungan kayi wey migsesalahan te me bayaku ka me sugpang,


text:
sikeykew seeye, Mahal ne Hari. Migtulin ka wey migmaresen taman te nekeuma diye te langit ka katelesan nu, wey nekeempet te kalibutan ka peghari nu.


text:
Ne nakita nu degma ka panalihan ne migpamaneug puun te langit ne migkahi, ‘Tempuha niyu ka kayu wey dereeti niyu piru balahara niyu re ka tued wey ka dalid diye te tane ne inggiketan te putew wey burunsi. Egbalaharen de due seini ne egkasubid te demmug ne egpuun diye te langit wey egpakalemung te me mahintalunan ne mananap seled te pitu ne leg‑un.’<pb/>


text:
“Mahal ne Hari, seini ka igpasabut te taheinep nu ne implanu te Amana ne Mabantug ne Manama ne egkeyitabu due te keykew.


text:
Egdeldelen ka puun te keet-etawan wey egpakalemung ka te mahintalunan ne me mananap. Egpanabtab kad iling te baka wey egkasubid ka te demmug ne egpuun diye te langit. Eglihad ka pitu ne leg‑un ne henduen pad ne eg-ila ka ne ka Amana ne Mabantug ne Manama iyan migmandu te migharian te me etew wey igbehey rin seini diye te minsan hentew ne igkeupii rin.


text:
Ne meyitenged te suhu ne egbalaharen de due ka tued te kayu, iyan igpasabut kayi ne egpakalibed ded diye te keykew ka migharian nu te timpu ne eg-ila kad e ne ka Manama<n>Te Hibruwanen: langit.</n> iyan iya migmandu te langun.


text:
Purisu, Mahal ne Hari, meupiya perem ke egpamminehen nu seini se tambag ku keykew. Engkeri nud ka peggimu te sale wey matareng e himuwa nu, wey ikeyid‑u nu ka egkengaayu-ayu. Ke eggimuwen nu sika, kema ke egpabulus ke pad ka egmatubung.”<pb/>


text:
Su peglihad te sabeka ne leg‑un, miggiphipanew sikandin diye te atep te palasyu rin ne mapatag diye te Babilunya,


text:
wey migkahi, “Amana ne maresen ka Babilunya ne inggimu ku pinaahi te keddi ne kanekal eyew eg-ugpaan te Hari. Pinaahi kayi, egkakita ka karesen ku wey ka kabantug ku.”<pb/>


text:
Te ware pad nekeimpus ka Hari ka eglalag, due laheng ne egpuun diye te langit ne miggenendue, “Hari Nibukadnisar, pammineg ka te iglalag ku keykew: In-awaan kud sikeykew te katenged isip Hari.


text:
Ne egdeldelen ka puun te me etew wey egpakalemung ka te me mahintalunan ne mananap wey egpanabtab kad iling te baka. Ne eglihad ka pitu ne leg‑un ne henduen ke pad eg-ila ne ka Amana ne Mabantug ne Manama iyan egmandu te migharian te etew wey igbehey rin seini diye te minsan hentew ne igkeupii rin.”<pb/>


text:
Due-rue ne neyitabu seeye diye ki Nibukadnisar. Ne indeldel e sikandin puun te me etew wey migpanabtab e sikandin iling te baka. Nasubid sikandin te demmug ne egpuun diye te langit wey migmalayat e ka bulbul rin iling te bulbul te banug wey ka me sulu rin nekeiling e te sulu te bayaku.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdayan ni Nibukadnisar te Manama</t><br/>Ne migpabulus si Hari Nibukadnisar ka migkahi, “Te miglihad e ka pitu ne leg‑un, migleng‑ag a diye te langit wey nakalibed e ka meupiya ne suman-suman ku. Purisu indayan wey insaye ku ka Amana ne Mabantug ne Manama wey intahud ku sikandin se ware egpatayan.<pb/>Ka migharian din ware katamanan,<pb/>wey egpabulus taman te langun ne timpu.<pb/>


text:
Ne in-isip din ne ware karuan te langun ne nangugpe te tane,<pb/>wey eggimuwen din ka igkeupii rin<pb/>diye te me panalihan te langit<pb/>wey te me etew kayi te tane.<pb/>Ne ware egpakabalabag kandin<pb/>wey ke egpakapegnel ke nekey ka eggimuwen din.<pb/>


text:
“Te nakalibed e ka meupiya ne suman-suman ku, nakalibed e degma ka keddi ne pegkatalahuren, kabantug, wey katelesan isip Hari. Miglibed e degma keddi ka me upisyal ku wey ka me suluhuanen ku, wey mighari ad e man‑e wey migmabantug e pad ne subla.


text:
Purisu egdayanen ku, egsayeen, wey egtahuren ku kuntee ka Hari diye te langit tenged su eleg ka langun ne himu rin wey matareng ka me paahi rin. Ne igpariralem din seeye se mapegpeggasal.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsahakeen ni Bilsasar</t><br/>Te iyan e mighari si Bilsasar, migpasahakeen sikandin para te sabeka ne libu te me upisyal rin wey mig-inum sikandin duma kandan.


text:
Taheed te egpangiinum e ensi Bilsasar duma te me upisyal rin, te me asawa rin, wey te me duwey rin, impaangey rin e ka me bulawan wey me pelata ne me ubab eyew eg-inuman dan. Seeye ne me ubab, nakuwa te apu<n>Te Hibruwanen: amey.</n> din ne si Nibukadnisar puun diye te timplu te Hirusalim.


text:
Ne mig-iinum sikandan wey indeyrey ran ka me manama ne hinimu puun te bulawan, pelata, burunsi, putew, kayu, wey batu.<pb/>


text:
Ne sahuhune ne due belad te etew ne miglepew wey migsulat diye te alabat te palasyu ne diye te marani te tahuanan te sulu, wey nakita seeye te Hari.


text:
Migpanguleyi sikandin ka egpangumew te me timbusawen, te me matagseb ne mammituen, wey te egmahehane. Ne ingkahiyan din ka me matagseb diye te Babilunya, “Ke hentew seeye se egpakabasa te nakasulat sika te alabat wey egpakahuhud te igpasabut due, egpasaluuban ku te mahal ne kumbale,<n>Ubi ka batek te kumbale.</n> egpabaliehan te bulawan, wey eggimuwen ku sikandin ne igkatelu ne labew ne talagmandu te migharian ku.”


text:
Ne nangingume e diye te Hari ka langun ne me matagseb ne me etew, piru ware sabeka kandan ne egpakabasa wey ke egpakahuhud naa te Hari ke nekey ka igpasabut dutu.


text:
Ne nasublaan pad ka kaaldek ni Hari Bilsasar wey migmakalawag pad sikandin ne subla. Ne nalibeg degma ka me upisyal rin.<pb/>


text:
Te pegkarineg te rayna<n>Wey ke, iney te Hari.</n> te me guhuren dan, miggendiyad e sikandin te insahakeenan dan wey migkahi, “Mahal ne Hari, egkeuyag ka te ware egtamanan. Kene ka kabantali wey kene ka kaaldek.<n>Te Hibruwanen: kabalbalawan ka batek.</n>


text:
Kayi te migharian nu, due sabeka ne etew ne diye te kandin ka panisingan te matulus ne me manama. Te timpu pad te apu nu ne si Hari Nibukadnisar, nakitaan seini ne etew te katagseb wey katuenan ne iling te katuenan te me manama. Inggimu sikandin te Hari ne pangulu te me talagbuwas ne egpakaluwas te taheinep, te me timbusawen, te egmahehane, wey te me mammituen.


text:
Sikandin si Danyil ne ingngaranan te Hari ki Biltisasar. Due salabutan din wey katuenan ne kene egkeilingan, wey egkateu sikandin ne egluwas te me taheinep, wey egpangguhud te malised ne egnengnengan, wey egkasandihan te mallised ne me prublima. Ipeumew nu si Danyil wey pepangguhud ka kandin te kaluwasan te me lalag ne nasulat sika te alabat.”<pb/>


text:
Purisu impeumew e te Hari si Danyil. Ne migkahiyan sikandin te Hari, “Sikeykew bes si Danyil ne sabeka te me Hudiyu ne egpuun te Huda ne narakep wey in-uyan te apu ku ne si Nibukadnisar?


text:
Nakarineg a ne due te keykew ka panisingan te me manama, wey due katuenan nu te pegnengneng, pegsabut, wey due katagseb nu ne kene egkeilingan.


text:
Impeumew kud e ka me matagseb wey me timbusawen eyew igpabasa kandan wey igpaluwas ka nakasulat sika te alabat, piru ware sikandan nateu.


text:
Nakarineg a ne egkateu ke kun ne egluwas wey egkasandihan ke kun degma te mallised ne me prublima. Ne kuntee, ke egkabasa nu wey ke egkaluwas ka igpasabut kayi, egpakumbalaan ku sikeykew te mahal ne kumbale, egpabaliehan te bulawan, wey eggimuwen ku sikeykew ne igkatelu ne labew ne talagmandu te migharian ku.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Danyil, “Mahal ne Hari, keykew e sika se igdasag nu wey ibehey nud e te duma ka ig-unag nu keddi. Piru egbaseen ku red ka nasulat sika te alabat wey egguhuran ku sikeykew te igpasabut kayi.<pb/>


text:
“Mahal ne Hari, ka Amana ne Mabantug ne Manama iyan migbehey te apu nu ne si Nibukadnisar te migharian, kabantug, katelesan, wey karesen.


text:
Ne puun te karesen ne imbehey te Manama kandin, nangelkel te kaaldek ka langun ne keet-etawan te nalein-lein ne tribu wey namuun te minsan hendei ne nasud wey linalahan. Eggimatayan din seeye se igkeupii rin te eggimatey wey egkeuyag seeye se igkeupii rin ne egkeuyag. Egbantuhen din seeye se igkeupii rin ne egbantuhen wey igpariralem din seeye se igkeupii rin ne igpariralem.


text:
Piru te mighambuhen e sikandin wey migmakehal e se ulu,<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> impepamaneug e sikandin puun te trunu rin wey in-awaan e sikandin te katelesan din.


text:
Indeldel sikandin puun te keet-etawan wey nekeiling e te suman-suman te mananap ka suman-suman din. Ne nakalemung e sikandin te mahintalunan ne me asnu wey migpanabtab e sikandin iling te baka. Nasubid sikandin te demmug ne egpuun diye te langit taman te mig-ile e sikandin ne ka Manama bes ne Amana ne Mabantug iyan egbuut te migharian te me etew wey egpaharien din ka minsan hentew ne igkeupii rin.<pb/>


text:
Nasi nu paambuhi ka Magbebaye ne Manama te langit. Impakuwa nu ka me ubab ne egpuun te timplu te Manama wey in-inuman niyu seini te me upisyal nu, te me asawa nu, wey te me duwey nu. Ne insaye nu ka me manama ne inggimu puun te pelata, bulawan, burunsi, putew, kayu, wey batu ne kene egpakakita, kene egpakarineg, wey kene egpakataha. Piru ware nu sayaa ka Manama ne miggen-gen te umul nu wey migbuut te langun ne eggimuwen nu.<pb/>


text:
Seini ka igpasabut te sika ne me lalag: Ka <i>Mini</i>, iyan igpasabut se inseel e te Manama ka nasame ne me aldew te migharian nu wey neimpusan e seini.


text:
Ka <i>Tikil</i>, iyan igpasabut se nakasuman-suman sikandin ne kene kad e ne eleg ne egmandu.<n>Te Hibruwanen: Intimbang ka diye te timbangan wey nakita ne kulang.</n>


text:
Ka <i>Parsin</i>, iyan igpasabut se imbaad-baad ka migharian nu wey imbehey e diye te Midiyan wey Pirsya.”<pb/>


text:
Seeye de iya, migsuhu si Bilsasar ne egpasaluuban si Danyil te mahal ne kumbale wey egpabaliehan te bulawan. Ne migsuhu si Bilsasar ne egpakahiyan ka me etew te si Danyil ka igkatelu ne labew ne talagmandu diye te migharian din.<pb/>


text:
Ne si Daryu ne matig-Midiyan ne hen‑em e ne pulu wey daruwa (62) ne leg‑un se kabuyahi, iyan nakaahew te migharian.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ulug ki Danyil diye te me liyun</t><br/>Nataman, mig-alam si Hari Daryu te 120 ne me gubirnadur ne iyan egmandu te migharian din.


text:
Ne mig-alam ka Hari te tatelu ne me pangulu eyew iyan egpangulu te seeye ne me gubirnadur su eyew kene egkeyimu ne ware pulus te me planu rin. Ne sabeke en iya si Danyil te seeye se tatelu ne me pangulu.


text:
Ne si Danyil iyan labew te langun ne pangulu tenged te katuenan din ne kene egkeilingan, purisu migsuman-suman ka Hari ne si Danyil ka egpeuyanen te intiru ne migharian din.


text:
Tenged dutu, migpamitew ka duma rin ne me pangulu wey ka me gubirnadur te seyyup din te peg-uyan din diye te migharian eyew igpakasumbung dan sikandin diye te Hari. Piru ware nakita ran ne seyyup din su egkasalihan nahud sikandin wey ware igkarew‑ey te me himu rin.


text:
Seeye naa, migkahi e sikandan, “Ware iya egkakita ta ne seyyup ni Danyil eyew igpakasumbung ta sikandin, angin e ke balaud te Manama rin ka eg-aliddananen ta.”<pb/>


text:
Ka langun ne pangulu kayi te migharian nu, wey ka me gubirnadur, ka me mayur, ka me talagtambag, wey ka me sinalihan, nenekeg-uyun sikandan ne eghangyu keykew ne eggimu ka te suhu ne ware lein ne manama wey ke etew naa ne eg-ampuan te me etew seled te tatelu ne pulu (30) ne aldew, angin e keykew Hari. Ka egsupak, eg-uluhen diye te lungag ne impeugpaan te me liyun.


text:
Sikan naa, mahal ne Hari, ipasulat nu seini wey pirmeyi nu eyew kene seini egkabalbalawan sumale te balaud te Midiyan wey te Pirsya ne kene egkabalbalawan.”


text:
Te pegkanengnengi ni Danyil te impirmaan e te Hari ka suhu, mig-uli e sikandin diye te baley rin. Ne diye te sinabeng din diye te pantaas, due me bintana ne nallukatan ne diye egpakatangke te Hirusalim. Ne diye egpanimbuel sikandin ka eg-ampu wey egpasalamat te Manama rin katatelu te tagse aldew, sumale te nabatasan din ne eggimuwen.<pb/>


text:
Nataman, nakita si Danyil te seeye se me etew ne nenekeg-uyun ne eg-iipat kandin ne mig-ampu sikandin wey migpasalamat te Manama rin.


text:
Purisu, miggendiyaan dan e ka Hari wey in-insaan dan e meyitenged te suhu din, “Mahal ne Hari, migpirmaan nu man en iya ka suhu ne ware lein ne manama wey ke etew naa ne eg-ampuan te me etew seled te tatelu ne pulu (30) ne aldew, angin e keykew Hari? Ne seeye se egsupak, eg-uluhen diye te lungag ne impeugpaan te me liyun, menu ma iya?”<pb/>Ne migtabak ka Hari, “Uya iya! Kenad sika egkabalbalawan sumale te balaud te Midiyan wey Pirsya ne kene egkabalbalawan.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan dan ka Hari, “Mahal ne Hari, si Danyil ne narakep wey in-uyan puun te Huda, ware migtuman keykew wey te suhu nu naa, ke kene, nasi sikandin mig-ampu te Manama rin te katatelu te tagse aldew.”<pb/>


text:
Te pegkarineg dutu te Hari, amana rin nalaggew-laggew wey migsuman-suman sikandin te paahi ke egmenuwen din te egluwas si Danyil. Ne naapunan de due sikandin ka migpakannekal eyew egkapangabangan din si Danyil.


text:
Ne miggendiyad man‑e te Hari seeye se me etew ne nenekegsabut, wey migkahi, “Mahal ne Hari, nakanengneng ka ne ka balaud te Midiyan wey te Pirsya, kene egkaayun ne egkabalbalawan ka suhu te Hari.”<pb/>


text:
Sikan naa ka impaangey te Hari si Danyil wey impeulug diye te lungag ne impeugpaan te me liyun. Ne migkahiyan din si Danyil, “Egluwasen ka perem te Manama ne impamakey nu layun!”


text:
Ne dutu, insagpengan dan e te dakel ne batu ka be‑be te lungag wey intuusan e te sising te Hari wey te sising te me pangulu eyew ware egpakabalew-balew te egkeula-ula ni Danyil diye.


text:
Nataman, mig-uli e si Hari Daryu diye te palasyu rin. Ne ware sikandin migkeen te seeye ne marusilem, ware miggale-gale wey ware nakalipereng.<pb/>


text:
Te sikan pad egkasi-si ka kaliwaswasan, mig-enew e ka Hari wey migdagdahew miggendiye te lungag ne impeugpaan te me liyun.


text:
Te marani e ka Hari diye, migpanguleyi sikandin wey egkeila te laheng din ne nalaggew-laggew sikandin. Migkahi sikandin, “Danyil, suluhuanen te Manekal ne Manama, inluwas ke naan ded te Manama nu ne impamakey nu layun?”<pb/>


text:
Migpeuyanan a te Manama ku te panalihan eyew te pegpatiem te me be‑be te me liyun, sikan naa ka wara a nikandan menuwa, tenged su ware neyimu ku ne mareet diye te tangkaan din wey ware seyyup ne neyimu ku due te keykew.”<pb/>


text:
Amana nahale ka Hari wey migsuhu sikandin ne igpalihawang si Danyil diye te lungag. Purisu, impalihawang dan e si Danyil wey warad iya namenu tenged su migsalig sikandin te Manama.


text:
Nataman, impeumew e te Hari ka me etew ne migsumbung ki Danyil, wey in-ulug e sikandan diye te lungag ne impeugpaan te me liyun lagkes ka me anak dan wey me asawa ran. Te ware pad mule sikandan nakalene, impanagmak e sikandan te me liyun wey impangebkeb e ka me tul‑an dan.<pb/>


text:
Pegkapenga dutu, insulatan e ni Hari Daryu ka langun ne keet-etawan te nalein-lein ne tribu wey namuun te minsan hendei ne nasud wey linalahan. Seini ka sulat din, “Egkanasnasian pad perem ka keupianan due te kaniyu.


text:
Egsuhuen ku sikaniyu langun ne sakup te peghari ku, keilangan ne egtahud wey egkaaldek te Manama ni Danyil.<pb/>Su sikandin ka manekal ne Manama wey ware katamanan din;<pb/>kene egkahuhus ka migharian din<pb/>wey eghari sikandin te ware katamanan.<pb/>


text:
Egpakaluwas iya sikandin,<pb/>wey egpekeyimu te me palinneu wey me kein-inuwan diye te langit wey kayi te tane.<pb/>Sikandin ka migluwas ki Danyil puun te kamatayen diye te lungag te me liyun.”<pb/>


text:
Purisu, neyimu ne dakel ka katungdanan ni Danyil te timpu ne si Daryu ka mighari wey minsan pad te si Siru e ne matig-Pirsya ka mighari.<pb/>


text:
<br/><t>Ka taheinep ni Danyil meyitenged te hep‑at ne mananap</t><br/>Te an-anayan ne leg‑un te peghari ni Bilsasar diye te Babilunya, nakataheinep si Danyil wey due immakita te Manama kandin. Insulat din seini langun ne miggenendue,<pb/>


text:
“Te sabeka ne marusilem, impakita a te Manama te dakel ne dahat ne imbuliyew te kalamag ne egpuun te hep‑at ne pikungan te kalibutan.<n>Te Hibruwanen: hep‑at ne kalamag te langit.</n>


text:
Ka an-anayan ne mananap egpekeiling te liyun ne due pakpak te banug. Ne nakita ku ne nabarut ka me pakpak din wey innenat sikandin wey impasasindeg iling te etew wey imbehayan seini te suman-suman te etew.<pb/>


text:
“Ka igkarangeb ne mananap egpekeiling te usu. Ingkengkeng din ka manmanekal ne limang ne belad din wey migbange sikandin te tatelu ne gusuk. Due migkahi diye te kandin, ‘Keen ka te dakel ne sapu.’<pb/>


text:
“Te neimpusan e seeye, nakakita ad man‑e te igkatelu ne mananap ne egpekeiling te liyupardu ne due hep‑at ne pakpak diye te peka rin ne iling te pakpak te bayaku. Ka seini ne mananap due hep‑at ne ulu wey imbehayan seini te katenged te pegmandu.<pb/>


text:
“Nataman, impakita ad man‑e te Manama te igkeep‑at ne mananap. Makaalat-halat seini wey subla ne makaaldek-haldek ne egtengtengan wey amana ne manekal. Putew se ngipen kayi ne derakel, ne due impamangeitan wey ingkeen, ne indi-diekan din ka nasame. Ware seini nekeiling te duma ne me mananap su duen ma sapulu ne sungey kayi.<pb/>


text:
“Taheed te migmemetmetan ku ka me sungey, nakita ku ne due migtubu ne deisek ne sungey diye te elat-elat dutu ne nakapabarut te tatelu ne sungey. Ka seeye se migtubu ne deisek ne sungey, due mata ne iling te mata te etew wey due be‑be ne mapegpeggasal.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka impakita te Manama meyitenged te sabeka ne kene egpatey</t><br/><pb/>“Te pegpitew ku, iyan kud iya se impanahu ne me trunu,<pb/>wey migpinnuu diye te sabeka ne trunu seeye se Tapey e ne Due.<pb/>Ne eangkahi ka kumbale din wey ka bulbul rin.<pb/>Ne migkanlabkanlab ka trunu rin<pb/>wey hapuy ne egkalegleg ka me liggid kayi.<pb/>


text:
Ne due beuhan ne hapuy ne migtulayas diye te tangkaan din,<pb/>ne me libu-libu ka migpamakey kandin wey me minilyun ka nanasindeg diye te tangkaan din.<pb/>Ka hukumanan andam e<pb/>wey imbelat e ka me baseen.<pb/>


text:
“Ne migpabulus a ka egpipitew su narineg ku ka sungey ne egpegpeggasal. Ne dutu, nakita ku ne innimatayan ka mananap wey indereetan ka lawa rin wey indegpak diye te migkanlabkanlab ne hapuy.


text:
“Ne impakita te Manama keddi<pb/>ka migngaranan te anak te etew<n>Klaru ne ka seini ne anak te etew, kene ne lerew re due ne etew. Diye te Iyam ne Panugtulen, migngaranan ni Hisus ka pegkeetew rin te “Anak te Etew”.</n> ne migginguma ne indumaan te gapun te langit.<pb/>Ne miggendiye sikandin diye te seeye se Tapey e ne Due<pb/>wey impeparani e diye te tangkaan din.<pb/>


text:
Imbehayan sikandin te geem,<pb/>katelesan wey katenged te migharian din<pb/>eyew egpamakayen sikandin te langun ne keet-etawan te nalein-lein ne tribu wey namuun te minsan hendei ne nasud wey linalahan.<pb/>Egpabulus ka peghari din wey ware katamanan.<pb/>Ne ware egpakarereet te migharian din.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka igpasabut te me taheinep</t><br/>“Sikeddi si Danyil, migmasakit se geyinawa ku wey nabantalan te impakita keddi.


text:
Imparaniyan ku ka sabeka te nanasasindeg diye wey mig-insa a kandin ke nekey ka malehet ne igpasabut te seini se langun. Ne migkahi sikandin,


text:
Piru te katammanan, ka keet-etawan te Amana ne Mabantug ne Manama, iyan egpaharien wey ware egtamanan te pegmandu dan.’<pb/>


text:
“Egkeupian a ne egpakanengneng ke nekey ka malehet ne igpasabut te seeye se igkeep‑at ne mananap ne ware nekeiling du te duma wey amana ne makaaldek-haldek ne egtengtengan. Ne putew ka ngipen wey burunsi ka sulu, ne impamangeitan din wey ingkeen din ka narawi rin, ne indi-diekan din ka nasame.


text:
Egkeupian a degma ne egpakanengneng ke nekey ka igpasabut meyitenged te sapulu ne sungey te seeye se igkeep‑at ne mananap wey te sungey ne migtubu ne nakapabarut te tatelu ne sungey. Ka seini ne sungey due mata wey due be‑be ne mapegpeggasal, ne hendue te madmaresen pad seini te duma ne me sungey.


text:
Nataman, miggingume e wey migpinnuu diye te sabeka ne trunu seeye se Tapey e ne Due wey miggukum lapig te keet-etawan te Manama. Ne migginguma ka timpu ne iyan e eghari ka keet-etawan te Manama.<pb/>


text:
“Ne seini ka ingkahi te mig-insaan ku,<pb/>‘Ka igkeep‑at ne mananap iyan ka igkeep‑at ne migharian kayi te tane<pb/>wey lein seini te langun ne me migharian.<pb/>Eglusuran din ka intiru ne kalibutan<pb/>wey egdi-diekan din seini wey eglupeten.<pb/>


text:
Ka sapulu ne sungey iyan ka me Hari<pb/>ne egpuun te seeye ne migharian.<pb/>Egsubal kandan ka sabeka ne Hari<pb/>ne lein du te nekewun‑a<pb/>wey egkatalu rin ka tatelu te seeye se sapulu ne me Hari.<pb/>


text:
Eglalag sikandin te mareet meyitenged te Amana ne Mabantug ne Manama<pb/>wey egbaybayaran din ka keet-etawan te Manama<pb/>wey egsuman-suman sikandin ne egbalbalawan ka balaud wey ka nabatasan dan ne eggimuwen.<pb/>Ne egkasakup din ka keet-etawan te Manama seled te tatelu ne leg‑un wey liware.<pb/>


text:
Te egkeimpusan e sika, eggingume e ka timpu ne eggukuman sikandin,<pb/>eg-aween e ka geem din, wey egdereetan en iya te ware egtamanan.<pb/>


text:
Ne igbehey ka geem wey katenged te peghari diye te keet-etawan ne in-alam te Amana ne Mabantug ne Manama,<pb/>wey eghari sikandan te langun ne migharian kayi te kalibutan.<pb/>Ware katamanan te peghari dan<pb/>wey ka langun ne migharian egpamakey wey egpalintutuu kandan.’<pb/>


text:
“Ne seeye ka katamanan te taheinep ku, wey nabantalan a amana wey migmakalawag ad. Piru ware ku seeye iwangal-wangal.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka karniru wey kambing ne impakita ki Danyil</t><br/>Te ikatelu ne leg‑un te peghari ni Bilsasar, duen e man‑e impakita te Manama keddi.


text:
Diye te impakita keddi, diye e kun te ilis te weyig ne egngaranan te Ulay ne diye te Susa. Ka Susa ka iney ne siyudad ne sakup te prubinsya te Ilam.


text:
Ne due nakita ku ne sabeka ne lukesan ne karniru ne migsasindeg diye te ilis te weyig. Due daruwa ne sungey kayi ne mallayat. Piru malmalayat ka dangeb ne sungey, wey malmalepet ka dangeb, ne ka malmalayat, namewuriyan migtubu.


text:
Ne nakita ku ka karniru ne migdurula diye te iglineb, wey diye te igkahibang ne balabahan, wey diye te igkakawanan ne balabahan. Ne ware mananap ne egpakaatu wey ware egpakaawe puun te geem din. Purisu inggimu rin ka igkeupii rin wey migpegpeggasal meyitenged te pegkeetew rin.<pb/>


text:
Taheed te migsuman-suman a meyitenged dutu, sahuhune ne due miglepew ne lukesan ne kambing puun te iglineb. Innipanew rin ka intiru ne kalibutan ne ware nakaragket se paa te tane. Seeye ne kambing, due sabsabeka ne sungey diye te elat-elat te mata rin ne egpekeinniyat ne egpitawen.


text:
Ne indula rin seeye se karniru ne daruwa se sungey ne nakita ku ne diye migsasindeg te ilis te weyig. Ne amana sikandin nabelu-belu te pegdula rin.


text:
Te neumaan din e ka karniru, indula rin e patamtamani taman te nahepu e ka daruwa ne sungey kayi. Ne warad keseg te karniru te pegkuntere kandin wey napeled e seini diye te tane wey indi-diekan e te kambing. Warad iya sabeka ne nakapangabang te karniru puun te geem te kambing.<pb/>


text:
Ne amana migpegpeggasal te pegkeetew rin ka kambing. Piru te subla e sikandin ne migmaresen, natempug e ka sungey rin. Piru due lein ne hep‑at ne sungey ne migsubal migtubu ne egpekeinniyat ne egpitawen, wey diye nakatinuru te hep‑at ne pikungan te kalibutan.


text:
Diye te sabeka ne sungey, due migtubu ne deisek ne sungey wey migmaresen amana diye te igkakawanan ne balabahan, wey diye te igsile, wey diye te tane te Israil.<n>Te Hibruwanen: ka mateles.</n>


text:
Migmaresen pad iya seini taman te impangulug e kayi ka duma ne me sundalu diye te langit wey me bituen. Ne indi-diekan din e seini.


text:
Migpeggasal sikandin ne madmaresen pad du te Pangulu te me sundalu diye te langit. Impasanggel rin ka aldew-aldew ne egtutungen ne pegpanubad wey indereetan din ka timplu.


text:
Tenged te pegsupak din, imbehey e diye te kandin ka me sundalu diye te langit wey ka aldew-aldew ne pegpanubad. Ne insawile din ka kamalehetan<n>Te Hibruwanen: indegpak diye te tane ka kamalehetan.</n> wey miglampus sikandin te langun ne eggimuwen din.<pb/>


text:
Ne nakarineg a te daruwa ne panalihan ne migpalalahey. Ka sabeka mig-inse diye te dangeb, “Ken‑u buwa egkabunsuri egkeyitabu ka seeye se impakita te Manama wey kamenu buwa kaluhey? Ken‑u buwa egkeimpusi ka pegpasanggel te aldew-aldew ne pegtutung te igpanubad, wey te pegsupak ne egpakarereet, wey te peg-ahew te timplu, wey te pegleig-leig te me sundalu diye te langit?”<pb/>


text:
Ne migtabak kandin ka dangeb ne panalihan, “Eggingumaan seini seled te 2,300 ne aldew wey marusilem, ne egkataman eglinisan e ka timplu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpasabut ni Gabril te taheinep ni Danyil</t><br/>Taheed te egpipitew a te seeye se impakita te Manama keddi wey migpalemlem ke nekey ka igpasabut kayi, sahuhune ne due migsasindeg diye te tangkaan ku ne egpekeiling te etew.


text:
Ne due laheng te etew ne narineg ku puun te Ulay ne weyig ne miggenendue, “Gabril, ipasabut nu kandin ke nekey ka igpasabut te impakita te Manama kandin.”


text:
Ne migparani si Gabril keddiey, ne naaldek a wey miglangkeb a. Piru migkahiyan a nikandin, “Etew, keilangan ne egkasabut nu ne meyitenged te katammanan te kalibutan ka impakita te Manama keykew.”<pb/>


text:
Taheed te eglalag pad sikandin, warad kaligneepan ku te miglangkeb diye te tane. Piru inggen-genan a nikandin wey impasasindeg.


text:
Ne ingkahiyan a nikandin, “Egnangenan ku sikeykew ke nekey ka egkeyitabu keureme ke igpaneem-neem e te Manama ka langet din, su ingkerew e sika te katammanan ne timpu.<pb/>


text:
“Ka lukesan ne karniru ne daruwa se sungey ne nakita nu, iyan impahunsilingan te me Hari te Midiyan wey Pirsya.


text:
Ka lukesan ne kambing iyan ka Hari te Grisya, wey ka dakel ne sungey ne diye te elat-elat te mata rin iyan ka an-anayan ne Hari.


text:
Ne seeye se hep‑at ne sungey ne migsubal migtubu te seeye se natempug ne sungey, iyan ka hep‑at ne migharian ne migpuun te nasud te an-anayan ne Hari. Piru kene iya egpekeiling ka karesen dan te an-anayan ne Hari.<pb/>


text:
“Te katammanan te peghari dan, te timpu ne suble e amana ka pegpakasale dan, eghari e degma ka sabeka ne Hari ne mabulut, mareet, wey mangngateu ne egpanlimbung.


text:
Egkeyimu sikandin ne amana ne maresen piru kene ne tenged te kandin iya ne karesen. Ne makaaldek-haldek ka pegdereet din wey eglampus sikandin te langun ne eggimuwen din. Egdereetan din ka maresen ne me etew wey ka keet-etawan te Manama.


text:
Tenged te katuenan din, eglampus sikandin te pegpanlimbung wey egdayanen din ka pegkeetew rin. Ne masulug ka me etew ne egtigkawen din egpangimatayi, wey eg-ehetan din ka Pangulu te me pangulu. Piru egdereetan sikandin, kene ne pinaahi te geem te etew, ke kene, te geem te Manama.


text:
Egkatuman iya ka impakita te Manama keykew ne pegpeengked te maselem wey maapun<n>Alas tris peendiye te alas singku. Te Hibruwanen: marusilem.</n> ne pegpanubad, piru kene nu pa seini ipangguhud te minsan hentew su mananey mem pad seini egkeyitabu.”<pb/>


text:
Te neimpusan e seeye, sikeddi si Danyil, migmahuya a wey migderalu a te pila ne aldew. Te neulian ad, migpabulusan kud ka himu ne insalig te Hari keddi. Piru nabantalan a te impakita keddi te Manama wey ware ku seini nasabut.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu ni Danyil para te keet-etawan din</t><br/>Te seeye ne timpu, si Daryu ne matig-Midiyan ne anak ni Aswiru iyan Hari te intiru ne Babilunya.


text:
Te an-anayan ne leg‑un te peghari din, sikeddi si Danyil, imbasa kud ka me baseen, ne due baseen dutu ne impakita te Magbebaye ne Manama diye ki prupita Hirimiyas. Ne dutun ku nanengnengi ne ka pegkahuhus te Hirusalim egkataman te pitu ne pulu (70) ne leg‑un.<pb/>


text:
Ne dutu, migpangananey a te Magbebaye ne Manama pinaahi te peg-ampu, pegpuasa, wey pegsaluub te saku<n>Iyan igpasabut kayi ka meitem wey egdehes ne manggad ne inggimu puun te bulbul te kambing ne igsaluub te timpu te peglungku wey ke eg-inniyug naa te sale.</n> wey pegpamukbuk te abu te ulu ku.


text:
Mig-ampu a wey migpangguhud a te me sale ney te miggenendue, “He, Magbebaye ne Manama, maresen ka wey igkaaldek ne Manama. Intuman nu ka me saad nu wey impapitew nu te geyinawa ne kene egkabalbalawan seeye se miggeyinawa keykew wey migtuman te me suhu nu.


text:
Nakasale key keykew te peggimu ney te mareet wey te pegsupak ney keykew, wey te pegbalahad ney te me suhu nu wey balaud.


text:
Ware key migpammineg te me suluhuanen nu ne me prupita, ne insuhu nu ne egpakiglalag te me Hari ney, te me pangulu ney, te me kabuybuyahan ney, wey te langun ne etew te nasud.


text:
Matareng ka, Magbebaye, piru mekeyilew-hilew key mule minsan kuntee. Mekeyilew-hilew key langun ne me etew lagkes ka keet-etawan te Huda wey te Hirusalim, wey ka me kabuhalan ni Israil ne intalagtag nu diye te marani wey diye te mariyu ne me inged tenged te pegsupak dan keykew.


text:
Mekeyilew-hilew key Magbebaye ne Manama lagkes ka me Hari ney, ka me pangulu ney, wey ka me kabuybuyahan ney tenged su nakasale key keykew.<pb/>


text:
Ware key migpammineg keykew wey ke migtuman naa te me balaud nu ne imbehey nu kanami pinaahi te me suluhuanen nu ne me prupita.


text:
Migsupak ka langun ne kabuhalan ni Israil te balaud nu, wey migpariyu key e, wey ware ney tumana ka inlalag nu. Tenged te pegpakasale ney, neyingumaan key te pegdilus wey peggukum ne nasulat diye te Balaud ni Muwisis ne suluhuanen nu.


text:
Intuman nu ka ingkahi nu kanami wey te me pangulu ney, ne egpasalerepen key nikeykew te masumpit. Ne ware pad iya neyitabu kayi te ampew te tane ne egpekeiling te natamanan te Hirusalim.


text:
Migginguma ka langun ne karereetan kayi te kanami sumale te nasulat te Balaud ni Muwisis, piru ware key red iya man‑e migpangananey keykew eyew peg-engked te me sale ney, wey imbalahad ney ka kamalehetan.


text:
Ne sikeykew Magbebaye ne Manama ka mig-andam te karereetan, wey impaneem-neem nu seini kanami tenged su matareng ka te langun ne eggimuwen piru ware key migtuman keykew.<pb/>


text:
“Na kuntee, sikeykew ka Magbebaye ne Manama ney, ne iyan migluwas te keet-etawan nu puun te Ihiptu pinaahi te geem nu, wey neyimu ka ne mabantug taman kuntee. Piru nakasale key wey miggimu te subla ne mareet.


text:
Puun te pegkamatareng nu, migpeyid‑u-hid‑u key ne egkaawe e ka belu wey langet nu te Hirusalim, ka siyudad nu ne diye te matulus ne bubungan. Tenged te sale ney wey te mareet ne neyimu te me kabuybuyahan ney, inlemetan key te me etew ne nakalingut kanami wey inlemetan dan degma ka Hirusalim.


text:
Purisu pammineha nu kuntee Manama ka peg-ampu wey pegpeyid‑u-hid‑u ku isip suluhuanen nu. Ne eyew egkareyrey ka, ay-ayari nu<n>Te Hibruwanen: tenged keykew Magbebaye ne Manama, ipalayag nu ka ulaula nu.</n> ka timplu nu ne nahuhus e.


text:
E Manama ku, pammineha key wey pitawa nu ka keyirapan ney wey ka pegkahuhus te siyudad nu. Kene ne iyan egpuunan ne egpangananey key keykew su matareng key, ke kene, puun su amana ka ne hiid‑uwen.


text:
Pammineha key Magbebaye ne Manama, pasayluwa key, wey bulihi key e nikeykew. Para keykew Manama ku, kene kad lamu-lamu tenged su ka siyudad nu wey ka keet-etawan nu, ingngaran ma te ngaran nu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangguhud ni Gabril te impakita te Manama</t><br/>Migpabulus a ka eg-ampu wey egpangguhud te sale ku wey te sale te keet-etawan ku ne me kabuhalan ni Israil. Migpangananey a te Magbebaye ne Manama ku ne igpalibed din ded igpasasindeg ka matulus ne bubungan din.


text:
Taheed te eg-ampu e pad, nakita ku si Gabril ne miglayang peendini te keddi. Sikandin ka nakita ku dengan diye te taheinep ku. Timpu seeye te pegpanubad te maapun.


text:
Migparani sikandin keddi wey migkahi, “Danyil, miggendini a eyew egpasabuten ka wey egpataheen meyitenged te impakita te Manama keykew.


text:
Te sikan ke pad migbunsud ka egpangananey te Manama, intabak kad e nikandin. Ne sika iya ka innendini ku eyew te pegguhud keykew meyitenged kayi, tenged su amana ka geyinawei te Manama. Purisu pammineg ka su eyew egkasabut nu ka impakita keykew.<pb/>


text:
“Ingkerew te Manama ne 490 ne leg‑un ne egkataman e ka peggimu te sale te me etew wey te matulus ne siyudad din. Egpasayluwen e sikandan eyew igpeyingume e te Manama ka katareng ne ware egtamanan, wey eyew egkapamalehetan e ka impakita te Manama wey ka inlalag te prupita, wey eyew igpakahalad e man‑e ka timplu te Manama.<n>Te Hibruwanen: matulus ne inged.</n>


text:
Keilangan ne egkatahaan nu wey egkasabut nu ne eglihad pad ka 49 ne leg‑un puun te pegkahi te Manama ne igpasasindeg ded ka Hirusalim, taman te eglepew e ka in-alam din. Ne eglihad pad man‑e ka 434 ne me leg‑un human egpakasasindeg ka Hirusalim ne due plasa wey matikang wey maluag ne alad ne batu. Piru timpu seini te due samuk.


text:
Pegkeimpus te sika ne me leg‑un, eggimatayan e ka in-alam te Manama wey hendue te ware neimpusan din. Egguhusen te me sakup te Hari ne egginguma ka siyudad wey ka timplu, piru egginguma ka katamanan kayi ne egpekeiling te baggiyu. Ne egpabulus taman te katamanan ka gubut su ingkerew e te Manama ka karereetan.


text:
Seeye ne Hari eggimu te maresen ne kasabutan te masulug ne me etew seled te pitu ne leg‑un. Piru te peglihad te tatelu ne leg‑un wey liware, egpasanggelen din ka pegpanubad wey peghalad. Ne egtahu sikandin te sabeka ne makaalat-halat ne ‘talagdereet ne lilinditi’ diye te timplu. Egpabulus seini taman te eggingume e ka katammanan ne intahahe te Manama kandin.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka makaaldek-haldek ne impakita te Manama ki Danyil</t><br/>Te ikatelu e ne leg‑un te peghari ni Hari Siru diye te Pirsya, due lalag ne impanengneng ki Danyil ne migngaranan ded ki Biltisasar. Malehet seeye wey meyitenged te dakel ne gubut. Nasabut seeye ni Danyil su impakita ma te Manama seeye kandin.<pb/>


text:
Wara a migkeen te mananam ne egkakeen wey wara ad iya miggeram te ngalap wey ke binu naa. Wara a degma migpanahu te peemut diye te lawa ku seled te tatelu ne simana.<pb/>


text:
Te igkararuwa ne pulu wey hep‑at (24) ne aldew te an-anayan ne bulan, taheed te migsasindeg a diye te ilis te dakel ne Weyig ne Tigris,


text:
Egpekeiling ka lawa rin te mahal ne batu ne egngaranan te biril wey egpekeiling kasil‑ew te kilat ka ulaula rin. Ne ka mata rin egpekeiling te migsiha ne me sulu wey ka belad din wey ka paa rin egpekeiling te impasilak ne burunsi. Ka laheng din egpekeiling te laheng te masulug ne etew.<pb/>


text:
Sikeddi de ka nakakita te impakita te Manama wey ware mule ka me duma ku. Piru inningumaan sikandan te liyas, sikan naa ka namallahuy e sikandan wey miggeles.


text:
Purisu sikeddi naan de ka nasame wey ka nakakita te kein-inuwan ne impakita te Manama. Ne dutu, nawaraan ad te keseg wey migmakalawag e ka ulaula ku.


text:
Ne narineg ku ka etew ne miglalag. Taheed te migpammineg a kandin, napeled a wey warad kaligneepan ku te nakalangkeb diye te tane.


text:
Ne dutu, due migsamsam keddi ne iyan egpuunan ne nakapanimbuel a wey nakatukud se me belad ku diye te tane ne egkelkelen pad.<pb/>


text:
Ne ingkahiyan a nikandin, “Danyil ne inggeyinawaan amana te Manama, sasindeg ka wey pammineha nu ay-ayari ke nekey ka iglalag ku keykew su impeuyan a kayi keykew.” Te peglalag din keddiey, migsasindeg ad ne egkelkelen pad.<pb/>


text:
Ne migkahi sikandin, “Kene ka kaaldek Danyil, su puun pad te an-anayan ne aldew te peggeram nu te pegsabut wey te pegpariralem te pegkeetew nu diye te tangkaan te Manama, indineg e ka pegpangananey nu. Miggendini a isip tabak te pegpanganey nu.


text:
Imbalabahan a te mareet ne panalihan ne migbulig te Pirsya<n>Te Hibruwanen: migsasindeg kayi te tangkaan ku ka prinsipi te migharian te Pirsya.</n> seled te daruwa ne pulu wey sabeka (21) ne aldew. Ne nataman, miggingume e si Migil ka egbulig keddi—sabeka sikandin te me pangulu te me panalihan. Ne in-engkeran ku sikandin diye duma te mareet ne panalihan ne migbulig te Pirsya.


text:
Ne kuntee, miggendini a eyew te pegpasabut keykew meyitenged te egkeyitabu keureme te me karumaan nu te Israilita. Su meyitenged te egkeyitabu keureme ka impakita te Manama.”<pb/>


text:
Ne due hendue te etew ne migsamsam te bibig ku, ne nakalalag ad e. Diye sikandin migsasindeg te tangkaan ku wey migkahiyan ku sikandin, “Ahalen, amana ne mareet ka eggeramen ku wey nawaraan a te keseg tenged te nakita ku.


text:
Na, egmemenu e naa se suluhuanen nu ne egpakiglalag keykew te warad ma keseg ku wey hendue te kena ad egpakageheyinawa?”<pb/>


text:
Migkahi sikandin, “Inggeyinawaan ka amana te Manama, purisu kene ka kaaldek wey ka keupianan egduma keykew. Pakannekal ka wey bagget-bagget ka.”<pb/>Te nalalag din e seeye, migmanekal ad wey migkahi, “Lalag ke pa ahalen su imbehayan a nikeykew te keseg.”<pb/>


text:
Ne migkahi sikandin, “Keilangan ne eglibed a egpakig-ehet te mareet ne panalihan ne migbulig te Pirsya. Te egpekeimpus ad ka egpakig-ehet, egginguma ka panalihan ne migbulig te Grisya. Piru nakataha ke naa ke mania te miggendini a keykew?


text:
Iyan ku innendini ka egnangen keykew ke nekey ka nasulat te libru te kamalehetan. Na, te timpu ne migpakig-ehet a te seeye se maddeet ne panalihan, warad iya lein ne migbulig keddi, ke kene, si Migil re iya—ka panalihan ne migtameng te Israil.


text:
Te an-anayan ne leg‑un te peghari ni Daryu ne matig-Midiyan, sikeddi mismu ka migbulig wey miglig‑en ki Migil.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me Hari te Ihiptu wey Sirya</t><br/>“Ne kuntee igpanengneng ku keykew ka malehet: duen pad tatelu ne Hari ne eghari diye te Pirsya, ne duen pad igkeep‑at ne subla pad ne meyaman du te duma. Te egmaresen e sikandin pinaahi te karatuan din, egbaggeten din ka langun te pegkuntere te migharian te Grisya.


text:
Ne due egginguma dutu ne maresen ne Hari ne egmandu te dakel ne migharian wey eggimu te minsan nekey sumale te igkeupii rin.


text:
Te egmaresen e sikandin, egkareetan e ka migharian din wey egkabaad e seini te hep‑at ne baad, piru kene ne kabuhalan din ka egsubal kandin eghari. Ne ka me Hari ne egsubal kandin, kenad egpekeiling kandin karesen. Ka malehet, eg-aween e ka migharian din wey igpamehey e seini diye te duma.<pb/>


text:
“Ne ka Hari te Ihiptu, egmaresen e piru due sabeka te me upisyal rin ne egmadmaresen pad kandin wey eghari te dakel ne peghari.


text:
Peglihad te masulug ne me leg‑un, eggimu te kasabutan ka Hari te Ihiptu wey ka Hari te Sirya. Igpaasawa te Hari te Ihiptu ka anak din ne malitan te Hari te Sirya isip tuus te kasabutan. Piru kene egkaluhey ka sika ne pegsabeka su eggimatayan ma ka malitan lagkes ka iglukes wey ka anak. Ne lagkes degma ka me suluhuanen ne migduma kandin.


text:
Te seeye ne me timpu, sabeka te me karumaan te malitan ka egkeyimu ne Hari diye te Ihiptu. Eglusuran din ka Sirya wey eglasuran din ka malig‑en ne ugpaan te Hari wey egkareeg din sikandan.


text:
Eg-uyanen din diye te Ihiptu ka me larawan ne me manama ran wey ka me mahal ne ubab dan ne hinimu puun te bulawan wey pelata. Seled te pila ne leg‑un kene sikandin eglusud te Hari te Sirya.


text:
Ne egkataman, eglusuran te Hari te Sirya ka migharian te Ihiptu, piru egpekeuli de sikandin te nasud din.<pb/>


text:
“Ne egpangandam ka me anak ne me lukes te Hari te Sirya te pegpakiggira wey eglibulung te susuluhi ne me sundalu. Eglusud sikandan ne egpekeiling te baggiyu ne kene egkapahenan taman diye te malig‑en ne ugpaan te me kuntere.


text:
Tenged te kabelu te Hari te Ihiptu, egsukul sikandin te Hari te Sirya wey egkatalu rin ka masulug ne me sundalu kayi.


text:
Te natalu rin e ka susuluhi ne me sundalu, egpegpeggasal e sikandin wey libu-libu pad ka egpangimatayan din. Piru kene sikandin egpakapabulus ne egpanpanalu.<pb/>


text:
“Peglihad te pila ne me leg‑un, impamasulug pad te Hari te Sirya ka me sundalu rin du te seeye se an-anayan. Ne egkataman, eglusud e sikandan ne nakumplitu te me panganiban.


text:
Te sika ne timpu, masulug ne me etew ka egpakigkuntere te Hari te Ihiptu. Apil en iya ka me duma nu Danyil ne me Israilita ne mabbulut. Eggimuwen dan seini eyew egkatuman ka impakita te Manama piru kene sikandan eglampus.


text:
Ne eglusuran te Hari te Sirya ka sabeka ne siyudad ne sakup te Ihiptu ne naay-ayaran te eg-alad. Ne migpatetabundu te tane ka me sundalu rin diye te impabunsuran te alad eyew egkabayaan dan te eglusud. Ne kene egpakasukul ka me sundalu te Ihiptu wey minsan seeye se me bahani su warad keseg dan ne igpakasukul.


text:
Purisu sikandin se miglusud te Hari te Ihiptu eggimu te minsan nekey ne igkeupii rin wey ware iya egpakasukul kandin. Ne minsan ka Israil, ka Mateles ne Tane ne insaad te Manama, egsakupen din pad iya wey due geem din te pegdereet kayi.<pb/>


text:
“Egplanu ka Hari te Sirya te peglusud te Ihiptu ne eggamiten ka langun ne me sundalu rin. Ne egpakigsabeka sikandin wey igpaasawa rin ka anak din ne malitan te Hari te Ihiptu eyew te pegdereet te migharian din piru kene eglampus ka Hari te Sirya.


text:
Ne egkataman, eglusuran din ka nangugpe diye te ilis te dahat wey masulug kandan ka egsakupen din. Piru egkatalu sikandin te sabeka ne pangulu ne egpasanggel te kandin ne pegkatampeleen wey igpalibed diye te kandin ka pegkatampeleen din.


text:
Purisu eg-uli sikandin diye te inged din mismu ne nalingutan te malig‑en ne alad. Piru egkatalu sikandin wey sikan en iya ka katammanan din.<pb/>


text:
“Ka egsubal kandin ne Hari egsuhu te sabeka ne etew ne egpamehes te pegpabayad te buhis eyew egkatimulan ka karatuan te migharian din. Piru seled te pila ne me aldew egkapatey sikandin piru kene ne pinaahi te belu wey ke gubut naa.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka mareet ne Hari te Sirya</t><br/>“Ka egsubal man‑e kandin, ware pulus ne etew wey ware katenged ne egkeyimu ne Hari. Egtigkew sikandin eglepew wey eg-angkenen din ka migharian pinaahi te peggulu.


text:
Puun te timpu te migpakigsabeka sikandin te duma ne me nasud, migpanlimbung e sikandin wey egkeyimu sikandin ne maresen duma te pila-pila ne me etew rin.


text:
Egtigkawen din te eglusud ka matubung ne inged diye te prubinsya wey eggimuwen din ka ware neyimu te kabuybuyahan din dengan. Egba-baaren din diye te me sakup din ka langun ne naahew rin puun te giraanan. Egsuman-suman sikandin ne eglusud te me lungsud ne due malig‑en ne alad. Piru seini se langun kene egkaluhey.<pb/>


text:
“Duma te masulug ne me sundalu rin, migbagget-bagget sikandin ka egkuntere te Ihiptu. Piru egsukul kandan ka Hari te Ihiptu duma te masulug wey malig‑en ne me sundalu. Piru egkatalu ka Hari te Ihiptu tenged su eglimbungan sikandin te Hari te Sirya.


text:
Sakup din mismu ka egdereet kandin, purisu egkatalu ka me sundalu rin wey masulug kandan ka egpatey.


text:
Eg-atubang seini se daruwa ne Hari piru ka tagse sabeka egpakannekal ne egsuman-suman te mareet wey egpeub-ubatey sikandan se daruwa. Piru kene egkatuman ka insuman-suman dan tenged su ka katammanan egginguma sumale te intahahe te Manama.


text:
Eg-uli ka Hari te Sirya diye te inged din ne egpanguyan te dakel ne karatuan. Te diye din e te deralanen, egtulan sikandin diye te tane te Israil, wey egdereetan din ka eleg ne pegsimba te Manama. Eggimuwen din ka igkeupii rin, ne henduen pad sikandin egleus diye te inged din.<pb/>


text:
“Te intahahe ne timpu, eglibed e man‑e ka Hari te Sirya diye Ihiptu eyew te peglusud kayi, piru ka egkeyitabu, kenad e ne iling te an-anayan.


text:
Su egmanguntud te barku ka me matig-Ruma ka egpakig-ehet te Hari te Sirya wey egkaliyasan sikandin. Ne eg-isues e sikandin ne egkabelu-belu. Te diye pad sikandin te deralanen peendiye te Sirya, egtamtamanan din te egbayad-bayad ka keet-etawan te Israil ne egtuman te matulus ne kasabutan, ne eglapihan din mule seeye se kene egtuman kayi.


text:
Egsuhuen te Hari te Sirya ka me sundalu rin te peglindit te timplu, ka nalingutan te malig‑en ne alad. Eg-aween din ka aldew-aldew ne pegpanubad wey egtahuan din te sabeka ne makaalat-halat ne ‘talagdereet ne lilinditi.’


text:
Egguluan din seeye se ware migtuman te matulus ne kasabutan. Piru ka me etew ne nekeila te Manama ran, maresen ne egpakig-ehet kandin.


text:
Ka seeye se me matagseb, migbulig ne egpasabut te masulug ne etew minsan egpangimatayan sikandan pinaahi te kampilan wey ke egtutungen naa. Ka duma egpandakepen wey eg-ahawan te kasangkapan seled te malepet ne timpu.


text:
Te timpu te pegbayad-bayad kandan, deisek de ka egkarawat dan ne bulig wey masulug ka me etew ne egduma kandan ne egpapitew-pitew re.


text:
Ka duma te me matagseb, egbaybayaran su eyew egmatulus wey egmalinis sikandan taman te katammanan ne timpu ne iyan ka intahahe te Manama.<pb/>


text:
“Eggimuwen te Hari te Sirya ke nekey ka igkeupii rin. Migpeggasal sikandin te pegkeetew ne labew sikandin te langun ne manama wey miglalag sikandin te makaaldek-haldek ne pegbaley-baley kuntere te Manama ne labew te langun ne me manama. Egmalampusen sikandin taman te egkeepus e ka langet te Manama. Su ke nekey ka intahahe, egkeyitabu iya.


text:
Kene din e eglinglingeen ka me manama te kabuybuyahan din wey ka seeye se inggeyinawaan amana te me malitan, wey ka duma pad ne me manama su egpeggasal sikandin ne labew sikandin te langun.


text:
Piru iyan din de egtahuren ka manama ne migpangabang te me siyudad ne nalingutan te malig‑en ne me alad, ne iyan ka manama ne ware neileyi te me kabuybuyahan din. Eghalaran din te bulawan, pelata, mahal ne me batu, wey duma pad ne mahal ne me dasag.


text:
Eglusuran din ka me siyudad ne nalingutan te mallig‑en ne me alad pinaahi te pegbulig te lapu ne manama. Ne egkabantug seeye se me etew ne migdawat kandin. Eggimuwen din sikandan ne me talagmandu te masulug ne me etew wey egbehayan din sikandan te tane isip dasag.<pb/>


text:
“Te timpu te katammanan, egpakig-ehet ka Hari te Ihiptu te Hari te Sirya. Piru egsukul kandin ka Hari te Sirya duma te langun ne geem din wey eggamit sikandin te me kerumata, me kudde, wey me barku. Egpekeiling sikandin te baggiyu ka eglusud te me nasud wey egdereetan din seini.


text:
Eglusuran din degma ka tane te Israil wey masulug ka me etew ne egpatey. Piru egpakapallahuy ka Idum, ka Muwab, wey ka me pangulu te Amunihanen.


text:
Egkariralem te geem din ka karatuan ne me bulawan, pelata, wey me mahal ne kasangkapan te Ihiptu. Egkasakup din e degma ka Libya wey ka Itiyupiya.


text:
Piru due me guhuren ne egpuun diye te igsile wey diye te igkahibang ne balabahan ne nakapabantal kandin. Purisu eggipanew sikandin ne egpangebel-ebel se langet eyew te pegdereet wey te peggule pegpangimatey te masulug.


text:
Ne egpasasindeg sikandin te balungbalung din te pegkahari diye te elat-elat te dahat wey te bubungan ne napes-ekan te timplu. Minsan pad due, egginguma kandin ka kamatayen ne warad iya egpakabulig kandin.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka katammanan te timpu</t><br/>“Te seeye ne timpu, eglepew si Migil, ka maresen ne pangulu te me panalihan ne iyan ka talagtameng te keet-etawan te Israil. Ne egginguma ka timpu te samuk ne ware pad iya neyitabu bunsud te duen e nasud taman te sika ne timpu. Piru egkaluwas ka duma nu ne me keet-etawan ne nasulat se me ngaran diye te Libru te Manama.


text:
Masulug te seeye se nammatey ne inlebeng e, ne egkengeuyag. Ka duma kandan egbehayan te umul ne ware egtamanan wey ka duma kandan egpakarawat te ware egtamanan ne pegkeyilew.


text:
Ka seeye se me matagseb, egsiha iling kalayag te langit. Ka seeye se nakabagget te masulug ne etew ne egmatareng, egsiha iling te me bituen taman te ware egtamanan.<pb/>


text:
“Piru Danyil, kene nu pa ipangguhud ka lalag te seini ne baseen wey kene nu pa belata taman te katammanan ne timpu. Masulug ne etew ka eggendiye te minsan hendei eyew te pegsabut due.”<pb/>


text:
Te pegpitew ku, duen e man‑e nakita ku ne daruwa ne etew ne migsasindeg diye te tagse ilis te weyig.


text:
Mig-inse ka sabeka kandan te seeye se migsaluub te hinabel ne migsasindeg diye te ampew te weyig ne migkahi, “Mamenu pad kaluhey ka katammanan te seini se me kein-inuwan?”<pb/>


text:
Ingkayew te etew ne migsaluub te hinabel ne migsasindeg diye te ampew te weyig ka me belad din wey narineg ku sikandin ne migpahunlibet te ngaran te Manama ne ware egpatayan. Migkahi sikandin, “Egkatuman sika peglihad te tatelu ne leg‑un wey liware, ke egkataman en iya ka pegdereet te keet-etawan te Manama.”<pb/>


text:
Narineg ku ka tabak din piru ware ku nasabut, sikan naa ka mig-insa a kandin, “Ahalen, nekey naan e iya ka egtamanan te seini se langun?”<pb/>


text:
Migtabak sikandin ne miggenendue, “Hipanew kad Danyil su ka tabak te inse nu kene pad igkapanengneng taman te katammanan ne timpu.


text:
Ne egmatulusen wey eglinisan te Manama ka masalig ne etew, piru ka me maddeet egpabulus ne eggimu te mareet wey ware sabeka kandan ne egpakasabut. Piru seeye se me matagseb egpakasabut mule.<pb/>


text:
“Puun te timpu ne igpasanggel e ka aldew-aldew ne peghalad, ne iyan sika se pegtahu te makaalat-halat ne ‘talagdereet ne lilinditi’, eglihad pad ka 1,290 ne me aldew.


text:
“Piru sikeykew Danyil, pabulus ka ne matinumanen taman te katamanan. Egpatey ka piru eg-uyahen ke red te katammanan ne timpu eyew te pegdawat te dasag ne intahahe keykew.”


text:
Seini ka inlalag te Magbebaye ne Manama diye te me matig-Israil pinaahi ki Husiyas ne anak ni Biiri te timpu ne nekegsinsinundul mighari te Huda ensi Usiyas, si Hutam, si Ahas, wey si Isikiyas wey iyan mighari te Israil si Hirubuwam ne anak ni Huwas.<pb/>


text:
<br/><t>Ka asawa wey me anak ni Husiyas</t><br/>An-anayan seini ne pegpakiglalag te Magbebaye ne Manama te me matig-Israil pinaahi ki Husiyas. Ne ingkahiyan din si Husiyas, “Hipanew ka wey pangasawa ka te malitan ne egpamelegye te lawa wey egpakaanak sikandin te me anak niyu ne egsupu kandin. Migpahunsiling sika te peg-inniyug te me matig-Israil keddi wey migsimbe e te me diyus-diyus iling te malitan ne migpamelegye te lawa.”<pb/>


text:
Sikan naa ka miggipanew e si prupita Husiyas wey impangasawa rin e si Gumir ne anak ni Diblaim. Ne naberes e si Gumir wey mig-anak te lukes.


text:
Ne ingkahiyan te Magbebaye ne Manama si prupita Husiyas, “Ngarani nu sikandin ki ‘Hisril’<n>Ka ngaran ne Hisril, ngaran seini te siyudad wey te napu ne inggimatayan ni Dihu te Hari te Israil, wey te duma pad.</n> su te kene egkaluhey eglegparan ku ka me kabuhalan ni Dihu tenged te pegpangimatey rin diye te Hisril wey egtamanen kud ka migharian te Israil.


text:
Te sika ne aldew, egpanggepuen ku ka me pane te me sundalu te Israil diye te bangalug te Hisril.”<pb/>


text:
Ne nataman naberes e man‑e si Gumir wey mig-anak te malitan. Ne ingkahiyan te Magbebaye ne Manama si Husiyas, “Ngarani nu sikandin ki ‘Luruhama’<n>Iyan igpasabut te ngaran ne Luhurama te Hibruwanen ne linalahan ka “Kene kud eggeyinawaan.”</n> su kene kud e eggeyinawaan wey ke egpasayluwen naa ka me matig-Israil.


text:
Piru eggeyinawaan ku mule ka me matig-Huda wey egluwasen ku sikandan, kene ne pinaahi te pane, te kampilan wey ke gira naa, te me kudde wey ke sundalu ne migmangudde, su sikeddi iya se Magbebaye ne Manama ran ka eg-uney-uney ne egluwas kandan.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Ngarani nu sikandin ki Luami<n>Iyan igpasabut te ngaran ne Luami te Hibruwanen ne linalahan ka “kene ne keet-etawan ku.”</n> su kene kud e ne keet-etawan ka me matig-Israil wey kena ad ne Manama ran.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpalibed te Israil diye te Manama</t><br/>Piru ka keet-etawan te Israil, egpekeiling kasulug te pantad diye te dahat ne kene egkatakes, wey kene egkaseel. Ne diye te inged ne ingkahiyan sikandan te, “Kene ku sikaniyu ne keet-etawan,” egngaranan ded sikandan diye te, “Me anak te manekal ne Manama.”


text:
Ne egkasabeke e man‑e ka me matig-Huda wey ka me matig-Israil wey eg-alam sikandan te pangulu ran. Ne egmasulug sikandan wey egmatubung ka nasud dan.<n>Te Hibruwanen: egtakereg sikandan puun te tane.</n> Te seeye kangkuwa ne timpu, egmabantug e ka ngaran te Hisril.<n>Te Hibruwanen: Egpamula ka Manama.</n><pb/>


text:
Purisu ngarani nu ka me suled nu ne me lukes te “Ami,”<n>Iyan igpasabut te ngaran ne Ami te Hibruwanen ne linalahan ka “Keet-etawan te Manama.”</n> wey ngarani nu ka me atebey nu te “Ruhama.”<n>Iyan igpasabut te ngaran ne Ruhama te Hibruwanen ne linalahan ka “Inggeyinawaan.”</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka peglegpad te Israil iling te malitan ne egpamelegye te lawa</t><br/>“Hangyua niyu ka iney niyu,<pb/>minsan kenad e ne asawa ku sikandin wey kena ad e degma ne asawa rin,<pb/>sapari niyu sikandin ne egpeengkeren e ka pegpamelegye te lawa rin,<pb/>wey ka pegpalibug-libug din.<pb/>


text:
Su emun ke kene, kema ke eglebasan ku sikandin wey egpekeiling e te sikan pad miglesut ne migpalawas,<pb/>wey eggimuwen ku ka inged din ne egpekeiling te disirtu,<pb/>wey egpekeiling te tane ne migbekabeka, wey egkapatey sikandin ka egkammaraan.<pb/>


text:
Kene ku igkeyid‑u ka me anak din,<pb/>tenged su ingkaberes ma sikandan te malitan ne egpamelegye te lawa.<pb/>


text:
Migpalibug-libug ka iney ran,<pb/>wey ingkaberes sikandan te malitan ne ware hilew ne egpamelegye te lawa.<pb/>Ne migkahi sikandin,<pb/>‘Egpamitawen ku ka nanggeyinawaan ku<pb/>ne iyan migbehey keddi te egkakeen wey weyig,<pb/>kumbale ne bulbul te karniru, hinabel, lana, wey te inumen ku.’<pb/>


text:
Sikan naa ka eg-alaren ku te me hilamunen ne duhiyen ka dalan din<n>Te Hibruwanen: nu.</n><pb/>wey eggimu a te alad ne matikang wey makepal eyew egkeeletan sikandin.<pb/>


text:
Egpanlupuhen din seeye se nanggeyinawaan din<pb/>piru kene din sikandan egkeumaan;<pb/>egpamitawen din sikandan,<pb/>piru kene din sikandan egkakita.<pb/>Ne egkahi sikandin,<pb/>‘Eglibed ad diye te malehet ne asawa ku,<pb/>su meupiya pad ka peg-ugpe ku dengan du te kuntee.’<pb/><pb/>


text:
“Ne ware din nanengnengi ne sikeddi bes ka migbehey kandin te egkakeen, te iyam ne binu, te lana,<pb/>wey te dakel ne bulawan wey pelata piru inggamit din mule te egsimba ki Baal.<pb/>


text:
Purisu eggawien ku ka trigu ku te timpu te tinggaani<pb/>wey ka iyam ne binu ne imbehey ku te tagse timpu te tingpamupu te behas te paras.<pb/>Ne egkuen ku ka imbehey ku ne kumbale ne bulbul te karniru wey hinabel ne impasaluub kandin te nalebasan.<pb/>


text:
Ne kuntee igpapitew ku ka pegkamareet din diye te tangkaan te nanggeyinawaan din,<pb/>wey ware egpakaluwas kandin puun te geem<n>Te Hibruwanen: belad.</n> ku.<pb/>


text:
Egtamanen kud ka langun ne kahalaan din:<pb/>ka pegsahakeen te tagse leg‑un,<pb/>ka pegsahakeen te iyam ne me bulan,<pb/>ka pegsahakeen te me Aldew te Peggimeley,<pb/>wey ka langun ne inteil rin ne sahakeen.<pb/>


text:
Egdereetan kud ka me parasan din,<pb/>ka me igiraan din ne egkahiyen din ne<pb/>imbayad kandin te seeye se nanggeyinawaan din.<pb/>Egpabenesan kud ka me pinamulaan din,<pb/>wey iyan e egmangeen te me behas ka mahintalunan ne me mananap.<pb/>


text:
Eglegparan ku sikandin<pb/>tenged te me aldew te pegtutung din te insinsu para te pista ni Baal.<pb/>Migsaluub sikandin te me sising<pb/>wey te me dayan-dayan te lawa,<pb/>wey miggendiye sikandin te nanggeyinawaan din<pb/>wey nalingawan ad nikandin.”<br/>Sika ka ingkahi te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka geyinawa te Manama te keet-etawan din</t><br/><pb/>Piru seini ka eggimuwen ku. Eg-inniyaten ku sikandin wey eg-uyanen ku diye te disirtu,<pb/>wey kene ku sikandin eglanglangitan.<pb/>


text:
Ne iglibed kud kandin ka parasan din,<pb/>wey eggimuwen ku ka bangalug ne egngaranan te Akur<n>Iyan igpasabut te ngaran ne Akur te Hibruwanen ne linalahan ka “kahubut”.</n> ne gumawan te egkapallatengan.<pb/>Ne diye eg-ulahing sikandin ne iling te timpu te bate pad sikandin<pb/>wey iling te peg-awe din diye te inged te Ihiptu.<pb/>


text:
Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Te sika kangkuwa ne aldew, egngaranan ad e nikandin te ‘Iglukes ku’ wey kenad e ne ‘Baal ku.’ ”


text:
Ne kene kud sikandin egpangaranen te me diyus-diyus;<pb/>kene kud sikandin egparawiten pad te me ngaran ni Baal.<pb/>


text:
Eggimu a te kasabutan para te keupianan dan. Kasabutan seini duma te me mahintalunan ne mananap wey te me manuk-manuk, wey te me mananap ne egdul‑ug te tane. Egdereetan kud ka piet, wey kampilan, wey eg-aween kud ka gira due te Israil, wey eg-ugpe sikandan ne mariyu te samuk.<pb/>


text:
Eg-asaween ku sikeykew Israil te ware egtamanan,<pb/>igpapitew ku keykew ka pegkamatareng wey eleg ne peggukum,<pb/>geyinawa ne kene egkabalbalawan wey himenew.<pb/>


text:
Egsaad a keykew wey egtumanen ku seini, wey eg-angkenen ku sikeykew ne keddi,<pb/>wey eg-ileen a nikeykew ne Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Egpeugpeen ku ka keet-etawan ku due te tane dan wey egmatubungen ku sikandan.<pb/>Eggeyinawaan ku seeye se ingngaranan te ‘Ware geyinawei,’<pb/>wey egngaranan ku te ‘Keet-etawan ku’<pb/>seeye se ingngaranan te ‘Kene ne keet-etawan ku.’<pb/>Ne egtabak sikandan, ‘Sikeykew ka Manama ney.’ ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka geyinawa te Manama te keet-etawan din</t><br/>Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, “Hipanew kad wey geyinawei nud man‑e ka asawa nu ne egpalibug-libug wey inggeyinawaan te lein ne lukes. Geyinawei nu sikandin iling te peggeyinawa te Magbebaye ne Manama te me matig-Israil minsan migsimba sikandan te me diyus-diyus, wey egkeupian ne eghalad te indampil ne behas te paras diye te me diyus-diyus.”<pb/>


text:
Sikan naa ka imbeli kud sikandin te kentiddad ne sapulu wey lalimma (15) ne pelata ne seleppi wey sabeka ne gatus wey lalimma ne pulu (150) ne kilu ne sibada.


text:
Ne ingkahiyan ku sikandin, “Keilangan ne kene ka egsuwey keddi te egkaluhey ne timpu. Kene kad e palibug wey ke peyilabet naa te lein ne lukes. Ne minsan sikeddi, kena a degma eggulid keykew.”


text:
Ne iling ded degma kayi ka me matig-Israil. Egkaluhey sikandan ne eg-ugpe ne ware Hari wey ke pangulu naa, ware pegpanubad wey ke sungkaleg naa ne eglimlimuan, wey ware igsaluub ne ipud<n>Ka ipud iyan ka kumbale ne egsaluuben te Labew ne Talagpanubad ke egtrabahu diye te balungbalung.</n> wey ke me diyus-diyus naa.


text:
Piru te mewuri ne me aldew, eglibed wey eg-ikul red ka me matig-Israil te Magbebaye ne Manama ran, wey te Hari dan ne kabuhalan ni Dabid. Egparani sikandan te Magbebaye ne due pegtahud kandin, wey egpakaheram sikandan te keupiya rin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpaney-paney te Manama te Israil</t><br/><pb/>Pammineg kew te iglalag te Magbebaye ne Manama,<pb/>sikaniyu se me matig-Israil, su due iglalag din kaniyu te me mahinged te Israil.<pb/>Migkahi ka Magbebaye ne Manama,<pb/>“Warad etew te tane niyu ne migmatinumanen, miggeyinawa,<pb/>wey mig-ila keddi.<pb/>


text:
Migpandilus sikandan,<pb/>migmangu-ubat, migpangimatey, migpanakew, wey migpanlibug;<pb/>nekeempet de ka maddeet ne hinimuwan dan<pb/>wey egmekegsinsinundul re ka pegpeyimmimatayey.<pb/>


text:
Purisu egkammara ka tane,<pb/>wey egpatey ka langun ne mig-ugpe te inged dan.<pb/>Ne egkahule degma ka langun ne me mananap wey me bayaku,<pb/>lagkes ka me isda.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpaney-paney te Manama te me talagpanubad</t><br/><pb/>Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama,<pb/>“Minsan pad due, kene kew bayung te lein ne etew<pb/>wey ke egsumbung naa kandan,<pb/>su sikaniyu iya se me talagpanubad ka egdew-ayen ku.<pb/>


text:
Egkasaligkat kew te maaldew wey te marusilem;<pb/>egmekegtapulun kew re iya te me prupita ka egkasaligkat.<pb/>Ne egdereetan ku ka Israil ne iney niyu.<pb/>


text:
Egkareetan ka keet-etawan ku tenged wara a nikandan ilaa.<pb/>Ne sikaniyu se me talagpanubad, tenged su waraa nikaniyu ilaa,<pb/>eg-inniyuhan ku degma sikaniyu.<pb/>Ne tenged te inlingawan niyu ka balaud ku,<pb/>eglingawan ku degma ka me anak niyu.<pb/><pb/>


text:
“Te egmasulug e ka me talagpanubad,<pb/>egkanasnasian e degma ka peggimu niyu te sale.<pb/>Purisu kene kud e igpabantug sikaniyu su nasi kew e egkeyilawi.<pb/>


text:
Egpakakeen kew te egmanguyanen te me etew ne igmanubad ne igpalangesa ne ig-awe te sale.<pb/>Purisu egkengaggale kew re iya ke egmakasale ka me etew.<pb/>


text:
Egpekeiling de iya ka egtamanan te me etew wey te me talagpanubad ne nekeg-iling se egpanggimuwen.<pb/>Eglegparan ku sikaniyu tenged te me sale niyu,<pb/>wey egpabayaren ku sikaniyu te hinimuwan niyu.<pb/>


text:
Egkeen kew piru kene kew egkabulung.<pb/>Egpalibug-libug kew piru kene kew egkabuhal<pb/>su mig-inniyuhan e ma nikaniyu se Magbebaye ne Manama,<pb/>wey migpamakey kew te me diyus-diyus.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdilus te Manama te pegsimba te diyus-diyus</t><br/><pb/>Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama,<pb/>“Ka binu, iyam ma wey se tapey e<pb/>iyan egpuunan ne kenad e egpakasabut ka keet-etawan ku.<pb/>


text:
Migpanginginse ka keet-etawan ku te sabeka ne diyus-diyus ne kayu,<pb/>wey egkahiyen dan ne ka tuked ka egpakahuhud kandan meyitenged te neneyitabu e wey te egkengeyitabu pad.<pb/>Ka panisingan te Agkey iyan nakaakal kandan,<pb/>wey iling sikandan te malitan ne migpalibug-libug ka mig-inniyug keddi te Manama ran.<pb/>


text:
Migpanubad sikandan diye te puntul te me bubungan,<pb/>wey mighalad diye te me tuhal,<pb/>diye te mateles ne egdalungan te me kayu ne uk, alamu, wey rublis.<pb/>“Purisu migpamelegye e te lawa ka me anak niyu ne me malitan,<pb/>wey migpanlibug e ka me ambey niyu.<n>Iyan igpasabut kayi te Hibruwanen ne lalag ka “egpangasaween ne malitan” wey “ke ambey naa.”</n><pb/>


text:
Piru kene ku eglegparan ka me anak niyu ne me malitan<pb/>te pegpamelegye dan te lawa ran<pb/>wey ka me ambey niyu te pegpanlibug dan,<pb/>su miggilabet ma degma ka me lukes te me malitan ne migpamelegye te lawa,<pb/>wey migbehey te me halad diye te diyus-diyus duma te sika ne me malitan.<pb/>Iling te ingkahi, ‘Ka etew ne kene egpakasabut, iyan egpangkusan se karereetan.’<pb/><pb/>


text:
“He Israil, minsan ke migpeyilhilabet ka, kene nu re inniyata ne egpakasale ka Huda.<pb/>Kene ka hendiye te Gilgal wey ke egtakereg naa diye te Bit-Abin<n>Te Hibruwanen: baley te pegkamareet. Ngaran degma seini ne lein te siyudad te Bitil ne iyan igpasabut te Baley te Manama.</n> eyew egsimba,<pb/>wey kene ka pahunlibet te manekal ne Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Su ka me matig-Israil makehal se ulu iling te meila ne baka,<pb/>egpakeenen naan ded sikandan te Magbebaye ne Manama<pb/>iling te me karniru ne impalayud te maluag ne panabtaban?<pb/>


text:
Ne minsan egkengewubug e sikandan,<pb/>egpabulus-bulus ded sikandan ka egpeyilabetey.<pb/>Igkatelesi ran pad ka mekeyilew-hilew ne hinimuwan du te kabantug.<pb/>


text:
Egmanlayap sikandan ne iling te imbayaan te balisusu,<pb/>wey egkengeyilawan sikandan tenged te me halad dan te me diyus-diyus.<pb/>


text:
Pammineha niyu seini, me talagpanubad!<pb/>Pammineg kew, me matig-Israil!<pb/>Linga-linga kew, me kabuhalan te Hari!<pb/>Sikaniyu ka eleg ne eglegparan<pb/>su nekeiling kew te baled diye te Mispa,<pb/>wey iling te biyale ne imbelat diye te Tabur.<pb/>


text:
Nakanengneng a te me matig-Ipraim<pb/>wey kene egpekeeles keddi ka me matig-Israil.<pb/>Egpekeiling te malitan ne egpamelegye te lawa ka Ipraim,<pb/>wey malindit e kayi te keddi ka me matig-Israil.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me pegpaney-paney ni Husiyas</t><br/><pb/>Ka hinimuwan dan ka nakabalabag te peglibed dan diye te Manama.<pb/>Su due te pusung dan ka panisingan te Agkey<pb/>wey ware dan ilaa ka Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Ka pegpaambug te me matig-Israil iyan egpamalehet kandan.<n>Te Hibruwanen: te ulaula ran.</n><pb/>Nasaligkat ka me matig-Ipraim<n>Te Hibruwanen: Israil wey Ipraim.</n> tenged te sale dan.<pb/>Ne nakalagkes degma duma kandan ka me matig-Huda.<pb/>


text:
Migpamitew sikandan te Magbebaye ne Manama,<pb/>wey migpanguyan sikandan te ighalad dan ne me karniru wey me baka.<pb/>Piru ware dan nakita ka Manama su in-engkeran din man e sikandan.<pb/>


text:
Kenad sikandan ne matinumanen te Magbebaye ne Manama,<pb/>wey kene ne kandin te Manama ka me anak dan.<pb/>Purisu kuntee te pegginguma te iyam ne bulan, egdereetan sikandan duma te me pinamula ran.<pb/>


text:
<br/><t>Ka gira te Huda wey te Israil</t><br/><pb/>Parahinga niyu ka me sungey wey me trumpita<pb/>diye te Gibiya wey Rama.<pb/>Panpanayi niyu ka me matig-Bit-Abin!<pb/>Pangandam kew me matig-Binhamin!<pb/>


text:
Egkahuhus ka Ipraim te timpu te peglegpad.<pb/>Egkeyitabu iya seini se ingkahi ku diye te me tribu te Israil.<pb/><pb/>


text:
“Ka me pangulu te Huda nekeiling te me talag-ensig te palinneu te eletanan te tane.<pb/>Purisu igpasalerep ku sikandan te langet ku ne egpekeiling te baggiyu ne egpakaanlas kandan.<pb/>


text:
Indeeg-deeg wey indereetan e ka Israil<pb/>tenged te peglegpad ku kandin,<n>Te Hibruwanen: inggulemek ka peggukum kandin.</n><pb/>su migpabulus-bulus ma sikandin ka mig-ikul te me diyus-diyus.<pb/>


text:
Egdereetan ku ka Israil iling te manggad ne egketketen te aney,<pb/>wey egmewuen ku ka Huda iling te kayu ne egkalepuk.<pb/><pb/>


text:
“Ke egpakamaan-maan e ka Israil wey ka Huda te dalu ne insalerep dan,<pb/>egpangananey sikandan te mabantug ne Hari te Asirya.<pb/>Piru kene din sikandan egkabulihan.<n>Te Hibruwanen: piru kene din egkabawian ka me pali dan.</n><pb/>


text:
Su egpekeiling ad ma te liyun ne egpakig-ehet te me matig-Israil wey te Huda.<pb/>Egpaminbindasen ku sikandan<pb/>wey egpamangeen ku wey ware egpakapangabang kandan.<pb/><pb/>


text:
“Ne eglibed a diye te inged ku, taman te eg-angkenen dan e ka me sale dan wey egpamitawen ad e nikandan.<pb/>Ne tenged te kalised dan, mapahetpet sikandan ne egpamitew keddi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka kene ne malehet ne peg-inniyug te sale</t><br/><pb/>Ne egkahi ka me etew,<pb/>“Hendini kew! Eglibed ki diye te Magbebaye ne Manama,<pb/>su egbawian ki red nikandin minsan impamindas-bindas kid nikandin;<pb/>impamalpalian kid nikandin piru egbagkesan din ded ka me pali ta.<pb/>


text:
Eg-uyahen ki nikandin peglihad te daruwa ne aldew.<pb/>Ne eg-enawen ki nikandin te igkatatelu ne aldew,<pb/>wey eglemung kid kandin.<pb/>


text:
Egpakannekal ki ne eg-ila te Magbebaye ne Manama.<pb/>Malehet iya ne egginguma sikandin iling te kaliwaswasan;<pb/>eggendini sikandin iling te uran ne egsubid te tane.”<pb/>


text:
Piru migkahi ka Magbebaye ne Manama,<pb/>“Nekey naa ka eggimuwen ku keykew, Ipraim,<pb/>wey keykew Huda?<pb/>Mahaan de egkaawe ka geyinawa niyu keddi<pb/>iling te gapun wey demmug te maselem.<pb/>


text:
Sikan naa ka impangimatayan ku sikaniyu<pb/>pinaahi te me lalag ku ne inlalag te me prupita.<pb/>Egpekeiling te kilat ne miggeteb due te kaniyu ka peggukum ku.<pb/>


text:
Su kene ne iyan ku igkeupii ka igpanubad niyu ne me ayam, wey ka igpanubad niyu ne egmanutungen,<pb/>ke kene, ka geyinawa niyu te duma ne kene egkabalbalawan wey ka peg-ila niyu keddi te Magbebaye ne Manama niyu.<pb/>


text:
Piru insupak niyu ka kasabutan ku iling te diye te lungsud te Adan;<pb/>ware kew migmatinumanen keddi diye te inged niyu.<pb/>


text:
In-ugpaan ka siyudad te Gilyad te me etew ne maddeet se me hinimuwan;<pb/>nabiluwan seini te langesa.<pb/>


text:
Ka me talagpanubad niyu egpekeiling te nalibulung ne me tulisan.<pb/>Egmanggepas sikandan te etew<pb/>wey egpangimatey te egmanlihad diye te dalan ne peendiye te Sikim;<pb/>eggimuwen dan ka langun ne mareet wey mekeyilew-hilew ne himu!<pb/>


text:
Nakita ku ka dereeti ne hinimuwan te me matig-Israil;<pb/>inlinditan te me matig-Ipraim ka pegkeetew ran pinaahi te pegsimba ran te me diyus-diyus.<pb/><pb/>


text:
“Ne sikeykew Huda,<pb/>nateil e ka timpu te peglegpad keykew,<pb/>minsan ke igkeupii ku ne iglibed ka meupiya ne peg-ugpe te keet-etawan ku.<pb/>


text:
Minsan ke eg-ay-ayaran ku ka Israil,<pb/>iyan ku egkakita ka me sale te matig-Ipraim<pb/>wey ka maddeet ne hinimuwan te matig-Samarya:<pb/>me ubaten sikandan,<pb/>me takawen,<pb/>wey egmangahew diye te deralanen.<pb/>


text:
Piru ware dan sumsumana ne intantanuran ku<pb/>ka langun ne maddeet ne hinimuwan dan.<pb/>Ne kuntee nabaku ded sikandan te me sale dan,<pb/>wey nakita ku seini langun.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-akal te keet-etawan te Hari wey pangulu ran</t><br/><pb/>Migkahi ka Magbebaye ne Manama,<pb/>“Impahale dan ka Hari te maddeet ne hinimuwan dan<pb/>wey mig-ambag-ambag ka me pangulu te peg-uubat dan.<pb/>


text:
Me talaglibug langun sikandan;<pb/>egpekeiling sikandan te subla ne meinit ne sugnuwanan<pb/>ne kenad keilangan ne eg-undulan pad te talaggilutu te paan,<pb/>puun te pegluyang pad te harina taman te pegtulin e kayi.<pb/>


text:
Te timpu te me sahakeen te Hari dan,<pb/>nenewubug ka me pangulu.<pb/>Ne mig-iinum degma ka Hari duma te me lemeten.<pb/>


text:
Egpekeiling te insugnuwan ka pusung dan duma te mareet ne planu ran,<pb/>ne migbebaha te intiru ne marusilem ka langet dan<pb/>wey migkanlabkanlab seini te pegkapawe iling te hapuy.<pb/>


text:
Migmabbulut langun sikandan ne egpekeiling te subla ne meinit ne sugnuwanan,<pb/>wey impangimatayan dan ka me pangulu ran.<pb/>Naggule ka langun ne Hari dan<pb/>wey warad iya minsan sabeka ne nakapangananey keddi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka Israil wey ka duma ne me nasud</t><br/><pb/>Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama,<pb/>“Nakasewug te lein ne me nasud ka keet-etawan te Ipraim,<pb/>wey egpekeiling sikandan te paan ne iyan de nalutu se limang ne baad.<pb/>


text:
Ware nakanengneng sikandan ne ka pegsalig dan te me lapu iyan nakaawe te keseg dan.<pb/>Me ubanen e sikandan<pb/>piru ware dan nanengnengi seini.<pb/>


text:
Ka pegkaambuhen te me matig-Israil ka migpamalehet ne eleg sikandan ne eglegparan.<pb/>Su minsan pad te langun ne neyitabu kandan, ware ded man‑e sikandan miglibed<pb/>wey ke mig-aput naa kayi te keddi te Magbebaye ne Manama ran.<pb/>


text:
Egpekeiling te selepati ka me matig-Israil ne ware katuenan wey mahaan de egkaakali;<pb/>nasi mule sikandan diye migpabulig te Ihiptu, wey senge-kakuwa ne diye man‑e te Asirya.<pb/>


text:
Piru emun ke egpangipanew sikandan,<pb/>egbelaten ku ka kulambu ku<pb/>eyew egpasaharan ku kandan iling te me bayaku.<pb/>Eglegparan ku sikandan tenged te maddeet ne hinimuwan dan.<n>Te Hibruwanen: sumbung te keet-etawan dan.</n><pb/>


text:
Mekeyid‑u-hid‑u sikandan su migsuwey ma sikandan keddi!<pb/>Egdereetan ku sikandan su migsukul ma sikandan keddi!<pb/>Igkeupii ku perem ne egluwasen sikandan<pb/>piru migsesalupet de iya sikandan meyitenged keddi.<pb/>


text:
Ka pegpangananey ran keddi, ware migpuun te me pusung dan<pb/>ke kene, migpalumbibigtew sikandan diye te me hibatanan dan tenged mule te pegkalaggew ran.<pb/>Eglibulung sikandan ne iling te me etew ne ware migmalintutuu te Manama,<pb/>su egpamalpalian dan ma ka me lawa ran ke egbuyu te egkakeen wey te iyam ne binu;<pb/>migsukul sikandan keddi.<pb/>


text:
Minsan imbasbas ku wey inggimu ku sikandan ne malig‑en,<pb/>piru migbebantak ded iya man‑e sikandan te mareet kayi te keddi.<pb/>


text:
Ware sikandan miglibed kayi te keddi te Amana ne Mabantug ne Manama;<pb/>egpekeiling sikandan te pane ne kene egkasalihan;<pb/>egpatey ka me pangulu ran pinaahi te kampilan,<pb/>su me hambuhen ma sikandan ne egpanlelalag.<pb/>Eglelemetan sikandan te me etew diye te nasud te Ihiptu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdilus te Manama te Israil</t><br/><pb/>Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama,<pb/>“Parahinga niyu ka trumpita<pb/>su ka me kuntere iling te me banug ne egpandawi te keet-etawan ku.<pb/>Insupak te keet-etawan ku ka kasabutan ku,<pb/>wey in-engkeran dan ka me balaud ku.<pb/>


text:
Migpangananey ka me matig-Israil keddi ne miggenendue, ‘Magbebaye ne Manama ney,<pb/>nekeila key keykew!’<pb/>


text:
Piru imbalahad te me matig-Israil ka meupiya,<pb/>sikan naa ka eglupuhen sikandan te me kuntere dan.<pb/>


text:
Mig-alam sikandan te Hari dan ne ware migpanginginse keddi,<pb/>wey migtunde sikandan te me pangulu ran ne ware kalintahaan ku.<pb/>Ka me pelata ran wey me bulawan inggimu ran ne me diyus-diyus.<pb/>Ne tenged due, egdereetan ku sikandan.<pb/>


text:
Ingkalangeti ku ka larawan te baka ne bulawan ne insisimba diye te Samarya.<pb/>Migkanlabkanlab ka langet ku kandan.<pb/>Ken‑u naan pad sikandan eg-inniyug te me sale dan?<pb/>


text:
Egpuun diye te Israil sika se bulawan ne larawan te baka!<pb/>Iyan miggimu due ka mangngateu,<pb/>wey kene ne sika ka malehet ne Magbebaye ne Manama.<pb/>Eglupeten ded iya ka larawan ne baka diye te Samarya.<pb/>


text:
Su migpamula sikandan te kalamag, ne balisusu ka egkahaani ran;<pb/>ware migpamehas ka impamula ran sikan naa ka ware egkakeen dan;<pb/>ke egpamehas ma, ka me lapu ka egpangeen.<pb/>


text:
Nareetan e ka me matig-Israil,<pb/>wey nakalemung e sikandan te me etew te minsan hendei ne me nasud,<pb/>wey iling sikandan te kasangkapan ne warad karuan.<pb/>


text:
Migmangendiye sikandan te Asirya<pb/>iling te mahintalunan ne asnu ne migleug-leug ne migsabsabeka.<pb/>Migbayad ka me matig-Ipraim te duma ne nasud eyew eglapihan sikandan.<pb/>


text:
Minsan pad ke egpamayad sikandan te me nasud ne eglapihen dan, eglimuren ku red sikandan,<pb/>wey te kene egkaluhey, eg-antus sikandan te mabulut ne Hari wey te me pangulu ran.<pb/><pb/>


text:
“Malehet ne migpangimu ka me matig-Israil te masulug ne altar<pb/>eyew egtutungan dan te igmanubad ne ig-awe te sale,<pb/>piru nasi de iya sikandan nakasale tenged te me altar ne impangimu ran.<pb/>


text:
Insulatan ku sikandan te sapulu ne libu (10,000) ne balaud ku,<pb/>piru imbalahad dan de seini iling te kasangkapan ne ware dan neila.<pb/>


text:
Migpanubad sikandan keddi te mananap wey ingkeen dan ded,<pb/>piru wara a nabennali kandan.<pb/>Ne kuntee egsumsumanen ku ka maddeet ne hinimuwan dan<pb/>wey eglegparan ku sikandan tenged due,<pb/>wey igpalibed ku sikandan diye te Ihiptu.<pb/><pb/>


text:
“Nalingew e ka me matig-Israil te Talaggimu kandan,<pb/>wey migpangimu sikandan te masulug ne palasyu.<pb/>Migpangimu degma ka me matig-Huda te masulug ne siyudad ne in-alad te matikang wey makepal ne batu,<pb/>piru egpeuyan a te hapuy ne egsilab te sika ne me siyudad<pb/>wey egkeet-et ka malig‑en ne alad.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka legpad para te Israil</t><br/><pb/>He me matig-Israil, kene kew e gale-gale!<pb/>Kene kew e kahale ne iling te duma ne me nasud<pb/>su imbelegye niyu ka lawa niyu wey in-engkeran niyu ka Magbebaye ne Manama niyu.<pb/>Migmanggale-gale kew diye te minsan hendei ne me diekanan niyu<pb/>tenged te me uma ne insuman-suman niyu ne insuul kaniyu te me diyus-diyus ne insimba niyu.<pb/>


text:
Kenad egpekeuyag te keet-etawan ka diekanan te trigu wey kelesanan,<pb/>wey egkaddeetan e ka me behas te paras dan ne iyan eggimuwen ne iyam ne binu.<pb/>


text:
Kenad e sikandan egpekeugpe te Israil ne tane te Magbebaye ne Manama,<pb/>ke kene, egpanguyanen sikandan diye te Asirya<pb/>wey egpanguripenen e man‑e iling te me kaap-apuan dan ne impanguripen dengan diye te Ihiptu.<pb/>Ne diye te Asirya, egmakakeen sikandan te me pegkeen ne in-isip ne malindit.<pb/><pb/>


text:
Kenad e sikandan eg-itis te binu ne ighalad diye te Magbebaye ne Manama,<pb/>wey kenad e sikandan eg-uyan te igmanubad ne egpakapahale kandin.<pb/>Egmekeiling e te egkakeen diye te lantangan ka egkakeen dan,<pb/>wey egmalindit ka langun ne egkeen due,<pb/>uya su ka egkakeen dan para man de te gutas dan,<pb/>wey kene egkaayun ne ighalad diye te timplu te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Nekey naa ka eggimuwen niyu ke eggingume e ka in-alam ne aldew<pb/>te sahakeen ne para te Magbebaye ne Manama?<pb/>


text:
Ne minsan ke egpanalliya sikandan puun te karereetan,<pb/>egpekeiling ded iya man‑e te iglebeng sikandan te me matig-Ihiptu diye te Mimpis.<n>Ka Mimpis ka amana impurtanti ne siyudad diye te Ihiptu su duen ma maluag ne tane diye ne lebenganan.</n><pb/>Ne ka me karatuan dan ne pelata egkabunbunan e te me sehe,<pb/>wey egkampetan e te me duhi ka me baley ran.<pb/><pb/>


text:
Miggingume e ka aldew te peglegpad<pb/>wey ka aldew te pegsuli.<pb/>Egpakasalerep iya kayi ka Israil.<pb/>Migkahi kew te egpamusawen e ka me prupita te Manama.<pb/>Inlalag niyu sika su egkalangetan kew ma keddi.<pb/>Dakel e ka sale niyu.<pb/>


text:
In-alam te Manama ka prupita eyew egtameng te me matig-Israil,<pb/>piru egsesahiluten sikandin iling te bayaku minsan hendei sikandin eggendiye.<pb/>Egdumutan sikandin te me etew minsan diye te timplu te Manama.<pb/>


text:
Impatamtamanan dan linditi ka pegkeetew ran<pb/>iling te inggimu ran diye te Gibiya.<pb/>Egtantanuran te Manama ka mareet ne me himu ran,<pb/>wey eglegparan din sikandan tenged te me sale dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka egpangkusan te sale te me matig-Israil</t><br/><pb/>Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama,<pb/>“Nakita ku ka Israil iling te paras ne migtubu diye te disirtu.<pb/>Nakita ku ka me amey niyu<pb/>ne egpekeiling te hun‑a ne behas te iggira ne neyinuhan.<pb/>Piru migpangendiye sikandan te bubungan te Piyur,<pb/>wey inhalad dan diye ki Baal ka pegkeetew ran,<pb/>wey nekeiling e sikandan kalindit te diyus-diyus ne inggeyinawaan dan.<pb/>


text:
Ne egkaawe e ka kabantug te Israil iling te bayaku ne eglayang;<pb/>warad e bate ne egkeetew diye te Israil, wey warad e malitan ne egkaberes, wey warad e egpangalalin.<pb/>


text:
Ne minsan ke egpakaanak pad sikandan,<pb/>egpangaween ku ka me anak dan langun taman te warad egkasame.<pb/>Mekeyid‑u-hid‑u naan de iya sikandan ke eg-engkeran kud e!”<pb/><pb/>


text:
Ne nakita ku ne egpandawiyen ka me anak ni Ipraim,<pb/>ne si Ipraim ka eg-uney ne egpanguyan te me anak din diye te gilanganan.<pb/>


text:
He Magbebaye ne Manama, seini himuwa nu te keet-etawan nu:<pb/>Kene nud ituhut ne egkaberes pad ka me igbeyi ran;<pb/>kene nud ituhut ne egmanggatasan pad ka me susu ran.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggukum te Manama te Israil</t><br/><pb/>Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama,<pb/>“Diye migbunsud te Gilgal ka mareet ne hinimuwan dan,<pb/>wey diye migbunsud ka pegkalangeti ku kandan.<pb/>Tenged te mareet ne me himu ran,<pb/>egdeldelen ku sikandan puun te ugpaanan ku.<pb/>Kene kud e eggeyinawaan sikandan;<pb/>me masinupaken langun ka me pangulu ran.<pb/>


text:
Egpekeiling ka me matig-Israil te pinamula ne nahangu se dalid purisu kenad e egbebehas.<pb/>Ne minsan pad egmanganak sikandan, egpangimatayan ku red iya man‑e ka immandakelan dan te geyinawa ne me anak dan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka inlalag te prupita meyitenged te Israil</t><br/><pb/>Insamsamilian e sikandan te Manama ku<pb/>su ware sikandan migpammineg kandin.<pb/>Purisu egkaleleug e sikandan diye te duma ne me inged.<pb/>


text:
Egpekeiling ka me matig-Israil te paras ne masulug se behas.<pb/>Te migmasalig e ka behas dan,<pb/>migmasalig e degma ka immangimu ran ne me altar.<pb/>Te migmatubung e ka inged dan,<pb/>impatelesan dan e degma ka matulus ne sungkaleg ne batu ne insimba ran.<pb/>


text:
Me ubaten ka pusung dan;<pb/>keilangan ne eg-antus sikandan tenged te maddeet ne me hinimuwan dan.<pb/>Eglupeten te Magbebaye ne Manama ka me altar dan<pb/>wey egdereetan din ka me matulus ne sungkaleg ne batu ne insimba ran.<pb/><pb/>


text:
Ne egpakakahi sikandan,<pb/>“Ware Hari ney su ware ney ma ikaaldek ka Magbebaye ne Manama.<pb/>Ne ka Hari, nekey naan e degma ka egkeyimu rin para kanami?”<pb/>


text:
Kamasulug sikandan migpanaad<pb/>wey migpangimu te kasabutan<pb/>wey migpahunlibet te ubat.<pb/>Purisu egpakasalerep sikandan te legpad<pb/>ne iling te eggilu ne hilamunen ne migpanubu diye te tudling te daruwan.<pb/>


text:
Egkengaaldek ka me matig-Samarya su egkaawe man e ka diyus-diyus ne baka diye te Bit-Abin.<pb/>Eglungku ka keet-etawan,<pb/>wey egpandalawit degma ka me talagpanubad te me diyus-diyus,<pb/>su eg-aween man e ka katelesan te me diyus-diyus dan.<pb/>


text:
Egpanguyanen ka me diyus-diyus dan diye te Asirya,<pb/>eyew igdasag diye te mabantug ne Hari.<pb/>Egkeyilawan ka me matig-Ipraim;<pb/>egkeyilawan ka me matig-Israil tenged te me diyus-diyus dan.<pb/><pb/>


text:
Egkaawe ka Hari te Samarya,<pb/>iling te buke<n>Te duma ne Bibliya: sinapsapen te kayu ne mig-antew.</n> diye te weyig.<pb/>


text:
Egpangguhusen ka me panubaran diye te me bubungan te Abin,<pb/>ne iyan ka sale te Israil.<pb/>Ne diye te me altar dan egpanubu ka me duhi wey me hilamunen,<pb/>wey egkahi sikandan diye te me bubungan, “Bunbuni key,”<pb/>wey “Lunawi key.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpataha te Manama te peglegpad te Israil</t><br/><pb/>Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama,<pb/>“Nakasale ka me matig-Israil minsan te diye pad sikandan te Gibiya,<pb/>wey migpabulus-bulus sikandan ka miggimu te mareet.<pb/>Purisu egkeumaan iya sikandan te gubut diye te Gibiya.<pb/>


text:
Igkeupii ku ne eglegparan sikandan;<pb/>egkasabeka ka me nasud ne eglusud kandan,<pb/>wey egpaantusen sikandan tenged te dakel ne sale dan.<n>Te Hibruwanen: eglupien ne sale.</n><pb/><pb/>


text:
“Egpekeiling dengan ka Ipraim te nati te baka ne imbasbas ne egdiriek, ka malemu ne himu ne igkeupii rin.<pb/>Piru egsangenan ku te mabehat ne yuggu ka mateles ne lieg din.<pb/>Egpehesen ku egpararuwa ka Huda;<pb/>egpehesen ku egpalupeta te migkehal ne tane ka Israil.<pb/>


text:
Pamewumela niyu ka pusung niyu iling te tane ne indaru,<pb/>wey ipamula niyu ka beni te pegkamatareng,<pb/>eyew egkahaani niyu ka behas te geyinawa ne kene egkabalbalawan.<pb/>Seinid e ka timpu ne eg-aput kew keddi te Magbebaye ne Manama<pb/>taman te eglibed a wey igbusbus ku kaniyu ka panalangin iling te weyig.<pb/>


text:
Migpamula kew te mareet ne himu,<pb/>sikan naa ka miggaani kew te pegdeeg-deeg kaniyu<pb/>wey iyan niyu nakeen ka behas te me ubat!<pb/>“Uya su migsalig kew ma te kanekal niyu<pb/>wey te masulug ne me sundalu niyu.<pb/>


text:
Purisu egkeyitabu ne egpegiggireey kew te duma ne nasud,<pb/>wey egpanempahen ka me malig‑en ne me alad niyu.<pb/>Egpekeiling kangkuwa seini te pegguhus ni Salman te Bit-Arbil te timpu te gira.<pb/>Ne egpanulengen ka me iney wey me anak dan.<pb/>


text:
Egkeyitabu seini due te keykew, Bitil,<pb/>tenged te dakel ne sale nu.<pb/>Kenad egkapawaan ka Hari su egpatey e sikandin.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka geyinawa te Manama te masinupaken ne keet-etawan din</t><br/><pb/>Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama,<pb/>“Inggeyinawaan ku ka Israil te bate pad sikandin isip anak ku,<pb/>wey impalihawang ku sikandin puun te Ihiptu.<pb/>


text:
Piru nasi de iya sikandin migpariyu keddi<pb/>te egkalihet a ne eg-umew kandin.<pb/>Nasi de iya migpabulus-bulus sikandin ka migsimba ki Baal<pb/>wey migtutung te insinsu para te me diyus-diyus din.<pb/>


text:
Sikeddi ka migbasbas te Ipraim te peggipanew;<pb/>sikeddi ka migsapipi te keet-etawan ku,<pb/>piru ware dan ilaa ne sikeddi ka migtanggu kandan.<pb/>


text:
In-inahak ku sikandan,<pb/>duma te keyid‑u wey geyinawa;<pb/>in-awe ku ka yuggu diye te me lieg dan<pb/>wey mig-unduk a ka migpakeen kandan.<pb/><pb/>


text:
“Eglibed sikandan diye te nasud te Ihiptu,<pb/>wey iyan e egmandu kandan ka Asirya,<pb/>su kene ma sikandan eglibed kayi te keddi.<pb/>


text:
Eglusuran te me kuntere ka me siyudad dan,<pb/>wey egpangguhusen ka me pagul te me gumawan,<pb/>wey kene egpakapabulus ka me planu ran.<pb/>


text:
Me maahet-ahet ne eg-engked keddi ka keet-etawan ku,<pb/>purisu in-andam e ka yuggu para kandan<pb/>wey ware egpakapekas kayi.<pb/><pb/>


text:
“Egmenuwen ku sikeykew te eg-engked, he Ipraim?<pb/>Kene ku iya sikeykew egbalaharen ne egkatalu, he Israil.<pb/>Kene ku sikeykew egdereetan iling te Adma wey Sibuwim.<pb/>Kene egpakatuhut ka pusung ku te iling due,<pb/>su dakel ka geyinawa ku keykew.<pb/>


text:
Kene kud e igpabulus ka langet ku;<pb/>kene kud e eg-abayan te egdereet ka Ipraim.<pb/>Su Manama a wey kene ne etew.<pb/>Sikeddi ka matulus ne egduma kaniyu,<pb/>wey kena a eggendue ka egdereet kaniyu.<pb/><pb/>


text:
“Egpekeiling a se Magbebaye ne Manama te egginihel ne liyun.<pb/>Ne puun te iglineb, eglibed kew kayi te keddiey ne egpangelkelen te pegkaaldek.<pb/>


text:
Egpanginguma kew puun te Ihiptu,<pb/>ne egpangelkelen iling te me bayaku,<pb/>wey iling te me selepati puun te Asirya,<pb/>wey igpalibed ku sikaniyu diye te me ugpaanan niyu.”<br/>Sika ka ingkahi te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggukum te Israil wey te Huda</t><br/><pb/>Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama,<pb/>“Layun e re eg-uubati<pb/>wey eglilimbungi te me matig-Israil.<pb/>Piru ka me matig-Huda nekeila red mule te Magbebaye,<pb/>wey matinumanen sikandan te Matulus ne Manama.”<pb/>


text:
Ware karuan wey egpakarereet ka langun ne egpangimuwen te Israil<pb/>puun te maselem taman te marusilem.<pb/>Sikandan layun ka egpuunan te me ubat wey mareet ne hinimuwan,<pb/>wey migpakigsabeka sikandan te Asirya wey mig-uyan te lana diye te Ihiptu.<pb/><pb/>


text:
Due sumbung te Magbebaye ne Manama te me matig-Huda wey me matig-Israil;<pb/>eglegparan din sikandan tenged te me batasan dan;<pb/>egsulian din sikandan tenged te hinimuwan dan.<pb/>


text:
Te diye pad si Hakub te aanakan te iney rin,<pb/>impahutan din ka seping din,<pb/>wey te dakel e sikandin, migpakigbueg sikandin te Manama.<pb/>


text:
Migpanalu sikandin ka migpabuehey te panalihan;<pb/>migsinehew sikandin wey migpeyid‑u-hid‑u ne egpanalanginan.<pb/>Nakita rin ka Manama diye te Bitil<pb/>wey migpakiglalag ka Manama kandin diye.<pb/>


text:
Piru keilangan ne eglibed ka diye te Manama nu,<pb/>wey batasana nu ka peggeyinawa wey ka eleg ne peggukum,<pb/>wey tahari nu layun ka Manama nu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka duma pad ne peggukum</t><br/><pb/>Ingkahiyan te Magbebaye ne Manama ka me matig-Israil,<pb/>“Eggamit ka me nigusyanti te me timbangan ne kene ne eleg;<pb/>egkeup-upian en iya sikandan ne egpanlimbung.”<pb/>


text:
Migkahi ka me matig-Ipraim,<pb/>“Me meyaman ki ne subla su masulug ka me karatuan ta.<pb/>Te pegpakannekal ta ne egkaratu, ware egpakabayung kanta te mareet ne eggimuwen,<pb/>su kene dan ma seini egkeilaan.”<pb/><pb/>


text:
“Sikeddi ka Magbebaye ne Manama niyu;<pb/>sikeddi ka migpalihawang kaniyu puun te Ihiptu.<pb/>Egpeugpeen ku man‑e sikaniyu diye te me balungbalung,<pb/>iling te inggimu niyu te me aldew te Sahakeen diye te me Leeb.<pb/><pb/>


text:
“Migpakiglalag a te me prupita,<pb/>wey sikeddi ka migpapitew kandan te masulug ne me taheinep,<pb/>wey impahuhud ku sikandan te me panunggilingan.<pb/>


text:
Ne iyan insisimba ka me diyus-diyus diye te Gilyad,<pb/>wey ka langun ne migsimba dutu, egsahap iya.<pb/>Emun ke egpanubad sikandan te turu ne me baka diye te Gilgal,<pb/>egkengatempag ka me altar dan wey egpekeiling e te impaayun ne me batu diye te tudling te daruwan.”<pb/><pb/>


text:
Miglenus si Hakub diye te inged te Aram,<pb/>wey migtanggu te me karniru diye eyew egpanganuhang.<pb/>


text:
Ne migsuhu ka Magbebaye ne Manama te prupita<pb/>ne igpalihawang ka me kabuhalan ni Hakub puun te Ihiptu.<pb/>Ne pinaahi te sika ne prupita, intanggu rin sikandan.<pb/>


text:
Piru masulug ka neyimu te me kabuhalan ni Ipraim ne nasagkilan ka Magbebaye ne Manama eyew egkalangetan,<pb/>purisu egdusaan iya sikandan te Magbebaye tenged te pegpangimatey ran,<pb/>wey egsulian din sikandan te pegbaley-baley ran kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka katammanan ne peggukum te Israil</t><br/><pb/>Emun ke dengan ke eglalag ka kabuhalan ni Ipraim,<pb/>egpangelkelen ka me etew,<pb/>wey egkareyrey sikandan diye te Israil.<pb/>Piru nakasale sikandan su migsimba ma sikandan ki Baal,<pb/>wey sika ka egpuunan ne napatey sikandan.<pb/>


text:
Ne kuntee migpabulus-bulus ka keet-etawan ne eggimu te sale.<pb/>Migpangimu sikandan te me larawan;<pb/>me diyus-diyus ne inggimu puun te pelata wey immangimu re te etew.<pb/>Ne migkahi sikandan, “Panubad kew kayi.”<pb/>Ne migmangarek pad man‑e ka me etew te bulawan ne larawan te baka!<pb/>


text:
Purisu mahaan de sikandan egkaawe iling te gapun te maselem,<pb/>wey ke demmug naa,<pb/>wey ke usang naa ne eglayap te kalamag puun te diekanan,<pb/>wey ke ebel naa ne miglihawang puun te bintana.<pb/>


text:
Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Sikeddi ka Magbebaye ne Manama niyu;<pb/>ka migpalihawang kaniyu puun te Ihiptu.<pb/>Ware lein ne Magbebaye ne Manama niyu su sikeddi de;<pb/>ware lein ne talagluwas niyu angin e keddi.<pb/>


text:
Piru te pegpeugpe ku kaniyu diye te meupiya ne tane,<n>Te Hibruwanen: panabtaban.</n><pb/>nenabulung kew wey amana nahale-gale.<pb/>Piru nasi kew neyimu ne me hambuhen,<pb/>wey nalingawan ad e nikaniyu.<pb/>


text:
Egpekeiling a te usu ne in-ahawan te anak;<pb/>egduleen ku sikaniyu wey egbekeen ku ka me kumeng niyu.<pb/>Egpekeiling a te liyun ne egdees kaniyu,<pb/>wey egpekeiling a te mabulut ne mahintalunan ne egpamindas-bindas kaniyu.<pb/><pb/>


text:
Ne migkahi kew, ‘Kui key te Hari wey me pangulu!’<pb/>Hendeid e ka Hari niyu ne egluwas kaniyu?<pb/>Hendeid e ka langun ne me pangulu te siyudad niyu ne egpangabang kaniyu?<pb/>


text:
Tenged te langet ku<pb/>imbehayan ku sikaniyu te Hari,<pb/>piru tenged te langet ku<pb/>in-awe ku sikandin.<pb/><pb/>


text:
“Nabagkes ka maddeet ne hinimuwan te me matig-Ipraim;<pb/>nakalista ka me sale dan wey intines.<pb/>


text:
Egkeuyag pad perem sikandan,<pb/>piru kene ne matagseb sikandan su ware dan seini palimmakuti.<pb/>Egpekeiling sikandan te bate ne mahaan e eglesut,<pb/>piru ware sikandan miglihawang puun te aanakan.<pb/>


text:
Kene ku egluwasen sikandan puun te geem te Siyul;<pb/>kene ku igpaalihu sikandan puun te geem te kamatayen.<pb/>He kamatayen, ipaneem-neem nu kandan ka lalas nu!<pb/>He Siyul, ipakita nu ka karesen nu te peggule!<pb/>Kena a egkeyimenawan kandan.<pb/>


text:
Ne minsan pad ke egmatubung sikandan du te me suled dan,<n>Te Hibruwanen: taliware te me suled din.</n><pb/>egpakalamahan ku sikandan te meinit ne kalamag ne egpuun te igsile diye te disirtu.<pb/>Egkeetiyan ka me sebseb, wey warad weyig te me belun,<pb/>wey egpangahawen e ka langun ne impanines dan ne me karatuan.<pb/>


text:
Eg-antus ka me matig-Samarya ne eglegparan tenged te me sale dan,<pb/>su insupak dan ma ka Manama ran;<pb/>egpatey sikandan pinaahi te kampilan;<pb/>egpanadtaren ka me bate wey egpangebuan ka me mangaberes.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpeyid‑u-hid‑u ni Husiyas te me matig-Israil</t><br/><pb/>Me matig-Israil, libed kew diye te Magbebaye ne Manama niyu,<pb/>su nasaligkat kew tenged te me sale niyu.<pb/>


text:
Andama niyu ka iglalag niyu wey libed kew diye te Magbebaye ne Manama<pb/>wey kahii niyu sikandin,<pb/>“Pasayluwa key te langun ne me sale ney<pb/>wey dawata key sumale te keupiya nu,<pb/>eyew egpakabehey key te me pegdayan ne egpuun te me be‑be ney.<pb/>


text:
Kene egpakaluwas kanami ka Asirya,<pb/>wey kene key e egmangudde te timpu te gira.<pb/>Kene ney e egdawiten ne manama ney ka immangimu ney re.<pb/>Due te keykew egkakita te me ilu ka himenew.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Egbawian ku ka pegkamakehal te me ulu te keet-etawan ku wey eggeyinawaan kud e sikandan,<pb/>su naawe e ka langet ku kandan.<pb/>


text:
Egpekeiling a te demmug diye te me matig-Israil.<pb/>Egpangabukad sikandan ne iling te bulak ne liryu;<pb/>eg-ugseb ka me dalid dan iling te kayu ne sidar diye te Libanun.<pb/>


text:
Egmasulug ka me sugpang dan.<pb/>Egpekeiling sikandan te mateles ne kayu ne ulibu ne egkabantug,<pb/>wey egpekeiling sikandan te meemut ne kayu ne sidar diye te Libanun.<pb/>


text:
Eglibed sikandan kayi te keddiey wey egkabantayan kud sikandan ka eg-ugpe.<pb/>Ne egpekeiling sikandan te eglapung ne trigu<pb/>wey te egpangabukad ne paras,<pb/>wey egmabantug sikandan iling te binu diye te Libanun.<pb/>


text:
Ne kenad e egparani ka me matig-Ipraim te me diyus-diyus.<pb/>Egtabaken ku ka me peg-ampu dan<pb/>wey egtangguwen ku sikandan.<pb/>Egpekeiling a te kayu ne sipris ne malapung ne egkeelungan dan,<pb/>wey sikeddiey ka egpabehas kandan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka katammanan</t><br/><pb/>Seeye se matagseb ne etew, keilangan ne egpakasabut wey egpakanengneng te nenasulat kayi.<pb/>Su eleg iya ka me himu te Magbebaye ne Manama<pb/>wey seini ka in-ikul te me matareng,<pb/>piru egpakasaligkat seini te me masinupaken.


text:
<br/><t>Ka peglungku tenged te me talangas</t><br/><pb/>Pammineha niyu seini, sikaniyu se me igbuyag<pb/>wey sikaniyu se langun ne nangugpe te Huda.<pb/>Ware de due iling kayi kasumpit ne neyitabu te seini ne timpu<pb/>wey dengan te duen pad ka me kabuybuyahan ta.<pb/>


text:
Ihuhud niyu seini te me anak niyu,<pb/>eyew igpangguhud dan degma seini te me anak dan,<pb/>wey igguhud dan e degma seini te seup ne kabuhalan dan.<pb/>


text:
Migpasubsubaley migdalapak ka hep‑at ne punduk te me talangas ne nangeen te me pinamula;<pb/>ka nasame te an-anayan ne punduk, ingkeen e degma te nakasinundul,<pb/>ka nasame te nakasinundul, indeesan e degma te igkatelu ne punduk,<pb/>ka nasame te igkatelu ne punduk, intebas e degma te namewuriyan ne punduk te me talangas.<pb/>


text:
Himata kew e se me talewubug wey sinehew kew;<pb/>pandalawit kew se egmangiinum te egpekewubug su nareetan e ka behas te paras ne eggimuwen ne iyam ne binu.<pb/><pb/>


text:
Su migdalapak ka migguli-huli ne talangas<pb/>ne egpekeiling te me mannekal ne sundalu ne eglusud te tane ta;<pb/>maggalang ka me ngipen dan, iling te ngipen wey panayew te liyun.<pb/>


text:
Indereetan dan ka me parasan ta wey ka me kayu ta ne iggira.<pb/>Impangetket dan seini wey impanluwitan,<pb/>sikan naa ka migmaangkag e ka me sugpang te iggira wey paras.<pb/><pb/>


text:
Paninehew kew iling te mengebay ne migsaluub te saku<n>Iyan igpasabut kayi ka meitem wey egdehes ne manggad ne inggimu puun te bulbul te kambing ne igsaluub te timpu te peglungku wey ke eg-inniyug naa te sale.</n> ne miglungku<pb/>tenged te pegpatey te lukes ne egpangasawa iya perem kandin.<pb/>


text:
Warad e trigu wey binu ne innalad diye te timplu te Magbebaye ne Manama,<pb/>sikan naa ka miglungku ka me talagpanubad ne suluhuanen te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Nareetan ka me kamet,<pb/>wey mekeyid‑u-hid‑u e ka tane iling te egkabaybayaran ne etew ne miglungku,<pb/>su nareetan man e ka me trigu wey nahangu e ka me paras, wey naamin e ka mentika te ulibu.<pb/>


text:
Kalaggew kew ka me talagbasukan,<pb/>paninehew kew ka me talagtanggu te parasan,<pb/>su nareetan e ka langun ne pinamula lagkes ka trigu, wey ka sibada.<pb/>


text:
Nenaggangu e ka me paras wey nenallanes e ka me iggira,<pb/>ka me granada, ka me palmira, ka me mansanas, wey ka langun ne kayu diye te kamet.<pb/>Ne malehet iya ne warad kahalaan te me etew.<pb/>


text:
Saluub kew te saku wey pandalawit kew<pb/>se egmanubad diye te altar ne eg-unturan te egtutungen.<pb/>Pangendiye kew te timplu wey lungku kew te intiru ne marusilem,<pb/>su warad e trigu wey binu ne igpakahalad diye te Manama niyu.<pb/>


text:
Palibulunga niyu ka keet-etawan wey puasa kew langun.<pb/>Ne palibulunga niyu degma diye te timplu te Magbebaye ne Manama<pb/>ka me pangulu wey ka langun ne mahinged te Huda.<pb/>Ne pangananey kew te Magbebaye ne Manama niyu.<pb/>


text:
Mahaan e egginguma ka aldew te Magbebaye,<pb/>ka aldew ne igpaneem-neem e te Maresen ne Manama ka karereetan.<pb/>Makaliyas-liyas amana ka sika ne aldew!<pb/><pb/>


text:
Mata-mata te re iya te pegkaawe te egkakeen ta.<pb/>Ne warad kahale diye te timplu te Manama ta.<pb/>


text:
Nangepis e ka me beni ne impamula diye te mammara ne tane.<pb/>Nagguhus e ka me lelapeng,<pb/>wey nenaddeetan e ka me tinesanan te egkahaani tenged su warad e nabaluy ka me trigu.<pb/>


text:
Masingangang ka me baka te kalaggew!<pb/>Nallaggew ka punduk dan<pb/>su ware man‑e egpanabtaban dan.<pb/>Mig-antus degma ka me punduk te me karniru.<pb/>


text:
Egpangananey a keykew, Magbebaye ne Manama,<pb/>su nenasilaban e ka me panabtaban ne nahangu diye te inged ne ware mig-ugpe,<pb/>wey migkanlabkanlab ka langun ne kayu diye te kamet.<pb/>


text:
Egpepangabang keykew minsan ka me mahintalunan ne me mananap,<pb/>su neetiyan e ka me beuhan<pb/>wey newugmas e ka me panabtaban diye te katalunan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka aldew te Magbebaye ne Manama</t><br/><pb/>Parahinga niyu ka trumpita diye te Hirusalim,<n>Te Hibruwanen: Siyun. Sabeka seini te me ngaran te Hirusalim.</n><pb/>eyew egpakapaney-paney ka me etew.<pb/>Egkelkelen ka langun ne nangugpe kayi te ampew te tane,<pb/>su mahaan e ka aldew te peglegpad te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Marusilem sika ne timpu wey delem,<pb/>timpu te salahapun wey pegpaddusilem.<pb/>Miglusud ka susuluhi wey maddesen ne me kuntere<pb/>iling te delem ne migbunbun te me bubungan.<pb/>Ware pad masumpit ne neyitabu ne iling kayi puun pad dengan<pb/>wey kenad seini egkeyitabu pad man‑e te minsan ken‑u.<pb/><pb/>


text:
Egpakarereet sikandan te me pinamula iling te hapuy ne egpakasilab.<pb/>Egpekeiling pad te Pinamulaan te Idin ka tane te ware pad sikandan miglusud,<pb/>piru te pegkapenga ran te miglusud, nekeiling e seini te puil.<pb/>Ware iya egsameen dan.<pb/>


text:
Egpekeiling sikandan ne egpitawen te me kudde;<pb/>egpamallahuy sikandan ne egpekeiling te pegpallahuy te me kudde ne igpakiggira.<pb/>


text:
Te pegletu ran diye te me puntul te me bubungan,<pb/>egmangguhumangkal sikandan iling te me karwahi,<pb/>wey iling te eggulese ne hapuy ne eggugmas te lahami.<pb/>Egpekeiling sikandan te susuluhi wey maddesen ne me sundalu ne migluyud eyew egpakiggira.<pb/>


text:
Eglusud sikandan ne iling te me bahani,<pb/>wey egmamaneyik sikandan te me alad te siyudad ne iling te me sundalu.<pb/>Ne eggipanew ka tagse sabeka kandan diye te igbaye dan,<pb/>wey kene egmanuwey-suwey te egbayaan dan.<pb/>


text:
Kene sikandan egmasalsalambahey;<pb/>kene egtulimpas te egbayaan ka tagse sabeka kandan.<pb/>Ne ware sikandan napegnel te me panganiban,<pb/>su nasi de iya sikandan migsuluk.<pb/>


text:
Eglusuran dan ka siyudad;<pb/>egmangahapkap sikandan te me alad;<pb/>egmamaneyik sikandan te me baley<pb/>wey iling te me takawen ne egmanuleddu diye te me bintana.<pb/><pb/>


text:
Eglilinug ka tane te peglusud dan,<pb/>wey egkawelwel ka langit.<pb/>Egpaddusilem ka aldew wey ka bulan,<pb/>wey kenad eglayag ka me bituen.<pb/>


text:
Insuhu te Magbebaye ne Manama ka me sundalu rin,<pb/>wey egpekeiling te luhung ka laheng din.<pb/>Masulug amana wey maddesen ka me sundalu rin,<pb/>wey egkaleglehetan iya egkatuman ka igsuhu din.<pb/>Makaliyas-liyas amana ka aldew te peglegpad te Magbebaye ne Manama!<pb/>Hentew ka egpakaantus te sika ne aldew?<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbanasal te Manama ne eg-inniyug te sale</t><br/><pb/>Migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Piru minsan kuntee,<pb/>libed kew e keddi te intiru ne pusung niyu<pb/>duma te pegpuasa, pegsinehew, wey peglungku.<pb/>


text:
Inniyug kew te me sale niyu te intiru ne pusung,<pb/>wey kene de ne pinaahi te peggisi te me kumbale niyu.”<pb/>Libed kew diye te Magbebaye ne Manama niyu,<pb/>su hiimenawen sikandin, hiid‑uwen, kene ne mahaan egkabelu,<pb/>wey dakel ka geyinawa rin ne kene egkabalbalawan, wey andam sikandin ne egpasaylu wey kenad eglegpad.<pb/>


text:
Kema ke egkabalbalawan ded ka suman-suman din,<pb/>wey egpanalanginan kew red nikandin<pb/>eyew duen ded trigu wey binu ne igpakahalad niyu diye te kandin.<pb/>


text:
Parahinga niyu ka trumpita diye te Bubungan ne Siyun;<pb/>puasa kew langun<pb/>wey libulung kew.<pb/>


text:
Libulunga niyu ka langun ne keet-etawan wey palinisi niyu sikandan se eglibulung.<pb/>Saamula niyu te eglibulung ka me igbuyag, ka me bate, minsan ka egsusu pad.<pb/>Ne keilangan degma ne egtambung ka me beuhu pad,<pb/>wey keilangan ne eglihawang pad sikandan te me baley ran.<pb/>


text:
Ne keilangan ne egsinehew diye te elat-elat te altar wey te gumawan te timplu ka me talagpanubad<pb/>ne iyan ka me suluhuanen te Magbebaye ne Manama.<pb/>Pakahiya nu sikandan,<pb/>“Ikeyid‑u nu, Magbebaye ne Manama ka keet-etawan nu.<pb/>Kene nu balahara ne egkeyilawan sikandan wey eglemetan te duma ne me nasud<pb/>wey egkahiyan, ‘Hendeid naan e ka Manama niyu?’ ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpalibed te kalambeg te tane</t><br/><pb/>Ne neipeng ka Magbebaye ne Manama te tane din,<pb/>wey neyid‑u te keet-etawan din.<pb/>


text:
Ne intabak te Magbebaye ne Manama ka peg-ampu dan,<pb/>“Egpeuyanan ku sikaniyu te trigu, binu, wey mentika,<pb/>wey egmatubung kew iya.<pb/>Kene kud e egpalemetan sikaniyu te duma ne me nasud.<pb/>


