# verses

text:
<br/><t>Ka peggimu te kalibutan</t><br/>Te an-anayan, inggimu te Manama ka langit<n>Ka me Hudiyu migsuman-suman ne masulug ne untud ka langit, purisu “me langit” ka diye te sinulat dan.</n> wey ka kalibutan.


text:
Ne ware pad naay-ayari ka kalibutan dengan, wey ware pad tahu. Nabunbunan te dahat ka tane wey marusilem amana. Ne migweil-weil ka Panisingan te Manama diye te ampew te weyig.


text:
Migngaranan din ka malayag te “Maaldew” wey migngaranan din ka delem te “Marusilem.” Ne nasagkup e wey napawe, ne seeye ka an-anayan ne aldew.<pb/>


text:
Ne migkahi ka Manama, “Egkeyimu ka eletanan te weyig eyew egkabaad te daruwa ka weyig, diye te ampew ka sabeka ne baad wey diye te diralem ka sabeka.”


text:
Te sikan de, neyimu e ka eletanan, wey nabaad e te daruwa ka weyig, diye te ampew ka sabeka ne baad wey diye te diralem ka sabeka.


text:
Migngaranan din ka eletanan te “Aw-awangan”. Ne nasagkup e wey napawe, ne seeye ka igkarangeb ne aldew.<pb/>


text:
Ne migkahi ka Manama, “Egkalibulung de te sabeka ne inged ka weyig ne diye te diralem te aw-awangan su eyew egpakalepew ka tane ne mammara.” Te sikan de, neyimu e.


text:
Migngaranan din ka mammara te “Tane” wey migngaranan din te “Dahat” ka weyig ne nalibulung. Ne natelesan ka Manama te nakita rin.


text:
Nataman, migkahi e man‑e ka Manama, “Egtubu diye te tane ka nakalkalasi ne pinamula, seeye se due me beni wey seeye se me kayu ne egbebehas.” Te sikan de, neyimu e.


text:
Ne migkahi ka Manama, “Egkeyimu ka me malayag diye te langit ne iyan egpegsuwey te maaldew wey marusilem wey eyew egpeila te pegbunsud te me aldew, te me timpu, wey te me leg‑un.


text:
Sikan naa, inggimu te Manama ka daruwa ne mallayag; ka aldew wey ka bulan. Ka aldew ne lelayahi, iyan eglayag te maaldew; ne ka bulan, iyan eglayag te marusilem. Ne inggimu rin degma ka me bituen.


text:
wey eyew eglayag te maaldew wey te marusilem, wey eyew egpegsuwey te malayag wey te delem. Ne natelesan ka Manama te nakita rin.


text:
Ne migkahi ka Manama, “Egpekeempet kayi te weyig ka nakalkalasi ne ngalap wey egpekeempet degma diye te aw-awangan ka nakalkalasi ne manuk-manuk.”


text:
Sikan naa, inggimu te Manama ka me bubuyahen ne me ngalap diye te dahat wey ka nakalkalasi ne ngalap diye te weyig wey ke diye te dahat, wey ka nakalkalasi degma ne manuk-manuk. Ne natelesan ka Manama te nakita rin.


text:
Ne impanalanginan sikandan te Manama te migkahi, “Kabuhal kew. Sikaniyu se me isda, empeta niyu ka dahat, ne sikaniyu se me manuk-manuk, empeta niyu ka kalibutan.”


text:
Ne migkahi ka Manama, “Egkeyimu kayi te ampew te tane ka nakalkalasi ne mananap, ka me ayam wey ka me mahintalunan, ka derakel wey mallintek ne me mananap.” Te sikan de, neyimu e.


text:
Sikan naa, inggimu rin ka langun ne nakalkalasi ne me ayam wey me mahintalunan. Ne natelesan ka Manama te nakita rin.<pb/>


text:
Ne migkahi man‑e ka Manama, “Eggimu ki te etew ne iling kanta. Sikandan ka egbuut te me ngalap te weyig, me manuk-manuk, me ayam, wey te langun ne mahintalunan, ka derakel wey ka mallintek ne me mananap.”


text:
Ne impanalanginan sikandan te Manama ne migkahi, “Kabuhal kew eyew egpekeempet ka kabuhalan niyu kayi te ampew te tane wey sikandan ka egbuut te langun. Sikaniyu ka egbuut te me isda, me manuk-manuk wey te langun ne mananap.


text:
Igbehey ku degma te langun ne me mananap, me manuk-manuk, wey te langun ne egmanggeheyinawa ka me pinamula ne meilem eyew egkeenen dan.” Te sikan de, neyimu e.


text:
Ne nakita te Manama ka langun ne inggimu rin wey natelesan amana sikandin. Ne nasagkup e wey napawe, ne seeye ka igkeen‑em ne aldew.<pb/>


text:
Impanalanginan din ka igkapitu ne aldew wey immatulus din seini, su miggimeley e sikandin te sika ne aldew te langun ne eggimuwen din.<pb/>


text:
Iling kayi ka guhuren meyitenged te peggimu te kalibutan wey te langit.<br/><t>Ka inged ne egngaranan te Idin</t><br/><pb/>Te peggimu te Magbebaye ne Manama te langun,


text:
ware pad me pinamula wey me hilamunen ne nanubu te tane, su ware din pad peurani, wey ware pad etew ne egbasuk.


text:
Minsan ware pad uran, piru migmakames e ka tane su duen e weyig ne migligkat diye te diralem te tane.<pb/>


text:
Ne migkuwa ka Magbebaye ne Manama te tane wey inggimu rin ne etew. Inggiyupan din ka irung te etew te egpekeuyag ne geyinawa, wey miggeheyinawe e ka etew.<pb/>


text:
Ne miggimu ka Magbebaye ne Manama te pinamulaan diye te Idin ne diye dapit te igsile, wey diye din ipeugpe ka etew.


text:
Ne impatubuan seeye te Magbebaye ne Manama te langun ne nakalkalasi ne kayu ne mateles wey meupiya ne egkeenen se behas. Diye te taliware te pinamulaan, due kayu ne egpakabehey te umul, wey due degma kayu ne egpakabehey te katuenan ke nekey ka meupiya wey ke nekey ka mareet.<pb/>


text:
Ne due weyig ne diye mig-ulun te Idin ne nakaweyig te seeye ne pinamulaan. Ligkat dutu, migsisiyak seeye te hep‑at ne siyak.


text:
Ka an-anayan ne siyak, egngaranan te Pisun ne migpeendiye te inged ne egngaranan te Habila ne due bulawan.


text:
(Dutu ne inged egkakita ka neelin ne bulawan, mahal ne peemut ne egngaranan te birilyum, wey ka egpangilak-ilak ne me batu ne egngaranan te uniks.)


text:
Ka igkatelu ne siyak, egngaranan te Tigris ne migleus diye dapit te igsile te Asirya. Ka igkeep‑at ne siyak, egngaranan te Iyupratis.<pb/>


text:
Ne diye ipeugpe te Magbebaye ne Manama te pinamulaan te Idin ka lukes eyew egbasuk wey egtanggu dutu.


text:
Migkahiyan din ka lukes, “Egkaayun ka ne egpakakeen te behas te minsan nekey ne kayu kayi te pinamulaan,


text:
piru kene ka keen te behas te kayu ne egpakabehey te katuenan ke nekey ka meupiya wey ke nekey ka mareet. Ke egkeen ka te behas te sika ne kayu, egkapatey ka iya.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Kene ne meupiya ne egsabsabeka seini se etew. Keilangan ne eggimuwan ku sikandin te talagbulig ne eleg kandin.”<pb/>


text:
Sikan naa ka miggimu ligkat te tane ka Magbebaye ne Manama te langun ne me mananap wey me manuk-manuk wey impanguyan din seeye diye te etew eyew egpangngaranan sikandan. Minsan nekey ka igngaran te etew te tagse sabeka kandan, sikan en iya ka ngaran dan.


text:
Ne impangngaranan e te etew ka langun ne mananap, me ayam, me mahintalunan, wey me manuk-manuk. Piru ware iya nakita te etew ne eleg ne egpakabulig kandin.<pb/>


text:
Purisu impaliplipereng te Magbebaye ne Manama ka etew. Te nakaliplipereng e sikandin, in-angey e te Manama ka gusuk din wey impakimut din ded ka pali.


text:
Ne inggimu rin ne malitan ka gusuk ne in-angey rin diye te lukes, wey in-uyan din e ka malitan diye te lukes.


text:
Te pegkakita te lukes te malitan, migkahi e sikandin,<pb/>“Te! Seinid en iya ka iling keddi!<pb/>Ka tul‑an din, migligkat te tul‑an ku, wey ka sapu din, migligkat degma te sapu ku.<pb/>‘Malitan’ ka ngaran din<n>Te Hibruwanen: bayew egpekegsahid ka ngaran te “malitan” wey “lukes.”</n> su in-angey man de ligkat te lukes.”<pb/>


text:
Sika ka egpuunan ne eg-engked ka lukes te amey wey iney rin, wey eglunggun e sikandin te asawa rin, wey egkasabeke e sikandan se daruwa.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsupak te etew te Manama</t><br/>Na, due uled ne iyan ka amana ne utekan te langun ne mananap ne inggimu te Magbebaye ne Manama. Mig-insaan te uled ka malitan, “Ingkenaan kew bes te Manama ne egkeen te langun ne behas te me kayu kayi te pinamulaan?”<pb/>


text:
gawas te behas te kayu ne kayi te taliware. Impanpanayan key te Manama ne kene egpakeenen wey minsan egsamsam naan de te behas te sika ne kayu eyew kene key egkapatey.”<pb/>


text:
Nakahi sika te Manama su nakataha sikandin ne emun ke egkeen kew due, egkapuwasan ka isip niyu wey egpekeiling kew kandin ne egpakataha ke nekey ka meupiya wey ke nekey ka mareet.”<pb/>


text:
Te pegkakita te malitan ne mateles ka kayu wey mananam buwa ne egkeenen ka behas, neeyaman sikandin ne egpupu eyew egpakakuwa te katuenan. Purisu, migpupu e sikandin wey ingkeen din e. Ne imbehayan din ka asawa rin wey migkeen e degma sikandin.


text:
Te nakapenge e sikandan ka migkeen, napuwasan e ka isip dan wey nakamaan-maan e sikandan ne migpalawas bes sikandan. Tenged due, migkuwa sikandan te me dewun te kayu ne iggira wey impaneyi dan e seini eyew igbebaag dan.<pb/>


text:
Te egkasagkup e, nakarineg sikandan te pegderahebdeb te Magbebaye ne Manama diye te pinamulaan, ne dutu miggeles e sikandan diye te kakayuwan.


text:
Ne migtabak ka lukes, “Nakarineg a te pegderahebdeb nu kayi te pinamulaan wey miggeles ad e su naaldek a tenged su migpalawas a.”<pb/>


text:
Ne mig-inse ka Manama, “Hentew‑a ka mignangen keykew ne migpalawas ka? Migkeen ka te behas te kayu ne ingkene ku keykew?”<pb/>


text:
Ne migtabak ka lukes, “Ka malitan ne imbehey nu keddi ka migbehey keddiey te behas te kayu. Sikan naa ka nakakeen a.”<pb/>


text:
Ne mig-insaan te Magbebaye ne Manama ka malitan, “Mania te inggimu nu seini?”<pb/>Ne migtabak ka malitan, “In-akalan a te uled. Sikan naa ka nakakeen a te behas te kayu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglegpad te Manama tenged te sale</t><br/>Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama ka uled,<pb/>“Tenged su inggimu nu sika, eglegparan ku sikeykew. Te langun ne mananap, sikeykew re ka egdilusen. Ligkat kuntee, egdul‑ug kad e wey egkeen kad te alinepung taman te egpatey ka.<pb/>


text:
Egpegkuntereen ku sikaniyu te malitan wey ka me kabuhalan niyu degma. Egdekdeken te kabuhalan din ka ulu nu wey egkahaten nu degma ka palu rin.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan te Manama ka malitan,<pb/>“Tenged te inggimu nu sika, egtimulan ku ka peg-antus nu te peg-anak nu wey masakit ka egkaheram nu ke eglesutan ka. Piru minsan pad due, dakel red ka isip nu te asawa nu wey<n>Kene ne klaru seini wey kema ke, “Egkeupian ka ne iyan egmandu te asawa nu, piru” ka malehet ne peggalin kayi.</n> sikandin ka egbuut keykew.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan te Manama ka lukes ne si Adan,<pb/>“Tenged te mig-alak ka te asawa nu wey migkeen ka te behas te kayu ne ingkene ku keykew, egdilusen ku ka tane.<pb/>Ligkat kuntee, wey re egpanubu ka pinamula nu ke egkabaybayaran ke pad ne egbasuk.<pb/>


text:
Egpanubu te tane ka me hilamunen wey ka me duhi, wey egkeen ka te me pinamula ne egpanubu diye te kamet.


text:
Ne wey ka egpakahaani te pinamula nu ke egkabaybayaran ke pad ne egbasuk, wey egtihis pad ka limuseng nu. Egkataman, egpakalibed ka diye te tane ne migligkatan nu. Su inggimu ka ligkat te tane ne egpakalibed ke red diye te tane.”<pb/>


text:
Nataman, migngaranan ni Adan ka asawa rin ki Iba<n>Te Hibruwanen: “egkeuyag” ka kaluwasan te lalag ne “Iba.”</n> su sikandin ma ka iney te langun ne etew.


text:
Ne inggimuwan te Magbebaye ne Manama ensi Adan wey si Iba te manggad ne migligkat te mananap wey impakumbalaan din e sikandan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdeldel ki Adan wey ki Iba ligkat te pinamulaan</t><br/>Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Kuntee, nekeiling e ka etew kanta ne nakataha ke nekey ka meupiya wey ke nekey ka mareet. Keilangan ne kene egpakapupu wey egpakakeen sikandan te behas te kayu ne egpakabehey te umul, su keilangan ne kene egkeuyag sikandan te ware egtamanan.”


text:
Sikan naa ka indeldel e sikandan te Magbebaye ne Manama ligkat te pinamulaan te Idin wey egpabasuken e si Adan te tane ne migligkatan din.<pb/>


text:
Ne impaawe e te Manama ka alunggun, wey intahuan din e te me talagtameng ne panalihan ne egngaranan te kirubin<n>Ka kirubin, sabeka ne klasi te panalihan ne egpekeiling te mananap ne due pakpak wey belad.</n> ka diye dapit te igsile te pinamulaan te Idin. Ne imparuma rin ka kampilan ne egkalegleg wey egkatileng eyew ware etew ne egpakarani-rani te kayu ne egpakabehey te umul.<pb/>


text:
<br/><t>Si Kain wey si Abil</t><br/>Ne migpewulirey e ka alunggun ne si Adan wey si Iba. Nataman, naberes e si Iba wey miglesutan e te lukes. Migkahi si Iba, “Nakaanak a te lukes ligkat te pegbulig te Magbebaye ne Manama.” Purisu ingngaranan din ka bate ki Kain.<n>Te Hibruwanen: “egpakakuwa” ka kaluwasan te lalag ne “Kain.”</n>


text:
Nataman, nakaanak e man‑e sikandin te lukes ne ingngaranan din ki Abil. Hengkayi te migtulin e ka tahasuled, neyimu si Abil ne talagtameng te me karniru wey si Kain neyimu ne talagbasukan.


text:
Sabeka ne aldew, mig-angey si Kain te me behas te pinamula rin ne inhalad din diye te Magbebaye ne Manama.


text:
Piru mig-angey mule si Abil te me panganey ne anak te me ayam din, ne impanlape din seeye wey in-alam din ka subla ne meupiya ne baad dutu wey impanubad din te Magbebaye ne Manama. Ne nahale amana ka Magbebaye ne Manama ki Abil wey te impanubad din,


text:
piru ware sikandin nahale ki Kain wey te inhalad din. Purisu, subla ne nabelu si Kain wey migpaasemud sikandin.


text:
Ke meupiya ka eggimuwen nu, egdawaten ku perem ka halad nu. Piru ke mareet ka eggimuwen nu, ka sale ka egmandu keykew. Su ka sale egpekeiling te uled ne eg-atang keykew eyew egkahaten ka. Purisu keilangan ne egkatalu nu ka sale.”<pb/>


text:
Nataman, migkahiyan ni Kain ka hari rin ne si Abil, “Kuwa kid e Abil. Eggendiye ki te kamet.” Te diyad e sikandan te kamet, in-uney e himatayi ni Kain ka hari rin.<pb/>


text:
Ne mig-insaan te Magbebaye ne Manama si Kain, “Hendeid e ka hari nu ne si Abil?”<pb/>Ne migtabak si Kain, “Hanew te la! Maa sikeddi ka talaggaat te hari ku su!”<pb/>


text:
Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama ki Kain, “Mania te neyimu nu sika se mareet ne himu? Te pegkakita ku te langesa te hari nu diye te tane, iling te egpakarineg a te laheng din ne egbuyu te pegsuli.


text:
Tenged te inggimu nu, igdilus ka. Puun kuntee, kene kad e egpakabasuk te tane ne inleneban te langesa te hari nu.


text:
Ke egpamula ka, ka tane kenad egbehey te egkahaani. Ne eggeles-heles ka wey egkalaag-laag kad e kayi te ampew te tane.”<pb/>


text:
Indeldel a nikeykew ligkat te seini ne tane wey diye te tangkaan nu. Eggeles-heles ad wey egkalaag-laag ad kayi te ampew te tane, wey eggimatayan ad te minsan hentew ne egpakakita keddiey.”<pb/>


text:
Piru migtabak ka Magbebaye ne Manama kandin, “Kene, su sika se egpekeyimatey keykew, eglegparan ku degma te pitu ne lupi.” Sikan naa, intahuan te Magbebaye ne Manama te tuus si Kain eyew kene egkeyimatayan te egpakakita kandin.


text:
Sikan de iya ne mig-awe e si Kain diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama wey diyad e mig-ugpe te inged ne egngaranan te Nud,<n>Te Hibruwanen: “egkalaag-laag” ka kaluwasan te lalag ne “Nud.”</n> ne diye dapit te igsile ligkat te Idin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Kain</t><br/>Ne migpewulirey e si Kain te asawa rin. Nataman, naberes e ka asawa rin wey mig-anak te lukes ne migngaranan dan ki Inuk. Ne migpasasindeg si Kain te siyudad ne migngaranan din ki Inuk, su impasangey rin te anak dan ne panganey.


text:
Si Inuk, nakaanak ki Irad. Ne si Irad, nakaanak ki Mihuhail. Ne si Mihuhail, nakaanak ki Mitusail. Ne si Mitusail, nakaanak ki Lamik.


text:
Si Ada nakaanak e ki Habal. Ne si Habal ka migligkatan te talaayamen ne mig-ugpe diye te me balungbalung.


text:
Due inggiba ni Habal ne egngaranan ki Hubal. Si Hubal ka migligkatan te langun ne egkateu ne egpanguglung wey egpamulendag.


text:
Ne miglesutan e degma si Sila ki Tubalkain. Si Tubalkain ka an-anayan ne talagpanayab te burunsi wey me putew. Due atebey ni Tubalkain ne egngaranan ki Naama.


text:
Ne migkahiyan ni Lamik ka daruwa ne asawa rin,<pb/>“Ada, Sila, pammineg kew keddi.<pb/>Nakapatey a te kanakan ne nakapali keddi.<pb/>


text:
Ke pitu ne lupi ka igsuli te etew ne egpakapatey ki Kain,<pb/>pitu ne pulu wey pitu (77) mule ne lupi ka igsuli te etew ne egpakapatey keddi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Sit</t><br/>Ne migpewulirey e man‑e si Adan wey si Iba wey nakaanak e man‑e te lukes. Migkahi si Iba, “Imbehayan ad e man‑e te Manama te anak ne lukes ne inliwan din ki Abil ne inggimatayan ni Kain.” Sikan naa, ingngaranan din ka bate ki Sit.<n>Te Hibruwanen: “imbehayan” ka kaluwasan te lalag ne “Sit.”</n>


text:
Si Sit nakaanak te lukes ne migngaranan din ki Inus. Te seeye ne timpu, migbunsud ka me etew ne mig-ampu wey migsaye te Manama, wey Magbebaye ne Manama ka ngaran din ne ig-umew ran.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Adan</t><br/><br/><t>(1 Kru. 1:1-4)</t><br/>Seini ka pangguhuren meyitenged te me kabuhalan ni Adan. (Te peggimu te Manama te me etew, inggimu rin sikandan ne iling kandin.


text:
Inggimu rin sikandan ne lukes wey malitan wey impanalanginan din sikandan wey ingngaranan din te “Etew.”)


text:
Te 130 e ka idad ni Adan, nakaanak pad sikandin te lukes ne migsupu kandin ne ingngaranan din ki Sit.


text:
Pegkeetew ni Sit, neuyag pad si Adan seled te walu ne gatus (800) ne leg‑un, wey nakaanak pad man‑e sikandin te me lukes wey me malitan.


text:
Pegkeetew ni Inus, neuyag pad si Sit seled te 807 ne leg‑un, wey nakaanak pad man‑e sikandin te me lukes wey me malitan.


text:
Pegkeetew ni Kinan, neuyag pad si Inus seled te 815 ne leg‑un, wey nakaanak pad man‑e sikandin te me lukes wey me malitan.


text:
Pegkeetew ni Mahalalil, neuyag pad si Kinan seled te 840 ne leg‑un, wey nakaanak pad sikandin te me lukes wey me malitan.


text:
Pegkeetew ni Harid, neuyag pad si Mahalalil seled te 830 ne leg‑un, wey nakaanak pad man‑e sikandin te me lukes wey me malitan.


text:
Pegkeetew ni Inuk, neuyag pad si Harid seled te walu ne gatus (800) ne leg‑un, wey nakaanak pad man‑e sikandin te me lukes wey me malitan.


text:
Te pegkeetew ni Mitusila, amana ne talag-alukuy si Inuk te Manama seled te tatelu ne gatus (300) ne leg‑un, wey nakaanak pad man‑e si Inuk te me lukes wey me malitan.


text:
Ne amana talag-alukuy si Inuk te Manama. Nataman, warad e kitaa si Inuk su imbatun e sikandin te Manama.<pb/>


text:
Pegkeetew ni Lamik, neuyag pad si Mitusila seled te 782 ne leg‑un, wey nakaanak pad sikandin te me lukes wey me malitan.


text:
wey migngaranan din sikandin ki Nuwi<n>Ka “Nuwi”, hendue te Hibruwanen ne lalag ne iyan igpasabut se “liwang”.</n> su migkahi sikandin, “Seini ne bate ka egpakabulig kanta te keyirapan ta tenged te pegdilus te Magbebaye ne Manama te tane.”


text:
Pegkeetew ni Nuwi, neuyag pad si Lamik seled te 595 ne leg‑un, wey nakaanak pad man‑e sikandin te me lukes wey me malitan.


text:
Te miglalimme e ne gatus (500) ka idad ni Nuwi, nakaanak sikandin te tatelu ne lukes ne ensi Sim, si Ham, wey si Hapit.<pb/>


text:
<br/><t>Ka mareet ne me himu te me etew</t><br/>Nataman, migmasalig e ka me etew kayi te ampew te tane, wey migmasalig e degma ka anak dan ne me malitan.


text:
Te pegkakita te me anak te Manama ne mateles amana ka me mengebay, impangasawa ran e ka igkeupii ran.


text:
Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Kena a egkeupian ne egkeuyag ka me etew te ware egtamanan, su etew re sikandan. Egbehayan ku naan de sikandan te 120 ne leg‑un. Ne egkataman, egparusaan kud sikandan.”


text:
Te seeye ne timpu wey minsan pad te egpakasinundul ne me leg‑un, due me eleggasi kayi te ampew te tane. Sikandan ka me kabuhalan te seeye se me anak te Manama ne nakapangasawa te me mengebay. Ka me eleggasi ka me bahani wey ka migbantug ne me etew te dengan ne timpu.<pb/>


text:
Nakita te Magbebaye ne Manama ne egkanasnasian e ka mareet ne hinimuwan te me etew kayi te ampew te tane. Mareet layun ka langun ne egsumsumanen dan wey ka igkeupii ran.


text:
Ne dutu, nekegsendit e ka Magbebaye ne Manama te neyimu rin ka etew kayi te ampew te tane, wey miglungku e sikandin.


text:
Purisu migkahi e sikandin, “Egguleen ku kayi te ampew te tane ka me etew ne inggimu ku. Egguleen ku degma ka langun ne me mananap wey me manuk-manuk su nekegsendit a te neyimu ku sikandan.”


text:
<br/><t>Ka peggimu ni Nuwi te arka</t><br/>Seini ka pangguhuren meyitenged ki Nuwi. Matareng ne etew si Nuwi, ware igkarew‑ey kandin te seeye ne timpu, wey talag-alukuy sikandan te Manama.


text:
Piru nakita te Manama ne mareet ka duma ne me etew, wey nekeempet e ka mareet ne hinimuwan dan kayi te ampew te tane.


text:
Ne migkahiyan te Manama si Nuwi, “Egguleen ku ka langun ne etew su nekeempet e ka mareet ne hinimuwan dan kayi te ampew te tane. Eggukuman ku sikandan duma te kalibutan.


text:
Purisu, kuwa ka te kayu ne egngaranan te gupir wey himu ka te arka. Paninabengi nu naa ka seled, wey pamiketa nu ka seled wey ka lihawangan.


text:
Himuwa nu seini ne 133 ne mitrus ka kalayat, daruwa ne pulu wey daruwa (22) ne mitrus ka kaluag, wey sapulu wey tatelu (13) ne mitrus ka katikang.


text:
Atepi nu naa seini wey tukehi nu te liware te mitrus ka batang te lilliyungan. Himuwa nu seini ne tatelu ne andana wey himuwi nu te gumawan diye te kakiliran.


text:
piru eggimu a te kasabutan duma keykew. Untud kew te arka se alunggun duma te me anak nu wey te me asawa ran.


text:
<br/><t>Ka pegsipuk te weyig</t><br/>Nataman, migkahiyan e te Magbebaye ne Manama si Nuwi, “Untud kew e se taltalaanak te arka, su te langun ne etew kayi te ampew te tane, sikeykew re ka nakita ku ne matareng.


text:
Uyan ka te tigpitu ne lunggunan te langun ne nakalkalasi ne mananap ne in-isip ne malinis.<n>Ka “mananap ne malinis” ka mananap ne eleg ne igbehey te Manama.</n> Piru ka me mananap ne in-isip ne malindit, tigsalimbeka re ne lunggunan uyana nu.


text:
Uyan ka man‑e te tigpitu ne lunggunan te langun ne nakalkalasi ne manuk-manuk te aw-awangan, eyew egkabuhal pad sikandan kayi te ampew te tane.


text:
Te igkapitu ne aldew kuntee, egpeuranen ku te hep‑at ne pulu (40) ne aldew wey hep‑at ne pulu (40) ne karusileman eyew egpatey ka langun ne inggimu ku kayi te ampew te tane.”


text:
Ne mig-untud e te arka si Nuwi duma te asawa rin wey te me anak din duma te me asawa ran eyew kene egpamatey te pegsipuk te weyig.


text:
Seeye se in-isip ne malinis wey ke malindit naa ne me mananap, me manuk-manuk, wey ka langun ne egdul‑ug,


text:
Te seeye ne timpu, hen‑em e ne gatus (600) ka idad ni Nuwi. Te igkasapulu e wey pitu (17) ne aldew te igkarangeb ne bulan, naluwangan e ka langun ne sebseb wey nabusbus e ka langun ne weyig ne diye te langit.


text:
Ne mig-uranan ka kalibutan seled te hep‑at ne pulu (40) ne aldew wey hep‑at ne pulu (40) ne karusileman.


text:
Te aldew ne migbunsud e mig-uran, mig-untud e si Nuwi te arka duma te asawa rin wey ka tatelu ne me anak dan ne ensi Sim, Ham, wey Hapit wey ka me ambey ran.


text:
Ne nanguntud degma duma kandan ka langun ne nakalkalasi ne mananap, ka me mahintalunan wey ka me ayam, ka me derakel wey mallilintek, wey ka langun ne nakalkalasi ne manuk-manuk.


text:
Ware migkerit ka uran seled te hep‑at ne pulu (40) ne aldew. Ne migdakel e ka weyig, wey mig-antew e ka arka.


text:
Tenged te nasublaan e ka pegdakel te weyig, natimpaan e ka me bubungan kayi te ampew te tane, minsan me matikang.


text:
Sikan naa ka nahule e ka langun ne eggeheyinawa—ka langun ne manuk-manuk wey ka langun ne mananap, mahintalunan wey ayam, wey ka langun ne etew.


text:
Inggule te Magbebaye ne Manama ka langun kayi te kalibutan. Ne si Nuwi naan de wey ka me duma rin ne nekeuntud te arka ka ware nammatey.


text:
<br/><t>Ka pegtigkus te weyig</t><br/>Te seeye ne timpu, ware ded nalingawi te Manama ensi Nuwi wey ka langun ne mananap ne duma rin diye te arka. Seeye naa, impakalamahan din ka kalibutan wey migbunsud e degma migtigkus ka weyig.


text:
Ne insengseng din e ka langun ne sebseb wey ka langun ne imbayaan te weyig ne diye te langit, wey migkerit e ka uran.


text:
nakasanglad e ka arka diye te me bubungan diye te Ararat te igkasapulu wey pitu (17) ne aldew te igkapitu ne bulan.


text:
Ne migpabulus migtigkus ka weyig taman te egkakite e ka puntul te me bubungan te an-anayan ne aldew te igkasapulu ne bulan.<pb/>


text:
Ne dutu inlekaan din e ka sabeka ne uwak, wey miglayang-layang e seini taman te neetiyan e ka weyig.


text:
Nataman inlekaan e man‑e ni Nuwi ka sabeka ne selepati eyew egkanengnengan din ke mababew e ka weyig.


text:
Piru ware egkalatunan te selepati su maralem pad ka weyig, wey miglibed e sikandin diye ki Nuwi diye te arka. Impalatun ni Nuwi ka selepati diye te belad din wey impaseled e diye te arka.


text:
Te egkasagkup e, miglibed e ka selepati ne migbange te meilem ne dewun te kayu ne ulibu! Sikan naa ka nakanengneng e si Nuwi ne mababew e ka weyig.


text:
Nataman migtetahad pad man‑e si Nuwi te lein ne pitu ne aldew. Ne inlekaan din e man‑e ka selepati, wey warad seini miglibed.<pb/>


text:
Te 601 e ka idad ni Nuwi, te an-anayan ne aldew te an-anayan ne bulan, neetiyan en iya ka weyig. Ne inlekat e ni Nuwi ka atep te arka wey migpamantew sikandin. Ne dutu, nakita rin ne nammare e ka tane!


text:
Te igkararuwa ne pulu wey pitu (27) ne aldew te igkarangeb ne bulan, migmammare en iya ka tane.<pb/>


text:
Palihawanga nud degma ka langun ne mananap wey me manuk-manuk eyew egkabuhal wey egpekeempet kayi te ampew te tane.”


text:
Ka langun ne mananap, ka me mahintalunan wey me ayam, wey ka langun ne me manuk-manuk, nanlihawang e degma te arka sumale te kandan ne klasiyan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanubad ni Nuwi</t><br/>Ne miggimu si Nuwi te altar ne eg-unturan te egtutungen ne mananap, wey mig-angey sikandin te langun ne klasi te mananap wey manuk-manuk ne in-isip ne malinis. Intutung din seeye diye te altar isip igpanubad diye te Magbebaye ne Manama.


text:
Te naarek e te Magbebaye ne Manama ka lansi, nahale sikandin wey migkahi diye te geyinawa rin, “Kene kud en iya egdilusen ka tane tenged te neyimu te me etew, minsan ke mareet iya ka suman-suman dan ligkat te bate pad sikandan. Kene kud e egguleen ka langun ne eggeheyinawa, iling te neyimu ku.<pb/>


text:
“Taheed te duen pad kalibutan,<pb/>Duen pad timpu ne egpakapamula wey egpakahaani,<pb/>Due timpu ne maagsil wey due timpu ne meinit,<pb/>Due degma timpu ne eggulabung wey due degma timpu ne eglengleng,<pb/>Due maaldew wey due marusilem.<pb/>Seini se langun, kene egkataman.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka kasabutan te Manama diye ki Nuwi</t><br/>Impanalanginan te Manama si Nuwi wey ka me anak din wey migkahiyan, “Kabuhal kew eyew egpekeempet ka me kabuhalan niyu kayi te ampew te tane.


text:
wey egpakakeen kew e kuntee due. Dengan, iyan ku re imbehey kaniyu ka me pinamula eyew egkeenen niyu. Piru kuntee, igbehey kud degma kaniyu seini se langun eyew egkeenen niyu.


text:
Piru kene kew en iya keen te mananap ne ware naawe ka langesa te peggimatey, tenged su ka langesa ka migligkatan te geyinawa.


text:
Ke due etew ne eggimatey te etew, eglegparan ku sikandin. Ke due mananap ne eggimatey te etew, eglegparan ku degma sika.


text:
Minsan hentew ka eggimatey, eggimatayan degma sikandin. Su inggimu te Manama ka etew ne nekeiling kandin.


text:
wey peendiye man‑e te langun ne eggeheyinawa—ka me manuk-manuk wey me mananap—ka langun ne nanlihawang te arka duma kaniyu.


text:
Seini ka kasabutan ne eggimuwen ku diye te kaniyu: Kene kud e egguleen ka langun ne eggeheyinawa pinaahi te pegpasipuk te weyig. Kene kud eg-abayan te egdereet ka kalibutan pinaahi te pegsipuk te weyig.”


text:
Ne migkahi e man‑e ka Manama, “Ka palinneu te kasabutan ta wey te langun ne mananap, wey peendiye te egginguma ne me kabuhalan niyu,


text:
iyan ka baluntu ne egpalepawen ku diye te me gapun. Sika ka palinneu te kasabutan ku kaniyu te nangugpe te kalibutan.


text:
egsumsumanen ku ka kasabutan ta wey peendiye te langun ne mananap ne kenad en iya egkahule ligkat te pegsipuk te weyig ka langun ne eggeheyinawa.


text:
Emun ke eglepew e ka baluntu diye te me gapun, egpitawen ku seini wey egsumsumanen ku ka ware egtamanan ne kasabutan ta wey peendiye te langun ne eggeheyinawa kayi te ampew te tane.


text:
Sika ka palinneu te inggimu ku ne kasabutan ta wey peendiye te langun ne eggeheyinawa kayi te ampew te tane.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me anak ni Nuwi</t><br/>Seini ka me anak ni Nuwi ne nanlihawang diye te arka—si Sim, si Ham wey si Hapit. (Si Ham ka amey ni Kanaan.)


text:
Due timpu ne mig-inum sikandin te binu ne puun te paras, wey newubug e sikandin. Ne dutu, nakalipereng e sikandin diye te balungbalung din se migpalawas.


text:
Ne nakita ni Ham ne amey ni Kanaan ka amey rin ne migpalawas. Sikan naa ka migkahiyan din e ka daruwa ne suled din diye te lihawangan.


text:
Ne migkuwa si Sim wey si Hapit te manggad wey insampey ran diye te pamanayen dan. Ne mig-isues sikandan ka migseled diye te balungbalung ka migbunbun te amey ran. Warad iya sikandan miglilingey eyew kene dan egkakita ka amey ran ne migpalawas.


text:
Nataman, te naalipaspasan e si Nuwi wey nanengnengan din e ka inggimu ni Ham ne igkalitan ne anak din,


text:
Ne migkahi man‑e sikandin,<pb/>“Sayeen ka Magbebaye ne Manama, ka Manama ni Sim!<pb/>Egkeyimu ne uripen ni Sim si Kanaan.<pb/>


text:
Egbuhalen te Manama si Hapit<pb/>wey eglemung ka me kabuhalan din te me kabuhalan ni Sim.<pb/>Ne egkeuripen degma ni Hapit si Kanaan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan te me anak ni Nuwi</t><br/><br/><t>(1 Kru. 1:5-23)</t><br/>Seini ka pangguhuren meyitenged te me kabuhalan te me anak ni Nuwi ne si Sim, si Ham, wey si Hapit. Nakaanak sikandan te napenge e ka pegsipuk te weyig.<pb/>


text:
Ne seini ka me lukes ne anak ni Hapit—si Gumir, si Magug, si Maday, si Haban, si Tubal, si Misik, wey si Tiras.


text:
Sikandan ka me kaapuan te me etew ne nekeempet nangugpe diye te ilis te dahat wey diye te me pulu te dahat. Sikandan langun ka me kabuhalan ni Hapit ne nangugpe diye te nalein-lein ne me inged, wey nalein-lein e degma ka me tribu wey linalahan dan.<pb/>


text:
Seini degma ka me lukes ne anak ni Kus—si Siba, si Habila, si Sabta, si Raama, wey si Sabtika. Ne seini degma ka me lukes ne anak ni Raama—si Siyiba wey si Didan.


text:
Ne duen pad man‑e anak ni Kus ne egngaranan ki Nimrud, ne iyan an-anayan ne bahani kayi te ampew te tane


text:
wey subla ne meinges ne mannitingen. Purisu, ke due meinges ne mannitingen, due degma lalahen ne eggenendue, “Egpekeiling seini ne etew ki Nimrud te meinges ne mannitingen.”


text:
Ka an-anayan ne me siyudad ne migmanduan ni Nimrud, iyan sika se Babil, Irik, wey Akad. Seini se tatelu ne siyudad sakup te inged ne egngaranan te Sinar.


text:
Puun te seeye ne inged, miggendiye si Nimrud te Asirya wey migpasasindeg sikandin te me siyudad ne Ninibi, Rihubut-ir, Kala,


text:
me matig-Patrusim, me matig-Kasluhim, wey me matig-Kapturim (ne migligkatan te me Pilistihanen.)<pb/>


text:
me Arbadihanen, me Simarihanen, wey te me Hamatihanen. Nataman, natalagtag e ka me tribu ne kabuhalan ni Kanaan,


text:
wey nekeempet e sikandan nangugpe puun te Sidun peendiye te Girara taman te Gasa, peendiye man‑e te Suduma, Gumura, Adma wey Sibuwim taman te Lasa.


text:
Sikandan langun ka me kabuhalan ni Ham. Ne nalein-lein ne me inged ka nangugpaan dan wey nalein-lein degma ka me tribu wey linalahan dan.<pb/>


text:
Ne si Ibir due daruwa ne anak ne me lukes. Si Pilig ka ngaran te sabeka su te timpu rin, nabaad ka keet-etawan te kalibutan. Ne si Huktan ka ngaran te suled din.


text:
Diye sikandan nangugpe te inged ligkat te Misa taman te Sipar ne diye te me bubungan ne dapit te igsile.


text:
Sikandan langun ka me kabuhalan ni Sim. Ne nalein-lein ne me inged ka nangugpaan dan wey nalein-lein e degma ka me tribu wey linalahan dan.<pb/>


text:
Sikandan langun ka me kabuhalan te me anak ni Nuwi ne neyimu ne nalein-lein ne me nasud sumale te me kaap-apuan dan. Te napenge e ka pegsipuk te weyig, natalagtag e sikandan minsan hendei.<pb/>


text:
<br/><t>Ka titikangi ne baley diye te Babil</t><br/>An-anayan, sabeka re ka linalahan te me etew kayi te ampew te tane.


text:
Te nangalin e ka me etew ne egpuun diye te igsile, nekeuma sikandan diye te maluag ne napu ne egngaranan te Sinar wey diyad e sikandan nangugpe.


text:
Ne migpamaneug ka Magbebaye ne Manama eyew egleuy te siyudad wey te baley ne titikangi ne eggimuwen te me etew.


text:
Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Pitew kew! Nasabeka ka seini ne me etew wey sabeka re ka linalahan dan. Ne seini se inggimu ran bunsuranan pad te egpangimuwen dan. Kene egkaluhey, egpekeyimu e sikandan te langun ne igkeupii ran.


text:
Na,” kahi te Magbebaye ne Manama, “egpamaneug ki eyew egpegsewuhen ta ka linalahan dan eyew kene egpekegsabutey sikandan.”


text:
Sikan naa ka impegsuwey-suwey e sikandan te Magbebaye ne Manama kayi te intiru ne kalibutan wey ware dan e nakabulus ka eggimu te siyudad.


text:
Purisu Babil<n>Te Hibruwanen: “egkalibeg” ka kaluwasan te lalag ne “Babil.”</n> ka ngaran te siyudad su diye libeha te Magbebaye ne Manama ka langun ne linalahan, wey diye migligkat ne impegsuwey-suwey rin sikandan kayi te intiru ne kalibutan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Sim</t><br/><br/><t>(1 Kru. 1:24-27)</t><br/>Ne seini ka me kabuhalan ni Sim. Te miglihad e ka daruwa ne leg‑un te pegsipuk te weyig, mahatus (100) e ka idad ni Sim wey nakaanak e sikandin te lukes ne si Arpaksad.


text:
Nataman, neuyag pad si Sim seled te lalimma pad ne gatus (500) ne leg‑un, wey nakaanak pad man‑e sikandin te me lukes wey me malitan.<pb/>


text:
Nataman, neuyag pad si Arpaksad seled te 403 ne leg‑un, wey nakaanak pad man‑e sikandin te me lukes wey me malitan.<pb/>


text:
Nataman, neuyag pad si Sila seled te 403 ne leg‑un, wey nakaanak pad man‑e sikandin te me lukes wey me malitan.<pb/>


text:
Nataman, neuyag pad si Ibir seled te 430 ne leg‑un, wey nakaanak pad man‑e sikandin te me lukes wey me malitan.<pb/>


text:
Nataman, neuyag pad si Pilig seled te 209 ne leg‑un, wey nakaanak pad man‑e sikandin te me lukes wey me malitan.<pb/>


text:
Nataman, neuyag pad si Riyu seled te 207 ne leg‑un, wey nakaanak pad man‑e sikandin te me lukes wey me malitan.<pb/>


text:
Nataman, neuyag pad si Sirug seled te daruwa ne gatus (200) ne leg‑un, wey nakaanak pad man‑e sikandin te me lukes wey me malitan.<pb/>


text:
Nataman, neuyag pad si Nahur seled te 119 ne leg‑un, wey nakaanak pad man‑e sikandin te me lukes wey me malitan.<pb/>


text:
Te pitu e ne pulu (70) ka idad ni Tira, nakaanak sikandin te tatelu ne lukes ne ensi Abram, si Nahur, wey si Haran.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Tira</t><br/>Ne seini ka pangguhuren meyitenged te me kabuhalan ni Tira. Si Tira ka amey enni Abram, Nahur wey ni Haran. Si Haran ka amey ni Lut,


text:
wey diye migpatey si Haran te siyudad ne miglesutan din ne egngaranan te Ur ne sakup te me Kaldiya. Te pegpatey rin, neuyag pad mule ka amey rin ne si Tira.


text:
Ne nakaasawe e si Abram ki Saray wey nakaasawe e si Nahur ki Milka ne anak ni Haran. Si Haran ka amey degma ni Iska.


text:
Mig-awe si Tira diye te siyudad te Ur ne sakup te me Kaldiya wey induma rin ka anak din ne si Abram wey ka ambey rin ne si Saray, wey ka apu din ne si Lut ne anak ni Haran. Eggendiye perem sikandan te inged ne Kanaan, piru te pegginguma ran diye te siyudad te Haran, diyad e sikandan mig-ugpe.


text:
<br/><t>Ka peg-umew te Manama ki Abram</t><br/>Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama ki Abram, “Engkeri nu ka inged nu, ka me karumaan nu, wey ka pamilya te amey nu, wey hendiye ka te inged ne igpakita ku keykew.


text:
Egbehayan ku sikeykew te masalig ne me kabuhalan eyew egkeyimu sikandan ne dakel ne nasud. Egpanalanginan ku sikeykew wey egmabantug ka ngaran nu eyew egkeyimu ka ne panalangin te langun.


text:
Egpanalanginan ku ka etew ne egbulig keykew, piru ka etew ne egdilus keykew, igdilus ku degma. Pinaahi keykew, egpanalanginan ku ka langun ne nasud kayi te ampew te tane.”<pb/>


text:
Sikan naa ka mig-awe e si Abram diye te Haran sumale te insuhu te Magbebaye ne Manama kandin wey migduma kandin si Lut. Te seeye ne timpu, pitu e ne pulu wey lalimma (75) ka idad ni Abram.


text:
Induma ni Abram si Saray ne asawa rin, wey si Lut ne anaken din, wey in-uyan din ka langun ne karatuan dan wey me uripen ne nakuwa ran diye te Haran. Ne migligkat e sikandan ka eggendiye te inged te Kanaan.<pb/>Te nekeuma ran e diye te Kanaan,


text:
migleus pad man‑e ensi Abram diye te matulus ne kayu ne diye te Muri, marani te inged te Sikim. (Diye pad nangugpe ka me Kanaanen te seeye ne timpu.)


text:
Ne nataman, migpakita ka Magbebaye ne Manama ki Abram ne migkahi, “Seini ne tane ka igbehey ku te me kabuhalan nu.” Ne diye miggimu si Abram te altar ne eg-unturan te egtutungen ne igbehey te Magbebaye ne Manama.


text:
Nataman, miggalin e man‑e sikandan diye te bubungan ne diye dapit te igsile ligkat te Bitil. Ne diye sikandan migtagtaheed mig-ugpe te eletanan te inged ne Bitil wey Ay. Ka Bitil dapit te iglineb wey ka Ay dapit te igsile. Ne miggimu e man‑e diye si Abram te altar te Magbebaye ne Manama, wey diye sikandin mig-ampu.


text:
<br/><t>Si Abram diye te Ihiptu</t><br/>Te seeye ne timpu, due masumpit ne bitil diye te Kanaan. Sikan naa ka nakaleus pad man‑e ensi Abram diye te Ihiptu eyew diye pad egtagtaheed eg-ugpe.


text:
Te hapit e sikandin egpekeuma diye te inged te Ihiptu, migkahiyan din ka asawa rin ne si Saray, “Amana ka ne tetelesi ne malitan.


text:
Ke egpakakita ka me matig-Ihiptu keykew, egkahi sikandan, ‘Asawa seini ni Abram.’ Ne eggimatayan ad nikandan, piru kene ka mule eggimatayan nikandan.


text:
Sikan naa, kahii nu sikandan te talaari ki eyew kena a nikandan eggimatayan, wey eyew eg-ay-ayaran a nikandan te egsagsahipe tenged keykew.”


text:
Te nakakita kandin ka me upisyal te Paraun ne Hari te Ihiptu, ingkahiyan dan e ka Paraun ne Hari te mateles iya sikandin. Puun due, in-uyan e si Saray diye te palasyu te Paraun ne Hari te Ihiptu.


text:
Tenged ki Saray, insagsahipe ay-ayari te Hari te Ihiptu si Abram wey impamehayan te me karniru, me kambing, me baka, me asnu, me kamil, wey me uripen.<pb/>


text:
Piru puun su impeuyan te Hari te Ihiptu si Saray ne asawa ni Abram, impeyingumaan te Magbebaye ne Manama te subla ne makaaldek-haldek ne dalu ka Hari wey ka me sakup din diye te palasyu.


text:
Ne nataman, impeumew e te Hari te Ihiptu si Abram wey mig-insaan, “Nekey‑a seini se inggimu nu keddiey? Mania te wara a nikeykew kahii ne asawa nu bes sikandin?


text:
Mania te migkahi ka ne talaari kew? Tenged due, impakuwa ku sikandin eyew eg-asaween ku. Na, seini red ka asawa nu, kua nud sikandin wey pangawe kew e!”


text:
Migsuhu ka Hari te Ihiptu te me etew rin ne igparelrel e ensi Abram duma ka asawa rin wey ka langun ne kandin. Sikan naa ka impanulud dan e sikandan diye te lihawangan te Ihiptu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpasuwayey ni Abram ki Lut</t><br/>Sikan naa ka miglibed e man‑e ensi Abram diye te inged te Nigib duma ka asawa rin wey si Lut wey ka langun ne kandin.


text:
Meyaman ne subla si Abram. Masalig e ka me karniru rin, me kambing, me baka, me seleppi, wey me bulawan.


text:
Puun te Nigib, miggalin-halin e man‑e sikandan ka eg-ugpe taman te nekeuma sikandan diye te intagtaheeran dan dengan te eg-ugpe ne elat-elat te Bitil wey Ay.


text:
Seeye ka inged ne miggimuwan dengan ni Abram te altar. Diye man‑e sikandin mig-ampu te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Ne si Lut, ka migduma ki Abram, duen e degma pamilya rin wey me uripen din. Due degma me karniru rin, me kambing, wey me baka.


text:
Tenged te suble e ne masalig ka me ayam ni Abram ki Lut, kenad eg-eleg ka me ayam dan te palayuranan ke egpekegdani sikandan ka eg-ugpe.


text:
Sikan naa ka migpeehetey ka me talagtameng te me ayam ni Abram wey ka me talagtameng te me ayam ni Lut. Kenad ne eleg ka palayuranan te me ayam dan, su te seeye ne timpu diye pad degma nangugpe ka me Kanaanen wey me Pirisihanen.<pb/>


text:
Purisu, migkahiyan ni Abram si Lut, “Kene ne meupiya ne egmeeg-ehetey ka me etew nu wey ka me etew ku tenged su anaken ku sikeykew.


text:
Meupiya pad ke egpasuwayey ki su maluag mem pad seini se tane ne egkaayun ne eg-ugpaan. Na, alam ka te inged ne igkeupii nu te eg-ugpe, ke igkahibang naa wey ke igkakawanan. Ke eggendiye ka te igkakawanan, eggendiya a degma te igkahibang.”


text:
Sikan naa ka migpamantew si Lut wey nakita rin ne masalig ka me weyig diye te napu te Hurdan taman te Suar, ne nekeiling te pinamulaan te Idin wey nekeiling degma te inged ne Ihiptu. (Te seeye ne timpu, ware pad dereeti te Magbebaye ne Manama ka Suduma wey Gumura).


text:
Purisu in-alam ni Lut ka langun ne napu te Hurdan wey miggipanew e sikandin peendiye te igsile. Iling due ne paahi ne nekegsuwey si Lut ki Abram.


text:
Si Abram, diye mig-ugpe te inged te Kanaan, wey diye mig-ugpe si Lut te marani te Suduma ne diye te me siyudad diye te napu.


text:
Ne ka me etew ne nangugpe diye te Suduma, amana ne maddeet wey makasesale diye te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggalin ni Abram diye te Hibrun</t><br/>Te nakaligkat e si Lut, migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Abram, “Pamantawa nu ay-ayari ka langun ne inged.


text:
Ka langun ne tane ne egkeumaan nu te egtengteng, igbehey kud keykew wey te me kabuhalan nu wey kaniyud e te ware egtamanan.


text:
Nataman, miggalin e man‑e si Abram wey diyad mig-ugpe marani te matulus ne me kayu ni Mamri diye te inged te Hibrun. Ne miggimu e man‑e sikandin te altar ne eg-unturan te egtutungen ne igbehey diye te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangabang ni Abram ki Lut</t><br/>Te seeye ne timpu, due hep‑at ne Hari ne migpakig-ehet te lalimma ne Hari. Seini ka hep‑at ne Hari—si Amrapil ka Hari ne diye te Sinar, si Aryuk ka Hari te Ilasar, si Kadurlahumur ka Hari te Ilam, wey si Tidal ka Hari te Guyim.


text:
Seini ka lalimma ne Hari ne migpakig-ehet kandan—si Bara ne Hari te Suduma, si Birsa ne Hari te Gumura, si Sinab ne Hari te Adma, si Simibir ne Hari te Sibuwim, wey ka Hari degma te Bila (wey ke Suar).


text:
Ne migsabeka te keseg dan ka lalimma ne Hari diye te bangalug ne egngaranan te Sidim (ne egngaranan e kuntee te Namatey ne Dahat).


text:
Su seled te sapulu wey daruwa (12) ne leg‑un, nasakup pad sikandan ni Hari Kadurlahumur. Piru nataman, te igkasapulu e wey tatelu (13) ne leg‑un, migsukul e sikandan kandin.<pb/>


text:
Te seup ne leg‑un, miggingume e ensi Kadurlahumur, ka duma rin ne me Hari wey ka me sundalu ran eyew egpakig-ehet kandan. Piru te an-anayan, migpakig-ehet pad ensi Kadurlahumur te lein ne me tribu wey migpanalu sikandan. Seini ka lein ne me tribu ne natalu ran—ka Ripaimhanen ne diye te Astarut Karnaim, ka me Susihanen ne diye te Ham, ka me Imihanen ne diye te napu te Kiryataim,


text:
wey ka me Hurihanen ne diye te me Bubungan ne Siir. Ne diyad e nataman ensi Kadurlahumur ka migpanlupug kandan te Ilparan ne diye te ilis te disirtu.


text:
Nataman, miglibed e ka hep‑at ne Hari wey nekeendiyad te inged ne Kadis ne egngaranan dengan te Inmispat. Naahew ran ka langun ne inged te me Amalikanen wey natalu ran ka me Amurihanen ne diye mig-ugpe te Hasasun Tamar.<pb/>


text:
Ne impalibulung te me Hari te Suduma, Gumura, Adma, Sibuwim, wey Bila ka me sundalu ran diye te bangalug ne egngaranan te Sidim. Ne migpakig-ehet e sikandan


text:
ki Kadurlahumur ne Hari te Ilam wey te duma rin ne me Hari te Guyim, Sinar, wey Ilasar. Lalimma ne Hari ka migpakig-ehet te hep‑at ne Hari.


text:
Ne diye te bangalug ne egngaranan te Sidim, due sesalihi ne me bitu ne napenu te ispaltu. Te egpamallahuy e ka me Hari te Suduma wey Gumura wey ka me sundalu ran, due neneulug te me bitu wey due duma ne nakapallahuy diye te me bubungan.


text:
Ne impanguwa te hep‑at ne Hari ka langun ne diye te siyudad te Suduma wey Gumura, minsan ka langun ne egkakeen, wey nangipanew e sikandan.


text:
Ne in-uyan dan degma ka anaken ni Abram ne si Lut ne diye mig-ugpe te Suduma, wey impanguyan dan ka langun ne karatuan din.<pb/>


text:
Ne due nakapallahuy ne Hibruwanen ne migpanugtul ki Abram te indakep si Lut. Te seeye ne timpu, diye mig-ugpe si Abram te marani te matulus ne me kayu ni Mamri ne Amurihanen ne suled ni Iskul wey Anir. Egpepangpangabangey sikandan ki Abram.


text:
Te nakarineg si Abram te indakep ka anaken din, inlibulung din e ka 138 ne nabasbas ne egpakiggira wey inlupug dan e ka hep‑at ne Hari taman diye te inged ne Dan.


text:
Hengkayi te marusilem e, imbaad-baad e ni Abram ka me etew rin wey inlusuran dan e ka me kuntere dan wey natalu ran sikandan. Ne inlupug e enni Abram ka nakapallahuy taman diye te Huba ne diye te igkahibang ne balabahan te Damasku.


text:
Ne nataman, naawi dan ded ka langun ne karatuan ne naahew te me kuntere, wey naawi dan ded degma si Lut wey ka me karatuan din lagkes ka me malitan wey ka langun ne etew ne naddakep.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanalangin ni Milkisidik ki Abram</t><br/>Te nekeuli e si Abram puun te pegpanalu rin engki Kadurlahumur wey te duma rin ne me Hari, insinug-ung e sikandin te Hari te Suduma diye te bangalug ne egngaranan te Sabi. (Ne egngaranan degma te Napu te Hari.)


text:
Insinug-ung degma sikandin ni Milkisidik ne Hari te Salim wey talagpanubad degma te Amana ne Mabantug ne Manama. Mig-uyanan din te paan wey binu si Abram.


text:
Ne impanalanginan din si Abram te migkahi,<pb/>“Egpanalanginan si Abram te Amana ne Mabantug ne Manama ne miggimu te langit wey tane.<pb/>


text:
Egdayanen ka Amana ne Mabantug ne Manama ne migbehey keykew te kapanaluwan diye te kuntere nu!”<br/>Ne imbehayan ni Abram si Milkisidik te igkasapulu ne baad te langun ne naawi din.<pb/>


text:
Ne migkahiyan te Hari te Suduma si Abram, “Keykew e ka langun ne karatuan ne naawi nu. Piru iuli nu red keddi ka langun ne etew ku.”<pb/>


text:
Piru migtabak si Abram, “Migsaad a te Magbebaye ne Manama, ka Amana ne Mabantug ne Manama ne miggimu te langit wey tane,


text:
ne kena a egkuwa te minsan nekey ne keykew, minsan bula-bula wey ke hiket naa te sandal. Eyew kene ka egpakakahi ne naratu a tenged keykew.


text:
Ware minsan nekey ne egkuen ku angin e te nakeen e te me etew ku. Piru pakua nu te me baad dan ka me duma ku ne ensi Anir, si Iskul, wey si Mamri.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsaad te Manama ki Abram</t><br/>Te ware naluhey, impanengneng si Abram te Magbebaye ne Manama wey migkahiyan,<pb/>“Kene ka kaaldek Abram.<pb/>Sikeddi ka kalasag nu<pb/>wey dakel ka ig-unag ku keykew.”<pb/>


text:
Piru mig-inse si Abram, “Magbebaye ne Manama, egmenuwen ku naa ka ig-unag nu keddi te ware mem pad anak ku? Si Iliisir e ne matig-Damasku ka egpakakamuney te karatuan ku ke egpatey ad.


text:
Na, tenged te ware e ma nikeykew behayi te anak, seini se uripen ku ne miglesut kayi te baley ku ka egpakakamuney te karatuan ku.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan e man‑e sikandin te Magbebaye ne Manama, “Kene ne iyan egpakakamuney te karatuan nu ka uripen nu, ke kene, ka anak nu iya.”


text:
Ne in-uyan e sikandin te Magbebaye ne Manama diye te lihawangan wey migkahiyan, “Leng‑ag ka diye te langit wey seela nu ka me bituen ke egpakaseel ke naa. Iling naa degma due kasulug ka me kabuhalan nu.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin te Magbebaye ne Manama, “Sikeddi ka Magbebaye ne mig-uyan keykew ligkat te inged ne Ur ne sakup te me Kaldiya, eyew igbehey ku keykew ka seini ne tane.”<pb/>


text:
Piru mig-inse si Abram, “Magbebaye ne Manama, egmenuwen ku naa te egnengneng ne keddiey en iya seini keureme?”<pb/>


text:
Ne migtabak ka Magbebaye ne Manama, “Uyani a te baka ne ware pad anak, wey kambing, wey lukesan ne karniru ne neelin tigtatelu ne leg‑un se idad, wey uyani a man‑e te tukmu wey selepati.”


text:
Ne impanguyan seeye langun ni Abram diye te Manama, wey inggimatayan din ka tagse sabeka ne ayam wey impanuley rin seeye angin e te tukmu wey selepati. Ne immeg-andang din ka tagse suley.


text:
Ne due me manuk-manuk ne miglene diye te impanuley rin ne me ayam eyew egkeen perem dutu, piru in-alew seeye ni Abram.<pb/>


text:
Te hapit e eglineb ka aldew, nakalipereng wey naalineknek si Abram, ne due makaaldek-haldek ne migginguma kandin.<n>Te Hibruwanen: due makaaldek-haldek ne durusilemi ne migginguma kandin.</n>


text:
Ne migkahiyan sikandin te Magbebaye ne Manama, “Eggalin ka me kabuhalan nu diye te inged ne kene ne kandan. Diye egkeuripen sikandan wey egde-deehen seled te hep‑at ne gatus (400) ne leg‑un.


text:
Piru eglegparan ku ka nasud ne mig-uripen te me kabuhalan nu. Nataman, egpakaawe sikandan te seeye ne inged wey egpekeuyan sikandan te dakel ne karatuan.


text:
Ne ka me kabuhalan nu, wey e sikandan egpakalibed kayi ke egkatuman ka hep‑at ne gatus (400) ne leg‑un. Kene ku pad egdeldelen tenged te sale dan ka me Amurihanen ne mig-ugpe kayi, su kene pad eleg ne timpu ne eglegparan sikandan.”<pb/>


text:
Te miglineb e ka aldew wey te migmarusilem e, sahuhune ne due miglepew ne kuren ne mig-eebel wey sulu ne nalegleg. Ne diye seeye migbaye te elat te impanuley rin ne me ayam.


text:
Te seeye ne timpu, migsaad ka Magbebaye ne Manama ki Abram ne migkahi, “Igbehey ku te me kabuhalan nu seini se tane ligkat te weyig ne diye te Ihiptu taman te dakel ne Weyig ne Iyupratis.


text:
<br/><t>Ka talaanak ne si Hagar wey si Ismail</t><br/>Ne kene egpakaanak ka asawa ni Abram ne si Saray. Due uripen din ne matig-Ihiptu ne egngaranan ki Hagar.


text:
Ne migkahiyan ni Saray si Abram, “Puun su ware e ma behayi te Magbebaye ne Manama te anak, hendiyei nu ka uripen ku wey huliri nu sikandin. Kema ke egligkat kandin duen ded anak ku.” Ne intuman ni Abram ka ingkahi te asawa rin.


text:
Purisu, te igkasapulu ne leg‑un te peg-ugpe ni Abram diye te Kanaan, imparuwey e ni Saray kandin si Hagar.


text:
Ne migguliran e ni Abram si Hagar wey nataman, naberes e sikandin. Te nanengnengan e ni Hagar ne egkaberes e sikandin, inleig-leig din e si Saray.<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Saray si Abram, “Sikeykew ka eleg ne egkasenditan te pegleig-leig ni Hagar keddi. Sikeddi ka migbehey kandin keykew, piru te nakanengneng din e ne egkaberes e sikandin, inleig-leig ad nikandin. Eggukum perem ka Magbebaye ne Manama ke hentew ka nakasale kayi, sikeykew naa wey ke sikeddi.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Abram, “Ke iling ma rue, iyan kad balahad kandin su uripen nu ma sikandin wey himuwa nu ke nekey ka igkeupii nu diye te kandin.” Nataman, in-ang-anggaan e ni Saray si Hagar, sikan naa ka migpallahuy e sikandin.<pb/>


text:
Ne nakita si Hagar te panalihan te Magbebaye ne Manama te nekeuma rin e diye te sebseb ne diye te disirtu. Ka seeye ne sebseb diye te dalan peendiye te Sur.


text:
Ne mig-inse ka panalihan kandin, “Hagar, uripen ni Saray, hendei ka egpuun wey hendei ka egpabulus?”<pb/>Ne migtabak si Hagar, “Impallahuyan ku ka ahalen ku ne si Saray.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka panalihan te Magbebaye ne Manama, “Libed ka diye te kandin wey paruma-ruma ka kandin.”


text:
Ne migkahi pad man‑e ka panalihan te Magbebaye ne Manama,<pb/>“Egpamasuluhen ku ne subla ka kabuhalan nu wey kenad egkaseel sikandan.<pb/>


text:
Kuntee, egkaberes ka wey te kene egkaluhey, eglesutan kad e te lukes. Ne iyan nu ingaran kandin si Ismail,<n>Te Hibruwanen: “egpakarineg ka Manama” ka kaluwasan te lalag ne “Ismail.”</n><pb/>su narineg te Magbebaye ne Manama ka pegpeyid‑u-hid‑u nu.<pb/>


text:
Piru eg-ugpe ka anak nu ne egpekeiling te mahintalunan ne asnu,<pb/>eg-ehetan din ka langun, wey ka langun, eg-ehet degma kandin.<pb/>Egdiyu-diyu sikandin te me suled din.”<pb/>


text:
Ne nakakahi si Hagar diye te geyinawa rin, “Nakita ku ka Manama piru mania te wara a migpatey?” Seeye naa ingngaranan din ka Magbebaye ne Manama ne migpakiglalag kandin te “Manama ne egpakakita.”<n>Te Hibruwanen: “ka Manama ne nakakita keddi” ka kaluwasan te lalag ne “Il Rui.”</n>


text:
Purisu ingngaranan te me etew ka belun te “Biirlahayruy”.<n>Te Hibruwanen: “ka belun te Manama ne nakakita keddi” iyan igpasabut te lalag ne “Biirlahayruy.”</n> Ka sika ne belun, diye te eletanan te Kadis wey Birid.<pb/>


text:
Ne miglibed e si Hagar diye ki Saray. Nataman, miglesutan e sikandin te lukes wey ingngaranan ni Abram ka bate ki Ismail.


text:
<br/><t>Ka pegtuli ka palinneu te kasabutan</t><br/>Te siyam e ne pulu wey siyam (99) ka idad ni Abram, migpakita ka Magbebaye ne Manama kandin wey migkahi, “Sikeddi ka Manama ne Amana ne Maresen. Palintutuu ka keddi wey ugpe ka ne matareng.


text:
Sikan naa ka kenad e ne si Abram ka ngaran nu su si Abraham<n>Te Hibruwanen: “amey te masalig” ka kaluwasan te lalag ne “Abraham.”</n> e, su eggimuwen ku sikeykew ne amey te masalig ne nasud.


text:
Egpamasuluhen ku ka kabuhalan nu wey egmannenasud e sikandan, wey due duma kandan ne egkeyimu ne Hari.<pb/>


text:
“Egtumanen ku ka kasabutan ta wey peendiye te me kabuhalan nu, ne sikeddi ka Manama nu wey Manama te me kabuhalan nu. Kene egkataman ka seini ne kasabutan.


text:
Igbehey ku keykew wey diye te me kabuhalan nu seini se tane ne intagtaheeran nu ugpei kuntee. Kaniyud e keureme seini se intiru ne tane te Kanaan te ware egtamanan, wey Manama ad nikaniyu.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan e man‑e te Manama si Abraham, “Ne iyan niyu degma katungdanan te me kabuhalan nu keureme, ka egtuman iya te kasabutan ku keykew.


text:
Keilangan ne egtulian ka tagse sabeka eyew due palinneu diye te lawa niyu te ware egtamanan ne kasabutan ta.


text:
Ne migkahiyan pad man‑e te Manama si Abraham, “Ka asawa nu, kene nud e ngarani ki Saray, su si Sara e ka ingaran nu.


text:
Egpanalanginan ku sikandin wey egbehayan ku sikeykew te anak ne lukes pinaahi kandin. Egkeyimu sikandin ne iney te masalig ne nasud, wey due me kabuhalan din ne egkeyimu ne Hari.”<pb/>


text:
Ne mig-usengul si Abraham diye te tane. Piru nakangisi sikandin ne migkahi diye te geyinawa rin, “Egpakaanak e naan pad te mahatus (100) man e ka idad ku? Eg-anak naan pad si Sara te siyam man e ne pulu (90) ka idad din?”


text:
Piru migtabak ka Manama ne miggenendue, “Kene, su egpakaanak iya ka asawa nu ne si Sara te lukes wey ngarani nu sikandin ki Isaak.<n>Te Hibruwanen: ka lalag ne “Isaak” iyan igpasabut ka “egpakangisi sikandin.”</n> Ne ka kasabutan ku keykew, igpabulus ku diye ki Isaak wey diye te me kabuhalan din te ware egtamanan.


text:
Piru si Ismail, narineg ku ka pegpeyimmimenew nu meyitenged kandin. Egpanalanginan ku degma sikandin, wey egbehayan ku te masalig ne anak wey egkabuhal-buhal. Egkeyimu sikandin ne amey te sapulu wey daruwa (12) ne pangulu wey eggimuwen ku degma ne dakel ne nasud ka me kabuhalan din.


text:
Piru ka kasabutan ta mule te daruwa, diye de egkatuman te anak nu ne si Isaak ne ig-anak ni Sara te iling kayi ne timpu te seup ne leg‑un.”


text:
Te seeye de iya ne aldew, intuman e ni Abraham ka insuhu te Manama kandin. Intulian din e ka anak din ne si Ismail wey ka langun ne uripen din—ka me lukes ne miglesut diye te baley rin wey ka impameli rin.


text:
<br/><t>Ka pegsaad te Manama ne egpaanaken si Sara te lukes</t><br/>Te ware naluhey, migpakite e man‑e ka Magbebaye ne Manama ki Abraham diye te matulus ne me kayu ni Mamri. Te seeye ne timpu, nekeuntud e ka aldew wey diye migpinpinnuu si Abraham te gumawan te balungbalung din.


text:
Pegpitew ni Abraham diye te kewun‑aan, iyan din en iya seini se tatelu ne etew ne migsasindeg. Sikan de iya ne migpallahuy e si Abraham ka migsinug-ung kandan. Ne miglangkeb sikandin diye te tane


text:
Egpaangey a te weyig eyew egpakapanlu‑lu kew te me paa niyu, wey himeley kew pa kayi te egdalungan te kayu.


text:
Eg-angey a man‑e te egkakeen eyew egmanekal kew ka egpabulus te peggipanew niyu, su igkahale ku ka pegsendad kaniyu taheed te kayi kew te ugpaan te suluhuanen niyu.”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Ne uya, iyan kad e balahad.”<pb/>


text:
Sikan de iya ne migdagdahew si Abraham ne miglibed diye te balungbalung din wey migkahiyan din si Sara, “Apas ka kuwa te senge-saku ne subla ne meupiya ne harina wey hilutu ka te paan.”


text:
Ne migdagdahew pad man‑e si Abraham migleus diye te me ayam din wey mig-alam sikandin te nati ne baka ne malambu. Ne imparagdahawan din seeye ipalape wey ipeyilutu te suluhuanen din.


text:
Nataman, migkuwa degma si Abraham te malamismis ne gatas wey iyam ne gatas. Ne insendad din e seeye diye te tatelu ne etew duma te ngalap ne impeyilutu din. Ne diye de migsesasindeg si Abraham te lenged dan taheed te egmangekeen sikandan diye te egkaralungan te kayu.<pb/>


text:
Ne mig-insaan dan si Abraham, “Hendei ka asawa nu ne si Sara?”<pb/>Ne migtabak sikandin, “Duen ded te seled te balungbalung.”<pb/>


text:
Due sabeka kandan ne migkahi, “Eglibed a kayi te seup ne leg‑un te iling kayi ne timpu, wey ka asawa nu ne si Sara duen e anak ne lukes.”<pb/>Ne diye si Sara te gumawan te balungbalung ne egkeinniyuhan ni Abraham ka migpammineg.


text:
Sikan naa ka nakangisi si Sara ne migkahi diye te geyinawa rin, “Kuntee te buyag ad wey buyag e degma ka asawa ku, egkeupian e naan pad ne egpakiggulid kandin eyew egpakaanak key pad?”<pb/>


text:
Ne mig-insaan te Magbebaye ne Manama si Abraham, “Mania te nakangisi si Sara ne migkahi, ‘Egpakaanak e naan pad minsan buyag ad?’


text:
Duen naa kene egkeyimu te Magbebaye ne Manama? Te peglibed ku kayi te seup ne leg‑un te iling kayi ne timpu, ka asawa nu ne si Sara duen e anak ne lukes.”<pb/>


text:
Piru migpahunware si Sara su naaldek sikandin wey migkahi, “Ti! Wara a nakangisi ne.”<pb/>Piru migtabak ka Magbebaye ne Manama, “Ti! Nakangisi ka iya ne.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpeyid‑u-hid‑u ni Abraham meyitenged te Suduma</t><br/>Nataman, miggipanew e ka tatelu ne etew. Ne impanulud sikandan ni Abraham diye te egpakapantew te inged ne Suduma eyew te pegpaligkat kandan.


text:
Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama diye te geyinawa rin, “Kene ku igkeeles ki Abraham ka eggimuwen ku.


text:
Egnenasud te dakel ka me kabuhalan din wey egkeyimu ne mabantug. Ne egpanalanginan ku ka langun ne nasud kayi te ampew te tane pinaahi kandin.


text:
In-alam ku sikandin eyew igpatuman din te me anak din wey te me kabuhalan din keureme ka me suhu ku ne eggimu sikandan te matareng wey eleg ne peggukum. Ne puun due, egkatuman ka langun ne insaad ku kandin.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Abraham, “Nasublaan e ka sumbung meyitenged te Suduma wey Gumura, wey dakel e amana ka sale dan.


text:
Ne mig-awe e mule ka daruwa ne etew wey miggendiyad te Suduma, piru migpalunggehaat ka Magbebaye ne Manama duma ki Abraham.


text:
Migdani-rani si Abraham te Magbebaye ne Manama wey mig-inse, “Egguleen nu naa te egpangimatey ka matareng duma te makasesale?


text:
Ke due lalimma ne pulu (50) ne etew ne matareng diye te siyudad, egdereetan nu naa ka intiru ne siyudad? Kene nu naa igkeyid‑u ka siyudad tenged kandan?


text:
Kene nu iya egkeyimu ka peggule te matareng duma te makasesale. Kene egkaayun ne egpekeg-iling ka eggimuwen nu te me matareng wey te me makasesale. Su ka talaggukum te langun kayi te ampew te tane, keilangan ne eggimu ke nekey ka eleg.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Ke egpakakita a te lalimma ne pulu (50) ne etew ne matareng diye te Suduma, kene kud egdereetan ka intiru ne siyudad tenged kandan.”<pb/>


text:
Ne migkahi e man‑e si Abraham, “Magbebaye ne Manama, kene ke re keenendueni te egpabulus a ka eg-inse keykew, minsan etew e re ne ware katenged ne eg-inse keykew kayi.


text:
Ke duen naan de hep‑at ne pulu wey lalimma (45) ne etew ne matareng diye, egdereetan nu naan ded ka intiru ne siyudad minsan nasalinan de te lalimma ne etew ne matareng?”<pb/>Ne migtabak ka Magbebaye ne Manama, “Kene ku egdereetan ka siyudad ke egpakakita a te hep‑at ne pulu wey lalimma (45) ne etew ne matareng.”<pb/>


text:
Ne mig-inse e man‑e si Abraham, “Ke duen naan de hep‑at ne pulu (40) ne etew ne matareng?”<pb/>Ne migtabak ka Magbebaye ne Manama, “Ke due hep‑at ne pulu (40), kene ku egdereetan ka intiru ne siyudad tenged kandan.”<pb/>


text:
Ne migkahi e man‑e si Abraham, “Magbebaye ne Manama, kene ke re kabelu te egpabulus a ne eg-inse. Ke duen naan de tatelu ne pulu (30) ne matareng?”<pb/>Ne migtabak sikandin, “Kene ku egdereetan ka intiru ne siyudad ke due egkakita ku ne tatelu ne pulu (30) ne etew ne matareng.”<pb/>


text:
Ne migkahi e man‑e si Abraham, “Magbebaye ne Manama, kene ke re keenendueni te egpabulus-bulus a ne eg-inse keykew. Ke duen naan de daruwa ne pulu (20) ne etew ne matareng ne egkakita nu?”<pb/>Ne migtabak ka Magbebaye ne Manama, “Kene ku red man‑e egdereetan ka intiru ne siyudad tenged kandan te daruwa ne pulu (20).”<pb/>


text:
Ne migkahi e man‑e si Abraham, “Magbebaye ne Manama, kene ke re iya kabelu su duen pad katamanan ne inse ku keykew. Ke sapulu naan de ka egkakita nu ne etew ne matareng?”<pb/>Ne migtabak ka Magbebaye ne Manama, “Kene ku red iya man‑e egdereetan ka intiru ne siyudad tenged kandan te sapulu.”


text:
Te nekeimpus e sikandan ka migpeglalahey, mig-awe e ka Magbebaye ne Manama wey mig-uli e degma si Abraham.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkamakasesale amana te me etew diye te Suduma</t><br/>Te miggingume e seeye se daruwa ne lukes ne panalihan te Manama diye te Suduma te sika ne karusileman, diye migpinpinnuu si Lut te gumawan te siyudad. Te pegkakita rin kandan, migsasindeg e sikandin ka migsinug-ung kandan wey miglangkeb diye te tangkaan dan


text:
wey migkahi, “Me ahalen, eghangyu a kaniyu ne tulan kew pa ubag kayi te baley ku. Egpakapanlu‑lu kew te paa niyu wey egpekeyirehe pad. Ne kaaselem, egpakaselem-selem kew te peggipanew niyu.”<pb/>Piru migtabak sikandan, “Kene key, su diye key re eggirehe te plasa.”


text:
Piru mapahetpet ka pegginggat ni Lut kandan, sikan naa ka nabennalan ded sikandan wey miggendiyad e te baley rin. Migpeyilutu si Lut te meupiya ne iglabung ne due paan ne ware patulin. Ne nataman, miglabung e sikandan.<pb/>


text:
Te ware pad miglipereng ka me mahaliyug ni Lut, due nanginguma ne masalig ne me kanakan wey me buyag ne matig-Suduma wey miglingkusan dan ka baley ni Lut.


text:
In-umew ran si Lut wey mig-insaan, “Hendei naan e ka me lukes ne migginguma kayi te baley nu? Ipalihawang nu sikandan kayi eyew eggilabetan ney sikandan.”<pb/>


text:
Ne migpeyid‑u-hid‑u sikandin te me etew ka miggenendue, “Me suled ku, kene niyu re ubag himuwa ka mareet ne nasumansuman niyu!


text:
Ke egkeupian kew, due daruwa ne anak ku ne mengebay. Igpalihawang ku sikandan kayi te kaniyu wey sikaniyud e ka balahad ke nekey ka eggimuwen niyu kandan. Piru kene niyu hilabeti seini se me lukes su mahaliyug ku sikandan wey keilangan ne egpangabangan ku sikandan.”<pb/>


text:
Piru migtabak sikandan, “Awe kad seini se lapu de! Kene ka ambag-ambag kanami su kema ke subla pad ne mareet ka eggimuwen ney keykew du te kandan.” Nataman, intuku dan si Lut wey migdani-rani e sikandan eyew egguhusen dan e perem ka lekeb.


text:
Piru miglulukat ka daruwa ne panalihan diye te seled wey ingganuy ran e si Lut wey inlekeban dan e ka gumawan.


text:
<br/><t>Ka peg-awe enni Lut te Suduma</t><br/>Ne mig-insaan te daruwa ne panalihan si Lut, “Due me karumaan nu, me anak wey ke mekaamung nu naa ne mig-ugpe kayi te seini ne siyudad? Ke due, dumaa nu sikandan wey pangawe kew e kayi,


text:
su egdereetan ney ka seini ne inged. Narineg te Magbebaye ne Manama ka dakel ne sumbung meyitenged te me etew ne mig-ugpe kayi, wey impeuyan key nikandin eyew egdereet te seini ne siyudad.”<pb/>


text:
Sikan de iya ne miggendiyaan e ni Lut seeye se egpangasawa te me anak din wey migkahiyan din sikandan, “Apas kew awe kayi kuntee su egdereetan te Magbebaye ne Manama ka seini ne siyudad.” Piru kahiyen dan ne kawalian de seeye ni Lut.<pb/>


text:
Te egpamalat-palat e, indalusung e te me panalihan si Lut te migkahi, “Mahaan ka! Pangawe kew e kayi wey dumaa nu ka asawa nu wey ka daruwa ne anak nu eyew kene kew egpakalagkes te pegdereet te seini ne siyudad.”


text:
Piru miglamu-lamu si Lut. Sikan naa ka impehes e ganuya te daruwa ne panalihan si Lut, ka asawa rin, wey ka daruwa ne anak din, wey migdumaan e sikandan te miglihawang te siyudad su neyid‑u ka Magbebaye ne Manama kandan.


text:
Te nakalihawang e sikandan, migkahi ka sabeka ne panalihan, “Pallahuy kew e! Kene kew lilingey wey kene kew sanggel kayi te napu. Diye kew aput te me bubungan eyew kene kew egkapatey.”<pb/>


text:
Neyid‑u kew keddi wey migpangabangan a nikaniyu, piru kena a egpekeendiye te me bubungan su mariyu amana. Kema ke egkasapenan a te karereetan te kene e pad egpekeuma diye, ne egpatey ad.


text:
Nakita nu sika se deisek ne lungsud sika te kewun‑aan? Marani re sika ne eg-aputan. Egkaayun ubag ne dutun e re eg-aput eyew egkaluwas e red?”<pb/>


text:
Ne migtabak ka panalihan, “Uya, nabennalan a te inhangyu nu keddi. Kene ku re iglagkes te egdereet ka seeye ne lungsud.


text:
Na, Pallahuy kew e! Su ware egkeyimu ku ke kene kew pad egpekeuma diye.”<pb/>Purisu, ingngaranan te Suar<n>Te Hibruwanen: “deisek” ka kaluwasan te lalag ne “Suar.”</n> ka seeye ne lungsud su migkahi ma si Lut te deisek de sika.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdereet te Suduma wey Gumura</t><br/>Migsile e ka aldew te nekeuma si Lut diye te Suar.


text:
Ne impeuranan e te Magbebaye ne Manama te batu ne egkalegleg ne egngaranan te asupri ka Suduma wey Gumura,


text:
wey indereetan te Magbebaye ne Manama ka langun ne diye te napu, wey inlagkes din ka me etew wey me pinamula te seeye ne inged.


text:
Piru miglilingey mule ka asawa ni Lut ne migsinundul kandin, sikan naa ka migbaluy e sikandin ne sungkaleg ne asin.<pb/>


text:
Impamantew rin ka Suduma wey Gumura wey ka intiru ne napu, wey nakita rin ka ebel ne migtiptipuuk ne nekeempet te napu ne hendue te egpuun te dakel ne insugnuwan.


text:
Te pegdereet te Manama te me siyudad ne mig-ugpaan ni Lut, ware din lingawi ka inlalag din ki Abraham su impepallahuy rin mem pad si Lut.<pb/>


text:
<br/><t>Ka migligkatan te me Muwabihanen wey me Amunihanen</t><br/>Piru naaldek si Lut ne eg-ugpe diye te Suar. Purisu, miggalin e sikandin duma te daruwa ne anak din diye te bubungan wey diyad sikandan mig-ugpe te sulung.


text:
Nataman, migkahiyan te kakey ka hari rin, “Egkabuyag e ka amey ta wey ware lukes te seini ne inged ne eg-asawa kanta iling te duma ne etew kayi te ampew te tane.


text:
Te seeye ne karusileman, impewubuhan dan e ka amey ran wey miggulid e ka kakey. Piru ware nakanengneng si Lut su newubug amana sikandin.<pb/>


text:
Te seup e ne aldew, migkahiyan te kakey ka hari rin, “Miggulid ad te amey ta gabii te marusilem. Kangkuwan naa te marusilem, egpewubuhan tad man‑e sikandin wey sikeykew e degma hulid eyew egpakaanak ki se daruwa pinaahi kandin.”


text:
Te seeye ne karusileman, impewubuhan dan e man‑e ka amey ran wey miggulid e degma ka hari. Piru ware man‑e nakanengneng si Lut su newubug amana sikandin.


text:
Nataman, nakaanak e ka kakey te lukes ne migngaranan din ki Muwab. Sikandin ka migligkatan te tribu ne egngaranan e te Muwabihanen kuntee.


text:
Ka hari, nakaanak degma te lukes ne migngaranan din ki Bin-ami. Sikandin degma ka migligkatan te tribu ne egngaranan e te Amunihanen kuntee.<pb/>


text:
<br/><t>Si Abraham wey si Abimilik</t><br/>Ne mig-awe e ensi Abraham diye te Mamri wey miggalin e diye te inged te Nigib wey diye sikandan mig-ugpe te eletanan te Kadis wey Sur. Te katammanan, miggendiyad e sikandan te inged ne egngaranan te Girara.


text:
Te diye dan e, ingkahiyan ni Abraham ka me mahinged te atebey rin si Sara. Sikan naa ka impaangey ni Abimilik ne Hari te Girara si Sara.


text:
Te sabeka ne karusileman, migpakita ka Manama ki Abimilik pinaahi te taheinep wey migkahi, “Egkapatey ka su impaangey nu sika se malitan ne manggiasawe e.”<pb/>


text:
Piru ware pad newuliri ni Abimilik si Sara, sikan naa ka migkahi sikandin, “Magbebaye ne Manama, eggimatayan e naa nikeykew wey ka me etew ku minsan ware sale ney?


text:
Migkahi ma nahud si Abraham te atebey rin si Sara, wey migkahi degma si Sara te maama rin si Abraham. Sikan naa ka neyimu ku sika ne ware mareet ne tuyu, wey wara a nakasale.”<pb/>


text:
Ne migtabak ka Manama, “Malehet ne ware mareet ne tuyu nu te peggimu kayi. Purisu, ware ku tuhuti ne egkewuliran nu sikandin eyew kene ka egpakasale kayi te keddi.


text:
Piru kuntee, iuli nud ka malitan diye te asawa rin su prupita sikandin ne egpangguhud te lalag ku, ig-ampu ka nikandin eyew kene ka egkapatey. Piru ke kene nu ig-uli ka malitan, egpanpanayan ku sikeykew ne egkapatey ka iya wey ka langun ne sakup nu.”<pb/>


text:
Ne migselem-selem migbangun-bangun si Abimilik wey impeumew rin e ka langun ne suluhuanen din wey ingkahiyan din meyitenged te taheinep din wey nenaaldek amana sikandan.


text:
Ne impeumew ni Abimilik si Abraham wey mig-insaan, “Mania te inggimu nu seini kanami? Nekey‑a ka mareet ne neyimu ku keykew mania te in-uyanan a nikeykew te subla ne egpakarereet keddi wey te inged ku? Kene ne eleg ka inggimu nu keddi.


text:
Ne migtabak si Abraham, “Inggimu ku seini su kahiyen ku ne warad iya minsan sabeka kayi ne egkaaldek te Manama, wey nekeisip a ne kema ke eggimatayan a nikaniyu eyew egkaahew niyu ka asawa ku.


text:
Malehet iya ne atebey ku sikandin, su sabeka re ka amey ney, piru lein ka iney rin wey lein degma ka iney ku, ne in-asawa kud sikandin.


text:
Te impaawa ad te Manama diye te baley te amey ku, ingkahiyan ku si Sara, ‘Minsan hendei ki egbaye, kahi ka ne talaari ki. Te sika ne paahi, igpakapapitew nu ka geyinawa nu keddi.’ ”<pb/>


text:
Ne in-uli e ni Abimilik si Sara diye ki Abraham wey impamehayan din pad man‑e sikandin te me karniru, me baka, wey me uripen ne lukes wey malitan.


text:
Ne ingkahiyan din e si Abraham, “Pitawa nu ka intiru ne tane ku wey egkaayun ka ne eg-ugpe minsan hendei ne igkeupii nu.”


text:
Ne migkahiyan din degma si Sara, “Egbehayan ku ka maama nu te sabeka ne libu (1,000) ne pelata ne mahal. Sika ka pamalehet te langun ne duma nu ne ware ku sikeykew nalibuhi eyew egkanengnengan te langun ne ware ka nekeyimu te mareet.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglesut ni Isaak</t><br/>Ne impanalanginan te Magbebaye ne Manama si Sara sumale te insaad din.


text:
Ne nataman, naberes e sikandin wey nakaanak te lukes minsan buyag e si Abraham. Inlesut ka bate te timpu iya ne insaad te Manama.


text:
Ne migkahi si Sara, “Nahala a wey impangisi a te Manama. Egpakangisi degma ka langun ne egpakarineg meyitenged te neyitabu keddi.


text:
Ware etew ne nakakahi ki Abraham ne egpakapasusu e pad. Piru, nakaanak e pad te lukes minsan buyag e ka asawa ku.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdeldel ki Hagar wey ki Ismail</t><br/>Sabeka ne aldew, miglimbayan ni Ismail ne anak ni Hagar ne matig-Ihiptu si Isaak ne anak ni Sara.


text:
Te nakita seeye ni Sara, ingkahiyan din si Abraham, “Paawaa nu sika se malitan ne uripen duma te anak din. Kene egkaayun ne egpakakuwa te karatuan nu ka anak te sika ne uripen su si Isaak de.”


text:
Piru migkahiyan te Manama si Abraham, “Kene ka kalaggew meyitenged te bate wey te uripen nu ne si Hagar. Himuwa nu ka ingkahi ni Sara su egligkat ki Isaak ka seeye se kabuhalan ne insaad ku keykew.


text:
Egbehayan ku degma te masalig ne me anak ka anak te uripen wey egnenasud e sikandan su anak nu ma degma sikandin.”<pb/>


text:
Te maselem-selem pad te seup ne aldew, imbehayan e ni Abraham si Hagar te egkeenen wey te weyig ne nakapenu te tahuanan ne laplap te mananap. Ne impatiang din e seini ki Hagar wey impeyipanew rin e duma te anak din. Ne miggipanew e ensi Hagar wey migleug-leug e diye te disirtu ne egngaranan te Birsiba.


text:
Miggendiyad sikandin te kewun‑aan ne egkeumaan te egpane ka kariyu ligkat te bate. Ne diyad sikandin migpinnuu ka migsinehew wey migkahi diye te geyinawa rin, “Kena a egpakaaku ne egpipitew te anak ku ke egpatey.”<pb/>


text:
Ne narineg te Manama ka pegsinehew te bate, wey in-umew si Hagar te panalihan te Manama ne egpuun te langit, “Hagar, nekey‑a ka igkalaggew nu? Kene ka kaaldek su narineg te Manama ka pegsinehew te bate.


text:
Hendiyei nud ka anak nu wey kitkita nu sikandin, su eggimuwen ku ne dakel ne nasud ka me kabuhalan din.”


text:
Nataman, due impakita te Manama ki Hagar ne belun. Miggendiyaan din seeye wey migsakug e sikandin wey innipenu din e ka tahuanan te weyig ne laplap te mananap wey impeinum din e ka bate.


text:
Intantanuran te Manama ka bate taman te migdakel e sikandin. Mig-ugpe sikandin diye te disirtu ne egngaranan te Paran wey neyimu sikandin ne mannitingen.


text:
<br/><t>Ka kasabutan ni Abimilik wey ni Abraham</t><br/>Te seeye ne timpu, migparumeey si Abimilik te pangulu te me sundalu rin ne si Pikul peendiye ki Abraham. Ne migkahiyan ni Abimilik si Abraham, “Imbulihan ka te Manama te langun ne eggimuwen nu.


text:
Purisu saad ka pinaahi te ngaran te Manama ne kena a nikeykew eglimbungan wey ka me anak ku peendiye te langun ne kabuhalan ku. Ipakita nu ka keupiya nu keddi wey kayi te inged ne in-ugpaan nu, iling te keupiya ne impakita ku keykew.”<pb/>


text:
Migtabak si Abimilik, “Wara a nakanengneng ke hentew ka miggimu kayi. Wara a nahud nikeykew kahii wey kunteen ku pad iya narineg seini.”


text:
Ne migkuwa si Abraham te me karniru wey me baka wey imbehey rin seini ki Abimilik ne miggimu e sikandan te kasabutan.


text:
Nataman, migkuwe e man‑e si Abraham te pitu ne beyan ne nati te karniru puun te me ayam din wey impasuwey rin e seini.


text:
Migtabak si Abraham, “Kua nu sika eyew egpakamemalehet ka ne sikeddiey ka migkekali te seini ne belun.”


text:
Sikan naa ka ingngaranan te Birsiba<n>Te Hibruwanen: “belun te saad” ka kaluwasan te lalag ne “Birsiba.”</n> ka seeye ne inged su diye ma sikandan migpasaarey.<pb/>


text:
Te napenge e ka inggimu ran ne kasabutan diye te Birsiba, mig-uli e si Abimilik wey si Pikul diye te inged te me Pilistihanen.


text:
Ne migpamula si Abraham te kayu ne tamarisku diye te Birsiba, ne diye din e man‑e simbaa ka Magbebaye, ka Manama ne Ware Egtamanan.


text:
<br/><t>Ka peg-eleg-eleg te Manama ki Abraham</t><br/>Te pile e ne leg‑un ka miglihad, mig-el-elehan te Manama si Abraham. In-umew rin sikandin, “Abraham!” Ne migtabak si Abraham, “Seini e red.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka Manama, “Uyana nu si Isaak, ka sabsabeka ne anak nu ne indakelan nu te geyinawa, wey hendiye kew te inged ne Muriya. Ne ipanubad nu naa sikandin kayi te keddi isip egtutungen ne igpanubad ke diye kew e te bubungan ne igpanulu ku keykew.”<pb/>


text:
Te napawe e, migselem-selem migpangayu si Abraham eyew igtemeg te egtutungen ne igpanubad. Indulan din seeye te asnu rin wey induma rin si Isaak wey ka daruwa ne uripen din, wey nangendiyad sikandan te inged ne innangen te Manama kandin.


text:
Ne migkahiyan din ka me uripen, “Kayi kew re wey ka asnu. Sikanami re ki Isaak ka eggendiye eyew egsimba. Egkataman, eglibed key red kayi.”<pb/>


text:
Impatiang ni Abraham si Isaak te kayu ne igtemeg te igpanubad ne egtutungen, wey sikandin degma ka mig-uyan te ilab wey pupud. Ne migparumeey e sikandan se daruwa ka miggipanew.


text:
Ne migkahi si Isaak, “Ame!”<pb/>Ne migtabak si Abraham, “Nekey‑a, Tatu?”<pb/>Ne mig-inse si Isaak, “Duen e pupud ta wey kayu ne igtemeg, piru hendeid naa ka igpanubad ne nati te karniru ne egtutungen?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Abraham, “Ka Manama ka egbehey due, Tatu.” Ne migpabulus sikandan ka miggipanew.<pb/>


text:
Te nekeume e sikandan diye te inged ne innangen te Manama kandin, miggimu e si Abraham te altar ne eg-unturan te egtutungen wey diye din tapira te ampew ka me kayu ne igtemeg. Ne imbaku din e ka anak din wey impeyibat din e diye te ampew te me kayu.


text:
Piru sahuhune ne in-umew sikandin te panalihan te Magbebaye ne Manama ne egpuun te langit, “Abraham, Abraham!”<pb/>Ne migtabak sikandin, “Seini e red.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka panalihan te Manama, “Kene nu dereeti ka bate wey kene nu menuwa sikandin. Nakanengneng e kuntee ka Manama ne egkaaldek ka iya kandin, su ware nu ma ikannuhun ka sabsabeka ne anak nu.”<pb/>


text:
Ne migtenggak si Abraham wey due nakita rin ne lukesan ne karniru ne nakasanggat ka sungey diye te kayu ne deisek wey kenad egpakaawe. Ingkuwa rin seini ne iyan din e intutung liwan te anak din.


text:
Sikan naa ka ingngaranan ni Abraham ka seeye ne inged te, “Ka Magbebaye ne Manama ka Egbehey.” Minsan kuntee, egkahi red ka me etew, “Diye te bubungan te Magbebaye ne Manama, due igbehey rin.”<pb/>


text:
wey migkahi, “Seini ka lalag te Magbebaye ne Manama, ‘Tenged te migtuman ka keddi wey ware nu ikannuhun ka sabsabeka ne anak nu, egsaad a wey egpahunlibetan ku seini


text:
ne egpanalanginan ku iya sikeykew. Egpamasuluhen ku ka me kabuhalan nu ne egpekeiling kasulug te me bituen diye te langit wey lelanek diye te ilis te dahat. Egpakareeg ka me kabuhalan nu te me kuntere dan.


text:
Igkarangeb, egpanalanginan te kabuhalan nu ka langun ne nasud kayi te ampew te tane. Igbehey ku keykew seini se langun su intuman nu ka insuhu ku keykew.’ ”


text:
Nataman, miglibed e ensi Abraham diye te me uripen din, ne migparumeey e sikandan ka mig-uli diye te Birsiba, wey diyad e sikandan mig-ugpe.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Nahur</t><br/>Te ware naluhey, nahuhuran e si Abraham ne duen e me anak ni Milka, ka asawa te hari rin ne si Nahur.


text:
Seini ka me anak dan ne lukes—si Us ka panganey, si Bus ka inggiba, wey si Kimuil ne amey ni Aram, ka ikatelu.


text:
Due degma me anak ni Nahur te duwey rin ne egngaranan ki Riyuma. Sikandan ensi Tiba, si Gaham, si Tahas, wey si Maaka.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpatey wey pegsabal ki Sara</t><br/>Migginguma te 127 ne leg‑un ka idad ni Sara, ne henduen pad sikandin migpatey.


text:
Ne diye sikandin migpatey te lungsud te Kiryat-Arba (wey ke Hibrun) ne diye te inged te Kanaan. Miglungku wey migpandalawit si Abraham te pegpatey ni Sara.<pb/>


text:
Ne mig-awe pad sikandin diye te impaley-asan te asawa rin wey miggendiye te mahinged ne me Hitihanen wey migkahi,


text:
“Lapu e re ne mig-ugpe kayi te kaniyu. Purisu, belegyei a ubag nikaniyu te tane eyew eglebengan ku te asawa ku.”<pb/>


text:
“Ahalen, pammineha key nikeykew. In-ila ney sikeykew ne mabantug ne pangulu kayi te kanami, purisu, diye nu ilebeng ka asawa nu te subla ne meupiya ne lebenganan ney kayi. Ware sabeka kanami ne eg-apul te pegbehey keykew te lebenganan eyew igpakalebeng nu ka asawa nu.”<pb/>


text:
Ne migkahi sikandin, “Ke eg-uyun kew ne kayi ku igsabal ka asawa ku, hangyua niyu ubag si Iprun ka Hitihanen ne anak ni Suhar,


text:
ne igbelegye keddi ka sulung ne diye te ilis te kamet din diye te Makpila. Kahii niyu sikandin te egbayaran ku seeye te eleg ne kentiddad kayi te tangkaan niyu eyew keddiey e sika se egkasabalan.”<pb/>


text:
Ne diye bes degma migpinnuu si Iprun te miglibulungan dan ne marani te gumawan te siyudad duma te me Hitihanen. Purisu, intabak din si Abraham wey nakarineg ka langun ne diye te gumawan te siyudad.


text:
Kahi rin, “Ahalen, pammineha a nikeykew, kene nud bayari ka kamet su igbehey ku re seini keykew wey iglagkes kud iya ka sulung ne diye te ilis kayi. Kayi te tangkaan te duma ku ne me Hitihanen, igbehey ku seini keykew eyew egkasabalan nu te asawa nu.”<pb/>


text:
wey ingkahiyan din si Iprun ne narineg te langun, “Pammineg ka, egbayaran ku iya ke pila ka kentiddad te kamet. Dawata nu ka igbayad ku eyew diye ku igpakasabal ka asawa ku.”<pb/>


text:
“Ahalen, hep‑at ne gatus (400) ne pelata ne mahal ka kentiddad te sika ne tane, piru nekegmenu naan de iya sika. Isabal nud e ka asawa nu.”


text:
Nabennalan e si Abraham te kentiddad ne ingkahi ni Iprun. Sikan naa ka migtitimbang e sikandin te hep‑at ne gatus (400) ne pelata ne mahal, sumale te timbangan ne inggamit te me nigusyanti. Ne imbayad din seeye ki Iprun diye te tangkaan te me Hitihanen.<pb/>


text:
Seeye naa ka nakuwe e ni Abraham ka tane ni Iprun diye te Makpila ne diye dapit te igsile ligkat te Mamri. Lagkes e ka sulung wey ka langun ne me kayu ne diye te kamet.


text:
Ne insabal ni Abraham si Sara diye te sulung ne diye te kamet ne diye te Makpila. Ka Makpila sakup te Kanaan, wey marani seini te Mamri ne iyan ded ka Hibrun.


text:
Sikan naa ka nakuwa ni Abraham ka kamet te me Hitihanen, lagkes ka sulung ne inggimu rin e ne sabalanan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-asawa ni Isaak</t><br/>Te seeye ne timpu, buyag e ne subla si Abraham wey impanalanginan sikandin te Magbebaye ne Manama te langun ne inggimu rin.


text:
Ke kene, hendiye ka te inged ne migligkatan ku wey diye nu pamitawi te igpaasawa ka anak ku te me karumaan ku.”<pb/>


text:
Piru mig-inse ka suluhuanen, “Ke kene egduma keddi kayi ka malitan, egpeendiyeen ku naa ka anak nu te inged ne migligkatan nu?”<pb/>


text:
Su ka Magbebaye ne Manama ne diye te langit, ka mig-uyan keddi kayi ligkat te baley te amey ku wey ligkat te inged ne neetawan ku. Migsaad sikandin keddi ne igbehey rin seini se tane diye te me kabuhalan ku. Egsuhu sikandin te panalihan din ne eggun‑a keykew eyew diye ka egpakakuwa te malitan ne igpaasawa ki Isaak.


text:
Piru ke egkeepes ka malitan ne egduma keykew, warad labet nu te impasaad ku keykew. Piru minsan nekey ka egkatamanan, kene nu ipeendiye ka anak ku.”


text:
Sikan naa ka impataliware te suluhuanen ka belad din diye te daruwa ne bubun ni Abraham ne ahalen din, wey migsaad sikandin ne egtumanen din ka insuhu ni Abraham kandin.<pb/>


text:
Ne migkuwa ka suluhuanen te sapulu ne kamil te ahalen din wey mig-uyan man‑e sikandin te masalig ne mahal ne igdasag, ne miggendiyad e sikandin te siyudad ni Nahur ne diye te inged te Misuputamya.


text:
Te nekeume e sikandin, impalangkeb din ka me kamil marani te belun diye te lihawangan te siyudad. Egkasagkup e seeye wey egmanakeru e ka me malitan.


text:
Ne mig-ampu sikandin, “Magbebaye, Manama te ahalen ku ne si Abraham, bulihi a nikeykew te egpamitew te igpaasawa ki Isaak wey ipapitew nu ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan ki Abraham ne ahalen ku.


text:
Ke egkahi a diye te sabeka ne mengebay, ‘Isabuk nu pa ka banga nu wey peinume e pa nikeykew.’ Ke egtabak perem sikandin, ‘Ne, inum kad iya wey egpeinumen ku degma ka me kamil nu,’ sikandin naa ka in-alam nu ne egkaasawa ni Isaak. Ke egkatuman seini, egkanengnengan ku ne impapitew nu iya ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan diye te ahalen ku.”<pb/>


text:
Te ware pad nekeimpus sikandin ka mig-ampu, due miglepew ne egngaranan ki Ribika ne migtiang te banga. Anak sikandin ni Bituil ne anak enni Milka wey Nahur ne hari ni Abraham.


text:
Mengebay pad sikandin wey mateles amana. Migtupang sikandin diye te belun wey innipenu din te weyig ka banga din. Ne migtakereg e sikandin.


text:
Ne migtabak sikandin, “Uya ahalen, inum ka.” Indagdahew rin isabuk ka banga din wey impatalungtung din e ka suluhuanen.


text:
Te nekeimpus e sikandin ka mig-inum, migkahi si Ribika, “Egsakug a degma te weyig para te me kamil nu wey igpeinum ku kandan taman te egkabulung sikandan.”


text:
Te sikan de, indagdahew rin e iitis ka weyig diye te egpeinumanan te me ayam. Ne miglibed-libed sikandin ka egsakug diye te belun taman te nenekeinum e langun ka me kamil.


text:
Mig-iipat ka suluhuanen kandin ke malehet ne sikandin ka in-alam te Magbebaye ne Manama eyew egkaasawa ni Isaak.<pb/>


text:
Te nekeinum e ka me kamil, migkuwa ka suluhuanen te sabeka ne mahal ne sising ne bulawan wey imbitin din diye te irung ni Ribika. Migkuwa pad man‑e sikandin te daruwa ne dakel ne beday ne bulawan wey insaluub din te me belad ni Ribika.


text:
Due eggirehaan niyu diye te baley ney wey due degma dakel ne lahami wey kumpay ne igsunggud te kamil niyu.”<pb/>


text:
wey miggenendue, “Egsayeen ka Magbebaye ne Manama, ka Manama te ahalen ku ne si Abraham, ne migpabulus se geyinawa ne kene egkabalbalawan wey matinumanen kandin. In-uyan a nikandin kayi te anaken wey apu te ahalen ku.”<pb/>


text:
Ne mig-uli e ne migpallahuy ka mengebay wey migpangguhuran din e ka iney rin wey ka langun ne diye te baley.


text:
Due maama ni Ribika ne egngaranan ki Laban. Migpallahuy sikandin peendiye te suluhuanen ni Abraham ne diye te lenged te belun.


text:
Su nakita rin ka sising wey ka beday diye te me belad ni Ribika, wey narineg din ka pangguhuren ni Ribika meyitenged te innangen te etew kandin. Sikan naa ka miggendiye sikandin te suluhuanen ni Abraham ne migsasindeg diye lenged te me kamil rin ne marani te belun.


text:
Migkahi si Laban, “Ew, sikeykew bes ka impanalanginan te Magbebaye ne Manama. Mania te kayi ke re egsesasindeg? Leus kad diye te baley, su intahahaan kud sikeykew te sinabeng diye te kanami, wey due egkatahuan te me kamil nu.”<pb/>


text:
Sikan naa ka migleus e ka suluhuanen diye te baley. Pegkeuma ran, insabuk e ni Laban ka dulan te me kamil wey insungguran din e seini te lahami wey kumpay. In-uyanan din degma te weyig ka suluhuanen ni Abraham wey ka me duma rin eyew egpakapanlu‑lu sikandan te me paa ran.


text:
Te migsendaran e ka suluhuanen te egkeenen, migkahi sikandin, “Kene e pad egkeen ke kene ku pad igpakapangguhud ka hipanawen ku.”<pb/>Ne migkahi si Laban, “Na, ipangguhud nud e.”<pb/>


text:
Impanalanginan amana te Magbebaye ne Manama ka ahalen ku wey neyimu sikandin ne mabantug. Impamehayan din te masalig ne karniru, me kambing, me baka, me seleppi, me bulawan, me uripen ne lukes wey malitan, me kamil wey me asnu.


text:
Te buyag e si Sara ne asawa te ahalen ku, nakaanak sikandin te lukes. Ne imbehayan sikandin te ahalen ku te langun ne karatuan din.


text:
Ne impasaad a te ahalen ku ne egtumanen ku ka insuhu din ne kene egpaasawaan ka anak din te mengebay diye te Kanaan, ka inged ne mig-ugpaan ney kuntee.


text:
Piru impeengkayi a mule nikandin te ugpaan te amey rin, wey kayi a te me karumaan din pepamitawa te igpaasawa te anak din.


text:
Migtabak sikandin, ‘Ka Magbebaye ne Manama ne intuman ku layun ka egsuhu te panalihan din ne egduma keykew eyew egkatuman ka hipanew nu. Sikan naa ka egpakakita ka te igpaasawa te anak ku diye te karumaan ku, wey diye te kabuhalan te amey ku.


text:
Wey ke re egpakaawe te impasaad ku keykew ke eggendiye ka te me karumaan ku. Ne minsan eg-apul sikandan ne egdumeen nu ka malitan, egpakaawe ke red iya man‑e te impasaad ku keykew.’<pb/>


text:
“Na, te nekeuma ad e diye te belun ganna, mig-ampu a, ‘Magbebaye ne Manama, ka Manama te ahalen ku ne si Abraham, bulihi a ubag nikeykew ne egkatuman ka hipanew ku.


text:
Kayi e re egsesasindeg te marani te belun kuntee. Meyi due egpanakeru ne mengebay kayi, egbuyuan ku sikandin te weyig puun te banga din.


text:
Ke egpeinumen a nikandin lagkes ka me kamil ku, ne sikandin naan e ka in-alam nu ne igpaasawa te anak te ahalen ku.’


text:
Na, te ware e pad nekeimpus te inggeyinawa ku re ne peg-ampu, miggingume e si Ribika ka migtiang te banga. Migtupang sikandin diye te belun eyew egsakug. Ingkahiyan ku sikandin, ‘Peinuma a ubag nikeykew.’


text:
Indagdahew rin isabuk ka banga ne intiang din wey migkahi sikandin, ‘Uya, inum kad e wey egpeinumen ku degma ka me kamil nu.’ Sikan naa ka mig-inum a wey impeinum din e ka me kamil.


text:
Ne mig-insaan ku sikandin, ‘Hentew‑a ka amey nu?’ Migtabak sikandin, ‘Si Bituil ka amey ku ne anak enni Nahur wey ni Milka.’ Te sikan de, imbitinan kud te sising ka irung din wey insaluuban kud te beday ka me belad din.


text:
Ne mig-usengul a diye te tane wey insimba ku ka Magbebaye ne Manama. Insaye ku ka Magbebaye, ka Manama te ahalen ku ne si Abraham, ka Manama ne migpanulu keddi ke hendei ku nakita ka mengebay ne anak te karumaan te ahalen ku ne egkaasawa te anak din.


text:
Kuntee, nangeni a nikaniyu ke malehet ka keupiya niyu te ahalen ku. Ke kene, nangeni a nikaniyu eyew egpakasuman-suman a ke nekey ka eggimuwen ku.”<pb/>


text:
Ne migtabak ensi Laban wey si Bituil, “Tenged su ligkat ma seini te Magbebaye ne Manama, warad igpakalalag ney.


text:
Seini red si Ribika. Dumaa nud sikandin te peg-uli niyu. Ipaasawa nud sikandin te anak te ahalen nu, sumale te ingkahi te Magbebaye ne Manama.”


text:
Te pegkarineg dutu te suluhuanen ni Abraham, mig-usengul rin e diye te tane wey insimba rin ka Magbebaye ne Manama.


text:
Ne impamukeun din e ka inuyanan din ne me balieg ne bulawan, me sising, me eritis, wey mateles ne me manggad wey imbehey rin e seini ki Ribika. Ne impamehayan din e degma te mahal ne me dasag ka maama rin wey ka iney rin.<pb/>


text:
Nataman, miglabung e ka suluhuanen ni Abraham wey ka me duma rin wey diyad e sikandan miggirehe. Te peg-enew ran e te maselem, migkahi e ka suluhuanen ni Abraham, “Eg-uli ad e diye te ahalen ku.”<pb/>


text:
Piru migkahi ka iney wey maama ni Ribika, “Peugpaa nu pa si Ribika kayi minsan sapulu de ne aldew, egkataman, kaayun e ne egpekeyipanew kew.”<pb/>


text:
Piru migkahi ka suluhuanen ni Abraham, “Kena ad e hawiri nikaniyu su impanalanginan te Magbebaye ne Manama ka hipanew ku. Peulia ad nikaniyu diye te ahalen ku.”<pb/>


text:
Sikan naa ka in-umew ran e si Ribika wey mig-insaan dan, “Egkeupian ke naa ne egdume e te seini ne etew?”<pb/>Migtabak sikandin, “Uya.”<pb/>


text:
Sikan naa ka imparuma ran e si Ribika wey ka talagtanggu kandin te suluhuanen ni Abraham wey te me duma rin.


text:
Ne impanalanginan dan si Ribika te migkahi,<pb/>“Peyi,<pb/>egkeyimu ka ne iney<pb/>te subla ne masalig ne kabuhalan.<pb/>Egkatalu te me kabuhalan nu<pb/>ka me kuntere dan.”<pb/>


text:
Te naandam e ka langun, mig-untud e si Ribika wey ka me suluhuanen din ne malitan te me kamil. Ne migluyud e sikandan te suluhuanen ni Abraham.<pb/>


text:
Ne si Isaak degma, diye sikandin mig-ugpe te Nigib wey sikan pad iya migginguma puun te Biirlahayruy.


text:
Te sabeka ne aldew te egkasagkup e, migleug-leug sikandin diye te kamet wey due nakita rin ne me kamil ne diye egpabulus te kandin.


text:
ne mig-inse te suluhuanen ni Abraham, “Hentew‑a ka seeye te kamet ne egsinug-ung kanta?”<pb/>Migtabak ka suluhuanen, “Sikandin ka ahalen ku.” Te sikan de, ingkuwe e ni Ribika ka bunbun te ulaula wey imbunbunan din e ka ulaula rin.<pb/>


text:
Nataman, in-uyan e ni Isaak si Ribika diye te balungbalung ne in-ugpaan te iney rin dengan, wey in-asawa rin e sikandin. Ne indakelan din te geyinawa si Ribika. Ne dutu, warad sikandin miglungku tenged te pegpatey te iney rin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka duma ne me kabuhalan ni Abraham</t><br/><br/><t>(1 Kru. 1:32-33)</t><br/>Ne mig-asawe e man‑e si Abraham te senge-malitanan ne migngaranan ki Kitura.


text:
Si Huksan ka amey ni Siyiba wey ni Didan, wey si Didan ka migligkatan te me tribu ne egngaranan te Asurimanen, Litusimanen, wey Liyumimanen.


text:
Due degma me anak ni Midiyan ne egngaranan ki Ipa, si Ipir, si Hanuk, si Abida, wey si Ildaa. Sikandan langun ka me kabuhalan ni Kitura ne asawa ni Abraham.<pb/>


text:
te ware pad sikandin migpatey. Piru impamehayan din degma te dasag ka me anak te me duwey rin, wey impeendiye din e sikandan te igsile eyew egpakariyu-diyu te anak din ne si Isaak.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpatey wey ka pegsabal ki Abraham</t><br/>Migginguma te 175 ne leg‑un ka idad ni Abraham, wey te seeyad e ka kabuyahi rin


text:
migpatey e sikandin ne meupiya se peg-ugpe, wey miglemung e ka gimukud din te gimukud te me apu din ne migpatey e.


text:
Insabal e sikandin enni Isaak wey ni Ismail diye te sulung te Makpila ne diye te igsile ligkat te Mamri. Seeye ka sulung ne diye te kamet ni Iprun ne anak ni Suhar ne Hitihanen


text:
Te namatey e si Abraham, impanalanginan te Manama si Isaak ne anak din ne diye mig-ugpe te marani te belun ne Biirlahayruy.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Ismail</t><br/><br/><t>(1 Kru. 1:28-31)</t><br/>Ne seini ka me kabuhalan ni Ismail, ka anak ni Abraham ki Hagar ne matig-Ihiptu ne uripen ni Sara.


text:
Seini ka ngaran te me lukes ne anak ni Ismail ligkat te panganey peendiye te igkalitan—si Nibayut, si Kidar, si Adbiil, si Mibsam,


text:
Sikandan langun ka me lukes ne anak ni Ismail. Neyimu sikandan ne me pangulu te sapulu wey daruwa (12) ne tribu ne nangugpe diye te nalein-lein ne me inged dan. Te ware naluhey, migngaranan ka me tribu ran sumale te ngaran te me pangulu ran.


text:
(Ne migpatey si Ismail te 137 ka idad din, wey miglemung e degma ka gimukud din te gimukud te me kaap-apuan din ne migpatey e.)


text:
Nangugpe ka me kabuhalan din ligkat te inged te Habila peendiye te Sur, ne diye te igsile te Ihiptu ne egpeendiye te Asirya. Ne ingkuntere dan ka langun ne karumaan dan ne kabuhalan ni Isaak.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkeetew ni Isaw wey ni Hakub</t><br/>Seini ka pangguhuren meyitenged te me anak ni Isaak, ne anak ni Abraham.


text:
Hep‑at ne pulu (40) ka idad ni Isaak te nakaasawa sikandin ki Ribika, ne anak ni Bituil wey atebey ni Laban. Matig-Aramiya ensi Bituil wey Laban wey diye sikandan mig-ugpe te Padan-aram.


text:
Tenged te kene egpakaanak si Ribika, mig-ampu si Isaak te Magbebaye ne Manama eyew egpakaanak sikandin. Ne intabak te Manama ka peg-ampu din, sikan naa ka naberes e si Ribika.


text:
Migseseppingan sikandin piru te ware pad miglesut ka me bate, migpakeyisey ran e diye te getek din. Migkahi si Ribika, “Mania te egkeyitabu seini keddi?” Sikan naa ka mig-insaan din ka Magbebaye ne Manama meyitenged dutu.


text:
Ne migkahiyan sikandin te Magbebaye ne Manama,<pb/>“Daruwa ne nasud<pb/>ka due te getek nu.<pb/>Eg-anak ka te daruwa<pb/>ne egpekegkuntere.<pb/>Egkeyimu ne manekal ka sabeka<pb/>te duma rin,<pb/>wey egkeyimu ne suluhuanen ka kakey<pb/>te hari rin.”<pb/>


text:
Ka an-anayan ne miglesut malalab wey bulbulen, sikan naa ka ingngaranan sikandin ki Isaw.<n>Te Hibruwanen: “bulbulen” ka kaluwasan te lalag ne “Isaw.”</n>


text:
Te ware pad miglesut ka sepping, miggen-genan din ka palu ni Isaw, sikan naa ka migngaranan sikandin ki Hakub.<n>Te Hibruwanen: “inggen-genan din ka palu” ka kaluwasan te lalag dan ne “Hakub.”</n> Ne hen‑em ne pulu (60) ka idad ni Isaak te miglesut sikandan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbelegye ni Isaw te katenged din isip panganey</t><br/>Te migtulin e ka me bate, neyimu ne meinges ne mannitingen si Isaw. Egkeupian sikandin ne egleug-leug diye te me kamet, piru si Hakub, maleman mule wey diye de eg-uugpe te baley.


text:
Pinalangge ni Isaak si Isaw su egkeupian sikandin ne egkeen te keingesan din, piru pinalangge degma ni Ribika si Hakub.<pb/>


text:
Sabeka ne aldew, mig-uli si Isaw ka migpanitingen ne eggutasan e amana, wey nakasalengan sikandin te migsusuba si Hakub te malalab ne bengag ne insabawan.


text:
Migkahiyan din si Hakub, “Pakeena a nikeykew te sika se malalab ne insabawan nu su eggutasan ad amana.” (Purisu in-imuan si Isaw ki Idum.<n>Te Hibruwanen: “malalab” ka kaluwasan te lalag ne “Idum.”</n>)<pb/>


text:
Piru migtabak si Hakub, “Wey ku re egpakeena sikeykew ke igbehey nu keddi ka katenged nu isip panganey.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Isaw, “Uya, igbehey ku! Nekey ka karuan te katenged ku isip panganey ke egkapatey a te gutas kuntee?”<pb/>


text:
Migtabak si Hakub, “Pahunlibet ke pa ne igbehey nu keddi ka katenged nu.”<pb/>Sikan naa ka nakapahunlibet si Isaw ne igbehey rin e diye ki Hakub ka katenged din isip panganey.


text:
Ne imbehayan e sikandin ni Hakub te paan wey te insabawan din ne bengag. Te nakakeen wey nekeinum e si Isaw, miggipanew e sikandin. Iling due ka pegbalahad ni Isaw te katenged din isip panganey.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggalin ni Isaak diye te Girara</t><br/>Te seeye ne timpu, due bitil te seeye ne inged, iling te neyitabu te timpu pad ni Abraham. Sikan naa ka miggendiye si Isaak te Girara ne mig-ugpaan ni Abimilik ne Hari te me Pilistihanen.


text:
Ne migpakita ka Magbebaye ne Manama ki Isaak wey migkahi, “Kene ka hendiye te Ihiptu. Palunggehaat ka te inged ne egpeugpaan ku keykew.


text:
Kayi ke pa ugpe su egdumaan wey egpanalanginan ku sikeykew. Igbehey ku keykew wey te me kabuhalan nu ka seini ne tane ne insaad ku te amey nu ne si Abraham.


text:
Egpamasuluhen ku ka me kabuhalan nu ne iling kasulug te me bituen diye te langit, wey igbehey ku kandan seini se intiru ne inged. Pinaahi te kabuhalan nu, egpanalanginan ku ka langun ne nasud kayi te ampew te tane,


text:
Te mig-insaan sikandin te me lukes ne mahinged te seeye ne inged meyitenged te asawa rin, ware sikandin migpangguhud te malehet su naaldek sikandin. Migkahi sikandin te atebey rin si Ribika su nekeisip sikandin ne kema ke eggimatayan din eyew eg-ahawen ka asawa rin, su mateles sikandin ne malitan.


text:
Ne mig-ugpe si Isaak diye te bayew e naluhey ne timpu. Due sabeka ne aldew ne migpamintana si Abimilik ne Hari te me Pilistihanen, wey nakita rin ne migpaleglehengey si Isaak wey si Ribika.


text:
Purisu, impeumew rin si Isaak wey migkahiyan, “Asawa nu bes sikandin! Mania te migkahi ka ne atebey nu sikandin?”<pb/>Ne migtabak si Isaak, “Uya su naaldek a ne eggimatayan a nikaniyu eyew eg-ahawen niyu sikandin.”<pb/>


text:
Migkahi si Abimilik, “Mania te neyimu nu seini kayi te kanami? Etuwey ke migguliran sikandin te sakup ku, nakasale key e perem ligkat ded keykew.”


text:
Nataman, impanpanayan ni Abimilik ka langun ne etew ne migkahi, “Minsan hentew ne egdereet te seini ne lukes wey te asawa rin, eggimatayan sikandin.”<pb/>


text:
Ne migpamula si Isaak te seeye ne inged wey mahatus (100) ne lupi ka nahaani rin te seeye ne leg‑un, su impanalanginan sikandin te Magbebaye ne Manama.


text:
Migmasalig e ka me karniru rin, me kambing, me baka, wey me uripen din. Tenged due, nasekel ka me Pilistihanen ki Isaak,


text:
wey imbunbunan dan te tane ka me belun ne ingkali re dengan te me uripen te amey rin ne si Abraham.<pb/>


text:
Due degma me belun diye ne impakaliyan te amey rin dengan ne imbunbunan e te me Pilistihanen. Ne impakaliyan din ded man‑e seeye wey impeiling din ded ka me ngaran te me belun te ingngaran dengan te amey rin.<pb/>


text:
Piru in-ehetan sikandan te me talagtameng ne me matig-Girara wey migkahiyan te kandan kun ka seeye ne weyig. Purisu, migngaranan ni Isaak ka belun te Isik<n>Te Hibruwanen: “pegpaap-apuley” ka kaluwasan te lalag ne “Isik.”</n> su in-ehetan sikandin te me matig-Girara.<pb/>


text:
Ne migkekali e man‑e ka me suluhuanen ni Isaak te lein ne belun. Piru migpaap-apuley red man‑e sikandan meyitenged te belun. Purisu, migngaranan ni Isaak ka belun te Sitna.<n>Te Hibruwanen: “pegkasilag” ka kaluwasan te lalag ne “Sitna.”</n>


text:
Ne miggalin e man‑e ensi Isaak wey migpakekali e man‑e sikandan te lein ne belun. Nataman, warad sikandan eheti te me mahinged meyitenged te seeye ne belun. Purisu, migngaranan ni Isaak ka belun te Rihubut<n>Te Hibruwanen: “kaligwangan” ka kaluwasan te lalag ne “Rihubut.”</n> su migkahi sikandin, “Kuntee, imbehayan kid e te kaligwangan te Magbebaye ne Manama ne eg-ugpe te seini ne inged, wey meupiye e ka peg-ugpe ta kayi.”<pb/>


text:
Te pegginguma rin diye te seeye ne karusileman, migpakita ka Magbebaye ne Manama kandin ne migkahi,<pb/>“Sikeddi ka Manama te amey nu ne si Abraham.<pb/>Kene ka kaaldek su egdumaan ku sikeykew.<pb/>Egpanalanginan ku sikeykew wey egpamasuluhen ku ka<pb/>me kabuhalan nu<pb/>tenged te suluhuanen ku ne si Abraham.”<pb/>


text:
Nataman, miggimu si Isaak te altar ne eg-unturan te egtutungen wey diye din e man‑e sayaa ka Magbebaye ne Manama. Ne migpasasindeg sikandin te balungbalung diye wey impakekali rin e man‑e ka me suluhuanen din te belun.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpasabutey enni Isaak wey Abimilik</t><br/>Sabeka ne aldew, miggendiye ki Isaak si Hari Abimilik puun te Girara ne migparumeey ki Ahusa ne talagtambag kandin wey ki Pikul ne pangulu te me sundalu rin.


text:
Ne mig-inse si Isaak kandan, “Mania te miggendini kew keddi kuntee te egdumut kew ma keddiey wey indeldel e pad man‑e nikaniyu?”<pb/>


text:
Migtabak sikandan, “Napamalehetan ney e kuntee ne egdumaan ka te Magbebaye ne Manama. Sikan naa ka nakasuman-suman key ne eggimu te kasabutan kayi te keykew. Egkeupian key ne egsaad ka


text:
ne kene key nikeykew egdereetan, su ware ney ma degma sikeykew dereeti. Layun ne meupiya ka inggimu ney keykew wey meupiya ka peg-awe nu. Ne kuntee, impanalanginan kad te Magbebaye ne Manama!”


text:
Te seup ne aldew, te maselem-selem pad, migpeyimuwey e sikandan te kasabutan. Nataman, impaligkat e sikandan ni Isaak ne meupiye e se me geyinawa.<pb/>


text:
Te sikan de iya ne aldew, migginguma ka me suluhuanen ni Isaak eyew egkahi kandin te due weyig te belun ne ingkaliyan dan.


text:
Ne migngaranan ni Isaak ka belun te Siba.<n>Te Hibruwanen: “saad” ka kaluwasan te lalag ne “Siba.”</n> Purisu, ingngaranan ded te Birsiba ka seeye ne inged taman kuntee.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-asawa ni Isaw te daruwa ne Hitihanen</t><br/>Te hep‑at e ne pulu (40) ka idad ni Isaw, nakaasawa sikandin te daruwa ne Hitihanen, si Hudita ne anak ni Biiri wey si Basimat ne anak ni Ilun.


text:
<br/><t>Ka pegpanalangin ni Isaak ki Hakub</t><br/>Ne nabuyag e si Isaak wey kenad e egpakakita sikandin. Sabeka ne aldew, impeumew rin ka panganey ne anak din ne si Isaw wey migkahiyan din, “Tatu!” Ne migtabak si Isaw, “Nekey, Ame?”<pb/>


text:
Pegkapenga ne hilutui ad te mananam ne sere ne igkatelesi ku te egkeen, wey uyana nu kayi su egkeen a. Egkataman, egpanalanginan ku sikeykew te kene e pad egpatey.”<pb/>


text:
Piru migpammineg bes si Ribika te peglalag ni Isaak ki Isaw. Sikan naa, te nekeyipanew e si Isaw ka egpanitingen,


text:
migkahiyan ni Ribika ka anak din ne si Hakub, “Nakarineg a te amey nu ne migkahiyan din ka kakey nu ne si Isaw


text:
te egpepanitingen wey egpeyilutuen sikandin te mananam ne sere su egkeenen din. Egkataman, egpanalanginan din e si Isaw diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama te kene pad sikandin egpatey.


text:
Hendiye ka te me kambing wey angey ka te daruwa ne mallambeg ne nati su eggilutuan ku ka amey nu te mananam ne keenen ne igkatelesi rin te egkeen.


text:
Egkataman, uyana nu seini diye te amey nu. Ke egkakeen din e seini, egkapanalanginan kad nikandin te kene din pad egpatey.”<pb/>


text:
Kema ke egsamsamen a ni Ame ne egkanengnengan din ne eg-akalan ku sikandin, wey egdilusen ad nasi nikandin.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka iney rin, “Tatu, sikeddi ka egparilus ke egdilusen ka nikandin, tumana nu re iya ka inlalag ku. Na, hipanew kad wey angey kad te kambing.”


text:
Sikan naa ka mig-angey e si Hakub te daruwa ne kambing wey miggilutu e ka iney rin te mananam ne pegkeen ne igkatelesi te amey rin te egkeen.


text:
Ne ingkuwa ni Ribika ka subla ne mateles ne kumbale ni Isaw ne intines diye te baley wey impasaluub din e ki Hakub.


text:
Seeye naa, miggendiyad si Hakub te amey rin wey migkahi, “Ame!”<pb/>Ne migkahi si Isaak, “Seini e red. Hentew kaa, Tatu?”


text:
Migtabak si Hakub, “Si Isaw a, ka panganey ne anak nu. Natuman kud ka insuhu nu keddi. Na Ame, enew kad wey keen kad e kayi te mahintalunan ne ngalap eyew egpanalanginan ad nikeykew.”


text:
Piru mig-inse si Isaak, “Mania te mahaan ke re nekeutel, Tatu?”<pb/>Ne migtabak si Hakub, “Imbulihan a te Magbebaye ne Manama nu.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Isaak si Hakub, “Hendini ka eyew egpakasamsam a keykew, eyew egkanengnengan ku ke si Isaw ke naa iya.”


text:
Sikan naa ka migdani-rani e si Hakub diye te amey rin wey insamsam e sikandin te amey rin te migkahi, “Iling te laheng ni Hakub ka laheng nu, piru ka belad nu, iling te belad ni Isaw.”


text:
Ware neileyi ni Isaak si Hakub su bulbulen ka belad din iling te belad ni Isaw. Ne egpanalanginan din e perem si Hakub


text:
piru mig-inse pad man‑e sikandin, “Si Isaw ka iya?”<pb/>Ne migtabak si Hakub, “Uya, sikeddi iya.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Isaak, “Sendari ad e te ngalap ne inggilutu nu. Ke egkakeen kud e sika, egpanalanginan kud sikeykew.” Ne insendad e seeye ni Hakub wey insendaran din pad man‑e te binu, ne migkeen e sikandin wey mig-inum.


text:
Sikan naa ka migdani-rani si Hakub ne miggarek ki Isaak. Te nakaarek e si Isaak te ngareg te kumbale din, henduen pad ne impanalanginan din si Hakub te migkahi,<pb/>“Ka ngareg te anak ku<pb/>nekeiling te ngareg te kabbenesan<pb/>ne impanalanginan te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Egbehayan ka te Manama te demmug ne egligkat diye te langit,<pb/>wey egkeuyahan te pinamula ka kamet nu kayi te ampew te tane,<pb/>wey egmatubung ka te keenen wey binu.<pb/>


text:
Egkeyimu ne suluhuanen nu ka me nasud,<pb/>wey egpamakey sikandan keykew.<pb/>Egpakabuut ka te karumaan nu,<pb/>wey egpeiluk-iluk sikandan keykew.<pb/>Egdilusen seeye se egdilus keykew,<pb/>wey egpanalanginan seeye se egpanalangin keykew.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpeyimmimenew ni Isaw te panalangin ni Isaak</t><br/>Te nekeimpus e si Isaak ka egpanalangin ki Hakub, mig-awe e si Hakub diye te amey rin. Ne neiyuhan de iya sikandin ni Isaw te migpanitingen.


text:
Miggilutu degma sikandin te mananam ne pegkeen wey in-uyan din e seeye te amey rin. Ne migkahi sikandin, “Ame, enew kad wey keen kad e kayi te mahintalunan ne sere eyew egpanalanginan ad nikeykew.”<pb/>


text:
Piru mig-insaan sikandin ni Isaak, “Hentew kaa?”<pb/>Migtabak sikandin, “Si Isaw a, ka panganey ne anak nu.”<pb/>


text:
Te sikan de, ingkelkel amana si Isaak wey migkahi, “Hentew naa ka migsendad e keddi te neutel din ne mahintalunan? Nakabusan e re iya nikeykew ka migkeen dutu, wey napanalanginan kud sikandin. Ne kene kud seeye egkaawi.”<pb/>


text:
Te nakarineg dutu si Isaw, migpanaman e sikandin migpandalawit wey migkahi, “Ame! Panalangini e red degma nikeykew!”<pb/>


text:
Piru migtabak si Isaak, “Ka hari nu bes ka miggendini ne mig-akal keddiey. In-ahew rin e ka panalangin nu perem.”<pb/>


text:
Migkahi si Isaw, “Malehet iya ne egngaranan sikandin ki Hakub,<n>Te Hibruwanen: “mig-eakal” ka maralem ne kaluwasan te lalag dan ne “Hakub.”</n> su kararuwa ad nikandin ahawi. In-ahew rin ka katenged ku isip panganey wey kuntee, in-ahew rin e man‑e ka panalangin ku perem. Menua, warad nasame ne panalangin nu keddi?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Isaak, “Kuntee, neyimu kud sikandin ne ahalen nu wey egkeyimu ne suluhuanen din ka langun ne karumaan din. Egmatubung layun sikandin te keenen wey binu. Na, nekey bu naan de ka nasame ne igpakabehey ku keykew, Tatu?”<pb/>


text:
Piru migpabulus si Isaw ka migpeyimmimenew te amey rin ka migkahi, “Warad iya panalangin nu keddi ne nasame, minsan deisek? Ame, panalangini e red degma nikeykew!” Ne migpanaman pad man‑e si Isaw migpandalawit.<pb/>


text:
Ne intabak sikandin te amey rin,<pb/>“Mariyu te egkeuyahan te pinamula ka egkeugpaan nu,<pb/>wey mariyu degma seini te demmug<pb/>ne egligkat diye te langit.<pb/>


text:
Egkeuyag ka pinaahi te panganiban nu ne kampilan,<pb/>wey egpamakey ka te hari nu.<pb/>Piru ke eg-apul ka,<pb/>egpakaawe ka te pegmandu din.”<pb/>


text:
Ne indumutan ni Isaw si Hakub su sikandin ka napanalanginan te amey rin. Migkahi sikandin diye te geyinawa rin, “Te kene egkaluhey, egpatey e si Ame. Ne due, eggimatayan ku si Hakub.”<pb/>


text:
Piru nahuhuran si Ribika meyitenged te peglelalis ni Isaw, sikan naa ka impeumew rin e si Hakub wey migkahiyan, “Eglelalisan ka te eggimatey te kakey nu ne si Isaw eyew egkabewu ka langet din keykew.


text:
Purisu, Tatu, tumana nu ka lalag ku. Pallahuy ka diye te maama ku ne si Laban ne diye mig-ugpe te Haran.


text:
Igpaangey ku re sikeykew ke egkalingawan din e ka inggimu nu kandin. Su kene ne meupiya keddi ne egpekeglegse kew egkaawe kayi te keddi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpeyipanew ni Isaak ki Hakub peendiye ki Laban</t><br/>Ne migkahiyan ni Ribika si Isaak, “Kena ad perem egpakaantus te me Hitihanen ne in-asawa ni Isaw. Ke egpakaasawa pad man‑e si Hakub te Hitihanen ne mahinged ded kayi, meupiya pad ke egpatey ad.”<pb/>


text:
Ne impeumew ni Isaak si Hakub wey impanalanginan din. Ne impanpanayan din sikandin te migkahi, “Kene ka asawa te malitan ne kayi ne mahinged te Kanaan.


text:
Hendiye ka te Padan-aram, diye te baley te apu nu ne si Bituil ne amey te iney nu. Ne diye ka mule asawa te sabeka ne anak te anggam nu ne si Laban.


text:
Egpanalanginan ka te Manama ne Amana ne Maresen wey egbehayan ka nikandin te masalig ne anak eyew egkeyimu ka ne amey te masalig ne nasud.


text:
Iggalin perem te Manama diye te keykew wey peendiye te me kabuhalan nu ka panalangin ne imbehey rin ki Abraham eyew sikeykew ka egpakakamuney te seini se intagtaheeran nu te eg-ugpe ne imbehey te Manama ki Abraham.”


text:
Nataman, impeyipanew e ni Isaak si Hakub diye te Padan-aram ne mig-ugpaan te anggam din ne si Laban ne anak ni Bituil ne matig-Aramiya. Si Laban maama ni Ribika ne iney enni Hakub wey Isaw.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-asawe e man‑e ni Isaw</t><br/>Nakarineg si Isaw ne impanalanginan ni Isaak si Hakub wey impeendiye te Padan-aram eyew diye egpaasawaa. Nakarineg degma sikandin ne impanpanayan si Hakub te pegpanalangin kandin ne kene eg-asawa te malitan ne matig-Kanaan.


text:
Nanengnengan man‑e ni Isaw ne migtuman si Hakub te ingkahi te amey wey iney rin kandin wey miggendiyad e te Padan-aram.


text:
Purisu, miggendiyad e si Isaw te anggam din ne si Ismail wey migduruwey e man‑e ki Mahalat. Talaari si Mahalat wey si Nibayut ne me anak ni Ismail ne anak ni Abraham.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkataheinep ni Hakub diye te Bitil</t><br/>Ne mig-awe e si Hakub diye te Birsiba wey miggendiyad te Haran.


text:
Te peglineb te aldew, nekeume e sikandin diye te sabeka ne inged wey diye pad sikandin miggirehe. Migkuwa si Hakub te batu ne eg-ulunanan din wey miggibat e su eglipereng e.


text:
Ne nakataheinep sikandin ne due haheran ne nakapabunsud diye te tane ne nekeuma diye te langit. Nakita rin ne due me panalihan te Manama ne migmamaneyik wey migmamaneug te seeye ne haheran.


text:
Nakita rin degma ka Magbebaye ne Manama ne migsasindeg diye te lenged din wey migkahi, “Sikeddi ka Magbebaye, ka Manama te apu nu ne si Abraham wey Manama degma te amey nu ne si Isaak. Igbehey ku keykew wey peendiye te me kabuhalan nu ka seini ne tane ne miggibatan nu.


text:
Keureme, masulug ka me kabuhalan nu ne egpekeiling te alinepung kayi te tane. Egpekeempet sikandan diye te igsile wey iglineb, wey diye te igkahibang wey igkakawanan ne balabahan. Pinaahi keykew wey te me kabuhalan nu, egpanalanginan ku ka langun ne nasud kayi te ampew te tane.


text:
Tantanuri nu ne egdumaan wey egbantayan ku sikeykew minsan hendei ka egbaye. Keureme, igpalibed ku red sikeykew te seini ne tane. Kene ku sikeykew eg-engkeran taman te egkatuman e ka langun ne insaad ku keykew.”<pb/>


text:
Ne nekeyimate e si Hakub wey nakakahi, “Kayi bes ka Magbebaye ne Manama te seini ne inged, piru wara a mule nakanengneng.”


text:
Naliyasan sikandin wey migkahi, “Makaliyas-liyas seini ne inged! Ugpaan bes iya seini te Manama wey gumawan peendiye te langit.”<pb/>


text:
Ne migselem-selem mig-enew si Hakub wey ingkuwa rin ka batu ne in-ulunanan din wey impasasindeg din eyew egkeyimu ne eglimlimuan. In-itisan din seeye te lana te ulibu eyew egkeyimu ne matulus.


text:
Ne migngaranan din ka seeye ne inged te Bitil,<n>Te Hibruwanen: “baley te Manama” ka kaluwasan te lalag ne “Bitil.”</n> piru Lus dengan ka ngaran dutu.


text:
Ne migsaad si Hakub ne migkahi, “Ke egdumaan wey egbantayan a nikeykew Manama te seini ne hipanew ku, wey ke egbehayan a nikeykew te egkeenen, manggad,


text:
wey ke meupiya ka peg-uli ku diye te baley te amey ku, eg-ileen kud sikeykew Magbebaye ne Manama ne Manama ku.


text:
Ne seini se batu ne impasasindeg ku, iyan tuus ne kayi ka ugpaan nu. Ne igbehey ku keykew ka igkasapulu ne baad te langun ne igbehey nu keddiey.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegginguma ni Hakub diye te baley ni Laban</t><br/>Ne migpabulus si Hakub ka miggipanew taman te nekeuma rin e diye te inged te matig-igsile.


text:
Te diyad e sikandin, due nakita rin ne tatelu ne punduk te karniru ne migbuluku diye te lenged te belun ne egsaksakuhan te igpeinum te me ayam. Ne ka belun, intel-eban te dakel ne batu.


text:
Due batasan dan ne emun ke egkalibulung e ka langun ne karniru, human pad egbekara te me talagtameng te karniru ka batu ne intel-eb te belun. Ke egpekeimpus e sikandan ka egpeinum te me karniru, iglibed dan ded man‑e igtel-eb ka batu diye te belun.<pb/>


text:
Mig-insaan ni Hakub ka me talagtameng, “Me suled, hendei kew ne mahinged?” Migtabak sikandan, “Matig-Haran key.”<pb/>


text:
Mig-insaan din e man‑e sikandan, “Nekeila kew naa te etew ne egngaranan ki Laban ne apu ni Nahur?”<pb/>Migtabak sikandan, “Uya.”<pb/>


text:
Mig-insaan din e man‑e sikandan, “Menua sikandin?” Ne migtabak sikandan, “Meupiya ma. Pitew ka, sikan bes en iya ka anak din ne si Rakil ka eg-uyan te karniru te amey rin.”<pb/>


text:
Migkahi si Hakub, “Kene pad ne eleg ne timpu ne eglibulungen ka me karniru su maaldew pad, meupiya pad ke egpeinumen niyud kuntee wey egpepanabtaben pad man‑e.”<pb/>


text:
Piru migtabak sikandan, “Kene ney pad egpeinumen ka me karniru ke kene pad egkalibulung langun. Ke egkalibulung e langun, henduen pad ne egbekaren ney ka batu ne intel-eb te belun eyew egpeinumen ka me karniru.”<pb/>


text:
Te sasangan pad ne egpalalahey sikandan, nekeume e si Rakil ka mig-uyan te me karniru te amey rin, su sikandin ma ka talagtameng te karniru.


text:
Te pegkakita ni Hakub te atebey rin ne si Rakil ne anak te anggam din ne si Laban, wey te me karniru rin, miggendiyad sikandin te belun wey imbekad din e ka batu ne intel-eb dutu wey impeinum din e ka me karniru te anggam din.


text:
Ne migkahiyan din si Rakil, “Maama a nikeykew su anak a ni Ribika ne atebey te amey nu.”<pb/>Sikan naa ka mig-uli e si Rakil ne migpallahuy wey migpangguhuran din e ka amey rin.


text:
Te pegkarineg ni Laban meyitenged te peglepew ni Hakub, migpallahuy e degma sikandin ka egsinug-ung te anaken din. Migkepkepan din si Hakub wey miggarekan, wey induma rin e diye te baley. Te nekeuma ran e diye, migpanugtulan e ni Hakub si Laban te langun ne neula-ula rin.


text:
Nataman, migkahi si Laban, “Ew, amana ki bes pad iya!”<br/><t>Ka peg-asawa ni Hakub engki Liya wey ki Rakil</t><br/><pb/>Te senge-bulan e si Hakub ka mig-ugpe diye,


text:
migkahiyan sikandin ni Laban, “Minsan anaken ku sikeykew, kene egkaayun ne ware igbayad ku te peggimu nu kayi. Na, kahii a ke nekey ka igkeupii nu ne igbayad ku keykew?”<pb/>


text:
Tenged te due geyinawa ni Hakub ki Rakil, migtabak sikandin, “Eggimu a kayi te keykew seled te pitu ne leg‑un ke igpaasawa nu keddi si Rakil.”<pb/>


text:
Ne mig-uyun si Laban ka migkahi, “Meupiya pad ke sikeykew ka igpaasawa ku kandin du te duma ne lukes. Purisu, uugpe kad iya kayi te keddiey.”


text:
Sikan naa ka migpanganuhang e si Hakub seled te pitu ne leg‑un eyew egkaasawa rin si Rakil. Piru tenged te dakel ka geyinawa rin ki Rakil, iling te pila re ne aldew ka kaluhayan diye te isip ni Hakub.<pb/>


text:
Nataman, migkahiyan ni Hakub si Laban, “Ibehey nud keddi ka anak nu eyew egpekeg-asawa key e, su natuman e ka pitu ne leg‑un.”


text:
Piru te seeye ne marusilem, si Liya ka in-uyan ni Laban eyew egpewuliran ki Hakub, wey kene ne si Rakil.


text:
Te pegkamaselem e, iyan igkateu-teu ni Hakub te si Liya bes ka newuliran din. Ne migkahiyan din si Laban, “Mania te neyimu nu seini keddiey? Si Rakil ka impanganuhangan ku keykew. Mania te inlimbungan a nikeykew?”<pb/>


text:
Tahad ke pa ne egkeimpusan ka senge-simana ne sahakeen te seini ne kasal su igpaasawa ku red iya keykew si Rakil. Piru wey re ke eg-uyun ka ne egpanganuhang ke pad man‑e seled te pitu red ne leg‑un.”<pb/>


text:
Ne mig-uyun si Hakub ne egpanganuhang pad man‑e seled te pitu ne leg‑un. Te neimpusan e ka senge-simana ne pegsahakeen te kasal ran ki Liya, impaasawe e man‑e ni Laban ki Hakub si Rakil.


text:
Sikan naa ka migpewulirey e degma si Hakub ki Rakil, wey subla pad ka geyinawa rin ki Rakil du te geyinawa rin ki Liya. Migpabulus sikandin ka migpanganuhang ki Laban seled te pitu pad man‑e ne leg‑un.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me anak ni Hakub</t><br/>Nakita te Magbebaye ne Manama ne ware geyinawei ni Hakub si Liya, sikan naa ka impaanak din si Liya. Piru ware din paanaka si Rakil.


text:
Ne naberes si Liya wey nakaanak te lukes. Migngaranan din ka bate ki Rubin<n>Te Hibruwanen: “nakakita sikandin te keyirapan ku” ka kaluwasan te lalag ne “Rubin.”</n> su migkahi sikandin, “Nakakita ka Magbebaye ne Manama te keyirapan ku, wey kuntee, eggeyinawaan ad te asawa ku.”


text:
Nataman, naberes e man‑e si Liya wey nakaanak ded man‑e te lukes. Migngaranan din ka bate ki Simyun<n>Te Hibruwanen: “ka egpakarineg” ka kaluwasan te lalag ne “Simyun.”</n> su migkahi sikandin, “Tenged su narineg te Magbebaye ne Manama ne ware e pad geyinawei te asawa ku, imbehayan e red nikandin te igkarangeb ne anak ne lukes.”


text:
Nataman, naberes e man‑e si Liya wey lukes ded man‑e ka anak din. Migngaranan din ka bate ki Libi<n>Te Hibruwanen: “egkasabeka sikandan” ka kaluwasan te lalag ne “Libi.”</n> su migkahi sikandin, “Kuntee, egkasabeka key e ka alunggun, su nakaanak key e te tatelu ne lukes.”


text:
Nataman, naberes e man‑e si Liya wey lukes ded man‑e ka anak din. Migngaranan din ka bate ki Huda<n>Te Hibruwanen: “pegsaye” ka kaluwasan te lalag ne “Huda.”</n> su migkahi sikandin, “Kuntee, egsayeen ku ka Magbebaye ne Manama.” Nataman, ware pad man‑e mig-anak sikandin.<pb/>


text:
Te nanengnengan ni Rakil ne kene iya sikandin eg-anak, neimme e sikandin te kakey rin. Ne migkahiyan din si Hakub, “Paanaka a nikeykew. Ke kene, egpatey a iya.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Rakil, “Seini red ka uripen ku ne si Bilha. Huliri nu sikandin eyew ligkat kandin duen ded anak ku.”


text:
Ne migngaranan ni Rakil ka bate ki Dan<n>Te Hibruwanen: “eggukum” ka kaluwasan te lalag ne “Dan.”</n> su migkahi sikandin, “Neyid‑u red ka Manama keddiey! Narineg din ka peg-ampu ku su imbehayan a nikandin te lukes ne anak.”


text:
Nataman, naberes e man‑e si Bilha wey nakaanak ded man‑e te igkarangeb ne lukes ne anak dan ki Hakub.


text:
Ne migngaranan ni Rakil ka bate ki Naptali<n>Te Hibruwanen: “samuk ku” ka kaluwasan te lalag ne “Naptali.”</n> su migkahi sikandin, “Nekeg-ehet key amana te kakey ku piru migpanalu a.”<pb/>


text:
Te nanengnengan ni Liya ne kene pad man‑e sikandin eg-anak, impaasawa rin e degma ka uripen din ne si Silpa ki Hakub.


text:
Ne migngaranan ni Liya ka bate ki Gad<n>Te Hibruwanen: “meupiya se kulis” ka kaluwasan te lalag ne “Gad.”</n> su migkahi sikandin, “Meupiya se kulis ku.”


text:
Ne migngaranan ni Liya ka bate ki Asir<n>Te Hibruwanen: “egkahale” ka kaluwasan te lalag ne “Asir.”</n> su migkahi sikandin, “Subla a ne nahale! Kuntee, egngengaranan a te me malitan te mahalew.”<pb/>


text:
Te tinggaani e te trigu, miggendiye si Rubin te kamet wey nakakita rin te palisel ne hilamunen ne egngaranan te “mandragura”, wey in-uyan din e seini diye te iney rin ne si Liya. Te pegkakita dutu ni Rakil migkahiyan din e si Liya, “Egbuyu a te mandragura te anak nu.”<pb/>


text:
Piru migtabak si Liya, “Kene bes pad ne eleg ka peg-ahew nu te asawa ku? Kuntee egkuen nud e man‑e ka mandragura te anak ku?”<pb/>Ne migkahi si Rakil, “Ke egbehayan a nikeykew te mandragura, egkaayun ne egpekewulid ka ki Hakub kangkuwa ne karusileman.”


text:
Te maapun e, insinug-ung de ni Liya si Hakub te peg-uli din puun te kamet. Ne migkahiyan ni Liya si Hakub, “Keilangan ne diye ka eggirehe te keddi te seini ne karusileman su migbayaran kud e sikeykew te mandragura ne nakita te anak ku.” Purisu, si Liya ka migguliran ni Hakub te seeye ne karusileman.<pb/>


text:
Ne intabak te Manama ka peg-ampu ni Liya wey naberes e man‑e sikandin wey nakaanak e te igkalimma ne lukes ne anak dan ki Hakub.


text:
Ne migngaranan ni Liya ka bate ki Isakar<n>Te Hibruwanen: “unag” ka kaluwasan te lalag ne “Isakar.”</n> su migkahi sikandin, “In-unahan a te Manama su imbehey ku ma ka uripen ku diye te asawa ku.”


text:
Ne migngaranan ni Liya ka bate ki Sabulun<n>Te Hibruwanen: “dasag” ka kaluwasan te lalag ne “Sabulun.”</n> su migkahi sikandin, “Imbehayan a te Manama te meupiya ne dasag. Kuntee eggeyinawaan ad e te asawa ku su hen‑em man e ka anak ney ne neelin ne me lukes.”


text:
Ne ware nalingawi te Manama si Rakil. Purisu, intabak din ka peg-ampu ni Rakil wey nakaanak e sikandin.


text:
Nataman, naberes e sikandin wey nakaanak sikandin te lukes wey migkahi, “In-awe e te Manama ka pegkeyilew ku.”


text:
Ne migngaranan din ka bate ki Husi<n>Te Hibruwanen: “egtimul pad perem sikandin” ka kaluwasan te lalag ne “Husi.”</n> su migkahi sikandin, “Egbehayan e pad perem te Magbebaye ne Manama te duma ne anak ne lukes.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpasabutey ni Hakub ni Laban</t><br/>Te ware pad naluhey si Rakil ka miglesutan ki Husi, migkahiyan e ni Hakub si Laban, “Peulia ad nikeykew diye te inged ku.


text:
Ibehey nud keddi ka me asawa ku wey me anak ku ne nabayaran kud te pegpanganuhang ku keykew su eg-uli ad e. Su nakanengneng ka ke immenu ku te egtrabahu kayi te keykew.”<pb/>


text:
Piru migtabak si Laban, “Ke egkaayun ne kene ke pa ubag awe kayi te keddi, su natahaan ku te pegpanagne ku ne impanalanginan a te Magbebaye ne Manama tenged keykew.


text:
Ne migtabak si Hakub, “Nakanengneng ka ke immenu ku te peggimu kayi te keykew wey nabuhal ka me ayam nu tenged te pegtanggu ku.


text:
Su dengan, te ware e pad miggendini, deisek de ka karatuan nu, ne kuntee, migdakel e ne subla. Su impanalanginan ka te Manama pinaahi te langun ne neyimu ku. Piru kuntee, keilangan ne iyan kud egtangguwen ka me asawa ku wey ka me anak ney.”<pb/>


text:
Ne mig-inse man‑e si Laban, “Nekey ka igbayad ku keykew?”<pb/>Ne migtabak si Hakub, “Kene ne seleppi. Wey e re egpabulus egtanggu te ayam nu ke egkabennalan ka te igkahi ku keykew.


text:
Ipeendiya a nikeykew te me ayam nu kuntee eyew igsuwey kud ka langun ne kambing ne balangbangan wey ka langun ne karniru ne meitem. Sikan e ibayad nu keddi.


text:
Te mewuri ne me aldew, egkanengnengan nu ke egkasalihan e naa wey se kene. Ke due egkiteen nu diye te me kambing ku ne kene ne balangbangan, wey ke due karniru ne kene ne meitem, egpakakahi ke naa te intakew ku sika diye te keykew.”<pb/>


text:
Piru te seeye ded ne aldew, insuwey ni Laban ka tagse kambing ne balangbangan ne lukes wey beyan, lagkes ka me karniru ne meitem. Ne impatamengan din e seeye te me anak din ne lukes.


text:
Impanguyan dan seeye te kariyuan ne tatelu ne aldew ka peggipanew ligkat ki Hakub. Ne si Hakub ka migtanggu te duma ne me ayam ni Laban ne nasame.<pb/>


text:
Ne migkuwa si Hakub te meyilew ne me sugpang te alamu, almindras, wey platanu, wey impanluwitan din ka kakiliran te me sugpang eyew due egpekeepus ne me maangkag diye te me sugpang.


text:
Ne diye din itahu ka me sugpang ne inluwitan din te lenged te me tahuanan te igpeinum te me ayam eyew egkiteen te me ayam ni Laban. Su egpaaharey ma sikandan ke eg-inum.


text:
Sikan naa, ka me ayam ne naaharan diye te lenged te me sugpang ne due nekeepus ne maangkag, nakaanak sikandan te me balangbangan.<pb/>


text:
Te pegpaaharey te me karniru, insuwey ni Hakub ka me maangkag wey diye din ipatangke te me balangbangan wey me meitem ne ayam ni Laban. Sikan naa ka migmasalig ka ayam ni Hakub wey insuwey rin diye te me ayam ni Laban.<pb/>


text:
Ne emun ke egmaaharey e ka me manekal-nekal ne me ayam, egkuen ni Hakub ka me sugpang wey diye igtahu te tangkaan dan eyew egkiteen dan.


text:
Piru ware din tahui te me sugpang ka tangkaan te mahuye-guye ne me ayam. Te ware naluhey, neelin e ne mahuye-guye ka me ayam ni Laban, piru neelin ne manekal-nekal ka me ayam ni Hakub.


text:
Purisu, naratu e ne subla si Hakub. Migmasalig amana ka me uripen din, me karniru, me kambing, me kamil, wey me asnu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpallahuy enni Hakub puun ki Laban</t><br/>Ne due narineg ni Hakub ne lalag te me lukes ne anak ni Laban ne migkahi, “Impanakawan ni Hakub ka amey ta wey naratu sikandin ligkat te impanakew rin diye te amey ta.”


text:
Ne migkahiyan sikandin te Magbebaye ne Manama, “Uli kad diye te inged te amey nu, te apu nu wey karumaan nu, wey egdumaan ku sikeykew.”<pb/>


text:
Sikan naa ka impeumew ni Hakub si Rakil wey si Liya ne egpeendiyeen te kandin diye te egpanpanabtaban te me ayam din.


text:
Migkahiyan din sikandan, “Nakita ku ne kenad ne meupiya ka pegsahipe te amey niyu keddi iling te dengan. Piru indumaan a te Manama te amey ku.


text:
Piru in-akalan a nikandin su kasapulu din balbalawi ka bayad ku. Piru wara a balahara te Manama ne egde-deehen e re te amey niyu.


text:
Te pegkahi rin ne ka balangbangan ka igbayad din keddi, mig-anak degma ka langun ne kambing te balangbangan.


text:
“Te timpu ne migpallebag ka me beyan, nakataheinep a te due me balangbangan wey buling ne me kambing ne mig-ahad te me beyan ne kambing.


text:
Ne migkahi sikandin, ‘Pitawa nu, me balangbangan wey buling ne me kambing ka mig-ahad te me beyan. Inggimu ku sika su nakita ku ka langun ne inggimu ni Laban keykew.


text:
Sikeddi ka Manama ne migpakita keykew diye te Bitil, ka inged ne in-itisan nu te lana te ulibu ka batu ne impasasindeg nu wey migsesaad ka degma keddi diye. Na, awe kad kayi wey uli kad diye te inged ne migligkatan nu.’ ”<pb/>


text:
Ne migtabak ensi Rakil wey si Liya, “Uya, su warad egkakuwa ney diye te amey ney ke egpatey sikandin.


text:
Kuntee, lapu key naan de diye te isip din. Su impabayaran key e nikandin wey naamin din e ka imbayad kanami.


text:
Kante e wey peendiye te me anak ta ka langun ne karatuan ne ingkuwa te Manama diye te amey ney. Purisu, himuwa nu ka innangen te Manama keykew.”<pb/>


text:
Impewun‑a rin ipaalew ka me ayam din ne nakuwa rin diye te Padan-aram. Migligkat e sikandin ka eg-uli diye te inged te Kanaan ne mig-ugpaan te amey rin ne si Isaak.


text:
Te seeye ne timpu, intakew ni Rakil ka me diyus-diyus ne egsimbeen te amey rin te iyug din te migpanabulug te me karniru rin.


text:
Migpallahuy e ensi Hakub ne migpanguyan te langun ne karatuan din. Miglapas sikandan te Weyig ne Iyupratis ne miggendiyad te inged te Gilyad.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglupug ni Laban ki Hakub</t><br/>Te tatelu e ne aldew ka miglihad, nahuhuran e si Laban te migpallahuy ensi Hakub.


text:
Te sikan de, impanlibulung din e ka me suled din wey inlupug dan e ensi Hakub. Napituwan sikandan ne aldew human dan neumaan ensi Hakub diye te bubungan te Gilyad.


text:
Piru te seeye ne karusileman, migpakita ka Manama ki Laban diye te taheinep wey migkahi, “Ayad-ayad ka te iglalag nu ki Hakub.”


text:
Ne neumaan enni Laban ensi Hakub ka egpasasindeg te balungbalung dan diye te bubungan te Gilyad, wey diyad iya degma sikandan migpasasindeg te balungbalung dan.<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Laban si Hakub, “Mania te mig-akalan a nikeykew? Mania te in-ahew nu ka me anak ku iling te egkarakep te gira wey eg-uripenen e?


text:
Mania te mig-akalan a nikaniyu wey miglunus kew migpallahuy? Ke migpataha kew pa, meupiya perem ka pegpaligkat ku kaniyu wey due perem peg-ulahing ne egkabales te tehunggu wey salurey.


text:
Egkaayun ne egdereetan ku sikeykew kuntee, piru gabii te marusilem, migpakita keddi ka Manama te amey nu wey migkahiyan a nikandin, ‘Ayad-ayad ka te iglalag nu ki Hakub.’


text:
Nakanengneng a te mig-awe ka su naalimengawan kad amana diye te kaniyu, piru mania te impanakew nu ka me diyus-diyus ne egsimbeen ku?”<pb/>


text:
Migtabak si Hakub, “Iyan ku impallahuy su naaldek a ne kema ke egpehesen nu te eggawi ka me anak nu.


text:
Piru meyitenged te nalaag ne me diyus-diyus nu, ka minsan hentew kayi te kanami ne egkitaan nu dutu, egkaayun ne eggimatayan sikandin. Kayi te tangkaan te me suled ta, tinurua nu ka minsan nekey ne keykew wey hawia nu.” Piru ware nakanengneng si Hakub ne si Rakil bes ka migtakew te diyus-diyus te amey rin.<pb/>


text:
Ne migseled si Laban ka egpamitew te me diyus-diyus din diye te balungbalung ni Hakub, balungbalung ni Liya, wey diye te balungbalung te daruwa ne uripen ne duwey ni Hakub, piru ware din nakita ka me diyus-diyus din. Nataman, migseled e man‑e sikandin diye te balungbalung ni Rakil.


text:
Ne inggeles bes ni Rakil ka me diyus-diyus diye te sakang te kamil rin, wey migpinnuuwan din seini. Purisu, ware nakita ni Laban seeye minsan neempet din e te migpamitew ka diye te seled te me balungbalung.


text:
Ne migkahiyan ni Rakil ka amey rin, “Ame, kene ka kabelu ne kena a egpakasasindeg kayi te tangkaan nu, su egbulanen a.” Ne migpabulus-bulus pad si Laban ka egpamitew piru ware din iya nakita ka me diyus-diyus din.<pb/>


text:
Ne nabelu e si Hakub wey migkahiyan si Laban, “Nekey bes ka seyyup ne neyimu ku? Nekey bes ka sale ku mania te inlupug a nikeykew?


text:
Impanlekis nud e ka langun ne kasangkapan ku, duen naa nakita nu ne keykew? Na, ipapitew nu kayi te tangkaan te me suled ta ke due nakita nu ne keykew eyew egpekewukum sikandan ke hentew ka malehet kanta!


text:
Seled te daruwa ne pulu (20) ne leg‑un ne mig-uugpa a diye te keykew, warad iya sabeka ne kambing wey ke karniru naa ne naawaan. Ne wara a iya degma nakahilang te minsan sabeka ne lukesan ne karniru nu.


text:
Ka miggimatayan te me mahintalunan, imbullasan ku. Ware ku uyana diye te keykew eyew igpapitew ku ne kene ne keddi ne seyyup, su imbullasan ku red. Impabayaran nu keddi ka langun ne ayam nu ne impanakew te maaldew wey marusilem.


text:
Dengan, in-antus ku ka meinit ke maaldew, wey ka maagsil ke marusilem, wey kene ne meupiya ka peglipereng ku.


text:
Mig-uugpa a diye te keykew seled te daruwa ne pulu (20) ne leg‑un. Sapulu wey hep‑at (14) ne leg‑un ka imbayad ku te daruwa ne anak nu, wey hen‑em ne leg‑un ka imbayad ku te me ayam nu. Piru sikeykew, kasapulu nu mule balbalawi ka bayad ku!


text:
Ke wara a bulihi te Manama, ka Manama te apu ku ne si Abraham wey ka Manama te amey ku ne si Isaak, kema ke impaawa ad nikeykew ne ware inuyanan. Piru nakita te Manama ka keyirapan ku wey ka meupiya ne himu ku, purisu gabii te marusilem insaparan ka nikandin.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpasabutey enni Hakub wey Laban</t><br/>Ne migtabak si Laban ki Hakub, “Seini se me malitan, me anak ku sikandan, wey seini se me bate, me apu ku. Ne ka me ayam, keddi ded degma. Ka langun ne egkakita nu, keddiey. Piru nekey naan pad kuntee ka egkeyimu ku te me anak ku wey te me apu ku?


text:
Meupiya buwa ne eggimu ki naan de se daruwa te kasabutan. Ne egtetambu ki te me batu ne eglimlimuan ta ne pamalehet te kasabutan ta.”


text:
Ne insuhu ni Hakub ka karumaan din ne me lukes ne egpakuen te me batu ne igpatambu kandan. Ne nangeen e sikandan diye te lenged te me batu ne intambu.


text:
Ne migngaranan ni Laban seeye te Higarsahaduta,<n>“Ka intambu ne eglimlimuan” ka kaluwasan te Aramayik ne lalag ne “Higarsahaduta.”</n> piru Galiid<n>“Ka intambu ne eglimlimuan” ka kaluwasan te Hibruwanen ne lalag ne “Galiid.”</n> mule ka ingngaran ni Hakub.


text:
Migkahi si Laban, “Seini ne me batu ne intambu ne limlimuan ta iyan pamalehet te kasabutan ta.” Purisu, Galiid ka ingngaran dutu ne inged.


text:
Migngaranan degma ka seeye ne inged te Mispa<n>Te Hibruwanen: “sungkaleg te tamenganan” ka kaluwasan te lalag ne “Mispa.”</n> su migkahi si Laban, “Egtanud-tanud ka Magbebaye ne Manama te kasabutan ta ke egpekegsuwey kid e.


text:
Ke eg-ay-ayuwen nu ka me anak ku wey ke egduruwey ke pad man‑e, minsan kena a egpakanengneng, piru egpakanengneng ka Manama su sikandin ka egpakakita kanta.


text:
Ka Manama te apu nu ne si Abraham wey te amey ku ne si Nahur, ne iyan degma Manama te amey ran ne si Tira, iyan eggukum ke hentew kanta ka egpakasale.” Ne migpahunlibet si Hakub te ngaran te Manama ne insimba te amey rin ne si Isaak.


text:
Ne migpanubad si Hakub diye te bubungan wey impanginggat din ka langun ne karumaan din ne egkeen. Te nakakeen e sikandan, warad sikandan migweil diye te bubungan wey diyad nangirehe.


text:
Te maselem-selem pad, napukew e si Laban wey migpangarekan din e ka me anak din wey me apu din wey impanalanginan din e sikandan. Nataman, mig-uli e sikandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpeuyan ni Hakub te iggusey rin ki Isaw</t><br/>Migpabulus si Hakub ka miggipanew wey insinug-ung sikandin te me panalihan te Manama.


text:
Te pegkakita ni Hakub kandan, migkahi sikandin, “Seini ka me sundalu te Manama!” Purisu, migngaranan din ka inged te Mahanaim.<n>Te Hibruwanen: “daruwa ne kampu” ka kaluwasan te lalag ne “Mahanaim.”</n><pb/>


text:
Ne due me suluhuanen ni Hakub ne impeendiye din ki Isaw ne kakey rin ne diye mig-ugpe te Siir, ka inged ne egngaranan degma te Idum.


text:
Igpahuhud din kandan ki Isaw ka lalag din. Migkahi sikandin, “Kahii niyu ka kakey ku te sikeddiey si Hakub, ka suluhuanen din ne diye mig-uugpe ki Anggam Laban wey ware pad nekeuli taman kuntee.


text:
Duen e me baka ku, me asnu, me karniru, me kambing, wey me uripen. Ne kahii niyu sikandin te insuhu ku iya sikaniyu diye te kandin eyew eghangyu ne perem meupiye e ka pegsahipe din keddi.”<pb/>


text:
Nataman, miglibed e ka me suluhuanen din ne migkahi, “Migkahiyan ney e ka kakey nu ne si Isaw wey eggendinid e sikandin ka egsinug-ung keykew. Due hep‑at ne gatus (400) ne duma rin ne me lukes.”


text:
Te sikan de, naaldek amana si Hakub wey napanseb. Purisu, imbaad din te daruwa ne punduk ka me etew rin, me karniru, me kambing, me baka, wey me kamil din.


text:
Su migsuman-suman sikandin ne emun ke egginguma si Isaw wey egdereetan din ka senge-punduk, egpakapallahuy pad degma ka senge-punduk.<pb/>


text:
Ne mig-ampu si Hakub, “Manama te apu ku ne si Abraham wey te amey ku ne si Isaak, Magbebaye ne Manama, migsuhu ka keddi, ‘Uli kad e diye te inged nu wey karumaan nu, wey egpanalanginan ku sikeykew.’


text:
Kena a ne likes te langun ne geyinawa nu ne kene egkabalbalawan wey pegkamatinumanen ne impakita nud keddi te suluhuanen nu. Te pegligkat ku dengan diye te amey ku, miglapas a te Hurdan ne iyan ku re in-uyan ka tuked. Piru kuntee te eg-uli ad, nekeuyan ad te daruwa ne punduk.


text:
Pangabangi a nikeykew puun te pegdereet keddi te kakey ku ne si Isaw. Egkaaldek a ke egginguma sikandin wey egpangimatayan key, minsan ka me malitan wey me bate.


text:
Piru kene nu kalingawi ka insaad nu keddi ne egpanalanginan a nikeykew wey egpamasuluhen nu ka kabuhalan ku ne egpekeiling te lelanek diye te ilis te dahat ne kene egkaseel.”<pb/>


text:
Ne diye de mig-aran si Hakub te seeye ne karusileman. Mig-alam sikandin te me ayam ne iggusey rin te kakey rin ne si Isaw:


text:
Daruwa ne gatus (200) ka beyan ne kambing wey daruwa ne pulu (20) ka lukesan ne kambing, daruwa ne gatus (200) ka beyan ne karniru wey daruwa ne pulu (20) ka lukesan ne karniru,


text:
tatelu ne pulu (30) ka eggatasan ne kamil, lagkes e ka me nati, hep‑at ne pulu (40) ka beyan ne baka wey sapulu ka lukes ne baka, daruwa ne pulu (20) ka beyan ne asnu wey sapulu ka lukes ne asnu.


text:
Ne impunduk-punduk ni Hakub ka me ayam wey due me suluhuanen din ne mig-uyan te tagse punduk. Migkahiyan din sikandan, “Hun‑a kew keddi, wey pari-diyuey kew ka tagse punduk ne egmasinsinunduley.”


text:
Innangenan din ka egpekewun‑a, “Ke egkasinug-ung nud ka kakey ku ne si Isaw wey ke eg-inse sikandin, ‘Hendei ka egpabulus? Hentew ka ahalen nu? Hentew me ayam kayi?’


text:
Tabaka nu sikandin, ‘Ayam seini ni Hakub ne suluhuanen nu wey iggusey rin seini keykew, wey egpakasinundul e sikandin kanami.’ ”


text:
Iling ded ka insuhu din te igkarangeb, wey te igkatelu, wey te langun ne eg-uyan te me punduk te ayam, “Ke egkasinug-ung niyud si Isaw,


text:
kahi kew iya, ‘Si Hakub ne suluhuanen nu ka egpakasinundul kanami.’ ” Su migsuman-suman si Hakub ne eggusayen din si Isaw te me ayam ne impewun‑a rin. Ne emun ke egpekeglambag e sikandan, kema ke egpasayluwen e sikandin ni Isaw.


text:
Purisu impewun‑a rin e ka iggusey, wey migpalunggehaat pad si Hakub diye te mig-aranan din te seeye ne karusileman.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpalehengey ni Hakub te etew diye te Piniil</t><br/>Te seeye ne karusileman, mig-enew si Hakub wey induma rin ka daruwa ne asawa rin, ka daruwa man‑e ne asawa rin ne uripen, wey ka sapulu wey sabeka (11) ne anak din, wey impalapas sikandan te Habuk ne Weyig.


text:
wey sikandin naan de ka nahaat.<pb/>Ne due lukes ne miglepew ne migleheng kandin, wey napawaan sikandan ka migpaleglehengey.


text:
Te nakasahimanu ka lukes ne kene din egkeelehan si Hakub, insuntuk din ka igtubu te bubun ni Hakub wey nekeg-isu e ka tinemuwan te bubun din.


text:
Ne migkahi ka lukes, “Lekei ad nikeykew su egkapawe e.”<pb/>Piru migtabak si Hakub, “Wey ku re sikeykew eglekei ke egpanalanginan a nikeykew.”


text:
Ne migkahi ka lukes, “Kenad e ne Hakub ka ngaran nu, ke kene, si Israil<n>Te Hibruwanen: “ka egleheng te Manama” ka kaluwasan te lalag ne “Israil.”</n> e su migpakigsikdel ka te Manama wey te me etew, wey migpanalu ka.”<pb/>


text:
Ne mig-inse si Hakub, “Nekey degma ka ngaran nu?”<pb/>Piru migtabak sikandin, “Mania te eg-inse ka te ngaran ku?” Ne impanalanginan din si Hakub diye.<pb/>


text:
Purisu, migngaranan ni Hakub te Piniil<n>Te Hibruwanen: “ka ulaula te Manama” ka kaluwasan te lalag ne “Piniil.”</n> ka seeye ne inged su migkahi sikandin, “Minsan nakita ku ka ulaula te Manama, piru mania te wara a migpatey?”


text:
Te pegligkat ni Hakub diye te Piniil, migsile e ka aldew wey migpiang-piang e sikandin su nekeg-isu e ka tinemuwan te bubun din.


text:
Purisu, minsan kuntee, kenad e egkeenen te me kabuhalan ni Israil ka sapu te me mananap ne diye te igtubu te bubun, su dutu sumbaha si Hakub.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsinug-ung ni Isaw ki Hakub</t><br/>Te egkilem pad, nakite e ni Hakub si Isaw wey ka hep‑at ne gatus (400) ne me lukes ne etew rin ne diye egpabulus te kandan. Purisu, imparuma rin ka me anak din te tagse iney ran ne ensi Liya, Rakil, wey ka daruwa ne asawa rin ne uripen.


text:
Ne impewun‑a rin ka me asawa rin ne uripen duma te me anak dan, impasinundul rin si Liya duma te me anak din, wey mewuri si Rakil duma te anak din ne si Husi.


text:
Ne miggun‑a si Hakub kandan wey miglangkeb-langkeb sikandin diye te tane te kapapitu taheed te migmarani e sikandin te kakey rin.


text:
Piru migpallahuy si Isaw ka migdugpu kandin ne migkepkep wey miggarek kandin. Ne migpasinehawey e sikandan.


text:
Te pegpitew ni Isaw, nakita rin ka me malitan wey ka me bate. Ne mig-inse sikandin, “Hentew‑a seini se me duma nu?”<pb/>Ne migtabak si Hakub, “Ahalen, me anak ku sikandan ne imbehey keddi te Manama puun te hid‑u rin.”


text:
Ne migdugpu e degma kandin si Liya wey ka me anak din ne miglangkeb. Nataman, migdugpu e degma kandin si Rakil wey si Husi ne miglangkeb.<pb/>


text:
Mig-inse man‑e si Isaw, “Nekey‑a ka karuan te masalig ne ayam ne nekewun‑a kaniyu ganna?”<pb/>Ne migtabak si Hakub, “Igbehey ku seeye keykew eyew egkewusey kad.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Hakub, “Kene, su ke meupiye e ka pegsahipe nu keddi, kua nu ka igbehey ku keykew. Nekeiling te pegpitew ku te ulaula te Manama te nakita ku ne mahalew-galew e ka ulaula nu.


text:
Eghangyu a ne kua nu iya ka igbehey ku keykew, su impanalanginan a te Manama wey eleg e ka keddi.” Migpabulus si Hakub ka mighangyu ki Isaw taman te nabennalan e sikandin.<pb/>


text:
Piru migtabak si Hakub, “Ahalen. Nakanengneng ka ne mahaan egkabeley ka me bate, wey due degma egtangguwen ku ne me ayam ne manggianak. Ke egpanlampesan ku seini se me ayam, minsan senge-kaaldew re, egkapatey sikandan langun.


text:
Purisu ahalen, hun‑a-wun‑a ke re due kanami. Su egpahanad-ganad key re iling te keiyalan te me ayam wey me bate taman te egpekeuma key keykew diye te inged ne Idum.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Isaw, “Ke sika, iyan ku re igparuma keykew ka duma te me etew ku.”<pb/>Piru migtabak si Hakub, “Kenad keilangan. Eleg e ka meupiya ne pegsahipe nu keddi.”


text:
Piru miggendiye ensi Hakub te Sukut. Te pegginguma ran diye, migleleeb si Hakub wey migleleeban din degma ka me ayam din. Sikan naa ka migngaranan te Sukut<n>Te Hibruwanen: “leeb” ka kaluwasan te lalag ne “Sukut.”</n> ka seeye ne inged.<pb/>


text:
Ne nataman, miggingume e ensi Hakub diye te siyudad te Sikim diye te inged te Kanaan puun te Padan-aram ne ware neyitabu. Ne migpasasindeg sikandan te me balungbalung dan diye te lihawangan te siyudad.


text:
Imbeli rin ka tane ne mig-ugpaan din diye te me anak ni Hamur ne amey ni Sikim. Mahatus (100) ne pelata ne mahal ka kentiddad.


text:
Ne diye miggimu sikandin te altar ne eg-unturan te egtutungen, wey migngaranan din seeye te Il, ka Manama ni Israil.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegleheng ki Dina</t><br/>Ne due sabeka ne malitan ne anak ni Liya ki Hakub ne egngaranan ki Dina. Sabeka ne aldew, migpanumbaley si Dina te me malitan ne mahinged diye.


text:
Nakita sikandin ni Sikim ne Hibihanen. Anak sikandin ni Hamur ne pangulu te seeye ne inged. Indakep din si Dina wey impehes din lehenga.


text:
Te pegkarineg ni Hakub ne inleheng ka anak din ne si Dina, ware pad miggimu sikandin te minsan nekey su intaharan din pad ka me anak din ne lukes ke egpekeuli ka migpepanabtab te me ayam dan.


text:
Ne nanguli e ka me anak ni Hakub te pegkarineg dan te neyitabu. Amana neepes sikandan wey nabelu tenged te inggimu ni Sikim ne pegpeyilew te pamilya ni Hakub. In-isip te me kabuhalan ni Israil ne makaalat-halat sika ne sale.


text:
Piru migkahiyan ni Hamur ensi Hakub, “Dakel ka geyinawa te anak ku ne si Sikim te anak nu ne si Dina. Sikan naa ka eghangyuen ku ne ipaasawa nud sikandin ki Sikim.


text:
Egkaayun ne igpaasawa niyu ka me mengebay niyu te me kanakan ney, wey igpaasawa ney degma ka me mengebay ney te me kanakan niyu.


text:
Egpekeugpe kew kayi te inged ney te minsan hendei. Egpakanigusyu kew kayi wey egpakakuwa kew pad man‑e te tane.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Sikim ka amey wey ka me maama ni Dina, “Ke egkeyid‑u kew keddi, ipaasawa niyud sikandin keddi wey minsan nekey ka igpantun niyu, igbehey ku.


text:
Pantuni e re nikaniyu te minsan nekey su igbehey ku kaniyu, basta ipaasawa niyu re keddi ka atebey niyu.”<pb/>


text:
Piru mig-ubatan te me anak ni Hakub si Sikim wey ka amey rin ne si Hamur tenged te pegpeyilew ni Sikim te atebey ran ne si Dina.


text:
Migkahiyan dan sikandan, “Kene ney igpaasawa ka atebey ney te ware natulii, su egpekeyilew sika kanami.


text:
Piru ke kene kew eg-uyun te igkeupii ney wey ke kene egpatuli, eg-angayen ney si Dina wey eg-awe key e kayi.”<pb/>


text:
Ware miglangan-langan si Sikim ka miggimu te inlalag te me anak ni Hakub su amana sikandin naalihi ki Dina. Ne si Sikim, subla ne egtahuren te pamilya rin.<pb/>


text:
Sikan naa ka miggendiye sikandin wey ka amey rin te gumawan te siyudad ne libulunganan te me etew wey migkahiyan dan ka me igdatu diye te siyudad dan,


text:
“Maal-alukuy seini ne me etew. Egpeugpeen ta perem sikandan kayi te inged ta wey egpakanigusyu minsan hendei, su maluag ma seini se tane. Egpangasaween ta ka me mengebay ran wey igpaasawa ta degma kandan ka me mengebay ta.


text:
Piru, wey re eg-ugpe sikandan kayi te kanta eyew egkasabeka ki kandan ke egpatuli ki langun ka me lukes iling kandan.


text:
Piru ke iling due, kante e ka langun ne ayam dan wey karatuan dan. Purisu, eg-uyun ki eyew egpekeugpe sikandan kayi te kanta.”


text:
Ne mig-uyun ka langun ne lukes diye te siyudad te ingkahi ni Sikim wey te amey rin. Sikan naa ka migpatuli e ka tagse sabeka ne lukes.<pb/>


text:
Te igkatelu ne aldew, te egkasakitan pad sikandan ka intulian, due daruwa ne anak ni Hakub ne ensi Simyun wey si Libi ne maama ni Dina ne migkuwa te kampilan dan wey inlusuran dan e ka me lukes diye te siyudad ne ware nakangilam. Impangimatayan dan sikandan langun,


text:
wey inlagkes dan si Hamur wey ka anak din ne si Sikim. Ne in-angey ran si Dina diye te baley ni Sikim wey miggipanew e sikandan.


text:
Nataman, nangendiye te nangimatayan ka duma ne me anak ni Hakub wey impangahew ran ka me karatuan te seeye ne siyudad tenged su impeyilawan ma ka atebey ran.


text:
Impangahew ran ka me karniru, me baka, me asnu, wey ka langun ne diye te siyudad wey ka diye te me kamet.


text:
Impangahew ran man‑e ka langun ne malitan wey me bate, wey impanguyan dan ka langun ne karatuan te siyudad, lagkes ka me kasangkapan diye te seled te baley.<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Hakub si Simyun wey si Libi, “Impeyirapan a nikaniyu su kuntee igkeepes ad te langun ne mahinged te seini ne inged ne iyan ka me Kanaanen wey ka me Pirisihanen. Ke egpasabutey sikandan ne eglusuran ki, egkeyimatayan ki langun su deisek ki re.”<pb/>


text:
Piru migtabak sikandan, “Egbalaharen ney naa ka lukes ne migleheng te atebey ney ne impeiling din de te malitan ne egkabaley-baley?”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanalangin te Manama ki Hakub diye te Bitil</t><br/>Ne migkahiyan te Manama si Hakub, “Halin ka kuntee diye te Bitil. Diya a nikeykew himuwi te altar, su sikeddi ka Manama ne migpakita keykew te pegpallahuy nu ki Isaw ne kakey nu.”<pb/>


text:
Sikan naa ka migkahiyan ni Hakub ka pamilya rin wey ka langun ne duma rin, “Awaa niyu ka me diyus-diyus ne egsimbeen niyu. Linisi niyu ka pegkeetew niyu wey saluub kew te meupiya ne manggad.


text:
Eggalin ki diye te Bitil. Diya a eggimu te altar te Manama ne migpangabang keddiey te neyirapan a wey migduma keddiey minsan hendei a migbaye.”


text:
Sikan naa ka impamehey ran e ki Hakub ka langun ne diyus-diyus dan wey me eritis dan, wey inlebeng e seeye ni Hakub diye te lenged te lebut te kayu ne uk ne diye te marani te Sikim.<pb/>


text:
Te peggipanew ran, ware ded sikandan lupuha te me etew ne mig-ugpe te me siyudad te seeye ne inged, su impeyinalatan te Manama ka mahinged.


text:
Diye miggimu sikandin te altar ne eg-unturan te egtutungen. Migngaranan din te Il-Bitil ka inged, su diye migpakita ka Manama kandin te migpallahuyan din ka kakey rin.


text:
Te seeye ne timpu, migpatey e ka buyag ne talagtanggu ki Ribika ne si Dibura. Ne diye sikandin ilebeng lenged te lebut te kayu ne matulus ne diye te diralem te Bitil. Purisu, ingngaranan te Alun-bakut<n>Te Hibruwanen: “kayu ne miglungkuan” ka kaluwasan te lalag ne “Alun-bakut.”</n> ka seeye ne kayu.<pb/>


text:
Te pegginguma ni Hakub diye te Bitil puun te Padan-aram, migpakite e man‑e ka Manama kandin wey impanalanginan sikandin.


text:
Migkahiyan sikandin te Manama, “Kenad ne si Hakub ka ngaran nu kuntee, su Israil e.” Sikan naa ka migngaranan e sikandin ki Israil.


text:
Ne migkahiyan man‑e sikandin te Manama, “Sikeddi ka Manama ne Amana ne Maresen. Kabuhal ka wey egmannenasud ka me kabuhalan nu, wey due me kabuhalan nu ne egkeyimu ne me Hari.


text:
Igbehey ku keykew wey peendiye te me kabuhalan nu ka tane ne imbehey ku ki Abraham wey ki Isaak dengan.”


text:
Ne migpes-ek si Hakub te batu ne eglimlimuan diye te inged ne inlalahan sikandin te Manama. Imbusbusan din seeye te binu wey in-itisan din man‑e te lana te ulibu, palinneu ne imbehey rin seeye te Manama.


text:
Migngaranan ni Hakub te Bitil<n>Te Hibruwanen: “baley te Manama” ka kaluwasan te lalag ne “Bitil.”</n> ka seeye ne inged su diye sikandin lalahi te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpatey ni Rakil</t><br/>Nataman, mig-awe e sikandan diye te Bitil. Te mariyu pad sikandan te inged ne Iprata, migbaletikan e si Rakil wey miglehenan sikandin.


text:
Te nabaybayaran e amana sikandin ka egkasakitan, migkahi ka mangnguyamu, “Kene ka kalaggew su lukes ded man‑e ka anak nu.”


text:
Piru hapit e egkapatey si Rakil. Te egkabigtawan e sikandin, migngaranan din ki Bin-uni ka bate, piru Binhamin ka ingngaran te amey te bate.<pb/>


text:
Nakatapil iya si Rakil wey diye de sikandin ilebeng te dalan ne iggendiye te inged te Iprata (wey ke Bitlihim).


text:
Migpabulus pad si Hakub ka miggipanew wey migtagtaheed pad mig-ugpe diye te limang te titikangi ne baley ne diye te Idir.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me lukes ne anak ni Hakub</t><br/><br/><t>(1 Kru. 2:1-2)</t><br/>Te diye pad mig-ugpe si Hakub te seeye ne inged, nakalibug si Rubin ki Bilha, ka duwey te amey rin ne uripen. Nataman, nakanengneng e si Hakub.<pb/>Sapulu wey daruwa (12) ka anak ni Hakub ne lukes.


text:
Seini ka me lukes ne anak dan ki Liya—si Rubin (ka panganey ne anak ni Hakub), si Simyun, si Libi, si Huda, si Isakar, wey si Sabulun.


text:
Seini man‑e ka me lukes ne anak dan ki Silpa, ka uripen ni Liya—si Gad wey si Asir. Sikandan ka me anak ni Hakub ne lukes ne miglesut diye te Padan-aram.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpatey ni Isaak</t><br/>Te seeye ne timpu, nekeuli e si Hakub diye te amey rin ne si Isaak diye te Mamri, ne marani te Kiryat-Arba ne egngaranan ded degma te Hibrun. Ka seini ne inged mig-ugpaan dengan enni Abraham wey ni Isaak.


text:
migpatey e sikandin ne nabuyag e amana, wey diyad degma ka gimukud din te me apu din ne migpatey e. Ne insabal sikandin te me anak din ne ensi Isaw wey si Hakub.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Isaw</t><br/><br/><t>(1 Kru. 1:34-37)</t><br/>Ne seini ka itulan te me kabuhalan ni Isaw (wey ke Idum).


text:
Due daruwa ne mengebay ne matig-Kanaan ne in-asawa ni Isaw ne ensi Ada ne anak ni Ilun ne Hitihanen, wey si Uhulibama ne anak ni Ana wey apu ni Sibyun ne Hibihanen.


text:
Due degma induwey ni Isaw ne anak ni Ismail ne anggam din ne egngaranan ki Basimat ne atebey ni Nibayut.


text:
Nataman, impanguyan ni Isaw ka me asawa rin, me anak, me suluhuanen, me ayam, wey ka langun ne karatuan din ne nakuwa rin diye te Kanaan, wey migdiyu-diyu sikandin te hari rin ne si Hakub.


text:
Su kenad egkaayun ne egpalemungey pad sikandan ka eg-ugpe tenged te subla ne dakel ne kasangkapan dan, wey ka inged ne in-ugpaan dan kenad eleg tenged te masalig ne me ayam dan.


text:
Seini ka itulan te me kabuhalan ni Isaw ne migligkatan te me matig-Idum ne diye te bubungan te Siir.


text:
Due degma me lukes ne anak ni Isaw ki Uhulibama: Si Hiyus, si Halam, wey si Kura. Si Uhulibama ka anak ni Ana ne apu ni Sibyun.<pb/>


text:
Seini ka me kabuhalan ni Isaw ne neyimu ne me pangulu te nalein-lein ne me tribu: Si Timan, si Umar, si Sipu, si Kinas,


text:
si Kura, si Gatam, wey si Amalik. Me anak sikandan ni Ilipas ne panganey ne anak ni Isaw ki Ada. Ne diye sikandan nangugpe te inged ne Idum.<pb/>


text:
Ka me anak ni Riyuil ne anak ni Isaw ki Basimat, neyimu degma ne me pangulu. Sikandan ensi Nahat, si Sira, si Sama, wey si Misa. Nangugpe degma sikandan diye te inged ne Idum.<pb/>


text:
Ne neyimu degma ne me pangulu ka me anak ni Isaw ki Uhulibama ne ensi Hiyus, si Halam, wey si Kura. Sikandan ka me apu ni Ana ne amey ni Uhulibama.


text:
<br/><t>Ka me kabuhalan ni Siir</t><br/><br/><t>(1 Kru. 1:38-42)</t><br/>Due mahinged diye te inged ne Idum ne si Siir ne Hurihanen. Seini ka ngaran te me anak din ne me lukes: Si Lutan, si Subal, si Sibiyun, si Ana,


text:
si Disun, si Isir, wey si Disan. Neyimu sikandan ne me pangulu te me Hurihanen ne tribu diye te inged ne Idum.


text:
Seini ka me lukes ne anak ni Lutan: Si Huri wey si Himan. Ne due atebey ni Lutan ne egngaranan ki Timna.


text:
Seini ka me lukes ne anak ni Sibiyun: Si Aya wey si Ana. (Si Ana ka nakakita te meinit ne me sebseb ne diye te disirtu te migpepanabtab sikandin te me asnu te amey rin.)


text:
si Disun, si Isir, wey si Disan ka me pangulu te me Hurihanen ne tribu ne mahinged diye te inged te Siir.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me Hari te inged ne Idum</t><br/><br/><t>(1 Kru. 1:43-54)</t><br/>Seini ka me Hari te inged ne Idum te timpu ne ware pad mighari diye te Israil:


text:
Si Bila ne anak ni Biyur ka migmandu diye te inged ne Idum. Ne iyan ngaran te siyudad din ka Dinhaba.


text:
Te migpatey e degma si Husam, iyan e degma nakasubal kandin migmandu ka anak ni Bidad ne si Hadad ne matig-Abit. Natalu ni Hadad ka me matig-Midiyan diye te napu te Muwab.


text:
Te migpatey e degma si Samla, iyan e degma nakasubal kandin migmandu si Saul ne matig-Rihubut ne marani te Weyig ne Iyupratis.<n>Mesi egkahi ka diye te Hibruwanen te “ka Weyig” iyan naa igpasabut due ka weyig ne Iyupratis. Piru kene ne klaru ke seini naa iya ne weyig ka igpasabut kayi ne birsikulu su migkahi ka duma te minsan nekey re due ne weyig.</n>


text:
Te migpatey e degma si Baal-Hanan, iyan e degma nakasubal kandin migmandu si Hadad ne matig-Pau. Ne ka asawa ni Hadad iyan si Mihitabil ne anak ni Matrid wey apu ni Misaab.<pb/>


text:
Seini ka ngaran te me pangulu ne kabuhalan ni Isaw ne nangugpe diye te me inged ne impasangey kandan: Si Timna, si Alba, si Hitit,


text:
si Magdiil, wey si Iram. Sikandan ka me pangulu ne kabuhalan ni Idum ne nangugpe diye te me inged ne impasangey kandan. (Si Idum ka dangeb ne ngaran ni Isaw, ka migligkatan te me matig-Idum.)<pb/>


text:
<br/><t>Si Husi wey ka me kakey rin ne lukes</t><br/>Ne migpalunggehaat si Hakub mig-ugpe diye te Kanaan ne mig-ugpaan te amey rin dengan.


text:
Ne seini ka guhuren meyitenged te me kabuhalan ni Hakub.<pb/>Te sapulu e wey pitu (17) ka idad ni Husi, migtanggu sikandin te me karniru wey me kambing duma te me kakey rin ne me lukes ne anak enni Bilha wey ni Silpa, ka daruwa ne uripen ne asawa te amey rin. Ne innangen ni Husi diye te amey rin ka maddeet ne eggimuwen te me kakey rin.<pb/>


text:
Ne si Husi ka indakelan te geyinawa ni Hakub te langun ne anak din, su miglesut sikandin te nabuyag e si Hakub. Sikan naa ka imbehayan din si Husi te malayat ne kumbale ne due belad.


text:
Piru te nakita te me kakey ni Husi ne sikandin ka amana indakelan te geyinawa te amey ran, nalangetan sikandan ki Husi wey warad lalag dan kandin ne meupiya.<pb/>


text:
Sabeka ne karusileman, nakataheinep si Husi. Nataman, impangguhuran din ka me kakey rin, ne puun due, subla pad ne nalangetan sikandan kandin.


text:
Migpamagkes ki kun te me trigu diye te kamet, ne dutu, migsasindeg kun ka binagkes ku wey inlingutan te me binagkes niyu ne mig-unduk diye te binagkes ku.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan si Husi te me kakey rin, “Ew, kahiyen nu buwa ne egkeyimu ka ne Hari wey egmandu kanami?” Ne subla ran pad ne nalangetan kandin tenged te taheinep din wey te guhuren din.<pb/>


text:
Nataman, nakataheinep e man‑e si Husi wey impangguhuran din e man‑e ka me kakey rin. Migkahi sikandin, “Nakataheinep ad man‑e. Ne diye te taheinep ku, nakita ku ka aldew, ka bulan, wey ka sapulu wey sabeka (11) ne bituen ne miglangkeb kun diye te tangkaan ku.”<pb/>


text:
Piru te pegpangguhud din te amey rin wey te me kakey rin, indew‑ey sikandin te amey rin ne migkahi, “Nekey ka igpasabut nu te sika ne taheinep? Ka iney nu naa, ka me kakey nu wey sikeddi, egdani-rani ne eglangkeb diye te tangkaan nu?”


text:
Ingkasekel si Husi te me kakey rin, piru ware naawe diye te suman-suman te amey rin ka guhuren din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbelegye ki Husi te me kakey rin</t><br/>Sabeka ne aldew, miggendiye ka me kakey ni Husi te Sikim eyew egpepanabtab te me ayam te amey ran.


text:
Ne migkahiyan ni Hakub si Husi, “Egpasundulen ku sikeykew te me kakey nu ne diye te Sikim ka egpepanabtab te me ayam ta.”<pb/>Ne migtabak si Husi, “Uya, ame.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan pad man‑e sikandin te amey rin, “Hendiye ka kuntee. Leuya nu ka me kakey nu ke ware ded neyitabu kandan wey te me ayam. Egkataman, uli kad kayi wey guhuri a.” Sikan naa ka impaligkat e si Husi te amey rin diye te napu te Hibrun.<pb/>Pegginguma rin diye te Sikim,


text:
due etew ne nakakita kandin te migleug-leug pad diye te me kamet. Mig-insaan sikandin te etew, “Nekey ka egpamitawen nu?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Husi, “Egpamitew a te me kakey ku. Kema ke nakanengneng ka ke hendei sikandan migpepanabtab te me ayam ney?”<pb/>


text:
Ne migtabak ka etew, “Warad sikandan kayi. Narineg ku ne eggendiye kun sikandan te Dutan.” Sikan naa ka insundul e ni Husi ka me kakey rin, wey nakita rin sikandan diye te Dutan.<pb/>


text:
Te madmariyu pad si Husi, nakita ran e sikandin. Te ware pad nekeuma sikandin, miglelalis e sikandan ne eggimatey kandin.


text:
Na, kuntee eggimatayan ta sikandin wey eg-uluhen ta ka lawa rin kayi te belun. Egkataman, egkahi ki re te indawi sikandin te dakel ne mahintalunan. Pitawen ta ke egkatuman pad ka me taheinep din.”<pb/>


text:
Piru te nakarineg si Rubin dutu, egpangabangan din perem si Husi wey migkahi, “Kene te re eggimatayan sikandin.


text:
Kene te re egpalangeseen su eg-uluhen te re sikandin te belun kayi te inged ne ware mahinged. Piru kene niyu re himatayi sikandin.” Su nakasuman-suman si Rubin ne egpangabangan din si Husi wey iglibed din ded diye te amey rin.


text:
Te nekeume e si Husi diye te me kakey rin, impehes dan luunga ka malayat ne kumbale din ne binelaran.


text:
Nataman, naminnuu e sikandan eyew egkeen. Ne dutu, due nakita ran ne me etew ne mig-untud te me kamil. Me Ismailita seeye ne migdurulan te me peemut wey me peemis ne migligkat diye te Gilyad wey igpeendiye te Ihiptu.


text:
Ne migkahiyan ni Huda ka me suled din, “Nekey naa ka egkaangey ta ke eggimatayan ta ka hari ta wey iggeles ta ka pegpatey rin?


text:
Meupiya pad ke igbelegye ta sikandin te me Ismailita. Kene te re eggimatayan sikandin su kene pad iya egkahuhud ne hari ta sikandin.” Ne nabennalan ka me suled din.


text:
Te eglihad e ka me Ismailita ne nigusyanti ne matig-Midiyan, ingkuwa te me kakey rin si Husi diye te belun wey imbelegye dan sikandin diye te me Ismailita te daruwa ne pulu (20) ne pelata ne mahal. Nataman, impehes e uyana si Husi te me Ismailita diye te Ihiptu.<pb/>


text:
Te ware de naluhey, miglibed si Rubin diye te belun wey nakita rin ne warad diye si Husi. Seeye de iya, inggisi din e ka kumbale din tenged te laggew rin.


text:
Miglibed sikandin diye te me suled din wey migkahi, “Warad si Husi! Nekey naan e ka eggimuwen ku?”<pb/>


text:
In-uyan dan ka kumbale ni Husi diye te amey ran wey migkahi, “Nakita ney seini. Pitawa nu ke kumbale naa ni Husi seini wey se kene.”<pb/>


text:
Neila te amey ran ka kumbale wey migkahi, “Kumbale din iya sika! Etuwey, miggimatayan bes si Husi te mabulut ne mahintalunan! Indeesan bes e iya mule ka lawa rin!”


text:
Ne inggisi ni Hakub ka kumbale din wey migsaluub sikandin te saku<n>Iyan igpasabut kayi ka meitem wey egdehes ne manggad ne inggimu puun te bulbul te kambing ne igsaluub te timpu te peglungku wey ke eg-inniyug naa te sale.</n> te pegpeila ne miglungku sikandin. Naluhey sikandin ka miglungku tenged te pegpatey te anak din.


text:
Inliwang sikandin te langun ne me anak, piru mig-apul sikandin wey migkahi, “Balahara a nikaniyu! Eglungku a taman te egkapatey ad wey egpakasundul ad kandin diye te Hadis ne inged te me gimukud.” Ne migsinehawan din e man‑e si Husi.<pb/>


text:
Ne ensi Husi degma, nekeume e diye te Ihiptu wey imbelegye e sikandin te me matig-Midiyan diye ki Putipar. Sikandin ka sabeka ne upisyal wey ahalen te me talagtameng te palasyu te Hari te Ihiptu.<pb/>


text:
<br/><t>Si Huda wey si Tamar</t><br/>Te seeye ne timpu, mig-awe e si Huda diye te me suled din wey diye din e miglemung ki Hira te matig-Adulam.


text:
Nataman, naberes e man‑e ka asawa rin wey lukes ded man‑e ka anak din. Migngaranan din ka bate ki Unan.


text:
Nataman, nakaanak e man‑e sikandin te lukes wey migngaranan din ka bate ki Sila. Diye ensi Huda te Kisib te peglesut ni Sila.<pb/>


text:
Ne migtulin e si Ir, ka panganey ne anak ni Huda, wey impaasawa rin e te mengebay ne egngaranan ki Tamar.


text:
Piru mareet ka batasan ni Ir diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. Sikan naa ka miggimatayan sikandin te Magbebaye ne Manama.


text:
Ne migkahiyan ni Huda si Unan ne hari ni Ir, “Keilangan ne egpamaluwen nu si Tamar sumale te batasan ta eyew duen ded anak te kakey nu ne migpatey e.”


text:
Piru nakanengneng si Unan ne kene ne kandin ka panganey ne anak dan ke eglesut. Sikan naa, mesi eggulid e sikandin ki Tamar, igpalihawang din ka muntus din eyew kene egpakaanak sikandin te anak te kakey rin.


text:
Piru ingkeepes te Magbebaye ne Manama ka himu rin. Sikan naa ka miggimatayan ded degma te Magbebaye ne Manama si Unan.


text:
Ne migkahiyan ni Huda ka ambey rin ne si Tamar, “Uli ke pa diye te amey nu wey igpepamalu ku red sikeykew ke egkanakan e si Sila.” Piru inlalag de seeye ni Huda ki Tamar su naaldek sikandin ne egpatey red si Sila iling te daruwa ne kakey rin ke egpamaluwen din ded si Tamar. Sikan naa ka nekeuli pad iya si Tamar diye te amey rin.<pb/>


text:
Te pile e ne leg‑un ka miglihad, migpatey e ka asawa ni Huda. Te natuman e ka peglungku ni Huda, miggendiye sikandin te Timna duma te alukuy rin ne si Hira ne matig-Adulam eyew egpangabulug te me karniru rin.


text:
Ne due nakahuhud ki Tamar ne miggipanew e ka anuhang din ne eggendiye te Timna eyew egtabulug te me karniru rin.


text:
Te sikan de, inliwanan din e ka insaluub din ne manggad te pegkabalu wey imbunbunan din ka ulaula rin eyew ware egpekeila kandin. Nataman, migpinpinnuu e sikandin diye te gumawan te Inaim, ka lungsud ne diye te dalan ne iggendiye te Timna. Su nakatahe e si Tamar ne kanakan e si Sila, piru ware pamaluwa sikandin.<pb/>


text:
Te nakita ni Huda si Tamar, kahiyen din ne egpabaley-baley ne malitan su imbunbunan ma ni Tamar ka ulaula rin.


text:
Indugpu sikandin ni Huda diye te ilis te dalan wey migkahiyan, “Apas kad su egpewulirey ki.” Su ware nekeila si Huda ne ambey rin bes seeye.<pb/>Ne migtabak si Tamar, “Nekey ka igbayad nu keddi?”<pb/>


text:
Migtabak si Huda, “Egpeuyanan ku sikeykew te nati te kambing ne migligkat te me ayam ku.”<pb/>Mig-inse si Tamar, “Nekey ka igkagerentiya nu keddi taman te igpeuyan nud seini?”<pb/>


text:
Migtabak si Huda, “Nekey ka igkeupii nu ne iggerentiya ku?”<pb/>Migkahi si Tamar, “Ka imbebalieg nu ne due igpirma wey ka tuked ne inggen-genan nu.” Sikan naa ka imbehey rin e ki Tamar ka inggerentiya rin wey migguliran din e sikandin. Nataman, naberes e si Tamar.


text:
Ne mig-uli e si Tamar wey inluung din e ka imbunbun din te ulaula rin. Ne insaluub din e man‑e ka manggad te pegkabalu.<pb/>


text:
Nataman, impeuyan e ni Huda ki Hira ne alukuy rin ka nati te kambing diye te malitan, wey igpaawi e ka inggerentiya rin. Piru ware nakita ni Hira ka malitan.


text:
Ne migpanginse si Hira te mahinged diye te Inaim, “Hendeid naa ka egpabaley-baley ne malitan ne migpinpinnuu kayi te lenged te dalan?”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Ware egpabaley-baley ne malitan kayi.”<pb/>


text:
Purisu miglibed e sikandin diye ki Huda wey migkahi, “Ware ku nakita ka malitan wey migkahiyan a te mahinged ne ware kun egpabaley-baley ne malitan diye te kandan.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Huda, “Balahad e, kandin e seeye su kema ke egngisiyan ki te me etew ke eglibed ki diye ka egpamitew. Manaa su impeuyanan kud sikandin te kambing piru ware nu ma kitaa sikandin.”<pb/>


text:
Peglihad te tatelu ne bulan, nahuhuran si Huda ne egpabaley-baley e ka ambey rin ne si Tamar wey naberes e. Ne migkahi si Huda, “Uyana niyu sikandin diye te lihawangan wey silabi niyu sikandin.”<pb/>


text:
Piru te in-uyan e si Tamar eyew eggimatayan e, migpanaha-taha sikandin te anuhang din ka migkahi, “Ka kamuney te seini ne balieg ne due igpirma wey te tuked ka nakaberes keddi. Menua, neila nu seini?”<pb/>


text:
Neila ni Huda ne kandin seeye, purisu migkahi e sikandin, “Matareng pad sikandin kuntere keddiey, su ware kud sikandin ipepamalu te anak ku ne si Sila.” Ne warad miggulid sikandin ki Tamar.<pb/>


text:
Te migbaletikan e sikandin, impalihawang te sabeka ne bate ka belad din wey miggiketan e seeye te mangnguyamu te lanut ne malalab-lalab. Migkahi ka mangnguyamu, “Seini ka egpekewun‑a eglesut.”


text:
Piru inggusud te bate ka belad din wey iyan e nekewun‑a nakalesut ka sepping din. Migkahi ka mangnguyamu, “Ingkeyis din bes ka sepping din!” Sikan naa ka migngaranan sikandin ki Piris.<n>Te Hibruwanen: “egkeyis” ka kaluwasan te lalag ne “Piris.”</n>


text:
Nataman, namewuri e nakalesut ka sepping din ne due lanut ne malalab-lalab ne inggiket diye te belad din. Migngaranan sikandin ki Sira.<n>Te Hibruwanen: “malalab” ka kaluwasan te lalag ne “Sira.”</n><pb/>


text:
<br/><t>Si Husi wey ka asawa ni Putipar</t><br/>Ne si Husi, in-uyan e te me Ismailita diye te Ihiptu. Imbeli e sikandin ni Putipar ne sabeka ne upisyal te Hari te Ihiptu wey ahalen te me talagtameng te palasyu.


text:
Migdumaan iya te Magbebaye ne Manama si Husi wey migbulig kandin te langun. Diye sikandin mig-ugpe te baley te ahalen din ne matig-Ihiptu.


text:
Nakita ni Putipar ne migdumaan te Magbebaye ne Manama si Husi wey migbulihan sikandin te langun ne miggimu rin.


text:
Sikan naa ka ingkabennali rin si Husi. Impiyalan din si Husi diye te baley rin wey te langun ne karatuan din.


text:
Ligkat te seeye ne timpu, impanalanginan te Magbebaye ne Manama si Putipar tenged ki Husi. Impanalanginan te Magbebaye ne Manama ka langun ne ki Putipar, ka diye te baley rin wey ka diye te me kamet din.


text:
Impiyal ni Putipar ka langun ki Husi, wey tenged kandin, warad e lein ne igkasasew rin su ka keenen din naan de iya.<pb/>Ne mateles wey makeseg-keseg ne kanakan si Husi.


text:
Piru mig-apul si Husi ka migtabak, “Impiyalan a te ahalen ku te langun kayi te baley wey warad e igkabantali rin su kayi ad.


text:
Nekeg-iling ka katenged ney te seini ne baley, wey impiyal rin keddi ka langun angin e keykew su asawa ke ma nikandin. Purisu, kena a egpekeyimu te sika ne dereeti ne himu, wey kena a egkeupian ne egpakasale te Manama.”


text:
Minsan tagse aldew ne egginggaten te asawa ni Putipar si Husi eyew egpewulirey sikandan, piru warad iya sikandin migparuma-ruma.<pb/>


text:
Piru sabeka ne aldew, migseled si Husi diye te baley eyew eggimu diye, wey nakasalengan seeye te ware duma rin ne me suluhuanen.


text:
Ne dutu, miggen-genan te asawa ni Putipar ka kumbale ni Husi te migkahi, “Na, huliri a kuntee!” Te sikan de, migpallahuy e si Husi ne miglihawang te baley, piru nahaat ka kumbale din ne nahen-genan te malitan.


text:
Te nakita te malitan ka kumbale ne nahen-genan din su neengkeran ni Husi te migpallahuy ka miglihawang,


text:
in-umew rin e ka me lukes ne suluhuanen dan wey migkahi, “Pitew kew! Egpeyilawan ki te Hibruwanen ne in-uyan te asawa ku kayi te kanta. Migseled sikandin kayi te sinabeng ku eyew egleheng perem keddi, piru migpanguleyi a.


text:
Te nasahimanu rin ne migpanguleyi a, migpallahuy e sikandin wey neengkeran din e seini se kumbale din.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan din e ka asawa rin ne si Putipar, “Sika se uripen ne Hibruwanen ne in-uyan nu kayi te kanta, migseled sikandin te sinabeng ku eyew eglehengen a perem,


text:
piru migpanguleyi a. Te sikan de, migpallahuy e sikandin ka miglihawang wey neengkeran din ka kumbale din kayi te keddi.”<pb/>


text:
Piru tenged te indumaan wey impapitew te Magbebaye ne Manama ka geyinawa rin ne kene egkabalbalawan ki Husi, ingkabennali sikandin te talagtameng te prisuwan.


text:
Sikan naa ka impiyal te talagtameng ki Husi ka katenged te egtanggu te langun ne naprisu wey te langun ne eggimuwen seled te prisuwan.


text:
Warad nabantali ka talagtameng te prisuwan te impiyal rin ki Husi su indumaan ma sikandin te Magbebaye ne Manama, wey imbulihan sikandin te langun ne eggimuwen din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegguhud ni Husi te kaluwasan te taheinep te daruwa ne pinirisu</t><br/>Te pile e ne leg‑un ka miglihad, due talag-itis te binu wey talaggilutu te paan te Hari te Ihiptu ne nakasale diye te kandin.


text:
wey impaprisu rin sikandan diye te prisuwan te ahalen te me talagtameng ne diye degma prisuwa si Husi.


text:
Sabeka ne karusileman, nakataheinep diye te prisuwan ka talag-itis te binu wey ka talaggilutu te paan, wey tagse taheinep dan due kaluwasan.


text:
Migtabak sikandan, “Due me taheinep ney, piru ware egpakanangen kanami te kaluwasan.”<pb/>Ne migtabak si Husi, “Ka Manama re ka egpakaluwas te me taheinep. Ne kun la, nangeni a te taheinep niyu.”<pb/>


text:
Migpangguhud ka talag-itis te binu te taheinep din. Migkahi sikandin, “Diye te taheinep ku, due nakita ku ne sabeka ne pinamula ne paras diye te tangkaan ku.


text:
Due tatelu ne sugpang te seeye ne paras ne migpangabukad wey migpamehas, wey sahuhune ne neyinuhan seeye.


text:
Inggen-genan ku kun ka ubab te Hari te Ihiptu. Sikan naa ka migpupu a te me behas wey ingkeles ku seini diye te ubab din. Nataman, imbehey ku ka ubab diye te Hari.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Husi, “Seini ka kaluwasan te taheinep nu: Ka tatelu ne sugpang iyan igpasabut se tatelu ne aldew.


text:
Te ikatelu ne aldew, egpalekaan kad te Hari te Ihiptu wey egpasayluwen kad nikandin. Igpalibed ka nikandin diye te katungdanan nu dengan ne talag-itis te kandin ne binu.


text:
Piru kena a kalingawi nikeykew ke meupiye e ka peg-ugpe nu. Ikeyid‑u a nikeykew wey kahii nu ka Hari te Ihiptu meyitenged keddi eyew egpalekaan ad e nikandin.


text:
Su impepehes e re uyana kayi puun diye te inged ney te me Hibruwanen, wey kene eleg ne egprisuwen a nikandan kayi su wara a nakasale.”<pb/>


text:
Ne nakarineg ka talaggilutu te paan ne meupiya ka kaluwasan te taheinep te duma rin. Purisu, migkahiyan din si Husi, “Due degma taheinep ku. Diye te taheinep ku, duen kun tatelu ne nihu ne paan ne in-utuk ku.


text:
Ka kinaribabawan kun, due nakalkalasi ne me paan ne para te Hari te Ihiptu, piru ingkeen seeye te me manuk-manuk.”


text:
Migtabak si Husi, “Seini ka kaluwasan te taheinep nu: Ka tatelu ne nihu iyan igpasabut se tatelu ne aldew.


text:
Te ikatelu ne aldew, egpatamperan ka te Hari te lieg nu wey egbitinen e ka lawa nu diye te kayu wey egkeenen te me manuk-manuk ka sapu nu.”<pb/>


text:
Te igkatelu e ne aldew, migpasahakeen ka Hari te Ihiptu para te me upisyal din su sika ka aldew te pegkeetew rin. Impalekaan din ka talag-itis te kandin ne binu wey ka talaggilutu te paan, wey impeuyan din sikandan diye te tangkaan din.


text:
<br/><t>Ka pegluwas ni Husi te taheinep te Hari te Ihiptu</t><br/>Te daruwe e ne leg‑un ka miglihad, nakataheinep ka Hari te Ihiptu ne migsasindeg kun sikandin diye te ilis te Weyig ne Nilu.


text:
Duen kun pitu ne me baka ne mallambeg wey mateles se peglelawa ne miggakap puun te weyig wey migpanabtab e te me hilamunen diye te ilis.


text:
Ne duen e man‑e pitu ne baka ne maggase wey me kurulen ne miggakap puun te weyig. Migdani-rani sikandan te me mallambeg ne baka diye te ilis te weyig.


text:
Nataman, impangeen dan e ka mallambeg wey mateles se peglelawa! Te sikan de, napukew e ka Hari te Ihiptu.


text:
Ware de naluhey, nakalipereng e man‑e ka Hari te Ihiptu wey nakataheinep e man‑e sikandin. Diye te taheinep din, nakita rin ka sabeka ne lawa te aheley ne migpamehas te pitu ne bahal ne meupiya se behas wey derakel.


text:
Sahuhune ne due man‑e nakalepew ne pitu ne bahal te aheley diye te sikan ded ne lawa, piru mareet wey nangiles e ka behas tenged te meinit ne kalamag puun te igsile.


text:
Nataman, in-ameluk e te nangiles ka derakel! Te sikan de, napukew e ka Hari te Ihiptu wey natahaan din ne taheinep din bes de seeye.


text:
Peg-enew te Hari te Ihiptu te maselem, nabantalan sikandin. Sikan naa ka impeumew rin ka langun ne egmahehane diye te Ihiptu wey ka langun ne matagseb ne etew. Ne impangguhuran din e sikandan te me taheinep din, piru ware sabeka kandan ne nakanangen te kaluwasan dutu.<pb/>


text:
Nataman, migkahiyan e te talag-itis te binu ka Hari te Ihiptu, “Kuntee, nasuman-suman ku ka seyyup ku.


text:
Dengan, nabelu ka kanami te me suluhuanen nu, ne sikeddi wey ka pangulu te talaggilutu te paan, impaprisu key nikeykew diye te baley te ahalen te me talagtameng.


text:
Ne diye degma te prisuwan, due sabeka ne kanakan ne Hibruwanen ne uripen te ahalen te me talagtameng. Impangguhuran ney sikandin te me taheinep ney wey innangen din ka tagse kaluwasan te taheinep ney.


text:
Ne natuman iya ka langun sumale te innangen din kanami. Impalibed a nikeykew te katungdanan ku wey impabitin nu ka talaggilutu te paan.”<pb/>


text:
Sikan naa ka impeumew e te Hari te Ihiptu si Husi, wey indagdahawan dan palihawanga sikandin te prisuwan. Migdagdahew si Husi migpanumpe wey miggimmimasad, ne miggendiyad te tangkaan te Hari te Ihiptu.


text:
Ne migkahiyan te Hari te Ihiptu si Husi, “Due taheinep ku piru ware nakanangen keddi te kaluwasan kayi. Nahuhuran a ne egpakaluwas ke kun te me taheinep.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Husi, “Kene ne sikeddi ka egpakaluwas, Mahal ne Hari. Ka Manama ka egnangen keykew te kaluwasan te taheinep nu.”<pb/>


text:
Due pitu ne baka ne mallambeg wey mateles se peglelawa ne miggakap puun te weyig wey migpanabtab e te me hilamunen diye te ilis.


text:
Ne duen e man‑e pitu ne baka ne maggase wey me kurulen ne miggakap puun te weyig. Ware e re due nakakita te iling dutu ne baka kayi te Ihiptu.


text:
Piru kene egkeilaan ne nakakeen e sikandan, su maggase man ded wey hendue te ware nakakeen. Seeye de iya ne napukew ad.


text:
Nakataheinep ad man‑e ne duen kun nakita ku ne sabeka ne lawa te aheley ne migpamehas te pitu ne bahal ne meupiya se behas wey derakel.


text:
Sahuhune ne due man‑e nakalepew ne pitu ne bahal te aheley diye te sikan ded ne lawa, piru mareet ka behas wey migpangiles tenged te meinit ne kalamag puun te igsile.


text:
Nataman, in-ameluk e te nangiles ka derakel! Impangguhud kud e seini te egmahehane, piru ware minsan sabeka kandan ne nakanangen keddi te kaluwasan kayi.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Husi ka Hari te Ihiptu, “Nekeg-iling de ka kaluwasan te daruwa ne taheinep nu, Mahal ne Hari. Impakita keykew te Manama ka eggimuwen din keureme.


text:
Nekeg-iling ne pitu ne leg‑un ka igpasabut te pitu ne baka ne mallambeg wey ka pitu ne bahal te aheley ne meupiya.


text:
Nekeg-iling ne pitu ne leg‑un te bitil ka igpasabut te pitu ne baka ne maggase ne miglepew, wey ka pitu ne bahal te aheley ne mareet wey nangiles se behas tenged te meinit ne kalamag puun te igsile.


text:
Piru egpakasubal ka pitu ne leg‑un ne bitil wey egkalingawan e te me etew ka miglihad ne katubung, tenged su egkabitil e ka intiru ne Ihiptu.


text:
Ne kenad egkasuman-suman ka me timpu ne matubung pad, tenged su egkasublaan e ka bitil ne egpakasubal.


text:
Impataheinep ka te kararuwa, Mahal ne Hari, eyew egkatahaan nu ne intahahe e seini te Manama ne eggimuwen din, wey egkeyitabu iya seini te kene egkaluhey.<pb/>


text:
“Sikan naa, alam ka te etew ne malayat se suman-suman wey matagseb ne egpiyalan nu te intiru ne Ihiptu.


text:
Alam ka te me upisyal kayi ne egpanguwa te igkalimma ne baad te langun ne eg-uma kayi seled te pitu ne leg‑un ne egmatubung pad ka Ihiptu.


text:
Ipalimud nu kandan ka egkakuwa ran ne baad te langun ne eg-uma seled te seeye ne me leg‑un. Ne pinaahi te keykew ne katenged, ipatahu nu naa diye te me siyudad ka egkalimud dan wey patamengi nu kandan.


text:
Igtahahe te langun ne etew ka sika ne egkakeen te egpakasubal ne pitu ne leg‑un ne bitil kayi te Ihiptu, eyew kene egkapatey ka me etew te gutas.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpiyal ki Husi te inged ne Ihiptu</t><br/>Ne nabennalan ka Hari te Ihiptu wey ka me upisyal din te inlalag ni Husi.


text:
Ne migkahiyan sikandan te Hari te Ihiptu, “Kene ki egpakakita te duma ne etew iling ki Husi ne due Panisingan te Manama.”


text:
Seeye naa, migkahiyan te Hari te Ihiptu si Husi, “Tenged su ka Manama ma ka migpanengneng keykew te langun ne innangen nu, ware etew ne malayat se suman-suman wey matagseb ne egpekeiling keykew.


text:
Egpiyalan ku sikeykew te palasyu ku, wey egtumanen te langun ne sakup ku ka me suhu nu. Labew e re keykew tenged su Hari a.


text:
Ne inluung e te Hari te Ihiptu ka sising din ne igpirma wey insaluub din e te kemel ni Husi. Insaluuban din man‑e si Husi te mateles ne kumbale wey balieg ne bulawan.


text:
Impeunturan man‑e te Hari te Ihiptu ki Husi ka igkarangeb ne karwahi rin, wey due eggun‑a kandin ne egpangpanguleyi ka egkahi, “Panimbuel kew kandin!” Seeye naa, impiyalan e si Husi te intiru ne inged te Ihiptu.


text:
Migkahiyan man‑e te Hari te Ihiptu si Husi, “Sikeddi ka Hari. Ware etew kayi te intiru ne inged te Ihiptu ne egpekeyimu te minsan nekey ke kene ka egkabennalan.”


text:
Migngaranan din e si Husi ki Sapinat-paniya.<n>Te Ihiptuhanen: “eglalag wey neuyag pad ka Manama” ka kaluwasan te lalag ne “Sapinat-paniya.”</n> Ne impaasawaan din si Husi ki Asinat ne anak ni Putipira ne talagpanubad diye te Un. Ne inlingut e ni Husi te egleuy ka intiru ne inged te Ihiptu isip impiyalan kayi.<pb/>


text:
Ne tatelu e ne pulu (30) ka idad ni Husi te migbunsud sikandin migpamakey te Hari te Ihiptu. Sikan naa, mig-awe si Husi diye te palasyu wey inlingut din te egleuy ka intiru ne inged te Ihiptu.


text:
Te seeye ne me leg‑un, impepanlimud ni Husi ka baad te langun ne mig-uma diye te Ihiptu wey impatines e diye te me siyudad. Impatines din diye te tagse siyudad ka baad te mig-uma te me kamet ne nakalingut.


text:
Nataman, dakel e amana ka nalimud ni Husi ne egkakeen wey ware din e seela ka nalimud din, su suble e ne dakel ne nekeiling e te lelanek diye te ilis te dahat.<pb/>


text:
Te ware pad migginguma ka bitil, nakaanak te daruwa ne lukes ensi Husi wey Asinat ne anak ni Putipira ne talagpanubad diye te Un.


text:
Migngaranan ni Husi ka panganey ki Manasis,<n>Te Hibruwanen: “pegpalingew” ka kaluwasan te lalag ne “Manasis.”</n> su migkahi sikandin, “Impalingawan e te Manama keddi ka langun ne keyirapan ku dengan wey ka alimengew ku te pamilya ku.”


text:
Migngaranan din ka inggiba ki Ipraim,<n>Te Hibruwanen: “egpaanak” ka kaluwasan te lalag ne “Ipraim.”</n> su migkahi sikandin, “Impaanak a te Manama te seini ne inged ne neyirapan a dengan.”<pb/>


text:
wey nakasubal e ka pitu ne leg‑un ne bitil, sumale te innangen ni Husi. Te seeye ne timpu, due bitil diye te duma ne me inged. Piru diye te Ihiptu, dakel mule ka egkakeen.


text:
Nataman, nabitil e degma ka me matig-Ihiptu wey migbuyu sikandan te egkakeen diye te Hari te Ihiptu. Ne migkahi ka Hari, “Pangendiye kew ki Husi. Tumana niyu naa ka igkahi rin kaniyu.”


text:
Ne neempet e nabitil ka intiru ne Ihiptu, wey impalukatan e ni Husi ka langun ne inlimuran te egkakeen wey impamelegye e ka egkakeen diye te me matig-Ihiptu.


text:
Ka me etew te nalein-lein ne me nasud, nangendiye te Ihiptu eyew egbeli te egkakeen diye te ki Husi, su nabitil ne masumpit ka minsan hendei ne inged.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggendiye te me suled ni Husi te Ihiptu</t><br/>Te seeye ne timpu, nakarineg si Hakub ne dakel ka egkakeen diye te Ihiptu. Sikan naa ka ingkahiyan din ka me anak din, “Mania te egmatengtengey kew re due?


text:
Te due narineg ku ne dakel kun ka egkakeen diye te Ihiptu. Na, hendiye kew wey beli kew te egkakeen eyew kene ki egkapatey te gutas.”


text:
Piru ware iparuma ni Hakub ka hari ni Husi ne si Binhamin, su napanseb sikandin kema ke due egkeyitabu kandin.<pb/>


text:
Ne miggendiyad ka me anak ni Hakub te Ihiptu ne nekegtemu te duma ne me etew ne miggendiye degma te Ihiptu eyew egbeli te egkakeen, su due bitil diye te Kanaan.


text:
Si Husi ka gubirnadur diye te Ihiptu wey sikandin ka migpepameligye te egkakeen diye te me etew ne migpuun te langun ne nasud. Sikan naa ka miggendiye ki Husi ka me kakey rin ne miglangkeb diye te tangkaan din.


text:
Te pegkakita ni Husi kandan, nekeile e sikandin ne me kakey rin sikandan. Piru miglilibat ubag sikandin ne ware nekeila kandan wey miglangit-langit mig-inse, “Hendei kew ne mahinged?”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Matig-Kanaan key. Miggendini key su egbeli key te egkakeen.”<pb/>


text:
Ne nasuman-suman din e ka me taheinep din dengan meyitenged kandan wey migkahi sikandin, “Me tahasiliban kew! Miggendini kew ka eg-iipat ke hendei lenged ne mahuye ka nasud ney.”<pb/>


text:
Migkahi si Husi, “Kene! Iyan niyu iya innendini ka eg-iipat ke hendei lenged ne mahuye ka nasud ney.”<pb/>


text:
Migtabak sikandan, “Ahalen, sapulu key wey daruwa (12) ne talaari. Sabeka re ka amey ney ne matig-Kanaan. Diye ded te amey ney ka igkalitan wey migpatey e ka sabeka.”<pb/>


text:
Seini ka ig-eleg-eleg ku te inlalag niyu: Mengeyibet te ngaran te Hari te Ihiptu, wey kew re egpekeuli ke egpekeendini ka igkalitan ne hari niyu.


text:
Due sabeka kaniyu ne egpaangayen te hari niyu. Ne sikaniyu se nasame, palunggehaat kew kayi te prisuwan taman te egkapamalehetan ku ne malehet ka inlalag niyu. Piru ke ware, malehet iya ne me tahasiliban kew.”


text:
Te igkatelu e ne aldew, migkahiyan ni Husi sikandan, “Egkaaldek a te Manama. Ke egtuman kew te iglalag ku kuntee, egkeuyag kew.


text:
Ke kene kew ne me ubaten, sabeka re kaniyu ka egpalunggaat kayi te prisuwan, wey ka duma egpekeuli diye te miggutasan ne pamilya niyu ne eg-uyan te nabeli niyu ne egkakeen.


text:
Piru uyana niyu kayi te keddi ka igkalitan ne hari niyu eyew igpakapapitew niyu ne malehet ka inlalag niyu wey eyew kene ku egpeyimatayan sikaniyu.” Ne mig-uyun sikandan.


text:
Migpalalahey ka me kakey ni Husi ne miggenendue, “Neyitabu seini kanta su nakasale ki dengan te hari ta. Nakita ta ka keyirapan din te pegpeyid‑u-hid‑u rin kanta, piru ware ta pammineha. Purisu egkeyirapan kid kuntee.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Rubin, “Insaparan ku sikaniyu ne kene egdereetan ka bate, piru ware kew migpammineg keddi. Ne kuntee, egpabayaren kid te kamatayen din.”


text:
Nakasabut si Husi te lalag dan, piru ware sikandan nakanengneng, su nekeglalag sikandan pinaahi te talaggalin.


text:
Ne mig-awe si Husi diye te kandan wey migsinehew sikandin. Nataman, miglibed e sikandin wey miglalag man‑e kandan. Ne ingkuwa rin si Simyun wey impabaku din diye te tangkaan dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-uli te me kakey ni Husi diye te Kanaan</t><br/>Ne impeyipenu ni Husi te egkakeen ka me saku dan wey impatahu din ded ka me seleppi ne imbayad dan diye te me saku dan wey impabewuwan din degma sikandan te egkakeen te peggipanew ran. Ne natuman ka langun ne insuhu ni Husi.


text:
Te nakaaran e sikandan te seeye ne karusileman, imbukalasan te sabeka kandan ka saku din su egsunggud te asnu rin. Te sikan de, nakita rin ka seleppi din diye te be‑be te saku din.


text:
Migkahiyan din ka me suled din, “In-uli bes ka seleppi ku kayi te saku ku!” Te sikan de, naaldek wey ingkelkel e sikandan. Migpalalahey sikandan, “Nekey buwa seini se inggimu te Manama kanta?”<pb/>


text:
Pegginguma ran diye te Kanaan, impangguhuran dan e ka amey ran ne si Hakub te langun ne neyitabu kandan.


text:
Migkahi sikandan, “Ka gubirnadur diye te Ihiptu, nabelu ka miglalag kanami wey imbayungan key ne tahasiliban key kun.


text:
Sapulu key wey daruwa (12) ne talaari, wey sabeka re ka amey ney. Namatey e ka sabeka ne suled ney, wey diye ded kuntee te Kanaan ka igkalitan duma te amey ney.’


text:
Ne migtabak sikandin, ‘Eg-el-elehan ku sikaniyu ke malehet iya ne kene kew ne me ubaten: Ihaat niyu ka sabeka kaniyu kayi te keddi wey uyana niyu ka egkakeen diye te eggutasan ne me pamilya niyu.


text:
Piru uyana niyu kayi te keddi ka igkalitan ne hari niyu eyew egkanengnengan ku ne malehet ka inlalag niyu ne kene kew ne me tahasiliban. Ke egtumanen niyu seini, ig-uli ku kaniyu ka suled niyu wey egpakabebeli kew red kayi te Ihiptu.’ ”<pb/>


text:
Ne imbusbus dan ka me saku dan, wey diye ded te seled ka puntil te tagse sabeka kandan ne napenu te seleppi ne igbayad perem te egkakeen. Te nakita ran ka seleppi, naaldek sikandan langun.


text:
Ne migkahiyan sikandan te amey ran ne si Hakub, “Migpalungku kew keddi tenged te me suled niyu ne naawe. Warad si Husi; warad e si Simyun; wey kuntee, si Binhamin e man‑e ka egkuen niyu. Keyey! Neyitabu seini se langun kayi te keddi.”


text:
Ne migkahiyan ni Rubin ka amey rin, “Egpeyimatayan ku keykew ka daruwa ne anak ku ne lukes ke kene ku egkaruma si Binhamin te eg-uli kayi te keykew. Ipiyal nu re sikandin keddi wey egdumeen ku red iya sikandin te eg-uli kayi te keykew.”


text:
Piru migtabak si Hakub, “Kene ku igparuma kaniyu ka anak ku, su napatey e ka kakey rin wey sikandin naan de ka nasame. Ke due egkeyitabu kandin te peggipanew niyu, egpalaggawen ad man‑e nikaniyu wey egkapatey ad su buyag ad e wey kena ad egpakaantus te masumpit ne peglungku.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglibed te me kakey ni Husi diye te Ihiptu ne migduruma ki Binhamin</t><br/>Te seeye ne timpu, migmasumpit pad ka bitil diye te Kanaan,


text:
wey naamin e ka egkakeen ne naangey ran diye te Ihiptu. Ne migkahiyan ni Hakub ka me anak din, “Libed kew diye te Ihiptu wey bebeli kew naa ubag te deisek ne egkakeen ta.”<pb/>


text:
Piru migtabak si Huda, “Impegpehetan key panpanayi te gubirnadur ne kene key egpakita kandin ke kene egpakaruma kanami ka hari ney.


text:
Piru ke kene nu igparuma sikandin kanami, kene key eggendiye. Su migkahiyan key nikandin ne wey key re egpakita kandin ke egpakaruma kanami ka hari ney.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Hakub, “Mania iya mule te egpeyirapan e red iya nikaniyu pinaahi te pegkahi niyu kandin te duen pad hari niyu?”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “Mig-inse-inse ma iya sikandin kanami meyitenged kanta. Mig-inse sikandin ke neuyag ke naan pad Ame. Mig-inse man‑e sikandin ke duen naan pad hari ney. Ne intabak ney re degma ka me inse din. Hentew naa iya ka egsuman-suman ne igparuma rin bes kanami ka hari ney?”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Huda ka amey rin, “Iparuma nu keddi si Tatu su egtaggel key e eyew kene ki red egkaamin egpatey te gutas.


text:
Sikeddi ka egpanabak keykew ke egkamenu sikandin. Sikeddi senditi nu te ware egtamanan ke kene ku egkeuyan sikandin te eg-uli kayi te keykew.


text:
Ne migkahi si Hakub, “Ke sikan de ka egkaayunan, seini himuwa niyu: Kuwa kew te me subla ne meupiya ne egkakeen te seini ne inged wey ipanahu niyu diye te me saku eyew igdasag niyu te seeye se etew. Seini uyana niyu: Me peemut, me peemis, deisek ne teneb, wey behas te me kayu ne pistasiyu wey almindras.


text:
Kararuwaa niyu ka kentiddad te seleppi ne eg-uyanen niyu. Keilangan ne eg-uyanen niyu red te eggendiye ka seleppi ne inlibed itahu diye te me saku niyu, su kema ke naseyyup de sikandan ka egtahu.


text:
Igkeyid‑u kew perem te Manama ne Amana ne Maresen ke diye kew e te tangkaan te seeye se etew eyew egpalekaan din si Simyun wey egpeulien din ded degma si Binhamin. Piru ke egkaawaan ad iya te me anak ku, balahad e su nekey naan pad iya ka egkeyimu ku.”<pb/>


text:
Sikan naa ka migpanguyan e sikandan te igdasag dan wey indaruwa ran ne lupi ka kentiddad te seleppi dan, wey miggendiyad sikandan te Ihiptu duma ki Binhamin. Te nekeuma ran e diye, migpakigkita ran e ki Husi.


text:
Te nakita ni Husi ne nakaruma red kandan si Binhamin, migkahiyan din ka suluhuanen ne impiyalan din te langun diye te baley rin, “Uyana nu sika ne me etew diye te baley ku. Lape ka te ayam wey hilutua nu su igpalagpu ku sikandan keddi te egpaniudtu.”


text:
Ne intuman te suluhuanen ka innangen ni Husi wey in-uyan din ka taltalaari diye te baley ni Husi.<pb/>


text:
Naaldek ka taltalaari te in-uyan sikandan diye te baley ni Husi. Migpalalahey sikandan, “In-uyan ki kayi tenged te seleppi ne in-uli diye te me saku ta dengan. Egbayungan ki nikandin ne impanakew ta seeye wey egdakepen kid nikandin. Eg-uripenen kid nikandin wey eg-ahawen e ka me asnu ta.”


text:
Te pegginguma ran diye te gumawan te baley ni Husi, migkahiyan dan ka suluhuanen ne impiyalan ni Husi te langun diye te baley rin,


text:
Diye te in-aranan ney te peg-uli ney e, imbukalasan ney ka me saku ney. Mania mule te nakaampew man ded te me saku ney ka seleppi ne imbayad ney perem te egkakeen. Ware nasalini minsan deisek. Sikan naa ka in-uyan ney red man‑e kayi.


text:
Ware key nakataha ke hentew ka migtahu te seleppi ney diye te me saku ney. Ne mig-uyan key e man‑e te seleppi ne igbeli ney te egkakeen.”


text:
Ne migtabak ka suluhuanen, “Kene kew kapanseb wey kene kew kaaldek. Ka Manama niyu buwa ne Manama degma te amey niyu ka migtahu te seeye ne seleppi diye te me saku niyu. Nakuwa kud en iya ka imbayad niyu dengan.” Nataman in-uyan din e si Simyun diye te kandan.<pb/>


text:
Ne impaseled e te suluhuanen ka taltalaari diye te baley ni Husi. Imbehayan din sikandan te weyig eyew egpakapanlu‑lu te paa ran wey insungguran din degma ka me asnu ran.


text:
Ne in-ayun‑ayun dan e ka me dasag dan ki Husi ke eg-uli te meudtu, su narineg dan ne eglagpu dan kandin te egpaniudtu diye.


text:
Te peg-uli e ni Husi, impaseled dan e diye te baley ka igdasag dan wey imbehey ran e kandin, wey nangunduk sikandan diye te tangkaan din.


text:
Mig-inse si Husi kandan meyitenged te peg-ugpe dan. Ne mig-inse e man‑e sikandin, “Menua ka amey niyu, ka buyag ne innangen niyu keddi? Ware pad sikandin migpatey?”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “Manekal pad ka amey ney ne suluhuanen nu, wey meupiya red ka peglelawa rin.” Ne miglangkeb e man‑e sikandan diye te tangkaan din ka egtahud kandin.<pb/>


text:
Te pegkakita ni Husi te hari rin ne si Binhamin, mig-inse sikandin, “Seini ka hari niyu ne innangen niyu keddi?” Ne migkahiyan din si Binhamin, “Tatu, egpanalanginan ka te Manama.”


text:
Ne migdagdahew mig-awe si Husi su egpakasinehew e sikandin tenged te amana ne alimengew rin te hari rin. Migseled sikandin diye te sinabeng din wey diyad e migsinehew.


text:
Nataman, migpandep‑ug e sikandin ne henduen pad ne miglihawang. Ne migtigkel naan de sikandin ka migsuhu te me suluhuanen din, “Ipangenat niyud e ka egkakeen.”


text:
Innenatan si Husi diye te sabeka ne lamisa wey diye degma te lein ne lamisa ka taltalaari. Due degma me matig-Ihiptu ne migsuwey ka migkeen, su kene ne meupiya ne batasan diye te kandan ka eglemung egkeen te me Hibruwanen.


text:
Ne diye te egkatangkaan ni Husi ka lamisa te taltalaari, wey immegsinsinundul sikandan papinnuuwa ligkat te panganey peendiye te igkalitan. Sikan naa ka migmasilsil-apey ka taltalaari ne neinu-inu.


text:
Innenatan sikandan te keenen ligkat te lamisa ni Husi piru ka innenat ki Binhamin, egkalalimmeen mule ka karakel du te innenat diye te me kakey rin. Ne miglagpu sikandan ki Husi te migkeen wey mig-inum te ware pegkehe.<pb/>


text:
<br/><t>Ka ubab ne natarin</t><br/>Ne insuhu ni Husi ka suluhuanen din ne impiyalan din diye te baley, “Hipenua nu te egkakeen ka me saku te sika ne me etew taman te egkeelehan dan te eg-uyan, wey iampew nu red te me saku dan ka seleppi ne imbayad dan.


text:
Itahu nu degma ka ubab ku ne mahal diye te saku te igkalitan duma te seleppi ne imbayad din.” Ne intuman din ka innangen ni Husi.


text:
Te ware pad nakariyu-diyu sikandan te siyudad, impalupug e ni Husi te suluhuanen din ka taltalaari te migkahi, “Lupuha nu sikandan wey kahii nu te mania te mareet ka igsuli dan te keupiya ku kandan?


text:
Mania te intakew ran ka mahal ne ubab ne eg-in-inuman ku wey eggamiten ku te pegpanagne? Mareet seini se inggimu ran!”<pb/>


text:
Nakanengneng ka ne inlibed ney keykew ka seleppi ne nakita ney ne nakaampew te me saku ney puun te Kanaan. Ne kuntee egpepanakawen key e nasi nikeykew te seleppi wey ke bulawan naa diye te baley te ahalen nu?


text:
Na, ke hentew kanami ka egkakitaan nu te ubab din, himatayi nu sikandin wey uripena key e degma.”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandin, “Uya, egkabennalan a due. Piru ka migtakew re ka egkeyimu ne uripen, ne egpekeyipanew red ka duma kaniyu.”


text:
Impaneilang ay-ayari te suluhuanen ni Husi ka me saku dan ligkat te panganey ne anak taman te igkalitan, ne diye din kitaa ka ubab te saku ni Binhamin.


text:
Te sikan de, nanggisi te taltalaari ka kumbale dan su nalaggew ran amana. Indulan dan e man‑e ka me saku dan diye te me asnu ran wey nanlibed diye te siyudad.<pb/>


text:
Te peggingume e enni Huda diye te baley ni Husi, diye pad iya sikandin. Ne miglangkeb sikandan diye te tangkaan din.


text:
Migkahiyan sikandan ni Husi, “Mania te neyimu niyu seini? Ware kew bes nakanengneng ne egpakataha a te minsan nekey tenged te pegpanagne ku?”<pb/>


text:
Ne migkahi si Huda, “Ahalen, nekey naan pad iya se iglalag ney keykew? Nekey naan pad iya se igpakapangatarengan ney keykew ne ware key nakasale? Ka Manama en iya ka migpanengneng te nakasale key iya. Ne kuntee, uripena key e langun nikeykew duma te seeye se nakitaan te ubab.”<pb/>


text:
Piru migtabak si Husi, “Kena a egpekeyimu te iling due! Sikandin de se migtakew te ubab ku ka eg-uripenen ku. Piru sikaniyu se duma, egpekeuli kew diye te amey niyu ne ware igkabantali.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpeyimmimenew ni Huda ki Husi</t><br/>Ne migdani-rani si Huda diye te ki Husi wey migkahi, “Ahalen, palalahe e pa ubag nikeykew se suluhuanen nu. Ne kene ke re ubag kabelu keddi, minsan nekeiling ka te Hari te Ihiptu.


text:
Ne migtabak key, ‘Uya, duen pad amey ney ne egkabuyag e, wey duen pad hari ney ne neetew te egkabuyag e ka amey ney. Napatey e ka kakey rin wey sikandin naan de ka nasame ne anak te iney rin, wey inggeyinawaan amana sikandin te amey ney.’


text:
Piru migtabak key, ‘Ahalen, kene egpakasuwey sikandin te amey ney, su ke egpakasuwey sikandin, egkapatey ka amey ney.’


text:
Piru ahalen, migkahi ka man‑e, ‘Wey kew re pakita keddiey ke egpakaruma kaniyu ka igkalitan ne hari niyu.’<pb/>


text:
Ne intabak ney sikandin, ‘Kene key egpakalibed ke kene egpakaruma kanami ka igkalitan ne hari ney. Su wey key re egpakita te gubirnadur ke egpakaruma sikandin kanami.’


text:
Ne migkahiyan key e man‑e te amey ney, ‘Nakanengneng kew e ne nakaanak de te daruwa ne lukes ka asawa ku ne si Rakil.


text:
Miggipanew ka sabeka piru warad e nekeuli. Malehet ne indeesan sikandin te mahintalunan wey ware kud iya nakita sikandin.


text:
Ke eg-uyanen niyu ka hari rin ne due egkeyitabu kandin, egkapatey ad iya te peglungku su egkabuyag ad e.’<pb/>


text:
Ahalen, sikeddi ka egpanabak te amey ney ke egkamenu sikandin. Migkahiyan ku sikandin, ‘Emun ke kene ku egkaruma ka hari ney te eg-uli kayi te keykew, sikeddi senditi nu te ware egtamanan.’


text:
Su kena a egpekeuli diye te amey ney ke kene sikandin egpakaruma keddi. Kene ku egkaantus ka mareet ne egkeula-ula te amey ney.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpeila ni Husi te me suled din</t><br/>Kenad egkatigkel ni Husi ka eggeramen din diye te tangkaan te me suluhuanen din, sikan naa ka impaawe din sikandan. Te sikandan naan de se taltalaari ka nahaat, migpeile e si Husi te me suled din ke hentew sikandin.


text:
Ne migpanaman migsinehew si Husi wey nakarineg ka me matig-Ihiptu wey nahuhuran e degma ka diye te palasyu te Hari te Ihiptu.


text:
Migkahiyan ni Husi ka me suled din, “Sikeddi si Husi! Menua, manekal pad ka amey ta?” Piru natanengan de iya sikandan tenged te liyas dan kandin.


text:
Sikan naa ka migkahiyan e man‑e ni Husi sikandan, “Ne dani-rani kew pa ubag keddiey.” Ne migparani sikandan, wey migkahi si Husi, “Sikeddiey si Husi, ka suled niyu ne imbelegye niyu wey neuyan e kayi te Ihiptu.


text:
Ne kene niyu ikalaggew wey kene niyu senditi ka pegbelegye niyu keddi kayi. Su ka Manama ka migpeendini keddi hun‑a kaniyu eyew egkapangabangan ka me etew.


text:
Su ikarangeb pad seini ne leg‑un te gutas. Duen pad lalimma ne leg‑un ne ware egpakadaru wey ware eg-umeen.


text:
Impewun‑a a te Manama kaniyu kayi eyew egkapangabangan kew duma te me anak niyu, wey eyew egkeyimu kew ne dakel ne nasud.


text:
Purisu, kene ne sikaniyu ka migpeendini keddi, ke kene, ka Manama. Inggimu a nikandin ne talagtambag te Hari te Ihiptu wey impiyalan a nikandin te langun diye te baley rin wey te pegmandu te intiru ne inged te Ihiptu.<pb/>


text:
“Na, apas kew uli diye te amey ta wey pangguhuri niyu sikandin te seini ka innangen te anak din ne si Husi, ‘Inggimu a te Manama ne talagmandu te intiru ne inged te Ihiptu. Hendini kew te keddi te mahaan.


text:
Egpekeugpe kew kayi te inged te Gusin ne marani re keddi, sikeykew wey ka me anak nu, me apu nu, me karniru nu, me kambing, me baka, wey ka langun ne keykew.


text:
Egtangguwen ku sikeykew diye te Gusin, su duen pad lalimma ne leg‑un ne gutas. Su egkeyirapan kew ke kene kew eggendini, sikeykew wey ka me anak nu wey ka langun ne keykew.’ ”


text:
Ne migkahi man‑e si Husi, “Kuntee, nekeila kew e, minsan ka hari ku ne si Binhamin, te sikeddi seini se migpakiglalag kaniyu iyan iya si Husi.


text:
Pangguhuri niyu ka amey ta te kabantug ku kayi te Ihiptu wey te langun ne nakita niyu. Ne uyana niyu ka amey ta kayi te mahaan.”<pb/>


text:
Te egkalihet pad ne egsinehew si Husi, in-atul rin te egpangarek ka me kakey rin. Ne henduen pad ne nakalalag sikandan kandin.<pb/>


text:
Te nakarineg e ka diye te palasyu te Hari te Ihiptu te nekeume e ka me suled ni Husi, nahale amana ka Hari wey ka me upisyal din.


text:
Nataman, migkahiyan te Hari te Ihiptu si Husi, “Parulani nu te me suled nu ka me asnu ran wey peulia nud e sikandan diye te Kanaan.


text:
Ipaangey nu te me suled nu ka amey niyu wey ka me pamilya ran wey ipalibed nu sikandan kayi. Su igbehey ku kandan ka subla ne meupiya ne tane kayi te Ihiptu wey egpakakeen sikandan te meupiya ne ig-uma kayi.


text:
Kahii nu sikandan te egpeuyanen te me kerumata puun kayi te Ihiptu eyew due egpeunturan te me asawa ran, me anak dan, duma te amey niyu ne egpeendiniyen.


text:
Kahii nu sikandan ne kene egkatiglingey te me karatuan dan ne egkahaat diye, su kandan e ka langun ne subla ne meupiya kayi te Ihiptu.”<pb/>


text:
Intuman te me anak ni Hakub ka innangen kandan. Imbehayan sikandan ni Husi te me kerumata sumale te insuhu te Hari te Ihiptu, wey imbehayan din pad man‑e te bewu te eggipanew.


text:
In-atul rin pad man‑e sikandan pamehayi te me manggad ne egkeilisan dan. Piru si Binhamin ka imbehayan te lalimma ne manggad ne egkeilisan din wey tatelu ne gatus (300) ne pelata ne mahal.


text:
Ne impeuyanan din ka amey rin te sapulu ne asnu ne indulanan te subla pad ne meupiya ne mig-uma diye te Ihiptu wey sapulu pad man‑e ne asnu ne indulanan te trigu, paan, wey duma pad ne egkakeen ne igpabewu te amey rin te peggipanew rin.


text:
Ne impaligkat e ni Husi ka me suled din ne impanagtahaan, “Kene kew pasenditey ke diye kew e te dalan.”<pb/>


text:
Sikan naa ka migligkat e sikandan puun te Ihiptu wey miglibed e diye te amey ran ne si Hakub diye te Kanaan.


text:
Te pegginguma ran, migkahiyan dan e sikandin, “Ware bes ded migpatey si Husi! Ne migmandue kuntee sikandin te intiru ne inged te Ihiptu!” Natanengan si Hakub wey ware nakapalintutuu te ingguhud dan.<pb/>


text:
Piru te napangguhuran dan e sikandin te langun ne innangen ni Husi, wey te nakita rin e ka me kerumata ne impeuyan ni Husi eyew egpeunturan kandin te eggendiye te Ihiptu, henduen pad ne naalipaspasan sikandin ka natanengan.


text:
Ne migkahi sikandin, “Eleg e! Ware bes ded iya migpatey ka anak ku ne si Husi! Eggendiya a kandin eyew egkakita ku pad sikandin te kene e pad egpatey.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggendiye enni Hakub te Ihiptu</t><br/>Sikan naa ka miggipanew e ensi Hakub wey impanguyan dan ka langun ne kasangkapan dan. Te nekeume e sikandan diye te Birsiba, migpanubad sikandin te Manama te amey rin ne si Isaak.


text:
Te seeye ne karusileman, migpakiglalag ka Magbebaye ne Manama ki Hakub pinaahi te taheinep. Migkahi sikandin, “Hakub, Hakub!”<pb/>Ne migtabak sikandin, “Seini e red.”


text:
Ne migkahi man‑e ka Manama, “Sikeddi ka Manama, ka Manama te amey nu. Kene ka kaaldek ne eggendiye te Ihiptu, su eggimuwen ku ne dakel ne nasud ka me kabuhalan nu diye.


text:
Egdumaan ku sikeykew diye te Ihiptu, wey igpalibed ku red kayi te Kanaan ka me kabuhalan nu. Te pegpatey nu, diye te lenged nu si Husi.”<pb/>


text:
Sikan naa ka miglihad e si Hakub diye te Birsiba. Impeuntud e te me anak din si Hakub, ka me anak dan ne deisek pad, wey ka me asawa ran diye te me kerumata ne impeuyan te Hari te Ihiptu kandan.


text:
Impanguyan dan man‑e ka ayam dan wey ka langun ne karatuan ne nakuwa ran diye te Kanaan. Miggendiye si Hakub te Ihiptu ne impanduma rin ka langun ne kabuhalan din;


text:
Seini ka listaan te me ngaran te me kabuhalan ni Hakub ne migduma kandin diye te Ihiptu: Si Rubin ka panganey ne anak ni Hakub.


text:
Si Simyun wey ka me anak din ne lukes ne ensi Himuwil, si Hamin, si Uhad, si Hakin, si Suhar, wey si Saul. Si Saul ka anak din te malitan ne matig-Kanaan.


text:
Si Huda wey ka me anak din ne lukes ne ensi Sila, si Piris, wey si Sira. (Duen pad daruwa ne lukes ne anak ni Huda ne ensi Ir wey si Unan, piru migpatey e sikandan diye te Kanaan.) Ka me lukes ne anak ni Piris ne iyan ensi Hisrun wey si Hamul.


text:
Sikandan ka me lukes ne anak ni Hakub ki Liya duma ki Dina ne anak din ne malitan ne miglesut te diye pad sikandan mig-ugpe te Padan-aram. Miggingume e te tatelu ne pulu wey tatelu (33) ka kabuhalan din ki Liya.<pb/>


text:
Si Gad wey ka me anak din ne lukes ne ensi Sipiun, si Hagi, si Suni, si Isbun, si Iri, si Arudi, wey si Arili.


text:
Si Asir wey ka me anak din ne lukes ne ensi Imna, si Isba, si Isbi, si Biryas, wey ka atebey ran ne si Sira. Ka me anak ni Biryas ne ensi Ibir wey si Malkiil.


text:
Sikandan se sapulu wey hen‑em (16) ka me kabuhalan ni Hakub ki Silpa, ka uripen ne imbehey ni Laban diye te anak din ne si Liya.<pb/>


text:
Ka me anak ni Husi ki Asinat iyan ensi Manasis wey si Ipraim ne diye neetew te Ihiptu. Si Asinat, anak ni Putipira ne talagpanubad diye te Un.


text:
Ka me lukes ne anak ni Binhamin iyan ensi Bila, si Bikir, si Asbil, si Gira, si Naaman, si Ihi, si Rus, si Mupim, si Hupim, wey si Arid.


text:
Sikandan se pitu ka me kabuhalan ni Hakub ki Bilha, ka uripen ne imbehey ni Laban diye te anak din ne si Rakil.<pb/>


text:
Migginguma te hen‑em ne pulu wey hen‑em (66) ka me kabuhalan ni Hakub ne miggendiye te Ihiptu, angin e te me ambey rin.


text:
Tenged te duen e daruwa ne anak ni Husi ne miglesut diye te Ihiptu, miggingume e te pitu ne pulu (70) ka me kabuhalan ni Hakub ne diye te Ihiptu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegginguma enni Hakub diye te Ihiptu</t><br/>Ne impewun-e e ni Hakub si Huda diye ki Husi eyew egpatemu sikandan kandin diye te Gusin. Te nekeume e ensi Hakub diye te Gusin,


text:
impataggel e ni Husi ka unturanan din wey miggendiyad sikandin te Gusin eyew egtemu te amey rin diye. Te nekeume e sikandin, migkepkepan din e ka amey rin wey migsinehew sikandin ne mananey mig-engked.


text:
Ne migkahiyan ni Hakub si Husi, “Egkaayun e ne egpatey ad, su nakita kud e ka ulaula nu wey nakataha ad ne ware ke bes ded migpatey.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Husi ka me suled din wey ka me pamilya ran, “Eggendiya a te Hari te Ihiptu wey egkahiyan ku sikandin te nekeuma kew e puun te Kanaan.


text:
Egkahiyan ku degma sikandin te talagtameng kew te me ayam, wey impanguyan niyu kayi ka ayam niyu wey ka langun ne kaniyu.


text:
tabaka niyu sikandin te talagtameng kew te me ayam puun pad dengan, iling te me apu niyu. Ne puun due, egpeugpeen kew te Hari te Ihiptu kayi te Gusin, su kene ne meupiya te me matig-Ihiptu ne eglemung te talagtameng te me ayam.”<pb/>


text:
Sikan naa ka miggendiyad e si Husi te Hari te Ihiptu wey migkahi, “Nekeume e ka amey ku wey ka me suled ku ne migpuun diye te Kanaan ne impanguyan dan ka me karniru wey me baka ran wey ka langun ne kandan. Ne kuntee, diyad e sikandan te Gusin.”


text:
Ne mig-insaan sikandan te Hari te Ihiptu, “Nekey‑a ka himu niyu?”<pb/>Ne migtabak sikandan, “Ahalen, talagtanggu key te me ayam, iling te me apu ney.


text:
Miggendini key eyew kayid eg-ugpe su warad egkapanabtaban te me ayam ney diye te Kanaan su masumpit amana ka bitil. Ahalen, eghangyuen ney sikeykew ne diye key peugpaa te Gusin.”


text:
Ne migkahiyan te Hari te Ihiptu si Husi, “Tenged te kayid e te keykew ka amey nu wey ka me suled nu,


text:
egpekeugpe sikandan te minsan hendei ne igkeupii nu. Diye nu iya peugpaa sikandan te Gusin, su seeye ka subla ne meupiya ne tane kayi te Ihiptu. Ke due nanengnengan nu due te kandan ne amana egkateu ne egtanggu, iyan nu patangguwa te me ayam ku.”<pb/>


text:
Ne nataman, indume e ni Husi ka amey rin ne si Hakub wey impeila rin te Hari te Ihiptu, wey in-ampuan ni Hakub ka Hari eyew egpanalanginan sikandin te Manama.


text:
Ne migtabak si Hakub, “130 e ka idad ku. Malepet de wey mahirap ka peg-ugpe ku. Ne kene seini egpakalepeng te idad te amey ku wey te me apu ku dengan.”


text:
Sikan naa ka impeugpe e ni Husi ka amey rin wey ka me suled din diye te Ihiptu. Imbehayan din sikandan te subla ne meupiya ne tane ne diye te marani te siyudad ne egngaranan te Ramasis, sumale te insuhu te Hari te Ihiptu.


text:
Imbegbehayan ni Husi te pegkeen ka intiru ne pamilya te amey rin, wey ka me suled din, sumale te kasuluhan te me anak dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegmandu ni Husi te timpu te bitil</t><br/>Ne tenged te masumpit amana ka bitil, warad egkakeen te me etew ne mig-ugpe diye te inged te Ihiptu wey Kanaan wey migmagguye e ka me etew.


text:
Sikan naa ka nangendiye ki Husi ka me matig-Kanaan wey me matig-Ihiptu eyew egpameli te egkakeen. Impanlimud ni Husi ka langun ne seleppi ne imbayad dan wey in-uyan din diye te palasyu te Hari te Ihiptu.


text:
Ne nataman, naaminan e te seleppi ka me etew diye te Ihiptu wey Kanaan. Ne nangendiyad e man‑e ki Husi ka langun ne me matig-Ihiptu ne migkahi, “Warad seleppi ney. Ne behayi key ubag te egkakeen wey kene key papataya nikeykew te gutas.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Husi, “Tenged te warad e seleppi niyu, ibehey niyu keddi ka me ayam niyu su egsaliyuwan ku te egkakeen.”


text:
Sikan naa ka impanguyan dan ka me ayam dan diye te ki Husi, wey insaliyuwan din te egkakeen ka me kudde, me karniru, me kambing, me baka, wey ka me asnu ran. Te seeye ne leg‑un, impanaliyuwan ni Husi te egkakeen ka langun ne ayam dan.<pb/>


text:
Te seup e ne leg‑un, nangendiyad e man‑e sikandan ki Husi wey migkahi, “Ahalen, kene ney iggeles keykew ne naaminan key en iya te seleppi wey duen e te keykew ka langun ne ayam ney. Warad nasame ne igpakabehey ney keykew angin e te lawa ney wey te tane ney.


text:
Kene key ubag papataya nikeykew! Saliyuwi nud e ka lawa ney wey ka tane ney te egkakeen. Egpeuripen key e te Hari te Ihiptu wey kandin e ka tane ney. Behayi key degma te beni eyew egkeuyag key red wey kene egbenesan ka me kamet ney.”<pb/>


text:
Sikan naa ka impamelegye e te me matig-Ihiptu ka langun ne tane dan tenged te masumpit ne bitil. Ne impameli e seeye ni Husi para te Hari te Ihiptu ne iyan e kamuney te katantanaan te Ihiptu,


text:
Ka tane naan de te me talagpanubad ka ware nakuwa ni Husi. Kene ne keilangan ne igbelegye dan ka tane dan su imbegbehayan de sikandan te Hari te Ihiptu te seleppi.


text:
Ne migkahiyan ni Husi ka me etew, “Kuntee ne aldew, nabeli kud e sikaniyu wey ka tane niyu para te Hari te Ihiptu. Seini red ka beni ne igpamula niyu te me kamet niyu.


text:
Ke eg-umeen kew e, ibehey niyu te Hari te Ihiptu ka igkalimma ne baad. Kaniyud e ka egkasame eyew egbenien wey egkeenen niyu te taltalaanak.”<pb/>


text:
Ne migkahi sikandan, “Ahalen, impangabangan key nikeykew! Ke egkeupian ka, egpeuripen key e te Hari te Ihiptu.”


text:
Sikan naa ka miggimu si Husi te balaud diye te Ihiptu ne ka igkalimma ne baad te eg-uma igbehey te Hari te Ihiptu. Minsan kuntee, duen pad ka sika ne balaud. Ka tane naan de te me talagpanubad ka ware nakuwa te Hari te Ihiptu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanaha-taha ni Hakub</t><br/>Ne diye mig-ugpe ka me anak ni Israil<n>Si Israil ka ingngaran te Manama ki Hakub te migpaleglehengey sikandan diye te Piniil (32:28).</n> te Gusin, wey migmeyaman sikandan diye wey nabuhal amana.


text:
Diye mig-ugpe si Hakub te Ihiptu seled te sapulu wey pitu (17) ne leg‑un taman te migpatey e sikandin ne migginguma te 147 ka idad din.


text:
Te mahaan e egkapatey sikandin, impeumew rin ka anak din ne si Husi wey ingkahiyan, “Ke inggeyinawaan e red nikeykew, ipataliware nu ka belad nu te daruwa ne bubun ku wey saad ka keddi ne eg-ay-ayaran a nikeykew wey kene eg-ang-anggaan. Kena a ilebeng nikeykew kayi te Ihiptu.


text:
Su igkeupii ku ne diya a igsabal te insabalan te amey ku wey te apu ku. Ke egpatey ad, uyana a nikeykew puun kayi te Ihiptu wey diya a isabal te insabalan kandan.”<pb/>Ne migtabak si Husi, “Egtumanen ku ka ingkahi nu.”<pb/>


text:
Ne migkahi e man‑e si Hakub, “Pahunlibet ka keddi ne egtumanen nu iya seini.” Sikan naa ka migpahunlibet si Husi. Ne miglangkeb si Hakub diye te hibatanan din eyew egpasalamat te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanalangin ni Hakub engki Ipraim wey Manasis</t><br/>Te ware naluhey, nahuhuran si Husi ne migderalu ka amey rin. Sikan naa ka inleuy rin si Hakub wey induma rin ka daruwa ne anak din ne ensi Manasis wey Ipraim.


text:
Te nahuhuran e si Hakub te miglepew e ka anak din ne si Husi, migtehel-tehel sikandin mig-enew wey migpinnuu diye te miggibatan din.


text:
Ne ingkahiyan ni Hakub si Husi, “Ka Manama ne Amana ne Maresen migpakita keddi diye te Lus, diye te tane te Kanaan wey impanalanginan a nikandin.


text:
Migkahiyan a nikandin, ‘Egbehayan ku sikeykew te masalig ne kabuhalan eyew egkeyimu sikandan ne masalig ne nasud. Ne igbehey ku kandan ka seini ne tane wey sikandan e ka kamuney kayi te ware egtamanan.’


text:
Ne ka daruwa ne anak nu ne si Ipraim wey si Manasis ne miglesut kayi te Ihiptu te ware e pad miggendini, eg-anaken kud e sikandan. Eg-isipen kud sikandan ne me anak ku iling engki Rubin wey Simyun.


text:
Kene kud eg-anaken ka me hari ran, su keykew e sikandan. Ke egkapatey ad, diyad e sikandan egpakakuwa te karatuan engki Ipraim wey ki Manasis.


text:
Te pegligkat ku diye te Padan-aram, migpatey e ka iney nu ne si Rakil diye te Kanaan te mariyu key pad te Iprata. Amana a miglungku te pegpatey rin wey diye ku ilebeng sikandin te ilis te dalan peendiye te Iprata (wey ke Bitlihim).”<pb/>


text:
Te pegkakita ni Hakub te me lukes ne anak ni Husi, mig-inse sikandin, “Hentew‑a seini se me lukes-lukes?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Husi, “Seini ka me anak ku ne imbehey te Manama keddi kayi te Ihiptu.”<pb/>Ne migkahi man‑e si Hakub, “Ipeparani nu sikandan kayi te keddi su egpanalanginan ku sikandan.”


text:
Te seeye ne timpu, kenad e egpakameleg-meleg si Hakub su buyag e amana sikandin. Seeye naa, impeparani e ni Husi ka me anak din diye ki Hakub, wey migkepkepan wey migpangarekan din sikandan.


text:
Ne migkahiyan ni Hakub si Husi, “Wara ad mig-iman-iman ne egkakita ku pad sikeykew, piru kuntee, mania te kene ne sikeykew re ka impakita keddi te Manama, su minsan degma ka me anak nu?”


text:
Ne impeensig ni Husi ka me lukes-lukes ligkat te buel ni Hakub wey miglangkeb sikandin diye te tangkaan te amey rin.<pb/>


text:
Ne nataman, inggen-genan ni Husi ka me anak din wey ingkitkit din peendiye ki Hakub. Ne diye din si Ipraim te kawanan din wey diye te gibang din si Manasis, eyew si Ipraim ka diye te igkahibang ni Hakub wey si Manasis ka diye te igkakawanan din.


text:
Piru impegsaliyu ni Hakub ka belad din. Diye din itel-eb ka kawanan ne belad din te ulu ni Ipraim ne iyan ka hari, wey diye din itel-eb ka gibang ne belad din te ulu ni Manasis ne iyan ka kakey.


text:
Te pegkakita ni Husi ne ka ulu ni Ipraim ka intel-eban te kawanan ne belad te amey rin, neepes sikandin. Sikan naa ka inggen-genan din ka belad te amey rin eyew eggalinen din perem diye te ulu ni Manasis.


text:
Ne migkahiyan ni Husi ka amey rin, “Kene, Ame! Seini ka panganey ne anak ku. Kayi nu itel-eb ka kawanan ne belad nu te ulu rin.”


text:
Piru mig-apul ka amey rin ne migkahi, “Tatu, nakanengneng a. Ka me kabuhalan ni Manasis, egnenasud ded degma te dakel. Piru ka hari rin ka egpakasubla kandin wey egnenasud te dakel ka me kabuhalan din.”<pb/>


text:
Sikan naa ka impanalanginan din sikandan te seeye ne aldew te migkahi,<pb/>“Egkarawit ka me ngaran niyu te me kabuhalan ni Israil<pb/>ke egpanalangin sikandan te duma.<pb/>Egkahi sikandan keureme, ‘Egpanalanginan kew<pb/>te Manama iling te panalangin din<pb/>ki Ipraim wey ki Manasis.’ ”<br/>Sikan naa ka impewun‑a ni Hakub ka ngaran ni Ipraim ki Manasis.<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Hakub si Husi, “Mahaan ad egkapatey, piru egdumaan kew te Manama wey igpalibed kew nikandin diye te Kanaan ne inged te me kaap-apuan niyu.


text:
Ne sikeykew ka egbehayan ku te inged te Sikim, kene ne me suled nu. Naahew ku seeye ne tane dengan puun te me Amurihanen pinaahi re te kampilan wey me busug ku.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpataha ni Hakub te egkeulaula te me anak din</t><br/>Nataman, impeumew e ni Hakub ka me anak din wey migkahiyan, “Libulung kew kayi su igpangguhud ku kaniyu ka egkeula-ula niyu keureme.<pb/>


text:
“Rubin, sikeykew ka panganey ne anak ku,<pb/>sikeykew ka keseg ku,<pb/>wey ka an-anayan ne palinneu te pegkalukes ku.<pb/>Subla ka bantug nu<pb/>wey katenged nu te langun ne me anak ku.<pb/>


text:
Piru iling ka te baggiyu ne kene egkabalabahan.<pb/>Purisu kenad e ne subla ka bantug nu,<pb/>su miggulid ke ma<pb/>te sabeka ne asawa ku ne uripen,<pb/>wey inlinditan nu ka hibatanan ku.<pb/><pb/>


text:
“Si Simyun wey si Libi, talaari, wey nasabeka ka isip dan.<pb/>Inggamit dan ka me kampilan dan eyew egpanlusud.<pb/>


text:
Kena a eg-ambag-ambag te me planu ran,<pb/>wey te me pegliblibulung dan.<pb/>Su emun ke egkabelu sikandan,<pb/>eggimatey iya te etew,<pb/>wey ke egkasakat sikandan ne egpanggepuan dan ka me baka,<pb/>egpanggepuan dan iya.<pb/>


text:
Egdilusen sikandan<pb/>tenged te masumpit ne belu dan,<pb/>wey te egmangebel-ebel degma ne langet dan.<pb/>Purisu, egpegsuwayen ku sikandan<pb/>diye te inged te Israil,<pb/>wey diye ku degma egpegsuwaya ka me kabuhalan dan.<pb/><pb/>


text:
“Huda, egdayanen ka te me suled nu.<pb/>Egkareeg nu ka me kuntere nu.<pb/>Eg-unduk ka me suled nu<pb/>diye te tangkaan nu.<pb/>


text:
Iling ka, Huda, te nati te liyun<pb/>ne nakarawi e,<pb/>ne eg-uli e diye te helesanan din<pb/>wey egbuluku e.<pb/>Ne ware egpakarani-rani kandin.<pb/>


text:
Eggen-genan nu, Huda, ka tuked te Hari,<pb/>wey egpakamandu<pb/>ka me kabuhalan nu<pb/>taman te peglepew<pb/>te Hari ne malehet ne kamuney,<pb/>ne iyan egtumanen te langun.<pb/>


text:
Iggiket din ka nati ne asnu rin<pb/>diye te subla ne meupiya ne pinamula ne paras.<pb/>Iyan din igpi‑pi te kumbale din ka binu,<pb/>su neuralan e sikandin.<pb/>


text:
Subla pad ne meitem ka mata rin<pb/>te binu,<pb/>wey subla pad ne maangkag ka ngipen din<pb/>te gatas.<pb/><pb/>


text:
“Sabulun, diye ka eg-ugpe te ilis te dahat.<pb/>Meupiya ne tuhunanan te me barku<pb/>ka lenged te tane nu,<pb/>wey diye egkataman te Sidun ka tane nu.<pb/><pb/>


text:
Ke egkakita nu ne meupiya ka eggimelayan nu<pb/>wey meupiya degma ka tane,<pb/>egkeenat nu ka dulan nu wey egkapehes ka eggimu<pb/>isip uripen.<pb/><pb/>


text:
Iling ka, Dan, te uled<pb/>diye te ilis te dalan,<pb/>iling te mammiley<pb/>ne egkahat te paa te kudde<pb/>eyew egkewulus ka mig-untud.”<pb/><pb/>


text:
Ne migkahi si Hakub, “Egtetahad a te kaluwasan<pb/>ne egligkat keykew, Magbebaye ne Manama.”<pb/><pb/>


text:
“Gad, eglusuran ka wey egpangahawan te me kuntere nu,<pb/>piru eglupuhen nu sikandan te egsuli.<pb/><pb/>


text:
“Naptali, iling ka te usa ne kuleping<pb/>ne inlekaan,<pb/>wey eg-anak te mateles ne me nati.<pb/><pb/>


text:
“Husi, iling ka te mahintalunan ne asnu<pb/>ne diye te sebseb;<pb/>iling te nati te asnu ne mahintalunan<pb/>ne diye te masandig.<pb/>


text:
In-atangan ka te me tummawan ne egpane<pb/>te ware pegkeyid‑u.<pb/>Ne impane ka nikandan<pb/>wey in-ehetan.<pb/>


text:
Piru kene degma egkasanggel ka pegsuli nu pegpane kandan,<pb/>wey manekal layun ka belad nu<pb/>tenged te geem te Maresen ne Manama ni Hakub,<pb/>ka Talagtameng<pb/>wey ka Dakel ne Batu ni Israil.<pb/>


text:
Ka Manama te amey niyu<pb/>ka egbulig kaniyu,<pb/>ka Manama ne Amana ne Maresen<pb/>ka egpanalangin kaniyu.<pb/>Egpanalanginan kew nikandin te uran,<pb/>wey te weyig ne egligkat diye te diralem te tane.<pb/>Egbehayan kew nikandin te masalig ne me anak.<pb/>


text:
Ka me panalangin te amey niyu,<pb/>subla pad ne dakel<pb/>te katubung te ware egtamanan ne me bubungan,<pb/>wey subla pad ne meupiya<pb/>te katubung te tapey ne me bubungan.<pb/>Egkarawat nu seini, Husi,<pb/>ne labew<pb/>te me suled nu.<pb/><pb/>


text:
“Binhamin, iling ka te bubuluti ne singgalung.<pb/>Te maselem pad, egkeenen nu<pb/>ka impammued nu,<pb/>wey te maapun e, egpanalaren nu ka same.”<pb/>


text:
Sikandan sika ka sapulu wey daruwa (12) ne anak ni Israil. Seeye ka inlalag te amey ran te pegpanalangin din kandan te panalangin ne eleg te tagse sabeka kandan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpatey ni Hakub wey ka pegsabal kandin</t><br/>Ne nataman, impanpanayan sikandan ni Hakub, “Hapit ad egkapatey. Isabal a nikaniyu diye te sulung ne diye te kamet ni Iprun ne Hitihanen ne insabalan te amey ku wey apu ku.


text:
Sika ka sulung ne diye te Makpila ne diye dapit te igsile ligkat te Mamri, diye te inged te Kanaan. Nabeli ni Abraham diye ki Iprun ka sika ne sulung wey kamet eyew eggimuwen ne sabalanan.


text:
Diye isabal si Abraham wey si Sara ne asawa rin. Ne diye degma isabal si Isaak wey si Ribika ne asawa rin, wey diye ku red degma isabal si Liya.


text:
Te nekeimpus e si Hakub ka migpaney-paney te me anak din, miggibat e man‑e sikandin. Ne migpatey e sikandin wey nakalemung e te me karumaan din ne nammatey.<pb/>


text:
Ne nataman, migsuhu si Husi te talagbalsamar ne igpabalsamar ka lawa te amey rin. Seeye naa ka imbalsamar e si Hakub.


text:
Mighep‑at ne pulu (40) ne aldew ka pegbalsamar kandin su sika ka kaluhayan te pegbalsamar. Ne miglungku ka me matig-Ihiptu te pegpatey rin seled te pitu ne pulu (70) ne aldew.<pb/>


text:
Te napenge e ka peglungku dan, migkahiyan ni Husi ka me upisyal te Hari te Ihiptu, “Ke ingkeyid‑u e red nikaniyu, ikahi niyu ubag seini te Hari:


text:
‘Te mahaan e egpatey ka amey ku, impasaad a nikandin ne diye igsabal sikandin te sabalanan ne intahahe din diye te Kanaan. Purisu, peendiyaa a nikeykew eyew egsabal te amey ku. Ke egpekeimpus ad, ne eg-uli ad e.’ ”<pb/>


text:
Ne nabennalan ka Hari te Ihiptu te inhangyu ni Husi wey migkahi, “Hendiye kad wey isabal nu ka amey nu sumale te impasaad din keykew.”<pb/>


text:
Sikan naa ka migligkat e ensi Husi duma te langun ne upisyal te Hari te Ihiptu wey te igdatu diye te Ihiptu.


text:
Migduma degma ki Husi ka pamilya rin, ka me suled din wey ka me pamilya ran. Ka anak dan naan de ne deisek pad wey ka me ayam dan ka nahaat diye te Gusin.


text:
Sikan naa ka masalig sikandan se migduma ki Husi. Due nanguntud te kudde wey due degma nanguntud te unturanan ne kerumata.<pb/>


text:
Nataman, migginguma ran e diye te diekanan te trigu diye te Atad ne diye dapit te Weyig ne Hurdan. Ne migpandalawit amana sikandan diye, wey miglungku si Husi te amey rin te pitu ne aldew.


text:
Te pegkakita te me matig-Kanaan ne subla ka pegpandalawit diye te Atad, migkahi sikandan, “Seini ka masumpit ne pegpandalawit te me matig-Ihiptu.” Purisu, migngaranan dan ka seeye ne inged te Abil-misraim.<n>Te Hibruwanen: “pegpandalawit te me matig-Ihiptu” ka kaluwasan te lalag ne “Abil-misraim.”</n><pb/>


text:
Su in-uyan dan ka minatey diye te Kanaan wey diye dan isabal te sulung diye te Makpila, ne diye dapit te igsile ligkat te Mamri. Seeye ka sulung ne diye te kamet ni Iprun ne Hitihanen ne imbeli ni Abraham eyew eggimuwen ne sabalanan.


text:
Ne nataman, mig-uli e si Husi diye te Ihiptu duma te me suled din wey ka langun ne migduma kandin te migsabal te amey rin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpasalig ni Husi te me suled din</t><br/>Te nakasabal e ka amey ran, migpalalahey ka me suled ni Husi, “Kema ke egdumutan ki pad ni Husi wey ke egsulian ki nikandin tenged te mareet ne neyimu ta kandin dengan.”


text:
Sikan naa ka migpanaha sikandan ki Husi meyitenged te impanaha-taha kun te amey ran te ware pad sikandin migpatey ne migkahi,


text:
“Te wa pad migpatey ka amey ta, egpakahiyan ka nikandin te egpasayluwen key nikeykew se me suled nu te sale ne neyimu ney keykew. Ne kuntee, pasayluwa key ubag te sale ney se me suluhuanen te Manama te amey ta.” Te pegkarineg ni Husi te impanaha ran, nakasinehew sikandin.<pb/>


text:
Ne nataman, miggendiye te kandin ka me suled din ne miglangkeb diye te tangkaan din ne migkahi, “Uripen key e nikeykew.”<pb/>


text:
Mareet ka tuyu niyu te pegbelegye niyu keddi, piru nakanengneng e ka Manama ne meupiya ka egpangkusan dutu ne iyan se egkapangabangan ka masalig ne etew, ne ka seinid en iya.


text:
Purisu, kene kew kaaldek. Egtangguwen ku sikaniyu wey ka me anak niyu.” Ne ingguluan din sikandan wey inliwang din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpatey ni Husi</t><br/>Migpabulus si Husi ka mig-ugpe diye te Ihiptu duma te langun ne me kabuhalan te amey rin. Migginguma te 110 ka idad ni Husi,


text:
ne nakita rin pad ka me anak wey me apu ni Ipraim wey ka me anak te apu din ne si Makir ne anak ni Manasis. In-isip ni Husi ne me anak din mismu ka me anak ni Makir.


text:
Migkahiyan ni Husi ka me suled din, “Hapit ad egkapatey, piru kene kew egbalaharen te Manama, wey eg-uyanen kew nikandin puun kayi te Ihiptu peendiye te inged ne insaad din ki Abraham, Isaak, wey ki Hakub.


text:
Na, saad kew keddi ne eg-uyanen niyu red ka me tul‑an ku ke eg-uyanen kew e te Manama diye te seeye se inged.” Ne migsaad sikandan.


text:
Ne migpatey si Husi diye te Ihiptu te 110 e ka idad din. Impabalsamar pad nikandan ka lawa rin wey intahu te lungun.


text:
<br/><t>Ka peg-uripen te me kabuhalan ni Israil</t><br/>Seini ka me ngaran te me anak ne lukes ni Hakub<n>Te Hibruwanen: Israil.</n> ne migduma kandin diye te Ihiptu wey ka me pamilya ran:


text:
Nataman, migpatey e si Husi wey ka langun ne me suled din, wey ka langun ne neetew te kandan ne timpu.


text:
Piru nanganak-anak ka me kabuhalan ni Israil wey amana sikandan nabuhal-buhal. Ne puun su migmasalig e sikandan, migmaresen e sikandan wey nekeempet e te Ihiptu.<pb/>


text:
Ne migkahiyan din ka keet-etawan din, “Pammineg kew, amane e ne masulug ka me kabuhalan ni Israil wey madmaresen pad sikandan kanta.


text:
Sikan naa ka egpamuhawang ki eg-ayad-ayad eyew kenad sikandan egmasulug pad. Su kema ke egsaamul sikandan te me kuntere ta ne eglusud kanta, wey egpakaawe e sikandan kayi te inged ta.”<n>wey ke, sikandan e ka egkamkamuney te tane ta.</n>


text:
Purisu migkuwa sikandan te me etew ne egpangulu te me kabuhalan ni Israil eyew egpatrabahuwen te masumpit. Imbaybayran dan sikandan ne egpekeyimu te me siyudad ne egngaranan te Pitum wey Ramisis eyew egtinesan te egkakeen wey kasangkapan te Paraun ne Hari te Ihiptu.


text:
Piru minsan impatamtamanan sikandan te egbayad-bayad, nanasnasian de iya sikandan migmasalig wey nasi e nekeempet te Ihiptu. Seeye naa, nabantalan e kandan ka me Ihiptuhanen.


text:
wey imbaybayaran te mabbehat ne me himu. Impeyimu sikandan te me tisa wey impakehal ne me basak, wey impataman-taman sikandan ipabasuk diye te me kamet.<pb/>


text:
“Emun ke eg-uyamu kew te me Hibruwanen, himatayi niyu ke lukes ka bate, piru uyaha niyu ke malitan.”


text:
Piru egkaaldek te Manama ka me mangnguyamu, wey ware dan tumana ka insuhu kandan te Paraun, wey nasi dan uyaha ka me bate ne lukes.


text:
Seeye naa, impeumew e te Paraun ka me mangnguyamu wey mig-insaan din, “Mania te ware niyu tumana ka insuhu ku kaniyu? Mania te ware niyu pangimatayi ka me lukes ne bate?”<pb/>


text:
Ne migtabak ka me mangnguyamu, “Kene nahud ne iling te Ihiptuhanen ne me malitan ka me Hibruwanen ne me malitan. Eglemuwan de sikandan ke eg-anak wey eglesutan e te kene key pad egginguma ka eg-uyamu.”


text:
Seeye naa ka mig-upianan te Manama ka me mangnguyamu, wey nanasnasian pad iya migmasalig ka me kabuhalan ni Israil.


text:
Ne puun su due pegkaaldek te me mangnguyamu diye te Manama, imbehayan din sikandan te kandan ne pamilya.


text:
Nataman, insuhu te Paraun ka langun ne keet-etawan din te migkahi, “Iregpak niyu diye te Weyig ne Nilu ka langun ne lukes ne sikan pad ig-anak te me Hibruwanen, piru uyaha niyu ka langun ne malitan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkeetew ni Muwisis</t><br/>Te seeye ne timpu, due etew ne kabuhalan ni Libi ne mig-asawa te karumaan din.


text:
Naberes ka malitan wey mig-anak te lukes. Pegkakita rin ne mateles ka bate, inneles din e seini te tatelu ne bulan.


text:
Piru te kene din e igpekeeles ka bate, migkuwe e sikandin te bukag ne inggimu puun te tibehew wey impiket din te tamba wey te alkitran. Intahu din dutu ka bate wey impeelat din diye te tibehawen ne diye te ilis te Weyig ne Nilu.


text:
Nataman, migtupang ka anak te Paraun ne Hari te Ihiptu diye te Weyig ne Nilu eyew egpamanihus. Egkalihet degma ne egmangiphipanew ka me suluhuanen din ne me malitan diye te ilis te weyig. Ne dutu, nakita rin ka bukag diye te tibehawen, wey insuhu din ka sabeka ne suluhuanen din ne eg-angayen ka bukag.


text:
Te pegpuwas din te bukag, iyan din nakita ka bate ne migsinehew, sikan naa ka neyid‑u sikandin dutu. Ne migkahi sikandin, “Anak seini te Hibruwanen.”<pb/>


text:
Ne migparani e ka atebey te bate wey mig-insaan din e ka anak te Paraun, “Menua, egkeupian ka ne egpamitawan ku sikeykew te malitan ne Hibruwanen eyew egkapangabangan ka nikandin te egpasusu wey eglitan te bate?”<pb/>


text:
Ne migtabak ka anak te Paraun, “Uya, pammitawi a.” Purisu mig-ayun e ka beyi-beyi wey in-umew rin e ka iney rin.


text:
Ne migkahiyan te anak te Paraun ka malitan, “Uyana nu seini se bate wey pasusuwa nu sikandin wey litana nu. Egsuulan ku re sikeykew.” Ne in-uyan e te malitan ka bate wey impasusu rin e wey inlitan din.


text:
Te dakel e ka bate, in-uyan e sikandin te iney rin diye te anak te Paraun. Ne in-anak-anak din ka bate wey migkahi sikandin, “Egngaranan ku sikandin ki Muwisis, su in-angey ku sikandin diye te weyig.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpallahuy ni Muwisis diye te Midiyan</t><br/>Nataman, migkanakan e si Muwisis. Sabeka ne aldew, inleuy rin ka me karumaan din wey nakita rin ne amana sikandan egkabaybayaran. Ne due nakita rin ne Ihiptuhanen ne miggumi te sabeka ne Hibruwanen ne karumaan din.


text:
Migpalangas-langas si Muwisis wey ware etew ne nakakita, seeye naa ka miggimatayan din e ka Ihiptuhanen wey imbunbunan din te pantad.


text:
Te seup ne aldew, migleug-leug e man‑e sikandin wey due nakita rin ne daruwa ne Hibruwanen ne migpeehetey. Ne mig-insaan din seeye se nakasale, “Mania te miggumian nu ka duma nu red ne Hibruwanen?”<pb/>


text:
Ne migtabak ka etew, “Hentew bes ka miggimu keykew ne pangulu wey talaggukum ney? Eggimatayan e naa degma nikeykew iling te Ihiptuhanen ne innimatayan nu?” Ne dutu, naaldek e si Muwisis wey nakakahi sikandin, “Nanengnengan bes te me etew ka inggimu ku?”


text:
Te nahuhuran e dutu ka Paraun, eggimatayan din en iya perem si Muwisis, piru migpallahuy si Muwisis diye te Midiyan. Pegginguma rin diye, migpinpinnuu sikandin diye te lenged te belun.<pb/>


text:
Ne due talagpanubad diye te Midiyan ne due anak ne pitu ne malitan. Nangendiye naa ka me malitan te belun eyew egpanakeru, wey innipenu dan ka egpeinuman te me ayam te amey ran.


text:
Ne due degma me etew ne nanginguma ne me talagtameng te me ayam wey indeldel ran ka me malitan. Piru migweil-weil si Muwisis, impangabangan din ka me malitan wey impeinum din ka me ayam dan.


text:
Te peg-uli e te me malitan diye te amey ran ne si Hitru,<n>Te Hibruwanen: Riyuil. Alukuy te Manama ka igpasabut te sika ne ngaran.</n> mig-insaan e sikandan te amey ran, “Mania te mahaan kew re nekeuli kuntee?”<pb/>


text:
Ne migtabak sikandan, “Uya su due matig-Ihiptu ne migpangabang kanami te me etew ne miglupig<n>Te Hibruwanen: migpaawe kanami te belad te me talagtameng.</n> kanami ne me talagtameng te me ayam. Migsakuhan key pad man‑e nikandin te weyig wey impeinum din ka me ayam.”<pb/>


text:
Ne mig-insaan din ka me anak din, “Hendei naan e sikandin? Mania te in-engkeran niyu sikandin? Ipeendini niyu kayi eyew egpakakeen.”<pb/>


text:
Ne impalasud e si Muwisis. Nataman, mig-uyun si Muwisis ne diye eg-ugpe te engki Hitru, wey impaasawaan sikandin ni Hitru te anak din ne si Sipura.


text:
Nataman, mig-anak e si Sipura te lukes wey migkahi si Muwisis, “Egngaranan ku ka bate ki Girsum su nakalapu e re te seini ne inged.”<pb/>


text:
Naluhey-luhey ka miglihad, migpatey e ka Paraun. Piru migdeg-uy red ka me kabuhalan ni Israil ne neuripen su egkabaybayaran sikandan, wey migpangananey sikandan ne egbulihan. Ne nekeuma diye te Manama ka pegpangananey ran,


text:
wey narineg din ka pegdeg-uy ran. Ne nasuman-suman te Manama ka kasabutan din ki Abraham, ki Isaak, wey ki Hakub.


text:
<br/><t>Ka peg-umew te Manama ki Muwisis</t><br/>Due aldew ne migtanggu si Muwisis te me karniru te anuhang din ne si Hitru, ka talagpanubad diye te Midiyan. In-uyan din ka me karniru diye te limang te disirtu, wey nekeuma sikandin diye te Sinay,<n>Te Hibruwanen: Hurib. Dangeb seini ne ngaran te Sinay.</n> ka bubungan te Manama.


text:
Ne migpakita ka panalihan te Magbebaye ne Manama kandin ne migbaluy ne hapuy diye te egkalegleg ne sapinit. Ne nakita ni Muwisis ne nalegleg ka sapinit piru ware seeye natutung.


text:
Te sikan de, nakakahi si Muwisis, “Kein-inuwan amana sika! Mania te ware natutung sika se sapinit? Egdandaniyan ku la wey egmelmelehan ku.”<pb/>


text:
Te pegkakita te Magbebaye ne Manama ne egparani e si Muwisis eyew egtengteng dutu, in-umew rin e sikandin puun te elat-elat te sapinit te miggenendue, “Muwisis, Muwisis!”<pb/>Ne migtabak si Muwisis, “Nekey‑a?”<pb/>


text:
Migkahi ka Manama, “Kene ka dani-rani. Luunga nu ka sandal nu su matulus ka inged ne migsasindehan nu.


text:
Sikeddiey ka Manama te amey nu, ka Manama ni Abraham, ka Manama ni Isaak, wey ka Manama ni Hakub.” Seeye de iya, imbukusan e ni Muwisis ka ulaula rin su naaldek sikandin ne egpitew te Manama.<pb/>


text:
Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Naay-ayaran ku nakita ka kalasayan te keet-etawan ku diye te Ihiptu, wey narineg ku ka pegpangananey ran tenged te pegleig-leig kandan te migpangulu kandan te pegtrabahu. Neyid‑u a kandan te mig-antus,


text:
wey miggendini a eyew egluwasen ku sikandan puun te me matig-Ihiptu, wey eg-uyanen ku sikandan diye te inged ne maluag wey meupiya ka tane wey dakel se eg-uma.<n>Te Hibruwanen: tane ne egtulayasan te gatas wey teneb.</n> Mig-ugpaan seini kuntee te me Kanaanen, me Hitihanen, me Amurihanen, me Pirisihanen, me Hibihanen, wey te me Hibusihanen.


text:
Ne kuntee, narineg ku iya ka pegpangananey te me kabuhalan ni Israil wey nakita ku ke immenu sikandan te egbayad-bayad te me matig-Ihiptu.


text:
Ne sikeykew naa, igpeendiye ku sikeykew te Paraun ne Hari te Ihiptu eyew eg-angayen nu diye ka keet-etawan ku ne me kabuhalan ni Israil.”<pb/>


text:
Piru migkahi si Muwisis, “Hentew e kun naa ubag seini se eggendiye te Paraun, wey eg-angey te me kabuhalan ni Israil ligkat te Ihiptu?”<pb/>


text:
Ne migkahi ka Manama, “Egdumaan ku re sikeykew, wey seini ka palinneu ne insuhu ku iya sikeykew. Emun ke egkaangey nud e sikandan ligkat te Ihiptu, egsimbeen a nikaniyu kayi te seini ne bubungan.”<pb/>


text:
Ne mig-inse si Muwisis, “Na, emun ke eggendiyaan ku ka me kabuhalan ni Israil wey egkahiyan ku sikandan te insuhu a te Manama te me kabuybuyahan dan, nekey naa ka igtabak ku kandan ke eg-insaan a ke nekey ka ngaran nu?”<pb/>


text:
Ne migtabak ka Manama, “Sikeddiey iya Sikeddi.<n>Ka ngaran ne “Sikeddi iya Sikeddi” iyan igpasabut seeye se kene egkaawe wey layun due puun pad dengan, kuntee, wey keureme.</n> Seini inangen nu te me kabuhalan ni Israil: Sikandin se egngaranan te ‘Sikeddi,’ iyan migpeendini keddi te kaniyu.”


text:
Migkahiyan pad man‑e te Manama si Muwisis, “Ihuhud nu seini te me kabuhalan ni Israil: ‘Ka Magbebaye ne Manama te me kabuybuyahan niyu ne si Abraham, si Isaak, wey si Hakub, ka migpeendini keddi te kaniyu.’ Magbebaye ne Manama<n>Nekeg-iling de ka igpasabut te Magbebaye ne Manama kayi wey ka ‘Sikeddi iya Sikeddi’ te birsikulu 14.</n> ka ngaran ku te ware egkatamanan wey sika ka igngaran keddiey te langun ne kabuhalan keureme.


text:
Hipanew kad wey libulunga nu ka me igbuyag te me kabuhalan ni Israil, wey nangeni nu sikandan, ‘Ka Magbebaye ne Manama te me kabuybuyahan niyu ne si Abraham, si Isaak, wey si Hakub, migpakita keddi wey migkahi, “Migtantanuran ku sikaniyu wey nakita ku ka neula-ula niyu kayi te Ihiptu.


text:
Ne migsaad ad ne egpangabangan ku sikaniyu se egkalasey kayi te Ihiptu, wey eg-uyanen ku sikaniyu diye te inged ne meupiya ka tane wey dakel se eg-uma ne nangugpaan te me Kanaanen, me Hitihanen, me Amurihanen, me Pirisihanen, me Hibihanen, wey te me Hibusihanen.” ’<pb/>


text:
“Egkabennalan sikandan te iglalag nu wey egmarumeey kew e peendiye te Paraun. Ne nangeni nu ka Paraun, ‘Ka Magbebaye ne Manama te me Hibruwanen, migpakita kanami. Sikan naa ka peyipanawa key ubag nikeykew te tatelu ne aldew peendiye te disirtu eyew egpakapanubad key te Magbebaye ne Manama ney.’


text:
Purisu eglegparan<n>Te Hibruwanen: egketengen ku ka belad ku wey egbarasan ku.</n> ku ka me Ihiptuhanen te langun ne me kein-inuwan ne eggimuwen ku diye te kandan. Egkataman, egpeyipanawen kew e te Paraun.<pb/>


text:
“Ne egbulihan ku sikaniyu eyew eg-ay-ayaran kew te me Ihiptuhanen eyew due egkeuyan niyu te peggipanew niyud e.


text:
Ka langun ne malitan ne Hibruwanen, egpabuyuen te me kumbale, me mahal ne me balieg, wey me bulawan diye te me sumbaley ran ne me Ihiptuhanen wey te me mahaliyug dan. Ne ipasaluub niyu naa seini te me anak niyu. Ne nekeiling de te impangahawan niyu ka me Ihiptuhanen te me kasangkapan dan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbehey te Manama ki Muwisis te geem</t><br/>Ne intabak ni Muwisis ka Manama, “Egmemenu e naan e ke kene sikandan egpalintutuu keddi wey kene egpammineg keddi? Kema ke egkahi sikandan te ware ka migpakita keddiey.”


text:
Ne mig-insaan sikandin te Magbebaye ne Manama, “Nekey sika se miggen-genan nu?”<pb/>Ne migtabak si Muwisis, “Tuked.”


text:
Ne ingkahiyan sikandin te Manama, “Iantug nu sika due te tane.” Seeye naa, in-antug ni Muwisis ka tuked din diye te tane wey migbaluy e ne uled. Te sikan de iya, naaldek sikandin wey migpallahuy e.


text:
Piru migkahiyan sikandin te Manama, “Sinagkawa nu ka ikug te uled.” Purisu, insinagkew ni Muwisis ka ikug te uled wey nahen-genan din e, wey migbaluy e man‑e ne tuked.


text:
Migkahi ka Manama, “Himuwa nu sika ne kein-inuwan eyew egpalintutuu sikandan ne migpakita a keykew se Magbebaye, ka Manama te me kabuybuyahan dan ne si Abraham, si Isaak, wey si Hakub.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan pad man‑e sikandin te Manama, “Isaluksuk nu ka belad nu due te akeb te kumbale nu.” Ne insaluksuk en iya ni Muwisis ka belad din wey te inggeun din e, migmaangkag-angkag e ka belad din iling te migpepahis.<n>Te Hibruwanen: iling te migkehal ne weyig.</n>


text:
Migkahiyan e man‑e sikandin te Manama, “Iabey nu isaluksuk ka belad nu te akeb te kumbale nu.” Insaluksuk din e man‑e ka belad din wey te inggeun din e, ne neulian e ka belad din.


text:
Migkahi ka Manama, “Ke kene sikandan egpalintutuu te hun‑a ne kein-inuwan, egpalintutuu e sikandan te ikarangeb.


text:
Ke kene pad iya man‑e sikandan egpalintutuu keykew wey kene eglinga-linga te iglalag nu minsan egpakakite e sikandan te daruwa ne kein-inuwan, sakug ke naa te weyig puun te Weyig ne Nilu wey iitis nu seini diye te tane, wey egbaluy e seini ne langesa.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Muwisis ka Magbebaye ne Manama, “Etuwey Magbebaye, kena a ne meupiya ne eglalag puun pad dengan wey minsan iya kuntee te migpakiglalag kad keddiey te suluhuanen nu. Mananey a ne eglalag, wey kena a ne meupiya ne eglalag.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandin te Magbebaye ne Manama, “Hentew bes ka miggimu te be‑be te etew? Hentew‑a ka miggimu te etew ne kene egdineg wey ke ummew naa? Hentew‑a ka miggimu te etew ne egpakakita wey ke butud naa? Kene naa ne sikeddi se Magbebaye ne Manama?


text:
Purisu hendiye ka su egbulihan ku sikeykew te eglalag wey egpanuluen ku sikeykew ke nekey ka iglalag nu.”<pb/>


text:
Ne dutu, nabelu e ka Manama ki Muwisis wey migkahi, “Nekey naa iya mule si Aarun ne suled nu ne Libita!<n>Si Muwisis wey si Aarun me kabuhalan ni Libi.</n> Nakanengneng a ne meupiya sikandin ne eglalag. Egpeendinid en iya sikandin kuntee eyew egpakigkita keykew, wey amana sikandin egkahale-gale ke egkakita ka nikandin.


text:
Lalahi nu sikandin wey panulua nu ke nekey ka iglalag din. Egbulihan ku sikaniyu se daruwa te peglalag, wey egpanuluen ku sikaniyu ke nekey ka eggimuwen niyu.


text:
Si Aarun ka talagpangasak nu diye te me etew, wey sikeykew ka egpekeiling te Manama rin ne talagpanulu kandin.


text:
<br/><t>Ka peglibed ni Muwisis diye te Ihiptu</t><br/>Ne miglibed e si Muwisis diye te anuhang din ne si Hitru wey migkahi, “Kaayun ded ubag ne egpakalibed a diye te me karumaan ku diye te Ihiptu? Egnengnengan ku re ke neneuyag naan pad sikandan.” Ne migkahiyan sikandin ni Hitru, “Uya. Ne up-upiya ka te hipanew nu.”<pb/>


text:
Te diye pad si Muwisis te Midiyan, ingkahiyan sikandin te Magbebaye ne Manama, “Libed kad diye te Ihiptu su nammatey e ka langun ne egkeupian ne eggimatey keykew.”


text:
Purisu ingkuwa ni Muwisis ka asawa rin wey ka me anak din ne me lukes wey impeuntud din te asnu wey miglibed e diye te Ihiptu. In-uyan din degma ka tuked te Manama.<pb/>


text:
Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Emun ke egpakalibed kad diye te Ihiptu, himuwa nu diye te tangkaan te Paraun ka langun ne me kein-inuwan ne impakita ku keykew. Su imbehayan ku sikeykew te geem te peggimu te kein-inuwan, piru egpakehalen ku ka ulu te Paraun eyew kene din egpeyipanawen ka me etew.


text:
Ne kahii nu ka Paraun, ‘Seini ka ingkahi te Magbebaye ne Manama: Si Israil ka kinakakayan ne anak ku ne lukes.


text:
Ne egbanasalan ku sikeykew ne egpeyipanawen nu ka anak ku eyew egpakasimba keddi, piru eg-apul ka. Kuntee, eggimatayan ku ka kinakakayan ne anak nu ne lukes.’ ”<pb/>


text:
Nakaaran ensi Muwisis diye te deralanen, wey imbayaan sikandin te Magbebaye ne Manama eyew eggimatayan e perem.


text:
Piru migkuwa si Sipura te mahalang ne batu wey intulian din ka anak din, wey ka laplap ne napeta, inlakulas din diye te paa<n>Te Hibruwanen ne linalahan, kaayun degma ne lebut te lukes ka igpasabut.</n> ni Muwisis. Ne migkahi si Sipura, “Nakalangesa ki tenged keykew, asawa ku!”<n>Te Hibruwanen: asawa ku sikeykew te langesa.</n>


text:
Purisu warad himatayi te Manama si Muwisis. Su nakakahi e si Sipura, “Nakalangesa ki tenged keykew, asawa ku,”<n>Te Hibruwanen: asawa te intulian te langesa.</n> tenged te pegtuli din.<n>Malehen ne egsabuten ka birsikulu 24 peendiye te 26, piru ka igpasabut buwa kayi ne impalangesaan si Muwisis eyew kene egkapatey, wey iyan nekeuyag kandin ka langesa te anak din ne intulian wey inlakulas te paa rin. Su keilangan ne egtumanen pad ni Muwisis ka balaud te Manama meyitenged te pegtuli te me anak din eyew egkeyimu sikandin ne pangulu wey talagluwas te me kabuhalan ni Israil.</n><pb/>


text:
Nataman, migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Aarun, “Hendiye ka te katalunan wey sinug-unga nu si Muwisis.” Purisu miggipanew si Aarun ka egsinug-ung ki Muwisis diye te bubungan te Manama. Te nekeglambag e sikandan, inggarekan din sikandin eyew te peg-alumama kandin.


text:
Ne dutu, impanugtulan e ni Muwisis si Aarun te langun ne igpepangguhud te Manama kandin, wey te langun ne kein-inuwan ne igpeyimu kandin te Manama.<pb/>


text:
Ne nangendiyad te Ihiptu si Muwisis wey si Aarun wey inlibulung dan ka langun ne igbuyag te me kabuhalan ni Israil.


text:
Impangguhuran ni Aarun sikandan te langun ne ingkahi te Magbebaye ne Manama diye te ki Muwisis. Ne inggimu ni Muwisis ka langun ne kein-inuwan diye te tangkaan te me etew


text:
wey migpalintutuu sikandan dutu. Te nakanengneng e sikandan ne nalulunu kandan ka Manama wey nakita rin ka kalasayan dan, nangunduk e sikandan wey migsimba te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakiglalag enni Muwisis te Paraun ne Hari te Ihiptu</t><br/>Nataman, miggendiyad si Muwisis wey si Aarun te Paraun ne Hari te Ihiptu wey migkahi, “Seini ka ingkahi te Magbebaye, ka Manama te me kabuhalan ni Israil: ‘Peyipanawa nu ka keet-etawan ku peendiye te disirtu eyew egpakasahakeen sikandan keddiey.’ ”<pb/>


text:
Piru migkahi ka Paraun, “Hentew bes ka Magbebaye? Mani kun ubag te egpalintutuu a kandin ne egpeyipanawen ka me kabuhalan ni Israil? Wara a nekeila kandin, wey kene ku iya egpeyipanawen ka me etew.”<pb/>


text:
Migkahi si Muwisis wey si Aarun, “Ka Manama te me Hibruwanen, migpakigkita kanami. Peyipanawa key ubag nikeykew te tatelu ne aldew peendiye te disirtu eyew egpakapanubad key te Magbebaye ne Manama ney. Emun ke kene, egguleen key nikandin eggimatayi te gutas wey ke egpamunuen key naa nikandin.”<pb/>


text:
Piru migtabak ka Paraun, “Mania te egtalehenen niyu ka me etew te himu ran? Liberi niyud ka eggimuwen niyu diye.


text:
Te seeye ded ne aldew, insuhu te Paraun ka me pangulu te me etew te egtrabahu wey ka kepatas dan te migkahi,


text:
“Kene niyud e behayi ka me etew te lahami ne eggamiten dan te eggimu te tisa. Peun-unaya niyud sikandan pepammitawa.


text:
Piru keilangan ne iling ded kasulug te hun‑a ka eggimuwen dan ne tisa, wey keilangan ne kene egdeisek. Me pehulen sikandan, sikan naa ka egpeyid-hid‑u ne egpeyipanawen ku eyew egpakapanubad te Manama ran.


text:
Patamtamani niyu patrabahuwa ka me lukes eyew egkatabikes sikandan te me himu ran wey kenad egpakapammineg te ubat ne me guhuren.”<pb/>


text:
Purisu miggendiyaan dan ka me etew wey migkahiyan, “Migkahi ka Paraun te kene kew e egpabehayan te lahami.


text:
Uney-uney kew e pamitew te lahami minsan hendei, piru iling ded kasulug te hun‑a ka eggimuwen niyu ne tisa.”


text:
Ne indalusung sikandan te me pangulu te egtrabahu ne migkahi, “Keilangan ne egkatimpad niyu ka kasulug te tisa ne eggimuwen niyu tagse aldew iling te miglihad ne imbehayan kew pad te lahami.”


text:
Ne impanlampesan te me pangulu te egtrabahu ka in-alam dan ne me kepatas te me kabuhalan ni Israil, wey mig-insaan dan sikandan, “Mania te ware niyu natimpad taman kuntee ka kasulug te tisa ne eggimuwen niyu iling te egkeyimu niyu te miglihad ne me aldew?”<pb/>


text:
Ne miggendiyad te Paraun ka me kepatas wey migsagsahukul sikandan ne migkahi, “Mania te eg-ilingen key nikeykew kayi se me suluhuanen nu?


text:
Warad lahami ne imbehey kanami piru iling ded ka kasulug te tisa ne impeyimu kanami, wey impanlampesan key pad iya man‑e! Seyyup ma perem seini te me etew nu.”<pb/>


text:
Piru migkahi ka Paraun, “Subla kew iya ne me pehulen, sikan naa ka egkahi kew, ‘Peyipanawa key su egpanubad key te Magbebaye ne Manama.’


text:
Na, liberi niyud ka eggimuwen niyu! Warad lahami ne igbehey kaniyu, piru iling ded ka kasulug te tisa ne eggimuwen niyu.”<pb/>


text:
Nakita te me kepatas te me kabuhalan ni Israil ne egkahunaan iya sikandan su eggaheen sikandan te egpeyimu te tisa ne egpeg-ilingen pe ma ka kasulug tagse aldew.


text:
Ne dutu, migkahiyan dan ensi Muwisis, “Kene perem egbalaharen te Magbebaye ne Manama ka inggimu niyu kanami wey eglegparan kew nikandin! Su sikaniyu ka egpuunan ne nalangetan kanami ka Paraun wey ka me suluhuanen din. Sikaniyu ka egpuunan ne eggimatayan key nikandan.”<n>Te Hibruwanen: Impakemkem niyu sikandan te kampilan eyew eggimatey kanami.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsagsahukul ni Muwisis diye te Manama</t><br/>Ne migpangananey e man‑e si Muwisis diye te Magbebaye ne Manama wey migkahi, “Magbebaye, mania te imbaybayaran nu te iling kayi ka me etew? Mania te impeendini e pad iya nikeykew?


text:
Imbayaan ku ka Paraun wey innangenan ku te igpepangguhud nu keddi, piru nasi din de iya baybayari ka seini ne keet-etawan, wey ware nu sikandan pangabangi.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Egkakita nu kuntee ke nekey ka eggimuwen ku diye te Paraun ne Hari te Ihiptu. Egpehesen ku sikandin eyew egpeyipanawen din ka keet-etawan ku. Igpakita ku ka karesen ku, wey egkapehes sikandin te pegdeldel kaniyu ne eg-awe te inged din.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsaad te Manama ne egluwasen ka me etew</t><br/>Ne migkahiyan te Manama si Muwisis, “Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama.


text:
Migpakita a ki Abraham, ki Isaak, wey ki Hakub wey neilaan a nikandan ne Manama ne Amana ne Maresen, piru ware ku ipanengneng kandan ka ngaran ku ne Magbebaye ne Manama.


text:
Na, narineg ku ka pegdeg-uy te me kabuhalan ni Israil ne in-uripen te me Ihiptuhanen, wey nasuman-suman ku ka kasabutan ku kandan.


text:
Purisu, kahii nu sikandan: ‘Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. Egpangabangan ku sikaniyu ka egkabaybayaran, wey igpaawe ku sikaniyu ka in-uripen te me Ihiptuhanen. Eglegparan ku sikandan te masumpit wey igpaawe ku sikaniyu se neuripen.


text:
Eggimuwen ku sikaniyu ne keet-etawan ku wey egkeyimu a ne Manama niyu. Ne egkanengnengan niyu ne sikeddiey ka Magbebaye, ka Manama niyu ne migpaawe kaniyu te neuripen te me Ihiptuhanen.


text:
Eg-uyanen ku sikaniyu diye te tane ne insaad ku ne igbehey ki Abraham, ki Isaak, wey ki Hakub. Igbehey ku seini kaniyu wey sikaniyud e ka kamuney te seini ne tane. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama.’ ”


text:
Ne impangguhud seeye ni Muwisis diye te me kabuhalan ni Israil, piru warad iya sikandan miglinga-linga kandin su warad meupiya ne igbaye te suman-suman<n>Te Hibruwanen: malepet ne panisingan.</n> dan wey tenged te makabayad-bayad ne peg-uripen kandan.<pb/>


text:
“Hendiyei nu ka Paraun wey kahii nu te egpepaaween din ka me kabuhalan ni Israil diye te inged din.”


text:
Piru migkahiyan ni Muwisis ka Manama, “Ke ware migpammineg keddi ka me etew, iyan naan pa iya ka Paraun? Kene e mem pa egkateu ne eglalag.”<n>Te Hibruwanen: Ware natulii ka bibig ku.</n>


text:
Piru insuhu iya te Manama si Muwisis wey si Aarun ne egpakahiyan ka Paraun ne egpaaween din ka me kabuhalan ni Israil diye te Ihiptu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka kabuybuyahan ni Muwisis wey ni Aarun</t><br/>Seini ka me kabuybuyahan te me pamilya ne nabuhal puun ki Israil: Si Rubin ka kinakakayan ne anak ni Hakub, ne seini ka me anak din ne me lukes: Si Hanuk, Si Pallu, si Hisrun, wey si Karmi.


text:
Seini ka me anak ni Simyun ne me lukes: Si Himuwil, si Hamin, si Uhad, si Hakin, si Suhar, wey si Saul ne matig-Kanaan se iney. Sikandan ka nabuhal ne me anak ni Simyun.


text:
Seini ka me lukes ne me anak ni Libi: Si Girsun, si Kuhat, wey si Mirari. Seini ka itulan te kabuhalan din. Neuyag si Libi te 137 ne leg‑un.


text:
Ne si Kuhat, due me anak din ne me lukes: Si Amram, si Isar, si Hibrun, wey si Usiil. Neuyag si Kuhat te 133 ne leg‑un.


text:
Ne si Mirari, due me anak din ne me lukes ne si Mali, wey Musi. Nabuhal sikandan wey ka me kabuhalan dan puun ki Libi.<pb/>


text:
Migweil-weil si Amram, in-asawa rin si Hukabid ne atebey te amey rin wey nakaanak sikandan ki Aarun wey ki Muwisis. Si Amram neuyag te 137 ne leg‑un.


text:
Migweil-weil si Aarun, in-asawa rin si Ilisiba, ka anak ni Aminadab wey atebey ni Nasun. Nakaanak sikandan ki Nadab, ki Abilu, ki Iliyasar, wey ki Itamar.


text:
Si Kura, due me anak ne me lukes ne si Asir, si Ilkana, wey si Abiyasap. Nabuhal sikandan wey ka me kabuhalan dan puun ki Kura.


text:
Migweil-weil si Iliyasar ne anak ni Aarun, mig-asawa sikandin te sabeka ne anak ni Putiil wey nakaanak sikandan ki Pinihas.<pb/>Sikandan langun ka me kaap-apuan te kabuhalan ne migpuun ki Libi.<pb/>


text:
Sika se Aarun wey Muwisis ne egnangenen kayi, sikan ded ka migkahiyan te Magbebaye ne Manama te miggenendue, “Ipaawe niyu ka me kabuhalan ni Israil diye te Ihiptu wey pegluyura niyu sikandan sumale te kabuhalan dan.”


text:
Sikandan seeye se migpakiglalag te Paraun ne egpaaween ka me kabuhalan ni Israil diye te Ihiptu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsuhu te Manama engki Muwisis</t><br/>Te timpu ne migpakiglalag dengan ka Manama ki Muwisis diye te Ihiptu,


text:
migkahi sikandin, “Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. Inangen nu te Paraun ka langun ne impangguhud ku keykew.”<pb/>


text:
Piru migkahiyan ni Muwisis ka Manama, “Kena a egkateu ne eglalag,<n>Te Hibruwanen: Ware natulii ka bibig ku.</n> sikan naa ka kene iya egpammineg keddiey ka Paraun.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Pammineg ka! Egpekeiling ka te Manama diye te Paraun ne Hari te Ihiptu, wey ka suled nu ne si Aarun ka egpekeiling te prupita nu ne iyan egpakiglalag kandin.


text:
Ipahuhud nu ki Aarun diye te Paraun ka langun ne igsuhu ku keykew. Panangeni nu ka Paraun ne egpaaween din ka me kabuhalan ni Israil diye te inged din.


text:
Piru egpakehalen ku ka ulu te Paraun, wey minsan pad eggimu a te masulug ne me palinneu wey me kein-inuwan diye te inged te Ihiptu,


text:
kene iya sikandin egpammineg keykew. Egkataman eglegparan ku ka Ihiptu te pegpaawe ku te keet-etawan ku ne me kabuhalan ni Israil ligkat diye ne inged.


text:
Ke egkalegparan kud e ka Ihiptu wey igpakapaawe kud ka keet-etawan ku, egkanengnengan e te me Ihiptuhanen ne sikeddiey ka Magbebaye ne Manama.”


text:
Walu ne pulu (80) ka idad ni Muwisis, wey walu ne pulu wey tatelu (83) ka ki Aarun te timpu ne migpakiglalag sikandan te Paraun.<pb/>


text:
“Emun ke egpeyimuwen kew te kein-inuwan te Paraun eyew pamalehet niyu, ne iparegpak nu naa Muwisis ki Aarun ka tuked din diye te tangkaan te Paraun eyew egbaluy ne uled.”


text:
Sikan naa ka miggendiye sikandan te Paraun wey inggimu ran ka insuhu te Manama kandan. Indegpak ni Aarun ka tuked din diye te tangkaan te Paraun wey te me upisyal din, wey migbaluy seeye ne uled.


text:
Ne impeumew te Paraun ka me etew rin ne me matagseb wey ka egmahehane, ne sikandan ded iya man‑e ka egmammulingan diye te Ihiptu. Ne nekeiling degma sikandan te seeye ne kein-inuwan tenged te me pamulingan dan.


text:
In-antug dan langun ka me tuked dan wey namaluy degma ne me uled, piru impangabeleng de te uled ni Aarun ka me uled dan.


text:
Piru minsan iling dutu, makehal ded iya man‑e ka ulu<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> te Paraun wey ware migpammineg kandan, iling te ingkahi te Magbebaye ne Manama.


text:
<t>Ka langesa</t>Nataman, migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Makehal ka ulu te Paraun wey kene din iya egpeyipanawen ka me etew.


text:
Sikan naa, hendiyei nu sikandin te maselem te peggendiye din e te Weyig ne Nilu, wey pakigkita ka kandin diye te ilis te weyig. Ne uyana nu naa ka tuked ne migbaluy ne uled.


text:
Ne kahii nu sikandin, ‘Impeendini a keykew te Magbebaye ne Manama te me Hibruwanen, wey impanangenan ka nikandin te peyipanawa nu ka keet-etawan din eyew egpakasimba sikandan kandin diye te katalunan. Piru ware ka migpalintutuu taman kuntee.’


text:
Purisu migkahi ka Manama keykew, ‘Egpeileen ku sikeykew ne sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. Pammineg ka, eglampesan ku te tuked ku ka Weyig ne Nilu, wey egbaluy seini ne langesa.


text:
Egpamatey ka me isda wey egmangareg e ka weyig, wey kenad e egpekeinum ka me matig-Ihiptu te sika ne weyig.’ ”<pb/>


text:
Ne migkahiyan pad man‑e te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Nangeni nu si Aarun te igpakuwa ka tuked din wey igpakayew ne igpalenged diye te me beuhan, wey diye te me kanal, wey diye te me subung, wey diye te me limuranan te weyig diye te Ihiptu eyew egbaluy seeye langun ne langesa. Ne egpekeempet ka langesa diye te Ihiptu, minsan ka me weyig ne diye te me tahuanan ne kayu wey batu.”<pb/>


text:
Ne intuman ni Muwisis wey ni Aarun ka insuhu kandan te Magbebaye ne Manama. Ingkayew ni Aarun ka tuked din diye te tangkaan te Paraun wey te me upisyal din wey inlampesan din ka Weyig ne Nilu, wey migbaluy e seini ne langesa.


text:
Nammatey ka me isda wey migmangareg e amana ka Nilu, sikan naa ka kenad e egpekeinum ka me Ihiptuhanen te weyig. Ne nekeempet de iya ka langesa te inged te Ihiptu.


text:
Piru neilingan degma seeye te egmahehane diye te Ihiptu tenged te me pamulingan dan. Sikan naa ka migmakehal ded man‑e ka ulu te Paraun wey ware sikandin migpalintutuu kandan, iling te ingkahi te Magbebaye.


text:
Ne migkekali ka langun ne Ihiptuhanen diye te ilis te Weyig ne Nilu eyew egpakasakug sikandan te weyig ne egkeinum dan, su kenad sikandan egpekeinum te Weyig ne Nilu.<pb/>


text:
<t>Ka me bakbak</t>Nataman, migkahiyan te Manama si Muwisis, “Hendiyei nu ka Paraun ne Hari te Ihiptu wey kahii nu sikandin te seini ka ingkahi te Magbebaye ne Manama, ‘Peyipanawa nu ka me keet-etawan ku eyew egpakasimba keddiey.


text:
Egkapenu te me bakbak ka Weyig ne Nilu wey eggakap e seini wey egseled e diye te baley nu, wey eggendiyad te sinabeng nu, wey diye te hibatanan nu. Egseled man‑e ka me bakbak diye te me baley te me upisyal nu wey te keet-etawan nu, wey minsan diye te me abuwan wey te egmasaan te harina.


text:
Migkahiyan pad man‑e te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Nangeni nu si Aarun te igpakayew ka tuked din ne igpalenged diye te me weyig, wey te me kanal, wey me subung eyew egmanlepew ka me bakbak te inged te Ihiptu.”


text:
Purisu ingkayew ni Aarun ka belad din ne impalenged din diye te me weyig, wey nanlepew ka me bakbak wey nekeempet de iya te inged te Ihiptu.


text:
Piru in-ilingan degma seeye te egmahehane tenged te me pamulingan dan, wey nanlepew degma ka me bakbak te inged te Ihiptu.<pb/>


text:
Nataman, impeumew te Paraun si Muwisis wey si Aarun wey migkahiyan, “Ampu kew te Magbebaye ne Manama ne eg-aween din ka me bakbak kayi te keddiey wey te me keet-etawan ku, ne egpeyipanawen kud ka me keet-etawan niyu eyew egpakapanubad te Manama.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Muwisis ka Paraun, “Kahii e re ke ken‑u ku ig-ampu sikeykew wey ka me upisyal nu, wey ka me keet-etawan nu eyew egkaawe ka me bakbak kayi te kaniyu wey te me baley niyu. Ne eyew iyan naan de egkasame ka me bakbak ne diye te Weyig ne Nilu.”<pb/>


text:
Ne migtabak ka Paraun, “Kaaselem.”<pb/>Ne migkahi si Muwisis, “Egkatuman ka ingkahi nu eyew egkanengnengan nu ne ware egpekeiling te Magbebaye ne Manama ney.


text:
Eg-awe ka me bakbak kayi te keykew wey te me upisyal nu, wey te me keet-etawan nu, wey iyan naan de egkasame ka diye te Weyig ne Nilu.”


text:
Ne mig-awe e si Muwisis wey si Aarun diye te Paraun, wey mig-ampu e si Muwisis te Manama ne eg-aween ka me bakbak ne impeuyan din diye te Ihiptu.


text:
Inggimu te Magbebaye ne Manama ka inhangyu ni Muwisis. Nammatey ka me bakbak ne diye te me baley, wey diye te me lama, wey ka diye te me kamet.


text:
Ne inlimud te me Ihiptuhanen ka me bakbak wey mig-um-umambu re iya, wey migngareg ka intiru ne inged te Ihiptu.


text:
Piru te nakita te Paraun ne egmeupiye e ka keugpe dan, migmakehal e man‑e ka ulu<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> rin wey ware migpammineg kandan, iling te ingkahi te Magbebaye ne Manama.


text:
<t>Ka me ketiketi</t>Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Kahii nu si Aarun te igpakayew ka tuked din wey egpalampesan ka tane eyew egbaluy ne me ketiketi ka me alinepung te intiru ne inged te Ihiptu.”


text:
Ne inggimu ran iya seeye. Ingkayew ni Aarun ka tuked din wey inlampesan din ka tane wey migbaluy ne me ketiketi ka me alinepung te intiru ne inged te Ihiptu, wey miggulunan e ka me etew wey ka me ayam.


text:
Mig-eleg-eleg ne eggimu te me ketiketi ka egmahehane ne due pamulingan, piru ware sikandan nekeiling. Ne miggulunan e te me ketiketi ka me etew wey ka me ayam.


text:
Ne migkahiyan te egmahehane ka Paraun, “Himu<n>Te Hibruwanen: kemel.</n> seini te Manama!” Piru migmakehal ka ulu te Paraun wey ware sikandin migpammineg kandan, iling te ingkahi te Magbebaye ne Manama.


text:
<t>Ka me langew</t>Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Selem-selem ka enew wey lambaha nu ka Paraun ne eggendiye te weyig. Kahii nu sikandin, ‘Seini ka ingkahi te Magbebaye ne Manama. Peyipanawa nu ka keet-etawan ku eyew egpakasimba keddiey.


text:
Ke kene nu egpeyipanawen sikandan, egpeuyanan ku sikeykew te masulug ne me langew, wey ka me upisyal nu, wey ka keet-etawan nu degma. Egkapenu te langew ka me baley niyu wey egpekeempet man‑e te tane.


text:
Piru kene ku iglagkes ka tane te Gusin ne in-ugpaan te me keet-etawan ku, wey ware langew ne egpekeendiye, eyew egkanengnengan nu ne sikeddiey iya ka Magbebaye ne Manama, wey kayi a te seini ne inged.


text:
Igpapitew ku ne kene egpekeg-iling ka keet-etawan ku wey te keet-etawan nu. Ne eggimuwen ku seini ne kein-inuwan kaaselem.’ ”


text:
Ne inggimu iya seeye te Manama. Miglepew ka susuluhi ne me langew diye te baley te Paraun wey diye te me baley te me upisyal din. Neempet te me langew ka intiru ne inged te Ihiptu wey migmareet e tenged te me langew.<pb/>


text:
Nataman, impeumew e te Paraun si Muwisis wey si Aarun wey migkahiyan, “Hendiye kew e, panubad kew e te Manama niyu, piru kayi re te Ihiptu.”<pb/>


text:
Piru migkahi si Muwisis, “Kene egkaayun ne kayi key egpanubad te Ihiptu su amana igkeepes te me mahinged kayi ka igpanubad ney diye te Magbebaye ne Manama ney. Ne emun ke igpanubad ney ka amana igkeepes te keet-etawan nu, egbatuwen key iya nikandan.


text:
Keilangan ne eggipanew key te tatelu ne aldew peendiye te katalunan eyew egpakapanubad key te Magbebaye ne Manama ney, su iling due ka insuhu din kanami.”<pb/>


text:
Seeye naa, migkahi ka Paraun, “Egtuhutan ku sikaniyu ne eggendiye te katalunan eyew egpakapanubad kew te Magbebaye ne Manama niyu, piru kene kew re amana pariyu. Ne iampu ad e nikeykew.”<pb/>


text:
Ne migkahi si Muwisis, “Na, eg-awa a kuntee kayi wey eg-ampu ad te Manama ne eg-aween din kaaselem ka me langew kayi te keykew, wey te me upisyal nu, wey te me keet-etawan nu. Piru kene key re man‑e nikeykew akali, su kema ke kene key e man‑e egpeyipanawen nikeykew ka egpanubad te Magbebaye ne Manama.”<pb/>


text:
Ne inggimu te Manama ka inhangyu ni Muwisis, wey in-awe din e ka masulug ne me langew diye te langun ne mahinged te Ihiptu wey warad iya nasame minsan sabeka.


text:
Piru migmakehal red man‑e ka ulu<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> te Paraun te seeye ne timpu wey ware din peyipanawa ka me etew.


text:
<t>Ka dalu te me ayam</t>Nataman, migkahiyan te Manama si Muwisis, “Hendiyei nu ka Paraun ne Hari te Ihiptu wey kahii nu sikandin te seini ka ingkahi te Magbebaye ne Manama te me Hibruwanen: ‘Peyipanawa nu ka me keet-etawan ku eyew egpakasimba sikandan keddiey.


text:
egpareraluwen ku te mangune-kune ka me ayam nu diye te kamet: Ka me kudde, me asnu, me kamil, me baka, me karniru, wey me kambing.


text:
Piru igpasangi ku mule ne kene egderalu ka me ayam te kabuhalan ni Israil puun te me ayam niyu, eyew ware egpatey ne ayam dan.’ ”


text:
Te napawe e, inggimu en iya te Magbebaye ne Manama ka ingkahi rin. Nammatey te dalu ka langun ne ayam te me matig-Ihiptu, piru warad iya migpatey minsan sabeka ne ayam te me kabuhalan ni Israil.


text:
Ne impanengnengan seeye te Paraun te me etew rin, wey nanengnengan dan ne ware iya migpatey minsan sabeka ne ayam te me kabuhalan ni Israil. Piru minsan iling dutu, migmakehal ded man‑e ka ulu<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> te Paraun wey ware din peyipanawa ka me etew.


text:
<t>Ka buu</t>Nataman, migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis wey si Aarun, “Kuwa kew te tigsenge-hamak ne abu diye te insugnuwan, wey isabulak nu naa Muwisis diye te aw-awangan taheed te egtengteng ka Paraun.


text:
Egpekeempet seini te intiru ne inged te Ihiptu iling te alinepung, wey egpamuuwen ka me etew wey ka me ayam tenged due.”


text:
Purisu, miggamak sikandan te abu diye te insugnuwan wey migsasindeg sikandan diye te tangkaan te Paraun. Ne insabulak ni Muwisis ka abu diye te aw-awangan, wey impanubuan te me buu ka me etew wey ka me ayam.


text:
Ware nakatemu ka egmahehane engki Muwisis, su impanubuan sikandan te me buu wey ka langun ne me Ihiptuhanen.


text:
Piru impakehal te Magbebaye ne Manama ka ulu<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> te Paraun wey ware migpammineg kandan, iling te ingkahi te Manama ki Muwisis.


text:
<t>Ka apiyew</t>Nataman migkahiyan te Manama si Muwisis, “Selem-selem ka enew kaaselem wey hendiyei nu ka Paraun wey kahii nu te seini ka ingkahi te Magbebaye ne Manama te me Hibruwanen: ‘Peyipanawa nu ka me keet-etawan ku eyew egpakasimba keddiey.


text:
Ne emun ke eg-apul ka, egpasalerepen ku sikeykew te mangune-kune wey ka me upisyal nu, wey ka keet-etawan nu, eyew egkanengnengan nu ne ware egpekeiling keddi te intiru ne kalibutan.


text:
Su emun ke migweil-weil e pa wey impasalerep kud sikaniyu te masumpit ne dalu,<n>Te Hibruwanen: ingkayew ku ka belad ku wey inlampesan ku sikaniyu te dalu.</n> nahule kew en iya perem kuntee kayi te kalibutan.


text:
Piru insumpulan ku pad ka umul niyu eyew egkakita niyu ka geem ku, wey eyew egkabantug ka ngaran ku te intiru ne kalibutan.


text:
Sikan naa, kaaselem te iling kayi ne uras, egpeuranan ku sikaniyu te apiyew. Ware de due apiyew ne neyitabu kayi te Ihiptu ne iling due kasumpit puun te neyimu seini ne inged.


text:
Purisu kuntee, ipeelung nu ka langun ne ayam nu wey ka langun ne uripen nu ne diye te me kamet, su egpatey ka langun ne egtubian te apiyew.’ ”


text:
Nenaaldek ka duma ne me upisyal te Paraun te ingkahi te Magbebaye ne Manama, sikan naa ka impaseled dan e diye te baley ka me uripen dan wey ka me ayam dan.


text:
Piru ware miglinga-linga ka duma te ingkahi te Manama, wey imbalahad dan de ka me uripen dan wey ka me ayam dan diye te me kamet.<pb/>


text:
Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Kayawa nu ka belad nu diye te aw-awangan wey eg-uranan te apiyew ka me etew, ka me ayam, wey ka me pinamula te intiru ne inged te Ihiptu.”


text:
Purisu ingkayew ni Muwisis ka tuked din diye te aw-awangan, wey imparagsang e te Manama ka luhung, wey impeuranan din e te apiyew ka Ihiptu, wey impakikilat din pad man‑e. Impeuranan te Manama ka Ihiptu te derakel ne apiyew


text:
ne egkarumaan te kilat ne kene egkataman. Ware de due apiyew ne neyitabu diye te Ihiptu ne iling dutu kasumpit puun te neyimu seeye ne inged.


text:
Ne dutu, impeumew te Paraun si Muwisis wey si Aarun wey migkahiyan, “Sikeddi ka nakasale kuntee. Eleg ka Magbebaye ne Manama wey seyyup key te keet-etawan ku.


text:
Ampu kew te Manama ne egpeen-enengen e seini se luhung wey apiyew. Egpeyipanawen kud e sikaniyu, wey kene kew en iya egkatalehen pad ka eggipanew.”<pb/>


text:
Migkahiyan sikandin ni Muwisis, “Eg-awa a kayi te siyudad, wey egkayawen ku ka belad ku diye te Manama te peg-ampu ku. Ne eg-engked e ka luhung wey ka apiyew, eyew egkanengnengan nu ne ka kalibutan kandin te Manama.


text:
Piru nakanengneng a ne sikeykew wey ka me upisyal nu, kene kew red iya man‑e egkaaldek te Magbebaye ne Manama.”<pb/>


text:
(Naddeetan ka me pinamula ne eggimuwen ne hinabel wey naddeetan degma ka sibada, su te seeye ne timpu, neyinuhan e ka sibada wey migbubulak e ka pinamula ne eggimuwen ne hinabel.


text:
Ne mig-awe si Muwisis diye te Paraun wey miglihawang sikandin te siyudad. Ne mig-ampu sikandin wey ingkayew rin ka belad din diye te Magbebaye ne Manama. Ne dutu, migpeeneng-eneng e ka luhung wey ka apiyew, wey migkerit e degma ka uran.


text:
Te nakita te Paraun ne migkerit e ka uran wey migpeeneng-eneng e ka apiyew wey ka luhung, miggimu e man‑e sikandin te sale. Impakehal din e man‑e ka ulu<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> rin wey iling ded degma ka me upisyal din.


text:
Migmakehal ka ulu rin wey ware din e peyipanawa ka me kabuhalan ni Israil, iling te ingkahi te Magbebaye ne Manama ki Muwisis.


text:
<t>Ka me talangas</t>Nataman, migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Libed ka diye te Paraun ne Hari te Ihiptu, su impakehal ku ka ulu<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> rin wey te me upisyal din eyew igpakapapitew ku kandan ka kein-inuwan ne me himu ku.


text:
Ne eyew egkahuhuran niyu degma ka me anak niyu wey ka me apu niyu ke immenu ku te egbayad-bayad ka me Ihiptuhanen, wey ke nekey ka me kein-inuwan ne inggimu ku diye te kandan. Ne puun due, egkanengnengan niyu ne sikeddiey ka Magbebaye ne Manama.”<pb/>


text:
Purisu miggendiye si Muwisis wey si Aarun te Paraun wey migkahi, “Seini ka ingkahi te Magbebaye ne Manama te me Hibruwanen: ‘Ken‑u ke naan pad egparuma-ruma te igkeupii ku? Peyipanawa nud e ka keet-etawan ku eyew egpakasimba sikandan keddiey.


text:
Su emun ke kene nu pad man‑e sikandan egpeyipanawen, egpeuyanan ku kaaselem ka inged nu te me talangas.


text:
Eggulanap ka susuluhi ne me talangas wey kenad e egkakita ka tane. Egpangeenen dan ka langun ne pinamula ne ware nareeti te apiyew, wey ka nanubu ne me kayu.


text:
Egkapenu man‑e te me talangas ka baley nu wey te me upisyal nu, wey ka baley te langun ne me Ihiptuhanen. Ware de due nakita te me amey niyu wey me apu niyu kayi te Ihiptu ne iling due kasumpit ne me talangas puun te pegginguma ran kayi.’ ” Pegkapenga dutu, mig-awe e si Muwisis diye te Paraun.<pb/>


text:
Ne migkahiyan te me upisyal ka Paraun, “Ken‑u bu pad egpeeneng-eneng ka seini ne etew ne egdulihis kanta? Peyipanawa nud ka me lukes eyew egpakasimba sikandan te Magbebaye ne Manama ran. Ware ke bes nakamaan-maan te nareetan e ka Ihiptu?”<pb/>


text:
Purisu impalibed si Muwisis wey si Aarun diye te Paraun. Ne migkahiyan sikandan te Paraun, “Hipanew kew e wey simbaa niyud e ka Magbebaye ne Manama niyu. Piru nangeni a ke hentew ka egdumeen niyu.”<pb/>


text:
Ne migtabak si Muwisis, “Egkaamin-amin key langun lagkes ka me bate wey ka me buyag. Eg-uyanen ney man‑e ka me karniru ney, ka me kambing, wey ka me baka ney su keilangan ne diye key egsahakeen te Magbebaye ne Manama.”<pb/>


text:
Ne migsusumpalit ka Paraun ne migkahi, “Egdumaan kew te Magbebaye ne Manama ke egtuhutan ku ne igparuma kaniyu ka me bate! Klaru ne mareet ka insuman-suman niyu.


text:
Kene sika egkaayun! Iyan de egpekeyipanew ka me lukes eyew egpakasimba te Manama, su sikan ma iya ka igkeupii niyu.” Ne impaawe e si Muwisis wey si Aarun diye te tangkaan te Paraun.<pb/>


text:
Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Kayawa nu ka belad nu ne igpalenged diye te Ihiptu eyew eggingumaan sikandan te me talangas wey egkeenen ka langun ne me pinamula ne ware nareeti te apiyew.”


text:
Seeye naa, ingkayew ni Muwisis ka tuked din ne impalenged te Ihiptu, wey impakalamahan te Manama ka inged te Ihiptu. Napawaan ka kalamag ne egpuun te igsile, wey te maselem e, nakarume e ka me talangas te kalamag.


text:
Ne miglene ka susuluhi ne talangas diye te Ihiptu wey miggulanap te seeye ne inged. Ware pad iling dutu kasulug te talangas dengan ne miggulun te Ihiptu wey warad egpekeiling pad dutu.


text:
Su miggulanap de iya ka talangas wey nekeempet te Ihiptu, wey migmeitem e ka tane. Impangeen te me talangas ka langun ne pinamula wey ka me behas te kayu ne ware nareeti te apiyew. Warad iya nasame ne me derewunen te me kayu, wey ke pinamula naa diye te Ihiptu.<pb/>


text:
Ne imparagdahawan ipeumew te Paraun si Muwisis wey si Aarun wey migkahiyan, “Nakasala a te Magbebaye ne Manama niyu, wey nakasala a degma kaniyu.


text:
Sikan naa, pasayluwa a man‑e nikaniyu, wey ampu kew te Magbebaye ne Manama niyu ne eg-aween din kayi te keddi seini se egpakapatey ne legpad.”


text:
Ne migpakalamag e man‑e ka Manama te nenekali ne egpuun te iglineb wey nanlayap ka langun ne talangas peendiye te Malalab ne Dahat. Ne warad iya nasame minsan sabeka naan de ne talangas diye te intiru ne inged te Ihiptu.


text:
Piru impakehal ded man‑e te Magbebaye ne Manama ka ulu<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> te Paraun wey ware din peyipanawa ka me kabuhalan ni Israil.


text:
<t>Ka delem</t>Nataman, migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Kayawa nu ka belad nu diye te aw-awangan eyew due delem ne egpakabukus te inged te Ihiptu. Kekepali ka sika ne delem su hendue te egkaheram e.”


text:
Seeye naa, ingkayew ni Muwisis ka belad din diye te aw-awangan, wey nabukusan te mangune-kune ne delem ka intiru ne inged te Ihiptu te tatelu ne aldew.


text:
Ware nenekegkita ka me mahinged diye wey ware sikandan migmanlihawang te me baley ran te tatelu ne aldew. Piru malayag mule diye te inged ne in-ugpaan te me kabuhalan ni Israil.<pb/>


text:
Nataman, impeumew te Paraun si Muwisis wey migkahiyan, “Hendiye kew e wey simbaa niyud ka Magbebaye ne Manama. Dumaa niyu langun ka me bate wey ka me malitan, wey iyan niyu naan de ihaat kayi ka me ayam niyu.”<pb/>


text:
Piru migkahi si Muwisis, “Keilangan ne egpeuyanen key nikeykew te me ayam su egtutungen ney ne igpanubad diye te Magbebaye ne Manama ney.


text:
Ne keilangan iya ne eg-uyanen ney ka langun ne ayam ney wey ware minsan sabeka ne iggaat eyew egpakaalam key te igpanubad ney te Manama ney. Ware key pad kuntee nakanengneng ke nekey ka igpanubad ney kandin, wey e ke egginguma key e diye.”<pb/>


text:
Piru impakehal red iya man‑e te Magbebaye ne Manama ka ulu<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> te Paraun wey ware din peyipanawa sikandan.


text:
Ne migkahiyan te Paraun si Muwisis, “Awe ka kayi! Kene kad iya bul‑ug pakita pad keddiey! Su emun ke egkakita ku pad sikeykew, egkeyimatayan ka iya.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka katammanan ne igpasalerep te Ihiptu</t><br/>Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Duen pad sabeka ne igpasalerep ku te Paraun ne Hari te Ihiptu wey te keet-etawan din. Pegkapenga rue, egpeyipanawen kew e nikandin, wey egdeldelen kew pad iya nikandin su igkeupii rin ne eg-awe kew en iya.


text:
Kahii nu naa ka langun ne Hibruwanen ne egpepamuyuen te me kasangkapan ne pelata wey bulawan diye te me sumbaley ran.”


text:
Impangabangan te Magbebaye ne Manama ka me kabuhalan ni Israil ne eg-ay-ayaran te me Ihiptuhanen. Ne si Muwisis degma, intahud amana sikandin te me upisyal te Paraun wey te me mahinged te Ihiptu.<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Muwisis ka Paraun, “Seini ka ingkahi te Magbebaye ne Manama: ‘Kuntee te liware te marusilem, eglihad a te Ihiptu


text:
wey egpamatey ka langun ne panganey ne anak ne me lukes kayi te Ihiptu, puun te panganey ne anak te Paraun ne iyan egsubal te trunu te amey rin, peendiye te anak te uripen ne malitan ne talaggaling. Ne egpatey degma ka langun ne lukesan ne kinakakayan ne anak te me ayam.


text:
Ne due masumpit ne pegpandalawit te me etew te intiru ne inged te Ihiptu ne ware pad neyitabu dengan wey kenad egkeyitabu pad man‑e.


text:
Piru ware mule igkasamuk te me kabuhalan ni Israil wey te me ayam dan, wey ware minsan asu naan de ne eggebu. Puun due, egkanengnengan niyu ne kene ku egpeg-ilingen ka me Ihiptuhanen wey ka me kabuhalan ni Israil.’


text:
Ne egparani keddi ka langun ne upisyal nu wey egpanimbuel sikandan te tangkaan ku wey egkahi, ‘Awe kew kayi Muwisis wey ka me keet-etawan nu ne eg-ikul keykew!’ Pegkapenga due, eg-awa ad kayi.” Ne mig-awe e si Muwisis diye te Paraun ne nangebel-ebel se langet.<pb/>


text:
Nataman, migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Kene egpammineg ka Paraun keykew su eyew masulug pad ka egkeyimu ku ne me kein-inuwan diye te inged te Ihiptu.”


text:
Inggimu ni Muwisis wey ni Aarun seeye se langun ne kein-inuwan diye te tangkaan te Paraun, piru impakehal te Manama ka ulu<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> te Paraun wey ware din paawaa ka me kabuhalan ni Israil diye te inged din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglihad te Panalihan</t><br/>Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis wey si Aarun diye te Ihiptu,


text:
Ipanengneng niyu te langun ne kabuhalan ni Israil ne emun ke eggingume e ka igkasapulu ne aldew te seini ne bulan, egpaalamen te nati te karniru wey ke kambing naa ka senge-balayan eyew eggilangen dan te taltalaanak.


text:
Ke kene egkaamin te taltalaanak ka ngalap su deisek de sikandan, keilangan ne egpabulihan dan te marani ne sumbaley ran. Egbaaren dan seeye wey eg-alaheen dan de ka karakel te ngalap ne eleg dan te taltalaanak te egkeen wey kamenu karakel ka egkaamin te sabeka ne etew.


text:
Tangguwa niyu pa sika taman te igkasapulu wey hep‑at (14) ne aldew te seini ne bulan, ne wey niyud gilanga ke egkasagkup e ka sika ne aldew. Keilangan ne eglagpu kew langun se kabuhalan ni Israil ka eggilang te ayam.


text:
Ne pakua nu sikandan te langesa wey ipapunas nu diye te daruwa ne sungkaleg te gumawan wey te ingketal diye te ampew te gumawan te baley ne egkeenan dan te ngalap.


text:
Te sika ne marusilem, ipatuug nu kandan ka ngalap wey ipakeen nu kandan ne egseraan te paan ne ware patulin wey te mapeit ne me gulay.


text:
Kene kew keen te meyilew wey ke insabawan ne ngalap, su timmana niyu tuuha ka ngalap lagkes ka ulu, ka paa, wey ka langun ne diye te getek.


text:
Emun ke egkeen kew e, panakebut kew, wey keilangan ne eglilibed kew, wey egsesandal, wey ay-ayuna niyud ka me tuked niyu. Su iyan sika ka Peglihad te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
“Te sika ne marusilem, eglihad a te inged te Ihiptu wey egpangimatayan ku ka langun ne panganey ne anak ne lukes te me Ihiptuhanen wey te me ayam dan. Eglegparan ku ka langun ne manama te Ihiptu. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama.


text:
Ka langesa ne impunas niyu diye te baley niyu, iyan tuus te baley ne mig-ugpaan niyu. Ke egkakita ku ka langesa, egliharan ku re ka sika ne baley, wey ware mareet ne egkeyitabu kaniyu ke eglegparan ku ka Ihiptu.


text:
Keilangan ne egtantanuran niyu ka sika ne aldew wey eggimuwen ne tulumanen te ware egtamanan. Ne sahakeen kew te sika ne aldew eyew te pegpasalamat keddiey. Ipabulus niyu naa sika wey te me kabuhalan niyu te ware egtamanan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka Sahakeen te Paan ne Ware Patulin</t><br/>“Te pitu ne aldew, iyan niyu keena ka paan ne ware patulin. Te an-anayan ne aldew, awaa niyu diye te me baley niyu ka langun ne patulin te paan, su minsan hentew ne egkeen te paan ne due patulin puun te an-anayan ne aldew taman te igkapitu ne aldew, kenad e sikandin eg-ileen ne karumaan pad te kabuhalan ni Israil.


text:
Liblibulung kew te an-anayan ne aldew wey te igkapitu ne aldew eyew egsimba keddiey. Ne kene kew trabahu te sika ne aldew angin e te peg-andam te egkeenen niyu. Sikan de ka egkaayun ne eggimuwen niyu.


text:
Sumsumana niyu ka Sahakeen te Paan ne Ware Patulin su sika ka aldew ne impaawe ku sikaniyu te Ihiptu ne naamin-amin langun ka me kabuhalan niyu. Purisu sahakeen kew te sika ne aldew, wey himuwa niyu seini ne tulumanen wey te me kabuhalan niyu te ware egtamanan.


text:
Bunsud kew sahakeen te marusilem te igkasapulu wey hep‑at (14) ne aldew taman te marusilem te igkararuwa ne pulu wey sabeka (21) ne aldew te an-anayan ne bulan. Ne iyan niyu keena ka paan ne ware patulin.


text:
Keilangan ne warad e patulin te paan ne egkakita diye te me baley niyu, su kenad eg-ileen ne sakup pad te keet-etawan te Israil ka minsan hentew ne egkeen te minsan nekey ne due patulin, lapu ma sikandin wey ke mahinged naa te Israil.


text:
<br/><t>Ka an-anayan ne sahakeen te peglihad te Panalihan</t><br/>Nataman, impeumew ni Muwisis ka langun ne igbuyag te me Hibruwanen wey migkahiyan, “Alam kew te nati te karniru wey ke kambing naa eyew eggilangan niyu te taltalaanak te Sahakeen te Peglihad te Magbebaye ne Manama.


text:
Tayaa niyu te pelenggana ka langesa, wey angey kew te sugpang te isupu wey ieled niyu te langesa wey lakulasi niyu ka daruwa ne sungkaleg te gumawan te baley niyu wey ka ingketal dibabew te gumawan. Ne kene kew lihawang te baley niyu taman te maselem


text:
su eglihad ka Magbebaye ne Manama eyew egpangimatey te me Ihiptuhanen. Ne emun ke egkiteen din ka langesa diye te ingketal wey te daruwa ne sungkaleg te gumawan, eglihad de sikandin wey kene din egpaseleren te baley niyu ka talagdereet eyew eggimatey kaniyu.


text:
Ne ipabulus niyu sika ne tulumanen ke egpekeendiye kew e te inged ne insaad te Magbebaye ne Manama ne igbehey kaniyu.


text:
kahii niyu re sikandan te sika ka Sahakeen te Peglihad te Magbebaye ne Manama. Su inliharan din de dengan ka me baley te me kabuhalan ni Israil diye te Ihiptu te pegpangimatey rin te me Ihiptuhanen.”<pb/>Ne mig-usengul e diye te tane ka me etew wey migsimba te Manama.


text:
Nataman, nangipanew e sikandan wey intuman dan e ka insuhu te Magbebaye ne Manama ki Muwisis wey ki Aarun.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangimatey te me panganey ne anak</t><br/>Te egliware e te marusilem, impangimatayan te Magbebaye ne Manama ka langun ne panganey ne anak ne lukes diye te Ihiptu, puun te panganey ne anak te Paraun ne Hari te Ihiptu ne iyan egsubal te trunu te amey rin, peendiye te me anak te me pinirisu. Ne impangimatayan din degma ka me panganey ne anak te me ayam.


text:
Napukew ka Paraun wey ka me upisyal din wey ka langun ne Ihiptuhanen te seeye ne marusilem, su amana ne masumpit ka dalawitan te me mahinged. Impatayan ka langun ne baley diye te Ihiptu.


text:
Te seeye de ne karusileman, impeumew te Paraun si Muwisis wey si Aarun wey migkahiyan, “Na, pangipanew kew e wey awe kew e kayi te kanami! Simbaa niyud ka Magbebaye ne Manama iling te ingkahi niyu.


text:
Uyana niyu degma ka me ayam niyu te peggipanew niyu. Piru ampui e pa degma nikaniyu ne egpanalanginan a.”<pb/>


text:
Indalasek te me Ihiptuhanen ka me kabuhalan ni Israil ne egpaaween e sikandan diye te Ihiptu, su suman-suman dan ne kema ke egpatey degma sikandan langun ke kene sikandan eg-awe.<pb/>


text:
Purisu neuyan de due te me etew ka inluyang ne harina ne ware patulin ne diye pad nakatahu te egluyangan dan te paan. Imbukusan dan seeye te hinabel wey intiang dan e.<pb/>


text:
Intuman te me kabuhalan ni Israil ka ingkahi ni Muwisis kandan ne egpepamuyuen te mahal ne me kasangkapan ne pelata wey bulawan, wey te me kumbale te me Ihiptuhanen.<pb/>


text:
Impangabangan te Magbebaye ne Manama ne eg-ay-ayaran te me Ihiptuhanen ka me kabuhalan ni Israil, sikan naa ka impamehayan sikandan te impamuyu dan. Puun due, nekeiling de te impangahawan dan ka me Ihiptuhanen te me kasangkapan dan.<pb/>


text:
Ne nangipanew e ka me kabuhalan ni Israil ligkat te Ramisis peendiye te Sukut. Me 600,000 langun ka me lukes, wey ware pad labet te me malitan wey te me bate.<n>Te Hibruwanen: ware labet te me dereisek.</n><pb/>


text:
Due degma me etew ne kene ne me kabuhalan ni Israil ne migluyud kandan te eggipanew. Masalig degma amana ka in-uyan dan ne me ayam dan.<pb/>


text:
Nataman, innilutu dan ka inluyang dan ne harina ne ware patulin ne in-uyan dan puun te Ihiptu. Ware dan seini natahui te patulin su indalasek sikandan ne egpaaween diye te Ihiptu, wey warad sikandan nekeyilutu te egbewuwen dan.<pb/>


text:
Te katammanan ne aldew te igke-430 e ne leg‑un, nangawe e ka langun ne keet-etawan te Magbebaye ne Manama diye te Ihiptu.<pb/>


text:
Marusilem sikandan ipaawe te Manama diye te Ihiptu, wey imbantayan din sikandan te seeye ne karusileman. Purisu ke egginguma ka seeye ne timpu tagse leg‑un, kene degma eglipereng ka me etew te sika ne marusilem, su igbehey ran degma diye te Manama eyew pegsuman-suman kandin, wey eggimuwen dan seini taman te katamanan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka tulumanen te sahakeen te peglihad te Panalihan</t><br/>Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis wey si Aarun, “Seini ka tulumanen meyitenged te Sahakeen te Peglihad te Panalihan: Kene egkaayun ne egpakakeen ka kene ne kabuhalan ni Israil.


text:
Keilangan ne diye de seini egkeena te seled te baley; kene kew en iya uyan diye te lihawangan te baley, wey kene niyu gepua ka me tul‑an te egkeenen niyu.


text:
Emun ke due lapu ne miglemung mig-ugpe kaniyu wey egkeupian ne egsahakeen te Peglihad te Magbebaye ne Manama, keilangan ne egtulian ka langun ne sakup din human pad sikandin egpakaambag te sahakeen, wey eg-isipen e sikandin ne sakup te kabuhalan ni Israil. Piru kene iya egpakakeen ka ware natulii.


text:
Ne inggimu te langun ne me kabuhalan ni Israil ka insuhu te Magbebaye ne Manama ki Muwisis wey ki Aarun.


text:
Te seeye de iya ne aldew, impaawe sikandan te Manama puun te Ihiptu wey impegluyud-luyud din ka tagse kabuhalan.<pb/>


text:
“Ihalad nu keddiey ka langun ne panganey ne anak ne me lukes te me kabuhalan ni Israil wey te me ayam, su keddiey ka langun ne panganey.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka Sahakeen te Paan ne Ware Patulin</t><br/>Nataman, migkahiyan ni Muwisis ka keet-etawan, “Tantanuri niyu ka seini ne aldew ne impaawe kew te Magbebaye ne Manama te Ihiptu ne mig-uripen kaniyu. Su maresen sikandin, wey nakaawe kew te seini ne inged. Ne kene kew naa keen te paan ne due patulin.


text:
Awe kew te Ihiptu kuntee ne aldew te bulan te Abib.<n>Me elat-elat te Marsu peendiye te elat-elat te Abril.</n>


text:
Sikan naa, tantanuri niyu ka seini ne aldew wey sahakeen kew ke eg-uyanen kew e te Manama diye te inged ne mig-ugpaan te me Kanaanen, me Hitihanen, me Amurihanen, me Hibihanen, wey te me Hibusihanen. Insaad din dengan seeye ne inged ne igbehey diye te me kabuybuyahan niyu, wey meupiya ka tane wey dakel se eg-uma.<n>Te Hibruwanen: tane ne egtulayasan te gatas wey teneb.</n>


text:
Te pitu ne aldew, iyan niyu keena ka paan ne ware patulin, wey te igkapitu e ne aldew, sahakeen kew e eyew egpasalamat te Magbebaye ne Manama.


text:
Keilangan ne iyan niyu re keena ka paan ne ware patulin te pitu ne aldew, wey keilangan ne ware patulin ne egkakita diye te inged ne eg-ugpaan niyu.


text:
Te sika ne aldew, nangeni niyu ka me anak niyu te migsahakeen kew tenged te inggimu te Manama ne pegpaawe kaniyu diye te Ihiptu.


text:
Ka sika ne sahakeen, egpekeiling te pangeteb diye te belad wey te buked niyu eyew kene niyu egkalingawan ka suhu te Manama. Su maresen sikandin ne migpaawe kaniyu puun te Ihiptu.


text:
<br/><t>Ka panganey ne anak</t><br/>“Migsaad ka Magbebaye ne Manama kaniyu wey te kabuybuyahan niyu ne igbehey kaniyu ka inged ne mig-ugpaan te me Kanaanen. Ne emun ke eg-uyanen kew e te Manama diye,


text:
keilangan ne ighalad niyu kandin ka panganey ne me anak niyu ne lukes, wey ilagkes niyu degma ka panganey ne me anak ne lukes te me ayam niyu, su iyan kamuney kandan ka Manama.


text:
Egkaayun ne eglekaten niyu ka nati te asnu wey egsaliyuwan de seini te nati te karniru. Piru emun ke kene niyu eglekaten, keilangan ne eggepuen ka lieg te asnu. Keilangan ne eglekaten niyu degma ka panganey ne me anak niyu ne lukes.


text:
Emun ke eg-insaan kew keureme te me anak niyu ke mania te eggimuwen niyu sika, nangeni niyu sikandan, ‘Maresen ka Magbebaye ne Manama wey impaawe key nikandin ligkat te Ihiptu ne mig-uripen kanami dengan.


text:
Te timpu ne imbalabahan key te Paraun ne Hari te Ihiptu ne eg-awe, impangimatayan te Manama ka langun ne anak ne me lukes te me Ihiptuhanen wey ka langun ne panganey ne anak ne me lukes te me ayam. Purisu ighalad ney te Manama ka langun ne panganey ne anak ney wey minsan ka panganey ne me anak te me ayam. Piru keilangan mule ne eglekaten ney ka panganey ne me anak ney ne lukes.’


text:
Ne ka sika ne me tulumanen, nekeiling te pangeteb kayi te me belad ney wey te me buked ney, su egkasuman-suman ney ka pegpaawe kanami te Magbebaye ne Manama puun te Ihiptu su maresen sikandin.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka gapun wey ka hapuy</t><br/>Te impeyipanew e te Paraun ka me kabuhalan ni Israil, ware sikandan uyana te Manama peendiye te inged te me Pilistihanen minsan seeye iya ka igpantek ne dalan. Su migkahi ka Manama, “Emun ke due gubut ne egkeumaan dan, kema ke egkabalbalawan ka suman-suman dan wey eglibed ded diye te Ihiptu.”


text:
Purisu in-uyan sikandan te Manama diye te disirtu peendiye te Malalab ne Dahat. Ne andam iya ne egpakiggira ka me kabuhalan ni Israil te pegligkat dan te Ihiptu.<pb/>


text:
Ne in-uyan ni Muwisis ka tul‑an ni Husi tenged su impasaad wey impepahunlibet dengan ni Husi ka me kabuhalan ni Israil te igpeyimu rin kandan. Su migkahi si Husi, “Malehet iya ne egleuyen kew te Manama, wey uyana niyu naa ka tul‑an ku ke eg-awe kew e kayi.”<pb/>


text:
Nataman, mig-awe e sikandan diye te inged ne Sukut wey miggendiyad te Itam ne lenged te disirtu wey diyad sikandan migkekampu.


text:
Te maaldew, eggun‑a ka Magbebaye ne Manama kandan ne egpekeiling te sungkaleg ne gapun eyew egtuus te igbaye dan. Te marusilem, eggun‑a man‑e sikandin ne egpekeiling te sungkaleg ne hapuy eyew egteng‑ew kandan. Sikan naa ka egpekeyipanew sikandan te maaldew wey marusilem.


text:
Ne kene eg-awe diye te kewun‑aan dan ka gapun ne egpekeiling te sungkaleg ke maaldew, wey ka hapuy ne egpekeiling te sungkaleg ke marusilem.<pb/>


text:
“Kahii nu ka me kabuhalan ni Israil te egpaliberen diye te marani te Pi-hahirut ne neelat te Migdul wey te dahat. Ne pakampuwa nu naa sikandan diye te ilis te dahat ne egkatalipag te Baal-Sipun.


text:
Su migsuman-suman ka Paraun ne Hari te Ihiptu ne nalaag kew e wey kene kew e egpakaawe diye te disirtu.


text:
Na, egpakehalen ku ka ulu<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> te Paraun wey egtalukunan kew nikandan. Ne egdereetan ku sikandin wey ka me sundalu rin, wey sika ka egpuunan ne egmabantug a wey egkanengnengan te me Ihiptuhanen ne sikeddiey ka Magbebaye ne Manama.” Ne intuman seeye te me kabuhalan ni Israil.<pb/>


text:
Te nahuhuran e ka Paraun ne mig-awe e ka me kabuhalan ni Israil, nabalbalawan e ka suman-suman din wey te me upisyal din meyitenged te peg-awe dan. Migkahi sikandan, “Mania te neyimu ta seini? Mania te inlekaan ta ka me Hibruwanen ne me uripen ta?”


text:
Ne in-uyan din ka 600 ne karwahi ne amana ne memeupiya, wey ka duma pad ne me karwahi ne impangunturan te me upisyal.


text:
Impakehal te Magbebaye ne Manama ka ulu<n>Te Hibruwanen: pusung.</n> te Paraun wey intalukunan din ka me kabuhalan ni Israil taheed te nangipanew sikandan ne maahet-ahet.<n>Te Hibruwanen: miglihawang ne ingkayew se belad.</n>


text:
Inlupug sikandan te Paraun duma te me sundalu, te nanguntud te me kudde te Paraun, wey te nanguntud te me karwahi. Ne diye sikandan nasapeni te ingkekampuwan dan ne diye te ilis te dahat ne marani te Pi-hahirut ne talipag te Baal-Sipun.<pb/>


text:
Te egpakarani-rani e ka Paraun wey ka me sundalu rin, nakita sikandan te me kabuhalan ni Israil. Ne dutu, amana sikandan naaldek wey migpangananey sikandan te Magbebaye ne Manama.


text:
Ne migkahiyan dan si Muwisis, “Mania te in-angey key pad iya nikeykew diye te Ihiptu ke egpamatey key red kayi te disirtu? Ware bes lebenganan diye te Ihiptu?


text:
Ingkahiyan ney e sikeykew te diye ki pad te Ihiptu te balahara key e ka eg-uripenen te me Ihiptuhanen. Su meupiya pad ne egpeuripen key du te egpamatey key kayi te disirtu!”<pb/>


text:
Migkahiyan ni Muwisis ka me etew, “Kene kew kaaldek! Pakannekal kew! Egkakita niyu ke egmenuwen kew te Magbebaye ne Manama te egluwas te seini ne aldew. Kunteen niyu naan de iya egkakita sika se me Ihiptuhanen. Kene niyud sikandan egkakita keureme.


text:
Ne migkahiyan te Manama si Muwisis, “Mania te migpangananey ka keddi? Kahii nu ka me etew te egpabulus sikandan eggipanew.


text:
Kayawa nu ka tuked nu ne igpalenged te dahat eyew egkabaad ka weyig wey egpakalapas ka me etew te tane diye te elat te dahat.


text:
Egpakehalen ku ka me ulu te me Ihiptuhanen eyew egtalukunan kew nikandan. Ne puun due, egmabantug a su egdereetan ku ka Paraun wey ka me sundalu rin, wey ka nanguntud te me karwahi, wey ka migmangudde.


text:
Ne ka panalihan te Magbebaye ne Manama ne miggun‑a te me kabuhalan ni Israil, migpamewuriyan e kandan, wey ka gapun ne egpekeiling te sungkaleg, miggalin degma diye te mewuri ran.


text:
Ne migsanggel ka malibusen ne gapun diye te elat-elat dan wey te me Ihiptuhanen. Te intiru ne marusilem, miglayahan sikandan te gapun piru delem mule diye te me Ihiptuhanen. Ne napawe de due ne ware nakarani ka me Ihiptuhanen kandan.


text:
Ne ingkayew ni Muwisis ka belad din diye te ampew te dahat wey nabaad e seini su impakalamahan te Magbebaye ne Manama te nenekali puun te igsile. Napawaan ka kalamag wey migmammara ka elat te dahat.


text:
Ne miglapas e ka me kabuhalan ni Israil ne diye migbaye te elat te dahat ne mammara. Ne ka weyig, nekeiling e te nekeglimang ne dalama.<n>Te Hibruwanen: alad ne makepal.</n>


text:
Ne intalukunan sikandan te me Ihiptuhanen wey te langun ne nanguntud te me kudde te Paraun, wey te nanguntud te me karwahi, wey te migmangudde. Mig-ikul degma sikandan te imbayaan dan diye te elat te dahat.


text:
Te egkasi-si e ka kaliwaswasan, impantew te Magbebaye ne Manama puun te hapuy wey te gapun ne egpekeiling te sungkaleg ka me sundalu ne me Ihiptuhanen wey ingginaaldek din sikandan.


text:
Impakehal rin ka pegtileng te liggid te me karwahi ran eyew egkeyirapan sikandan ka egpepallahuy. Ne migkahi ka me Ihiptuhanen, “Egpalilibed kid su impangabangan sikandan te Magbebaye ne Manama ne egpakig-ehet kanta.”<pb/>


text:
Migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Kayawa nu ka belad nu diye te ampew te dahat eyew egpekeglibed ded ka weyig ne nabaad, wey egkallened ka me Ihiptuhanen ne nanguntud te me karwahi wey ka migmangudde.”


text:
Ne ingkayew ni Muwisis ka belad din diye te ampew te dahat, wey te napawe e, nekeglibed e ka weyig ne nabaad. Mig-eleg-eleg migpallahuy ka me Ihiptuhanen piru nasi sikandan ipaabeleng te Manama te weyig.


text:
Nalened ka langun ne Ihiptuhanen ne miglupug kandan minsan ka nanguntud te me karwahi wey ka migmangudde. Ne warad iya nasame minsan sabeka kandan.


text:
Piru ka me kabuhalan ni Israil mule nakabaye te elat te dahat wey mammara ka tane, wey nekeiling e ka weyig te nekeglimang ne dalama.<pb/>


text:
Te seeye ne aldew, inluwas te Magbebaye ne Manama ka me kabuhalan ni Israil puun te me Ihiptuhanen wey nakita ran ka me minatey diye te ilis te dahat.


text:
Nakita ran ka dakel ne geem te Manama su intalu rin ka me Ihiptuhanen. Ne puun due, duen e pegkaaldek dan te Manama, wey migpalintutuu wey migsalig e sikandan kandin wey te suluhuanen din ne si Muwisis.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ulahing ni Muwisis</t><br/>Ne mig-ulahing si Muwisis wey ka me kabuhalan ni Israil te seini ne ulahingen diye te Magbebaye ne Manama,<pb/>“Eg-ulahingan ku ka Manama su mabantug sikandin se migpanpanalu,<pb/>indegpak din diye te dahat ka me kudde wey ka migmangudde dutu.<pb/>


text:
Ka Manama ka egbehey te geem ku wey kanekal ku;<pb/>wey sikandin iya ka talagluwas ku.<pb/>Sikandin ka Manama ku wey egdeyrayen ku sikandin.<pb/>Sikandin ka Manama te amey ku, egdayanen ku sikandin.<pb/>


text:
“Ka me karwahi wey ka me sundalu te Paraun ne Hari te Ihiptu, indegpak din diye te dahat.<pb/>Ka in-alam din ne me upisyal, nalened te Malalab ne Dahat.<pb/><pb/>


text:
“Naalep sikandan te maralem ne dahat,<pb/>wey nekeiling te batu ne natanled diye te pused te dahat.<pb/>


text:
He Magbebaye, subla ne maresen ka kawanan ne belad nu;<pb/>inlupet nu Manama te kawanan ne belad nu ka me kuntere nu.<pb/>


text:
Tenged te amana ne dakel ka geem nu, intalu nu ka egkuntere keykew;<pb/>impaneem-neem nu kandan ka nangebel-ebel ne langet nu,<pb/>wey nekeiling sikandan te lahami ne insilaban nu.<pb/>


text:
Sengehiyupan nu re, egkalimud e ka weyig,<pb/>wey egkalulun ka weyig wey egsasindeg iling te dalama,<pb/>wey egkammara ka pused te dahat.<pb/>


text:
Migkahi ka kuntere, ‘Egtalukunan ku sikandan wey egpandakepen ku;<pb/>egba-baaren ku ka langun ne kasangkapan dan wey egkuen ku ka langun ne igkeupii ku.<pb/>Eggulabuten ku ka kampilan ku wey egguleen ku sikandan te belad ku.’<pb/>


text:
Kunaleg te kasabeka nu re sikandan hiyupa, nenaalep e te dahat;<pb/>nekeiling sikandan te tingga ne natanled diye te pused te dahat.<pb/><pb/>


text:
“He Magbebaye, hentew te me manama ka egpekeiling keykew?<pb/>Manama, hentew‑a ka egpekeiling keykew te subla ne matulus wey maresen?<pb/>Dakel ka himu nu wey amana ne kein-inuwan ka egmangimuwen nu!<pb/>


text:
Tenged te geyinawa nu ne kene egkabalbalawan, in-uyan nu ka me etew ne inluwas nu;<pb/>Impanulud nu sikandan diye te matulus ne inged tenged te kanekal nu.<pb/>


text:
Nakarineg ka me etew te minsan hendei, wey naliyasan sikandan wey nangelkel;<pb/>ne migmemasakit ka geyinawa te me Pilistihanen.<pb/>


text:
Nenaaldek ka me ahalen te Idum;<pb/>nangelkel te liyas ka me pangulu te Muwab;<pb/>nenallepu ka me mahinged te Kanaan.<pb/>


text:
Mig-umaan sikandan langun te liyas wey nangelkel,<pb/>tenged te karesen<n>Te Hibruwanen: Tenged te maresen ka belad nu.</n> nu ne mangune-kune.<pb/>Warad weilan dan iling te me batu,<pb/>taman te nakalihad e ka keet-etawan nu,<pb/>taman te nakabaye e ka munusiye nu,<pb/>ka me etew ne neuripen ne impaawe nu.<pb/>


text:
Eg-uyanen nu sikandan Magbebaye wey igteil nu diye te bubungan nu,<pb/>ka inged, Manama ne inggimu nu ne ugpaan nu,<pb/>ka ugpaan nu, Magbebaye ne inteil nu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ulahing ni Miryam</t><br/>Te peglapas te dahat te me kudde te Paraun wey te seeye se nanguntud te me karwahi wey te migmangudde, impalibed e man‑e te Magbebaye ne Manama ka dahat ne nabaad wey naalep sikandan langun. Piru ka me kabuhalan ni Israil, miglapas mule te tane ne mammara diye te elat te dahat.<pb/>


text:
Ne dutu, due prupita ne malitan ne egngaranan ki Miryam ne atebey ni Aarun. Mig-angey sikandin te tamburin wey migsinundul kandin ka langun ne malitan ne due me tamburin wey nanesayew e sikandan.


text:
Ne mig-ulahingan sikandan ni Miryam,<pb/>“Ulahingi niyu ka Magbebaye ne Manama su mabantug sikandin se migpanpanalu;<pb/>indegpak din diye te dahat ka me kudde wey ka migmangudde.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka mapeit ne weyig</t><br/>Nataman, in-uyan e ni Muwisis ka me etew ligkat te Malalab ne Dahat peendiye te disirtu ne egngaranan te Sur. Natateluwan e sikandan ka miggipanew wey warad iya sikandan nakakita te weyig.


text:
Ne nataman miggingume e sikandan diye te Mara piru ware sikandan nekeinum te weyig dutu su mapeit. Purisu ingngaranan te Mara ka seeye ne inged su mapeit ka igpasabut te lalag ne Mara.


text:
Ne dutu, migsagsahukul e ka keet-etawan diye te ki Muwisis ne migkahi, “Nekey naan e ka eg-inumen ta?”


text:
Ne migpangananey si Muwisis te Magbebaye ne Manama wey impakita sikandin te Magbebaye te kayu. In-antug din seeye diye te weyig wey warad e migmapeit ka weyig.<pb/>Te seeye ne inged, imbehayan sikandan te Manama te tulumanen wey balaud eyew eggeraman ke egparuma-ruma sikandan kandin.


text:
Migkahi sikandin, “Emun ke eg-ayad-ayad kew egpammineg keddi te Magbebaye ne Manama niyu, wey eleg ka eggimuwen te keddi ne suman-suman, wey egtumanen niyu ka me suhu wey me balaud ku, kene ku sikaniyu egpane-neemen te minsan nekey ne dalu ne impaneem-neem ku te me Ihiptuhanen, su sikeddiey ka Manama ne talagbawi kaniyu.”<pb/>


text:
Nataman, miggingume e sikandan diye te Ilim ne due sapulu wey daruwa (12) ne sebseb wey due pitu ne pulu (70) ne kayu ne palmira, wey nangekampu e sikandan diye te ilis te weyig.<pb/>


text:
<br/><t>Ka mana wey ka me puhu</t><br/>Ne mig-awe e ka langun ne kabuhalan ni Israil diye te Ilim wey miggendiyad sikandan te disirtu ne egngaranan te Sin ne neelat te Ilim wey te Sinay. Migginguma sikandan diye te igkasapulu wey lalimma (15) ne aldew te ikarangeb ne bulan ligkat te peg-awe dan diye te Ihiptu.


text:
Migkahi sikandan, “Meupiya pad perem ke impangimatayan key e te Magbebaye ne Manama diye te Ihiptu. Egpakapanaman-taman key pad mule egpakakeen diye. Piru kuntee, in-uyan key nikaniyu kayi te disirtu eyew egpatey key langun te gutas.”<pb/>


text:
Nataman migkahiyan te Manama si Muwisis, “Egpeuranan ku sikaniyu te paan. Keilangan ne egmanlihawang ka me etew tagse aldew eyew eglilimud te egkakeen dan ne eleg de te sika ne aldew. Duen ku egkakita ke egtumanen dan naa ka balaud ku kandan.


text:
Te igkeen‑em e ne aldew, keilangan ne eglilimud sikandan te egkakeen ne eleg te daruwa ne aldew.”<pb/>


text:
Purisu migkahiyan ni Muwisis wey ni Aarun ka langun ne kabuhalan ni Israil, “Egkanengnengan niyu kuntee te marusilem ne ka Magbebaye ne Manama iyan migpaawe kaniyu puun te Ihiptu.


text:
Ne egkakita niyu te egkaliwaswas e ka katelesan te Manama, su narineg din ka pegsagsahukul niyu kandin. Su hentew key naan de iya ubag seini se egsagsahukulan niyu?”


text:
Ne migkahi pad man‑e si Muwisis, “Egbehayan kew te Manama te ngalap ne egkakeen niyu te marusilem wey paan ne egkakeen niyu te maaldew su narineg din ka pegsagsahukul niyu kandin. Su hentew key naan de iya ubag seini se egsagsahukulan niyu? Kene ne sikanami ka egsagsahukulan niyu, su ka Manama.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ni Muwisis si Aarun, “Nangeni nu ka langun ne kabuhalan ni Israil te egpeparaniyen diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama su narineg din ka pegsagsahukul ran.”


text:
Te sasangan pad ne egpangguhud si Aarun te keet-etawan, migtengteng sikandan diye te disirtu wey sahuhune ne miglepew diye te gapun ka katelesan te Manama.


text:
“Narineg ku ka pegsagsahukul te me kabuhalan ni Israil. Kahii nu sikandan te egpakakeen sikandan te ngalap te egkasagkup e, wey egpakapanaman-taman sikandan egpakakeen te paan te egkapawe e. Ne egkanengnengan niyu ne sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu.”<pb/>


text:
Te nasagkup e, nanlepew e ka susuluhi ne me puhu wey nekeempet te kampu ran. Te maselem e, nalingut te demmug ka kampu ran.


text:
Te nammare e ka demmug, iyan dan e nakita ka dereisek wey memaangkag diye te tane ne egpekeiling te beug.


text:
Seeye de iya, migmein-inseey e sikandan langun, “Nekey‑a sika?” Su ware sikandan nakanengneng ke nekey seeye.<pb/>Ne migkahiyan ni Muwisis sikandan, “Imbehey sika te Magbebaye ne Manama eyew egkeenen niyu.


text:
Egpalilimuren kew langun nikandin te eleg de ne egkaamin niyu, me senge-hantang<n>Te Hibruwanen: senge umir.</n> ka tagse etew. Ne al-alahaa niyu re ke mamenu kew kasulug diye te leeb niyu.”<pb/>


text:
Te pegpanakug dan e, nekeg-iling de iya ka nakuwa te tagse etew. Ka dakel se inlimud wey ka deisek se inlimud, eleg-eleg de iya kandan wey warad egkasame dan te egkeen.


text:
Piru ware migpammineg ka duma ki Muwisis wey migsesame mule sikandan para te seup ne aldew. Te napawe e, in-uleran e ka insame dan wey migngareg e. Seeye naa ka nabelu si Muwisis kandan.<pb/>


text:
Miglilimud sikandan te tagse maselem te eleg ne egkakeen dan, ne emun ke egmeinit e amana ka aldew, egkaleney e ka nasame diye te tane.


text:
Te igkeen‑em ne aldew, miglilimud sikandan te egkakeen ne eleg te daruwa ne aldew; me daruwa ne gantang ka nalimud te tagse etew. Ne miggendiye ki Muwisis ka langun ne pangulu te me etew wey mig-inse meyitenged dutu.


text:
Ne migkahiyan ni Muwisis sikandan, “Seini ka suhu te Magbebaye ne Manama: ‘Kaaselem ka Aldew te Peggimeley, su matulus seini ne aldew diye te Manama. Sikan naa, hilutua niyu kuntee ka igkeupii niyu ne eggilutuen wey ge-gaa niyu ka igkeupii niyu ne egge-geen, wey itines niyu ka same niyu eyew egkeenen niyu kaaselem.’ ”


text:
Purisu intines dan ka same eyew egkeenen dan te seup ne aldew su sika iya ka insuhu ni Muwisis kandan, wey ware seeye namewu wey ware iyasi.


text:
Ne migkahi si Muwisis, “Keena niyud sika su Aldew te Peggimeley kuntee te Magbebaye ne Manama. Warad egkakeen ne egkakita niyu kuntee.


text:
Egpakalilimud kew te egkakeen te hen‑em ne aldew, piru te igkapitu ne aldew ne iyan ka Aldew te Peggimeley, warad egkakita niyu ne egkakeen.”<pb/>


text:
Te igkapitu ne aldew, due duma ne me etew ne migleug-leug eyew egpamitew te egkakeen piru ware nakita ran.


text:
Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Ken‑u bu pad egtuman ka seini ne me etew te me suhu ku wey me balaud ku?


text:
Sumsumana niyu ne sikeddiey ka migbehey kaniyu te Aldew te Peggimeley, sikan naa ka tagse igkeen‑em ne aldew, egbehayan ku sikaniyu te egkakeen ne eleg te daruwa ne aldew. Keilangan ne eg-uugpe de iya ka langun ne etew te igkapitu ne aldew, wey ware egleleug eyew egpamitew te egkakeen.”


text:
Ne migngaranan te me kabuhalan ni Israil te mana ka seeye se egkakeen. Egpekeiling seini te dereisek ne beni ne memaangkag, wey egpekeiling ka nanam din te manipis ne paan ne insewuhan te teneb.


text:
Ne migkahi si Muwisis, “Migsuhu ka Magbebaye ne Manama ne egpatinesen ki te mana eyew igpakita te me kabuhalan ta keureme, su eyew egkakita ran ka keenen ne impakeen din kanta kayi te disirtu te timpu ne impaawe ki nikandin diye te Ihiptu.”


text:
Migkahiyan ni Muwisis si Aarun, “Angey ka te tahuanan wey tahui nu te senge-hantang ne mana, wey itahu nu diye te tangkaan te Manama eyew igpakita te me kabuhalan ta keureme.”


text:
Purisu intuman ni Aarun ka insuhu te Magbebaye ne Manama ki Muwisis wey intahu din ka mana diye te tangkaan te Tahuanan te Kasabutan eyew igtines.


text:
Ne mana re iya ka keuyahan te me kabuhalan ni Israil te hep‑at ne pulu (40) ne leg‑un, taman te nekeume e sikandan diye te eg-ugpaan dan, ka inged te Kanaan.


text:
(Me senge-hantang ne mana ka egkalimud te sabeka ne etew tagse aldew.<n>Te Hibruwanen miggenendue ka seini ne birsikulu: ka sabeka ne umir igkasapulu ne baad te ipa.</n>)<pb/>


text:
<br/><t>Ka weyig diye te batu</t><br/><br/><t>(Num. 20:1-13)</t><br/>Ne mig-awe e ka me kabuhalan ni Israil diye te disirtu ne egngaranan te Sin wey migpabulus sikandan miggipanew su insuhu sikandan te Magbebaye ne Manama. Miggalin-halin sikandan mig-ugpe taman te migginguma ran diye te Ripidim wey diyad nangekampu. Piru ware weyig diye ne egkeinum te me etew,


text:
sikan naa ka intebek dan si Muwisis te migkahi, “Behayi key te weyig ne eg-inumen ney.”<pb/>Ne migkahiyan sikandan ni Muwisis, “Mania te egtebeken a nikaniyu? Mania te eg-el-elehan niyu ka Magbebaye ne Manama?”<pb/>


text:
Piru nammaraan e amana ka me etew wey migsagsahukul e ki Muwisis ka migkahi, “Mania te impaawe key pad iya nikeykew diye te Ihiptu ke egpamatey key re kayi su ware egkeinum ney kayi? Duen pe ma me anak ney wey me ayam ney ne egkengammaraan e amana!”<pb/>


text:
Purisu migpangananey si Muwisis te Magbebaye ne Manama ka migkahi, “Nekey‑a ka eggimuwen ku te seini ne me etew? Deisek naan de iya ne egderegpaken ad e nikandan.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan te Manama si Muwisis, “Hun‑a ka te me etew wey duruma ka te me igbuyag, wey uyana nu ka tuked nu ne inlampes nu te Weyig ne Nilu.


text:
Egtaharan ku sikeykew diye te dibabew te batu diye te Bubungan ne Sinay.<n>Te Hibruwanen: Bubungan ne Hurib. Dangeb seini ne ngaran te Bubungan ne Sinay.</n> Lampesi nu naa ka batu diye wey egtulayas ka weyig ne egkeinum te me etew.” Ne inggimu iya seeye ni Muwisis diye te tangkaan te me igbuyag te me kabuhalan ni Israil.<pb/>


text:
Migngaranan ni Muwisis seeye ne inged te Masa wey Miriba tenged te pegtebek kandin te me etew wey te peg-eleg-eleg dan te Magbebaye ne Manama, su migmaap-apuley sikandan ke indumaan naan ded sikandan te Manama wey ke ware.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peggira te Hibruwanen wey te Amalikanen</t><br/>Te diye pad sikandan te Ripidim, miglusuran sikandan te me Amalikanen wey migpakig-ehet kandan.


text:
Ne migkahiyan ni Muwisis si Huswi, “Alam ka te me etew wey pakig-ehet kew te me Amalikanen. Egsasindeg a kaaselem diye te ampew te bubungan ne eggen-gen te tuked te Manama.”


text:
Ne intuman ni Huswi ka insuhu kandin ni Muwisis wey migpakig-ehet sikandan te me Amalikanen taheed te migtakereg te bubungan si Muwisis, si Aarun, wey si Hur.


text:
Ke egkayawen ni Muwisis ka belad din, egpanalu ka me kabuhalan ni Israil, piru ke egtuntunen din ka belad din, egpanalu ka me Amalikanen.


text:
Nataman, napu-pu e ka belad ni Muwisis, sikan naa ka migkuwa si Aarun wey si Hur te batu eyew egpapinnuuwan ki Muwisis. Ne migpalimangey sikandan ka egkayew te belad ni Muwisis taman te miglineb ka aldew.


text:
Ne ingkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Isulat nu seini diye te baseen eyew kene egkalingawan, wey ipanengneng nu ki Huswi ne egguleen ku iya eg-am-amina ka me Amalikanen.”


text:
Nataman miggimu si Muwisis te altar wey ingngaranan din te, “Ka Manama ka kapanaluwan<n>Te Hibruwanen: bendila.</n> ku.”


text:
Migkahi sikandin, “Ingkayew ku ka belad ku diye te trunu te Magbebaye ne Manama. Egpabulus sikandin ne egpakig-ehet te me Amalikanen te ware egtamanan!”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanumbaley te anuhang ni Muwisis</t><br/>Ka anuhang ni Muwisis ne si Hitru ne talagpanubad diye te Midiyan, nakarineg te langun ne inggimu te Manama ki Muwisis wey te keet-etawan din ne me kabuhalan ni Israil. Nakarineg sikandin ke immenu sikandan te Magbebaye ne Manama te egpaawe ligkat te Ihiptu.


text:
Sikan naa, migpanumbaley sikandin ki Muwisis wey induma rin ka anak din ne si Sipura, ka asawa ni Muwisis ne impeuli din diye te kandan.


text:
Induma rin degma ka daruwa ne anak ni Sipura ne si Hirsum wey si Ilisir. Ingngaranan ni Muwisis ka panganey ne anak din ki Hirsum, su migkahi sikandin te peglesut te bate, “Lapu e re te seini ne inged.”


text:
Ingngaranan din degma ki Ilisir ka inggiba, su migkahi sikandin te peglesut te bate, “Ka Manama te kaap-apuan ku ka migbulig wey ka migluwas keddi puun te kampilan te Paraun ne Hari te Ihiptu.”<pb/>


text:
Ne miggendiyad ensi Hitru te ingkampuwan enni Muwisis diye te disirtu ne diye te bubungan te Manama.


text:
Tapey e patahaa ni Hitru si Muwisis te egpanumbaley sikandin wey egdumeen din ka anak din wey ka daruwa ne apu din.


text:
Sikan naa ka insinug-ung ni Muwisis sikandan wey mig-usengul sikandin diye te tangkaan te anuhang din wey inggarekan din sikandin. Migmeel-elitey sikandan, nataman, naneled e sikandan diye te leeb ni Muwisis.


text:
Ne dutu, impanugtulan e ni Muwisis ka anuhang din te langun ne inggimu te Magbebaye ne Manama diye te Paraun wey te me Ihiptuhanen eyew egpangabangan din ka me Hibruwanen. Ingguhud degma ni Muwisis ka langun ne keyirapan ne nabayaan dan diye te deralanen, wey ke immenu sikandan te Manama te egluwas.


text:
Nahale amana si Hitru tenged te langun ne meupiya ne inggimu te Manama diye te me Hibruwanen, wey te pegluwas din kandan puun te me Ihiptuhanen.


text:
Migkahi si Hitru, “Egdayanen ka Magbebaye ne Manama ne migluwas kaniyu wey te me keet-etawan puun te me Ihiptuhanen wey te Paraun.


text:
Kuntee natahaan kud e ne maresen iya ka Manama te langun ne me manama, su inluwas din ka me etew puun te me Ihiptuhanen ne mig-ayu-ayu kandan.”


text:
Ne migtutung si Hitru te impanubad din wey te duma pad ne me dasag diye te Manama. Ne dutu, miggingume e degma si Aarun duma te langun ne igbuyag te me etew, wey miglagpu sikandan ki Hitru ka migkeen diye te tangkaan te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegtambag ni Hitru ki Muwisis</t><br/><br/><t>(Diy. 1:9-18)</t><br/>Te napawe e, migpinnuu si Muwisis diye te tangkaan te me etew eyew eggusayen din sikandan. Ne miglarey sikandin te aldew ka miggusey te me etew ne migmasinsinunduley peendiye te kandin.


text:
Te nakita te anuhang ni Muwisis ne sikandin de langun ka eggusey te me etew, mig-insaan din e sikandin, “Nekey seini se eggimuwen nu diye te me etew? Mania te migsabsabeka ke re kayi ka egpinpinnuu wey egkaapunan e ka me etew ne eg-alungut keykew?”<pb/>


text:
Ne migtabak si Muwisis te anuhang din, “Inggimu ku seini su nangendini te keddiey ka me etew eyew egnengneng te igkeupii te Manama.


text:
Emun ke due igmekeg-apul ran, eggendini sikandan keddi wey eggusayen ku sikandan. Ne egpanengnengen ku man‑e sikandan meyitenged te me suhu te Manama wey te me balaud din.”<pb/>


text:
Egkabaybayaran ka wey ka me etew ne egmangendini te keykew, su mabehat keykew ka seini ne himu. Kene nu egkeyimu seini ke sikeykew re.


text:
Kema pammineg ka su due igtambag ku keykew, wey ka Manama ka egduma keykew! Keilangan ne sikeykew ka egsasindeg diye te tangkaan te Manama para te me etew, wey ipeyinguma nu diye te kandin ka me samuk dan.


text:
Keilangan ne igpanulu nu kandan ka me suhu din wey ka me balaud din, wey panengnenga nu sikandan te eleg ne peg-ugpe wey te eleg ne eggimuwen dan.


text:
Piru alam ka te me etew ne egpakabulig keykew. Keilangan ne due pegkaaldek dan te Manama, egkasalihan, egkateu ne eggusey, wey kene egdawat te igbayad eyew igbunbun te mareet. Himuwa nu sikandan ne me pangulu te tigsenge-libu (1,000) ne me etew, tigmahatus (100), tiglalimma ne pulu (50), wey tigsapulu (10).


text:
Ne sikandan e ka egpewusayen te me etew, piru keilangan ne igpeyinguma ran diye te keykew ka derakel ne me prublima wey iyan dan de eggusayen ka dereisek ne me samuk. Puun due, egmaagkap de ka himu nu wey egkabulihan ka nikandan.


text:
Ke egtumanen nu ka tambag ku, wey ke sika iya ka igsuhu te Manama keykew, kene ka egkabaybayaran wey egpekeuli degma ka seini ne me etew diye te kandan ne warad igkabantali.”<pb/>


text:
Mig-alam sikandin te egkateu ne me etew ligkat te keet-etawan wey impepangulu rin sikandan te tigsenge-libu (1,000), tigmahatus (100), tiglalimma ne pulu (50), wey tigsapulu (10) ne me etew.


text:
Ne nateil e sikandan ne me talaggusey te me etew, piru impeyinguma ran diye te ki Muwisis ka derakel ne me prublima, wey sikandan de ka miggusey te dereisek de ne me samuk.<pb/>


text:
Ne migtakereg si Muwisis diye te bubungan eyew egpakigkita te Manama.<pb/>Ne in-umew sikandin te Magbebaye ne Manama diye te bubungan wey migkahiyan, “Inangen nu seini te me anak ni Hakub, pangguhuri nu ka me kabuhalan ni Israil.


text:
Namelmelehan niyu ke nekey ka inggimu ku te me Ihiptuhanen wey ke immenu ku sikaniyu te eg-uyan kayi te keddiey. Nekeiling a te banug ne mig-uyan kaniyu iling te me pispis.


text:
Na, emun ke eggeteng-geteng kew egtuman keddiey wey egpalintutuuwen niyu ka inggimu ku ne kasabutan, eg-alamen ku sikaniyu te langun ne me etew<n>Te Hibruwanen: nasud.</n> wey eggimuwen ku sikaniyu ne keet-etawan ku. Su minsan keddi ka intiru ne kalibutan,


text:
piru eggimuwen ku sikaniyu ne sabeka ne migharian te me talagpanubad wey matulus ne keet-etawan.<n>Te Hibruwanen: nasud.</n> Sika ilalag nu te me kabuhalan ni Israil.”


text:
Purisu miglibed si Muwisis wey impeumew rin ka me igbuyag te me etew, wey innangenan din sikandan te langun ne insuhu kandin te Magbebaye ne Manama.


text:
Ne naamin sikandan langun ka migkahi, “Eggimuwen ney ka langun ne insuhu te Magbebaye ne Manama.” Ne ingguhuran ni Muwisis ka Manama te intabak te me etew.<pb/>


text:
Ne migkahiyan te Manama si Muwisis, “Eggenduen a te keykew ne egkabukusan te makepal ne gapun eyew egpakarineg ka me etew keddi te egpakiglalag keykew, wey eyew egpalintutuu sikandan layun keykew.”<pb/>Ne impanugtulan e ni Muwisis ka Manama te inlalag te me etew.


text:
Ne migkahiyan te Manama si Muwisis, “Hendiyei nu ka me etew wey banasali nu sikandan ne egmalinis puun kuntee taman kaaselem. Keilangan ne egpami‑pian dan ka me kumbale dan,


text:
wey paandama nu ikaruwa su siak se Magbebaye ne Manama, egpamaneug a diye te Bubungan ne Sinay eyew egkakita a te langun ne etew.


text:
Linguta nu naa ka bubungan te egtahu te eletanan wey kahii nu ka me etew te kene egpatakerehen te bubungan wey kene egpasamsamen te minsan nekey diye te eletanan. Eggimatayan seeye se egsamsam,


text:
etew ma wey ke ayam. Ka egkeyimatayan tenged due, kene degma egpahen-genan minsan pad ke ayam de ka migpatey, su minsan hentew ne egpakahen-gen, egbatuwen wey ke egpaneen naa. Ne mesi egkarineg niyud e ka trumpita ne igparahing te mananey, human nu pa patakereha ka me etew.”


text:
Seeye naa, migpatupang e si Muwisis te bubungan peendiye te me etew wey impaandam din e sikandan eyew egsimba. Ne impami‑pian dan e ka me kumbale dan.


text:
Ne migkahiyan ni Muwisis ka me etew, “Pangandam kew ikaruwa, wey kene kew pa hulid te asawa niyu.”<pb/>


text:
Te napawe te igkatelu e ne aldew, migluluhung wey migkikilat. Ne due makepal ne gapun diye te ampew te bubungan wey due degma dahing te amana ne marahing ne trumpita. Ne dutu, nangelkel te liyas ka langun ne etew.


text:
Ne induma ni Muwisis ka me etew diye te kampu peendiye te pabunsuran te bubungan eyew egtemu te Magbebaye ne Manama, wey diye de iya sikandan nanasindeg.


text:
Nabukusan te ebel ka Bubungan ne Sinay su migpamaneug ka Magbebaye ne Manama ne egpekeiling te hapuy wey migtiptipuuk ka ebel iling te kamet ne insilaban.<n>Te Hibruwanen: insugnuwan.</n> Nawelwel man‑e ka bubungan te manekal ne linug.


text:
Ne nanasnasian ne migmarahing ka trumpita. Ne miglalag si Muwisis wey intabak sikandin te Manama ne egpekeiling te luhung.


text:
Diye migpamaneug ka Manama te ampew te Bubungan ne Sinay, wey impatakereg din si Muwisis diye te ampew. Seeye naa, migtakereg e si Muwisis.


text:
Nataman, migkahiyan te Manama si Muwisis, “Tupang ka wey panpanayi nu ka me etew ne kene egpalapasen due te eletanan eyew egpitew keddiey, su masulug ka egpatey kandan.


text:
Minsan ka me talagpanubad ne egparani keddiey, keilangan ne malinis sikandan, su ke kene, egparusaan ku sikandan.”


text:
Migkahiyan ni Muwisis ka Manama, “Kene egpatakerehen ka me etew kayi su impanpanayan key ma nikeykew ne egtahuan te eletanan ka bubungan wey eg-ileen seeye ne matulus.”


text:
Ne migkahi ka Manama, “Tupang ka wey dumaa nu si Aarun kayi. Piru kene nu palapasa te eletanan ka me talagpanubad wey ka me etew eyew kene ku sikandan egdusaan.”


text:
<br/><t>Ka Sapulu ne Balaud</t><br/><br/><t>(Diy. 5:1-21)</t><br/>Ne nataman, impanpanayan te Manama ka me etew te migkahi,


text:
“Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu ne mig-angey kaniyu puun te inged te Ihiptu, wey ka migpaawe kaniyu te neuripen.<pb/>


text:
“Kene kew himu te larawan te minsan nekey ne diye te langit, diye te tane, wey diye te weyig<n>Te Hibruwanen: diye te langit ne ampew, wey ke diye te tane ne diralem, wey ke diye te weyig ne diralem te tane.</n> eyew egsimbeen niyu.


text:
Kene kew panimbuel wey ke egsimba naa rue, su sikeddi se Magbebaye ne Manama niyu, talikuren a ne Manama; igkeupii ku ne sikeddi de ka egsimbeen. Iglagkes ku te egparusa ka me anak tenged te sale te me amey ran, peendiye te apu dan te mata, tenged su eg-apul sikandan keddiey.


text:
Piru igpakita ku ka geyinawa ku ne kene egkabalbalawan diye te libu-libu ne kabuhalan ne miggeyinawa keddi wey migtuman te me suhu ku.<pb/>


text:
“Kene niyu gamita ka ngaran te Magbebaye ne Manama niyu te mareet ne tuyu. Su egdusaan ku iya seeye se eggamit te ngaran ku te mareet ne tuyu.<pb/>


text:
“Tantanuri niyu layun ka Aldew te Peggimeley, wey iteil niyu seini para keddi.<n>Te Hibruwanen: eggimuwen ne matulus.</n>


text:
piru ka igkapitu ne aldew, Aldew sika te Peggimeley, wey iteil niyu para te Magbebaye ne Manama niyu. Kene kew trabahu te minsan nekey, sikaniyu langun se taltalaanak, minsan ka me suluhuanen niyu ne lukes wey malitan, wey ka me ayam niyu, wey ka me mahaliyug niyu ne miglapu due te kaniyu.


text:
Su te hen‑em ne aldew, inggimu te Manama ka langit wey ka tane, ka dahat, wey ka langun ne nakatahu dutu. Te igkapitu ne aldew, miggimeley e sikandin, sikan naa ka impanalanginan din ka Aldew te Peggimeley wey inteil din para kandin.<n>Te Hibruwanen: inggimu ne matulus.</n><pb/>


text:
“Tahura niyu ka amey wey iney niyu su eyew egmalayat ka umul niyu diye te tane ne igbehey te Magbebaye ne Manama niyu.<pb/>


text:
“Kene kew keimma te baley te duma ne etew, te asawa rin, te me suluhuanen din ne me lukes wey me malitan, te me ayam din, wey te minsan nekey ne kandin.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkaaldek te me etew</t><br/><br/><t>(Diy. 5:22-33)</t><br/>Nangelkel te liyas ka me etew te pegkarineg dan te luhung wey te dahing te trumpita, wey te pegkakita ran te kilat wey te bubungan ne mig-eebel. Ne diye de iya sikandan nanasindeg te mariyu.


text:
Ne migkahiyan dan si Muwisis, “Sikeykew re ka egpakiglalag kanami, ne egpammineg key, kene de ne ka Manama su kema ke egpamatey key.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Muwisis, “Kene kew kaaldek su miggendini ka Manama eyew eg-el-elehan kew, wey eyew due pegkaaldek niyu kandin eyew kene kew e eggimu te sale.”


text:
Ne diye ded man‑e nanasindeg ka me etew te mariyu, ne si Muwisis, sasangan e ne egparani te makepal ne gapun ne neugpaan te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka balaud meyitenged te pegpanubad</t><br/>Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Inangen nu seini diye te me Hibruwanen: ‘Nakita niyud ne migpakiglalag a kaniyu puun te langit.


text:
Himuwi a nikaniyu te altar ne tane, wey duen niyu ipanubad ka egtutungen ne me dasag niyu para te keupianan. Iyan niyu ipanubad ka me karniru wey me baka. Diya a man‑e nikaniyu simbaa<n>Te Hibruwanen: egkasuman-suman ka ngaran ku.</n> te inged ne igpanulu ku kaniyu, wey egbayaan ku sikaniyu wey egpanalanginan.


text:
Ne emun ke eggimuwan a nikaniyu te altar ne batu, kene niyu sapsapi ka me batu, su kene ne likes ne eghalaran sika keddi ke eggamitan niyu te igpanapsap ka peggimu te altar.


text:
Kena a nikaniyu himuwi te altar ne due haheran, su egkakita ka me lebut<n>Te Hibruwanen: egkakita ka nalebasan.</n> niyu ke egpamaneyik kew te haheran.’ ”<pb/>


text:
<br/><t>Ka balaud meyitenged te uripen</t><br/><br/><t>(Diy. 15:12-18)</t><br/>“Seini ka me balaud ne ipanengneng nu te me etew.


text:
Emun ke egbebeli kew te uripen ne Hibruwanen, hen‑em de ne leg‑un sikandin ka egkeuripen niyu, wey te igkapitu ne leg‑un, lekei niyud e sikandin ne ware egkabayaran din.


text:
Ne emun ke neuripen sikandin ne kanakan pad, eg-awe sikandin ne kanakan ded. Ne emun ke nakaasawe e sikandin human neuripen, egkaruma rin ded ka asawa rin te peg-awe din.


text:
Ne emun ke impaasawaan sikandin te ahalen din, wey duen e anak dan, keilangan ne iggaat ka asawa rin wey ka me anak din diye te ahalen din. Sikandin de sabeka ka egpakaawe.


text:
Piru ke egkahi ka uripen te kene sikandin eg-awe su inggeyinawaan din ka ahalen din, ka asawa rin, wey ka me anak din,


text:
keilangan ne egpamalehetan din seini diye tangkaan te Manama.<n>Kahiyen te duma ne diye kun sikandin eg-uyana te me talewukum.</n> Eg-uyanen sikandin te ahalen din diye te tangkaan te Manama, wey diye te marani te sungkaleg te gumawan eglungahan ka talinga rin te us-us. Puun due, egkeuripen naan de iya sikandin te ahalen din wey kenad sikandin egpakaawe.<pb/>


text:
“Emun ke igbelegye te etew ka anak din ne malitan eyew igpeuripen, kenad egpakaawe ka malitan. Iyan de egpakaawe ka me lukes ne egkengeuripen.


text:
Piru ke kene igkatelesi ka malitan te ahalen din, egkaayun ded ne igpalekat sikandin te karumaan din. Ware katenged te ahalen din ne egbelegye kandin diye te mahaliyug, su kene ne meupiya ka peglayam din te malitan.


text:
Emun ke imbeli rin ka uripen ne malitan eyew igpaasawa te anak din, keilangan ne eg-isipen din sikandin ne malehet ne anak din.


text:
Ne emun ke egduruwey ka lukes, keilangan ne egbehayan din ded te egkakeen wey manggad ka tapey ne asawa rin, wey egguliran din ded degma.


text:
Ne emun ke kene din eggimuwen seini se tatelu diye te tapey ne asawa rin, keilangan ne egpaween ka malitan ne ware egkabayaran.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me balaud meyitenged te mareet ne me himu</t><br/>“Seeye se eggumi wey egpakapatey te etew, keilangan ne eggimatayan.


text:
Piru ke ware din tuyui te eggimatey ka etew, wey intuhutan ku seini ne egkeyitabu, egpakaaput sikandin diye te inged ne igtahahe ku te iling due ne samuk.


text:
Piru ke intuyuan din te eggimatey ka etew, dakepa niyu sikandin wey himatayi niyu, minsan pad eg-aput sikandin diye te altar ku.<pb/>


text:
“Ne seeye se egdakep te etew, keilangan ne eggimatayan, minsan ke imbelegye din ka etew wey ke nasapenan naa ne diye te kandin.<pb/>


text:
“Emun ke due egpeehetey ne indukduk te sabeka ka duma rin te batu, wey ke insuntuk din naa ne ware ded migpatey, ne egpekeyibat-hibat naan de man‑e,


text:
kene egkarusaan ka miggumi kandin ke egpekeenew e ka etew wey egpekeyipanew e diye te lihawangan minsan egtutuked de. Piru keilangan ne egbayaran din ke pila ne aldew ka ware natrabahuwi te seeye se napaddel, wey keilangan ne egtangguwen din sikandin taman te egkeulian e.<pb/>


text:
“Emun ke eglampesan te sabeka ne etew ka uripen din ne malitan wey ke lukes naa, wey sahuhune ne egpatey sikandin, keilangan ne egparusaan ka etew.


text:
Piru ke egkeuyag pad ka uripen te sabeka ne aldew wey ke daruwa ne aldew naa, keilangan ne kene egparusaan ka etew, su sikandin iya ka kamuney te uripen.<n>Te Hibruwanen: seleppi.</n><pb/>


text:
“Ke due egpeehetey ne nakasangkiyat te egkaberes wey nalanlanan<n>Te Hibruwanen: wey miglihawang e ka me anak din.</n> e ka malitan, piru warad duma ne mareet ne eggeramen din, keilangan ne egbayaran te nakasangkiyat ke pila ka egbuyuen te asawa te malitan sumale te in-uyunan degma te me talewusey.


text:
Piru ke masumpit ka eggeramen te malitan, keilangan degma ne eglegparan ka nakasangkiyat te masumpit. Ke egpatey ka malitan, eggimatayan degma sikandin.


text:
Ka nakabutud te senge-etew, egbuturen degma; ka nakabingew, egbingawan degma; ka nakarereet te belad wey ke paa te senge-etew, egdereetan degma ka belad wey ke paa rin.<n>Te Hibruwanen: mata te mata, ngipen te ngipen, belad te belad, paa te paa.</n>


text:
Ka nakatutung, egtutungen degma; ka nakapali, egpalian degma; ka eggumi te senge-etew, eggumian degma.<n>Te Hibruwanen: tutung te tutung, pali te pali, laplap te laplap.</n><pb/>


text:
“Ke inlampesan te sabeka ne etew ka mata te uripen din ne lukes wey ke malitan naa, wey nabutud e sikandan, keilangan ne eglekaan din ka uripen eyew mahabayad te mata rin ne nabutud.<pb/>


text:
“Ke nabingawan din man‑e ka uripen din, keilangan ne eglekaan din e ka uripen eyew mahabayad te ngipen din ne nabingew.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka balaud meyitenged te me ayam</t><br/>“Emun ke egpakasungey ka baka te etew wey migpatey e, keilangan ne egbatuwen ka baka taman te egpatey, piru kene igpakeen ka ngalap. Kene egkaayun ne egsenditan wey egpabayaren ka kamuney te baka.


text:
Piru ke tapey e egpanungey ka baka piru imbalahad de te kamuney minsan ke impanpanayan e sikandin, keilangan ne egbatuwen ka baka taman te egpatey, lagkes ka kamuney.


text:
Piru ke egpewusey re ka napatayan, keilangan ne egbayaran din ke pila ka egbuyuen dan eyew kenad sikandin eggimatayan.<n>Te Hibruwanen: iglekat te umul rin.</n>


text:
Ke uripen ka egkapatey te baka, keilangan ne egbayad ka kamuney te baka te kentiddad ne tatelu ne pulu (30) ne pelata diye te ahalen te uripen, wey egbatuwen ka baka taman te egpatey.<pb/>


text:
“Emun ke due inlungag te etew ne ware tel-eb, wey ke ware din tel-ebi, wey due egkeulug ne baka wey ke asnu naa,


text:
Emun ke due baka te sabeka ne etew ne egpakapatey te baka degma te senge-etew, keilangan ne igbelegye dan ka neuyag ne baka wey egbaaren dan ka halin, wey egsulayen dan degma ka baka ne namatey.


text:
Piru ke tapey e ne egpanungey ka seeye ne baka piru imbalahad de te kamuney, keilangan ne egsaliyuwan din te manekal ne baka ka napatey te baka rin. Ne kandin e ka napatey ne baka.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka balaud meyitenged te me karatuan</t><br/>“Emun ke due migpanakew te baka wey ke karniru naa, keilangan ne egliwanan din ka tinakew rin minsan ke miggimatayan din ka tinakew rin wey ke imbelegye naa. Lalimma ne baka ka igliwan te sabeka ne baka, wey hep‑at ne karniru ka igliwan te sabeka ne karniru.


text:
Ne emun ke nasapenan ka takawen ne diye te kandin ka tinakew rin ne baka wey ke asnu wey ke karniru naa, keilangan ne daruwa ka ayam ne igbayad din te sabeka ne tinakew rin. Ke ware igbayad din, igbelegye e sikandin ne uripen eyew due igbayad te tinakew rin.<n>Ka duma ne me sinulat, kene ne iling kayi ka pegsinsinundul te birsikulu 1 peendiye te birsikulu 4.</n>


text:
Ne emun ke nasapenan sikandin te marusilem ka migpanakew wey neyimatayan sikandin, keilangan ne kene egguusey<n>Te Hibruwanen: eglebuten te langesa.</n> ka nekeyimatey.


text:
“Emun ke nakaawe ka ayam te sabeka ne etew wey migpanabtab e te pinamula te senge-etew, keilangan ne egliwanan te kamuney ka nareetan te subla ne meupiya ne behas te pinamula rin diye te kamet din.<pb/>


text:
“Emun ke due migsisilab wey migdalapdap ka hapuy peendiye te kamet te senge-etew wey nasilaban e ka me pinamula rin, keilangan ne egbayaran te migsisilab ka langun ne nareetan ne pinamula, minsan ka sikan pad migtubu wey ka nahaani e wey ka diyad te lelapeng.<pb/>


text:
“Emun ke igtahu te sabeka ne etew ka seleppi din wey minsan nekey ne karatuan din diye te senge-etew, wey egkatarin seini su intakew diye te baley, keilangan ne egpabayaren te dubli ka migtakew ke egkarakep sikandin.


text:
Piru ke kene egkarakep ka migtakew, keilangan ne eg-uyanen diye te tangkaan te Manama ka kamuney te baley eyew egkanengnengan te me talewusey ke sikandin naa ka mig-angey dutu wey se kene.<pb/>


text:
“Minsan nekey ne apulanan meyitenged te pegpaag-ahawey te baka, asnu, karniru, manggad, wey minsan nekey pad ne me kasangkapan, keilangan ne eg-uyanen diye te tangkaan te Manama eyew eggusayen. Seeye se egkewukuman ne egpangangken de, keilangan ne egbayad te dubli diye te malehet ne kamuney.<pb/>


text:
“Emun ke egpatey, egkapalian, wey ke egkalaag ka impaalimaan ne asnu wey ke baka, wey ke karniru naa, wey minsan nekey ne ayam, wey ware nakakita te neyitabu,


text:
keilangan ne eggendiye te tangkaan te Magbebaye ne Manama ka etew ne mig-alima wey egpahunlibet ne ware kalintahaan din te neyitabu. Keilangan ne egpalintutuuwan seeye te kamuney wey kene din egpabayaren ka mig-alima.


text:
Piru ke indawi te mahintalunan ka ayam, keilangan ne igpakita te mig-alima ka same eyew due pamalehet, wey kenad sikandin egpabayaren.<pb/>


text:
“Ke egsambey ka sabeka ne etew te ayam te senge-etew, wey egkapalian seini wey ke egpatey ne ware nakakita ka kamuney, keilangan ne egbayaran seini te migsambey.


text:
Piru ke due ka kamuney, kene ne keilangan ne egbayad ka migsambey. Emun ke in-abangan ka insambayan ne ayam, iyan e mahabayad ka seleppi ne in-abang te ayam.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka balaud meyitenged te peg-ugpe</t><br/>“Emun ke egtintalen te lukes wey egguliran ka mengebay ne ware pad egpangasawa, keilangan ne eg-asaween din ka malitan wey egbehey te pantun.


text:
Piru ke kene eg-uyun ka amey te malitan ne eg-asaween ka anak din, keilangan ne egduwad ded ka lukes te eleg ne pantun.<pb/>


text:
“Keilangan ne eggimatayan ka minsan hentew ne egpanubad diye te me manama, su sikeddi de ka eleg ne egpanubaran.<pb/>


text:
Ne eggimatayan<n>Te Hibruwanen: eggimatayan ku sikaniyu te kampilan.</n> ku sikaniyu tenged te egmangebel-ebel ne langet ku kaniyu. Egkataman, egkengabalu ka me asawa niyu wey egkengeilu ka me anak niyu.<pb/>


text:
“Emun ke egpasambey kew te seleppi te duma niyu ne egkaayu-ayu,<n>Te Hibruwanen: minsan hentew te keet-etawan ku ne duma niyu.</n> kene niyud e paanaki ka seleppi niyu iling te eggimuwen te egpasambey te seleppi.


text:
Emun ke eg-angayen niyu ka kumbale te sabeka ne etew eyew igpalenged te utang din, keilangan ne ig-uli niyu kandin ka kumbale te kene pad eglineb ka aldew.


text:
Su seeye de iya ubag ka igpakabukus din te lawa rin, wey warad iya uulesenen din te peglipereng din. Ne emun ke egpangananey sikandin keddiey, egbulihan ku sikandin su hiid‑uwen a.<pb/>


text:
“Kene kew kannuhun ne egdasag keddi te egkahaani niyu, wey te binu te behas te paras, wey te lana te ulibu.<pb/>“Ihalad niyu keddi ka panganey niyu ne me lukes,


text:
wey ka panganey ne me anak te me baka wey me karniru. Iparuma niyu pa te iney ka nati ne iyam pad miglesut taman te pitu ne aldew human niyu idasag keddi.<pb/>


text:
“In-alam ku sikaniyu eyew egkeyimu ne matulus ne keet-etawan ku. Purisu kene kew keen te ngalap te ayam ne indawi. Ipakeen niyu seini te me asu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanulu meyitenged te meupiya ne pegbebatasan</t><br/>“Kene kew pangguhud te me guhuren ne kene ne malehet. Kene kew pangguhud te ubat eyew te pegpangabang te etew ne due sale.


text:
Kene kew iling te mareet ne eggimuwen te keet-etawan, wey kene kew paruma-ruma te kasuluhan ke egpamalehet kew. Kene kew iling kandan te egdereet te eleg ne peggukum.


text:
“Emun ke egpakakita kew te baka ne nakaleke wey ke asnu naa te kuntere niyu, uyana niyu red seini diye te kamuney.


text:
Ke egkakita niyu ne napeled ka asnu te etew ne egkuntere kaniyu su indulanan din te mabehat, kene niyu balahara sikandin, su bulihi niyu te eg-enew te asnu rin.<pb/>


text:
Kene kew taweles pamayung wey kene kew himatey te ware sale wey te matareng ne etew, su egdusaan ku ka eggimu te iling due.


text:
Kene kew dawat te igbayad eyew igbunbun te mareet, su egpakabunbun sika te mata niyu wey kene niyud egkakita ka malehet, wey egkalupihan e ka ware sale.<pb/>


text:
“Kene kew bayad-bayad te me lapu su nakanengneng kew te egkeula-ula te me lapu puun su nakalapu kew degma dengan diye te Ihiptu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka igkapitu ne leg‑un wey ka igkapitu ne aldew</t><br/>“Pamulei niyu ka tane niyu te hen‑em ne leg‑un, wey limura niyu ka egkahaani niyu.


text:
Piru te igkapitu ne leg‑un, peyimmelaya niyu pa ka tane wey kene niyu gaaniya ka minsan nekey ne egtubu. Ibehey niyud seini te duma niyu ne egkaayu-ayu wey iyan e balahad te egkasame ka me mahintalunan. Ne iling ded degma ka me pinamula niyu ne me paras wey me ulibu, balahara niyu ka me behas te igkapitu ne leg‑un.<pb/>


text:
“Trabahu kew te hen‑em ne aldew, piru himeley kew te igkapitu ne aldew, eyew egpekeyimeley degma ka me baka niyu, ka me asnu niyu, ka me uripen niyu, wey ka me lapu ne me trabahanti niyu.<pb/>


text:
“Tantanuri niyu ka langun ne innangen ku kaniyu. Kene kew panubad-tubad te me manama, wey ke egdawit naa te me ngaran dan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka tatelu ne sahakeen te tagse leg‑un</t><br/><br/><t>(Iks. 34:18-26; Diy. 16:1-17)</t><br/>“Keilangan ne katatelu kew egsahakeen tagse leg‑un eyew te pegsuman-suman keddi.


text:
Kene niyu kalingawi ka Sahakeen te Paan ne Ware Patulin. Nakahiyan kud sikaniyu te kene egkeen te paan ne due patulin te pitu ne aldew te nateil e ne timpu te bulan te Abib,<n>Me elat-elat te Marsu peendiye te elat-elat te Abril.</n> su sika ka bulan ne mig-awe kew diye te Ihiptu. Keilangan ne eg-uyan kew langun te dasag niyu keddiey.<pb/>


text:
“Kene niyu degma kalingawi ka Sahakeen te Pegsawit te timpu ne eggaani kew te an-anayan ne behas te me pinamula niyu diye te me kamet niyu.<pb/>“Ne kene niyu man‑e kalingawi ka Sahakeen te Pegpunpun te katamanan te leg‑un, ke egkalimud niyud e ka langun ne behas te me pinamula niyu.


text:
Keilangan degma ne katatelu te sabeka ne leg‑un egpakigkita te Magbebaye ne Manama ka me lukes.<pb/>


text:
“Ke egpanubad kew keddi te langesa, kene niyu parumeyi te paan ne due patulin. Ne kene niyu pasimahi ka tabe te ngalap ne inggilutu niyu keddi.<pb/>


text:
“Uyana niyu diye te baley te Magbebaye ne Manama niyu ka subla ne meupiya ne behas te me pinamula niyu.<pb/>“Kene kew susubba te ngalap te nati ne iyan ded igweyig ka gatas te iney rin.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me saad wey me pegpanulu</t><br/>“Egpeuyan a te panalihan ne eggun‑a kaniyu eyew egtantanuran kew te peggipanew niyu taman te egpekeuma kew diye te inged ne intahahe ku kaniyu.


text:
Pammineg kew kandin wey tumana niyu ka langun ne ignangen din kaniyu. Kene kew apul kandin su sikeddi ka migpeuyan kandin<n>Te Hibruwanen: diye te kandin ka ngaran ku.</n> wey kene din egpasayluwen ka eg-apul kandin.


text:
Piru ke eg-ayad-ayad kew egpammineg kandin wey egtumanen niyu ka langun ne inlalag ku, egkuntereen ku ka egkuntere kaniyu wey egpakig-ehet a te eg-ehet kaniyu.


text:
Eggun‑a kaniyu ka panalihan ku wey eg-uyanen kew nikandin diye te tane te me Amurihanen, te me Hitihanen, te me Pirisihanen, te me Kanaanen, te me Hibihanen, te me Hibusihanen, wey egguleen ku sikandan.


text:
Kene kew panimbuel wey simba te me manama ran, wey kene kew paruma-ruma wey ikul te me himu ran. Keilangan ne egdereetan niyu sikandan wey guhusa niyu ka me sungkaleg ne egsimbeen dan.


text:
Keilangan ne egsimbeen a nikaniyu se Magbebaye ne Manama niyu, wey egmatubungen ku sikaniyu te egkakeen wey te egkeinum niyu. Igpariyu ku man‑e sikaniyu te me dalu.<n>Te Hibruwanen: eg-aween ku ka dalu puun te taliware niyu.</n>


text:
Ware egkaberes ne egkaawaan, wey ware degma kene egpakaanak due te inged niyu. Ne egbehayan ku sikaniyu te malayat ne umul.<pb/>


text:
“Egginaalreken ku ka me etew ne egbalabag kaniyu, wey eglibehen ku ka me etew ne egpakigkuntere kaniyu, wey eglibed e sikandan langun ka egpamallahuy.<n>Te Hibruwanen: eggimuwen ku ka langun ne me kuntere niyu ne egbalikid te peka ran kaniyu.</n>


text:
Te egpalundaniyan kew e kandan, egginaalreken<n>Te Hibruwanen: Egsuhu a te patiyukan hun‑a kaniyu.</n> ku sikandan, wey egdeldelen ku diye te mariyu niyu ka me Hibihanen, ka me Kanaanen, wey ka me Hitihanen.


text:
Piru kene ku pad sikandan eg-aminen te egdeldel langun te sabeka re ne leg‑un diye te mariyu niyu eyew kene egkaawaan te etew ka sika ne tane wey eyew kene egmasalig ka me mahintalunan.


text:
Eg-in-inuten ku sikandan te egdeldel due te kaniyu taman te egkabuhal kew e wey sikaniyud e ka kamuney te tane.


text:
Egteilen ku ka katamanan te tane niyu puun te Malalab ne Dahat taman te Dahat te me Pilistihanen,<n>Kuntee, Dahat e seini te Miditiranyu.</n> wey puun te disirtu diye te igsile, peendiye te Weyig ne Iyupratis. Ne egpalupihan ku kaniyu ka me etew ne nangugpe dutu, wey egmandeldelen niyu sikandan diye te mariyu.


text:
Kene niyu sikandan peugpaa diye te inged niyu su kema ke egkaalak kew kandan wey egpakasale kew e keddiey. Su emun ke egsimba kew te me diyus-diyus dan, egsahap kew en iya.”<n>Te Hibruwanen: baled sika kaniyu.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka peggehet te kasabutan</t><br/>Nataman, migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Takereg ka kayi te keddi te bubungan, wey dumaa nu si Aarun, si Nadab, si Abihu, wey ka pitu ne pulu (70) ne igbuyag te Israil. Ne simbaa a nikaniyu diye te bayew re madmariyu keddi.


text:
Sikeykew re Muwisis ka egpakarani keddi, ne ka duma, keilangan ne egpariyu de keddi. Ne kene egkaayun ne egduma ka me etew keykew te egtakereg kayi.”<pb/>


text:
Seeye naa, inggendiyaan e ni Muwisis ka me etew wey ingguhuran din e sikandan te langun ne insuhu te Manama. Ne naamin-amin de iya sikandan langun ka migkahi,<n>Te Hibruwanen: Migtabak ka langun ne etew te sabeka ne laheng.</n> “Eggimuwen ney ka langun ne inlalag te Magbebaye ne Manama.”


text:
Ne insulat ni Muwisis ka langun ne inlalag te Manama. Te napawe e, migselem-selem sikandin mig-enew wey miggimu te altar diye te pabunsuran te bubungan, wey migtahu degma sikandin te sapulu wey daruwa (12) ne batu eyew eggimuwen ne limlimuan te tagse me kabuhalan te sapulu wey daruwa (12) ne anak ni Israil.


text:
Migsuhu man‑e sikandin te me kanakan ne egpatutungen te me dasag diye te Manama wey te igpanubad dan para te keupianan.


text:
Ne ingkuwa rin ka liware te langesa te me ayam wey intahu din diye te me yahung, ne ka same, insawig din diye te altar.


text:
Ne ingkuwa rin ka Libru te Kasabutan wey imbasa rin te meemen<n>Te Hibruwanen: diye te talinga.</n> diye te keet-etawan. Ne migkahi ka me etew, “Eggimuwen ney ka langun ne inlalag te Magbebaye ne Manama wey egtumanen ney sikandin.”<pb/>


text:
Ne ingkuwa ni Muwisis ka langesa wey insawig din diye te me etew wey migkahi sikandin, “Seini ka langesa ne migpamalehet te kasabutan ne inggimu te Magbebaye ne Manama kanta sumale te inlalag din kanta.”<pb/>


text:
Nataman, migtakereg e te bubungan si Muwisis, si Aarun, si Nadab, si Abihu, wey ka pitu ne pulu (70) ne igbuyag te Israil,


text:
wey nakita ran diye ka Manama te Israil. Ne due egpekeiling te impabunsud ne batu ne sapiru diye te indiekan din ne iling keilem te langit.


text:
Ne ware dereeti<n>Te Hibruwanen: ware ketenga ka belad.</n> te Manama ka me igbuyag te Israil. Nakita ran sikandin, wey nangekeen e sikandan wey nangiinum.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegtalun ni Muwisis diye te Bubungan ne Sinay</t><br/>Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Takereg ka kayi te keddi te bubungan wey kene ka mahaan awe,<n>Te Hibruwanen: tetahad ka diye.</n> su igbehey ku keykew ka malumpayag ne me batu ne nasulatan te langun ne Balaud.<n>Te Hibruwanen: duma te balaud wey suhu.</n> Insulat ku seini eyew igpanulu te me keet-etawan.”


text:
Sikan naa ka migtaggel e si Muwisis wey ka suluhuanen din ne si Huswi, wey migtakereg e sikandan<n>Te Hibruwanen: migtakereg si Muwisis. Piru te duma ne sinulat si Muwisis wey si Huswi.</n> diye te bubungan te Manama.


text:
Te ware pad sikandan nakaligkat, impanagtahaan pad ni Muwisis ka me igbuyag te miggenendue, “Tahad kew re kayi taman te egpakalibed key. Kayi re si Aarun wey si Hur te kaniyu. Ke due igkasamuk niyu, diye kew parani kandan.”<pb/>


text:
Migtulen ka katelesan te Magbebaye ne Manama diye te Bubungan ne Sinay, wey nabunbunan seini te gapun te hen‑em ne aldew. Te igkapitu ne aldew, in-umew e si Muwisis te Manama puun te gapun.


text:
Ne nakita te me kabuhalan ni Israil ka katelesan te Manama ne egpekeiling te egkanlabkanlab ne hapuy diye te ampew te bubungan.


text:
Ne migtale e si Muwisis te gapun wey migtakereg e te bubungan. Ne neep‑atan ne pulu (40) ne aldew wey marusilem sikandin diye te bubungan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me igmandasag para te Balungbalung</t><br/><br/><t>(Iks. 35:4-9)</t><br/>Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis,


text:
“Nangeni nu ka me kabuhalan ni Israil te egpabehayen sikandan langun keddiey te minsan nekey ne igkeupii ran ne igbehey. Sikeykew naa ka egdawat te igbehey ran keddiey


text:
me hinabel ne meilem, malalab, malugtem, wey mahal ne hinabel, hinabel ne ligkat te bulbul te me kambing,


text:
me laplap te lukesan ne me karniru ne imbatekan te malalab, me laplap te me kambing, me kayu ne akasya,


text:
mahal ne me batu ne kurnalina, wey duma pad ne mahal ne me batu ne igdayan-dayan te kumbale te talagpanubad ne egngaranan te ipud<n>Ka ipud iyan ka kumbale ne egpekeiling te sening ne igpagket te Labew ne Talagpanubad diye te kumeng din ke egseled diye te balungbalung. Due hiket ne igsampey diye te pamanayen wey igbanggut diye te kumbale te liwaraan te talagpanubad.</n> wey te hagpi te kumeng te talagpanubad.


text:
Igpapitew ku keykew ka egpeilingan te matulus ne balungbalung ne eg-alaran wey ka langun ne kasangkapan ne igtahu dutu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka Tahuanan te Kasabutan</t><br/><br/><t>(Iks. 37:1-9)</t><br/>“Peyimuwa nu sikandan te Tahuanan te Kasabutan ligkat te kayu ne akasya—lalimma ne dangew ka kalayat, wey tatelu ne dangew ka kaluag, wey tatelu ne dangew ka katikang.


text:
Buliti nu te bulawan ka seled wey ka lihawangan te Tahuanan te Kasabutan, wey linguta nu seini te egdayan-dayan te bulawan.


text:
Himuwi nu seini te derakel ne sising ne bulawan, wey italinga nu iatul diye te hep‑at ne paa eyew egkaatul te sising ka tagse kakiliran te tahuanan.


text:
Iluglug nu seini diye te intalinga ne me sising te tagse kakiliran te Tahuanan te Kasabutan eyew egkayayungan te me etew.


text:
“Ne himuwi nu te bulawan ne supe<n>Te Hibruwanen: pinnuuwan te himenew.</n> ka Tahuanan te Kasabutan, wey lalimma ne dangew ka kalayat, wey tatelu ne dangew ka kaluag.


text:
Ne himuwi nu ka supe te daruwa ne kirubin<n>Ka kirubin, sabeka ne klasi te panalihan ne egpekeiling te mananap ne due pakpak wey belad.</n> ne indekdek ne bulawan, wey pegdangdanga nu te egtahu diye te ampew te supe.


text:
Ka sabeka ne kirubin, diye igpagket te pulipusan te supe, wey ka dangeb, diye degma igpagket te limang ne pulipusan. Ig-uney re igpagket te supe ka daruwa ne kirubin eyew egpekegsumpul re.


text:
Keilangan ne egpabekalen ka me pakpak te me kirubin ne egpakaralung te supe te Tahuanan te Kasabutan. Keilangan ne egpegtangkeen ka daruwa ne kirubin wey igpeunduk diye te supe.


text:
Itahu nu naa diye te seled te Tahuanan te Kasabutan ka igbehey ku keykew ne kasabutan, wey supei nu naa.


text:
Ne egpakigkita a wey egpakiglalag a keykew diye te supe te tahuanan, diye te taliware te me kirubin, eyew igpakabehey ku keykew ka langun ne balaud para te me kabuhalan ni Israil.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka lamisa</t><br/><br/><t>(Iks. 37:10-16)</t><br/>“Kuwa ka te kayu ne akasya wey himu ka te lamisa ne hep‑at ne dangew ka kalayat, wey daruwa ne dangew ka kaluag, wey tatelu ne dangew ka katikang.


text:
Himu ka te hep‑at ne derakel ne me sising ne bulawan, wey italinga niyu diye te hep‑at ne paa te lamisa.


text:
Ne himu ka te me dullug ne akasya ne igyayung, wey buliti nu te bulawan. Sika ka eggamiten te pegtiang te lamisa.


text:
Ne himu ka te bulawan ne me kasangkapan diye te lamisa: Me pinggan, me tahuanan te me insinsu, me ubab, wey me pitsil ne eg-itisan te igpanubad ne me inumen.


text:
Ne keilangan ne itahu nu layun ka paan ne impanubad keddiey diye te lamisa ne diye te tangkaan ku.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka tahuanan te sulu</t><br/><br/><t>(Iks. 37:17-24)</t><br/>“Dekdek ka te bulawan wey himuwa nu ne tahuanan te sulu. Piru keilangan ne ig-uney red igtangen te pabunsuran wey te lawa, ka me ubab, ka me pakew, wey ka me bulak eyew egpekegsumpul re langun.


text:
Keilangan ne egtahuan te hen‑em ne pakew diye te lawa te tahuanan te sulu, tigtatelu te tagse kakiliran.


text:
Ka tagse pakew, egtahuan te tigtatelu ne ubab ne egpekeiling te bulak te almindras ne migbukadkad wey migderewun.


text:
Ne ka lawa te tahuanan te sulu, egtahuan te hep‑at ne ubab ne egpekeiling te bulak te almindras ne migbukadkad wey migderewun.


text:
Dekdek ka te bulawan wey iyan nu iya himuwa ne me ubbus wey me sugpang. Piru keilangan ne ig-uney red igtangen seini diye te lawa te tahuanan te sulu eyew egpekegsumpul re langun.


text:
Ne himu ka te pitu ne lamparilya wey itahu nu diye te tahuanan te sulu eyew egkalayahan ka egkatangkaan te sulu.


text:
Keilangan ka te me tatelu ne pulu wey lalimma (35) ne kilu ne bulawan te peggimu langun te tahuanan te sulu wey te me kasangkapan te sulu.


text:
Keilangan ne eg-ay-ayaran niyu te eggimu ka langun ne egpekeiling iya te impapitew ku keykew ne egpeilingan kayi te bubungan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka matulus ne balungbalung</t><br/><br/><t>(Iks. 36:8-38)</t><br/>“Himu ka te matulus ne balungbalung ne eg-alaren, ligkat te sapulu ne mahal ne hinabel ne egbateken te hinabel ne meilem, malalab, wey malugtem. Pateyii nu naa ka me hinabel te kirubin ne naay-ayaran te eggimu.


text:
Keilangan ne egpekeg-iling ka seked te langun ne me hinabel; sapulu wey daruwa (12) ne mitrus ka kalayat, wey daruwa ne mitrus ka kaluag.


text:
Kuwa ke naa te meilem ne hinabel wey italinga nu te sidsid te tagse pulipusan te impegtembil ne me hinabel.


text:
Lalimma ne pulu (50) ne hinabel ka italinga nu diye te hun‑a ne tapid te me hinabel ne immegtembil, wey lalimma ne pulu (50) degma ka senge-tapid ne me hinabel. Ne pegtangkaa nu naa ka daruwa ne tapid.


text:
Himu ka man‑e te lalimma ne pulu (50) ne bulawan ne sanggatanan, wey isanggat nu ka immegtembil ne me hinabel eyew egpekegtupu ka daruwa ne tapid ne me hinabel. Sikan naa ka egkeyimu e ne balungbalung ka langun ne hinabel.<n>Te Hibruwanen: eyew egkasabeke e ka balungbalung.</n><pb/>


text:
“Ne himu ka man‑e te sapulu wey sabeka (11) ne hinabel puun te bulbul te kambing eyew ig-atep<n>Daruwa ne lapis ka atep te balungbalung: ka bulbul te kambing iyan igpaampew wey ka hinabel iyan igpariralem.</n> te matulus ne balungbalung.


text:
Keilangan ne egpekeg-iling ka seked te sapulu wey sabeka (11) ne hinabel; elin sapulu wey tatelu (13) ne mitrus ka kalayat, wey daruwa ne mitrus ka kaluag.


text:
Pegtembila nu te egteyi ka lalimma ne hinabel eyew egsenge-tapid, wey pegtembila nu degma ka hen‑em ne hinabel. Ne lupia nu naa te kasabeka ka nekegtembil ne hen‑em ne hinabel diye te tangkaan te balungbalung.


text:
Ne talingei nu te lalimma ne pulu (50) ne hinabel ka pulipusan te hun‑a ne tapid, wey lalimma ne pulu (50) degma ka senge-tapid.


text:
Himu ka te lalimma ne pulu (50) ne sanggatanan ne burunsi wey ipananggat nu naa diye te intalinga ne me hinabel, wey pegsumpula nu ka me hinabel eyew egpekegsumpul ka daruwa ne tapid.


text:
Ka egtimpa ne hinabel, igpabitin-bitin de iya diye te peka te balungbalung, minsan ka senge-liware te hinabel ne inseb-ung te balungbalung.


text:
Ne ka egtimpa degma ne daruwa ne dangew te hinabel diye te tagse kakiliran te balungbalung, igpabitin-bitin de iya eyew igdingding te balungbalung.<pb/>


text:
“Ne himu ka te daruwa pad man‑e ne ig-atep te balungbalung; ka sabeka, sika se laplap te lukesan ne karniru ne intinaan te malalab, ne ka dangeb ne iglapis dutu, sika se laplap te kambing.<pb/>


text:
“Himu ka te tukeg<n>tukeg seini te balungbalung ne in-iling te egtangenan te lekeb ne pididus.</n> te balungbalung ne akasya ne igpasasindeg.


text:
Ne ka tagse tukeg, tangeni nu te tigdaruwa ne paa-paa su eyew egpekegsumpul te duma ne tukeg. Ka langun ne tukeg, egtangenan iya te daruwa ne paa-paa.


text:
Ne himu ke naa te hep‑at ne pulu (40) ne pelata ne pabunsuran ne due lungag eyew egtiyukan te daruwa ne pulu (20) ne me tukeg; tigdaruwa ne pabunsuran ka tagse tukeg.


text:
Ne tukehi nu degma te daruwa ne pulu (20) ne me tukeg ne igpasasindeg ka limang te balungbalung, ka diye dapit te igkahibang ne balabahan te balungbalung.


text:
Ne ka me tukeg, tahui nu red degma te hep‑at ne pulu (40) ne pelata ne pabunsuran; tigdaruwa ka pabunsuran ne egtiyukan te tagse tukeg.


text:
Ne tukehi nu degma te hen‑em ne tukeg ne igpasasindeg ka diye te peka te balungbalung, ka diye egpakarapit te iglineb,


text:
Keilangan ne egpekegdangdang ka me tukeg wey egpegketen te derakel ne me sising ka diye te ampew. Ne ka duma ne me tukeg ne diye te me pikungan te balungbalung, egpegdangdangen wey egpegketen ded degma.


text:
Ne walu langun ne tukeg ka igtahu diye te peka te balungbalung, wey sapulu wey hen‑em (16) degma ka pabunsuran ne pelata, su tigdaruwa ka pabunsuran te tagse tukeg.<pb/>


text:
“Ne himu ka te dullug ne akasya eyew igbalabag te balungbalung. Keilangan ne lalimma ne dullug ka igbalabag diye te sabeka ne tukeg te balungbalung,


text:
wey lalimma degma ka igbalabag diye te limang ne tukeg, wey lalimma red degma ka diye te peka ne egpakarapit te iglineb.


text:
Ka dullug ne igpeelat igbalabag te tagse tukeg, keilangan ne igpeuma diye te tupuan te pikungan te balungbalung.


text:
Buliti nu te bulawan ka me tukeg wey talingei nu te derakel ne me sising ne bulawan ne iyan eglugluhan te me dullug ne igbalabag. Ne egbulitan ded degma te bulawan ka me dullug ne igbalabag.


text:
Na, ipasasindeg nu naa ka balungbalung ne egpekeiling iya te impapitew ku keykew ne egpeilingan kayi te bubungan.<pb/>


text:
“Himu ka man‑e te meupiya ne hinabel ne egbateken te meilem, malalab, malugtem, wey te mahal ne hinabel. Pateyii nu seini te kirubin te mangngateu ne egteyi wey paay-ayari nu te egpeyimu.


text:
Himuwi nu ka hinabel te bulawan ne me sanggat wey itangen nu seini diye te hep‑at ne sungkaleg ne akasya ne imbulitan te bulawan, wey igpabunsud diye te hep‑at ne pabunsuran ne pelata.


text:
Keilangan ne diye nu ibitin ka hinabel te sanggatanan te me sungkaleg. Ne uyana nu ka Tahuanan te Kasabutan wey diye nu itahu te limang te Matulus ne Sinabeng ne in-eletan te hinabel. Ka hinabel ka eletanan te Matulus ne Sinabeng wey te Amana ne Matulus ne Sinabeng.<n>Te Hibruwanen: Matulus ne Inged puun te Amana ne Matulus ne Inged.</n>


text:
Ne ipeuntud nu ka supe<n>Te Hibruwanen: pinnuuwan te himenew.</n> diye te Tahuanan te Kasabutan ne diye te Amana ne Matulus ne Sinabeng.


text:
Itahu nu ka lamisa diye te Matulus ne Sinabeng, wey ipalenged nu diye te igkahibang ne balabahan te sinabeng, wey itahu nu naa diye te egkatangkaan te lamisa ka tahuanan te sulu, diye te igkakawanan ne balabahan te sinabeng.<pb/>


text:
“Himu ka te hinabel ne igdingding te gumawan te balungbalung. Parayan-dayani nu seini te egpateyi te meilem, malalab, malugtem, wey te mahal ne hinabel.


text:
Ne isanggat nu seini diye te me sanggatanan ne bulawan diye te lalimma ne sungkaleg ne akasya ne imbulitan te bulawan. Ne ipabunsud nu naa ka me sungkaleg diye te lalimma ne pabunsuran ne burunsi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka altar ne egtutungan te igpanubad</t><br/><br/><t>(Iks. 38:1-7)</t><br/>“Ne kuwa ka te kayu ne akasya wey himu ka te altar. Keilangan ne sapulu ne dangew ka kalayat wey sapulu degma ne dangew ka kaluag eyew egkakuwaddradu ka altar, wey hen‑em ne dangew ka katikang.


text:
Himuwi nu te sungey-sungey ka tagse pikungan, wey tapey nud e itangen diye te altar human nu buliti langun te burunsi eyew egpekegsumpul re.


text:
Ne himu ka man‑e te me tayaanan te abu, me pala ne dereisek, me yahung, me tinidur ne derakel, wey tahuanan te baha. Keilangan ne burunsi ka langun ne eggimuwen ne kasangkapan diye te altar.


text:
Ne himu ka degma te mahalat ne tuuhanan ne burunsi, wey himu ka man‑e te derakel ne sising ne burunsi ne igtalinga diye te hep‑at ne pikungan te altar.


text:
Iluglug nu ka me dullug diye te me derakel ne me sising diye te hep‑at ne pikungan eyew egpekeglimang ke egyayungan ka altar.


text:
<br/><t>Ka lama te matulus ne balungbalung</t><br/><br/><t>(Iks. 38:9-20)</t><br/>“Teili nu te lama ka matulus ne balungbalung, wey ipalingut nu naa. Ne alara nu ka diye dapit te igkakawanan te balungbalung, wey alabati nu ka alad te mahal ne hinabel ne me hep‑at ne pulu wey lalimma (45) ne mitrus ka kalayat.


text:
Himu ka te daruwa ne pulu (20) ne sungkaleg ne burunsi ne ig-alad wey dutun nu isanggat ka me hinabel. Tahui nu te me sanggatanan wey me sanggat ne pelata ka me sungkaleg, wey due man‑e daruwa ne pulu (20) ne pabunsuran ne burunsi red.


text:
Iling ded degma ka diye te igkahibang ne balabahan te balungbalung, tukehi nu te daruwa ne pulu (20) ne burunsi ne sungkaleg ne impabunsud diye te daruwa ne pulu (20) ne pabunsuran ne burunsi. Egtahuan ded degma te pelata ne me sanggatanan ka me sungkaleg wey te igsanggat te hinabel. Ne alabati nu naa seeye te mahal ne hinabel ne me hep‑at ne pulu wey lalimma (45) ne mitrus ka kalayat.


text:
Alara nu degma ka diye te liyu<n>Te Hibruwanen: iglineb.</n> te balungbalung te sapulu ne burunsi ne sungkaleg ne impabunsud diye te sapulu (10) ne pabunsuran ne burunsi red. Tahui nu te me pelata ne me sanggatanan ka me sungkaleg wey te igsanggat te hinabel. Ne alabati nu naa seeye te mahal ne hinabel ne me daruwa ne pulu wey daruwa (22) ne mitrus ka kalayat.


text:
Ne me daruwa ne pulu wey daruwa (22) ne mitrus degma ka kaluag te lama diye te egpakarapit te igsile.


text:
Keilangan ne diye dapit te igsile ka gumawan te alad. Ne ka diye te igkakawanan te gumawan, alara nu te tatelu ne sungkaleg ne impabunsud diye te tatelu degma ne pabunsuran. Ne alabati nu naa seeye te mahal ne hinabel ne me pitu ne mitrus se kalayat.


text:
Ne alara nu degma ka igkahibang te gumawan te alad ne tatelu ne sungkaleg ne impabunsud diye te tatelu ne pabunsuran, wey alabati nu te mahal ne hinabel ne me pitu ne mitrus se kalayat.


text:
Ne ka gumawan te alad te lama, keilangan ne egdingdingan te hinabel ne me siyam ne mitrus ka kalayat. Pegseleta nu ka igdingding te gumawan te hinabel ne meilem, malalab, malugtem, wey te mahal ne hinabel, wey egdayan-dayanan seini te egteyi. Itangen nu seini diye te hep‑at ne sungkaleg ne impabunsud diye te hep‑at ne pabunsuran.


text:
Ka langun ne sungkaleg ne nakalingkus dutu, keilangan ne egtahuan te me pelata ne sanggatanan wey igsanggat te me hinabel, wey keilangan ne burunsi ka pabunsuran te me sungkaleg.


text:
Ka nakalingut ne alad te lama te balungbalung, keilangan ne eg-alabatan te mahal ne me hinabel ne hep‑at ne pulu wey lalimma (45) ne mitrus ka kalayat, wey me daruwa ne pulu wey daruwa (22) ne mitrus ka kaluag, wey senge-depa wey daruwa ne dangew ka katikang. Diye naa igsanggat ka hinabel te me sungkaleg ne burunsi se pabunsuran.


text:
Keilangan ne neelin ne burunsi ka langun ne kasangkapan ne inggamit diye te matulus ne balungbalung ne in-alad, lagkes ka igpakpak te tane ne eggiketan te lubid te balungbalung wey te me hinabel ne ig-alabat te alad.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka lana ne igtubil te me sulu</t><br/><br/><t>(Lib. 24:1-4)</t><br/>“Peuyana nu ka me Israilita diye te keykew te mating‑ew ne lana te ulibu ne igtubil te sulu diye te balungbalung eyew kene egkeeb-ebukan.


text:
Diye nu itahu ka me sulu te tangkaan te hinabel ne indingding te Tahuanan te Kasabutan. Si Aarun de wey ka me kabuhalan din ka egmareket te sulu diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama te maaldew wey marusilem. Keilangan ne egtumanen te me Israilita wey te langun ne egpakasinundul pad ne me kabuhalan dan ka sika ne suhu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka igsaluub te me talagpanubad</t><br/><br/><t>(Iks. 39:1-7)</t><br/>“Umawa nu ka suled nu ne si Aarun wey ka me anak din ne me lukes ne si Nadab, si Abihu, si Iliyasar, wey si Itamar. Ipasuwey nu naa sikandan te me etew su eggimuwen ku sikandan ne me talagpanubad keddi.


text:
Nangeni nu ka langun ne mangngateu ne imbehayan ku te katuenan,<n>Te Hibruwanen: panisingan te katagseb.</n> ne eggimuwan dan si Aarun te me kumbale eyew egkateil sikandin ne talagpanubad keddi.


text:
Seini ka me kumbale ne igpeyimu kandan: Hagpi te kumeng, kumbale ne egngaranan te ipud, ka igpaampew ne malayat ne kumbale, ka igpariralem ne kumbale ne due dayan-dayan, ka salakey, wey ka libed. Keilangan ne eggimuwan dan si Aarun te sika ne me kumbale wey ka me anak din degma ne me lukes eyew egkeyimu sikandan ne me talagpanubad keddi.


text:
Keilangan ne egbehayan sikandan te bulawan, me hinabel ne me meilem, malalab wey malugtem, wey mahal ne me hinabel.<pb/>


text:
“Ka kumbale ne ipud, keilangan ne eg-ay-ayaran te eggimu wey egpegseleten ka imbula-bula ne bulawan, ka me hinabel ne meilem, malalab, malugtem, wey ka mahal ne hinabel.


text:
Ka libed, keilangan ne eg-ay-ayaran te eggimu wey egpegseleten ded te imbula-bula ne bulawan, me hinabel ne meilem, malalab, malugtem, wey te mahal ne hinabel. Keilangan ne igpegket ded seini diye te kumbale.


text:
Ne kuwa ka te daruwa ne batu ne egngaranan te kurnalina wey ikulit nu dutu ka me ngaran te me anak ni Hakub ne me lukes.


text:
Ka hen‑em ne ngaran, diye nu isulat te sabeka ne batu wey diye degma te dangeb ka hen‑em ne ngaran. Keilangan ne egmegsinsinundulen nu ka me ngaran dan puun te kinakakayan peendiye te kinaariyan.


text:
Ikulit nu ka me ngaran te anak ni Hakub diye te daruwa ne batu, iling te eggimuwen te talaggimu te sising ne igkulit ka ngaran diye te batu. Ne himuwi nu naa ka me batu te tahuanan ne bulawan ne igpakepkep de te me batu.


text:
Ne ipegket nu diye te baba te ipud ka me batu eyew eggimuwen ne limlimuan te me kabuhalan ni Israil. Ke eggendiye si Aarun te tangkaan te Magbebaye ne Manama ne egsaluub te ipud, egkeuyan-uyan din ka me ngaran dan diye te pamanayen din.


text:
wey daruwa ne keddina ne inlubid ne neelin ne bulawan, wey ibitin nu seini diye te impakepkep ne tahuanan ne bulawan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka hagpi te kumeng</t><br/><br/><t>(Iks. 39:8-21)</t><br/>“Ne himu ka te hagpi te kumeng ne ilaan te peggukum te Manama, wey keilangan ne egpaay-ayaran seini te eggimu. Ka inggamit te peggimu te ipud, sikan ded degma ka eggamiten: Ka imbula-bula ne bulawan, ka me hinabel ne meilem, malalab, malugtem, wey ka mahal ne hinabel.


text:
Keilangan ne ka hagpi te kumeng, senge-rangew ka kalayat wey senge-rangew degma ka kaluag eyew egkakuwaddradu. Keilangan man‑e ne egpeg-akeben seini te eggimu eyew egpekeiling te sening.


text:
Ne tahui nu seini te hep‑at ne linya te me mahal ne me batu. Ka an-anayan ne linya, tahui nu te malalab-lalab ne batu ne egngaranan te sardiyus, wey te makalawag ne batu ne egngaranan te tupasyu, wey te meilem ne batu ne egngaranan te karbungku.


text:
Ka ikarangeb ne linya, tahui nu te meilem-ilem ne batu ne egngaranan te ismiralda, wey te sapiru, wey te maangkag ne batu ne egngaranan te diyamanti.


text:
Ka igkatatelu ne linya, tahui nu te malalab-lalab ne batu ne egngaranan te hasintu, wey te mabatek ne batu ne egngaranan te agata, wey te malugtem ne batu ne egngaranan te amatista.


text:
Ka igkeep‑at ne linya, tahui nu te makalawag ne batu ne egngaranan te birilu, wey te malalab-lalab ne batu ne egngaranan te kurnalina, wey te meilem ne batu ne egngaranan te haspi. Ne balakesa nu seini langun pakepkepi te bulawan ne iyan egtahuan.


text:
Ka sapulu wey daruwa (12) ne batu, egkulitan te me ngaran te me anak ni Israil. Ka tagse batu egkulitan te sabeka ne ngaran, iling te eggimuwen te talaggimu te sising ne igkulit ka ngaran diye te batu.


text:
wey ihiket nu ka pulipusan te me keddina diye te bulawan ne tahuanan te me batu ne impegket diye te baba te ipud eyew egpakabitin-bitin diye te tangkaan ka hagpi te kumeng.


text:
Ne himu ka man‑e te daruwa ne sising ne bulawan, wey italinga nu diye te lebut te hagpi te kumeng, diye te bengel ne egpakarapit te ipud.


text:
Himu kad man‑e te daruwa ne sising ne bulawan, wey italinga nu diye te tangkaan te baba te ipud, diye te diralem te baba, wey ampew-ampew te indayan-dayanan ne libed te ipud.


text:
Ibanggut nu ka hagpi diye te ipud wey peyiketi nu te meilem ne hinabel ka intalinga ne me sising eyew egpakaayad-ayad egpakaampew te libed te ipud ka hagpi wey eyew kene egpekegsuwey.<pb/>


text:
“Ne igsaluub ni Aarun ka hagpi ne ilaan te peggukum te Manama ne insulatan te ngaran te me anak ni Israil ke egseled sikandin diye te Matulus ne Sinabeng. Purisu layun egkasuman-suman sikandan diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama.


text:
Ne itahu nu diye te hagpi te kumeng ka Urim wey ka Tumim<n>Ka Urim wey Tumim iyan ka me kasangkapan ne eggamiten te talagpanubad te pegnengneng te igkeupii te Manama, piru ware nataheyi kuntee ke egmenuwen seini te eggamit.</n> eyew layun seini egkeuyan-uyan ni Aarun ke eggendiye sikandin te tangkaan te Manama. Puun due, egkeuyan-uyan ni Aarun diye te kumeng din ka peggukum te me kabuhalan ni Israil.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka duma pad ne me kumbale</t><br/><br/><t>(Iks. 39:22-31)</t><br/>“Himu ka te malayat ne kumbale ne eg-akeban te ipud, wey elina nu ne meilem ne hinabel.


text:
Peyimuwi nu seini te lieg diye te elat eyew egsaluuban te ulu ni Aarun, wey eglinguten te egteyi ka ulang eyew kene egkahisi.


text:
Peyimuwi nu ka sidsid te kumbale te me palungpung ne meilem, malalab, wey malugtem ne me hinabel, wey peelati nu te me saliyew ne bulawan. Keilangan ne egpekeiling te behas te granada ka palungpung.


text:
Pegselseleta nu te egtahu diye te sidsid ka me palungpung wey ka me saliyew ne bulawan, wey ipalingut nu te sidsid te kumbale.


text:
Igsaluub ni Aarun ka kumbale ke egtrabahu e sikandin diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. Egkarineg ka dahing te saliyew te pegseled din te Matulus ne Sinabeng wey te peglihawang din, sikan naa ka kene sikandin egpatey.<pb/>


text:
“Ne himu ka te malibusen ne balieg ne neelin ne bulawan wey seini ikulit nu te balieg, ‘Inhalad<n>Te Hibruwanen: Matulus.</n> seini diye te Magbebaye ne Manama.’ Keilangan ne egpekeiling seini te eggimuwen te talaggimu te sising ne igkulit ka ngaran diye te batu.


text:
Keilangan ne egpakabitin-bitin seini diye te buked ni Aarun eyew palinneu te pegdawat din te sale te me kabuhalan ni Israil te pegpanubad<n>Te Hibruwanen: matulus ne dasag.</n> dan keddi. Ipasaluub nu layun seini ki Aarun eyew egdawaten ku ka igpanubad dan keddiey.<pb/>


text:
“Mahal ne hinabel ka eggimuwen ne kumbale ne igpariralem ni Aarun te kumbale din, wey minsan ka salakey rin wey ka libed din. Ne egpaay-ayaran man‑e seini egpateyii te igdayan-dayan.<pb/>


text:
“Ka me anak ni Aarun, himuwi nu degma te malayat ne me kumbale, me libed, wey me salakey eyew egmabantug wey egmateles sikandan.


text:
Ne isaluub nu naa seeye diye te hari nu ne si Aarun wey te me anak din, wey itisi nu sikandan te lana, wey eg-urdinaan.<n>Te Hibruwanen: hipenua nu ka belad.</n> Iteil nu sikandan keddiey eyew egkeyimu sikandan ne me talagpanubad keddi.


text:
Himuwi nu sikandan te hinabel ne salual ne igpariralem dan eyew igbunbun te me lebut<n>Te Hibruwanen: migpalawas ne sapu.</n> dan.


text:
Keilangan ne igsaluub dan seini ke egseled sikandan diye te sinabeng<n>Te Hibruwanen: balungbalung ne temuwanan.</n> wey ke egparani naa sikandan te altar diye te Matulus ne Sinabeng eyew egtrabahu diye. Su emun kene dan seini igsaluub, egpatey sikandan puun te pegsupak dan. Keilangan ne egtumanen ni Aarun wey te me kabuhalan din te ware egtamanan ka seini ne tulumanen.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me talagpanubad ne impanubaran</t><br/><br/><t>(Lib. 8:1-36)</t><br/>“Seini himuwa nu engki Aarun wey te me anak din eyew egpanubaran nu sikandan ne egkeyimu ne me talagpanubad keddi. Kuwa ka te turu ne nati te baka wey daruwa ne lukesan ne karniru ne ware nabalbalangi.


text:
Kuwa ka te amana ne meupiya ne harina te trigu wey himu ka te tatelu ne klasi te paan ne ware patulin. Himu ka te paan ne ware mentikei, paan ne insewuhan te mentika te ulibu, wey ka ninipisi ne paan ne eglakulasan te mentika.


text:
Itahu nu seini langun diye te liyang wey uyana nu kayi te keddi. Uyana nu degma ka turu ne baka wey ka daruwa ne karniru.<pb/>


text:
“Dumaa nu si Aarun wey ka me anak din ne me lukes diye te gumawan te balungbalung,<n>Te Hibruwanen: balungbalung ne temuwanan.</n> wey dihusa nu sikandan diye.


text:
Ne ipasaluub nu ki Aarun ka egpekeiling te linayun ne malayat se belad,<n>Seini ka an-anayan ne igsaluub te talagpanubad.</n> wey ka eg-akeban te ipud, ka ipud, wey ka hagpi te kumeng. Ne ipalilibed nu degma kandin ka libed ne in-ay-ayaran te eggimu.


text:
Isaluub nu kandin ka salakey wey ibanggut nu ka matulus ne balieg<n>Te Hibruwanen: kuruna.</n> diye te salakey.


text:
liberi nu, wey kalui nu. Egkeyimu sikandan ne me talagpanubad tenged te ware egtamanan ne me suhu ku. Sikan naa, urdineyi nu si Aarun wey ka me anak din.<pb/>


text:
“Ne uyana nu ka turu ne baka diye te tangkaan te balungbalung,<n>Te Hibruwanen: balungbalung ne temuwanan.</n> wey iparapli nu ka me belad ni Aarun wey te me anak din diye te ulu te baka.


text:
Ne kuwa ka te langesa te baka wey puliti nu ka me sungey-sungey te altar. Ne iitis nu ka nasame ne langesa diye te pabunsuran te altar.


text:
Egkataman, ebui nu ka baka wey kua nu ka langun ne tabe diye te getek, wey ka subla ne meupiya ne atey,<n>Te Hibruwanen: pusung te atey.</n> wey ka daruwa ne iihian wey ka tabe te iihian, wey tutunga nu langun diye te altar.


text:
Piru tutunga nu diye te lihawangan te kampu ka sapu, ka lundis, wey ka bituka te baka eyew iglinis te me sale dan.<n>Te Hibruwanen: igpanubad te sale.</n><pb/>


text:
“Ne kua nu ka sabeka ne karniru, wey ipatel-eb nu ka me belad ni Aarun wey te me anak din diye te ulu te karniru.


text:
Panggupala nu ka karniru wey lu‑lui nu ka langun ne diye te getek wey ka me paa, wey limura nu seini lagkes ka ulu,


text:
wey tutunga nu langun diye te altar. Igpanubad seini ne egtutungen, wey meemut ka lansi diye te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
“Egkataman, kua nud man‑e ka dangeb ne karniru wey ipatel-eb nu ka me belad ni Aarun wey te me anak din diye te ulu te karniru.


text:
Gilanga nu seini wey kuwa ka te langesa wey puliti nu ka igkakawanan ne talinga ni Aarun wey te me anak din, wey ka me timbebakal te igkakawanan ne belad wey paa ran. Ne ilingut nu isawig te altar ka same te langesa.


text:
Ne kuwa ka te langesa diye te altar wey isewug nu te lana ne ig-itis te ulu, wey pabesiki nu si Aarun wey ka kumbale din, wey ka me anak din wey ka me kumbale dan. Puun due, igpakahalad<n>Te Hibruwanen: egmatulus.</n> nud keddi si Aarun wey ka me anak din, wey ka me kumbale dan.<pb/>


text:
“Awaa nu langun ka tabe te karniru, ka malambeg ne ikug, wey ka tabe diye te getek, wey ka subla ne meupiya ne atey, wey ka daruwa ne iihian wey ka tabe te iihian, wey ka kawanan ne bubun. Sika ka karniru ne igpanubad para te peg-urdina.


text:
Ne kuwa ka te senge-timman ne paan ne ware patulin diye te liyang ne in-uyan nu diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, wey sabeka ne manipis ne paan ne immentikaan, wey paan ne ninipisi.


text:
Pahen-geni nu seini langun ki Aarun wey te me anak din ne me lukes, wey ipakayew nu kandan eyew igpanubad<n>Te Hibruwanen: igpakayew eyew igpanubad ne egkayawen.</n> diye te Manama.


text:
Egkataman, kua nu seeye diye te kandan wey iuntud nu te karniru ne egtutungen diye te altar wey tutunga nu. Igpanubad seini ne egtutungen, wey meemut ka lansi diye te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
“Ne kua nu ka kumeng ne inggamit nu te pegpanubad ki Aarun, wey kayawa nu eyew igpanubad diye te Manama. Pegkapenga, kua nud ka kumeng su keykew e ka sika ne baad.<pb/>


text:
“Iteil nu ka bubun te karniru ne inggamit nu te pegpanubad ki Aarun wey te me anak din, wey ipanubad nu seini wey ka kumeng ne ingkayew nu.


text:
Keilangan ne igdapig seini ne baad eyew igbehey ki Aarun wey te me anak din tagse egbehey ka me kabuhalan ni Israil te igpanubad dan ne me ayam keureme. Baad dan sika ne egkarawat dan te ware egtamanan puun te me ayam ne igpanubad te me etew para te keupianan diye Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
“Ke egpatey e si Aarun, keilangan ne igbehey ka matulus ne me kumbale din diye te me anak din ne igliwan kandin keureme. Igsaluub dan ka me kumbale te timpu ne eg-urdinaan e sikandan wey igtubad e ne me talagpanubad.


text:
Keilangan ne igsaluub te talagpanubad ne anak ni Aarun ka me kumbale te pitu ne aldew ke igliwan e sikandin ki Aarun te egseled-seled diye te balungbalung eyew egtrabahu diye te Matulus ne Sinabeng.<pb/>


text:
“Kua nu ka ngalap te karniru ne inggamit nu te pegpanubad ki Aarun wey te me anak din, wey subbaa nu diye te inteil nud keddi ne baad te balungbalung.<n>Te Hibruwanen: matulus ne inged.</n>


text:
Ipakeen nu ki Aarun wey te me anak din ka ngalap, wey ka me paan diye te liyang ne intahu diye te gumawan te balungbalung.


text:
Sikandan de ka egpakakeen te inggamit te peg-urdina wey pegpanubad kandan, wey kene egkaayun ka me lerew re due, su matulus sika ne egkakeen wey iyan miglinis te me sale dan.


text:
Ke egkasimahan pad ka ngalap wey ka paan su kene dan egkaamin, keilangan ne egtutungen e seini wey kene igpakeen su matulus sika ne egkakeen.<pb/>


text:
“Urdineyi<n>Te Hibruwanen: hipenua nu ka belad dan.</n> nu si Aarun wey ka me anak din te pitu ne aldew ne insuhu ku keykew.


text:
Tagse aldew panubad ka te turu ne baka eyew igpalangesa te peglinis te me sale dan wey te altar. Itisi nu man‑e ka altar te inteil ne lana eyew egmatulus.


text:
Kene ka sanggel ka egpanubad te igpalangesa taman te pitu ne aldew eyew egmalinis ka altar wey egmatulus. Egkataman, egmatulus e ne subla ka altar, wey egmatulus degma ka langun ne egpakaragket dutu.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka dasag tagse aldew</t><br/><br/><t>(Num. 28:1-8)</t><br/>“Seini ipanubad nu diye te altar te tagse aldew: Daruwa ne nati te karniru ne senge-tuig e.


text:
Patapiki nu ka sabeka ne karniru te tatelu ne salmun<n>Te Hibruwanen: senge-baad te sapulu.</n> ne harina ne amana ne meupiya wey tatelu ne salmun ne mentika te ingkeles ne ulibu. Lagkesi nu degma te egdasag te inumen ne senge-litru.


text:
Te pegpanubad nu te maapun te dangeb ne karniru, parumeyi nu red degma te harina wey inumen iling te pegpanubad nu te maselem. Igpanubad seini ne egtutungen, wey meemut ka lansi diye te Magbebaye ne Manama.


text:
Keilangan ne egpanubad kew te egtutungen tagse aldew, minsan ka me kabuhalan niyu keureme. Diye kew panubad te tangkaan te Manama, diye te gumawan te balungbalung, wey egtemuwen ku sikaniyu diye wey egpakiglalag a keykew.


text:
Egmatulusen ku ka balungbalung wey ka altar, wey egmatulusen ku degma si Aarun wey ka me anak din eyew egkeyimu ne me talagpanubad keddi.


text:
Ne egkanengnengan dan iya ne sikeddiey ka Magbebaye ne Manama ran ne iyan mig-angey kandan puun te Ihiptu eyew egpakalemung a kandan eg-ugpe. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama ran.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka altar ne egtutungan te insinsu</t><br/><br/><t>(Iks. 37:25-28)</t><br/>“Kuwa ka te kayu ne akasya wey himu ka te altar eyew egtutungan te insinsu.


text:
Keilangan ne daruwa ne dangew ka kalayat wey daruwa ne dangew degma ka kaluag eyew egkakuwaddradu ka altar, wey hep‑at ne dangew ka katikang. Ne himuwi nu man‑e seini te hep‑at ne sungey-sungey wey iuney nu red itangen diye te altar.


text:
Empeta nu naa seini langun buliti te bulawan—ka ampew, ka kakiliran, ka me sungey-sungey, wey linguta nu te egdayan-dayan te bulawan ka altar.


text:
Himu ka te daruwa ne derakel ne sising ne bulawan wey italinga nu diye te diralem te indayan-dayan ne bulawan eyew due eglugluhan te me dullug ke eg-uyanen e ka altar.


text:
Itahu nu seini se altar diye te egkatangkaan te hinabel ne in-elet te Tahuanan te Kasabutan ne inggimuwan te supe ne egtemtemuwan ku keykew.<pb/>


text:
“Keilangan ne egtutung si Aarun te meemut ne insinsu diye te altar te tagse maselem te timpu ne eg-ay-ayaran din ka me sulu.


text:
Ne emun ke eg-andamen din e man‑e ka me sulu te egkasagkup, keilangan ne egtutung man‑e sikandin te insinsu diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. Ne ipabulus niyu naa seini peendiye te me kabuhalan niyu keureme.


text:
Kene kew tutung te kene ne eleg ne insinsu, wey kene niyu seini tutungi te minsan nekey ne igpanubad niyu ne me ayam wey ke harina naa. Ne kene kew man‑e itis dutu te inumen ne igpanubad niyu.


text:
Keilangan ne egpalangesaan ni Aarun ka me sungey te altar tagse leg‑un puun te impanubad din ne me ayam eyew te peglinis te sale te me etew. Keilangan ne eggimuwen niyu seini layun te tagse leg‑un minsan ka me kabuhalan niyu keureme, su sika ka subla ne matulus ne altar te Magbebaye ne Manama.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka buhis para te peggimu te balungbalung</t><br/>Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis,


text:
“Emun ke egsinsusen nud ka me kabuhalan ni Israil, keilangan ne pabehaya nu sikandan langun diye te Magbebaye ne Manama te bayad ne iglekat te umul ran te pegparihistru ran, eyew kene sikandan egkakita te mareet ke egkarihistru e sikandan.


text:
Iyan nu ipabehey te seeye se egkaseel e ka senge-tipak<n>Te Hibruwanen: liware te sikil. Me hen‑em buwa ne gramu seini.</n> te pelata eyew igdasag dan te Magbebaye ne Manama. Egtimbangen seini diye te timbangan te me talagpanubad.<n>Te Hibruwanen: sikil te balungbalung.</n>


text:
Seeye se egkarihistru e ne migdaruwa ne pulu (20) e wey subla ka idad, pabehaya nu sikandan langun te igdasag dan te Manama.


text:
Ka meyaman, keilangan ne kene egbehey te subla, wey ka egkaayu-ayu, keilangan ne kene ne deisek amana ka igbehey rin. Egpeg-ilingey re iya sikandan ne senge-tipak de te pelata ka igbehey ran diye te Manama eyew te peglekat te umul ran.


text:
Dawata nu ka pelata puun te me kabuhalan ni Israil, wey gamita nu te minsan nekey ne eggimuwen diye te balungbalung.<n>Te Hibruwanen: balungbalung ne temuwanan.</n> Puun due, egkasuman-suman ka me etew diye te tangkaan te Manama, ne eyew egkalekat dan<n>Te Hibruwanen: niyu.</n> ka umul ran.”<pb/>


text:
“Himu ka te pelenggana wey te egpapinnuuwan ne burunsi eyew egtahuan te weyig ne iglu‑lu. Ne diye nu naa seini itahu te elat-elat te balungbalung<n>Te Hibruwanen: balungbalung ne temuwanan.</n> wey te altar ne tutunganan te igpanubad.


text:
Keilangan ne egpanlu‑lu pad sikandan human egseled diye te balungbalung wey ke egparani naa te altar eyew egtrabahu wey egtutung te igpanubad te Magbebaye ne Manama. Ke kene sikandan egpanlu‑lu, egpatey sikandan.


text:
Sikan naa, keilangan ne eglu‑luan dan iya ka me belad dan wey ka me paa ran eyew kene sikandan egpatey. Keilangan ne eggimuwen seini ne tulumanen enni Aarun te me kabuhalan din te ware egtamanan.”<pb/>


text:
“Kuwa ka te subla ne meupiya ne me leggu: Hen‑em ne kilu te meemut ne mira, tatelu ne kilu te meemut ne sinamun, wey tatelu ne kilu ne sukal,<n>Te Hibruwanen: 500 te mira ne egtulayas, 250 te meemut ne sinamun, 250 te meemut ne tire.</n>


text:
wey hen‑em ne kilu ne kasiya, wey hep‑at ne kilu ne lana te ulibu. Egtimbangen seini diye te timbangan te me talagpanubad.<n>Te Hibruwanen: sikil te balungbalung.</n>


text:
Ne megsewuha nu seini langun eyew egpekeyimu ka te matulus ne lana ne igbaluhu, wey ay-ayari nu te eggimu iling te talaggimu te peemut.


text:
ka lamisa wey ka langun ne kasangkapan te lamisa, ka tahuanan te sulu wey ka langun ne kasangkapan te sulu, wey ka altar ne egtutungan te insinsu.


text:
Ilagkes nu degma te egbaluhu ka altar ne tutunganan te igpanubad, wey ka langun ne kasangkapan te altar, wey ka pelenggana wey egpapinnuuwan.


text:
Ihalad nu sika langun eyew egkeyimu ne amana ne matulus. Ne ka minsan nekey ne egparagket dutu, egmatulus e degma.<pb/>


text:
“Ne baluhuwi nu degma si Aarun wey ka me anak din wey ihalad nu sikandan eyew egkeyimu sikandan ne me talagpanubad keddi.


text:
Ne nangeni nu ka me kabuhalan ni Israil, ‘Seini ka matulus ne lana ne igteil niyu te Manama minsan te me kabuhalan niyu keureme.


text:
Kene niyu seini ibaluhu te minsan hentew re due, wey kene niyu ilingi te eggimu su matulus seini ne lana wey ilaa niyu ne matulus.


text:
Ka minsan hentew ne eg-iling kayi, wey egbaluhu te lerew re due ne etew, kenad e eg-ileen ne sakup pad te keet-etawan ku.’ ”<n>Te Hibruwanen: egtamperen e puun te keet-etawan din.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka insinsu</t><br/>Ne migkahiyan te Mabebaye ne Manama si Muwisis, “Kuwa ka te meemut ne me leggu ne istakti, unika, galbanu, wey meemut ne insinsu. Peg-ilinga nu ka kasulug te me leggu wey pegsewuha nu langun.


text:
Himuwa nu naa seeye ne insinsu wey ay-ayari nu te eggimu iling te talaggimu te peemut. Sewuhi nu seini te asin eyew meupiya wey matulus.


text:
Lupeta nu ka duma wey ibukbuk nu diye te tangkaan te Tahuanan te Kasabutan ne diye te balungbalung ne temuwanan ku keykew. Keilangan ne eg-isipen niyu langun ne matulus seini ne insinsu.


text:
Kene niyu ilingi seini te eggimu eyew eggamiten niyu, su iteil niyu ne matulus diye te Magbebaye ne Manama.


text:
Ka minsan hentew ne eg-iling kayi eyew igpeemut din, kenad e eg-ileen ne sakup pad te keet-etawan ku.”<n>Te Hibruwanen: egtamperen e puun te keet-etawan din.</n><pb/>


text:
<br/><t>Si Bisalil wey si Uhuliab</t><br/><br/><t>(Iks. 35:30–36:1)</t><br/>Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis,


text:
Innipenu ku sikandin te Panisingan ku wey imbehayan ku sikandin te katuenan wey katagseb, wey egkateu sikandin te langun ne kapandayan.


text:
Sikandin man‑e ka egsapsap te igdayan-dayan ne me batu, wey eggeli te me kayu, wey eggimu te langun ne kapandayan.


text:
Ne in-alam ku degma si Uhuliab ne anak ni Ahisamak ne egpuun te me kabuhalan ni Dan eyew egbulig ki Bisalil. Imbehayan ku degma te katuenan ka langun ne mangngateu eyew egkeyimu ran ka langun ne insuhu ku keykew.


text:
• Ipeyimu nu kandan ka balungbalung,<n>Te Hibruwanen: balungbalung ne temuwanan.</n>• ka Tahuanan te Kasabutan wey ka supe,<n>Te Hibruwanen: pinnuuwan te himenew.</n>• ka langun ne kasangkapan te balungbalung,


text:
• ka lamisa wey ka me kasangkapan te lamisa,• ka bulawan ne tahuanan te sulu wey ka me kasangkapan te sulu,• ka altar te insinsu,


text:
• ka altar ne tutunganan te igpanubad wey ka langun ne kasangkapan te altar,• ka pelenggana ne lu‑luanan wey ka egpapinnuuwan te pelenggana,


text:
• ka mateles ne me kumbale te me talagpanubad, ka matulus ne me kumbale ni Aarun wey te me anak din ne me talagpanubad ne igsaluub dan ke egtrabahu e sikandan,


text:
• ka lana ne ig-itis,• wey ka meemut ne insinsu para te Matulus ne Sinabeng.<br/>Keilangan ne eggimuwen dan seini langun sumale te insuhu ku keykew.”<br/><t>Ka Aldew te Peggimeley</t><br/><pb/>


text:
“Nangeni nu ka me kabuhalan ni Israil te keilangan ne egtantanuran dan ka Aldew ku te Peggimeley su sika ka tuus te kasabutan ku kaniyu peendiye te me kabuhalan niyu keureme. Ke egtantanuran niyu sika, egkanengnengan niyu ne sikeddiey ka Magbebaye ne Manama ne iyan egmatulus kaniyu.


text:
Tantanuri niyu ka Aldew te Peggimeley su matulus seini diye te kaniyu. Eggimatayan seeye se eg-apul,<n>Te Hibruwanen: eglindit.</n> wey kenad e eg-ileen ne sakup pad te keet-etawan ku<n>Te Hibruwanen: egtamperen e puun te keet-etawan din.</n> seeye se egtrabahu te Aldew te Peggimeley.


text:
Due hen‑em niyu ne aldew eyew egtrabahu, piru ka igkapitu ne aldew iyan seini ka Aldew te Peggimeley, su matulus seini diye te Manama. Eggimatayan seeye se egtrabahu te sika ne aldew.


text:
Keilangan ne egtantanuran te me kabuhalan ni Israil ka Aldew te Peggimeley wey kene eg-apulen minsan te me kabuhalan dan. Tulumanen<n>Te Hibruwanen: kasabutan.</n> dan seini te ware egtamanan.


text:
Sika ka tuus te kasabutan ku kaniyu te ware egtamanan, su inggimu ku ka langit wey ka tane te hen‑em ne aldew, wey te igkapitu ne aldew, migpeeneng-eneng a wey miggimeley a.”<pb/>


text:
Te neimpusan e lalahi te Manama si Muwisis diye te Bubungan ne Sinay, imbehey rin e kandin ka daruwa ne malumpayag ne batu ne in-un-unayan din te egsulat te kasabutan.<n>Te Hibruwanen: imbehey rin ka daruwa ne batu te kasabutan ne insulat din te kemel din.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka larawan te nati te baka ne bulawan</t><br/><br/><t>(Diy. 9:6-29)</t><br/>Te nasahimanu te me etew ne mananey nakatupang si Muwisis puun te bubungan, miglibulung e sikandan diye ki Aarun wey migkahi, “Ne kun la, himuwi key te manama<n>Te Hibruwanen: me manama.</n> ne egpangulu kanta. Ware kid e nakanengneng ke namenu e si Muwisis, ka etew ne migpaawe kanta puun te Ihiptu.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan sikandan ni Aarun, “Pangua niyu ka me bulawan ne eritis te me asawa niyu wey te me anak niyu wey uyana niyu kayi te keddi.”


text:
Ne ingkuwa ni Aarun ka imbehey ran ne me bulawan, wey inleney rin e wey inggimu rin e ne larawan te nati te baka. Pegkakita dutu te me etew, migkahi sikandan, “Sein e ka manama ta te me kabuhalan ni Israil ne iyan mig-uyan<n>Te Hibruwanen: migpatakereg.</n> kanta kayi puun te Ihiptu!”<pb/>


text:
Ne dutu, migpangimu e si Aarun te altar diye te egkatangkaan te baka wey impanengneng din ka me etew te migkahi, “Egsahakeen ki kaaselem eyew te pegbantug te Magbebaye ne Manama.”


text:
Te napawe e, migselem-selem sikandan nangimata wey migtutung te igpanubad ne egtutungen wey mig-uyan degma sikandan te igpanubad para te keupianan. Nataman, naminnuu e sikandan wey nangekeen, nangiinum, wey nanesayew te mekeyilew-hilew<n>Te Hibruwanen: migsasindeg eyew egkelag.</n> naan de iya.<pb/>


text:
Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Dagdahew ka tupang su ka keet-etawan nu ne in-uyan nu puun te Ihiptu, migsupak e keddi.


text:
Mahaan de sikandan migsuwey te igkeupii ku ne eg-ikulen<n>Te Hibruwanen: te dalan ne insuhu ku kandan.</n> dan. Miggimu sikandan te larawan te nati te baka wey insimba ran seini wey impanubaran dan. Migkahi pad sikandan, ‘Sein e ka manama ta te me kabuhalan ni Israil ne iyan mig-uyan kanta kayi puun te Ihiptu!’


text:
Purisu balahara a kuntee eyew egkaneem-neem<n>Te Hibruwanen: egkatutung dan te langet ku.</n> dan ka egpangebel-ebel ne langet ku kandan wey egkahule sikandan egpatey. Ne sikeykew mule, eggimuwen ku ne dakel ne nasud ka me kabuhalan nu.”


text:
Piru migpeyid‑u-hid‑u si Muwisis te Magbebaye ne Manama rin wey migkahi, “Manama, in-uyan nu kayi ka keet-etawan nu puun te Ihiptu pinaahi te karesen wey dakel ne geem nu. Ne kuntee mania te amana egpangebel-ebel e ka langet nu kandan?


text:
Kema ke egpakakahi nasi ka me matig-Ihiptu te impaawe nu sikandan eyew egdereetan, wey in-uyan nu sikandan diye te me bubungan eyew egpangimatayan, wey eyew egkahule e sikandan kayi te inged. Kene nud e ubag ipabulus ka pegdereet te keet-etawan nu puun te egpangebel-ebel ne langet nu.


text:
Sumsumana nu ka me suluhuanen nu ne si Abraham, si Isaak, wey si Hakub ne migsaaran nu te pegkahi nu, ‘Egpabugbuhalen ku ka me kabuhalan niyu iling kasulug te me bituen diye te langit. Igbehey ku diye te me kabuhalan niyu ka langun ne tane ne insaad ku wey sikandan e ka egpakakamuney te ware egtamanan.’ ”


text:
Ne mig-ayun e migpatupang si Muwisis te bubungan ne mig-uyan te daruwa ne malumpayag ne batu ne nekeglimang ka sulat.


text:
Ka Manama ka miggimu te daruwa ne malumpayag ne batu, wey sikandin ded iya man‑e ka migsulat te nakasulat dutu te me batu. Intulis din de diye te me batu ka insulat din.


text:
Te mariyu pad ensi Muwisis, narineg e ni Huswi<n>Pitawa niyu degma ka 24:13.</n> ka me etew ne egmanguleyi wey migkahiyan din si Muwisis, “Hendue te egkasamuk sikandan diye te kampu su mahulub amana!”


text:
Ne migtabak si Muwisis, “Ware de due ne. Ware sikandan migkuleyi puun te kahale te pegpanalu ran wey ke migpandalawit naa te pegkareeg dan. Ka kahulub ne egkarineg ku, laheng te peg-ulahing.”


text:
Te egpakarani-rani e ensi Muwisis te kampu, nakita rin ka larawan te nati te baka wey ka me etew ne migsesayew. Sikan de iya, nabelu e si Muwisis wey nangebel-ebel e ka langet din, wey imbantulang din e ka malumpayag ne me batu ne in-uyan din, wey napese e diye te pabunsuran te bubungan.


text:
Ne ingkuwa rin ka larawan te nati te baka ne inggimu ran wey insilaban din e. Inlupet din seini wey imbukbuk din diye te weyig wey impeinum din e dutu ka me kabuhalan ni Israil.<pb/>


text:
Ne migkahiyan din si Aarun, “Immenu kaa te me etew—mania te impababaan nu sikandan te makaalat-halat ne sale?”


text:
Migtabak si Aarun, “Kene ke re ubag kabelu, ahalen ku. Nakanengneng kad en iya te amana egkeupian ne eggimu te mareet ka seini ne me etew.


text:
Migkahiyan a nikandan, ‘Himuwi key te manama ne egpangulu kanta. Ware kid nakanengneng ke namenu e si Muwisis, ka etew ne mig-uyan kanta kayi puun te Ihiptu.’


text:
Ne ingkahiyan kud iya sikandan, ‘Hentew seeye se due bulawan, uyana niyu kayi te keddi.’ Sikan naa ka imbehey ran e keddi ka me bulawan dan, wey insubuk kud e diye te hapuy taman te neyimu e ne larawan te nati te baka.”<pb/>


text:
Nakita ni Muwisis ne imbalahad de ni Aarun ka me etew ne egmamakeiran e, wey ware din sapari sikandan ka egkengeungel e diye te tangkaan te me kuntere dan.


text:
Purisu migsasindeg si Muwisis diye te gumawan te kampu wey migpanguleyi ne miggenendue, “Ka eglapig te Magbebaye ne Manama egparani keddi!” Ne migparani kandin ka langun ne kabuhalan ni Libi.


text:
Ne migkahiyan din sikandan, “Seini ka ingkahi te Manama te Israil, ‘Ka tagse sabeka kaniyu keilangan ne egsiniket te kampilan wey empeta niyu te egleug-leug ka kampu wey pangimatayi niyu ka me suled niyu, me duma niyu, wey me sumbaley niyu.’ ”


text:
Ne intuman te me kabuhalan ni Libi ka insuhu ni Muwisis, wey nekeyimatey sikandan te me tatelu ne libu ne etew te seeye ne aldew.


text:
Ne ingkahiyan ni Muwisis ka me kabuhalan ni Libi, “In-urdinaan<n>Te Hibruwanen: hipenua niyu ka belad niyu.</n> kew kuntee ne aldew eyew egpamakey te Magbebaye ne Manama su migtuman kew te impeyimu rin. Impangimatayan niyu ka me anak niyu, wey ka me suled niyu eyew egpanalanginan kew nikandin kuntee ne aldew.”<pb/>


text:
Te napawe e, ingkahiyan ni Muwisis ka me etew, “Dakel amana ka sale niyu, piru kuntee egtakereg a diye te bubungan su egliberan ku ka Magbebaye ne Manama, su kema ke egkapehes ku red sikandin wey egkabennalan ded ne egpasayluwen kew te sale niyu.”


text:
Seeye naa, miglibed e si Muwisis diye te Manama wey migkahi, “Pasayluwa nu re ubag ka me etew. Amana ne dakel ka sale ne neyimu ran su miggimu sikandan te me manama ne bulawan.


text:
Ne kuntee, pasayluwa nud ubag sikandan te me sale dan. Ke kene nu sikandan egpasayluwen, awaa nud ka ngaran ku due te libru ne insulatan nu.”


text:
Piru migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Ka nakasale de keddi ka eg-aween ku se ngaran kayi te libru ku.


text:
Purisu hipanew kad wey dumaa nu ka me etew diye te inged ne ingkahi ku keykew. Na, eggun‑a keykew ka panalihan ku. Piru te timpu ne egleuy a kandan, egdusaan ku iya sikandan tenged te me sale dan.”<pb/>


text:
Nataman, impareralu te Magbebaye ne Manama ka me etew tenged te larawan te nati te baka ne impeyimu ran ki Aarun.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpaawe kandan diye te Sinay</t><br/>Migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Awe kad due wey dumaa nu ka me etew ne in-uyan nu kayi puun te Ihiptu, wey hendiye kew te inged ne insaad ku ki Abraham, ki Isaak, wey ki Hakub. Migkahiyan ku sikandan dengan, ‘Igbehey ku seini ne tane diye te me kabuhalan niyu.’


text:
Egsuhu a te panalihan ne iyan eggun‑a keykew, wey egdeldelen ku ka me Kanaanen, ka me Amurihanen, ka me Hitihanen, ka me Pirisihanen, ka me Hibihanen, wey ka me Hibusihanen.


text:
Takereg kew diye te meupiya ne tane wey dakel se eg-uma,<n>Te Hibruwanen: tane ne egtulayasan te gatas wey teneb.</n> piru kena a egduma kaniyu, su me makehal ka ulu<n>Te Hibruwanen: migkeleg se lieg.</n> niyu wey kema ke kene ku sikaniyu egkeul-ulungan te egdusa diye te deralanen.”<pb/>


text:
Miglungku ka me etew te pegkarineg dan te mareet ne guhuren te Manama, wey ware sikandan miggimmimasad ka eglungku.


text:
Su migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Kahii nu ka me kabuhalan ni Israil, ‘Makehal iya ka me ulu niyu ne me etew. Ne emun ke egdumaan ku sikaniyu minsan dagdahew re, kene ku iya sikaniyu egkeul-ulungan te egdusa. Na, luunga niyu ka immanaluub niyu ne me dayan-dayan te lawa eyew igpalene-lene kud ke nekey ka eggimuwen ku kaniyu.’ ”


text:
Purisu warad miggimmimasad ka me kabuhalan ni Israil puun te pegligkat dan diye te Bubungan ne Sinay.<n>Te Hibruwanen: Bubungan ne Hurib. Dangeb seini ne ngaran te Bubungan ne Sinay.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka Balungbalung ne Temuwanan</t><br/>Nabatasan e ni Muwisis ne eg-uy-uyanen din ka balungbalung wey diye igpasasindeg te madmariyu te kampu wey ingngaranan din seini te Balungbalung ne Temuwanan. Ka minsan hentew ne egkeupian ne egpanginginse te Magbebaye ne Manama, eggendiye de te balungbalung.


text:
Emun ke eggendiyad e si Muwisis te balungbalung, egmanasindeg ka langun ne etew diye te me balungbalung dan wey egtengtengan dan sikandin taman te egpakaseled e diye te balungbalung.


text:
Ke egpakaseled e si Muwisis te balungbalung, eglene e ka gapun ne egpekeiling te sungkaleg wey diye eglenged te gumawan te balungbalung, wey egpakiglalag e ka Manama ki Muwisis.


text:
Ne emun ke egkakite e te langun ne etew ka gapun ne egpekeiling te sungkaleg diye te gumawan te balungbalung, egmanasindeg e sikandan wey egsimba diye te gumawan te me balungbalung dan.


text:
Egpatangkeey iya si Muwisis te Magbebaye ne Manama ka egpalalahey iling te talag-alukuy. Pegkapenga, eglibed e si Muwisis diye te kampu, piru egpalunggehaat de diye te balungbalung ka suluhuanen din ne si Huswi ne anak ni Nun.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkita ni Muwisis te katelesan te Magbebaye</t><br/>Ne migkahiyan ni Muwisis ka Magbebaye ne Manama, “Malehet iya ne egpepanguluwen a nikeykew te seini ne me etew te peggipanew, piru wara a nikeykew nangeni ke hentew ka igparuma nu keddiey. Ne migkahi ke pad iya man‑e te neilaan a iya nikeykew wey ingkatelesi a nikeykew.<n>Te Hibruwanen: nanengnengan ku sikeykew te ngaran nu wey igkatelesi ka te mata ku.</n>


text:
Purisu ke malehet ne ingkatelesi a nikeykew, nangeni a ubag nikeykew te me planu nu eyew egpekeila a keykew, wey eyew igkatelesi e pad nikeykew. Sumsumana nu degma ne keet-etawan nu ka seini ne tribu.”<n>Te Hibruwanen: nasud.</n><pb/>


text:
Menuwen naa te egnengneng ke ingkatelesi a nikeykew wey ka keet-etawan nu, ke kene key egdumaan nikeykew? Menuwen te egnengneng te langun ne keet-etawan kayi te inged ne kene key ne iling kandan, ke kene key egdumaan nikeykew?”<pb/>


text:
Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Eggimuwen ku iya ka ingkahi nu su ingkatelesi ku sikeykew wey nekeila a keykew.”<n>Te Hibruwanen: neilaan ku sikeykew te ngaran nu.</n><pb/>


text:
Ne migkahi ka Manama, “Igpakita ku keykew ka langun ne keupiya ku wey egngaranan ku ka ngaran ku ne iyan ka Magbebaye ne Manama. Ne igkeyid‑u ku seeye se igkeyid‑u ku, wey igkalulunu ku seeye se igkalulunu ku.”


text:
Ne migkahi pad sikandin, “Piru kene ka egpakakita te ulaula ku, su egpatey ka etew ne egpakakita keddi.


text:
Igtahu ku sikeykew diye te lungag te batu su eglihad a, wey egbunbunan ku sikeykew te belad ku taman te egpakalihad e ka katelesan ku.


text:
Egkataman, eg-aween kud e ka belad ku wey egkakita nu ka peka ku, piru kene egkaayun ne egkakita ka ulaula ku.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka iyam ne malumpayag ne batu</t><br/><br/><t>(Diy. 10:1-5)</t><br/>Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Sesapsap ka te daruwa ne malumpayag ne batu ne iling te an-anayan, su egsulatan ku te insulat ku diye te an-anayan ne me batu ne impese nu.


text:
Ne taggel ka kaaselem te maselem wey takereg ka te Bubungan ne Sinay, wey lambaha a diye te puntul te bubungan.


text:
Kene ka duruma te minsan hentew ka egtakereg, wey keilangan ne ware egkakita ne etew te minsan hendei diye te bubungan, wey ware man‑e egpepanabtab te me ayam diye te lenged te bubungan.”


text:
Seeye naa, migsesapsap e si Muwisis te daruwa ne batu ne iling te an-anayan ne me batu. Te napawe e, migselem-selem sikandin mig-enew wey migtakereg e diye te Bubungan ne Sinay su seeye iya ka insuhu kandin te Magbebaye ne Manama, wey in-uyan din ka daruwa ne malumpayag ne batu.


text:
Ne migpamaneug ka Manama ne narumaan te makepal ne gapun wey migdangdang ki Muwisis te migsasindeg. Ne ingngaranan din ka ngaran din ne iyan ka Magbebaye ne Manama.


text:
Ne diye sikandin migbaye te tangkaan ni Muwisis ne migkahi, “Sikeddiey ka Magbebaye, ka Manama ne hiid‑uwen wey hiimenawen, ka mapariralemen wey amana ne dakel se geyinawa ne kene egkabalbalawan, wey amana egtuman te saad.


text:
Impakita ku ka geyinawa ku ne kene egkabalbalawan diye te libu-libu ne me etew, wey impasaylu ku ka me sale wey me seyyup dan. Piru tenged te me sale dan, eglegparan ku red iya ka me anak dan wey ka me apu dan wey ka egpakasinundul<n>Te Hibruwanen: igkatelu wey igkeep‑at ne kabuhalan.</n> pad ne me kabuhalan dan.”<n>Kema ke iyan igpasabut te seini ne birsikulu ke nekey ka nakasulat diye te Diyuturunumiyu 5:9-10 ne eggenendue “Kene kew simba te minsan hendei te seini ne me larawan su sikeddi de ka Manama niyu, wey kena a egkeupian ne due lein ne egsimbeen niyu. Egparusaan ku ka minsan hentew ne eg-inniyug keddi taman te igkatelu wey igkeep‑at ne kabuhalan. Piru ka eggeyinawa keddi wey egtuman te me suhu ku, eggeyinawaan ku degma taman te linibu ne kabuhalan.”</n><pb/>


text:
Migkahi sikandin, “He Manama, ke malehet iya ne ingkatelesi a nikeykew, eghangyuen ku sikeykew ne duma ka kanami. Makehal iya amana ka me ulu<n>Te Hibruwanen: migkeleg se lieg.</n> te seini ne keet-etawan, piru pasayluwa key re ubag te me sale wey te me seyyup ney, wey himuwa key red ne keet-etawan nu.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan te Manama si Muwisis, “Eggimu a te kasabutan kaniyu. Eggimu a te me kein-inuwan diye te tangkaan te langun ne keet-etawan nu, wey ware pad seini nakita te minsan hendei ne inged te intiru ne kalibutan. Ne egpakakita ka langun ne etew ne miglemung kaniyu te amana ne kein-inuwan ne eggimuwen ku diye te kaniyu.


text:
Tumana niyu ka igsuhu ku kaniyu te seini ne aldew. Egdeldelen ku ka me Amurihanen, ka me Kanaanen, ka me Hitihanen, ka me Pirisihanen, ka me Hibihanen, wey ka me Hibusihanen.


text:
Tanud-tanud kew ne kene kew egpekeyimu te kasabutan diye te me mahinged ne egkeumaan niyu, su egpakarereet seini kaniyu iling te balatik.


text:
Guhusa niyu ka me altar dan ne tutunganan te igpanubad, wey panempuha niyu ka insimba ran ne me sungkaleg, wey ka me sungkaleg dan ne larawan ni Asira.


text:
Kene kew simba te duma ne manama, su ka Magbebaye ne Manama, talikuren ne Manama.<n>Te Hibruwanen: Talikuren ka ngaran din.</n>


text:
Kene kew en iya himu te kasabutan te me mahinged, su te timpu ne egsimba<n>Te Hibruwanen: egpamelegye te lawa.</n> sikandan wey egpanubad te me manama ran, egkatintal kew ne egkeen te impanubad dan ke egginggaten kew nikandan ne egtambung.


text:
Ne igmaasawa niyud ka me anak niyu te me mengebay ran wey sikan e ka egpuunan ne egkeinniyat e ka me anak niyu ne egsimba te me manama ne egsimbeen te me asawa ran.<pb/>


text:
“Tantanuri niyu ka Sahakeen te Paan ne Ware Patulin. Kene niyu kalingawi ka ingkahi ku kaniyu ne egkeen te paan ne ware patulin te pitu ne aldew te bulan te Abib, su sika ka bulan ne mig-awe kew diye te Ihiptu.


text:
Piru keilangan ne eglekaten niyu te karniru ka panganey ne anak te asnu niyu. Ke kene niyu seini egkalekat, bulengua niyu ka lieg te asnu. Lekata niyu degma ka langun ne panganey ne anak niyu ne me lukes. Ne kene kew parani keddiey ne ware inuyanan ne dasag.<pb/>


text:
“Trabahu kew te hen‑em ne aldew piru himeley kew te igkapitu ne aldew minsan pad timpu seini te tingdaru wey ke tinggaani.<pb/>


text:
“Tantanuri niyu ka Sahakeen te Pegsawit<n>Te Hibruwanen: Sahakeen te me Simana.</n> te timpu ne eggaani kew te an-anayan ne behas te trigu niyu. Tantanuri niyu man‑e ka Sahakeen te Pegpunpun<n>Te Hibruwanen: Sahakeen te Pegpanebas.</n> te katamanan te leg‑un.<pb/>


text:
“Ka me lukes, keilangan ne katatelu te sabeka ne leg‑un egpakigkita te Magbebaye, ka Manama te Israil.


text:
Egdeldelen ku ka me etew pariyu kaniyu wey egtimulan ku ka kaluag te tane niyu, wey ware eg-ahew te tane niyu te timpu ne egpakigkita kew te Manama niyu te katatelu te sabeka ne leg‑un.<pb/>


text:
“Kene niyu sewuhi te paan ne due patulin ka ayam ne igpanubad niyu keddi,<n>Te Hibruwanen: langesa te igpanubad ku.</n> wey kene niyu pasimahi ka igpanubad niyu te Sahakeen te Peglihad te Panalihan.<pb/>


text:
“Uyana niyu diye te baley te Magbebaye ne Manama niyu ka subla ne meupiya ne behas te me pinamula niyu ne egkapupu niyu te an-anayan.<pb/>“Ne kene niyu hilutua ka nati ne iyan igweyig ka gatas te iney rin ded.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan pad man‑e te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Isulat nu seini se iglalag ku su seini ka eg-ikulen ku te peggimu te kasabutan ta wey te me kabuhalan ni Israil.”


text:
Ne nekegduma si Muwisis wey ka Manama diye te hep‑at ne pulu (40) ne aldew wey hep‑at ne pulu (40) ne marusilem, wey ware sikandin migkeen wey mig-inum. Ne insulat din diye te malumpayag ne me batu ka igsulat ne kasabutan ne iyan ka Sapulu ne Balaud.<pb/>


text:
Nataman, migtupang e si Muwisis ne mig-uyan te daruwa ne malumpayag ne batu ne insulatan te Balaud. Ware sikandin nakanengneng te miglayag bes ka ulaula rin tenged te pegpakiglalag din te Manama.


text:
Te pegkakita ni Aarun wey te langun ne keet-etawan te miglayag ka ulaula ni Muwisis, nenaaldek e sikandan ne egparani kandin.


text:
Piru in-umew sikandan ni Muwisis, wey migparani e kandin si Aarun wey ka langun ne igbuyag te me etew, wey migpalalahey e sikandan.


text:
Nataman, migparani e ki Muwisis ka langun ne keet-etawan wey impangguhud din e kandan ka langun ne suhu te Magbebaye ne Manama ne innangen kandin diye te Bubungan ne Sinay.


text:
Piru ke egseled sikandin te balungbalung eyew egpakiglalag te Magbebaye ne Manama, eg-aween din ka bunbun taman te eglihawang e sikandin. Ke egpakalihawang e sikandin, egnangenan din e ka me kabuhalan ni Israil te langun ne igsuhu te Manama kandan.


text:
Ne egkakita ran iya ne eglayag ka ulaula rin. Ne egbunbunan din e man‑e ka ulaula rin taman te egseled e man‑e sikandin te balungbalung eyew egpakiglalag te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka balaud te Aldew te Peggimeley</t><br/>Ne inlibulung ni Muwisis ka langun ne kabuhalan ni Israil wey ingkahiyan, “Seini ka inlalag te Magbebaye ne Manama ne igpeyimu kaniyu.


text:
Trabahu kew te hen‑em ne aldew, piru himeley kew te igkapitu ne aldew su Aldew seini te Peggimeley wey matulus diye te Manama. Eggimatayan ka minsan hentew ne egtrabahu te sika ne aldew.


text:
Kene kew en iya bul‑ug minsan egtetemeg naan de diye te me ugpaan niyu te Aldew te Peggimeley.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka igmandasag te Manama</t><br/><br/><t>(Iks. 25:1-9)</t><br/>Ne ingkahiyan ni Muwisis ka langun ne kabuhalan ni Israil, “Seini ka inlalag te Magbebaye ne Manama ne igpeyimu kaniyu.


text:
Kuwa kew te igdasag niyu te Manama ne minsan nekey ne due te kaniyu. Ke egkeupian kew, egkaayun degma ne egdasag kew te bulawan, pelata, burunsi,


text:
me hinabel ne meilem, malalab, wey malugtem, mahal ne hinabel, hinabel ne ligkat te bulbul te kambing,


text:
wey mahal ne me batu ne kurnalina, wey duma pad ne mahal ne me batu ne igdayan-dayan te kumbale ne egngaranan te ipud<n>Ka ipud iyan ka egsaluuben te Labew ne Talagpanubad ke egseled sikandin diye te balungbalung.</n> wey te hagpi te kumeng te Labew ne Talagpanubad.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kasangkapan diye te matulus ne balungbalung</t><br/><br/><t>(Iks. 39:32-43)</t><br/>“Libulung kew langun se mangngateu te minsan nekey ne kapandayan wey himuwa niyu ka langun ne igpeyimu te Magbebaye ne Manama.


text:
Himuwa niyu ka balungbalung wey ka me sinabeng, me sanggatan, me tukeg,<n>Tukeg seini te balungbalung ne in-iling te egtangenan te lekeb ne pididus.</n> me dullug, me sungkaleg wey ka me pabunsuran,


text:
ka Tahuanan te Kasabutan wey ka me dullug ne igyayung, ka supe te tahuanan, ka hinabel ne ig-elet te me sinabeng,


text:
ka altar ne egtutungan te insinsu wey ka me dullug ne igyayung, ka lana ne igbaluhu, ka meemut ne insinsu, wey ka hinabel ne igdingding te gumawan te balungbalung,


text:
ka altar ne tutunganan te igpanubad wey ka mahalat ne egtuuhan ne burunsi, wey ka me dullug ne igyayung, ka pelenggana wey ka egpapinnuuwan te pelenggana,


text:
ka me hinabel ne ig-alad te lama, ka me sungkaleg ne ig-alad, wey ka me pabunsuran te me sungkaleg, ka hinabel ne igdingding te gumawan te alad,


text:
ka mateles ne me kumbale te talagpanubad ne egtrabahu diye te Matulus ne Sinabeng, ka matulus ne me kumbale ni Aarun ne talagpanubad, wey ka me kumbale te me anak din ne igsaluub dan ke egkeyimu e ne me talagpanubad.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdasag te me etew</t><br/>Nataman, nangawe e ka langun ne kabuhalan ni Israil diye te tangkaan ni Muwisis.


text:
Seeye se neupian wey due geyinawa ne egbulig,<n>Te Hibruwanen: neenat din te pusung din wey napehes din te gimukud din.</n> mig-uyan te dasag diye te Magbebaye ne Manama eyew igbulig te eggimuwen ne balungbalung, te me kasangkapan te balungbalung, wey te me matulus ne me kumbale.


text:
Ka me lukes wey me malitan ne egkeupian ne egdasag te Manama, nanguyan sikandan te mahal ne me sengel, me eritis, me sising, me binukul, wey langun ne kasangkapan ne me bulawan. Ne migbehey iya ka langun ne etew te bulawan eyew igdasag te Manama.


text:
Migbehey degma seeye se due me hinabel ne meilem, malalab, malugtem, wey mahal ne hinabel, wey hinabel ligkat te bulbul te kambing, wey te laplap te lukesan ne karniru ne imbatek te malalab, wey laplap te kambing.


text:
Seeye se due pelata wey burunsi, migbehey degma sikandan diye Magbebaye ne Manama, wey seeye se due me kayu ne akasya, migbehey red degma eyew egkahamit te peggimu te balungbalung.


text:
Ka langun ne malitan ne mangngateu ne eggimu te bula-bula, migbehey te me bula-bula ne meilem, malalab, wey malugtem. Migbehey degma sikandan te mahal ne hinabel.


text:
Nangimu degma te bula-bula ligkat te bulbul te kambing ka langun ne me malitan ne egkeupian wey egkateu ne eggimu te bula-bula.


text:
Ne nanguyan ka me igbuyag te me etew te batu ne kurnalina wey duma pad ne me batu ne mahal eyew igdayan-dayan te ipud wey te hagpi te kumeng.


text:
Nanguyan man‑e sikandan te me leggu wey lana te ulibu ne igtubil te sulu wey eggimuwen ne lana ne igbaluhu wey meemut ne insinsu.


text:
Ka langun ne kabuhalan ni Israil, lukes wey malitan, ne egkeupian ne egbulig te himu ne insuhu te Manama ki Muwisis, nanguney-uney re due sikandan nanguyan te igpakarasag dan diye te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbehey te katuenan ki Bisalil wey ki Uhuliab</t><br/><br/><t>(Iks. 31:1-11)</t><br/>Ne migkahiyan ni Muwisis ka me kabuhalan ni Israil, “Pammineg kew, in-alam te Magbebaye ne Manama puun te me kabuhalan ni Huda si Bisalil ne anak ni Uri wey apu ni Hur.


text:
Innipenu din sikandin te Panisingan din wey imbehayan te katuenan wey katagseb, wey egkateu sikandin te langun ne kapandayan.


text:
wey egsapsap te me batu ne igdayan-dayan, wey eggeli te me kayu, wey eggimu te langun ne kapandayan.


text:
Ne imbehayan man‑e sikandin te Manama te katuenan te pegpanulu te duma, wey iyan din duma si Uhuliab ne anak ni Ahisamak ne kabuhalan ni Dan.


text:
Ne innipenu sikandan te Manama te katuenan te peggimu te langun iling te pegkulit te me batu, pegdayan-dayan, pegpaneyi te me hinabel ne meilem, malalab, wey malugtem, wey te mahal ne hinabel, wey egtuhul te hinabel. Mangngateu iya sikandan wey egpekeyimu te minsan nekey ne himu wey kapandayan.<pb/>


text:
“Si Bisalil wey si Uhuliab wey ka langun ne imbehayan te Magbebaye ne Manama te katuenan wey katagseb te peggimu te balungbalung, keilangan ne eggimu te langun ne igpeyimu te Manama.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka masalig ne me dasag te me etew</t><br/>Ne in-umew ni Muwisis si Bisalil wey si Uhuliab wey ka langun ne imbehayan te Magbebaye ne Manama te katuenan wey egkeupian ne egbulig eyew egtrabahu e.


text:
Ingkuwa ran diye ki Muwisis ka langun ne dasag ne in-uyan te me keet-etawan eyew eggamiten te peggimu te balungbalung. Ne sasangan de due ka me etew ne egpanguyan te me dasag dan te tagse maselem.


text:
Nataman, in-engkeran pad te me trabahanti ka me himu ran diye te balungbalung wey miggendiye ki Muwisis


text:
wey migkahi, “Dakel e amana ka impanguyan te me etew wey suble e te eggamiten ta te eggimu te balungbalung ne igpeyimu te Manama.”<pb/>


text:
Sikan naa ka insaparan ni Muwisis ka me etew te intiru ne kampu, “Peeneng-eneng kew e ka egbehey te igbulig te peggimu te balungbalung.” Sikan naa ka warad e nanguyan ka me etew te me dasag dan


text:
<br/><t>Ka pegpasasindeg te balungbalung</t><br/><br/><t>(Iks. 26:1-37)</t><br/>Ka langun ne mangngateu ne me trabahanti, iyan miggimu te matulus ne balungbalung ne in-alad. Iyan dan inggamit te peggimu te balungbalung ka sapulu ne hinabel ne inggimu puun te mahal ne hinabel wey te imbatek te meilem, malalab, wey malugtem. Ka hinabel, inteyi-teyian te kirubin ne naay-ayaran te eggimu.


text:
Sapulu wey daruwa (12) ne mitrus ka kalayatan te tagse hinabel wey daruwa ne mitrus ka kaluag. Nenekeg-iling ka seked te langun ne hinabel.


text:
Impegtembil dan te egteyi ka lalimma ne hinabel wey inlein dan degma te egpegsumpul ka lein man‑e ne lalimma ne hinabel.


text:
Intalingaan dan te me hinabel ne me meilem ka tagse pulipusan te daruwa ne tapid te me hinabel ne impegtembil.


text:
Due lalimma ne pulu (50) ne intalinga ran te hun‑a ne tapid te me hinabel ne impegtembil, wey lalimma ne pulu (50) degma ka dangeb ne tapid te me hinabel.


text:
Miggimu degma sikandan te lalimma ne pulu (50) ne sanggatanan ne bulawan ne egsanggatan dan te daruwa ne tapid te impegtembil ne me hinabel. Sikan naa ka nekegsumpul de ka langun ne hinabel.<pb/>


text:
Miggimu sikandan te sapulu wey sabeka (11) ne hinabel puun te bulbul te kambing eyew ig-atep te balungbalung.


text:
Impegtembil dan te egteyi ka lalimma ne hinabel wey inlein dan degma te egpegtembil ka hen‑em ne hinabel.


text:
Intalingaan dan te lalimma ne pulu (50) ne me hinabel ka hun‑a ne tapid ne me hinabel ne impegtembil, wey lalimma ne pulu (50) degma ka dangeb ne tapid te me hinabel.


text:
Miggimu degma sikandan te lalimma ne pulu (50) ne sanggatanan ne burunsi ne egsanggatan dan te daruwa ne tapid te impegtembil ne me hinabel.


text:
Miggimu man‑e sikandan te ig-atep te balungbalung ligkat te laplap te lukesan ne karniru wey in-akeban dan pad te laplap te kambing diye te ampew.<pb/>


text:
Ne inggimuwan dan te tukeg<n>Igtukeg seini te balungbalung ne in-iling te egtangenan te lekeb ne pididus.</n> ne akasya ka balungbalung eyew igtukeg ne igpasasindeg.


text:
Intahuan dan te daruwa ne paa-paa ka tukeg eyew egpekegtupu te duma ne me tukeg. Ka langun ne tukeg intahuan dan te paa-paa.


text:
Daruwa ne pulu (20) ne tukeg ka intukeg dan ne impasasindeg diye te igkakawanan ne balabahan te balungbalung,


