# verses

text:
Ne emun ke eggimuwen niyu sika, egbehayan kew te Manama te kene egkatirew ne keupianan te pusung niyu. Ne sika ka egtameng te pusung niyu wey te suman-suman niyu puun su duen kew e ki Kristu Hisus.<pb/>


text:
Te katammanan me suled, iyan niyu sumsumana ke nekey ka meupiya wey ka egkasaye: ka malehet, ka egkatahud, ka matareng, ka malinis ne himu, ka tetelesi, wey ka egkareyrey.


text:
Himuwa niyu ke nekey ka natuenan niyu, narawat niyu, narineg niyu, wey ke nekey ka nakita niyu kayi te keddiey. Ne ka Manama te keupianan ka egduma kaniyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkahale ni Pablu te migbulihan sikandin</t><br/>Amana ne dakel ka kahale ku diye te Magbebaye tenged su nasasew kew red man‑e keddiey. Nakataha a ne nasasew kew red dengan keddi, piru ware timpu ne impakapapitew niyu sika.


text:
Ne kene ne iyan ku inlalag te iling kayi ne menu nakulangan a, su nateu ad e ne egkabennalan ke nekey ka kayi te keddiey.


text:
Nakabaya ad e te warad iya egkeyimu, wey nakabaya ad e te migmatubung a. Minsan nekey ka egkeula-ula ku, ke egkabulung e ma wey se eggutasan, ke duen ma egkeyimu ku wey se ware, nateu ad e ne egkabennalan.


text:
Nakanengneng kew e matig-Pilipus, te peg-awe ku due te kaniyu te prubinsya te Masidunya, te timpu ne egbunsud ad e due te kaniyu ka egwali te Meupiya ne Panugtulen, sikaniyu re iya ka migmalintutuu due ka migbulig te keilangan ku, wey warad e duma.


text:
Kene ne inlalag ku sika ne menu egkeupian a ne egpabehey kaniyu te dasag, ke kene, egkeupian a ne egpakarawat kew te bales<n>Te Grigu: behas ne egtulin.</n> puun te keupiya niyu.


text:
Ne kuntee, duen e ka langun ne keilangan ku, dakel pad iya nasi wey warad e kulang, tenged su narawat kud ka impeuyan niyu ki Ipapruditu. Ne egpekeiling seeye te meemut ne halad, ka ighalad diye te Manama ne egdawaten din wey igkahale din.


text:
Ne ka Manama ku ka egbehey te langun ne keilangan niyu sumale te karakel te karatuan din tenged su nasabeka kew e diye ki Kristu Hisus.


text:
<br/><t>Ka katammanan ne pegpangemusta</t><br/>Ipangemusta a te langun ne keet-etawan te Manama ne nasabeka diye ki Kristu Hisus. Egpangemusta degma kaniyu ka me suled ta ne duma ku kayi.


text:
Egpangemusta degma kaniyu ka langun ne keet-etawan te Manama kayi, labi en iya ka diye te sakup te palasyu ni Sisar.<pb/>


text:
Sikeddiey si Pablu ne apustulis ni Kristu Hisus pinaahi te pegbuut te Manama, ka migpeuyan te seini ne sulat duma te suled ta ne si Timutiyu.<pb/>


text:
Egpangemusta a te matinumanen ne keet-etawan te Manama due te Kulusas, seeye se nasabeke e diye ki Kristu.<pb/>Ka keyid‑u wey keupianan ne egpuun te Manama ne Amey ta, egkaangken niyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpasalamat wey peg-ampu ni Pablu</t><br/>Emun ke eg-ampu key kaniyu, layun key egpasalamat te Manama ne Amey te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu,


text:
tenged su nakarineg key meyitenged te pegpalintutuu niyu ki Kristu Hisus wey te geyinawa niyu diye te langun ne keet-etawan te Manama.


text:
Inggimu niyu ka iling due tenged su migpallateng kew te intahahe te Manama kaniyu diye te langit. Ne natuenan niyu sika te timpu ne narineg niyud e ka kamalehetan ne iyan sika se Meupiya ne Panugtulen


text:
ne migginguma due te kaniyu. Ka seini ne Meupiya ne Panugtulen, egpekeempet e te intiru ne kalibutan wey masalig e ka me etew ne egpalintutuu due wey egkabalbalawan e se pegbebatasan,<n>Te Grigu: kalibutan wey egpakapamehas e wey egtulin e.</n> iling degma te neyitabu kaniyu puun te pegkarineg niyu rue wey pegkanengnengi niyu te kamalehetan meyitenged te keupiya wey keyid‑u te Manama.


text:
Ne si Ipapras, ka pinalangge ne duma ney te uripen ni Kristu, ka migpanulu kaniyu meyitenged due. Matinumanen sikandin ne suluhuanen ni Kristu wey sikandin ka impeenduen ney te kaniyu isip liwan kanami.


text:
Ne sikandin degma ka migpangguhud kanami meyitenged te geyinawa ne imbehey kaniyu te Panisingan te Manama.<pb/>


text:
Sikan naa, puun iya te pegkarineg ney rue, ware key e mig-engked ka mig-ampu kaniyu. Mig-ampu key ne egkapenu kew te ispirituwanen ne katuenan wey pegsabut eyew amana niyu egkanengnengi ke nekey ka kandin ne pegbuut.


text:
Mig-ampu key te iling due su eyew egpekeyimu kew ne eg-ugpe sumale te igkeupii te Magbebaye wey egpekeyimu kew layun te egpakapahale kandin. Sikan naa ka egpekeyimu kew te langun ne meupiya ne me himu wey egtulin ka peg-ila niyu te Manama.


text:
Eg-ampu key, ne pinaahi te kein-inuwan ne geem te Manama, egkalig‑en kew, su eyew minsan nekey ka egginguma kaniyu, egpakapabulus kew wey egpakaantus kew duma te kahale.


text:
Pasalamati niyu ka Amey tenged su inggimu kew nikandin ne eleg ne egpakarawat te intahahe din te keet-etawan din ne diyad e te malayag.


text:
Inluwas ki te Manama puun te geem ni Meibulan<n>Te Grigu: geem te karusileman.</n> wey impasakup kid e nikandin te peghari te Anak din ne miggeyinawaan din.


text:
<br/><t>Labew si Hisu Kristu te minsan nekey</t><br/>Si Kristu ka egkakitaan ta ke mamenua ka Manama ne kene egkakita. Ne duen e sikandin te ware pad neyimu ka langun wey labew sikandin te langun ne inggimu te Manama.<n>Te Grigu: wey sikandin ka panganey te langun ne inggimu.</n>


text:
Su pinaahi ki Kristu, neyimu ka langun ne diye te langit wey ka langun ne kayi te tane, ka egkakita wey ka kene egkakita, iling te me panisingan ne due geem wey ke katenged, me panisingan ne iyan migmandu wey ke mighari. Neyimu ka langun pinaahi kandin wey para kandin.


text:
Ne duen e sikandin te ware pad neyimu ka langun, wey sikandin ka eggen-gen te langun eyew egkasabeka egpakarapenet.


text:
Sikandin ka migmandu te migmalintutuu, iling te ka ulu ka egmandu te lawa. Sikandin ka bunsuranan, ka an-anayan ne neuyag puun te me minatey<n>Te Grigu: ka panganey puun te me minatey.</n> eyew sikandin ka egkeyimu ne labew te langun.


text:
Ne pinaahi te Anak din, impeg-uli te Manama ka meupiya ne geyinawa ran te langun ne diye te langit wey kayi te tane. Inggimu rin sika pinaahi te langesa te Anak din ne impatihis diye te krus.<pb/>


text:
Ne sikaniyu, mariyu kew dengan te Manama wey me kuntere kew nikandin tenged te mareet ne hinimuwan niyu wey me suman-suman niyu.


text:
Piru kuntee, impeg-uli e te Manama ka meupiya ne geyinawa niyu kandin pinaahi te kamatayen te lawa te Anak din su eyew te timpu ne igpaatubang kew e nikandin, egmatulus kew e, warad igkarew‑ey, wey warad igpakabayung kaniyu.


text:
Piru keilangan ne egpabulus kew ka egpalintutuu, kene kew duwa-ruwa, wey desdeseni niyu ka impallateng niyu te timpu ne narineg niyu ka Meupiya ne Panugtulen. Ka sika ne Meupiya ne Panugtulen, ingkapangguhud e te minsan hentew kayi te ampew te tane. Ne sikeddi, si Pablu, neyimu ne suluhuanen te pegwali due.<pb/>


text:
<br/><t>Ka himu ni Pablu para te migmalintutuu</t><br/>Ne kuntee, nahala a te me peg-antus ku para kaniyu. Su pinaahi rue, egpakabulig a te peggipenga te keyirapan ni Kristu ne in-antus din para te langun ne migmalintutuu ne iyan sika se lawa rin.


text:
Inggimu a te Manama ne suluhuanen diye te migmalintutuu, wey insuhu a nikandin te pegpangguhud te langun ne lalag din diye te kaniyu.


text:
Puun pad dengan te an-anayan, inneles e te Manama ka planu rin, piru kuntee, igpataha rin e seini diye te keet-etawan din.


text:
Igkeupii te Manama ne igpakapanengneng e due te kaniyu te kene ne me Hudiyu ke mamenu iya kateles seeye se inneles din. Seini ka inneles dengan ne planu te Manama: ne si Kristu, due te kaniyu, ne puun due, egpakapallateng kew e ne egpakalagkes kew te katelesan din.


text:
Sikan naa, igwali ney e si Kristu diye te me etew. Egpanpanayan wey egpanuluen ney ka langun ne etew, ne eggamiten ney ka langun ne katuenan su eyew egmatesan e ka pegpalintutuu ran ki Kristu te timpu ne igpatangke e sikandan diye te Manama.


text:
Egkeupian a ne egpakataha kew ne amana a egkalasayi para kaniyu, wey te matig-Lawdisya, wey te langun ne ware pad nekeila keddiey.


text:
Iyan ku tuyu te miggimu te iling due ne eyew egkabagget kew langun wey egkasabeka kew pinaahi te peggeyinaweey niyu, wey egpakaangken te langun ne keupianan te pegsabut wey peg-ila te inneles ne planu te Manama ne iyan sika se meyitenged ki Kristu.


text:
Su minsan ke wara a due te kaniyu, piru layun ku egsumsumana sikaniyu.<n>Te Grigu: piru duma a nikaniyu te panisingan.</n> Ne nahala a te nasabeka kew e wey nalig‑en e ka pegpalintutuu niyu ki Kristu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka malehet ne umul due ki Kristu</t><br/>Purisu, puun su indawat niyud ma si Kristu Hisus isip Magbebaye niyu, pabulus kew ugpe ne egkasabeka diye te kandin.


text:
Deralid kew wey tulin kew diye te kandin. Ne lig‑ena niyu ka pegpalintutuu niyu sumale te impanulu kaniyu, wey keilangan ne egpasalamatan niyu amana ka Manama.<pb/>


text:
Bantey kew ne ware egpakalimbung<n>Te Grigu: egdakep.</n> kaniyu pinaahi te ware karuan wey te kene ne malehet ne pegpanulu. Ka sika ne pegpanulu dan, puun pad te tuluuwen te kabuybuyahan dengan, wey egpuun te me panisingan ne mig-ugpe kayi te kalibutan piru kene bes ne diye egpuun te ki Kristu.


text:
Ne puun su nasabeka kew e ki Kristu, egkakumplitu kew e. Si Kristu ka labew te langun ne kene egkakita ne due me geem wey me katenged.<pb/>


text:
Ne puun te nasabeka kew e diye ki Kristu, hendue te natuli kew e, piru kene ne iling te pegtuli te etew ne eg-aween ka laplap, ke kene, ka in-awe ni Kristu, sika se mareet ne diye te pusung te etew.


text:
Te pegbewutismu kaniyu, nekeiling te inlebeng kew e duma ki Kristu. Ne puun su nasabeka kew e ki Kristu, hendue te neuyag kew e man‑e duma kandin tenged te pegpalintutuu niyu te geem te Manama.


text:
Dengan, hendue te namatey kew diye te tangkaan te Manama tenged te me sale niyu wey tenged su ware kew nasakup te Balaud te Hudiyu. Piru kuntee, in-uyag kew te Manama duma ki Kristu. Ne impasaylu e te Manama ka langun ne me sale ta.


text:
Impunas din e ka listaan te langun ne me sale ta ne iyan egpuunan ne egkewukuman ki, wey ingkuwa rin e sika se langun pinaahi te pegpalansang ni Kristu diye te krus.<n>Te Grigu: te peglansang te listaan diye te krus.</n>


text:
Ne pinaahi rue, natalu te Manama ka due me geem wey katenged ne kene egkakita. Impeeyang-heyang din diye te tangkaan te langun ne nakapanalu sikandin.<pb/>


text:
Purisu kene niyu ituhut ne due eggukum kaniyu ke nekey ka egkeenen niyu, eg-inumen niyu, wey ke nekey ka eggimuwen niyu te timpu te mahal ne aldew, te peglayag te bulan, wey ke Aldew naa te Peggimeley.


text:
Sika se langun ne tuluuwen, alung de ke nekey ka egginguma. Piru miggingume en iya ka malehet, ne iyan si Kristu!


text:
Kene niyu ituhut ne due eggukum kaniyu ne egpehes kaniyu ne egpariralem te pegkeetew niyu wey egpasimba te me panalihan. Ka sika ne me etew, egkahi ne labew kun sikandan puun su nakakita kun te igpakita te Manama ne hendue te taheinep. Migpaambug sikandan te kaalam dan, piru ware bes karuan te pegpaambug dan tenged su puun de sika te suman-suman te etew.


text:
Migleke e sikandan ki Kristu te isip ulu te langun ne migmalintutuu ne iyan ka lawa. Iling te ulu ne iyan egmandu te lawa, sikan naa, si Kristu degma ka egmandu te langun ne migmalintutuu eyew egkarawat dan ka keilangan dan wey egkasabeka sikandan, iling te lawa ne nekegsumpul-sumpul pinaahi te me lelenguan wey me uhat. Ne egtulin ka lawa sumale te igkeupii te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpatey wey ka peg-ugpe duma ki Kristu</t><br/>Na, sikaniyu se migmalintutuu, hendue te namatey kew e duma ki Kristu wey kenad e ne ka me panisingan ne mig-ugpe kayi te kalibutan ka egmandu kaniyu. Ne mania te egpabulus kew pad ne eg-ikul te pegbebatasan te me etew kayi te kalibutan? Mania te eg-ikulen niyu pad ka me balaud ne eggenendue,


text:
Ka sika ne me tuluuwen, meyitenged de te seeye se egmanlihad de pegkapenga eggamita iling te egkakeen. Ne puun de sika te me tuluuwen wey pegpanulu te me etew.


text:
Emun ke egsumsumanen ta ka me tuluuwen, hendue te egkapalintutuuwan iya, su seeye se egtuman due, mapahetpet ne egsimba wey egpariralem te pegkeetew ran, wey egbaybayaran pad nikandan ka me lawa ran ne makasesale. Piru ka malehet, kene sika egpakabulig te pegtigkel te igkeupii te lawa te etew.<pb/>


text:
Na, tenged su neuyag kew ma duma ki Kristu, iyan niyu re pakannekali ka diye te dibabew, ka migpinnuuwan ni Kristu ne diye te igkakawanan<n>Sumale te tuluuwen te me Hudiyu, ka talahuren de ne etew ka egpakapinnuu diye te igkakawanan te mabantug ne etew.</n> te Manama.


text:
Emun ke igpakite e si Kristu, ka migbehey kaniyu te umul, egpakalagkes kew e degma egkakita diye te katelesan din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka tapey wey ka iyam ne umul</t><br/>Purisu, inniyuhi<n>Te Grigu: eggimatayan.</n> niyud e ka igkeupii niyu kayi te kalibutan: ka pegpeyilabetey se kene ne alunggun, ka peggimu te minsan nekey ne malindit, ka pegkabalinggeren, ka mareet ne igkeupii. Inniyuhi niyud man‑e ka peggakam-hakam te kasangkapan su hendue te sika ka diyus-diyus niyu.


text:
Piru kuntee, keilangan ne eg-engkeran niyud e ka pegkalangeti, pegkabelu, pegdumut, pegbaley-baley te duma, wey ka maligsem ne me lalag.


text:
Kene kew e peub-ubatey puun su naluung niyud e ka tapey ne pegkeetew niyu ne sika se ingkalayami niyud e ne batasan ne mareet,


text:
wey isaluub niyu ka iyam ne pegkeetew niyu. Sika ka iyam ne pegkeetew ne layun egbalbalawi te Manama ne iyan inggimu rue, eyew egpekeiling kew kandin wey eyew egkeilaan niyu pad iya sikandin.


text:
Ne tenged kayi, nenekeg-iling de ka langun, Hudiyu ma wey se kene, nenatuli ma wey se ware, me lapu ma, ware nenekeiskuyla, me uripen ma wey se kene. Su si Kristu ka subla ne impurtanti wey due sikandin te minsan hendei.<pb/>


text:
Na, sikaniyu se in-alam te Manama, ne inggeyinawaan din wey inlein din para kandin mismu, keilangan ne antus kew, hiid‑uwen kew, meupiya kew te duma niyu, wey mapariralemen kew.


text:
Pegpariralemey kew wey pegpasayluwey kew ke due igsagsahukul niyu diye te minsan hentew ne duma niyu. Pegpasayluwey kew su impasaylu kew man e te Manama.


text:
Labew te langun, keilangan ne egpaheyinaweey kew su ka geyinawa ka egpakabagkes eyew ware kulang te pegkasabeka niyu.


text:
Peugpaa niyu due te pusung niyu ka keupianan ne imbehey ni Kristu, su in-alam kew te Manama eyew egkasabeka kew due te sabeka ne lawa. Ne pasalamati niyu layun ka Manama.


text:
Keilangan ne ka lalag ni Kristu, amana egpakapamula diye te pusung niyu. Papanpanuluey kew wey papanpanayey kew duma te langun ne katuenan. Ulahing kew te me salmu wey te me ulahingen te pegdayan te Manama, wey te me ulahingen ne igpanulu kaniyu te Panisingan te Manama duma te pegpasalamat ne egpuun te pusung niyu.


text:
Purisu, minsan nekey ka eggimuwen niyu wey ke iglalag naa, himuwa niyu ka langun pinaahi te ngaran te Magbebaye ne si Hisus, wey pasalamati niyu ka Manama ne Amey pinaahi kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka tambag te me pamilya</t><br/>Sikaniyu se me asawa ne me malitan, paruma-ruma kew te me asawa niyu su sika ka eleg ne eggimuwen te me malitan ne migpalintutuu te Magbebaye.<pb/>


text:
Sikaniyu se manggiasawe e ne me lukes, keilangan ne eggeyinawaan niyu ka me asawa niyu wey kene niyu baybayari sikandan.<pb/>


text:
Me uripen, te langun ne eggimuwen niyu, tumana niyu ka me ahalen niyu kayi te ampew te tane. Tumana niyu sikandan ne kene ne puun de su egparayan-dayan kew kandan ke egtengteng sikandan kaniyu, ke kene, tumana niyu sikandan ne egpuun te pusung niyu tenged su due pegtahud niyu te Magbebaye.


text:
Minsan nekey ka eggimuwen niyu, himuwa niyu sika ne egpuun te pusung niyu iling te ka Magbebaye ka egpamakayen niyu, ne kene de ne me etew kayi te ampew te tane.


text:
Uya su nakanengneng kew e ne egpakarawat kew te intahahe te Magbebaye kaniyu isip unag niyu, tenged su ka Magbebaye ne si Kristu ka impamakey niyu.


text:
Piru ka minsan hentew ne eggimu te mareet, egsulian sumale te mareet ne hinimuwan din, su ware egdapihan te Manama.<pb/>


text:
Me ahalen, keilangan ne meupiya wey eleg ka eggimuwen niyu diye te me uripen niyu, tenged su nakataha kew e ne due degma Ahalen niyu diye te langit.<pb/>


text:
<br/><t>Ka duma pad ne pegpanulu te migmalintutuu</t><br/>Pabulus kew layun ka eg-ampu. Ne emun ke eg-ampu kew, keilangan ne egbantayan niyu ka me suman-suman niyu ne kene egpakasuwey, wey pasalamati niyu ka Manama.


text:
Iampu key degma nikaniyu, ne ka Manama ka egbehey kanami te kaayunan te pegpangguhud te lalag din<n>Te Grigu: ka eglukat kanami te gumawan para te lalag.</n> su eyew igpakapanengneng ney ka neeles ne meyitenged ki Kristu, ne iyan egpuunan te naprisu a kuntee.


text:
Upiani niyu ka pegbebatasan niyu diye te taliware te kene egmalintutuu, wey palimmakuti niyu ka langun ne kaayunan.


text:
Keilangan ne ka peglalag-lalag niyu, layun meupiya wey manedted, eyew egpakataha kew ke egmenuwen niyu te egtabak ka langun ne eg-inse kaniyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka katammanan ne pegpangemusta</t><br/>Na, meyitenged keddiey kayi, iyan e egpangguhud kaniyu ka pinalangge ku ne suled te pegpalintutuu ne si Tikiku. Matinumanen sikandin ne miggimu wey duma ku te migpamakey te Magbebaye.


text:
Sika ka egpuunan ne igpeenduen ku sikandin te kaniyu eyew egpakataha kew ke namenu key e kayi wey eyew egpakabagget pad sikandin kaniyu.


text:
Egdumaan sikandin ni Unisimu, ka matinumanen wey pinalangge ne suled ta wey matig-duen ded sikandin te kaniyu. Egpangguhuran kew nikandan meyitenged te langun ne neyitabu kayi.<pb/>


text:
Egpangemusta kaniyu si Aristarku, ka duma ku te pinirisu, wey si Markus ne suled ni Birnabi. (Tapey kew e nahuhuri meyitenged kandin, ne emun ke eggendue, alumamaa niyu sikandin.)


text:
Egpangemusta degma kaniyu si Hisus ne migngaranan ded degma ki Hustu. Sikandan de iya mule ka tat-tatelu ne me Hudiyu<n>Te Grigu: me etew ne tinuli.</n> ka nakaapil ne miggimu duma keddiey eyew te pegpangguhud meyitenged te Peghari te Manama, wey nabagget a nikandan.<pb/>


text:
Egpangemusta degma kaniyu si Ipapras ne matig-duen ded te kaniyu, sabeka sikandin ne uripen ni Kristu. Layun egpakannekal sikandin ka eg-ampu ne eyew egmalig‑en wey egmatesan ka pegpalintutuu niyu, wey egtuman kew te langun ne pegbuut te Manama.


text:
Su sikeddi mismu ka egpamalehet ne nalasey sikandin para kaniyu wey te seeye se matig-Lawdisya wey Hirapulis.


text:
Ipangemusta a te me suled ta diye te Lawdisya, ki Nimpa, wey te migmalintutuu ne eglibulung diye te baley rin.


text:
Emun ke egkapenga te egbasa due te kaniyu ka seini ne sulat, ipabasa niyu degma te migmalintutuu diye te Lawdisya wey basaa niyu degma ka sulat ne igpeendiye te kandan.


text:
Kahii niyu si Arkipu ne keilangan ne egpeimpusan kandin ka himu ne igpeyimu kandin te Magbebaye.<pb/>


text:
Sikeddiey si Pablu ka mig-uney-uney ne migsulat te seini ne pegpangemusta. Kene niyu kalingawi ne naprisu a.<pb/>Ka keupiya wey keyid‑u ne egpuun te Manama, egkaangken niyu.


text:
Sikeddiey si Pablu ka migpeuyan te seini ne sulat, duma ki Silas wey ki Timutiyu.<pb/>Egpangemusta key kaniyu due te Tisalunika ne migpalintutuu te Manama ne Amey wey te Magbebaye ne si Hisu Kristu.<pb/>Ka keyid‑u wey keupianan ne egpuun te Manama, egkaangken niyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdayan ni Pablu te migmalintutuu</t><br/>Egpasalamat key layun te Manama tenged kaniyu langun, wey kene key eg-engked ka eg-ampu kaniyu.


text:
Tagse peg-ampu ney diye te Manama ne Amey ta, egkasuman-suman ney layun ka meupiya ne himu niyu puun te pegpalintutuu niyu, wey ka kaali-ali niyu te pegbulig te duma puun te geyinawa niyu, wey ka pegpabulus niyu te pegpallateng te peglibed te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu.


text:
Me suled ney ne inggeyinawaan te Manama, nakataha key ne in-alam kew nikandin eyew egkeyimu ne keet-etawan din.


text:
Nanengnengan ney seini tenged su indawat niyu ka Meupiya ne Panugtulen ne impanulu ney kaniyu. Ne kene ne iyan niyu re indawat kayi tenged te inlalag ney kaniyu, ke kene, tenged te geem wey te Panisingan te Manama ne kayi te kanami, wey tenged su migpalintutuu key ne malehet iya ka impanulu ney kaniyu. Nakanengneng kew e ne in-ay-ayaran ney ka peg-ugpe ney te duen key pad te kaniyu, su seini, para te keupianan niyu.


text:
Igkarangeb, indawat niyu man‑e ka lalag te Manama duma te kahale ne egpuun te Panisingan din minsan amana kew baybayari. Te iling kayi ne paahi, neilingan key nikaniyu wey ka Magbebaye ta,


text:
ne sikan naa ka neyimu kew ne meupiya ne panunggilingan te langun ne migmalintutuu diye te Masidunya wey kayi te Akaya.


text:
Su puun due te kaniyu, nekeempet ka lalag te Magbebaye te seini ne me inged. Nekeempet degma te langun ne inged ka guhuren meyitenged te pegpalintutuu niyu te Manama, purisu kene ne keilangan ne sikanami pad ka egpangguhud te minsan hentew meyitenged due.


text:
Su sikandan e mismu ka migpangguhud ke immenu key nikaniyu te eg-alumama te timpu ne migpanumbaley key due te kaniyu. Ne migpangguhuran key man‑e nikandan ke immenu niyu te peg-engked te me diyus-diyus niyu eyew egpakapamakey kew te malehet wey manekal ne Manama.


text:
Migpangguhuran key man‑e nikandan meyitenged te pegtetahad niyu te Anak te Manama ne si Hisus ne eglibed kayi te ampew te tane ne egpuun te langit. In-uyag sikandin te Manama puun te kamatayen wey sikandin ka egluwas kanta puun te legpad te Manama ne egginguma.<pb/>


text:
<br/><t>Ka meupiya ne pegbebatasan enni Pablu diye te Tisalunika</t><br/>Meyitenged te peggenduen ney te kaniyu, me suled, nakanengneng kew mismu ne nakabulig iya seeye kaniyu.


text:
Nakanengneng kew man‑e ne imbaybayaran key wey impeyilawan te diye key pad te Pilipus. Piru migbehayan key te Manama ta te kabulut te pegpangguhud te Meupiya ne Panugtulen due te kaniyu minsan masulug ka migsupak te inlalag ney.


text:
Su ka impangguhud ney kaniyu, kene ne seyyup wey kene degma ne mareet ka tuyu ney, wey ware tuyu ney ne eg-akal te minsan hentew.


text:
Nakita te Manama ne egkasalihan key, wey imbehayan key nikandin te katenged ne egpanulu te Meupiya ne Panugtulen. Purisu ke eglalag key, kene ne iyan ney tuyu ne egpahale te me etew, ke kene, te Manama ne iyan egpakakita te suman-suman ta.


text:
Nakataha kew man‑e ne ware key miggendue te kaniyu eyew eggulu kaniyu, wey nakanengneng ka Manama ne ware tuyu ney ne egpaneleppi kaniyu.


text:
Minsan me apustulis key ni Kristu ne due katenged ne egbuut kaniyu, piru amana ney ay-ayari sikaniyu te duen key pad iling te sabeka ne iney ne egtanggu te me anak din.


text:
Ne tenged su dakel ka geyinawa ney kaniyu, kene ne ka Meupiya ne Panugtulen de ne egpuun te Manama ka imbehey ney kaniyu, ke kene, minsan ka kanami mismu ne umul, uya su amana ney geyinawei sikaniyu.


text:
Su egkasuman-suman niyu bu pad me suled, ne nabeley key wey nalasey te duen key pad te kaniyu. Aldew wey marusilem miggimu key eyew kene key egkeyimu ne mabehat te minsan hentew due te kaniyu taheed te migpangguhud key te Meupiya ne Panugtulen ne egpuun te Manama.<pb/>


text:
Sikaniyu naa wey ka Manama ka talagpamalehet ney ne ka peg-ugpe ney due te kaniyu te migmalintutuu, matareng iya, ware igkarew‑ey, wey egpakapahale te Manama.


text:
Su nakanengneng kew e ne ka inggimu ney diye te kaniyu langun, iling te eggimuwen te sabeka ne amey diye te me anak din.


text:
Imbanasalan ney sikaniyu, imbagget ney, wey inhangyu ney ne eg-ugpe iling te peg-ugpe ne igkeupii te Manama eyew egpakapahale kew kandin ne iyan eg-alam kaniyu ne egkasakup kew te peghari din wey te katelesan din.<pb/>


text:
Migpasalamat key man‑e layun te Manama tenged su indawat niyu ka lalag din ne impangguhud ney kaniyu. Indawat niyu sika su nakasabut kew ne kene ne lalag de sika te etew, ke kene, lalag iya te Manama, wey iyan egbalew-balew te suman-suman niyu wey te pegbebatasan niyu te migmalintutuu.


text:
Su ka neyitabu kaniyu me suled, iling degma te neyitabu te me punduk te migmalintutuu te Manama diye te Hudiya ne migpalintutuu ki Kristu Hisus. Mig-antus kew te pegbayad-bayad te me etew due te kaniyu, iling degma te peg-antus dan te pegbayad-bayad te me duma ran ne me Hudiyu.


text:
Sika ne me Hudiyu ka miggimatey te Magbebaye ne si Hisus wey te me prupita dengan te Manama, wey ka migpaawe degma kanami. Kene egpakapahale sikandan te Manama wey kuntere sikandan te langun ne etew.


text:
Migbalabahan key perem nikandan ka egpangguhud diye te kene ne me Hudiyu te lalag ne egpakaluwas kandan. Purisu, nanasnasian natimuli ka me sale dan. Ne miggingume en iya diye te kandan ka dusa te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Egkeupian perem ne eglibed ensi Pablu diye te Tisalunika</t><br/>Ke sikanami me suled, ligkat te nakapariyu key kaniyu te ware de naluhey, nakaheram key e te alimengew kaniyu su duen de iya te kaniyu ka suman-suman ney. Ne sikan naa ka amana key migpakannekal ne eglibed due te kaniyu


text:
su egkeupian key ne egpakigkita kaniyu, labi en iya sikeddi. Kamasalig ad e migbebentaan ne egpanumbaley due te kaniyu piru ware key nakabulus su imbalabahan key ni Meibulan.


text:
Su hentew ma ka igkahale ney wey ka egpuunan te eg-im-imanen ney? Sikaniyu iya! Na, hentew ma ka igpakapeggasal ney te tangkaan te Magbebaye ta ne si Hisus te peglibed din? Sikaniyu re iya!


text:
su eyew ware sabeka kaniyu ne eg-engked te pegpalintutuu rin tenged te me pegbayad-bayad. Nakanengneng kew mismu ne iling kayi ne me pegbayad-bayad ka egkeula-ula ta.


text:
Su minsan te duen key pad te kaniyu, napanpanayan ney e sikaniyu ne egbaybayaran ki iya, ne kuntee, nakanengneng kew e ne neyitabu en iya sika.


text:
Purisu te kena ad e egpakaantus te keipeng ku, impeenduen kud e si Timutiyu eyew egkatahaan ku ke manekal naan pad ka pegpalintutuu niyu. Su neipeng a ke natintal kew e ni Meibulan wey egkeyimu e ne ware karuan te neyimu ney due te kaniyu.<pb/>


text:
Piru nakalibed e kuntee si Timutiyu puun due wey meupiya ka guhuren din kanami meyitenged te pegpalintutuu niyu wey te geyinawa niyu. Migpangguhud sikandin ne layun kew kun egkahale ka egsuman-suman kanami wey egkeupian kew kun ne egpakigkita kanami iling degma te igkeupii ney.


text:
Ne sikan naa me suled, minsan masalig ka prublima ney wey ka eg-antusen ney, nabagget key red tenged te kaniyu ne pegpalintutuu.


text:
Ne kuntee, nakapalene-lene e ka geyinawa ney te pegkanengnengi ney ne manekal pad ka pegpalintutuu niyu te Magbebaye.


text:
Aldew wey marusilem, amana key mig-ampu te Manama ne egpakigkita key pad perem kaniyu eyew egkatimulan pad ke nekey ka kulang te pegpalintutuu niyu.<pb/>


text:
Eg-ampu key ne egtuhutan key te Manama ne Amey ta wey te Magbebaye ta ne si Hisus ne egpekeenduen key te kaniyu.


text:
Eggeheten te Manama ka geyinawa niyu te tagse sabeka wey te langun ne etew, iling keehet te geyinawa ney kaniyu.


text:
Ne puun kayi, eglig‑enen kew nikandin wey eggimuwen kew ne matulus wey ware igkarew‑ey diye te tangkaan te Amey ta ne Manama te aldew te peglibed te Magbebaye ta ne si Hisus ne egdumaan te langun ne keet-etawan te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ugpe ne egpakapahale te Manama</t><br/>Na, me suled, impanulu ney e sikaniyu ke egmenuwen te eg-ugpe ne egpakapahale te Manama, ne inggimu niyud en iya seini. Piru eghangyuen ney pad sikaniyu wey egbanasalan, pinaahi te katenged ne imbehey kanami te Magbebaye ta ne si Hisus, ne timuli niyu pa ka himu niyu ne egpakapahale te Manama.


text:
Su nakanengneng kew e ke nekey ka insuhu ney kaniyu pinaahi te katenged ne imbehey kanami te Magbebaye ne si Hisus.


text:
Iyan igkeupii te Manama ne egkeyimu kew ne matulus, purisu pakaddiyui niyu ka egpeggilabetey ne kene ne alunggun.


text:
Kene niyu parumdumeyi ka mareet ne igkeupii te lawa niyu iling te inggimu te me etew ne ware nekeila te Manama,


text:
su kema ke puun due egkariekan niyu ka katenged te duma niyu ne migmalintutuu. Inlalahan ney e dengan sikaniyu meyitenged kayi wey impanpanayan ney e sikaniyu ne eglegparan te Manama ka etew ne eggimu te iling due.


text:
Su nakanengneng kid man‑e ne ware ki alama te Manama te peggimu te malindit, ke kene, eyew egkeyimu ki ne matulus.


text:
Purisu, ka minsan hentew ne egbalahad te seini ne pegpanulu, kene ne iyan din ingkenkenaan ka pegpanulu te etew, ke kene, ka pegpanulu te Manama ne iyan egbehey kaniyu te matulus ne Panisingan din.<pb/>


text:
Ne kuntee, kenad e ne keilangan ne egsulat e pad kaniyu meyitenged te peggeyinawa te duma ne migmalintutuu, su ka Manama mismu ka migpanulu kaniyu ke egmenuwen te eggeyinawa te tagse sabeka.


text:
Ne miggeyinawaan niyud iya ka langun ne migmalintutuu diye te intiru ne Masidunya. Piru me suled, egbanasalan ney pad sikaniyu ne heheta niyu pa ka geyinawa niyu te tagse sabeka.


text:
Sumale te insuhu ku dengan kaniyu, pakannekali niyu ne due keupianan te peg-ugpe niyu. Keilangan ne ka tagse sabeka kene eggilabet te eggimuwen te duma, wey egpakannekal eggimu para te keuyahan din.


text:
Emun ke egtumanen niyu sika, egtahuren kew te me etew ne kene egpalintutuu te Manama, wey kene kew salig te duma ne etew ke nekey ka keilangan niyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglibed te Magbebaye</t><br/>Ne kuntee me suled, egkeupian key ne egkatahaan niyu ke nekey iya ka egkeyitabu te seeye se nammatey e, eyew kene kew eglungku iling te me etew ne ware egkapallateng.


text:
Su puun te migpalintutuu ki ne namatey si Hisus wey neuyag ded man‑e, egpalintutuu ki man‑e ne timpu te peglibed din, igparuma red te Manama kandin seeye se migmalintutuu ne nammatey e.


text:
Seini ka igpangguhud ney kaniyu sumale te lalag te Magbebaye: sikanta se neuyag pad te peglibed din, kene ki iyan eggun‑a te seeye se nammatey e.


text:
Te seeye ne timpu, egpamaneug ka Magbebaye puun te langit ne egbalbalukan ka egmandu, duma te laheng te pangulu te panalihan wey duma te dahing te trumpita te Manama. Ne ka nammatey ne migpalintutuu ki Kristu, egkewun‑aan e egkeuyag.


text:
Pegkapenga rue, sikanta se neuyag pad, egbatunen e duma kandan diye te gapun eyew egtemu te Magbebaye diye te aw-awangan. Puun due, egmekegduma kid e kandin te ware egtamanan.


text:
Me suled, kenad e ne keilangan ne egsulat e pad kaniyu ke ken‑u egkeyitabu ka peglibed te Magbebaye.


text:
Egkeyitabu sika te timpu ne egkahi ka me etew, “Malinawen ka langun wey ware samuk.” Piru due-rue ne egginguma diye te kandan ka karereetan ne egpekeiling te pegginguma te masakit ne eggeramen te eglesutan. Ne ware sabeka kandan ne egpakapanalliya.


text:
Piru sikaniyu mule me suled, kene kew e ne sakup te marusilem, purisu kene kew e egkeinu-inu ne egpekeiling te takawen ka peglibed te Magbebaye.


text:
Su sikaniyu langun, sakup e te Manama wey duen kew e te malayag. Kene kid e ne me sakup ni Meibulan wey kenad ne due te marusilem.


text:
Purisu, kene ki eglipereng iling te duma ne me etew ne imbalahad dan ka Manama, ke kene, keilangan ne egbantey ki wey egtigkel ne eggimu te mareet.


text:
Piru sikanta se nalayahan e, keilangan ne egtigkel kid e eggimu te mareet. Igsaluub ta ka putew ne igdingding te kumeng ta ne iyan sika ka pegpalintutuu ta te Manama wey ka peggeyinawa ta te duma. Ne igsaluub ta man‑e ka putew ne igbunbun te ulu ta ne iyan sika ka pegpallateng ta ne egluwasen ki te Manama.


text:
Su ware ki himuwa te Manama eyew eglegparan, ke kene, eyew egkaluwas ki pinaahi te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu.


text:
Migpeyimatey sikandin para kanta eyew eg-ugpe ki duma kandin te ware egtamanan, minsan ke namatey kid e wey ke neuyag pad te timpu te peglibed din.


text:
Purisu pabulus kew ka tagse sabeka ne egpabanasaley wey egpabulihey iling te inggimu niyu kuntee.<pb/>


text:
<br/><t>Ka katammanan ne pegpanulu wey pegpangemusta</t><br/>Ne kuntee, me suled, eghangyu key kaniyu ne ilaa niyu seeye se me pangulu ne migpakannekal ne miggimu te himu te Magbebaye due te kaniyu. Sikandan ka egpangulu kaniyu wey ka egpanulu kaniyu.


text:
Amaneyi niyu tahura sikandan wey geyinawei tenged te neyimu ran due te kaniyu. Keilangan ne peup-upianey kew.<pb/>


text:
Egbanasalan ney sikaniyu me suled, ne panpanayi niyu seeye se me pehulen, baggeta niyu seeye se me liyasen, bulihi niyu seeye se magguye ka pegpalintutuu, wey kene kew keubil te minsan hentew.


text:
Kene niyu tuhuti ne due sabeka kaniyu ne egsuli te minsan hentew ne eggimu te mareet kandin, ke kene, pakannekali niyu ne meupiya layun ka eggimuwen niyu diye te tagse sabeka kaniyu wey diye te langun ne etew.<pb/>


text:
wey pasalamati niyu ka minsan nekey ne egginguma due te kaniyu, su seini ka pegbuut te Manama ne eggimuwen niyu te nasabeka due ki Kristu Hisus.<pb/>


text:
Keilangan ne eg-el-elehan niyu ka langun ke malehet naa ne diye egpuun te Manama. Dawata niyu ka meupiya,


text:
Ka Manama te keupianan ka egbulig kaniyu eyew egkeyimu kew ne matulus. Egtamengan din ka pegkeetew niyu, iling te panisingan niyu, suman-suman niyu, wey lawa niyu eyew ware igkarew‑ey te timpu te peglibed te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu.


text:
Pegpangemusteey kew ka tagse sabeka te pegpapitew ne migpaheyinaweey kew.<n>Te Grigu: matulus ne peggarek.</n><pb/>


text:
Te ngaran te Magbebaye, egsuhu a kaniyu ne basaa niyu seini se sulat diye te langun ne migmalintutuu.<pb/>


text:
Sikeddiey si Pablu duma ki Silas wey ki Timutiyu ka migpeuyan te seini ne sulat.<pb/>Egpangemusta key kaniyu due te Tisalunika ne migmalintutuu te Manama ne Amey ta wey te Magbebaye ne si Hisu Kristu.<pb/>


text:
Ka keyid‑u wey keupianan ne egpuun te Manama ne Amey wey te Magbebaye ne si Hisu Kristu, egkaangken niyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpasalamat wey peg-ampu ni Pablu</t><br/>Keilangan ne layun key egpasalamat te Manama meyitenged kaniyu me suled. Eleg iya ne egpasalamat key kandin, uya su amana migtulin ka pegpalintutuu niyu ki Kristu wey neehet ka pegpaheyinaweey niyu te tagse sabeka.


text:
Purisu igpegpeggasal ney sikaniyu diye te me punduk te migmalintutuu ne egkeendiyaan ney. Igmangguhud ney kandan ka meyitenged te pegpalintutuu niyu wey te peg-antus niyu te langun ne me pegbayad-bayad kaniyu wey me keyirapan ne eg-antusen niyu.


text:
Seini ka palinneu ne matareng ka peggukum te Manama, su pinaahi te me keyirapan ne in-antus niyu tenged kandin, eg-isipen kew ne likes ne egkasakup te peghari din.


text:
Ne sikaniyu se imbaybayaran, egpeyimelayen din duma kanami. Eggimuwen din seini te timpu ne egpakite e ka Magbebaye ne si Hisus ne diye egpuun te langit ne egdumaan te maresen ne me panalihan din.


text:
Eggendini sikandin ne egkalingutan te hapuy ne egkanlabkanlab, wey eglegparan din seeye se ware nekeila te Manama wey ware migpalintutuu te Meupiya ne Panugtulen meyitenged te Magbebaye ta ne si Hisus.


text:
Eglegparan sikandan te kamatayen ne ware egtamanan wey igpepariyu e sikandan te Magbebaye wey kene dan e egpakakita te katelesan te karesen din.


text:
Egkeyitabu kangkuwa sika te aldew te pegginguma te Magbebaye. Eglibed sikandin ne egdayanen wey egtahuren tenged te keet-etawan din ne iyan seeye se migpalintutuu wey migsalig kandin. Ne egpakalagkes kew e degma te seeye se egdayan kandin, uya su migpalintutuu kew ma te impanugtul ney kaniyu.<pb/>


text:
Sika ka egpuunan ne layun key eg-ampu kaniyu. Egbuyuen ney te Manama ta ne eg-isipen kew nikandin ne likes ne eg-alamen din. Ne eg-ampu key man‑e ne pinaahi te geem din, egkatuman ka langun ne meupiya ne igkeupii niyu wey egkapenga ka langun ne eggimuwen niyu puun te pegpalintutuu niyu.


text:
Ne pinaahi due, egkarayan ka ngaran te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu tenged kaniyu, wey egkarayan kew degma tenged kandin. Egkatuman seini se langun puun te keupiya wey keyid‑u te Manama ta wey te Magbebaye ne si Hisu Kristu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka Etew ne Talag-apul te me balaud</t><br/>Kuntee, me suled, meyitenged te peglibed te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu wey ka peglibulung ta te pegtemu kandin, eghangyu key kaniyu


text:
ne kene kew mahaan kabantali wey kalaggew ke due egkarineg niyu ne migginguma kun e ka peglibed te Magbebaye. Minsan ke egkahi pad sikandan ne impalalag kun seeye te Panisingan, wey ke narineg dan naa, wey ke sulat naa ne kayi kun egpuun te kanami.


text:
Kene kew paakal te minsan hentew te minsan nekey ne paahi. Su kene egginguma ka sika ne Aldew ke kene pad egkeyitabu ne egkanasnasian ne pegsupak te me etew diye te Manama, wey te kene pad egpakita ka Etew ne Talag-apul te me balaud ne tapey e ne natagne ne egpekeendiye te karereetan.


text:
Egkuntereen din ka in-ila te me etew ne me manama ran wey ka langun ne egsimbeen dan wey egpeila ne sikandin ka labew te seeye se egsimbeen dan. Ne egpinnuu sikandin diye te timplu te Manama wey eg-angken ne sikandin ka Manama.<pb/>


text:
Nakataha kew e kuntee ke nekey ka nakabalabag kandin eyew wey en iya sikandin egpakita ke kandin e ne timpu.


text:
Te seini ne timpu, migweil e te heles de kayi te kalibutan ka geem te peggimu te mareet, piru duen pad iya sika se nakabalabag kuntee. Sikan naa, ke egpaaween e sika,


text:
henduen pad ne egpakita ka Etew ne Talag-apul te me balaud piru egdereetan sikandin te Magbebaye ne si Hisus pinaahi te geyinawa rin ne egpuun te be‑be din wey eggimatayan din pinaahi te katelesan te peglibed din.


text:
Piru te kene pad eggimatayan ka Etew ne Talag-apul te me balaud, egbehayan sikandin ni Meibulan te geem te peggimu te langun ne klasi te me palinneu wey me kein-inuwan.


text:
Eggamiten din ka minsan nekey ne klasi te mareet eyew egkaakalan ka me etew ne egpekeendiyad e te karereetan. Egkareetan sikandan tenged su ware dan geyinawei ka kamalehetan ne iyan egpakaluwas kandan.


text:
wey eyew egkewukuman ka langun ne ware migpalintutuu te kamalehetan su nahale ne eggimu te sale.<pb/>


text:
<br/><t>Ka in-alam te Manama ne egkaluwas</t><br/>Piru me suled ne inggeyinawaan te Magbebaye, keilangan ne layun key egpasalamat te Magbebaye meyitenged kaniyu, uya su tapey kew e alama te Manama ne egkaluwas pinaahi te pegmatulus kaniyu te Panisingan te Manama wey pinaahi degma te pegpalintutuu niyu te kamalehetan.


text:
Seini ka egpuunan ne in-alam kew nikandin pinaahi te Meupiya ne Panugtulen ne impangguhud ney kaniyu, su eyew egkatalaran kew te katelesan te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu.


text:
Purisu me suled, lig‑en kew wey tantanuri niyu ka langun ne impanulu ney wey ke insulat ney naa kaniyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ampui key nikaniyu</t><br/>Te katammanan me suled, ampui key nikaniyu ne mahaan de egpekeempet ka lalag te Magbebaye wey egtahuren sika te me etew iling te neyitabu due te kaniyu.


text:
Iampu niyu degma ne egpangabangan key te Manama puun te makasesale wey maddeet ne me etew su kene nahud ne langun ne etew ne migpalintutuu te lalag din.<pb/>


text:
Piru matinumanen ka Magbebaye. Eglig‑enen kew nikandin wey egtamengan kew puun te ahalen te me busew.


text:
Meyitenged kaniyu, migsalig key te Magbebaye ne eggimuwen niyud e ka insuhu ney kaniyu wey egpabulus kew ka eggimu due.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpaney-paney meyitenged te me pehulen</t><br/>Ne kuntee me suled, egsuhu key kaniyu pinaahi te ngaran te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu, ne pariyu kew te minsan hentew ne me suled ta ne me pehulen ne ware mig-ikul te pegbebatasan ne impanulu ney kaniyu.


text:
Su sikaniyu mismu, nakanengneng e te keilangan ne eg-ikul kew kanami, su ware key migpapepehul te duen key pad te kaniyu.


text:
Ware key migdawat te egkakeen ne egpuun te minsan hentew ke kene ney egbayaran, piru migpakannekal key miggimu te maaldew wey marusilem eyew kene egkabehatan ka minsan hentew kaniyu.


text:
Inggimu ney sika su eyew egkeyimu key ne panunggilingan niyu, minsan due perem katenged ney ne egbuyu kaniyu te keilanganen ney.


text:
Te timpu ne duen key pad te kaniyu, insuhu ney e sikaniyu ne kene egpakeenen ka minsan hentew ne kene egkeupian ne eggimu.<pb/>


text:
Nalalag ney seini tenged su nakarineg key te duen kun me duma niyu ne me pehulen wey ware kun lein ne inggimu ran ke kene ka pegpangilabet te himu te duma.


text:
Purisu, te ngaran te Magbebaye ne si Hisu Kristu, egsuhuen ney wey egbaggeten ney sikandan ne egpakannekal ne eggimu te kandan ne himu wey egpamitew te kandan ne keuyahan.


text:
Ke due minsan hentew ne kene egtuman te inlalag ney te seini ne sulat, tantanuri niyu sikandin wey kene kew duma-ruma kandin eyew egkeyilew sikandin.


text:
Piru kene niyu sumsumana ne kuntere niyu sikandin, ke kene, panpanayi niyu sikandin isip suled niyu te pegpalintutuu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanaha-taha</t><br/>Ne ka Magbebaye te keupianan ka egbehey kaniyu te keupianan te langun ne timpu wey te minsan nekey ne paahi. Ka Magbebaye ka egduma kaniyu langun.<pb/>


text:
Ne kuntee, sikeddiey e, si Pablu, ka mig-uney-uney ne migsulat te seini ne pegpangemusta. Iling kayi ka pegpirma ku wey ka paahi ku te pegsulat te langun ne me sulat ku.<pb/>


text:
Sikeddiey si Pablu ka migpeuyan te seini ne sulat. Apustulis a ni Kristu Hisus tenged te suhu te Manama ne Manluluwas ta wey ni Kristu Hisus ne egkapallatengan ta.


text:
Egpangemusta a keykew Timutiyu te in-isip ku ne malehet ne anak ku te pegpalintutuu. Ka keupiya, keyid‑u wey keupianan ne egpuun te Manama ne Amey ta wey ni Kristu Hisus ne Magbebaye ta, egkaangken niyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpeengked te pegpanulu te kene ne malehet</t><br/>Pabulus ka ugpe diye te Ipisu, iling te hangyu ku dengan keykew te peggendiye ku te Masidunya, eyew egkasaparan nu ka me etew ne egpanulu te kene ne malehet.


text:
Nangeni nu degma sikandan ne kene egsahipe te me gungutanen wey me itulan te me kabuybuyahan. Egpakasamuk de seini, wey kene egpakabulig ne egkatuman ka planu te Manama ne egkanengnengan de pinaahi te pegpalintutuu ta.


text:
Iyan tuyu te seini se suhu ku ne egpaheyinaweey sikandan ne egligkat te malinis ne pusung dan, te malinis ne kunsinsya ran, wey te malehet ne pegpalintutuu ran.


text:
Egkeupian perem sikandan ne egkeyimu ne talagpanulu te Balaud te Manama, piru ware sikandan nakasabut ke nekey ka impanlalag dan, wey ke nekey ka impanulu dan te mapahetpet.<pb/>


text:
Nakanengneng ki degma ne ware himuwa te Manama ka Balaud para te me etew ne matareng, ke kene, para te seeye se egsupak, seeye se apulen, seeye se me etew ne kene eg-ikul te Manama, seeye se me makasesale, seeye se ware me tuluuwen, seeye se me hubabeen te Manama, wey seeye se egmangimatey minsan te amey wey iney ran.


text:
Ne lagkes en iya seeye se egpeyilabetey ne kene ne alunggun, seeye se me lukes ne eg-ealig te iling dan ded, seeye se egpandakep te me etew, seeye se me ubaten, seeye se egpamalehet te ubat, wey seeye se langun ne kene egtuman te malehet ne pegpanulu.


text:
Ne ka sika se malehet ne pegpanulu, diye egpuun te Meupiya ne Panugtulen ne tetelesi ne impiyal keddi te Manama<n>Wey ke: puun te Meupiya ne Panugtulen meyitenged te katelesan te Manama ne impiyal keddi.</n> ne eleg ne egsayeen.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpasalamat ni Pablu te keyid‑u te Manama</t><br/>Egpasalamat a ki Kristu Hisus ne Magbebaye ta ne iyan migbehey keddi te keseg para te seini se himu ku. Su in-ila a nikandin ne egkasalihan, wey in-alam a nikandin ne egkeyimu ne suluhuanen din.


text:
Ne minsan ke imbaley-baley ku, imbaybayaran ku, wey inlemetan ku dengan ka migmalintutuu kandin, piru ingkeyid‑u e red nikandin tenged su ware e pad migpalintutuu dengan kandin wey wara a nakataha te mareet ka hinimuwan ku.


text:
Amana ne dakel ka keyid‑u keddiey te Magbebaye ta, su imbehayan a nikandin te pegpalintutuu wey te geyinawa ne kayi te kanta pinaahi te pegsabeka ta ki Kristu Hisus.


text:
Leleheti iya ka lalahen wey likes ne egdawaten wey egpalintutuuwan: miggendini si Kristu Hisus te ampew te tane eyew te pegluwas te makasesale—ne sikeddiey iya ka subla ne makasesale.


text:
Piru seini ka egpuunan ne ingkeyid‑u a te Manama su eyew igpakapakita ni Kristu Hisus ne kene iya ne uubilen sikandin keddiey te subla ne makasesale. Inggimu rin sika eyew egkeyimu a ne panunggilingan te seeye se egpalintutuu wey egsalig kandin wey egdawat te umul ne ware egtamanan.


text:
Na, kandin de iya te Hari ne ware egtamanan, ware kamatayen, kene egkakita, wey sabsabeka ne Manama ka langun ne pegtahud wey katelesan te ware egtamanan. Malehet iya.<pb/>


text:
Anak ku ne Timutiyu, seini ka igpanulu ku keykew sumale te intagne dengan te prupita meyitenged keykew, su emun ke eg-ikulen nu seini, egpakasukul ka taman te egkeyimu nu<n>Te Grigu: egbubunu ka te meupiya ne pegbubunu.</n> te seeye se egpakig-apul te kamalehetan.


text:
Sikan naa, heheta nu ka pegpalintutuu nu, wey ay-ayari nu ne malinis ka kunsinsya nu. Due me etew ne imbalahad dan ka kunsinsya ran, sikan naa ka nareetan dan ka pegpalintutuu ran,


text:
iling ki Himiniyu wey ki Alihandru. Impiyal kud e sikandan te geem ni Meibulan eyew egkapanulu sikandan ne kenad egbaley-baley te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka meyitenged te pegsimba</t><br/>Purisu, hun‑a te langun, eghangyuen ku sikaniyu ne ampu kew, buyua niyu te Manama ka keilangan te langun ne etew, wey pasalamati niyu sikandin.


text:
Iampu niyu degma ka me Hari wey ka langun ne due katenged eyew egmalinawen wey ware samuk te peg-ugpe ta wey eyew egpekeikul ki te Manama te eleg ne pegbebatasan.


text:
Su sabeka re ka Manama, wey sabeka re degma ka tigpataliware te Manama wey te me etew, ne ka sika ne etew, si Kristu Hisus.


text:
Imbehey rin ka umul rin eyew te peglekat te langun ne etew puun te sale dan. Sika ka migpamalehet te eleg ne timpu ne egkeupian ka Manama ne egkaluwas ka langun ne etew.


text:
Sikan naa ka in-alam a ne apustulis wey talagpanulu te kene ne Hudiyu eyew te pegwali meyitenged te pegpalintutuu wey te kamalehetan. Leleheti iya seini se inlalag ku, kene ne ubat.<pb/>


text:
Purisu, emun ke egsimba kew, igkeupii ku ne eg-ampu ka me lukes, piru keilangan ne ware sale dan te pegkayew ran te me belad dan, wey ware pegkabelu diye te pusung dan wey ware samuk.<pb/>


text:
Ne ka me malitan degma, igkeupii ku ne eleg ka peggimmimasad dan ne kene egkasublaan wey kene egpapitew-pitew te mahal ne kumbale dan, balieg dan, wey te pegpanahu-tahu te bulbul ran.


text:
Su ka me malitan ne mig-angken ne migpamakey te Manama, egkeyimu ne mateles pinaahi te meupiya ne himu ran.


text:
Keilangan degma ne egkateu sikandan ne egpeeneng-eneng diye te kalibulungan wey egparuma-ruma te seeye se egpanulu kandan.


text:
Kene ku igtuhut ne egpanulu wey ke egbuutan naa te malitan ka lukes. Keilangan ne egpeeneng-eneng de sikandin.


text:
Piru ka me malitan, egkaluwas ded pinaahi te pegpalelesut ke egpabulus sikandan te pegpalintutuu ran, peggeyinawa ran, pegkamatulus dan, wey kene sikandan egpalihe-lihe.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbebatasan te pangulu te migmalintutuu</t><br/>Malehet iya ka lalahen ne eggenendue: ke due lukes ne egkeupian ne egkeyimu ne pangulu te migmalintutuu, meupiya naa ne himu ka igkeupii rin.


text:
Sikan naa, ka pangulu te migmalintutuu, keilangan ne ware igkarew‑ey kandin. Keilangan ne sabeka re ka asawa rin, egpakatigkel sikandin, maheteng ka suman-suman din, meupiya se pegkeetew rin, maal-alumama sikandin, wey egkateu ne egpanulu.


text:
Keilangan ne kene ne talewubug sikandin, kene egpanlampes, wey kene ne apulen, ke kene, mapariralemen sikandin. Keilangan ne kene sikandin ne eeyamen te seleppi.


text:
Keilangan ne meupiya ka peg-uyan din te pamilya rin eyew egpalintutuuwan wey layun egtahura sikandin te me anak din.


text:
Su ke due etew ne kene egkateu ne eg-uyan te pamilya rin, egmenuwen din naa te egtanggu ka migmalintutuu te Manama?


text:
Keilangan ne kene ne iyam pad sikandin migpalintutuu, su kema ke igpakapaambug din ka dakel ne katungdanan din, ne egkataman, eglegparan e sikandin iling te peglegpad te ahalen te me busew.


text:
Keilangan man‑e ne meupiya ka pegkeetew rin diye te isip te me etew ne kene egpalintutuu su eyew ware egpakarew‑ey kandin wey kene egkasahilut te ahalen te me busew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbebatasan te talagbulig te migmalintutuu</t><br/>Ne iling ded degma ka me talagbulig te migmalintutuu, keilangan ne talahuren sikandan, egkasalihan, kene ne talewubug, wey kene ne eeyamen te seleppi.


text:
Keilangan ne egpakannekalan dan te eggen-gen ka kamalehetan ne impataha te Manama, wey keilangan ne eg-ugpe sikandan ne malinis se kunsinsya.


text:
Te kene pad egkeyimu sikandan ne talagbulig te migmalintutuu, keilangan ne eg-ug-ugsiyen pad ka pegbebatasan dan. Ne emun ke ware iya igkarew‑ey diye te kandan, egkaayun e ne egkeyimu sikandan ne talagbulig te migmalintutuu.


text:
Ne iling naan ded degma te me asawa ran. Keilangan ne talahuren degma sikandan, kene ne id-iranen, egpakatigkel te pegkeetew ran, wey egkasalihan te langun-langun de iya.


text:
Ne timul pad due, ka talagbulig te migmalintutuu, keilangan ne sabeka re ka asawa, wey meupiya ka peg-uyan din diye te langun ne sakup te pamilya rin.


text:
Ne seeye se talagbulig te migmalintutuu ne meupiya se eggimuwen, egkatahud iya wey ware degma kaaldek dan te pegpangguhud meyitenged te pegpalintutuu ran ki Kristu Hisus.<pb/>


text:
Ware egpekewubabe ne subla ne kein-inuwan ka seini se kamalehetan ne impataha te Manama meyitenged ki Kristu:<pb/>Neyimu si Kristu ne etew,<pb/>wey impamalehetan te Panisingan ne egpakapahale sikandin te Manama.<pb/>Nakita sikandin te me panalihan,<pb/>ne inwali e diye te me nasud,<pb/>ne impalintutuuwan e te me etew kayi te ampew te tane,<pb/>wey imbatun e te Manama diye te langit.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me talagpanulu te kene ne malehet</t><br/>Piru, klaru ka ingkahi te Panisingan te Manama ne due me etew ne eg-engked te kamalehetan te mewuri ne timpu, su iyan dan e egpalintutuuwan ka ubaten ne me busew wey ka igpanulu dan.


text:
Igpanulu sika te me etew ne ubaten wey egmapitew-pitew re, wey ware<n>Te Grigu: naluwasan.</n> me kunsinsya.


text:
Ingkenaan dan ka me etew ne eg-asawa wey egkeen te keenen ne igkene dan. Piru sikanta se migmalintutuu, nakataha kid e te malehet. Inggimu te Manama ka keenen eyew egpakakeen ki due duma te pegpasalamat.


text:
Su ka langun ne inggimu te Manama, meupiya wey ware igkarew‑ey, ke kene, keilangan ne egdawaten ta ka langun duma te pegpasalamat,


text:
<br/><t>Ka meupiya ne suluhuanen ni Kristu Hisus</t><br/>Meupiya ka ne suluhuanen ni Kristu Hisus ke igpanulu nu seini se insulat ku te me suled ta. Ne taheed te egpanulu ka kandan, egmanekal ka degma pinaahi te kamalehetan wey te meupiya ne pegpanulu ne in-ikul nu.


text:
Piru pariyu ka te gungutanen ne egpakasupak te Manama wey ware karuan. Ne basbasa nu ka pegkeetew nu te peg-ikul te Manama.


text:
Due deisek ne karuan ke egpamanekalen ta ka lawa ta. Piru emun ke egpamanekalen ta ka peg-ikul ta te Manama, amana ki iya egkabulihi te minsan nekey ne paahi, tenged su due egkarawat ta ne ig-unag kuntee wey minsan keureme.


text:
Sika ka egpuunan ne eglasey-lasey ki wey egpakannekal, tenged su egpallateng ki te manekal ne Manama. Sikandin ka Manluluwas te langun ne etew, labi en iya seeye se egpalintutuu wey egsalig kandin.


text:
Kene nu ituhut ne due egdali-di keykew puun su bate ke pad, ke kene, himuwa nu ka pegkeetew nu ne panunggilingan diye te migmalintutuu pinaahi te peglalag-lalag nu, te pegbebatasan nu, te peggeyinawa nu, te pegpalintutuu nu, wey te malinis ne pusung nu.


text:
Taheed te kene e pad egpekeendue te keykew, pabulus ka te pegbasa te Kasulatan diye te libulunganan, te pegwali, wey te pegpanulu.


text:
Kene nu balahara ka katuenan ne imbehey keykew te Panisingan te Manama ne narawat nu pinaahi te pegpangguhud te impanengneng te Manama te timpu ne intel-eban ka te belad te me igbuyag te migmalintutuu.


text:
Keilangan ne eggimuwen nu iya seini wey pakannekali nu su eyew egkakita te langun ka pegtulin te katuenan nu.


text:
Tantanuri nu ka batasan nu wey ka pegpanulu nu. Pabulus ka tuman te seini ne pegpanulu ku su eyew pinaahi rue, egkaluwas ka wey seeye se egpammineg keykew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka tambag meyitenged te balu, te pangulu te migmalintutuu, wey te me uripen</t><br/>Kene nu dew-aya ka lukes ne buyag-buyag e keykew, ke kene, tambahi nu re sikandin ne iling te amey nu. Ne ka bate-bate pad ne me lukes, tambahi nu re sikandan iling te suled nu.


text:
Ne meyitenged te buyag e ne me malitan, tambahi nu re sikandan iling te iney nu. Ne seeye se me bate-bate pad ne malitan, tambahi nu re sikandan iling te atebey nu te ware peg-ealig.<pb/>


text:
Piru ke duen pad anak wey ke apu naa te balu, keilangan ne egpakasabut sikandan ne ka an-anayan ne katungdanan dan isip migpamakey te Manama, sika se pegtanggu te iney wey amey ran wey me apu dan eyew mahabayad kandan, tenged su sika ka egpakapahale te Manama.


text:
Ka balu ne malitan ne migsabsabeka naan de, iyan din de egpallatengan ka Manama, ne aldew wey marusilem, eg-ampu sikandin wey egpabulig te Manama.


text:
Piru ka balu ne iyan din de eggimuwen ka igkeupii rin, hendue te migpatey e sikandin minsan ke manekal pad ka lawa rin.


text:
Piru seeye se kene egtanggu te karumaan din, labi en iya ka kandin mismu ne pamilya, mig-inniyug e te kamalehetan wey subla pad ne mareet sikandin du te seeye se kene egpalintutuu te Manama.<pb/>


text:
Ipanlista niyu ka me balu ne malitan puun te hen‑em e ne pulu (60) se idad ne keilangan te bulig niyu, seeye se ware migpanlibug wey ware mig-engked te asawa rin.<n>Te Grigu: asawa te sabeka ne lukes.</n>


text:
Keilangan ne meupiya ka pegkeetew ran tenged te meupiya ne himu ran: meupiya ka pegtanggu ran te me anak dan, maal-alumama sikandan, migtanggu<n>Te Grigu: miglu‑luan ka me paa.</n> te keet-etawan te Manama, migbulig te neyirapan, wey maahet ne miggimu te minsan nekey ne meupiya.<pb/>


text:
Piru kene niyu ilista ka me balu ne bate-bate pad. Su emun ke egsubla ka igkeupii te lawa ran du te pegpamakey ki Hisus, egkeupian e sikandan ne egbalew-balew eg-asawa wey egkabalahad dan e si Kristu.


text:
Ne emun ke eggimuwen dan sika, eggukuman e sikandan tenged su ware sikandan migtuman te saad dan ne kenad egbalew-balew eg-asawa.<n>Te Grigu: ka an-anayan ne saad dan.</n>


text:
Ne kene de ne sika, egpapepehul man‑e sikandan wey iyan dan naan de egpulungan ka egpanumbaley. Ne kene de ne sika su egmanesalupet e degma sikandan wey eggilabet te himu te duma, wey egmanlalag te kene ne meupiya.


text:
Purisu, egtambahan ku ka me balu ne bate-bate pad ne eg-asawa red iya egbalew-balew, eg-eanak, wey egtanggu te pamilya ran, su eyew kene egpakalalag te mareet ka egkuntere kanta.


text:
Su duen en iya me balu ne malitan ne nakasuwey e te pegpalintutuu ran wey mig-ikul e ki Meibulan.<pb/>


text:
Ke due malitan ne migpalintutuu, ne due me karumaan din ne balu, keilangan ne sikandin ka egtanggu kandan eyew kene egkabehatan ka duma rin ne migmalintutuu te pegtanggu kandan. Te iling due ne paahi, egpakatanggu pad ka duma ne migmalintutuu te seeye se me balu ne warad iya egkasalihan.<pb/>


text:
Ke due me igbuyag diye te punduk te migmalintutuu ne meupiya se peg-uyan, likes sikandan ne egtahuren wey egbayaran te malehet, labi en iya seeye se eglasey-lasey ne egwali wey egpanulu.


text:
Su nasulat diye te Kasulatan ne miggenendue, “<J>Kene nu pungesa ka be‑be te baka ke igdiriek sikandin,” wey “Seeye se egtrabahu, eleg iya ne egbayaran.</J>”


text:
Kene nu pammineha ke due sumbung meyitenged te igbuyag te punduk te migmalintutuu, angin e ke due daruwa wey ke tatelu naa ne talagpamalehet.


text:
Seeye se egpabulus eggimu te sale, sapari nu diye te tangkaan te langun ne migmalintutuu eyew egkaaldek e ka me duma ran ne eg-ikul kandan.<pb/>


text:
Egsuhuen ku sikeykew kayi te tangkaan te Manama wey ni Kristu Hisus wey te matulus ne me panalihan, ne tumana nu seini se pegpanulu ku te ware pegpalapig. Kene ka palapig te minsan hentew.


text:
Kene ka gaan-gaan behey te katenged diye te etew isip pangulu te migmalintutuu pinaahi te pegtel-eb te belad nu, su kema ke egkaalak ka te sale te duma nu. Ke kene, keilangan ne diyu-diyu ka te mareet.<pb/>


text:
Ne puun su malasi ka egderalu, kene de ne weyig elina nu te eg-inum, ke kene, inum ka te deisek de ne binu para te getek nu.<pb/>


text:
Due me sale te duma ne me etew ne kene igpekeeles, wey egkanengnengan sika te duma minsan ware pad eg-ugsi-ugsi kandan. Piru due me sale te duma ne wey e egkanengnengi ke mewuri e.


text:
Ne iling degma due ka meupiya ne himu te etew su mahaan egkanengnengi. Ne minsan ke kene ne mahaan egkanengnengi, piru kene igpekeeles te egkaluhey.<pb/>


text:
Na, meyitenged te me uripen ne migmalintutuu, keilangan ne eg-isipen dan ne likes ka me ahalen dan ne egtahuren eyew kene egkabaley-baley ka ngaran te Manama, wey ka pegpanulu ta.


text:
Ne seeye se me uripen ne due me ahalen ne migpalintutuu, keilangan ne kene dan egde-deehen ka me ahalen dan tenged su talaari sikandan due ki Kristu. Ke kene, keilangan ne seeye se me uripen, nasi eggimu te subla pad ne meupiya, su seeye se egkabulihan pinaahi te himu ran, duma ran ne migmalintutuu ne inggeyinawaan dan.<br/><t>Ka kene ne malehet ne pegpanulu wey ka malehet ne karatuan</t><br/><pb/>Ipanulu nu wey ipatuman nu seini kandan.


text:
Ke due etew ne egpanulu te egpakasuwey kayi, wey ke kene egdawat te malehet ne lalag te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu wey te pegpanulu meyitenged te peg-ikul te Manama,


text:
egpaambug de sikandin wey ware katuenan din. Amana sikandin egkeupian ne egpakig-apul wey egsesamuk te ware karuan meyitenged te kaluwasan te me lalag. Ne sika ka egpuunan te pegkeimma, ehetanan, peg-iran-iran, pegbayung te mareet,


text:
wey ka ware tamanan ne kasamuk dan. Sika ka batasan te me etew ne kene ne eleg se pegsusuman-suman, wey migleke e te kamalehetan. Kahiyen dan ne egkaratu kun sikandan ke eg-ikul te Manama.<pb/>


text:
Piru ka karatuan ta mule, iyan sika se peg-ikul ta te Manama duma te pegkabennali ta te minsan nekey ne egkeula-ula ta.


text:
Su ware inuyanan ta kayi te ampew te tane te peglesut ta, wey ware degma egkeuyan ta te pegpatey ta.


text:
Piru seeye se egkengeupian ne egkaratu, mahaan egkatintal wey egkasahilut te masulug ne igkeupii ran ne mareet wey ware karuan. Ne sika ka egpekeuyan kandan diye te karereetan wey ka egpakaparusa kandan te ware egtamanan.


text:
Su ka peggeyinawa te seleppi ka egpuunan te langun ne klasi te mareet. Ne tenged due, ka duma ne me etew ne amana egkeeyami te seleppi, egpakasuwey e te kamalehetan wey sesakiti ka pusung dan te masalig ne igkalaggew ran.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanulu ni Pablu ki Timutiyu</t><br/>Piru sikeykew mule Timutiyu, suluhuanen ka te Manama. Sikan naa pariyui nu sika se langun wey pakannekali nu ne egkeyimu ka ne matareng, eg-ikul te Manama, eglig‑en te pegpalintutuu, eggeyinawa te duma, eg-antus, wey maayad-ayad te duma.


text:
Himuwa nu ka taman te egkeyimu nu meyitenged te pegpalintutuu nu, iling te etew ne eglungkesu, su eyew egkakuwa nu ka unag ne umul ne ware egtamanan. Su in-alam ka te Manama eyew egpakakuwa te sika ne umul te timpu ne mig-angken ka diye te tangkaan te sesalihi ne talagpamalehet, ne migpalintutuu wey migsalig kad te Magbebaye ne si Hisus.


text:
Kayi te tangkaan te Manama ne iyan egbehey te umul te langun-langun de iya, wey kayi te tangkaan ni Kristu Hisus ne migpangguhud te kamalehetan diye te ki Punsiyu Pilatu, egsuhu a keykew ne


text:
tumana nu ay-ayari ka insuhu keykew su eyew ware egpakarew‑ey keykew taman te pegginguma te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu


text:
ne igpakita te eleg iya ne timpu te egsayeen wey sabsabeka ne talagmandu. Sikandin ka Hari te langun ne me Hari, wey ka Ahalen te langun ne ahalen.


text:
Sikandin de ka ware kamatayen, wey ka mig-ugpe te malayag ne egpakasilang ne kene egkaparaniyan, wey ware de due etew ne nakakita wey egpakakita kandin. Kandin de iya ka langun ne pegtahud wey ka pegmandu te ware egtamanan. Malehet iya.<pb/>


text:
Meyitenged te me etew ne meyaman kayi te ampew te tane, panpanayi nu sikandan ne kene egpaambug wey kene egsalig te karatuan dan ne mahaan de egkaawe. Ke kene, keilangan ne ka Manama re ka egsalihan dan ne iyan egbehey kanta te ware pegkannuhun te langun ne igkahale ta.


text:
Panulua nu sikandan ne eggimu te meupiya, su iyan malehet ne karatuan. Keilangan man‑e ne matumpis sikandan wey mabehey-behey diye te duma.


text:
Te iling due ne paahi, egpakalilimud sikandan te karatuan dan diye te langit ne egpekeiling te malig‑en ne pabunsuran te egpallatengen dan keureme, su eyew egpakaangken sikandan te malehet ne umul.<pb/>


text:
Na, Timutiyu, tantanuri nu ka impiyal te Manama keykew. Pariyu ka te me guhud ne ware karuan ne egpakasupak te Manama, wey ka egpakig-apul man‑e te sika se egkahiyen te duma ne katuenan kun piru kene bes ne malehet.


text:
Due duma ne mig-ikul te sika ne katuenan, piru egpakasuwey sikandan te kamalehetan.<pb/>Ka keupiya wey keyid‑u ne egpuun te Manama, egkaangken niyu.


text:
Sikeddiey si Pablu ka migpeuyan te seini ne sulat. Apustulis a ni Kristu Hisus tenged te pegbuut te Manama. Impeuyan a nikandin eyew te pegpataha meyitenged te umul ne ware egtamanan ne insaad din te langun ne egkasabeka ki Kristu Hisus.<pb/>


text:
Egpangemusta a keykew Timutiyu te in-isip ku ne pinalangge ku ne anak. Ka keupiya, keyid‑u, wey keupianan ne egpuun te Manama ne Amey wey ni Kristu Hisus ne Magbebaye ta, egkaangken nu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpasalamat wey ka pegbanasal</t><br/>Egpasalamat a te Manama ne egpamakayen ku duma te malinis ne kunsinsya ku iling te me kaap-apuan ku dengan. Aldew wey marusilem layun a egpakasuman-suman ne eg-ampu keykew.


text:
Ne emun ke egkasuman-suman ku ka pegsinehew nu te pegligkat ku, amana a egkeupian ne egpakigkita man‑e keykew eyew amana a egkahale.


text:
Egkasuman-suman ku ka malig‑en ne pegpalintutuu nu ne iling te pegpalintutuu te apu nu ne si Luwida wey te iney nu ne si Iyunis ne nekewun‑a keykew te pegpalintutuu. Nakamemalehet a ne iling ded ka pegpalintutuu nu te kandan.


text:
Sikan naa, kene ka kalingew ne egpehet-pehet ne eggamit te katuenan ne imbehey te Manama keykew te pegtel-eb ku keykew te belad ku.


text:
Su ware ki behayi te Manama te Panisingan ne eyew egkaaldek ki, ke kene, eyew due geem ta, due peggeyinawa ta te duma, wey egpakatigkel ki te pegkeetew ta.<pb/>


text:
Purisu, kene ka keyilew ne egpamalehet diye te duma meyitenged te Magbebaye ta. Kena a degma nikeykew ikeyilew se naprisu tenged te pegpalintutuu ku kandin. Ke kene, pinaahi te keseg ne imbehey te Manama keykew, antusa nu duma keddi ka me keyirapan tenged te pegpangguhud te Meupiya ne Panugtulen.


text:
Inluwas ki te Manama wey in-alam ki nikandin ne egkeyimu ne matulus ne keet-etawan din. Ware din himuwa sika tenged te meupiya ne himu ta, ke kene, tenged te kandin mismu ne katuyuan wey keyid‑u. Ne ka sika ne keyid‑u, tapey e ne planu te Manama te ware pad himuwa ka kalibutan ne igbehey kanta pinaahi te pegsabeka ta ki Kristu.


text:
Ne kuntee, impanengneng e sika ne keyid‑u pinaahi te pegginguma te Manluluwas ta ne si Hisu Kristu. In-awe din ka geem te kamatayen wey pinaahi te Meupiya ne Panugtulen, impataha rin ka umul ne ware egtamanan.<pb/>


text:
Sika ka egpuunan ne eg-antus a kuntee. Piru kena a egkeyilew, tenged su nekeila a ke hentew ka impalintutuuwan ku wey nakamemalehet a ne due geem din te egtameng te impiyal din keddi<n>Diye te Grigu ne linalahan, kene ne klaru ke “impiyal ku kandin” wey ke “impiyal din keddi” ka malehet ne peggalin.</n> taman te aldew te peglibed din.


text:
Ka malehet ne lalag ne naangey nu keddiey, ipanulu nu naa iling te pegpanulu ku. Himuwa nu naa sika duma te pegpalintutuu wey peggeyinawa ne narawat ta tenged te pegsabeka ta ki Kristu Hisus.


text:
Pinaahi te bulig te Panisingan te Manama ne eg-ugpe kayi te kanta, tamengi nu ka malehet ne pegpanulu ne impiyal keykew.<pb/>


text:
Nakanengneng ka ne mig-engkeran a te langun ne migmalintutuu ne diye te prubinsya te Asya, minsan si Pigilu wey si Hirmuginis.


text:
Ne meyitenged ki Unisipuru, ka Magbebaye ka egkeyid‑u kandin duma te pamilya rin tenged su kamasalig a nikandin baggeta, wey wara a degma nikandin ikeyilew ka naprisu.


text:
Ka Magbebaye ka egkeyid‑u ki Unisipuru te aldew te peglibed din. Nakanengneng ka ne amana iya ne dakel ka nakabulig din keddi te diye e pad te Ipisu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka meupiya ne sundalu ni Kristu Hisus</t><br/>Ne meyitenged keykew Angget, pakannekal ka pinaahi te geem ne igbehey te Manama te seeye se nasabeka diye ki Kristu Hisus.


text:
Sika se narineg nu ne impanulu ku diye te tangkaan te masalig ne talagpamalehet, ipanulu nu degma diye te me etew ne egkasalihan eyew igpakapanulu dan e degma diye te duma.<pb/>


text:
Ka sundalu ne eggimu te kandin ne katungdanan, kenad egkatiglingey te tapey ne himu rin su egkeupian sikandin ne egpakapahale te ahalen din.


text:
Ne seeye se eg-apil te peglungkesu, kene egpakakuwa te unag din ke kene sikandin egtuman te balaud te peglungkesu.


text:
Sumsumana nu ka inlalag ku, tenged su egbulihan ka te Magbebaye eyew egkasabut nu sika se langun.<pb/>


text:
Kene ka kalingew ne si Hisu Kristu ne kabuhalan ni Hari Dabid, neuyag puun te kamatayen. Sika ka Meupiya ne Panugtulen ne inwali ku.


text:
Ne tenged te pegwali ku te sika ne Meupiya ne Panugtulen, imbaybayaran a wey imbaku a iling te egpangimu te maddeet. Piru ka lalag te Manama, kene egkabaku.


text:
Purisu eg-antusen ku ka langun ne keyirapan eyew egkaluwas ka me etew ne in-alam te Manama pinaahi ki Kristu Hisus wey egpakalagkes te bantug din te ware egtamanan.


text:
Leleheti iya ka lalahen ne eggenendue:<pb/>“Emun ke migpatey ki duma ki Kristu,<pb/>egkeuyag ki degma duma kandin.<pb/>


text:
Emun ke egpabulus ki eg-antus,<pb/>egpakahari ki duma kandin.<pb/>Piru ke kene ta eg-angkenen si Kristu,<pb/>kene ki degma nikandin eg-angkenen.<pb/>


text:
Minsan ke kene ki ne matinumanen,<pb/>egpabulus mule sikandin ne matinumanen,<pb/>su ka batasan din wey ka eglalahen din, kene egkabalbalawan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka meupiya ne suluhuanen te Manama</t><br/>Ipasuman-suman nu naa sika te migmalintutuu, wey panpanayi nu sikandan diye te tangkaan te Manama ne egpeeneng-eneng e ka egpaap-apuley meyitenged te kaluwasan te me lalag, su ware karuan due wey egpakarereet de sika te egpammineg kandan.


text:
Pakannekal ka taman te egkeyimu nu te pegtuman te Manama, eyew egkahale sikandin keykew. Ipanulu nu naa iayad-ayad ka kamalehetan eyew ware igpekeyilew te himu nu.


text:
Pakaddiyu ka te guhud ne ware karuan ne egpakasupak te Manama su seeye se eggimu te iling due, egpakapariyu te Manama.


text:
Ka sika ne guhuren, hendue te kehang ne eg-et-et. Iyan egkeilingan te sika ne pegpanulu ensi Himiniyu ki Pilitu.


text:
Migsuwey e sikandan te kamalehetan. Migpanulu sikandan ne miglihad kun e ka pegkeuyag te me minatey, wey egdereetan dan man‑e ka pegpalintutuu te duma ne etew.


text:
Piru ka kamalehetan ne puun te Manama, egpekeiling te pabunsuran, kene egkabalbalawan, wey insulatan te iling kayi: “Nekeila ka Magbebaye ne Manama te keet-etawan din,” wey “Seeye se eg-angken ne sakup e sikandan te Magbebaye ne Manama, keilangan ne eg-inniyug e te minsan nekey ne mareet.”<pb/>


text:
Diye te tetelesi ne baley, due me kasangkapan ne inggimu puun te bulawan wey te pelata. Ne due degma inggimu puun te kayu wey te tane. Ne wey re eggamita ka mahal ke due impurtanti ne eggamitan, piru ke ware, iyan de eggamiten ka me bratu.


text:
Ka etew ne egdiyu-diyu te mareet, egpekeiling te mahal ne kasangkapan ne egkahamit te Manama tenged su matulus sikandin, wey egkahamit te Ahalen din ne Manama su andam e sikandin ne eggimu te meupiya.


text:
Pakaddiyu ka te mareet ne igkeupii te me kanakan. Ne pakannekali nu ka pegkamatareng, pegpalintutuu, peggeyinawa, wey ka keupianan, duma te seeye se langun ne egpangananey te Magbebaye duma te malinis ne pusung.


text:
Pakaddiyu ka man‑e te keungelan wey ware karuan ne apulanan, su nakanengneng kad ne diye egpangkus sika te samuk.


text:
Ne ka suluhuanen te Magbebaye, keilangan ne kene egpangehet, ke kene, meupiya sikandin diye te langun ne etew. Keilangan degma ne egkateu sikandin ne egpanulu, mapariralemen,


text:
wey kene ne malangit ka pegpanulu din te me etew ne eg-apul kandin. Ne kema ke egtuhutan sikandan te Manama ne eg-inniyug te sale dan wey egpakanengneng te kamalehetan.


text:
Ne puun due, egkaalimukawan e sikandan wey egpakaawe e ka nasahilut te ahalen te me busew, ne iyan migdakep kandan eyew eggimu te igkeupii rin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka katammanan ne timpu</t><br/>Keilangan ne egpakanengneng ka ne due kalised ne egginguma te mewuri ne aldew.


text:
Su sika ne timpu, iyan de eggeyinawaan te me etew ka pegkeetew ran. Amana sikandan ne eeyamen te seleppi, me liheen, me hambuhen, me lemeten, me apulen te amey wey iney ran, kene egkateu ne egpasalamat, wey ware me tuluuwen dan.


text:
Ware geyinawa ran te duma, kene sikandan egpasaylu, me id-iranen, kene egmakatigkel te pegkeetew ran, amana ne mabbulut, wey egsupak te meupiya.


text:
Me akalen sikandan, mahaan-gaan eggimu piru kene egsuman-suman ke nekey ka egkeyitabu, egpabekal te me pakpak dan, wey eggeyinawaan dan ka kahalaan kayi te kalibutan du te Manama.


text:
Egpapitew-pitew sikandan ne eg-ikul kun te Manama, piru igsawile dan ka geem din. Pariyu kew te iling due ne me etew.


text:
Due duma kandan ne egseled diye te me baley eyew eglimbung te me malitan ne magguye se me suman-suman wey mahaan egpalintutuu te eglalahen dan. Sikandan ka me malitan ne egkabehatan te me sale dan wey egkeuyan te mareet ne igkeupii ran.


text:
Ka sika ne me malitan, layun egpammineg te pegpanulu te minsan hentew, piru kene sikandan egpekeila te kamalehetan.


text:
Eg-apul ka sika ne me etew te kamalehetan iling engki Hanis wey ki Hambris<n>Sumale te gungutanen, si Hanis wey si Hambris ka daruwa ne etew ne egpahehane ne mig-apul ki Muwisis dengan. Pitawa nu ka Iksudu 7:11-12, 8:7, wey 8:18-19.</n> ne mig-apul dengan ki Muwisis. Nare-deetan e ka susuman-suman dan wey kene ne malehet ka pegpalintutuu ran.


text:
Piru kene egpakapabulus sikandan te egkaluhey, su egkanengnengan te langun ka keumbehan dan, iling degma te neyitabu ki Hanis wey ki Hambris.<pb/>


text:
<br/><t>Ka katammanan ne pegpanulu ni Pablu ki Timutiyu</t><br/>Piru sikeykew mule Timutiyu, nanengnengan nu ka langun ne impanulu ku, ka batasan ku, ka tuyu ku kayi te ampew te tane, ka pegpalintutuu ku, ka pegpariralem ku, ka peggeyinawa ku, wey ka peg-antus ku.


text:
Nakanengneng ka degma ne imbaybayaran a wey impeyirapan a te me etew, wey ka neyitabu keddi diye te Antiyukiya, Ikuniyu, wey diye te Listra, piru impangabangan a te Magbebaye te langun ne pegbayad-bayad ne in-antus ku.


text:
Ka malehet, egbaybayaran iya ka langun ne egkeupian ne egpekeikul te Manama ka pegbebatasan dan tenged te pegsabeka ran ki Kristu Hisus.


text:
Piru ka mareet ne me etew wey ka me limbungen, egkasublaan pad ka pegkamareet dan. Egpabulus sikandan egpanlimbung wey egkalimbungan degma sikandan.


text:
Piru sikeykew mule, pabulus ka palintutuu te mapahetpet te impanulu keykew, su nekeila ke ma te seeye se migpanulu keykew kayi.


text:
Puun te bate ke pad, napanulu kad e te matulus ne Kasulatan ne egpakabehey te katuenan ne diye egpangkus te kaluwasan pinaahi te pegpalintutuu ki Kristu Hisus.


text:
Ka langun ne Kasulatan, egpuun iya te Manama, wey amana egkahamit seini te pegpanulu te kamalehetan, te pegsapad, te pegtul-id, wey te pegpanulu ke egmenuwen te peg-ugpe ne matareng,


text:
Su egginguma ka timpu ne kenad e egdawat ka me etew te malehet ne pegpanulu. Piru tenged te mareet ne igkeupii ran, egpamitew sikandan te me talagpanulu ne egpanulu te kandan mismu ne igkeupii te egpammineg.


text:
Piru sikeykew mule Timutiyu, tigkel ka layun te pegkeetew nu wey antusa nu ka me keyirapan. Pabulus ka pangguhud te Meupiya ne Panugtulen, wey himuwa nu ka langun ne igpeyimu te Manama keykew.<pb/>


text:
Su meyitenged keddiey, miggingume e ka timpu ne igpatihis ka langesa ku ne egpekeiling te igpanubad, wey timpu e ne egkawara a kayi te ampew te tane.


text:
Egpekeiling a te miglungkesu ne inggimu ku iya ka taman te egkeyimu ku, wey neimpusan ku ka peglungkesu ku. Migdesdesenan ku degma ka kamalehetan.


text:
Ne kuntee, duen e intines te Magbebaye keddiey ne ig-unag te seeye se me matareng. Sikandin ka matareng ne Talaggukum, wey eg-unahan a nikandin te mewuri ne aldew. Piru kene ne sikeddi de ka egdasahan, ke kene, ka langun ne mabagget ne migtetahad te pegginguma rin.<pb/>


text:
su si Dimas, miggendiyad e te Tisalunika. Mig-engkeran ad e nikandin su egkatiglingey te langun ne kayi te ampew te tane. Ne si Krisinti, warad e degma kuntee kayi su miggendiyad e te Galasya, ne si Titu degma, miggendiyad e te Dalmasya.


text:
Si Lukas naan de ka migpalunggehaat kayi te keddi. Ke eggendini ka, tuluya nu si Markus wey dumaa nu sikandin kayi su amana egpakabulig sikandin te himu ku.


text:
Ke eggendini kad, uyana nu ka malayat ne kumbale ku ne inggaat ku ki Karpu diye te Truwas. Uyana nu degma kayi ka me libru ku wey labew te langun, ka impanulat ne linulun.<pb/>


text:
Na, si Alihandru ne mannayab, amana migdereet keddi. Ne ka Magbebaye naan de ka egsuli te inggimu rin.


text:
Te an-anayan ne pegpangatarengan ku diye te hukumanan, ware migbulig keddi su in-engkeran a te langun. Kene perem sikandan ka egpanabak te Manama due.


text:
Piru wara a balahara te Manama, wey imbehayan a nikandin te keseg ne impakawali ku ka langun ne Meupiya ne Panugtulen diye te kene ne me Hudiyu. Ne inluwas a nikandin puun te kamatayen.<n>Te Grigu: puun te be‑be te liyun.</n>


text:
Ne ka Magbebaye ka egluwas keddi te langun ne mareet wey egtantanuran a nikandin taman te eg-uyanen ad diye te langit ne Migharian din. Egsayeen sikandin te ware egtamanan. Uya, malehet iya!<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangemusta ni Pablu</t><br/>Ipangemuste e re ki Prisila wey ki Akilu, wey te pamilya ni Unisipuru.


text:
Ne si Irastu migpalunggaat diye te Kurintu, ne si Trupimu inggaat ku diye te Militu su migderalu sikandin.


text:
Lehet-lehet ka hendini te kene pad amana egmaagsil ka timpu. Migpangemusta keykew si Iyubulu, si Pudinti, si Linu, si Klawudiya, wey ka langun ne me suled ta kayi.<pb/>


text:
Sikeddiey si Pablu ka migpeuyan te seini ne sulat. Uripen a te Manama wey apustulis a ni Hisu Kristu.<pb/>Insuhu a te Manama eyew te peglig‑en te pegpalintutuu te keet-etawan ne in-alam din wey eyew egpakanengneng sikandan te kamalehetan ne egpakapanulu te peg-ugpe ne egpekeikul te Manama.


text:
Ne puun te pegpalintutuu ran wey pegkanengnengi ran te kamalehetan, egpallateng sikandan ne egkeuyag te ware egtamanan tenged su sika ka insaad te Manama te ware pad himuwa ka kalibutan, ne kene iya eg-uubat sikandin.


text:
Ne kuntee te eleg e ka timpu, impataha rin e seini se Meupiya ne Panugtulen. Ne seini se Meupiya ne Panugtulen ka insalig keddiey, ne seini naan iya ka igwali ku sumale te suhu keddiey te Manama ne Manluluwas ta.<pb/>


text:
Impeuyan ku seini diye te keykew Titu, isip malehet ne anak ku te pegpalintutuu ta.<pb/>Ka keyid‑u wey keupianan ne egpuun te Manama ne Amey wey te Manluluwas ta ne si Kristu Hisus, egkaangken niyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka eleg ne pegbebatasan te me upisyal diye te punduk te migmalintutuu</t><br/>Seini ka egpuunan ne inggaat ku sikeykew diye te Krita eyew egkeupianan nu ka ware te pad napenga, wey eyew egpakaalam ka te me igbuyag te migmalintutuu diye te tagse lungsud sumale te ingkahi ku keykew.


text:
Keilangan ne ka igbuyag, ware igkarew‑ey kandin, wey sabeka re ka asawa. Ne keilangan degma ne egpalintutuu te Manama ka me anak din, kene ne iyan dan de egpamitawen ka kahalaan kayi te ampew te tane, wey kene sikandan eg-atu te buyag kandan.


text:
Ne puun su ka pangulu ka insalihan te himu te Manama, keilangan ne ware igkarew‑ey kandin: keilangan ne kene sikandin ne hambuhen, kene ne mahaan egkabelu, kene ne talewubug, kene ne taleusig, wey kene egpaneleppi te mareet ne paahi.


text:
Ke kene, keilangan ne maal-alumama sikandin, eggeyinawaan din ka meupiya, maheteng ka suman-suman din, matareng sikandin, matulus, wey egpakatigkel te pegkeetew rin.


text:
Keilangan ne kene egsuwey sikandin te malehet ne pegpanulu su eyew egpakabagget sikandin te duma pinaahi te sika ne pegpanulu wey egpakasapad sikandin te seyyup te seeye se eg-apul.<pb/>


text:
Keilangan ne eggimuwen sika su due masulug ne etew ne masinupaken, ne eglalag te ware karuan wey egpanulu te kene ne malehet, labi e seeye se me Hudiyu<n>Te Grigu: sakup te egmatuli.</n> ne eglalag te keilangan ne egpatuli ka langun ne egpalintutuu.


text:
Keilangan ne egbalabahan sikandan, su egkasamuk dan de ka me pamilya pinaahi te pegpanulu dan te kene perem ne eleg ne igpanulu. Inggimu ran de sika eyew egpakaseleppi.


text:
Due sabeka ne talagpanagne dan diye te Krita ne migkahi, “Me ubaten ka matig-Krita, me mabbulut iling te mahintalunan ne me mananap, wey me pehulen sikandan wey me balbalen.”


text:
Malehet iya ka ingkahi rin. Purisu kene nu sikandan ul-ulungi te egsapad eyew egmaheteng ka peg-ikul ran te kamalehetan,


text:
wey eyew kenad e sikandan egpammineg te me gungutanen te me Hudiyu wey te me suhu te me etew ne kenad e egdawat te kamalehetan.


text:
Su ka etew ne nalinisan e, eg-isipen din ne malinis ka langun. Piru ka etew ne mareet wey kene egpalintutuu te Manama, ware eg-isipen din ne malinis, tenged su nareetan e ka suman-suman din wey ka kunsinsya rin.


text:
Mig-angken sikandan ne nekeila te Manama, piru kene egkakita sika diye te me himu ran. Igkengeepes sikandan, masinupaken, wey kene egpekeyimu te minsan nekey ne meupiya.<pb/>


text:
<br/><t>Ka eleg ne pegbebatasan te migmalintutuu</t><br/>Piru sikeykew Titu, keilangan ne iyan nu ipanulu ka eleg ne igpanulu.


text:
Panulua nu ka buyag-buyag e ne me lukes te keilangan ne egpakatigkel sikandan te pegkeetew ran, talahuren sikandan, maheteng ka suman-suman dan, manekal ka pegpalintutuu ran, dakel ka geyinawa ran diye te duma, wey andam sikandan ne eg-antus.


text:
Te iling ded ne paahi, panulua nu degma ka buyag-buyag e ne me malitan te keilangan ne eleg ka pegbebatasan dan diye te tangkaan te Manama, kene eg-iran-iran te me duma ran, wey kene ne talewubug. Keilangan ne egpanulu sikandan ke nekey ka meupiya


text:
diye te me bate-bate pad ne me malitan eyew egkabasbas sikandan ke egmenuwen dan te eggeyinawa ka me asawa ran wey me anak dan.


text:
Keilangan degma ne egpanuluen dan ka me bate-bate pad ne me malitan ne egmahetengen se suman-suman dan wey kene egkasewuhan te mareet, eg-atiman sikandan te ugpaan dan, egmeupiya ka batasan dan, wey egparuma-ruma sikandan te me asawa ran, eyew kene egkalemetan ka lalag te Manama.<pb/>


text:
Keilangan ne sikeykew ka egkeyimu ne panunggilingan pinaahi te peggimu nu te meupiya. Ipakita nu pinaahi te pegpanulu nu ne matareng ka wey kene ne keungelan de.


text:
Keilangan ne malehet ka iglalag nu wey ware igkarew‑ey, eyew egkeyilawan seeye se egkuntere kanta tenged su ware igkalalag dan ne mareet meyitenged kanta.<pb/>


text:
Panulua nu degma ka me uripen te keilangan ne egparuma-ruma sikandan te me ahalen dan te langun-langun de iya eyew te pegpahale kandan, wey kene egtabak-tabak kandan.


text:
Keilangan ne kene dan egpanakawan ka me ahalen dan, ke kene, igpapitew ran ne meupiya sikandan wey egkasalihan, eyew pinaahi te langun ne eggimuwen dan, egpakakahi ka me etew te meupiya iya ka impanulu ta kandan meyitenged te Manama ne Manluluwas ta.<pb/>


text:
Eggimuwen ta seeye su impakite e te Manama ka keupiya wey keyid‑u rin eyew te pegluwas te langun ne etew.


text:
Ne pinaahi te sika se keupiya wey keyid‑u rin, egkapanulu ki ne eg-engked te batasan ta ne kene egpekeikul te Manama wey te mareet ne igkeupii ta kayi te ampew te tane. Te seini ne timpu, keilangan ne maheteng ka suman-suman ta, matareng ki, wey eg-ikul ki te Manama,


text:
taheed te egtetahad ki te impallateng ta ne iyan sika se peglepew te katelesan te maresen ne Manama ne Manluluwas ta ne si Hisu Kristu.


text:
Imbehey rin ka umul rin eyew te peglekat kanta puun te langun ne sale ta, wey eyew egkeyimu ki ne kandin mismu ne keet-etawan ne malinis wey maali-ali ne eggimu te meupiya.<pb/>


text:
Ipanulu nu naa seini langun, baggeta nu ka migmalintutuu, wey sapari nu sikandan su due katenged nu te peggimu te iling due. Ne kene nu ituhut ne egbalaharen dan ka pegpanulu nu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka meupiya ne pegbebatasan</t><br/>Ipasuman-suman nu man‑e te migmalintutuu te keilangan ne egparuma-ruma sikandan wey egtuman te balaud te gubirnu wey te me upisyal. Keilangan ne layun sikandan andam ne eggimu te meupiya,


text:
kene eg-iran-iran, kene ne apulen, ke kene, eg-ay-ayaran dan ka langun ne etew wey igpapitew ran ne kene ne mabulut sikandan.


text:
Su sikanta degma dengan, egkengeungel ki, masinupaken ki, neuyan ki te duma wey neuripen ki te langun ne klasi te kahalaan ne kene ne meupiya ne igkeupii mule te lawa ta. Iyan te re impulungan ka mig-usig te duma wey neimma kandan. Indumutan ki te me etew wey indumutan ta degma sikandan.


text:
inluwas kid e nikandin, ne kene ne tenged te himu ta ne matareng, ke kene, tenged te keyid‑u rin kanta. Inlu‑luan ki nikandin te me sale ta wey imbehayan ki te iyam ne umul pinaahi te Panisingan te Manama.


text:
Imbehey te Manama kayi te kanta ka Panisingan din te ware pegkannuhun pinaahi ki Hisu Kristu ne Manluluwas ta,


text:
eyew eg-isipen ki te Manama ne matareng pinaahi te keupiya wey keyid‑u rin wey egkaangken ta ka umul ne ware egtamanan ne impallateng ta.


text:
Malehet iya ka impangguhud ku kaniyu. Igkeupii ku naa ne ipehet-pehet nu ipanulu sika diye te kandan, eyew egpakannekal ne eggimu te meupiya ka langun ne migpalintutuu te Manama. Meupiya seeye wey egpakabulig te langun ne etew.<pb/>


text:
Piru pakaddiyu ka te ware karuan ne apulanan, ka peg-iitul te me kabuybuyahan niyu, ka egpakig-ehet wey egpakig-apul meyitenged te Balaud su ware karuan due wey ware egkaangey nu rue.


text:
Ke due duma nu ne iyan nakapasuwey-suwey te punduk te migmalintutuu, sapari nu sikandin te me kararuwa, ne emun ke kene egpammineg, pakaddiyui nud e sikandin.


text:
Nakanengneng ka te ka etew ne iling due, nakapariyu e te kamalehetan wey makasesale e. Ne ka himu rin mismu ka nakarereet kandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanaha-taha</t><br/>Ke igpeenduen kud e te keykew si Artimas wey ke si Tikiku naa, apas ke naa temu keddi diye te Nikupulis su nakaplanu ad ne diye e pad eg-ugpe te timpu te maagsil.


text:
Pakannekali nu degma te egbulig si Sinas ne ebugadu wey si Apulus eyew egpakaligkat e sikandan ne ware kulang.


text:
Keilangan ne eggimu te meupiya ka keet-etawan ta eyew egpakabulig sikandan te mabehat ne prublima te duma, wey eyew egbebehas sikandan.<pb/>


text:
Egpangemusta keykew ka langun ne me duma ku kayi. Ipangemusta key re degma te langun ne miggeyinawa kanami ne duma ta te mig-ikul te kamalehetan.<pb/>Ka keupiya wey keyid‑u ne egpuun te Manama, egkaangken niyu langun.


text:
Sikeddiey si Pablu ka naprisu tenged te pegpamakey ku ki Kristu Hisus. Sikeddi wey si Timutiyu ne suled ta te pegpalintutuu ka migpeuyan te seini ne sulat diye te keykew Pilimun te miggeyinawaan ney ne duma ney te himu,


text:
wey diye degma te atebey ta te pegpalintutuu ne si Apiya, wey diye te ki Arkipu ne duma ta ne sundalu ni Kristu, wey te langun ne migmalintutuu ne egsimba diye te baley nu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpasalamat wey peg-ampu ni Pablu</t><br/>Egpasalamat a layun te Manama ta ke eg-ampu a keykew, Suled Pilimun,


text:
uya su nakarineg a ne manekal ka pegpalintutuu nu te Magbebaye ne si Hisus, wey dakel ka geyinawa nu te langun ne keet-etawan te Manama.


text:
Ne eg-ampu a ne egmanedted ka pegpangguhud nu meyitenged te pegpalintutuu nu eyew amana nu egkasabut ka langun ne meupiya ne imbehey ni Kristu kayi te kanta.


text:
Suled, amana a nahale wey nabagget tenged te geyinawa nu, su pinaahi keykew, migmeupiya ka peggeram-geram te keet-etawan te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peghangyu ni Pablu ki Pilimun meyitenged ki Unisimu</t><br/>Purisu, minsan imbehayan a ni Kristu te katenged te pegsuhu keykew ke nekey ka eleg ne eggimuwen nu,


text:
piru tenged te geyinawa ta, eghangyu e naan de keykew. Ka seini ne hangyu puun keddiey, ki Pablu te buyag e ne etew, ne kuntee naprisu e tenged te pegpamakey ku ki Kristu Hisus.


text:
Iyan ku ighangyu keykew ka meyitenged ki Unisimu. In-isip ku sikandin ne anak ku tenged su neyimu sikandin ne Kristuwanen pinaahi keddiey kayi te prisuwan.


text:
Dengan, ware pulus ni Unisimu<n>Ka kaluwasan te ngaran ne Unisimu: egpakabulig.</n> diye te keykew, piru kuntee, dakel e ka igkabulig din keykew wey minsan kayi te keddiey degma.<pb/>


text:
Igkeupii ku perem dengan ne kayi re sikandin duma keddi eyew pinaahi kandin egpakabulig ka keddiey taheed te naprisu a tenged te pegpangguhud ku te Meupiya ne Panugtulen.


text:
Piru kena a egkeupian ne eggimu te minsan nekey ne kene nu eg-uyunan. Iyan ku igkeupii ne egbulig ka keddi puun su egkeupian ka, ne kene ne puun su egkapehes ke re.<pb/>


text:
Kema ke iyan egpuunan ne nakapariyu si Unisimu keykew te ware de naluhey su eyew te peglibed din, kene kew e egpekegsuwey te ware egtamanan.


text:
Ne kuntee, kenad e ne uripen de sikandin, ke kene, mahal pad te uripen, uya su pinalangge e sikandin ne suled ta te pegpalintutuu. Miggeyinawaan ku sikandin piru subla pad perem ka peggeyinawa nu kandin tenged su kenad e ne uripen nu re sikandin, ke kene, suled nu degma diye te Magbebaye.<pb/>


text:
Purisu ke malehet ne in-ila a nikeykew ne duma nu te pegpalintutuu, dawata nu sikandin iling te sikeddi ded ka egdawaten nu.


text:
Sikeddiey si Pablu ka mig-uney-uney migsulat kayi. Sikeddiey e ka egbayad te utang din keykew. Kenad e ne keilangan ne igpasuman-suman ku pad keykew ne due degma dakel ne utang nu keddi, su pinaahi keddiey, nakarawat ka te umul ne ware egtamanan.


text:
Uya, suled, eghangyu a ne egpabulig keykew, ma naa su neelin ki ne migpalintutuu te Magbebaye. Himuwa nu sika eyew egmeupiya ka peggeram-geram ku isip suled nu diye te ki Kristu.<pb/>


text:
Migsulat a keykew su nakataha a ne egtumanen nu ka eghangyuen ku keykew, ne subla pad iya ka eggimuwen nu.


text:
Duen pad man‑e ighangyu ku keykew. Andami ad e te sinabeng su egpallateng a ne pinaahi te peg-ampu niyu, egtuhutan a te Manama ne egpekeenduen ded te kaniyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka katammanan ne pangemusta</t><br/>Egpangemusta keykew si Ipapras ne duma ku te naprisu tenged te pegpamakey ney ki Kristu Hisus.


text:
<br/><t>Ka katelesan te Amey due te Anak</t><br/>Dengan ne timpu, malasi migpakiglalag ka Manama te nalein-lein ne paahi diye te me kaap-apuan ta pinaahi te me prupita.


text:
Piru te seini se katammanan ne timpu, migpakiglalag sikandin kanta pinaahi te Anak din ne in-alam din ne iyan egkeyimu ne kamuney te langun. Ne pinaahi kandin, inggimu te Manama ka kalibutan.


text:
Due te Anak egkakita ka katelesan te Manama, wey ke nekey ka Manama, iling naan ded ka Anak. Sikandin ka egbuut wey egtanggu te langun pinaahi te maresen ne lalag din. Te napenga rin e ka inggimu rin ne peglinis te sale te me etew, migpinnuu e sikandin diye te igkakawanan<n>Sumale te tuluuwen te me Hudiyu, ka talahuren de ne etew ka egpakapinnuu diye te igkakawanan te mabantug ne etew.</n> te Amana ne Maresen ne Manama ne diye te langit.<pb/>


text:
<br/><t>Labew ka Anak du te me panalihan</t><br/>Purisu, labew pad sikandin te me panalihan te Manama wey labew pad degma ka genal ne imbehey te Manama kandin du te me panalihan.


text:
Su ware de due panalihan ne migkahiyan te Manama,<pb/>“Anak ku sikeykew.<pb/>Kuntee, igpanengneng ku ne Amey ad e nikeykew.”<br/>Ware ingkahi te Manama meyitenged te panalihan,<pb/>“Amey ad e nikandin,<pb/>wey Anak kud e sikandin.”<pb/>


text:
Timul pad man‑e, te pegpeuyan te Manama te mabantug<n>Te Grigu: ka panganey ne anak din.</n> ne anak din kayi te kalibutan, migkahi sikandin,<pb/>“Keilangan ne ka langun ne me panalihan te Manama egsimba kandin.”<pb/>


text:
Meyitenged te me panalihan, migkahi ka Manama,<pb/>“Inggimu ku ka me panalihan ne egpekeiling te kalamag,<pb/>wey ka suluhuanen ku ne egpekeiling te hapuy ne egkanlabkanlab.”<pb/>


text:
Piru migkahiyan din mule ka Anak din,<pb/>“Ka Peghari nu, Manama, ware iya egtamanan,<pb/>wey matareng ka peg-uyan nu te migharian nu.<pb/>


text:
Inggeyinawaan nu ka himu ne matareng, piru ka himu ne mareet, ingkeepes nu.<pb/>Purisu, sikeddi ne Manama nu ka mig-alam keykew ne egpakaparibabew te me duma nu<pb/>wey ka migbehey keykew te dakel ne kahale kuntere kandan.”<pb/>


text:
Ne mig-abey sikandin migkahi diye te Anak din,<pb/>“Te an-anayan, Magbebaye, inggimu nu ka kalibutan,<pb/>wey intekul te belad nu ka langit.<pb/>


text:
Eglupien nu sikandan iling te kumbale,<pb/>wey egbullasan nu sikandan.<pb/>Piru sikeykew, kene ka egkabalbalawan<pb/>wey ware egtamanan te umul nu.”<pb/>


text:
Ne ware de due panalihan ne ingkahiyan te Manama,<pb/>“Pinnuu ka kayi te igkakawanan ku,<pb/>taman te eggimuwen ku ne diekanan nu<pb/>ka me kuntere nu.”<pb/>


text:
Na, nekey naa ka me panalihan? Sikandan ka me suluhuanen te Manama ne kene egkakita ne igpeuyan din eyew egtanggu te seeye se egpakarawat te kaluwasan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpamalehet meyitenged te kaluwasan</t><br/>Purisu, keilangan ne amanaan ta eg-ay-ayari te egpammineg ka kamalehetan ne narineg tad e eyew kene ki egpakasuwey due.


text:
Ka Balaud ni Muwisis ne imbehey te Manama pinaahi te me panalihan, napamalehetan ne malehet iya, wey ka langun ne etew ne migsupak wey ware migtuman kayi, miglegparan e sumale te sale dan.


text:
Purisu, egmenuwen te naa te egpakapanalliya te legpad ke egbalaharen ta seini se kaluwasan ne ware egkeilingan? Ka Magbebaye mismu ka an-anayan ne migpataha meyitenged te seini ne kaluwasan, wey impamalehet e degma seini kayi te kanta te seeye se nakarineg kandin.


text:
Migpamalehet degma ka Manama meyitenged kayi pinaahi te me palinneu, me nalein-lein ne kein-inuwan, wey me katuenan ne imbehey te Panisingan te Manama sumale te pegbuut din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegginguma te kaluwasan pinaahi ki Hisus</t><br/>Na, meyitenged te egkahiyen ney ne egginguma ne kalibutan, kene ne me panalihan te Manama ka egpeuyanen din due.


text:
Piru due nasulat diye te Kasulatan ne miggenendue:<pb/>“Manama, nekey bes ka etew, mania te egsumsumanen nu pad?<pb/>Mania te egtangguwen nu pad ka anak te etew?<pb/>


text:
Impariralem nu sikandin te me panalihan te ware de naluhey.<pb/>Ne imbehayan nu sikandin te katelesan wey bantug ne iling te Hari,<pb/>


text:
wey impabuut nu sikandin te langun.”<br/>Ne ka egkahiyen te Kasulatan ne “impabuut sikandin te langun,” iyan igpasabut due ne ware minsan nekey ne kene egbuutan te etew. Kuntee, ware te pad nakita ne neyimu seini se langun.


text:
Piru ke meyitenged ki Hisus, nakanengneng ki ne impariralem sikandin te Manama te me panalihan te ware de naluhey, su eyew pinaahi te keupiya wey keyid‑u te Manama, egpatey sikandin para te langun ne etew. Ne imbehayan sikandin te katelesan wey bantug ne iling te Hari tenged te kamatayen ne in-antus din.


text:
Inggimu te Manama ka langun wey ka langun ne inggimu rin para re iya kandin. Purisu, eleg de iya ne impaantus din ka migpuunan te kaluwasan ta ne si Hisus. Su pinaahi te peg-antus ni Hisus, nabayaan din ka langun ne keilangan ne egkabayaan din su eyew masalig ka anak te Manama ne egpakasawit te kabantug din.<pb/>


text:
Ne si Hisus wey ka me etew ne immatulus din, sabeka re ka Amey ran. Ne tenged due, kene egkeyilew si Hisus ne egngaran kandan ne me suled din.


text:
Su migkahi sikandin diye te Amey rin,<pb/>“Ame, igpeila ku sikeykew te me suled ku;<pb/>wey egdayanen ku sikeykew diye te taliware te langun ne egsimba keykew.”<pb/>


text:
Migkahi degma sikandin, “Egsalig a iya te Manama.” Ne migkahi pad man‑e sikandin, “Seini a duma te me anak ne imbehey te Manama keddi.”<pb/>


text:
Na, tenged su ka me anak te Manama etew re ne due sapu wey langesa, migpekeetew degma si Hisus ne iling ded kandan. Inggimu rin seini eyew pinaahi te kamatayen din, egdereetan din sika se due geem te kamatayen, ne iyan sika se ahalen te me busew.


text:
Sikan naa, inluwas din ka langun ne neuripen seled te intiru ne umul ran tenged te pegkaaldek dan te kamatayen.


text:
Purisu, keilangan ne neyimu iya sikandin ne iling te me suled din te minsan nekey ne paahi eyew egkeyimu sikandin ne hiid‑uwen wey matinumanen ne Labew ne Talagpanubad te Manama, su eyew egpakabehey sikandin te igpanubad para te sale te me etew.


text:
Sikan naa, puun su mig-antus wey intintal mismu si Hisus, egpakabulig sikandin te me etew ne egtintalen.<pb/>


text:
<br/><t>Labew pad si Hisus ki Muwisis</t><br/>Purisu me suled ku ne migmalintutuu ne in-alam te Manama ne keet-etawan din wey iling keddiey te in-umew te Manama ne egkeyimu ne duma rin diye te langit, sumsumana niyu si Hisus. Sikandin ka impeuyan te Manama wey ka Labew ne Talagpanubad te pegpalintutuu ta.


text:
Matinumanen sikandin te Manama ne iyan mig-alam kandin, iling ki Muwisis te matinumanen ne mig-uyan te keet-etawan te Manama.


text:
Piru si Hisus, in-isip ne subla pad ne mabantug ki Muwisis, su iling te sabeka ne etew ne egbebaley ne iyan mule egmabantug du te baley ne impasasindeg din.


text:
Ne si Muwisis, matinumanen ne suluhuanen diye te keet-etawan te Manama. Ne ka inggimu rin, sabeka sika ne panunggilingan ke nekey ka igpataha keureme te Manama.


text:
Piru si Kristu, ka Anak te Manama, ka matinumanen ne eg-uyan te keet-etawan te Manama. Ne sikanta ka keet-etawan din ke egpabulus ki iya ne egsalig wey egpeggasal ke nekey ka impallateng ta.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpaney-paney te seeye se kene egpalintutuu te Manama</t><br/>Purisu, sumale te ingkahi te Panisingan te Manama,<pb/>“Emun ke egkarineg niyu kuntee ka laheng te Manama,<pb/>


text:
kene niyu pakehala ka me ulu niyu,<pb/>iling te inggimu te me kaap-apuan niyu dengan te pegsupak dan te Manama<pb/>pinaahi te peg-eleg-eleg dan kandin<pb/>diye te disirtu.<pb/>


text:
Su migkahi ka Manama,<pb/>‘Minsan nakakite e ka me kaap-apuan niyu te inggimu ku seled te hep‑at ne pulu (40) ne leg‑un,<pb/>in-el-elehan e pad nikandan.’<pb/>


text:
Purisu, nabelu a kandan ne migkahi a,<pb/>‘Layun de egpakasuwey ka suman-suman dan keddi,<pb/>wey ware dan nataheyi ka batasan ku.’<pb/>


text:
Migpahunlibet a te pegkalangeti ku ne,<pb/>‘Kene iya sikandan egpakaseled diye te himelayanan ne intahahe ku kandan!’ ”<pb/>


text:
Me suled ku, ayad-ayad kew ne kene ne mareet ka me pusung niyu ne hubabeen te manekal ne Manama, ne iyan buwa egpuunan ne egpekeinniyug kew kandin.


text:
Piru pabanasaley kew tagse aldew taheed te duen pad timpu, eyew ware sabeka kaniyu ne egkalimbungan te sale wey egmakehal se pusung.


text:
Su wey ki re egpakaruma ki Kristu ke egpabulus ki egsalig te Manama taman te katamanan, iling te pegsalig ta te an-anayan.


text:
Su sumale te Kasulatan,<pb/>“Emun ke egkarineg niyu kuntee ka laheng te Manama,<pb/>kene niyu pakehala ka me ulu niyu iling te inggimu te me kaap-apuan niyu dengan te pegsupak dan te Manama.”<pb/>


text:
Hentew bes sikandan se nakarineg te laheng te Manama piru migsupak kandin? Seeye iya se langun ne in-uyan ni Muwisis puun te Ihiptu.


text:
Ne hentew bes pad ka ingkabelu te Manama te hep‑at ne pulu (40) ne leg‑un? Seeye iya se nenakasale wey nammatey diye te disirtu.


text:
Hentew bes ka impahunlibetan te Manama ne kene iya egpakaseled diye te himelayanan ne intahahe din kandan? Seeye iya se migsupak kandin.


text:
Ne dutu, egkanengnengan ta ne ware nakaseled sikandan diye te himelayanan tenged su ware migpalintutuu sikandan te saad te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka himelayanan te keet-etawan te Manama</t><br/>Purisu, puun te duen pad ka saad te Manama ne egpakaseled ka me etew diye te himelayanan ne intahahe din, keilangan ne eg-ayad-ayad ki ne ware egkahaat kanta.


text:
Su nakarineg kid e degma te Meupiya ne Panugtulen meyitenged te himelayanan iling te pegkarineg te me kaap-apuan ta dengan. Piru ware karuan seeye diye te kandan tenged su ware nikandan palintutuuwa ka inlalag te Manama.


text:
Su sikanta re se migpalintutuu ka egpakaseled te himelayanan. Meyitenged te seeye se ware migpalintutuu, migkahi ka Manama,<pb/>“Migpahunlibet a te pegkalangeti ku ne, ‘Kene iya sikandan egpakaseled diye te himelayanan ne intahahe ku kandan!’ ”<br/>Ingkahi rin seini minsan natahahe e ka seeye se himelayanan ligkat te inggimu rin ka kalibutan.


text:
Su due nasulat diye te Kasulatan meyitenged te igkapitu ne aldew ne miggenendue, “Te igkapitu ne aldew, miggimeley ka Manama su napenge e ka langun ne inggimu rin.”


text:
Piru sumale te nasulat diye te ampew ne miggenendue, “Kene iya sikandan egpakaseled te himelayanan ne intahahe ku kandan!”


text:
Sikan naa, due himelayanan ne egseleran perem te me etew. Piru sikandan se nakarineg dengan te Meupiya ne Panugtulen meyitenged te himelayanan, ware nakaseled tenged su ware sikandan migpalintutuu te Manama.


text:
Ne mig-alam e man‑e ka Manama te lein ne timpu te pegseled diye te himelayanan ne intahahe din, ne ka sika ne timpu egngaranan din, “Kuntee.” Su peglihad te me leg‑un, migkahi ka Manama pinaahi ki Hari Dabid,<pb/>“Emun ke egkarineg niyu kuntee ka laheng te Manama,<pb/>kene niyu pakehala ka me ulu niyu.”<pb/>


text:
Ne meyitenged te me etew dengan, ke diye pa uyana sikandan ni Huswi te himelayanan ne intahahe te Manama, warad e perem lalaha te Manama ka meyitenged te seeye se lein ne aldew ne egpakaseled ka me etew diye te himelayanan.


text:
Purisu, duen pad peggimeley para te keet-etawan te Manama ne iling te peggimeley rin te igkapitu ne aldew.


text:
Su minsan hentew ne egpakaseled te seeye ne himelayanan, egpekeyimeley degma te kandin ne himu iling te peggimeley te Manama dengan te peggimu rin te langun.


text:
Purisu, egpakannekal ki ka egseled te seeye ne himelayanan su eyew ware sabeka kanta ne egpekeiling te me etew dengan ne migsupak te Manama ne ware nakaseled diye te himelayanan.<pb/>


text:
Su ka lalag te Manama, due geem wey manedted, ne subla pad ne mahalang du te sundang. Eg-uteng sika taman diye te kinariraleman te suman-suman wey te geyinawa, wey taman diye te utek te tul‑an wey te buku-buku. Sika ka egpanengneng ke nekey ka suman-suman wey tuyu te etew.


text:
Diye te tangkaan te Manama, warad iya igkeeles su ka langun egkakita rin wey egkamelmelehan din. Ne sikandin ka egpanabakan ta te langun ne eggimuwen ta.<pb/>


text:
<br/><t>Si Hisus ka Labew ne Talagpanubad</t><br/>Purisu, puun su due Labew ne Talagpanubad ta ne diyad e te langit, ne iyan si Hisus ne Anak te Manama, keilangan ne egdesdesenan ta ka pegpalintutuu ta.


text:
Ne ka Labew ne Talagpanubad ta, egpakasabut te makasesale ki tenged te etew ki re, su intintal ma degma sikandin te langun ne igtintal kanta, piru ware mule sikandin nakasale.


text:
Purisu keilangan ne kene ki egkeyilew ne egparani diye te tangkaan te hiid‑uwen ne Manama su eyew igkeyid‑u ki wey egbulihan ki nikandin te timpu te keyirapan ta.<pb/>


text:
Na, ka Labew ne Talagpanubad te me Hudiyu, diye eg-alama te keet-etawan wey egsalihan sikandin ne eggendiye te tangkaan te Manama para te me duma ne me etew. Ne igbehey rin naa ka dasag dan wey ka igpanubad dan eyew egkapasaylu ka me sale dan.


text:
Ne tenged su etew re degma sikandin ne makasesale, eg-ay-ayaran din seeye se egpakasuwey te kamalehetan wey ware nakanengneng ne mareet bes ka eggimuwen dan.


text:
Ne tenged su egpakasale degma sikandin, keilangan ne egpanubad degma sikandin para te kandin mismu ne sale, ne kene de ne sale te duma ne me etew.<pb/>


text:
Ware etew ne egkeyimu ne Labew ne Talagpanubad tenged te kandin mismu ne igkeupii ne egkeyimu sikandin ne mabantug, ke kene, keilangan ne ka Manama ka eg-alam kandin iling te peg-alam din ki Aarun dengan.


text:
Ne iling degma ki Kristu, su kene ne sikandin ka migpabantug te kandin ne pegkeetew ne eyew egkeyimu sikandin ne Labew ne Talagpanubad, ke kene, ka Manama ka mig-alam kandin. Su migkahiyan sikandin te Manama,<pb/>“Anak ku sikeykew, ne kuntee, igpanengneng ku ne Amey ad e nikeykew.”<pb/>


text:
Ne due degma nasulat ne migkahi ka Manama,<pb/>“Talagpanubad ka te ware egtamanan, iling ki Milkisidik ne talagpanubad dengan.”<pb/>


text:
Te kayi pad si Hisus te ampew te tane, migpanaman-taman sikandin mig-ampu, migsinehew wey migpanguleyi te meemen ka egpeyid‑u-hid‑u diye te Manama ne iyan egpakapangabang kandin te kamatayen. Ne tenged te mapariralemen sikandin te Manama, narineg sikandin te Manama.


text:
Ne tenged su nabayaan din e ka keilangan ne egkabayaan din, neyimu e sikandin ne egpuunan te ware egtamanan ne kaluwasan te langun ne egtuman kandin.


text:
<br/><t>Ka pegsapad meyitenged te peg-engked te pegpalintutuu</t><br/>Na, masalig pad perem ka iglalag ney kaniyu meyitenged kayi, piru malehen ne igpasabut kaniyu tenged su kene kew eglinga-linga.


text:
Su minsan eleg kew e perem ne egpanulu, piru keilangan ne eg-abayan kew pad man‑e egpanulua te lalag te Manama ne impanulu e kaniyu te an-anayan. Egpekeiling kew te egsusu pad ne me bate ne kene pad eleg ne egpakeenen te makehal ne keenen.


text:
Su minsan hentew se gatas pad se eg-inumen, egpekeiling te bate ne ware katahaan ke nekey ka meupiya ne eggimuwen.


text:
Piru ka makehal ne egkeenen, eleg te matesan e se pegpalintutuu. Sikandan ka migbebasbas ne egpekeila ke nekey ka meupiya wey mareet.<pb/>


text:
Purisu keilangan ne kene tad e eglibliberen ka an-anayan ne pegpanulu meyitenged ki Kristu su egpabulus kid e te maralem ne pegpanulu ne eleg te matesan e se pegpalintutuu. Kenad e ne keilangan ne egliberan te pad man‑e igpanulu ka meyitenged te peg-inniyug te himu ne ware karuan wey ka meyitenged te pegpalintutuu te Manama.


text:
Kene kid e man‑e egpepanulu meyitenged te pegbewutismu, pegtel-eb te belad, pegkeuyag te me minatey, wey ka meyitenged te hukum te Manama kanta keureme ne kene egkabalbalawan te ware egtamanan.


text:
Piru ke igtuhut te Manama, egpabulus kid e te maralem ne pegpanulu ne eleg te matesan e se pegpalintutuu.<pb/>


text:
Su ke due etew ne eg-engked te pegpalintutuu rin ki Hisus, kene egkaayun ne eg-inniyug man‑e sikandin te sale din. Su nakanengneng e sikandin te kamalehetan wey naheraman din e ka dasag te Manama, wey nakarawat e sikandin te Panisingan te Manama.


text:
Naheraman din e ka keupiya te lalag te Manama wey ka geem te Manama ne amana ta egkaherami te egginguma ne timpu,


text:
piru eg-engked ded sikandin te pegpalintutuu rin. Sikan naa, kenad e egkaayun ne egpaliberen pad sikandin egpeinniyuha te me sale din su egkeiling e te eg-abayan din pad man‑e iglansang te krus ka Anak te Manama wey egpeyilawan diye te kasuluhan.<pb/>


text:
Na, sikanta se me etew, iyan ta egkeilingan ka tane. Emun ke malasi eg-urani ka tane ne egpakapatubu te meupiya ne pinamula wey egkapulusan te seeye se migpamula, impanalanginan naa te Manama ka sika ne tane.


text:
Piru ke duhiyen de ne hilamunen ka igpatubu kayi, ware karuan te sika ne tane wey igdilus e te Manama, ne egkataman, egsilaban e.<pb/>


text:
Minsan iling due ka inlalag ney, me pinalangge ku ne me suled, piru nakamemalehet key ne meupiya pad dutu ka egkeulaula niyu tenged te me panalangin ne egpakaruma te kaluwasan niyu.


text:
Su matareng ne talaggukum ka Manama. Kene din egkalingawan ka me himu niyu wey ka geyinawa ne impakita niyu kandin pinaahi te pegbulig niyu te keet-etawan din. Ne minsan kuntee, egpabulus kew pad ne egbulig kandan.


text:
Ne iyan ney igkeupii ne egpabulus ka kaali-ali te tagse sabeka kaniyu ne eggimu te iling due taman te katamanan, eyew egkamalehet ka egpallatengen niyu.


text:
Keilangan ne kene kew papepehul, ke kene, ilingi niyu seeye se nakarawat e te insaad te Manama tenged su migpabulus sikandan ne migpalintutuu wey ware sikandan napeleyi ne egtetahad.<pb/>


text:
<br/><t>Egkatuman iya ka saad te Manama</t><br/>Sumsumana niyu ka timpu ne migsaad ka Manama ki Abraham. Ne puun su ware egpakalabew te Manama, ware sikandin migpahunlibet te duma ne ngaran eyew igpamalehet din ka insaad din, ke kene, ka kandin mismu ne ngaran ka impahunlibetan din.


text:
Na, emun ke egpahunlibet ka sabeka ne etew, iyan din igpahunlibet ka labew pad kandin. Ne puun te seini ne pegpamalehet, egkewusey e ka me apulanan te me etew.


text:
Iling ded degma ka inggimu te Manama te pegsaad din. Migpahunlibet sikandin te pegsaad din eyew igpakita rin te seeye se egpakarawat te insaad din, ne kene iya egkabalbalawan ka katuyuan din.


text:
Ne ka daruwa ne inggimu te Manama, ka pegsaad din wey ka pegpahunlibet din, kene iya egkabalbalawan su kene egkaayun ne eg-uubat ka Manama. Purisu sikanta se nakaaput e te Manama, egkabagget ki ne kene egleke te impallateng ta ne me panalangin ne insaad din kanta.


text:
Ka seini ne pegpallateng, ka egpekeehet te pegpalintutuu ta,<n>Te Grigu: palibehat te gimukud.</n> tenged su klaru iya ne egkarawat ta ka insaad te Manama kanta. Tenged te pegpallateng ta, hendue te nakaseled kid e diye te ugpaan te Manama iling te pegseled te Labew ne Talagpanubad diye te matulus ne sinabeng ne in-eletan te makepal ne kurtina.


text:
Ne miggun-e e si Hisus diye te langit eyew egpangatubang para kanta su neyimu sikandin ne Labew ne Talagpanubad te ware egtamanan, iling ki Milkisidik ne talagpanubad dengan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka talagpanubad ne si Milkisidik</t><br/>Ne si Milkisidik ka Hari dengan diye te Salim wey ka talagpanubad degma te Amana ne Mabantug ne Manama. Sikandin ka migsinug-ung te peg-uli ni Abraham te migpakiggira ne nakapanalu te me Hari, wey ka migpanalangin kandin.


text:
Ne imbehey ni Abraham ki Milkisidik ka igkasapulu ne baad te langun ne naawi din te pegpakiggira. Ka kaluwasan te ngaran ne Milkisidik, “matareng ne Hari.” Ne tenged su iyan kaluwasan te inged ne Salim ne migharian din ka “keupianan,” egngaranan ded man‑e sikandin te “Hari te keupianan.”


text:
Ware nasulat ka meyitenged te amey rin, iney rin, wey me kaap-apuan din. Ware degma nasulat ka meyitenged te peglesut din wey ka pegpatey rin. Iling sikandin te Anak te Manama ne ware bunsuranan wey ware katammanan tenged su egpabulus sikandin ne talagpanubad te ware egtamanan.<pb/>


text:
Ne sumsumana niyu kamenu kabantug si Milkisidik. Su minsan mabantug ka kaap-apuan ta ne si Abraham, migbehey ma kandin te igkasapulu ne baad te langun ne naawi din te pegpakiggira.


text:
Ne sumale te Balaud ni Muwisis, insuhu ka me talagpanubad ne kabuhalan ni Libi ne iyan egpanguwa te igkasapulu ne baad puun te me duma ran ne me Hudiyu, minsan kabuhalan sikandan langun ni Abraham.


text:
Piru si Milkisidik, minsan kene ne kabuhalan ni Libi, nakarawat sikandin te igkasapulu puun ki Abraham, wey sikandin ka migpanalangin ki Abraham, minsan si Abraham mule ka migsaaran te Manama.


text:
Ne meyitenged te me talagpanubad ne kabuhalan ni Libi ne iyan egdawat te igkasapulu ne baad, me etew re sikandan ne egpamatey. Piru sumale te Kasulatan, hendue te ware mule migpatey si Milkisidik ka migdawat te igkasapulu ne baad.


text:
Egpakakahi ki te minsan si Libi, ne iyan egdawat te igkasapulu, migbehey red degma te igkasapulu diye te ki Milkisidik pinaahi ki Abraham.


text:
Su minsan ware pad neetew si Libi te pegsinug-ung ni Milkisidik ki Abraham, piru duen e sikandin te lawa te kaapuan din ne si Abraham.<pb/>


text:
<br/><t>Labew si Hisus te duma ne talagpanubad</t><br/>Na, emun ke namatareng e perem ka me Hudiyu pinaahi te himu te me talagpanubad ne kabuhalan ni Libi ne iyan mig-uyan te Balaud diye te kandan, kenad e perem keilangan ne duen pad lein ne talagpanubad. Piru duen en iya lein ne talagpanubad ne egpekeiling ki Milkisidik, ne kene mule ne iling ki Aarun ne kabuhalan ni Libi.


text:
Ne emun ke egkabullasan ka me talagpanubad te kenad e ne kabuhalan ni Libi, keilangan degma ne egkabullasan ka Balaud.


text:
Ne amana naklaru seini se ingkahi ney su due lein ne talagpanubad ne migginguma ne nekeiling ki Milkisidik.


text:
Ware sikandin neyimu ne talagpanubad sumale te Balaud ne iyan de egkeyimu ne talagpanubad ka kabuhalan ni Libi, ke kene, pinaahi te geem te umul rin ne kene egkataman.


text:
Su nasulat diye te Kasulatan ka meyitenged kandin, “Talagpanubad ka te ware egtamanan iling ki Milkisidik ne talagpanubad dengan.”


text:
Su kene ki egkeyimu ne matareng pinaahi te pegtuman te Balaud. Piru imbehayan ki te Manama te iyam ne paahi, ne pinaahi rue egpakaparani kid e kandin.<pb/>


text:
Ne kene ne sikan de su due degma saad te Manama eyew egkapamalehetan ka seeye se iyam ne paahi. Piru ware mule saari te Manama te iling due ka me kabuhalan ni Libi te neyimu sikandan ne me talagpanubad.


text:
Piru te neyimu e si Hisus ne talagpanubad, migsaad mule ka Manama, su due nasulat ne miggenendue,<pb/>“Migsaad ka Magbebaye ne Manama ne,<pb/>‘Talagpanubad ka te ware egtamanan,’<pb/>wey kene egkabalbalawan ka suman-suman din.”<pb/>


text:
Purisu, tenged te sika ne saad, neyimu si Hisus ne kasihuruwan te iyam ne kasabutan ne subla pad ne meupiya.<pb/>


text:
Ne timul pad due, masulug ka me talagpanubad dengan su emun ke egpatey ka sabeka, keilangan ne egliwanan sikandin su eyew ka himu te me talagpanubad, egpakapabulus.


text:
Purisu, egpakaluwas sikandin te ware egtamanan te seeye se egparani te Manama pinaahi kandin. Su egkeuyag sikandin te ware egtamanan eyew iyan egpataliware te Manama wey te me etew.<pb/>


text:
Ne sikandin ka Labew ne Talagpanubad ne ingkeilangan ta. Su matulus sikandin, ne ware sale wey malinis. Kene ne iling sikandin te makasesale, wey imbatun e sikandin diye te langit.


text:
Kene ne keilangan ne egpanubad si Hisus tagse aldew iling te duma ne labew ne me talagpanubad. Miggun‑aan dan himuwa seini para te kandan mismu ne sale, ne igkarangeb, para te sale te duma ne me etew. Piru si Hisus, kasabeka rin de mule ipanubad ka pegkeetew rin para te sale te me etew.


text:
Ka in-alam ne labew ne me talagpanubad sumale te Balaud ni Muwisis, me etew re degma sikandan ne mahuye. Piru sumale te saad te Manama ne inggimu rin te pegkapenga rin ibehey ka Balaud, in-alam din ka Anak din ne ware seyyup ne egkeyimu ne talagpanubad te ware egtamanan.<pb/>


text:
<br/><t>Si Hisus ka Labew ne Talagpanubad ta</t><br/>Na, seini ka igpasabut te ingkahi ney kaniyu: duen e Labew ne Talagpanubad ta ne diyad e te langit, ne diye migpinnuu sikandin te igkakawanan<n>Sumale te tuluuwen te me Hudiyu, ka talahuren de ne etew ka egpakapinnuu diye te igkakawanan te mabantug ne etew.</n> te trunu te Amana ne Maresen ne Manama.


text:
Egpamakey sikandin isip Labew ne Talagpanubad diye te matulus ne ugpaan te Manama ne diye te langit ne malehet ne simbaan su kene ne impasasindeg te me etew, ke kene, inggimu mule te Manama.


text:
Ne tenged su keilangan ne egbehey te dasag wey te igpanubad diye te Manama ka tagse labew ne talagpanubad, keilangan ne due degma igpanubad te kanta ne Labew ne Talagpanubad.


text:
Emun ke kayi sikandin te ampew te tane, kene ne talagpanubad sikandin, su duen e me talagpanubad ne egpanubad sumale te Balaud ni Muwisis.


text:
Ka impamakayan dan ne matulus ne balungbalung, in-ilingan de sika wey alung de te ugpaan te Manama ne diye te langit. Su, te timpu ne igpes-ek e ni Muwisis sika, impanpanayan e sikandin te Manama te migkahi, “Keilangan ne eggimuwen nu ka langun iling te impakita ku keykew diye te bubungan.”


text:
Piru ka himu ni Hisus, subla pad ne meupiya du te himu te seeye se duma ne talagpanubad puun su ka iyam ne kasabutan ne impataliwaraan din, subla pad ne meupiya du te tapey ne kasabutan. Iyan nakameupiya te iyam ne kasabutan, su diye sika egligkat te subla pad ne meupiya ne me saad.<pb/>


text:
Su ke ware pad perem kulang te seeye se an-anayan ne kasabutan, kenad perem keilangan ne egliwanan te igkarangeb ne kasabutan.


text:
Piru nakita te Manama ne nakulangan ka me etew ne mig-ikul perem te an-anayan ne kasabutan. Purisu migkahi sikandin,<pb/>“Egginguma ka timpu, kahi te Magbebaye ne Manama, ne eggimuwen ku ka iyam ne kasabutan diye te me kabuhalan ni Israil wey diye te me kabuhalan ni Huda.<pb/>


text:
Ne seini, kene ne iling te kasabutan ne inggimu ku diye te me kaap-apuan dan te ingkitkit ku sikandan te peg-awe dan diye te inged ne Ihiptu.<pb/>Ware dan tumana ka sika ne kasabutan,<pb/>purisu imbalahad ku sikandan, kahi te Magbebaye ne Manama.<pb/>


text:
Piru ke egginguma ka sika ne timpu, seini ka iyam ne kasabutan ne eggimuwen ku diye te kabuhalan ni Israil, kahi te Magbebaye ne Manama: igtahu ku ka me balaud ku diye te suman-suman dan, wey igsulat ku seini diye te pusung dan.<pb/>Manama ad nikandan, wey keet-etawan kud e degma sikandan.<pb/>


text:
Te sika ne timpu, kenad e ne keilangan ne egpanulu ka sabeka ne etew te me duma rin wey ke me suled din te keilangan ne egpekeila sikandan te Manama.<pb/>Su sikandan langun, egpekeila keddiey ligkat te kene ne impurtanti ne etew peendiye te subla ne mabantug.<pb/>


text:
Su egpasayluwen ku sikandan te mareet ne me himu ran, wey kene kud e egsumsumanen ka me sale dan.”<pb/>


text:
Ne tenged te ingngaranan te Manama te “iyam” ka seini ne kasabutan, klaru e ne tapey e ka an-anayan ne kasabutan. Ne sika, kenad e egkahamit wey kene egkaluhey, egkaawe e.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsimba te timpu te an-anayan ne kasabutan</t><br/>Na, minsan ka an-anayan ne kasabutan, due me balaud meyitenged te pegsimba te Manama. Ne due degma matulus ne balungbalung ne inggimu ran kayi te ampew te tane eyew egsimbaan.


text:
Seeye se balungbalung, due daruwa ne sinabeng. Ka an-anayan ne sinabeng, egngaranan te “Matulus ne Sinabeng.” Ne dutu nakatahu ka tahuanan te sulu, ka lamisa, wey ka me paan ne igpanubad diye te Manama.


text:
Ka igkarangeb ne sinabeng ne diye te limang te makepal ne kurtina, egngaranan te “Amana ne Matulus ne Sinabeng.”


text:
Te sika ne sinabeng, diye ipanahu ka bulawan ne altar ne tutunganan te insinsu wey ka kaban te kasabutan ne imbulitan te bulawan. Ne diye naa degma itahu te kaban ka banga ne bulawan ne intahuan te egkeenen ne egngaranan te “mana”, ka migpangabukad ne tuked ni Aarun, wey ka daruwa ne malumpayag ne batu ne insulatan te Sapulu ne Suhu.


text:
Ne diye te supe te kaban, due inggimu re te etew ne daruwa ne panalihan ne egngaranan te kirubin<n>Ka kirubin, sabeka ne klasi te panalihan ne egpekeiling te mananap ne due pakpak wey belad.</n> ne palinneu te due ka Manama. Migpatangkeey sikandan ne impamekal ka me pakpak dan diye te dibabew te supe te kaban. Ne diye naa te natel-eban te me pakpak egpasayluwa te Manama ka me sale te me etew. Piru kene ney pad igpakapasabut kuntee kaniyu seini se langun.<pb/>


text:
Te nateil e seeye se langun, henduen pad ne nakaseled ka me talagpanubad te tagse aldew diye te an-anayan ne sinabeng eyew te peggimu te katungdanan dan.


text:
Piru iyan de egpakaseled ka labew ne talagpanubad diye te igkarangeb ne sinabeng, wey kasabeka re egpakaseled sikandin te tagse leg‑un. Te sika ne timpu, keilangan ne eg-uyanen din ka langesa te ayam ne igpanubad din diye te Manama para te sale din wey te sale te me etew ne ware dan nataheyi.


text:
Pinaahi te seini se langun, migpanulu ka Panisingan te Manama ne kene egpakaparani ka me etew diye te tangkaan te Manama taheed te eg-ikul pad sikandan te me suhu diye te an-anayan ne kasabutan.<n>Te Grigu: ware pad ipataha ka bayaanan peendiye te Amana ne Matulus ne Sinabeng taheed te migsasindeg pad ka balungbalung te tapey ne tuluuwen.</n>


text:
Ka sika langun, panunggilingan de te seeye ne timpu. Su ka igpanubad wey ka igbehey diye te Manama, kene egpakalinis te kunsinsya te egmanimba.


text:
Su meyitenged de seeye te egkakeen, inumen, wey te nalein-lein ne peglinis te lawa. Meyitenged de te lawa ka sika ne me balaud wey egkataman de te timpu te iyam ne kasabutan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka langesa ni Kristu ka nakapamalehet te iyam ne kasabutan</t><br/>Piru miggingume e si Kristu ka Labew ne Talagpanubad te iyam ne kasabutan ne subla pad ne meupiya du te tapey. Nakaseled sikandin te subla pad ne meupiya wey subla pad ne matulus ne ugpaan ne ware himuwa te etew su kene ma ne kayi te ampew te tane.


text:
Pegseled ni Kristu diye te matulus ne ugpaan ne diye te langit, kene ne langesa te me kambing wey ke nati te baka ka in-uyan din su ka kandin mismu ne langesa pinaahi te kamatayen din, ne puun due, nakuwa rin ka kaluwasan ta ne ware egtamanan. Ne kasabeka re sikandin migseled diye wey warad e mig-abey.


text:
Sumale te tapey ne kasabutan, emun ke due etew ne in-isip ne malindit su nakasamsam te minatey, keilangan ne egpabesikan te langesa te kambing wey ke turu ne baka wey te igmuk te intutung ne beyan ne baka eyew egkeyimu ne malinis ka lawa rin diye te tangkaan te Manama.


text:
Ke egpakalinis ma te iling due ka langesa te me mananap, subla pad ka langesa ni Kristu! Su pinaahi te geem te ware egtamanan ne Panisingan te Manama, impanubad ni Kristu diye te Manama ka pegkeetew rin ne ware sale. Ka langesa rin ka egpakalinis te kunsinsya ta ne egligkat te himu ne iyan egpuunan ne egpakapariyu ki te Manama. Eglinisan din sika su eyew egpakapamakey ki te manekal ne Manama.<pb/>


text:
Purisu, si Kristu ka tigpataliware te me etew wey te Manama te iyam ne kasabutan. Su pinaahi te kamatayen din, nalekat din e ka me etew puun te me sale dan ne neyimu ran te an-anayan ne kasabutan. Inggimu rin sika su eyew seeye se in-alam te Manama, egpakarawat te insaad din ne keupianan ne ware egtamanan.<pb/>


text:
Na, ke due migpeyimu te kasabutan, keilangan ne igpapitew ka eggimatayan ne igpanubad eyew egkapamalehetan ka kasabutan.


text:
Su ka kasabutan, wey re egkapamaleheti ke due egkeyimatayan, ne ware karuan due ke ware pad neyimatayi ka igpanubad.


text:
Purisu minsan seeye se an-anayan ne kasabutan, ware perem napamaleheti ke ware langesa ne impatihis.


text:
Su pegkapenga inangen ni Muwisis ka intiru ne Balaud diye te langun ne etew, ingkuwa rin e ka langesa te nati te baka wey te kambing duma te weyig. Impabesikan din ka insulatan te me balaud duma te langun ne etew ne iyan inggamit ka sugpang te isupu wey ka intinaan te malalab-lalab ne bulbul te karniru.


text:
Ne impabesbesikan din degma ka matulus ne balungbalung wey ka langun ne tahu ne egkahamit te pegpanubad te Manama.


text:
Sumale te Balaud ni Muwisis, ka langun, bayew iya egkalinisi te langesa. Ne wey re egkapasaylu ka me sale ke igpatihis ka langesa te igpanubad.<pb/>


text:
Purisu, keilangan ne egkalinisan seeye se impeiling de te ugpaan diye te langit pinaahi te pegpabesik-besik te langesa te ayam. Piru ka malehet ne ugpaan te Manama diye te langit, keilangan ne subla pad ne meupiya ka igpanubad du te langesa te ayam.


text:
Su ware migseled si Kristu diye te matulus ne balungbalung ne impeiling de te malehet ne ugpaan te Manama wey inggimu re te etew, ke kene, ka langit mismu ka inseleran din. Ne diyad e kuntee sikandin te tangkaan te Manama eyew egpangatubang para kanta.


text:
Ka labew ne talagpanubad te me Hudiyu, migseled diye te Subla ne Matulus ne Sinabeng te tagse leg‑un ne mig-uyan te langesa te ayam. Piru si Kristu mule, kene ne iyan din inseled diye te langit ne eyew layun din igpanubad ka kandin ne lawa.


text:
Su ke iling ma rue, keilangan ne layun perem sikandin egpatey puun te peggimu te kalibutan. Piru te timpu ne napenge e ka an-anayan ne kasabutan, kasabeka re sikandin miggendini eyew te peg-awe te sale ta pinaahi te pegpanubad din te kandin ne lawa wey kene din e eg-abayan eggimuwa seini.


text:
Ne iling naan ded degma, migpatey si Kristu te kasabeka re eyew te peg-awe te me sale te me etew. Ne eggendini man‑e sikandin ne kenad en iyan din tuyu ka peg-awe te me sale, ke kene, ka pegluwas te seeye se mabagget ne egtetahad te peglibed din.<pb/>


text:
<br/><t>Ka kamatayen ni Kristu ka egpakaawe te sale</t><br/>Ka Balaud ni Muwisis, alung de te me panalangin ne egginguma pinaahi ki Kristu wey kene ne iling sika te seeye se malehet ne panalangin. Purisu, kene egpakamatareng ka Balaud pinaahi te pegpanubad layun te tagse leg‑un te seeye se migparani te Manama.


text:
Su emun ke nalinisan e perem te me sale dan ka seeye se migpamakey te Manama, kene perem sikandan egkunsinsya te me sale dan, wey kene perem ne keilangan ne eg-abey pad sikandan egpanubad.


text:
Su kene egkaayun ne egpakaawe te me sale ka igpanubad dan ne langesa te turu ne baka wey te kambing.<pb/>


text:
Purisu, te timpu ne miggendini si Kristu kayi te ampew te tane, migkahi sikandin diye te Manama,<pb/>“Ka impanubad dan wey ka inhalad dan keykew, ware nu iya ikeupii, piru imbehayan a nikeykew te lawa ne igpanubad ku.<pb/>


text:
Su ka me ayam ne intutung dan wey ka impanubad dan para te me sale dan, ware nakapahale keykew.<pb/>


text:
Nataman, migkahi e man‑e si Kristu, ‘Seini a, Manama, eyew te pegtuman te pegbuut nu sumale te nasulat te Kasulatan meyitenged keddi.’ ”<pb/>


text:
Dutu te an-anayan, migkahi si Kristu, “Ka impanubad dan wey ka inhalad dan, ka intutung dan ne ayam, wey ka impanubad dan para te me sale dan, ware nu iya ikeupii wey ware nakapahale keykew.”


text:
Ne mig-abey man‑e sikandin ka migkahi, “Seini a eyew te pegtuman te igkeupii nu.” Sikan naa, indapig te Manama ka an-anayan ne paahi te peg-awe te sale wey inliwanan din te igkarangeb.


text:
Ne tenged su natuman ni Hisu Kristu ka pegbuut te Manama, namatulus kid e pinaahi te kasabeka re ne pegpanubad te lawa rin.<pb/>


text:
Ka tagse talagpanubad, diye egsasindeg te altar te tagse aldew wey eglibed-libed egbehey te iling ded ne igpanubad. Piru seeye se igpanubad dan, kene iya egpakaawe te sale te me etew.


text:
Piru si Kristu, kasabeka re mule migbehey te kandin ne lawa ne igpanubad para te me sale ta. Nataman, migpinnuu e sikandin diye te igkakawanan<n>Sumale te tuluuwen te me Hudiyu, ka talahuren de ne etew ka egpakapinnuu diye te igkakawanan te mabantug ne etew.</n> te Manama.


text:
Su pinaahi te seeye se kasabeka re ne pegpanubad, immatareng din te ware egtamanan ka me etew ne immatulus e.<pb/>


text:
“Ke egginguma ka seeye ne timpu, seini ka iyam ne kasabutan ne eggimuwen ku diye te kandan, kahi te Magbebaye ne Manama:<pb/>Igtahu ku ka me balaud ku diye te me pusung dan, wey igsulat ku seini diye te suman-suman dan.”<pb/>


text:
Ne migkahi pad man‑e sikandin, “Kene kud e egsumsumanen ka me sale dan wey ka mareet ne me himu ran.”


text:
<br/><t>Kene kew leke te pegpalintutuu niyu</t><br/>Purisu me suled, pinaahi te langesa ni Hisus, kene kid egkehe ne egparani diye te tangkaan te Manama.<n>Te Grigu: egseled diye te Subla ne Matulus ne Sinabeng.</n>


text:
Su pinaahi te impanubad ne lawa rin ne egpekeiling te makepal ne kurtina diye te timplu ne nabindas, inlukatan din para kanta ka iyam ne egbayaan eyew egpakaangken ki te umul ne ware egtamanan.


text:
Purisu, keilangan ne egparani ki te Manama te ware minsan deisek ne pegduwa-ruwa<n>Te Grigu: malehet ne pusung.</n> duma te malehet ne pegpalintutuu ne egpuun te pusung ta. Su hendue te impatihisan e te langesa ni Kristu ka me pusung ta eyew kene kid e egkunsinsya, wey nalu‑luan e te malinis ne weyig ka me lawa ta.


text:
Egdesdesenan ta ka impallateng ta wey kene ki egduwa-ruwa, su egkasalihan ka Manama ne migsaad kanta.


text:
Egsuman-suman ki ke egmenuwen ta te egbanasal ne egpaheyinaweey ka tagse sabeka wey eggimu te meupiya.


text:
Kene ta eg-engkeran ka nabatasan ta ne peglibulung, ne kene ne iling te inggimu te duma, ke kene, egpabanasaley ki labi e te nakanengneng kid e ne mahaan egginguma ka aldew te peglibed te Magbebaye.<pb/>


text:
Su emun ke nakataha kid e te kamalehetan ne nasi ki re iya egpabulus ne egpakasale, warad e lein ne igpanubad ne egpakaawe te me sale ta.


text:
Piru iyan te naan de igkeipeng ka makaaldek-haldek ne peggukum te Manama kanta, wey ka iiniti ne hapuy ne igsilab te me kuntere din.


text:
Na, dengan ne timpu, ke due sabeka ne etew ne egpakasupak te Balaud ni Muwisis, eggimatayan sikandin te ware pegkeyid‑u ke due daruwa wey ke tatelu naa ne egpamalehet te nakasale iya sikandin.


text:
Ne sumsumana niyu kamenu karakel ka legpad ne eleg te seeye se etew ne egdeeg-deeg te Anak te Manama wey mig-isip ne ware karuan te langesa ne nakapamaresen te kasabutan ne iyan degma nakalinis kandin, wey inlemetan din ka Panisingan te Manama ne iyan mig-uyan te hid‑u rin.


text:
Su nakanengneng kid te migkahi ka Manama, “Sikeddiey ka egsuli wey ka egbales.” Duen pad nasulat ne miggenendue, “Eggukuman te Manama ka kandin ne keet-etawan.”


text:
Sumsumana niyu ka seeye ne timpu te iyam kew pad nalayahi meyitenged ki Kristu. Minsan nakabaye kew te masalig ne me keyirapan, piru nakasasindeg kew red.


text:
Senge-kakuwa, inlemetan kew wey imbaybayaran diye te tangkaan te me etew. Ne senge-kakuwa ne migduma kew te seeye se nabaybayaran.


text:
Su neyid‑u kew te me duma niyu ne naprisu. Ne minsan in-ahawan kew te langun ne me kasangkapan niyu, indawat niyu seini duma te kahale tenged su nakanengneng kew ne duen pad egkarawat niyu ne subla pad ne meupiya wey egpabulus te ware egtamanan.


text:
Keilangan ne eg-antus kew pad eyew egkatuman niyu ka pegbuut te Manama, ne egkataman egkarawat niyu ka insaad din.


text:
Su migkahi ka Manama diye te Kasulatan,<pb/>“Te kene egkaluhey, eggingume e ka egtetaharan niyu,<pb/>kene eglamu-lamu sikandin.<pb/>


text:
Ka keet-etawan ne in-isip ku ne matareng, egkeuyag te ware egtamanan pinaahi te pegpalintutuu ran keddi.<pb/>Piru ke eg-inniyuhan a nikandan, kena ad egkahale kandan.”<pb/>


text:
Piru meyitenged kanta, kene ki mule ne iling te me etew ne mig-inniyug e te Manama wey eglegparan e te ware egtamanan, ke kene, egpekeiling ki te me etew ne migpalintutuu wey egkaluwas.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpalintutuu te dengan ne me etew</t><br/>Na, nekey‑a ka pegpalintutuu? Ka pegpalintutuu, iyan sika ka kasihuruwan ne egkatuman iya ka impallateng te etew, wey minsan ware din pad nakita, egpakatahe e sikandin ne egginguma iya sika.


text:
Tenged te pegpalintutuu, natahaan ta ne inggimu ka kalibutan pinaahi te lalag te Manama. Purisu seini se egkakita ta, inggimu puun te kene ta egkakita.<pb/>


text:
Tenged te pegpalintutuu, migbehey si Abil diye te Manama te meupiya pad ne impanubad du te ki Kain ne suled din. Impapitew te Manama ne in-isip din si Abil ne matareng su indawat din ka impanubad ni Abil. Ne minsan migpatey e si Abil, egkahuhud pad ka meyitenged te pegpalintutuu rin te Manama.<pb/>


text:
Tenged te pegpalintutuu, ware migpatey si Inuk su imbatun mule sikandin. Warad e kitaa sikandin kayi te tane su imbatun ma te Manama. Ne sumale te Kasulatan, te ware pad batuna si Inuk, ingkahale sikandin te Manama.


text:
Ne kene iya egkaayun ne egkahale ka Manama te etew ne ware pegpalintutuu. Su minsan hentew ne egparani te Manama, keilangan ne egpalintutuu ne due iya Manama, wey egdasahan din ka langun ne egpamitew kandin.<pb/>


text:
Tenged te pegpalintutuu, intuman ni Nuwi ka impaney-paney te Manama kandin meyitenged te egkeyitabu keureme, minsan ware din pad nakita seini. Purisu miggimu sikandin te arka eyew egkaluwas sikandin wey ka pamilya rin. Ne puun due, inggukuman te Manama ka me etew kayi te ampew te tane tenged su ware sikandan migpalintutuu. Piru si Nuwi, in-isip mule ne matareng tenged te pegpalintutuu rin.<pb/>


text:
Tenged te pegpalintutuu, intuman ni Abraham ka inlalag te Manama ne egpeendiyeen te inged ne igbehey kandin te Manama. In-engkeran din ka kandin ne inged minsan ware din nakataha ke hendei lenged ka egpeendiyaan kandin.


text:
Tenged te pegpalintutuu, nekeugpe sikandin ne egpekeiling te lapu diye te inged ne insaad te Manama kandin. Ne diye de mig-ugpe sikandin te me balungbalung, iling degma te anak din ne si Isaak wey te apu din ne si Hakub, ne namehayan ded degma te Manama te sika ne saad.


text:
Su mig-iman-iman si Abraham ne egpekeugpe te siyudad diye te langit, ne kene egkaawe ne implanu wey impasasindeg te Manama.<pb/>


text:
Tenged man‑e te pegpalintutuu, nakaanak pad ensi Abraham minsan amane e ne buyag sikandan wey kenad e perem egpakaanak si Sara ne asawa rin. Migpalintutuu sikandin ne egtumanen te Manama ka insaad din ne egpakaanak iya si Sara.


text:
Purisu, minsan sabeka re ne etew si Abraham ne suble e ne buyag wey kenad e perem egpakaanak, piru sikandin ka egpuunan te me kabuhalan ne iling kasulug te me bituen te langit, wey iling degma te me lelanek diye te ilis te dahat ne kene egkaseel.<pb/>


text:
Nammatey re due ka seeye se langun ne etew ne migpalintutuu te Manama, ne ware nakarawat te insaad kandan. Piru iling te nakita ran e ka insaad te Manama kandan wey nahale sikandan. Mig-angken sikandan ne me lapu de wey mahaliyug de kayi te ampew te tane.


text:
Ne seini se me etew ne miglalag te iling due, migpeila re iya ne egpamitew sikandan te malehet ne inged dan.


text:
Ware dan e sumsumana ka impuunan dan ne inged, su emun ke migsuman-suman pad sikandan due, nanguli e perem sikandan.


text:
Piru iyan dan igkeupii mule ka subla pad ne meupiya ne inged, ka inged diye te langit. Purisu kene egkeyilew ka Manama ne eg-angkenen nikandan ne sikandin ka Manama ran, tenged su intahahaan din e sikandan te siyudad diye te langit.<pb/>


text:
Su migpalintutuu sikandin ne minsan egpatey si Isaak piru eg-uyahen ded iya te Manama, purisu hendue te in-uyag ded iya te Manama si Isaak puun te kamatayen<n>tenged su ke ware balabahi te Manama si Abraham, neyimatayan din en iya perem ka anak din.</n> wey miglibed diye te ki Abraham.<pb/>


text:
Tenged te pegpalintutuu, impanalanginan ni Isaak ka daruwa ne anak din ne si Hakub wey si Isaw wey intagne din ka egkeula-ula ran keureme.<pb/>


text:
Tenged te pegpalintutuu, impanalanginan ni Hakub ka daruwa ne apu din ne anak ni Husi te ware pad sikandin nabigtawi. Ne migsimba sikandin te Manama ne mig-usengul te tuked din.<pb/>


text:
Tenged te pegpalintutuu, intagne ni Husi te ware pad sikandin nabigtawi ka meyitenged te peg-awe te me kabuhalan ni Israil diye te Ihiptu, wey migpanaha-taha degma sikandin kandan ne igpeuyan ded ka tul‑an din te peg-awe dan.<pb/>


text:
Tenged te pegpalintutuu, te peglesut ni Muwisis, inggeles sikandin te amey wey iney rin seled te tatelu ne bulan. Su nakita ran ne mateles sikandin ne bate wey ware sikandan naaldek ne egsupak te suhu te Hari.<pb/>


text:
Tenged te pegpalintutuu, te pegtulin e ni Muwisis, kenad e egkeupian sikandin ne eg-an-anaken te malitan ne anak te Hari te Ihiptu.


text:
In-alam din ka peg-antus duma te kabuhalan ni Israil ne keet-etawan te Manama du te peggale-gale te sale ne egpakapahale de te kene egkaluhey.


text:
Migsuman-suman sikandin ne meupiya pad ne eg-antus sikandin ka eglemetan tenged te pegpalintutuu rin te egginguma ne Kristu, du te egpakaangken te karatuan te Ihiptu. Su mig-iman-iman sikandin ne due igdasag te Manama kandin keureme.<pb/>


text:
Tenged te pegpalintutuu, mig-awe si Muwisis diye te Ihiptu ne ware naaldek te pegkabelu te Hari. Migpabulus sikandin ka migsalig te Manama minsan te me keyirapan su hendue te nakita rin e ka Manama ne kene egkakita.


text:
Tenged te pegpalintutuu, migbunsud migsahakeen si Muwisis te Peglihad te Panalihan. Ne migsuhu sikandin ne egpabesikan te langesa te karniru ka gumawan te me kabuhalan ni Israil, eyew kene egkalagkes te pegpangimatey te panalihan te Manama ka me panganey ne anak dan ne lukes.<pb/>


text:
Tenged te pegpalintutuu, nekeyipanew sikandan te mammara ne tane te peglapas dan diye te Malalab ne Dahat. Piru nalened mule ka me Ihiptuhanen ne miglupug kandan.<pb/>


text:
Tenged te pegpalintutuu te kabuhalan ni Israil, nahuhus ka alad te siyudad te Hiriku te pegkapenga ran te peglingut-lingut dutu seled te senge-simana.<pb/>


text:
Tenged te pegpalintutuu, ka malitan ne migbebelegye te lawa rin ne si Rahab, ware sikandin nakalagkes namatey te seeye se matig-Hiriku ne ware migpalintutuu te Manama, su insagsahipe din ka me talag-iipat.<pb/>


text:
Na, kayi re taman ka igguhud ku kaniyu meyitenged te me etew ne migpalintutuu te Manama, tenged su warad e timpu te pegpangguhud meyitenged engki Gidyun, ki Barak, ki Samsun, ki Hipta, ki Dabid, ki Samwil wey te me prupita dengan.


text:
Tenged te pegpalintutuu ran, due duma ne nakapanalu te me nasud; due duma ne eleg ka peggukum dan; due duma ne nakarawat te insaad te Manama kandan, wey due duma ne nakapatiem te be‑be te me liyun.


text:
Due duma ne ware natutung te migkanlabkanlab ne hapuy, wey due duma ne nakapallahuy te me etew ne egtibbas perem kandan. Minsan mahuye ka duma piru imbehayan sikandan te kanekal. Due duma ne mabbulut wey natalu ran ka me sundalu te duma ne me nasud.


text:
Due degma me malitan ne neuyahan te me anak dan ne nammatey. Ne due duma ne migsuman-suman ne meupiya pad ka egbaybayaran taman te kamatayen tenged te pegpalintutuu ran du te egdawat te kaligwangan. Su mig-iman-iman sikandan ne egginguma ka aldew ne eg-uyahen ded sikandan te Manama wey egkarawat dan ka subla pad ne meupiya ne umul.


text:
Ne due degma duma ne innimatayan, iling te imbebatu, impaliwliwaraan te eggabas, wey intitibbas te kampilan. Ne due duma ne nangukumbale naan de te laplap te karniru wey kambing. Amane e egkaayu-ayu sikandan, imbaybayaran, wey impaantus pad man‑e.


text:
Migleug-leug sikandan diye te mammara ne inged ne kene egkeugpaan, diye te me bubungan, wey diye nangugpe te me sulung wey te me lungag te tane. Ka malehet due, kene ne likes ka kalibutan para kandan.<pb/>


text:
Seini se langun, ingkahale te Manama tenged te pegpalintutuu ran. Piru minsan pad due, ware dan narawat ka langun ne insaad te Manama kandan.


text:
Su due meupiya pad ne planu te Manama ne nalagkes ki degma. Taman kuntee, ware natuman ka saad din diye te kandan su eyew egmekeglegse ki ka egdawat te insaad din, wey egkeyimu ki ne keet-etawan din ne ware seyyup.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakannekal te pegpalintutuu taman te katamanan</t><br/>Sikan naa, tenged su nalingutan ki kuntee te seeye se susuluhi ne me etew dengan ne egpamalehet kanta ne egkasalihan ka Manama, keilangan ne eg-engkeran ta ka langun ne egpakabalabag kanta wey ka sale ne iyan egpakabakus kanta. Ne egpabulus ki ka egpallahuy te lumba ne intahahe kanta.


text:
Keilangan ne iyan te re egtengtengan si Hisus, ka egpuunan wey ka talagmalehet te pegpalintutuu ta. Imbalahad din de ka keyilew rin perem te pegpalansang te krus, tenged te kahale ne egkarawat din pegkapenga te peg-antus din. Ne kuntee, diyad e sikandin migpinnuu te igkakawanan<n>Sumale te tuluuwen te me Hudiyu, ka talahuren de ne etew ka egpakapinnuu diye te igkakawanan te mabantug ne etew.</n> te trunu te Manama.<pb/>


text:
Sumsumana niyu si Hisus se mig-antus te pegsupak te me etew ne makasesale, eyew kene kew egkapelaan wey eg-engked.


text:
Ne ware niyu red nalingawi ka pegbagget te Manama kaniyu isip me anak din? Migkahi sikandin diye te Kasulatan,<pb/>“Anak ku, kene nu balahara ka pegdisiplina te Manama keykew, wey kene ka engked ke egdew-ayen ka nikandin.<pb/>


text:
Su ka eggeyinawaan te Manama, egdisiplineen din, wey eglegparan din seeye se in-ila rin ne anak din.”<pb/>


text:
Antusa niyu ka keyirapan isip disiplina te Manama kaniyu, tenged su in-isip kew nikandin ne me anak din. Duen naan iya anak ne kene egdisiplineen te amey?


text:
Piru ke kene kew egdisiplineen iling te eggimuwen din te langun ne me anak din, kene kew naa ne malehet ne me anak din; anak kew re te dalan.


text:
Minsan ka me amey ta kayi te ampew te tane, migdisiplina ma kanta, wey intahud ta sikandan tenged due. Na, subla pad ne egparuma-ruma ki te Amey ta ne diye te langit eyew egpakaangken ki te umul.


text:
Su ka me amey ta kayi te ampew te tane, migdisiplina kanta te ware de naluhey sumale te insuman-suman dan ne meupiya. Piru ka pegdisiplina te Manama kanta para iya te keupianan ta, eyew egkeyimu ki ne matulus iling kandin.


text:
Ware pegdisiplina ne egpakapahale taheed te eggimuwen sika, su masakit iya. Piru te katammanan, seeye se nakabaye te pegdisiplina, egmalinawen e ka suman-suman wey egmatareng e ka batasan.<pb/>


text:
Tul-ira niyu ka dalan ne egbayaan niyu, su eyew seeye se pungku kene egkabalingu, ke kene, nasi egkeulii.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpaney-paney meyitenged te peg-inniyug te Manama</t><br/>Pakannekali niyu ne malinawen ka peg-ugpe niyu duma te me etew wey egmatulus kew, su ke ware sika, ware sabeka ne egpakakita te Manama.


text:
Bantey kew degma ne ware sabeka kaniyu ne eg-inniyug te keupiya te Manama. Pakannekali niyu ne ware sabeka ne egpekeiling te mapeit ne hilamunen ne iyan egpuunan te kasamuk due te kaniyu wey egpakamalindit te kasuluhan.


text:
Bantey kew ne ware sabeka kaniyu ne egpangabid, wey ware due te kaniyu ne kene egkaaldek te Manama iling ki Isaw te migbubullas te katenged din te pegkapanganey rin te senge-keenan de.


text:
Te katammanan, nakataha kew e ne timpu ne egkeupian ded perem sikandin ne egpakarawat te panalangin din, ware sikandin behayi tenged su kene din egkabalbalawan ka inggimu rin minsan ke egsinehew pad sikandin.<pb/>


text:
Ka pegparani niyu kuntee diye te Manama, kene ne iling te pegparani dengan te kabuhalan ni Israil diye te Manama. Migparani sikandan te bubungan ne egkahen-genan ne due hapuy ne migkanlabkanlab, durusilemi, wey kekesehi ka kalamag.


text:
Ne nakarineg sikandan te dahing te trumpita wey te laheng te Manama. Te pegkarineg dan e te laheng, migpeyimmimenew e sikandan ne kenad e egpalalahen.


text:
Su kene egpakaantus sikandan te insuhu te laheng ne miggenendue, “Minsan ke due mananap ne egdiek te seini ne bubungan, keilangan ne egbatuwen taman te egpatey.”


text:
Piru sikaniyu mule, ka Bubungan ne Siyun ka imparaniyan niyu, ka siyudad te manekal ne Manama, ne iyan ka Hirusalim ne diye te langit ne miglibulungan te egkahale-gale ne me panalihan ne kene egkaseel.


text:
Migparani kew te nanlibulung ne me etew ne in-isip te Manama ne mabantug ne me anak din,<n>Te Grigu: panganey ne me anak.</n> ne nasulat e se me ngaran diye te langit. Migparani kew degma diye te Manama ne talaggukum te langun ne etew, wey migsabeka kew te seeye se nammatey e ne immatareng e te Manama ne warad e me kulang.


text:
Migparani kew ki Hisus ne iyan tigpataliware kanta wey te Manama te iyam ne kasabutan. Ka impatihis ne langesa rin migpamalehet ne impasaylu kid e, wey meupiya pad seini du te langesa ni Abil ne migbuyu te pegsuli.<pb/>


text:
Na, bantey kew ne kene kew egpalingeg-lingeg te iglalag te Manama kaniyu. Su ka me etew dengan ne ware miglinga-linga te inlalag te Manama kandan kayi te ampew te tane, ware nakapanalliya te legpad. Ne iyan ki naan pa iya kene legpari, ke kene ta eglinglingeen ka iglalag kanta ne diye egpuun te langit!


text:
Te seeye ne timpu, nawelwel ka tane tenged te laheng te Manama, piru kuntee migsaad sikandin ne miggenendue, “Egwelwelen ku pad eg-abayi ka tane, ne kene ne tane de, ke kene, ka langit degma.”


text:
Ka seini se lalag din ne, “Eg-abayan pad,” iyan igpasabut kayi ne eg-aween din ka langun ne inggimu rin ne egkawelwel, eyew iyan naan de egkahaat ka kene egkawelwel.<pb/>


text:
Purisu keilangan ne egpasalamat ki te Manama tenged su egpekeugpe kid e te migharian din ne kene egkawelwel. Keilangan ne egsimbeen ta ka Manama te paahi ne egpakapahale kandin duma te pegtahud wey te pegpariralem ta.


text:
Kene kew kalingew ne eg-al-alumama te mahaliyug ne ware niyu neileyi. Su due duma dengan ne mig-al-alumama te mahaliyug ne ware nakanengneng te me panalihan bes e seeye.


text:
Ikeyid‑u niyu seeye se nenaprisu wey seeye se mig-antus, wey gedgerama niyu degma ka keugpe dan.<pb/>


text:
Keilangan ne ka asaweey egtahuren te langun, wey kene egpanlibug ka alunggun. Su ka egpanlibug wey ka egpangabid, eglegparan te Manama.<pb/>


text:
Pakaddiyu kew te peggeyinawa te seleppi, wey keilangan ne egkabennalan kew ke nekey ka due te kaniyu. Su seini ka ingkahi te Manama, “Kene kud iya eg-engkeran sikaniyu wey eg-inniyuhan.”


text:
Sikan naa ka kene ki egkehe ne egkahi,<pb/>“Ka Manama ka talagbulig ku,<pb/>purisu kena a egkaaldek.<pb/>Nekey ma ka egkeyimu te etew kayi te keddiey?”<pb/>


text:
Sumsumana niyu ka me pangulu niyu, seeye se migpanulu dengan kaniyu te lalag te Manama. Sumsumana niyu ka neyingumaan te peg-ugpe dan, ne ilingi niyu naa ka pegpalintutuu ran.


text:
Purisu kene kew peuyan te minsan nekey ne lein ne klasi te pegpanulu. Ne meupiya ke egkalig‑en ka me pusung ta pinaahi te keyid‑u te Manama, ne kene ne pinaahi te balaud meyitenged te egkakeen. Kene egpakabulig sika te seeye se eg-ikul.


text:
Kayi te kanta, ka peglansang ki Hisus diye te krus ka hendue te kanta ne altar. Piru ka me Hudiyu ne migpabulus-bulus pad ne migpanubad, kene egpakakuwa te kapasayluwan te me sale pinaahi kayi.<n>Te Grigu: ka migpamakey diye te balungbalung, ware katenged ne egkeen te igpanubad diye te kanta ne altar.</n>


text:
Ne ka langesa te me ayam, eg-uyanen te labew ne talagpanubad diye te Subla ne Matulus ne Sinabeng isip igpanubad te peglinis te me sale, piru ka me lawa, eg-uyanen dan diye te lihawangan te kampu wey diye dan egtutunga.


text:
Ne iling naan ded, mig-antus degma si Hisus diye te lihawangan te siyudad eyew te pegmatulus te me etew pinaahi te kandin mismu ne langesa.


text:
Sikan naa, eg-engkeran tad ka tapey ne tuluuwen<n>Te Grigu: eggendiyaan ta si Hisus diye te lihawangan te siyudad.</n> wey eg-ambag kid eg-antus te pegkeyilew rin.


text:
Su kayi te ampew te tane, ware siyudad ta ne kene egkaawe piru eg-im-imanen ta ka siyudad ne eg-ugpaan ta keureme.<pb/>


text:
Purisu, keilangan ne egpabulus ki egsaye te Manama pinaahi ki Hisus, isip halad ne egpuun te be‑be<n>Te Grigu: behas te bibig.</n> te seeye se eg-angken kandin.


text:
Kene kew kalingew ne eggimu te meupiya wey pabulihey kew ka tagse sabeka, su iyan sika ka peghalad ne egpakapahale te Manama.<pb/>


text:
Tumana niyu ka me pangulu niyu wey paruma-ruma kew kandan, su sikandan ka egtanggu te pegpalintutuu niyu wey ka egpanabak diye te Manama te pegtanggu ran. Emun ke egtumanen niyu sikandan, eggimu sikandan ne due kahale, piru ke kene, egkabehatan sikandan te himu ran wey kene degma egpakabulig sika kaniyu.<pb/>


text:
Pabulus kew ampu kanami. Nakanengneng key ne malinis iya ka kunsinsya ney wey egkeupian key ne eleg ka langun ne eggimuwen ney.


text:
Eghangyuen ku iya sikaniyu ne eg-ampu keddi eyew egpaliberen e pad te Manama due te kaniyu te kene egkaluhey.<pb/>


text:
<br/><t>Ka katammanan ne peg-ampu wey pegpanaha-taha</t><br/>In-uyag te Manama ne egpuunan te keupianan ka Magbebaye ta ne si Hisus. Egpekeiling sikandin te maresen ne talagtameng te me karniru, ne pinaahi te langesa rin, napamalehetan din ka ware katammanan ne kasabutan.


text:
Ka Manama ka egbehey kaniyu te langun ne meupiya ne ingkeilangan niyu te pegtuman te pegbuut din. Ne pinaahi ki Hisu Kristu, eggimuwen din kayi te kanta ka egpakapahale kandin. Egsayeen ta si Hisu Kristu te ware egtamanan. Malehet iya!<pb/>


text:
Me suled ku, eghangyuen ku sikaniyu ne eg-ayad-ayad egpammineg te intambag ku kaniyu, su malepet de seini se sulat ku kaniyu.


text:
Igkeupii ku ne egpakataha kew ne nakalihawang e diye te prisuwan ka suled ta ne si Timutiyu. Ke mahaan de egpekeuma sikandin kayi, egdumeen ku sikandin te eggendue te kaniyu.<pb/>


text:
Ipangemuste e re te langun ne me pangulu niyu wey te langun ne keet-etawan te Manama. Migpangemusta degma kaniyu ka me suled ta ne matig-Italya.<pb/>


text:
Sikeddiey si Santiyagu ka migpeuyan te seini ne sulat. Uripen a te Manama wey te Magbebaye ne si Hisu Kristu. Egpangemusta a kaniyu langun te me Kristuwanen ne egpuun te sapulu wey daruwa (12) ne tribu ne nekegsuwey-suwey kayi te ampew te tane.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpalintutuu wey ka katuenan</t><br/>Me suled ku, kahale kew ke due peg-eleg-eleg ne egginguma kaniyu,


text:
su nakataha kew ne ka peg-eleg-eleg, egpakalig‑en te pegpalintutuu niyu eyew egkaantus niyu ka me keyirapan.


text:
Purisu antusa niyu ka langun ne me peg-eleg-eleg su eyew egmatareng kew wey egkakumplitu kew, ne ware egkakulang diye te kaniyu.


text:
Ke due diye te kaniyu ne kulang se kaalam, pabuyua niyu diye te Manama wey egbehayan iya sikandin. Egbehayan sikandin te Manama te ware pegkannuhun, wey hiid‑uwen sikandin te langun ne etew.


text:
Piru pabuyua nu sikandin duma te pegpalintutuu, ne ware pegduwa-ruwa. Su ka egduwa-ruwa egpekeiling te bunlud ne egkeuyan-uyan te kalamag minsan hendei eggiyupa.


text:
<br/><t>Ka egkaayu-ayu wey ka meyaman</t><br/>Keilangan ne egkahale ka suled ta ne egkaayu-ayu, ke igparibabew e sikandin te Manama.


text:
Ne ka meyaman degma, keilangan ne egkahale ke igpariralem e sikandin te Manama, su egpekeiling de sikandin te kabukaran te me hilamunen ne egkapadpad.


text:
Te pegsile te iiniti ne aldew, egkahangu e ka hilamunen wey egkapadpad e ka kabukaran din, wey egkaawe e ka katelesan din. Ne iling naan ded due ka meyaman, minsan ke masalig pad ka eggimuwen din, egginguma iya ka aldew ne egpatey sikandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-eleg-eleg wey ka pegtintal</t><br/>Keupianan te etew ne egpakaantus te me peg-eleg-eleg, su emun ke egpakaantus sikandin, egpakarawat sikandin te kuruna te umul ne insaad te Manama te seeye se eggeyinawa kandin.


text:
Emun ke egtintalen ka sabeka ne etew, kene egkaayun ne egkahi sikandin ne ka Manama ka migtintal kandin, su ka Manama, kene ma egkatintal ne eggimu te mareet wey kene degma sikandin egtintal te minsan hentew.


text:
Piru wey re egkatintal ka etew ke egkeupian sikandin te kene ne kandin, wey egkeuyan sikandin te mareet ne igkeupii rin.


text:
Ne ke egtumanen din ka mareet ne igkeupii rin, egpakasale e sikandin, ne emun ke egpabulus sikandin ka eggimu te mareet, egpatey iya sikandin.<pb/>


text:
Ka langun ne meupiya wey malehet ne dasag, diye egpuun te dibabew, diye te Amey ne migpuunan te kalayag. Kene egkabalbalawan sikandin tenged su kene ma ne iling sikandin te alung ne egkaalin-halin.


text:
Sumale te pegbuut din, inggimu ki nikandin ne me anak din pinaahi te kamalehetan te kandin ne lalag, su eyew egkeyimu ki ne labew te langun ne inggimu rin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpammineg wey ka peggimu</t><br/>Tantanuri niyu seini me pinalangge ku ne me suled. Ka tagse sabeka, keilangan ne mahaan egpammineg ke due eglalag piru kene ne mahaan eglalag wey egkabelu.


text:
Purisu engkeri niyu ka langun ne maddeet ne himu wey batasan, wey dawata niyu te mapariralemen ka lalag te Manama ne impamula diye te pusung niyu, su seini ka egpakaluwas kaniyu.<pb/>


text:
Su ka minsan hentew ne egpammineg de te lalag din ne kene egtuman, egpekeiling te etew ne migpangalungan.


text:
Piru ka etew ne amana egbantey te malehet ne Balaud ne egpakaluwas, wey egpabulus sikandin ne egtuman, wey kene din eglingawan ka narineg din su nasi din eggimuwa, egpanalanginan sikandin te langun ne eggimuwen din.<pb/>


text:
Ke due sabeka ne egpalintutuu ne eleg e ka kandin ne pegpamakey, piru ke kene egbantey ke nekey ka iglalag din, kene ne malehet ka pegpamakey rin. Mig-akalan din de ka isip din.


text:
Su iyan seini ka malehet wey meupiya ne pegpamakey te Amey ne Manama, ka pegtanggu te me ilu wey te me balu te timpu ne egkeyirapan sikandan, wey ka pegbantey ne kene sikandin egkabiluwan te kareet kayi te kalibutan.<pb/>


text:
<br/><t>Peg-ilingen te egtahud ka etew</t><br/>Me suled ku, sikaniyu se migpalintutuu te tetelesi ne Magbebaye ta ne si Hisu Kristu, keilangan ne egpeg-ilingen niyu te egsahipe ka me etew.


text:
Panunggiling ke due etew ne egtambung te pegsimba niyu ne migsisising te bulawan wey tetelesi ka ingkukumbale din, ne due degma egkaayu-ayu ne egtambung ne migsaluub te dereeti ne kumbale.


text:
Ne emun ke iyan niyu re egsahipeen ka migkukumbale te meupiya wey egpapinnuuwen niyu diye te mateles ne pinnuuwan, ne ka egkaayu-ayu egpasasindehen niyu re mule wey ke egpapinnuuwen naa diye te seeg,


text:
Pammineg kew me pinalangge ku ne me suled. In-alam te Manama ka egkengaayu-ayu kayi te ampew te tane eyew egkeyimu ne meyaman te pegpalintutuu, wey eyew egpekeugpe te Migharian te Manama ne insaad din te langun ne eggeyinawa kandin.


text:
Piru impeyilawan niyu ka egkaayu-ayu. Hentew bes ka eg-ayu-ayu kaniyu wey egsusumbung kaniyu diye te me huwis? Sika iya se me meyaman.


text:
Eleg ka eggimuwen niyu ke egtumanen niyu ka sika se impurtanti ne Balaud ne egkakita diye te Kasulatan ne miggenendue, “Geyinawei nu ka me duma nu iling te peggeyinawa nu te keykew mismu ne pegkeetew.”


text:
Piru ke eg-alamen niyu re ka egsahipeen niyu, egpakasale kew e, wey ka Balaud ka eggukum kaniyu isip nakasale.


text:
Su ka minsan hentew ne egtuman te intiru ne Balaud piru egpakasuwey te sabeka re, nakasuwey e sikandin te langun.


text:
Su ka Manama ne migkahi, “Kene ka panlibug,” sikan ded man‑e ka migkahi, “Kene ka himatey te etew.” Ke ware ka nakapanlibug, piru ke nekeyimatey ka, nakasuwey kad e te Balaud.


text:
Te timpu te peggukum, kene egkeyid‑u ka Manama te seeye se ware pegkeyid‑u diye te duma, piru ka pegkeyid‑u, egpakaparibabew pad iya te peggukum.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpalintutuu wey ka meupiya ne himu</t><br/>Me suled ku, nekey‑a ka karuan ke egkahi ka sabeka ne etew te due pegpalintutuu rin piru kene egkakita diye te himu rin? Egpakaluwas naa kandin ka pegpalintutuu rin ne iling due? Kene iya!


text:
ne due sabeka kaniyu ne egkahi diye te kandan, “Egpanalanginan kew te Manama, ne kukumbale kew naa wey pangeen kew,” piru ke ware niyu behayi sikandan te keilangan dan, nekey naa ka karuan due?


text:
Piru ke due egkahi, “Due pegpalintutuu nu, ne sikeddi, eggimu a te meupiya.” Seini ka igtabak ku rue, “Papitawa a te pegpalintutuu nu ne kene egdumaan te himu. Su egpapitawen ku mule sikeykew te keddi ne pegpalintutuu pinaahi te keddi ne himu.”


text:
Egpalintutuu ka ne sabeka re ka Manama? Meupiya! Piru minsan ka me busew egpalintutuu degma—egpangelkelen pad iya sikandan te kaaldek.


text:
Egbusawen ka! Keilangan naan pad ne egpakanengneng ka te ka pegpalintutuu ne kene egdumaan te himu, ware karuan?


text:
Ka kaap-apuan ta ne si Abraham, in-isip sikandin te Manama ne matareng tenged te meupiya ne himu rin ne sika se pegbehey rin te anak din ne si Isaak eyew igpanubad.


text:
Purisu amana ne klaru ne ka pegpalintutuu rin, indumaan te himu, wey namalehet ka pegpalintutuu rin pinaahi te himu rin.


text:
Ne natuman ka nasulat te Kasulatan ne miggenendue, “Migpalintutuu si Abraham te Manama, ne tenged due, in-isip sikandin te Manama ne matareng.” Sika ka egpuunan ne ingngaranan sikandin ne alukuy te Manama.


text:
Purisu egkakita niyu ne eg-isipen te Manama ne matareng ka sabeka ne etew pinaahi te himu rin, kene de ne pinaahi te pegpalintutuu.


text:
Iling ded degma diye te ki Rahab ne migbebelegye te lawa rin. In-isip sikandin te Manama ne matareng pinaahi te himu rin ne pegtanggu te me talag-iipat wey te pegpepallahuy rin kandan diye te lein ne bayaanan.


text:
Su ka etew ne warad geyinawa, migpatey e. Ne ka pegpalintutuu ne kene egdumaan te himu, egpatey degma.<pb/>


text:
<br/><t>Ka dile</t><br/>Me suled ku. Kene ne keilangan ne masalig ka egkeyimu ne talagpanulu su nakataha kew ne sikanta se talagpanulu, amana ne malehen ka peggukum kanta du te duma.


text:
Su sikanta langun, malasi ki egkaseyyup. Ka etew ne kene egkaseyyup te peglalag-lalag din, ware naa seyyup diye te kandin, wey egkabuutan din degma ka intiru ne lawa rin.


text:
Emun ke egkakangan ta ka kudde su eyew egpalintutuu kanta, egpakaparuma-ruma sikandin minsan hendei ta igpabaye.


text:
Tengtengi niyu ma degma ka me barku, minsan derakel sikandan ne eggiyupen te makeseg ne kalamag, egpakaruma iya ke hendei igpabaye te kepitan, tenged te sika se deisek ne egngaranan te timun.


text:
Iling degma due ka dile, minsan ke deisek sika ne baad te lawa, piru amana egpakapeggasal.<pb/>Sumsumana niyu kamenu kaluag ka puwalas ne egkasilaban te deisek ne hapuy.


text:
Ne ka dile, egpekeiling te hapuy ne mig-ingeran te egpakarereet. Egpakarereet sika te intiru ne pegkeetew ta wey egpakasilab te kanta ne peg-ugpe. Ka sika ne hapuy, diye egpuun te linew ne hapuy.


text:
Ka langun ne klasi te me mahintalunan ne me mananap, me manuk-manuk, me uled, wey me ngalap, egkaayun ne eglayamen te etew,


text:
piru ware etew ne egpakalayam te dile. Dereeti seini ne kene egkabalabahan, wey napenu te eggilu ne egpakapatey.


text:
Egkahamit ka dile ta te pegpasalamat te Magbebaye wey Amey ta, wey egkahamit ded man‑e te pegdilus te duma ne me etew ne inggimu iling te ulaula te Manama.


text:
Me suled ku, ka kayu ne iggira, kene egpakabebehas te ulibu, ne ka paras, kene egpakabebehas te iggira. Ne ka mapeit ne sebseb, kene egpakabehey te meupiya ne weyig.<pb/>


text:
<br/><t>Ka katagseb ne egpuun te Manama</t><br/>Ke due diye te kaniyu ne due katuenan wey mahaan egpakasabut, keilangan ne igpakita rin seini due te peg-ugpe din pinaahi te me meupiya ne himu ne egdumaan te pegpariralem puun te kandin ne kaalam.


text:
Piru ke due diye te pusung nu ne amana egkeimma wey lehed, kene egkaayun ne egpegpeggasal ka te dakel ka katuenan nu wey kene ka uubat.


text:
Su ka sika ne kaalam, kene ne diye egpuun te dibabew, ke kene, kayi re te ampew te tane. Kene egpuun diye te Manama, ke kene, diye te ahalen te me busew.


text:
Ke hendei ka pegkasekel wey ka peggakam-hakam, due degma ka kasamuk wey ka langun ne mareet ne me himu.


text:
Piru ka kaalam ne diye egpuun te dibabew, hun‑a te langun ware seini nasewuhi te mareet, igkarangeb eggeyinawa te kalinaw, maayad-ayad te duma, maparuma-ruma, hiid‑uwen, meupiya se eggimuwen, kene eg-alam te egtahuren, wey kene egpapitew-pitew re.


text:
<br/><t>Ka peg-alukuy te kalibutan</t><br/>Nekey‑a ka egpuunan te igmekeg-ehet niyu wey igkasamuk niyu? Iyan iya egpuunan due sika se igkengeupii niyu ne egmekeg-ehet diye te diralem niyu.


text:
Due perem igkeupii niyu, piru kene niyu egkakuwa, ne due egpuun ne egpangimatey kew. Due igkeimma niyu piru kene niyu egkaangken, purisu nasamuk kew wey nenekeg-ehet. Kene kew egpakakuwa te igkeupii niyu su kene kew ma egbuyu diye te Manama.


text:
Te timpu ne egbuyu kew, kene sika igbehey kaniyu tenged su mareet ma ka tuyu niyu te egbuyu. Iyan niyu igbuyu su eyew egkatuman ka igkeupii niyu.


text:
Sikaniyu se egpekeiling te talaglibug! Ware kew bes nakataha ne ka egpakig-alukuy te kalibutan, egpakakuntere te Manama? Purisu seeye se egkeupian ne egpakig-alukuy te kalibutan, egkeyimu ne kuntere te Manama.


text:
Kene niyu sumsumana ne ware karuan te nasulat te Kasulatan ne miggenendue, “Talikuren ka panisingan ne impeugpe te Manama kayi te kanta.”


text:
Piru dakel ka bulig te Manama kanta sumale te nasulat te Kasulatan ne miggenendue, “Kuntere te Manama ka me hambuhen, piru egbulihan din seeye se me mapariralemen.”


text:
Parani kew te Manama, ne ka Manama ka egparani kaniyu. Sikaniyu se me makasesale, inniyuhi niyu ka me sale niyu.<n>Te Grigu: panlu‑lu kew te me belad niyu.</n> Sikaniyu se egmanduwa-ruwa, linisi niyu ka me pusung niyu.


text:
Kalange kew, sinehew kew, wey pandalawit kew. Saliyuwi niyu ka pegngisi niyu te pegsinehew. Saliyuwi niyu ka pegkahale niyu te pegkalange.


text:
<br/><t>Ka pegpaney-paney meyitenged te peggukum te duma</t><br/>Me suled, kene kew lalag te mareet diye te duma niyu. Su ka minsan hentew ne eglalag te mareet diye te suled din, wey ke eggukum naa, eglalag degma wey eggukum te Balaud. Su ke eggukum kew te Balaud, ware kew naa nakatuman kayi, ke kene, miggukum kew re.


text:
Ka Manama re ka egpakabehey te Balaud wey ka egpekewukum. Sikandin de ka egpakaluwas wey egpekeyimatey. Piru hentew kew ma ka eggukum te duma niyu?<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpaney-paney meyitenged te pegpeggasal</t><br/>Due igkalalag ku kaniyu, sikaniyu se migkahi, “Eggendiye key kuntee wey ke kaaselem naa te sabeka ne lungsud wey eg-ugpe pad diye seled te sabeka ne leg‑un eyew egtetamuk wey te pegpaneleppi.”


text:
Piru ware kew nakataha ke nekey ka egkeyitabu kaniyu kaaselemen. Nekey‑a ka egkeilingan niyu? Egpekeiling kew te gapun, egkakita egkaragdahawi, ne egkataman egkaawe e.


text:
Seini perem ka eleg ne eglalahen niyu, “Ke igtuhut te Manama, egsumpulan pad perem nikandin ka umul ta wey seini ka eggimuwen ta.”


text:
Sikan naa, ka etew ne nakanengneng ke nekey ka eleg ne eggimuwen din piru ware din himuwa, egpakasale e.<pb/>


text:
<br/><t>Ka tambag te me meyaman</t><br/>Pammineg kew ka me meyaman, paninehew kew wey pandalawit kew tenged te pegkalaggew ne egginguma kaniyu.


text:
Intaang e ka me bulawan niyu wey ka me seleppi niyu, ne sika se taang dan ka egpakapamalehet ne nakasale kew wey sika ka egpakarereet te lawa niyu iling te hapuy. Miglilimud kew te me karatuan niyu te katammanan ne timpu.


text:
Pammineg kew! Ka me etew ne miggimu diye te me kamet niyu, migsalew-salew e ne ware niyu bayari, wey narineg te Maresen ne Magbebaye ka pegsalew-salew te manggaani.


text:
Meupiya amana ka peg-ugpe niyu kayi te ampew te tane wey nakuwa niyu ka langun ne ingkeupii niyu. Iling te impalambeg niyu ka me lawa niyu tahahe te aldew te peggimatey kaniyu.


text:
<br/><t>Kene kew egkapeleyi ne egtetahad</t><br/>Purisu me suled, kene kew kapeleyi ne egtetahad taman te peglibed te Magbebaye. Pitawa niyu ke immenu te egtetahad te talagbasukan ke ken‑u egkahaani ka tetelesi ne impamula ran. Kene sikandan egkapelaan ne egtetahad ke ken‑u eg-uran.


text:
Me suled, kene kew pegsalsalawey eyew kene kew eggukuman te Manama, su diyad e te gumawan ka talaggukum.


text:
Me suled, sumsumana niyu ka me prupita ne migwali te ngaran te Magbebaye. Ilingi niyu sikandan su ware napeleyi ne mig-antus te me keyirapan.


text:
Pammineg kew, eg-isipen ta ne meupiya sikandan su nakaantus ma. Nakarineg kew e meyitenged te peg-antus ni Hub, wey nakataha kew e ke immenu sikandin te Magbebaye te pegbulig, su hiid‑uwen ka Magbebaye wey lulunuen.<pb/>


text:
Labew te langun, me suled, kene kew egsesaad ne egkahi, “Mengeyibet te langit,” wey ke “Mengeyibet te tane,” wey te minsan nekey. Ke kene, kahi kew re te “uya” ke eg-uyun kew, piru ke kene, kahi kew re te “kene” eyew kene kew eggukuman te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka geem te peg-ampu</t><br/>Ke due egkeyirapan due te kaniyu, keilangan ne paampua niyu sikandin. Ke due egkahale, peulahinga niyu sikandin te me ulahingen te pegsaye.


text:
Ke due egderalu due te kaniyu, keilangan ne eg-umew sikandin te igbuyag te migmalintutuu eyew eg-ampu kandin wey te peg-itis kandin te lana pinaahi te ngaran te Magbebaye.


text:
Ka peg-ampu ne egdumaan te pegpalintutuu, egpakabawi te egderalu. Ne ka Magbebaye ka egpekeuli kandin wey egpakapasaylu ke duen ma sale din.


text:
Purisu megnangnangeney kew te me sale niyu wey meg-ampuey kew ka tagse sabeka eyew egkeulian kew. Su dakel ka egkeyimu te peg-ampu te etew ne matareng.


text:
Si Iliyas, etew red degma iling kanta. Piru mig-ampu sikandin ligkat te pusung din ne kene perem eg-uran, ne ware iya nekeuran seled te tatelu ne leg‑un wey liware.


text:
Nataman, mig-ampu e man‑e sikandin ne eg-uran, ne mig-uran iya wey nakapamehas e ka me pinamula.<pb/>


text:
keilangan ne egpakataha kew ne ka minsan hentew ne egpakapalibed te makasesale puun te seyyup dalan, sikandin ka egpakapangabang te gimukud te etew puun te kamatayen, wey masalig ka me sale ne egkapasaylu tenged kandin.


text:
Sikeddiey si Pidru ka migpeuyan te seini ne sulat, apustulis a ni Hisu Kristu.<pb/>Egpangemusta a kaniyu te in-alam te Manama, ne nakalapu de due te Puntu, Galasya, Kapadusya, Asya, wey Bitinya.


text:
In-alam kew te Manama ne Amey sumale te tapey e ne planu rin, wey immatulus kew te Panisingan din eyew egpakapalintutuu kew e ki Hisu Kristu, wey egkalinisan kew e te langesa rin.<pb/>Ka keyid‑u wey keupianan ne egpuun te Manama, egkaangken niyu te subla-subla.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpallateng te umul ne ware egtamanan</t><br/>Egdayanen ka Manama wey Amey te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu! Su tenged te dakel ne keyid‑u rin, imbehayan ki nikandin te iyam ne umul pinaahi te peg-uyag ki Hisu Kristu. Purisu mapahetpet ki ne egpallateng ne eg-uyahen ki red degma keureme.


text:
Ne ka intahahe te Manama kaniyu diye te langit, kene sika egkamewu, kene egkalinditan, wey kene egkaawe.


text:
Tenged te pegsalig niyu te Manama, egtamengan kew nikandin pinaahi te geem din, taman te egkarawat niyu ka kaluwasan ne igpakita te katammanan ne timpu.<pb/>


text:
Ne puun due, gale-gale kew iya minsan keilangan ne eg-antus kew te malepet de ne timpu tenged te egkalein-lein ne peg-eleg-eleg.


text:
Ka tuyu te sika ne me keyirapan, ka pegnengneng ke malehet naan en iya ka pegpalintutuu niyu. Su minsan ka bulawan ne eglihad de, eg-el-elehan ma pinaahi te pegleney rue, eyew egkanengnengan ke malehet naan iya. Ne iyan naan pa ka pegpalintutuu niyu ne labew pad te bulawan. Ne emun ke egkapamalehetan e ne malehet iya ka pegpalintutuu niyu, egkarayan kew, egmabantug, wey egtahuren kew te timpu ne igpakite e si Hisu Kristu.


text:
Miggeyinawaan niyu sikandin minsan ware niyu nakita. Ne minsan ke kene niyu sikandin egkakita kuntee, piru egpalintutuu kew wey egsalig kandin. Ne kene egkatirew wey ware egkeilingan te kahale niyu


text:
Ka me prupita ne migpanagne meyitenged te keupiya wey keyid‑u te Manama ne igbehey kaniyu, ka mignengneng wey mig-ayad-ayad mig-ugsi-ugsi meyitenged te sika ne kaluwasan.


text:
Ne pinaahi te Panisingan te Manama ne due te kandan, migpanagne sikandan meyitenged te peg-antus te Kristu<n>Ka igpasabut te Kristu, Insaad ne Manluluwas.</n> wey te dakel ne kabantug din pegkapenga rue. Amana sikandan mig-ugsi-ugsi ke ken‑u wey ke nekey ne paahi sika egkeyitabu.


text:
Impataha te Manama kandan ne ka impanlalag dan, kene egkeyitabu diye te kandan su kayi mule te kaniyu kuntee. Ne narineg niyud e kuntee seini puun te me etew ne migwali te Meupiya ne Panugtulen pinaahi te bulig te Panisingan te Manama ne impeuyan din puun te langit. Ne minsan ka me panalihan, amana egkeupian ne egpakasabut kayi.<pb/>


text:
<br/><t>Ka matulus ne pegbebatasan te migmalintutuu</t><br/>Purisu andama niyu ka me suman-suman niyu<n>Te Grigu: kumbalei niyu ka suman-suman niyu.</n> eyew te peggimu te igkeupii te Manama, wey keilangan ne egtigkel kew te pegkeetew niyu. Ipalene-lene niyu ka pegpallateng niyu due te keyid‑u ne igbehey kaniyu te timpu ne igpakite e si Hisu Kristu.


text:
Puun su matinumanen kew ne anak te Manama, keilangan ne kene kew paruma-ruma te mareet ne igkeupii te lawa niyu, iling te inggimu niyu dengan te ware kew pad nakataha te kamalehetan.


text:
Ka Manama ne eg-am-amayen niyu ke eg-ampu kew, ka eggukum te ware pegdapig te langun ne etew sumale te hinimuwan dan. Purisu, tahura niyu sikandin taheed te migtagtaheed kew pad nangugpe kayi te ampew te tane.


text:
Nakanengneng kew e ke nekey ka inggamit te Manama te peglekat kaniyu puun te ware karuan ne pegbebatasan niyu ne naangey niyu puun te me kaap-apuan niyu. Ware sikandin miggamit te sika se eglihad de ne me karatuan iling te bulawan wey ke pelata naa,


text:
ke kene, sika se mahal ne langesa ni Kristu ka inggamit din. Nekeiling sikandin te nati te karniru ne ware nabalbalangi wey mansa.


text:
Te ware pad neyimu ka kalibutan, tapey e sikandin alama ne Manluluwas. Piru kunteen e te katammanan ne me timpu igpakita sikandin para kaniyu.


text:
Ne pinaahi kandin, migpalintutuu kew e te Manama ne iyan mig-uyag kandin puun te kamatayen wey ka migbehey kandin te dakel ne kabantug. Purisu ka Manama ka napalenlenaan te pegpalintutuu niyu wey te pegpallateng niyu.<pb/>


text:
Kuntee, puun su migmalinis e ka suman-suman niyu pinaahi te pegtuman niyu te kamalehetan, migmalehet e ka peggeyinawa niyu te me suled niyu ne migmalintutuu. Ne kuntee, keilangan ne peggeyinaweey kew iya ka tagse sabeka ne egpuun te pusung niyu.


text:
Puun su nabalbalawan kew e neetew, sika se iyam ne umul niyu, kene ne diye egpuun te etew ne mahaan de egpatey, ke kene, diye sika egpuun te ware egtamanan wey manedted ne lalag te Manama.


text:
Su nasulat e te Kasulatan,<pb/>“Ka langun ne etew, egpekeiling te me hilamunen,<pb/>wey ka langun ne katelesan dan, egpekeiling te bulak te me hilamunen.<pb/>Ne egkahangu ka hilamunen wey egkengatahak e ka me bulak din,<pb/>


text:
piru ka lalag te Magbebaye, egpabulus te ware egtamanan.”<br/>Ka sika ne lalag, iyan sika se Meupiya ne Panugtulen ne inwali due te kaniyu.<pb/>


text:
Purisu, inniyuhi niyu ka langun ne mareet ne hinimuwan iling te pegpanlimbung, pegpapitew-pitew, pegkeimma, wey ka peg-iran-iran te duma niyu.


text:
Keilangan ne layun kew inum te telek ne gatas ne iyan sika se Lalag te Manama, iling te malalab pad ne me bate ne layun egkeupian te gatas. Su ke eggimuwen niyu sika, egtulin ka pegpalintutuu niyu taman te egkaluwas kew,


text:
<br/><t>Ka sumalem ne batu wey ka migmalintutuu</t><br/>Parani kew te Magbebaye, ka sumalem ne batu ne insamsamilian te me etew, piru in-alam bes te Manama wey in-isip din ne mahal.


text:
Ne sikaniyu degma, iling kew te sumalem ne batu ne inggamit te pegbebaley te ispirituwanen ne timplu. Neyimu kew ne matulus ne talagpanubad te Manama, ne pinaahi ki Hisu Kristu, egpakabehey kew te Manama te ispirituwanen ne halad ne egkarawat din.


text:
Su nasulat te Kasulatan,<pb/>“Tew kew! In-alam ku ka mahal ne batu,<pb/>ne igtahu ku diye te Hirusalim<n>Te Hibruwanen: Siyun. Sabeka seini te me ngaran te Hirusalim.</n> eyew egkeyimu ne pabunsuran;<pb/>ne seeye se egsalig kandin, kene egkeyilawan.”<pb/>


text:
Purisu, due te kaniyu te egpalintutuu, amana ne mahal sikandin. Piru meyitenged te seeye se kene egpalintutuu, nasulat e diye te Kasulatan,<pb/>“Ka batu ne insamsamilian te me talagbebaley<pb/>nasi neyimu ne impurtanti ne pabunsuran.”<pb/>


text:
Ne duen pad man‑e diye te Kasulatan ne migkahi,<pb/>“Seini ka batu ne egpakapasaligkat te me etew,<pb/>wey ka egpakaparugsu kandan.”<br/>Egkasaligkat sikandan tenged su ware sikandan migpalintutuu te lalag te Manama. Ne sika iya ka implanu te Manama kandan.<pb/>


text:
Piru sikaniyu ka in-alam ne me etew, ka me talagpanubad te Hari, ka matulus ne nasud, wey ka keet-etawan ne kandin te Manama. In-alam kew nikandin eyew egpangguhud te tetelesi ne hinimuwan din. Sikandin ka mig-umew kaniyu puun te karusileman peendiye te kein-inuwan ne kalayag din.


text:
Dengan, kene kew ne keet-etawan te Manama, piru kuntee, keet-etawan kew e nikandin. Ne ware kew ikeyid‑u te Manama dengan, piru kuntee, ingkeyid‑u kew e nikandin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegbebatasan te migmalintutuu</t><br/>Me suled, puun su migtagtaheed kew re nangugpe wey mahaliyug kew re kayi te ampew te tane, egbanasalan ku sikaniyu ne pakaddiyu kew te mareet ne igkeupii te lawa niyu ne makasesale ne layun egpakig-ehet te gimukud niyu.


text:
Meupiyaa niyu ka pegbebatasan niyu taliware te me etew ne ware migpalintutuu te Manama, su minsan ke egbayungan kew nikandan ne eggimu kun te mareet, egkakita ran ka meupiya ne himu niyu wey egsayeen dan ka Manama te aldew te peggendini rin.<pb/>


text:
Tenged te Magbebaye, keilangan ne egparuma-ruma kew te langun ne etew ne due me katenged kaniyu, iling te Impiradur su sikandin ka labew ne pangulu,


text:
wey diye te me gubirnadur. Ka me gubirnadur ka egsuhuen te Impiradur te pegparusa te seeye se egpekeyimu te mareet, wey ka egpareyrayen te seeye se eggimu te meupiya.


text:
Su iyan igkeupii te Manama ne pinaahi te peggimu niyu te meupiya, ware igkalalag kaniyu te seeye se egkengeungel ne me etew.


text:
Ugpe kew isip me etew ne due kaligwangan, piru kene niyu gamita sika te pegbunbun te mareet ne himu, ke kene, ugpe kew isip me uripen te Manama.


text:
Tahura niyu ka langun ne etew wey geyinawei niyu ka me suled niyu te pegpalintutuu. Kaaldeki niyu ka Manama wey tahura niyu ka Impiradur.<pb/>


text:
<br/><t>Ka tambag diye te uripen</t><br/>Sikaniyu se me uripen, keilangan ne paruma-ruma kew te me ahalen niyu duma te pegtahud kandan. Ne kene de ne iyan niyu eggimuwan te iling due ka meupiya wey hiid‑uwen ne me ahalen, ke kene, minsan degma ka mabbulut.


text:
Egkahale ka Manama ke tenged te pegsuman-suman niyu kandin, eg-antusen niyu ka me pegbayad-bayad ne ware egpuunan.


text:
Kene kew egkasaye ke egpanlampesan kew tenged te mareet ne hinimuwan niyu. Piru ke meupiya ka hinimuwan niyu wey eg-antus kew tenged due, egkahale ka Manama kaniyu.


text:
In-alam kew te Manama eyew eg-antus, su migbaybayaran degma si Kristu para kaniyu wey migbehey sikandin kaniyu te panunggilingan eyew eg-ilingan niyu.


text:
Te timpu ne indeeg-deeg sikandin, ware sikandin migsuli migdeeg-deeg. Te timpu ne imbaybayaran sikandin, ware sikandin miglelalis, ke kene, migsalig sikandin te Manama, ka matareng ne talaggukum.


text:
Si Kristu mismu ka mig-uyan te me sale ta pinaahi te peglansang te lawa rin diye te krus eyew kene kid e egpakasale, ke kene, egkamatareng e ka peg-ugpe ta. Ne pinaahi te me pali din, neulian kew e.


text:
Su sikaniyu dengan, nekeiling kew te me karniru ne nenallaag, piru kuntee, nakalibed kew e diye te Talagtameng wey Talagtanggu te me gimukud niyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka tambag diye te alunggun</t><br/>Te iling due ne paahi, sikaniyu se manggiasawe e ne me malitan, keilangan ne egparuma-ruma kew te me asawa niyu, su eyew ke duen ma diye te kandan ne kene egpalintutuu te lalag te Manama, kema ke egpakapalintutuu red sikandan ke egkita ne meupiya ka batasan niyu. Ne kene ne keilangan ne eglalahan niyu pad sikandan


text:
Kene niyu iyan ikasasew ka peggimmimasad te lawa niyu, iling te peg-ayad-ayad te bulbul, pegsaluub te mahal ne me dayan-dayan te lawa, wey pegsaluub te meupiya ne kumbale,


text:
ke kene, iyan niyu himasari ka diye te pusung niyu. Su ka kateles te etew ne kene egkabalbalawan ne amana mahal diye te Manama, sika se mapariralemen wey maleman.


text:
Iling due ka peggimmimasad dengan te matulus ne me malitan ne migpallateng te Manama. Maparuma-ruma sikandan te me asawa ran,


text:
iling ki Sara te migpalintutuu te asawa rin ne si Abraham wey iyan din igngaran ka “ahalen”. Ne sikaniyu naan e kuntee ka me anak din ke eggimu kew te meupiya wey ke kene kew egkaaldek te minsan nekey.<pb/>


text:
Ne iling ded sikaniyu se manggiasawe e ne me lukes, keilangan ne egtahuren niyu ka me asawa niyu. Upiani niyu sikandan taheed te egpalemungey kew, su mahuye sikandan kuntere kaniyu, wey nekeg-iling kew re diye te tangkaan te Manama tenged su egpakaangken degma sikandan te keyid‑u te Manama ne sika se umul ne ware egtamanan. Ne himuwa niyu sika eyew ware egpakabalabag te peg-ampu niyu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-antus tenged te peggimu te meupiya</t><br/>Te katammanan, sikaniyu langun, keilangan ne egsabekeen niyu ka suman-suman niyu wey ikeyimenawi niyu ka duma. Ne paheyinaweey kew isip tahasuled, peup-upianey kew, wey pariralem kew.


text:
Kene niyu sulii te mareet ka eggimu te mareet diye te kaniyu, wey kene niyu sulii te egdilus seeye se egdilus kaniyu, ke kene, sulii niyu pinaahi te pegpanalangin kandan tenged su in-alam kew te Manama eyew egpakaangken te panalangin.


text:
Su nasulat te Kasulatan,<pb/>“Emun ke due etew ne egkeupian ne egkahale<pb/>wey egkeupian ne meupiya ka peg-ugpe din,<pb/>keilangan ne kene sikandin eglalag te mareet wey eg-uubat.<pb/>


text:
Keilangan ne eg-inniyuhan din ka mareet wey eggimu e sikandin te meupiya;<pb/>keilangan ne egpakannekal sikandin ne due keupianan dan te me duma rin.<pb/>


text:
Su egbantayan te Manama ka me matareng<pb/>wey egpamminehen din ka peg-ampu dan,<pb/>piru egsupak sikandin te seeye se eggimu te mareet.”<pb/>


text:
Piru minsan pad ke eg-antus kew tenged te peggimu niyu te meupiya, egpanalanginan kew. Purisu kene niyu ikaaldek ka igkaaldek dan wey kene kew kasasew,


text:
ke kene, tahura niyu iya si Kristu isip Magbebaye niyu. Ne pangandam kew layun ka egpangatarengan te seeye se eg-inse kaniyu meyitenged te egpallatengen te migmalintutuu.


text:
Piru tabaka niyu te kene ne malangit wey due pegtahud. Keilangan ne layun malinis ka kunsinsya niyu, su eyew ke due eglalag te mareet kaniyu, egkeyilew sikandan te mareet ne inlalag dan ke egkakita ran ne meupiya ka pegbebatasan niyu isip migpalintutuu ki Kristu.


text:
Ke pegbuut ma te Manama, meupiya pad ka eg-antus tenged te peggimu te meupiya, du te peggimu te mareet.


text:
Su mig-antus<n>Diye te duma ne sinulat: migpatey.</n> degma si Kristu te kasabeka re para te sale te me etew. Ware mule sikandin nakasale, piru migpatey sikandin para te makasesale eyew te peg-uyan kanta diye te Manama. Mig-antus sikandin te kamatayen te lawa rin, piru neuyag ka panisingan<n>Wey ke: in-uyag sikandin te Panisingan te Manama.</n> din.


text:
Ka sika ne me panisingan ka ware migpalintutuu dengan taheed te migpangimu pad si Nuwi te arka, ne ware napeleyi ka Manama ne egtetahad kandan. Ne deisek de ka diye te arka ne naluwas te weyig su walu re iya ne etew.


text:
Ne ka sika ne weyig, iyan impeilingan ka bewutismu ne iyan nakaluwas kaniyu kuntee pinaahi te geem te peg-uyag ni Hisu Kristu. Ka bewutismu, kene ne peg-awe te bilu te lawa, ke kene, ka peghangyu diye te Manama ne eglinisan din ka kunsinsya ta.


text:
Ne kuntee, diyad e si Hisu Kristu te langit, diye te igkakawanan<n>Sumale te tuluuwen te me Hudiyu, ka talahuren de ne etew ka egpakapinnuu diye te igkakawanan te mabantug ne etew.</n> te Manama. Ne sikandin ka migmandu te langun ne me panalihan, te due me katenged wey me geem ne kene egkakita.<pb/>


text:
<br/><t>Ka iyam ne peg-ugpe due te Manama</t><br/>Purisu, puun su mig-antus si Kristu te pegbayad-bayad kandin, keilangan ne sikaniyu degma, andam ne eg-antus. Su ka minsan hentew ne mig-antus te pegbayad-bayad, kenad e egpabulus egpakasale.


text:
Ne puun kuntee taman te egpatey sikandin, kenad e sikandin eg-ikul te mareet ne igkeupii rin, ke kene, eg-ikul e te pegbuut te Manama.


text:
Su suble e ka inggimu niyu te miglihad ne me timpu, ne iling te igkeupii ne eggimuwen te seeye se kene egpalintutuu te Manama. Su dengan, miggimu kew te keyilawan, mareet ne igkeupii te lawa niyu, mighubug-hubug, egkasublaan ne pegdees wey peg-iinum diye te sahakeen, wey ware keyilew niyu te pegsimba te me diyus-diyus.


text:
Ne kuntee, neinu-inu sikandan ke mania te ware kew e migluyud kandan te peggimu te subla ne keyilawan, wey egtampeleen kew e nikandan.


text:
Piru egpanabak ded keureme sikandan te hinimuwan dan diye te Manama ne andam ne eggukum te nammatey e wey te mannekal pad.


text:
Sika ka egpuunan ne inwali ka Meupiya ne Panugtulen minsan diye te nammatey e kuntee, su eyew minsan ke miggukuman e ka lawa ran pinaahi te kamatayen iling te langun ne etew, egkeuyag ded ka panisingan dan iling te Manama.<pb/>


text:
Marani e ka katammanan te kalibutan, purisu tigkel kew te pegkeetew niyu wey bantayi niyu ka suman-suman niyu eyew egpakaampu kew.


text:
Labew te langun, paheyinaweey kew ka tagse sabeka te mapahetpet iya, su emun ke eggimuwen niyu sika, mahaan kew re egpakapasaylu te duma.<n>Te Grigu: ka geyinawa, egpakabunbun te sesalihi ne sale.</n>


text:
Puun su nakarawat te katuenan ka tagse sabeka, keilangan ne eggamiten din sika para te keupianan te duma isip meupiya ne piniyalan te nalein-lein ne katuenan te Manama.


text:
Ka minsan hentew ne egwali, keilangan ne egwali sikandin ne hendue te ka Manama ka migpakiglalag pinaahi kandin. Ka minsan hentew ne mabulig-bulig, keilangan ne eggimuwen din sika pinaahi te keseg ne igbehey te Manama kandin, su eyew egkareyrey ka Manama te langun ne eggimuwen niyu pinaahi ki Hisu Kristu. Ka langun ne kabantug wey geem, kandin de iya te ware egtamanan. Malehet iya.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-antus te migmalintutuu</t><br/>Me pinalangge, kene kew keinu-inu tenged te masumpit ne pegbayad-bayad isip peg-eleg-eleg kaniyu. Kene niyu seini isipa ne sabeka ne kein-inuwan ne neyitabu kaniyu,


text:
ke kene, gale-gale kew su egpakabaye kew te peg-antus iling te peg-antus ni Kristu, eyew amana kew iya egkahale te timpu ne igpakite e ka katelesan din.


text:
Egpanalanginan kew ke eglemetan kew tenged te pegpalintutuu niyu ki Kristu, su sika ka palinneu ne mig-ugpe e due te kaniyu ka maresen ne Panisingan, ka Panisingan te Manama.


text:
Piru kene niyu ituhut ne due sabeka kaniyu ne eg-antus tenged su mangngimatey sikandin, takawen, mareet ka eggimuwen, wey ke egpangilabet te eggimuwen te duma.


text:
Piru ke eg-antus ka sabeka ne etew tenged su Kristuwanen sikandin, keilangan ne kene sikandin egkeyilew, ke kene, egsayeen din ka Manama tenged su in-isip sikandin ne sakup ni Kristu.<pb/>


text:
Su miggingume e ka timpu ne eggukum e ka Manama, ne egbunsud seini diye te keet-etawan din. Ne emun ke sikanta ka eggun‑aan eggukumi, nekey buwad e ka egkeyingumaan te seeye se ware migpalintutuu te Meupiya ne Panugtulen te Manama?


text:
Ne nasulat te Kasulatan,<pb/>“Emun ke malised ne egkaluwas ka matareng ne etew,<pb/>iyan naan pa iya seeye se ware mig-ikul te Manama wey ka makasesale!”<pb/>


text:
Purisu, seeye se mig-antus sumale te pegbuut te Manama, keilangan ne egpabulus eggimu te meupiya wey igsalig dan e ka umul ran diye te matinumanen ne Talaggimu kandan ne iyan ka Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka tambag diye te migmalintutuu</t><br/>Sikan naa, egbanasalan ku sikaniyu se me igbuyag te migmalintutuu due, ne iling ku degma te sabeka ne igbuyag. Sikeddiey mismu, nakakita a te peg-antus ni Kristu wey egkatalaran a te kabantug din te igpakite e sikandin keureme.


text:
Iyan ku igbanasal kaniyu, ne tangguwa niyu ka keet-etawan ne insalig te Manama kaniyu su nekeiling sikandan te karniru rin. Piru tangguwa niyu sikandan ne kene ne puun su napehes kew re, ke kene, puun su sika ka igkeupii niyu sumale te pegbuut te Manama kaniyu. Himuwa niyu sika ne kene ne puun su egkaam-amanaan kew te igbayad, ke kene, puun su amana kew egkeupian ne egbulig kandan.


text:
Kene kew bulut-bulut ne egmandu kandan te impiyal re kaniyu, ke kene, himuwa niyu ka pegkeetew niyu ne panunggilingan diye te kandan.


text:
Ne emun ke eglepew e ka Pangulu te Talagtameng te karniru ne iyan si Hisu Kristu, egpakarawat kew te amana tetelesi ne unag ne kene egkaawe.<pb/>


text:
Sikaniyu degma se me lukes-lukes, keilangan ne egparuma-ruma kew te me igbuyag niyu. Ne sikaniyu langun, keilangan ne pariralem kew te tagse sabeka, su nasulat e diye te Kasulatan, “Kuntere te Manama ka me hambuhen, piru egbulihan din ka mapariralemen.”


text:
Purisu pariralem kew diye te Manama ne amana ne maresen eyew igparibabew kew nikandin te aldew ne in-alam din.


text:
Ibehey niyu diye te kandin ka langun ne igkalaggew niyu tenged su egkasasew sikandin meyitenged kaniyu.<pb/>


text:
Bantey kew wey kene kew lengkay! Su ka kuntere niyu ne ahalen te me busew, eglibeng-libeng iling te liyun ne egginihel ka egpamitew te egtekeben din.


text:
Sukuli niyu sikandin wey heheta niyu ka pegpalintutuu niyu, tenged su nakanengneng kew e ne ka me suled niyu te pegpalintutuu kayi te ampew te tane, egbaye ded degma te iling due ne me peg-antus.


text:
Ka Manama ne egpuunan te langun ne panalangin ka mig-alam kaniyu eyew egpakarawat kew te ware egtamanan ne katelesan din tenged te pegsabeka ta ki Kristu. Pegkapenga te malepet de ne peg-antus niyu, egkumplituwen kew te Manama, eggeheten din ka pegpalintutuu niyu, wey eglig‑enen kew nikandin eyew kene egkaweil ka pegpalintutuu niyu.


text:
<br/><t>Ka katammanan ne pegpangemusta</t><br/>Si Silbanu, ka in-isip ku ne matinumanen ne suled te pegpalintutuu, ka migbulig keddiey te pegsulat ku kaniyu te seini se malepet de ne sulat. Iyan ku tuyu te seini ne sulat ka egbagget wey ka egpamalehet kaniyu ne seini iya ka malehet ne keyid‑u te Manama. Desdeseni niyu naa sika.<pb/>


text:
Egpangemusta kaniyu ka migmalintutuu diye te Babilunya<n>Sumale diye te Libru ne “Impakita”, kema ke iyan igpasabut kayi ka Ruma.</n> ne in-alam te Manama, wey si Markus degma ne in-isip ku ne anak ku.


text:
Pegpangemusteey kew ka tagse sabeka te pegpapitew ne migpaheyinaweey kew.<n>Te Grigu: peggarek ne due peggeyinawa.</n><pb/>Ka Manama ka egbehey te keupianan kaniyu langun te nasabeke e due ki Kristu.


text:
Sikeddiey si Simun Pidru ka migpeuyan te seini ne sulat. Uripen a wey apustulis a ni Hisu Kristu.<pb/>Egpangemusta key kaniyu te nabehayan te tetelesi ne pegpalintutuu ne nekeiling te kanami ne pegpalintutuu pinaahi te pegkamatareng ni Hisu Kristu ne Manama ta wey Manluluwas.<pb/>


text:
Ka keyid‑u wey keupianan tenged te peg-ila niyu te Manama wey ki Hisus ne Magbebaye ta, egkaangken niyu te subla-subla.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-umew wey peg-alam te Manama kanta</t><br/>Pinaahi te geem ne due te kandin tenged te pegka-Manama rin, imbehayan ki nikandin te langun ne keilangan ta eyew ka peg-ugpe ta, egpakapahale te Manama. Egkarawat ta ka sika langun pinaahi te peg-ila ta kandin, ne iyan mig-alam kanta pinaahi te kabantug din wey keupiya rin.


text:
Ne pinaahi rue, imbehayan ki nikandin te amana ne impurtanti wey tetelesi ne me saad, eyew pinaahi te sika ne me saad, egpakapariyu kew te karereetan kayi te kalibutan puun te mareet ne igkeupii te etew, eyew egpakalagkes kew egpakaheram te pegka-Manama rin.


text:
Ne tenged due, pakannekali niyu ne egpakatimul te pegpalintutuu niyu ka meupiya ne pegbebatasan ne egdumaan te kaalam.


text:
Ne kene de ne due kaalam, ke kene, egdumaan degma te pegtigkel te pegkeetew rin. Ne ka pegtigkel te pegkeetew rin, egdumaan degma te pegpaheed-geed ne pegtetahad. Ka pegtetahad, egdumaan degma te pegparuma-ruma te Manama.


text:
Ne kene de man‑e ne egparuma-ruma te Manama, ke kene, egdumaan degma te peggeyinawa te suled ta te pegpalintutuu. Ne ka peggeyinawa te suled ta, egdumaan degma te peggeyinawa te langun ne etew.


text:
Su emun ke egkanasnasian pad ne egtulin ka seeye se meupiya ne pegbebatasan due te kaniyu, egbebehas kew wey egkapulusan kew tenged te peg-ila niyu te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu.


text:
Piru ka minsan hentew ne ware diye te kandin ka sika ne pegbebatasan, hendue sikandin te butud wey kene egpakameleg-meleg wey nalingawan din e ne nalinisan e sikandin te tapey ne me sale din.<pb/>


text:
Purisu me suled ku, pakannekali niyu iya ne egkapamalehetan niyu ne in-umew kew wey in-alam kew te Manama. Su emun ke eggimuwen niyu sika, kene kew egkasaligkat.


text:
Ne amana egkahale ka Manama ne egpaseled kaniyu diye te ware katamanan ne Migharian te Magbebaye ta wey Manluluwas ne si Hisu Kristu.<pb/>


text:
Su minsan nakataha kew e te iling due wey egdesdesenan niyud e te eggen-gen ka kamalehetan ne impanulu kaniyu, egpabulus a ka layun egpasuman-suman kaniyu meyitenged due.


text:
Te keddi ne suman-suman, eleg iya ne egpukawen ku sikaniyu te pegpasuman-suman meyitenged due taheed te neuyag<n>Te Grigu: te seini e pad te balungbalung.</n> e pad.


text:
Su nakataha a ne mahaan ad e egpatey<n>Te Grigu: eg-engked te seini ne balungbalung ku.</n> sumale te impanengneng keddiey te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu.


text:
Ne egpakannekal a ne eyew minsan ke egpatey<n>Te Grigu: eglihawang.</n> ad e, egkasuman-suman niyu pad ka impanulu ku kaniyu.<pb/>


text:
Ka me guhuren ne impanengneng ney kaniyu meyitenged te geem wey te pegginguma te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu, kene ne diye egpuun te hinimu-himu re ne guhuren te me etew ne matagseb. Nakita ney iya ka kabantug din


text:
te timpu ne impabantug sikandin wey impakita te Manama ne Amey ka katelesan din. Migkahi ka laheng ne diye egpuun te Manama ne Maresen, “Seini ka pinalangge ku ne Anak; amana a nahale kandin.”


text:
Nakarineg key te sika ne laheng puun te langit su sikanami ka duma mismu ni Hisus diye te matulus ne bubungan.<pb/>


text:
Seeye ka egpuunan ne neehet ka pegpalintutuu ney te impanagne te me prupita. Purisu keilangan ne egtantanuran niyu iya sika, su ka inlalag dan egpekeiling te sulu ne miglayag diye te durusilemi. Tantanuri niyu sika taman te aldew ne egginguma si Kristu<n>Te Grigu: taman te egkaliwaswas e wey egsile e diye te pusung niyu ka Buntetale ne iyan sika se bituen te kaseleman.</n> ne egpeila te Amey rin diye te kaniyu.


text:
Labew te langun, keilangan ne egkanengnengan niyu seini, ne ware natagne diye te Kasulatan ne egkaluwas pinaahi re te suman-suman te etew.


text:
Su ware natagne ne puun de te pegbuut te etew, ke kene, ka Panisingan te Manama ka egpanulu ke nekey ka igpalalag ne egpuun te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me talagpanulu te kene ne malehet</t><br/>Piru dengan, due degma me prupita te kene ne malehet ne diye te keet-etawan te Manama. Ne iling naan ded degma, due me talagpanulu te kene ne malehet ne egginguma due te kaniyu. Egheles-heles de sikandan egpanulu te me ubat ne egpakarereet te pegpalintutuu, wey mig-inniyuhan dan e ka Magbebaye ta ne iyan miglekat kandan. Purisu, sahuhune ne egparusaan sikandan te Manama.


text:
Ne masalig ka eg-ikul te mekeyilew-hilew ne hinimuwan dan. Ne tenged kandan, eglemetan e te me etew ka malehet ne pegpanulu.<n>Te Grigu: dalan te kamalehetan.</n>


text:
Ne puun te halamlamen dan, eglupihan kew nikandan pinaahi te hinimu-himu re ne me lalag. Piru naluhey re hukumi sikandan te Manama, wey mahaan e sikandan eglegpari.<pb/>


text:
Su minsan ka me panalihan dengan ne nakasale, imparusaan te Manama. Indegpak sikandan diye te diralem wey imprisu rin sikandan diye te durusilemi ne inged<n>Te Grigu: Tartarus.</n> ne parusaanan te makasesale taman te aldew te peggukum.


text:
Ware degma ikeyid‑u te Manama ka me etew ne ware mig-ikul kandin te impasipukan din te weyig ka tapey ne kalibutan. Piru si Nuwi, ka talagpangguhud te pegkamatareng, inluwas mule te Manama duma te pamilya rin ne pitu ne buuk.


text:
Inggukuman degma te Manama ka siyudad ne Suduma wey Gumura pinaahi te pegsilab, ne iyan naan de nahaat ka igmuk dan. Inggimu rin seeye ne panunggilingan ke nekey ka egkeyitabu te seeye se kene eg-ikul te Manama.


text:
Piru inluwas din si Lut, ka matareng ne etew ne amana nalaggew te mekeyilew-hilew ne hinimuwan te talagsupak te balaud.


text:
Te timpu ne miglemung pad kandan ka matareng ne etew ne si Lut, amana sikandin nalaggew tenged te aldew-aldew ne egkarineg din wey egkakita rin ne maddeet ne hinimuwan dan.


text:
Purisu egkateu ka Manama ke egmenuwen din te pegluwas puun te me peg-eleg-eleg ka seeye se mig-ikul kandin, wey ke egmenuwen te pegparusa taman te Aldew te Peggukum ka seeye se eggimu te mareet.


text:
Ne labi en iya ne egparusaan din seeye se mig-ikul te malindit ne igkeupii te lawa ran ne makasesale wey migsamsamili te katenged te Manama.<pb/>Ka sika ne me etew, me mabbulut wey me hambuhen, kene egkaaldek ne egbaley-baley te seeye se maddesen diye te langit.


text:
Piru minsan ka me panalihan ne subla pad ne manekal wey maresen du te seeye se me talagpanulu te kene ne malehet, ware ma nekewukum kandan diye te tangkaan te Magbebaye pinaahi te pegbaley-baley ran kandan.


text:
Ka sika ne me etew, imbaley-baley ran ka langun ne ware dan nasabut. Egpekeiling sikandan te mabbulut ne me mahintalunan ne egpangawang de due eggimu ne kene egsumsumanen pa. Neetew sikandan ne egdakepen de wey egdereetan de. Ne iling naan ded degma due ka karereetan ne egkeyingumaan dan.


text:
Egpasakitan degma sikandan tenged te pegpasakit dan te duma. Amana egkahale-gale sikandan ne egpahawa-hawa te ealdawi ne eggimu te mareet ne igkeupii te lawa ran. Egpakamansa sikandan kaniyu wey egpakapeyilew. Amana sikandan egkahale ne egpanlimbung kaniyu taheed te egpakiglagpu egkeen duma kaniyu.


text:
Amana sikandan egkabagbagingi te minsan hentew ne malitan, ne kene egkapelaan sikandan ne eggimu te sale. Neuyan dan seeye se ware pad nakareralid ka pegpalintutuu ne eyew egpakasale, wey amana sikandan ne halamlamen. Igdilus e sikandan te Manama!


text:
Mig-engkeran dan e ka matul-id ne dalan wey nakasuwey e sikandan tenged su mig-ikul e sikandan te mareet ne hinimuwan ni Balaam ne anak ni Biur. Si Balaam, amana miggeyinawa te seleppi, purisu mig-uyun sikandin ne egbayaran te peggimu te mareet.


text:
Piru tenged te mareet ne hinimuwan din, insaparan sikandin te Manama pinaahi te asnu ne impalalag te Manama ne iling te etew, wey migbalabahan te keungelan perem ne eggimuwen din isip prupita.<pb/>


text:
Ka sika se me talagpanulu te kene ne malehet, egpekeiling te me sebseb ne neetiyan wey te me gapun ne miglayap te makeseg ne kalamag. Purisu intahahaan e sikandan te Manama te inged ne durusilemi ne egpeugpaan kandan.


text:
Ka me lalag dan, henduen ubag te maddalem piru ware bes meupiya te inlalag dan. Migpanulu sikandan ne kene kun ne mareet ka peg-ikul ke nekey ka igkeupii te lawa ne makasesale, wey sika iya ka iggulu dan te seeye se iyam pad migsuwey te me duma rin ne mareet se me batasan.


text:
Migsaaran sikandan te me talagpanulu te kene ne malehet, ne egbehayan te kaligwangan taheed te sikandan mismu neuripen pad te mareet ne batasan ne egpakarereet kandan—su ka etew, uripen te minsan nekey ne egpakatalu kandin.


text:
Emun ke due me etew ne nakapariyu e te kalindit kayi te kalibutan pinaahi te peg-ila ran te Magbebaye ta wey Manluluwas ta ne si Hisu Kristu, piru egpabakus ded man‑e due wey egpeuyan, subla pad ne mareet ka egkeula-ula ran te mewuri ne timpu du te timpu ne ware pad sikandan nekeila ki Kristu.


text:
Meupiya pad perem ke ware sikandan nakataha te dalan te pegkamatareng, du te nakataha piru mig-inniyug te matulus ne suhu ne impanulu kandan.


text:
Natuman e diye te kandan ka lalahen ne miggenendue, “Ka asu egkeen te ileb din,” wey “Ka babuy ne narihus e, eglumbuk ded man‑e te basak.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglibed ni Hisu Kristu</t><br/>Miggeyinawaan ku ne me suled, seini ka ikarangeb ne sulat ku kaniyu. Te daruwa ne sulat ku, due igpasuman-suman ku kaniyu isip pegpukew te meupiya wey malinis ne suman-suman niyu.


text:
Igkeupii ku ne egkasuman-suman niyu pad ka innangen te matulus ne me prupita dengan wey ka insuhu te Magbebaye wey Manluluwas pinaahi te me apustulis niyu.


text:
Hun‑a te langun, keilangan ne egkasabut niyu seini: te katammanan ne timpu, egmanlepew ka me lemeten ne me etew wey egtumanen dan ka mareet ne igkeupii ran. Egngisiyan kew nikandan


text:
te egkahi, “Meddag naa se migsaad si Hisus ne eglibed, hendeid naa sikandin? Nammatey e ka me kaap-apuan ta, piru ware kaleinan te keugpe te kalibutan puun pad te peggimu kayi!”


text:
Migtuyuan dan te eglingew ne ka Manama ka miggimu dengan te langit pinaahi te lalag din, wey inggimu rin ka kalibutan pinaahi te weyig wey puun te weyig.


text:
Ne pinaahi red te sika ne lalag te Manama, ka langit wey ka tane ne egkakita ta kuntee, igtahahe din eyew egsilaban te aldew te peggukum wey pegdereet te me etew ne kene eg-ikul te Manama.<pb/>


text:
Piru me pinalangge ku ne me suled, kene niyu kalingawi seini: diye te Magbebaye, ka senge-kaaldew, hendue te senge-libu ne leg‑un, ne ka senge-libu ne leg‑un, hendue te sabeka re degma ne aldew.


text:
Kene eglamu-lamu ka Magbebaye ne egtuman te saad din, iling te insuman-suman te duma. Ka malehet due, ware sikandin napeleyi ne egtetahad kaniyu, su iyan din igkeupii ne eg-inniyug ka langun te sale dan wey ware minsan sabeka ne egkareetan.<pb/>


text:
Piru ka aldew te peglibed te Magbebaye, egpekeiling te tigkew ne pegginguma te takawen. Te sika ne aldew, egkaawe ka langit ne egdumaan te marahing ne lehes. Ne ka aldew, bulan, wey me bituen, egkaleney te hapuy, wey ka langun ne tahu te kalibutan, egkasilaban.<n>Diye te duma ne sinulat, <i>egkakita; </i> diye man‑e te duma, <i>egkaawe.</i></n>


text:
Na, puun su egkareetan ka langun te iling due ne paahi, keilangan ne egmatulusen niyu ka peg-ugpe niyu wey mapahetpeta niyu ka peg-ikul niyu te Manama


text:
taheed te egtetahad kew wey egpakannekal kew ne egmahaan ka aldew te peglibed te Manama. Te sika ne aldew, egkanlabkanlab ka langit wey egkaawe, wey egkengalleney te keinit ka langun.


text:
Piru sikanta mule, egtetahad ki te iyam ne langit wey iyam ne tane ne insaad te Manama. Sika ka ugpaan te matareng ne me etew.<pb/>


text:
Purisu me pinalangge ku ne me suled, puun su eg-iman-iman kew due, keilangan ne egpakannekal kew ne due keupianan niyu diye te kandin, ware igkarew‑ey kaniyu, wey egmalinis kew.


text:
Sumsumana niyu ne malayat ka pegtetahad te Magbebaye eyew egkaluwas ka me etew. Insulatan kew e degma meyitenged kayi te pinalangge ta ne suled ne si Pablu, ne inggamit din ka kaalam ne imbehey te Manama kandin.


text:
Ne iling ded kayi ka ingguhud din diye te langun ne sulat din. Ka malehet, duen iya diye te sinulat din ne malised ne egsabuten. Ne seeye se me etew ne ware me katuenan, wey seeye se ware pad nakareralid se pegpalintutuu, egleinen dan te egsabut, iling te inggimu ran ded diye te duma ne Kasulatan. Ne puun due, egdereetan sikandan.<pb/>


text:
Purisu pinalangge ku ne me suled, puun su tapey kew e nakanengneng due, keilangan ne egbantey kew eyew kene kew egkeuyan te seyyup te me etew ne eg-apul te balaud, wey eyew kene kew egpakasuwey te mapahetpet ne impalintutuuwan niyu.


text:
Su keilangan iya ne egkapabulusan niyu egkaheram ka keyid‑u te Magbebaye ta wey egtulin pad ka peg-ila niyu te Manluluwas ta ne si Hisu Kristu. Ka kabantug, kandin de iya, puun kuntee wey te ware egtamanan. Malehet iya!


text:
<br/><t>Ka lalag ne migbehey te umul</t><br/>Duen e sikandin dengan te an-anayan, ne narineg ney e kuntee wey nakita ney e mismu wey nahen-genan ney pad iya, sikandin ka egngaranan te Lalag ne egbehey te umul.


text:
Ne hengkayi te nekeuma kayi te kanta ka sika ne umul, nakita ney en iya sika, wey migpamalehet key kayi wey migpangguhud key kaniyu meyitenged te umul ne ware egtamanan. Ne duma sika te Amey, ne kuntee migpakite e kanami.


text:
Igpangguhud ney degma kaniyu ke nekey ka nakita ney wey ke nekey ka narineg ney, eyew egpekegduma kew duma kanami diye te Amey wey te Anak din ne si Hisu Kristu.


text:
<br/><t>Ka Manama ka kalayag</t><br/>Seini ka guhuren ne narineg ney puun ki Hisu Kristu ne igpangguhud ney kaniyu, ne ka Manama ka kalayag wey ware marusilem diye te kandin.


text:
Emun ke egkahi ki te nekegduma kid e diye te Manama, piru marusilem ded ka peg-ugpe ta, nekeuubat kid e tenged su ware ki mig-ugpe sumale te kamalehetan.


text:
Piru ke malayag ka peg-ugpe ta iling te Manama ne diye te malayag, nasabeka kid naa, ne ka langesa ni Hisus ne Anak din ka eglinis kanta te langun ne me sale ta.<pb/>


text:
Piru ke igpangguhud ta ka me sale ta diye te Manama, egpasayluwen ki nikandin wey eglinisan ki nikandin te langun ne neyimu ta ne mareet su matinumanen sikandin wey matareng.


text:
Ke egkahi ki te ware ki nakasale, inggimu ta ne ubaten ka Manama, wey ware kayi te kanta ka lalag din.<pb/>


text:
<br/><t>Si Kristu ka tigpataliware ta</t><br/>Me pinalangge ku ne me anak, insulatan ku sikaniyu kayi eyew kene kew egpakasale. Piru ke duen ma egpakasale, due matareng ne tigpataliware kanta diye te Amey, ne sikandin si Hisu Kristu.


text:
Sikandin mismu ka impanubad para te me sale ta eyew egkapasaylu ki, wey kene ne ka kanta re ne me sale, ke kene, ka me sale degma te langun ne etew kayi te kalibutan.<pb/>


text:
Ke due egkahi te nekeila sikandin te Manama piru kene egtuman te me suhu din, ubaten sikandin wey ware diye te kandin ka kamalehetan.


text:
Piru seeye se migtuman te lalag te Manama, malehet ne miggeyinawa kandin. Ne puun due egpakataha kid ne duen kid e te Manama.


text:
Ka minsan hentew ne egkahi te duen e sikandin te Manama, keilangan ne eg-ugpe sikandin iling te peg-ugpe ni Hisu Kristu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka iyam ne suhu</t><br/>Miggeyinawaan ku ne me suled, kene ne iyam ne suhu seini se insulat ku kaniyu tenged su puun te pegpalintutuu niyu ki Hisus, narineg niyud e ka suhu ne migkahi te keilangan ne egpaheyinaweey ka tagse sabeka.


text:
Piru mig-abey a man‑e migsusulat kaniyu te iyam ne suhu. Ne ka seini ne suhu, intuman e ni Hisus wey sikaniyu degma tenged su egkaawe e ka marusilem wey eglayag e ka malehet ne layag.<pb/>


text:
Ka minsan hentew ne eg-angken te duen e sikandin te malayag piru egdumut te suled din, diye pad sikandin te marusilem.


text:
Ka minsan hentew ne miggeyinawa te suled din, duen e sikandin te malayag ne ware minsan nekey diye te kandin ne egpuunan ne egpakasale ka duma.


text:
Piru ka egdumut te suled din, duen pad te marusilem wey marusilem pad ka peg-ugpe din. Ne ware nakanengneng sikandin ke hendei rin egpabulus tenged su migbuturan sikandin te marusilem.<pb/>


text:
Ne sikaniyu se me amey, migsusulat a kaniyu su nekeila kew kandin, ka tapey e ne due puun pad te bunsuranan. Migsusulat a degma kaniyu te me lukes-lukes, su natalu niyud e si Meibulan.


text:
Migsusulat a kaniyu te me anak, tenged su nekeila kew ma te Amey. Migsusulat a kaniyu te me amey, tenged su nekeila kew kandin, ka tapey e ne due puun pad te bunsuranan. Migsusulat a kaniyu te me lukes-lukes, tenged su manekal e, wey duen e te kaniyu ka lalag te Manama, wey natalu niyud e si Meibulan.<pb/>


text:
Kene niyu geyinawei ka mareet kayi te kalibutan wey ka minsan nekey ne kayi te ampew te tane. Emun ke eggeyinawaan niyu sika, ware geyinawa niyu diye te Amey.


text:
Su ka langun ne mareet kayi te kalibutan, iling te pegkeibeg te kene ne meupiya, pegkeimma ke nekey ka egkakita ta, wey ka pegpaambug te me kasangkapan ta, kene ne diye egpuun te Amey su kayi te kalibutan.


text:
Egkaawe ka kalibutan wey ka langun ne mareet ne igkeupii te me etew, piru ka egtuman te igkeupii te Manama egkeuyag te ware egtamanan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me kuntere ni Kristu</t><br/>Me anak, seinid e ka katammanan ne timpu. Ne sumale te narineg niyu, eggingume e ka egkuntere ki Kristu, ne minsan kuntee masulug e ka nanginguma ne egkuntere kandin. Ne puun due, egpakataha kid e ne seinid e ka katammanan ne timpu.


text:
Ka sika ne me etew nangawe kayi te kanta, piru kene ne malehet ne duma ta sikandan te pegpalintutuu. Su emun ke malehet pa perem ne me duma ta sikandan, ware ki engkeri nikandan, piru ka peg-awe dan ka migpakita ne ware sabeka kandan ne duma ta iya te pegpalintutuu.<pb/>


text:
Piru sikaniyu mule, duen e te kaniyu ka Panisingan ne imbehey ni Kristu wey nakanengneng kew e langun te kamalehetan.


text:
Insulatan ku sikaniyu ne kene ne puun su ware kew nakanengneng te kamalehetan, ke kene, puun su nakanengneng kew e kayi, wey nakanengneng kew e degma te ware ubat ne diye egpuun te kamalehetan.<pb/>


text:
Na, hentew ma ka ubaten? Seeye iya se eg-apul ne si Hisus ka Kristu.<n>Ka igpasabut te Kristu, Insaad ne Manluluwas.</n> Ne ka sika ne etew ka egkuntere ki Kristu—mig-apul meyitenged te Amey wey te Anak.


text:
Ka langun ne kene eg-angken te Anak, ware degma diye te kandin ka Amey. Ka eg-angken te Anak, diye degma te kandin ka Amey.<pb/>


text:
Gen-geni niyu ka narineg niyu ne puun pad te bunsuranan. Emun ke eggen-genan niyu seini, duen kew naan e te Anak wey te Amey.


text:
Ne sikaniyu mule, mig-ugpe e due te kaniyu ka Panisingan ne narawat niyu puun ki Hisus wey kenad e ne keilangan ne egpanuluen kew pad te minsan hentew. Su ka Panisingan din e ka egpanulu kaniyu te langun, ne malehet ka igpanulu din, kene ne ubat. Purisu pabulus kew ugpe diye te kandin sumale te impanulu din kaniyu.<pb/>


text:
Sikan naa me anak, pabulus kew ugpe diye te kandin su eyew te timpu te pegpakita rin, ware kaaldek ta wey ware keyilew ta kandin te aldew te peglibed din.


text:
Ke nakanengneng kew ne matareng sikandin, egkanengnengan niyu degma ne ka tagse sabeka ne miggimu te matareng, anak din iya.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me anak te Manama</t><br/>Sumsumana niyu kamenu karakel ka geyinawa te Amey kayi te kanta su in-isip ki nikandin ne me anak din wey malehet iya seini! Purisu ware nekeila kanta ka me etew kayi te ampew te tane su ware ma nekeila sikandan ki Hisus.


text:
Miggeyinawaan ku ne me suled, me anak kid e kuntee te Manama, piru kene te pad egkanengnengan ke nekey e ka egkeyingumaan ta te neyimu ne anak te Manama. Iyan te re nanengnengan ne emun ke eggingume e sikandin, egpekeiling kid e kandin, su egkakita tad ke mamenu sikandin.


text:
Ka langun ne egpallateng te iling kayi diye te ki Kristu, egbantey ne malinis ka pegkeetew ran iling ki Hisus te malinis.<pb/>


text:
Ka minsan hentew ne nakasale, nakasupak e te Balaud te Manama, su ka langun ne sale supak iya te Balaud din.


text:
Nakanengneng kew e ne iyan innendini ni Kristu ka peg-awe te me sale ta, ne ware sale diye te kandin.


text:
Ware etew ne duen e te kandin ne egpabulus eggimu te sale. Ka egpabulus ne eggimu te sale, ware pad nakanengneng wey ke nekeila kandin.<pb/>


text:
Pinalangge ne me anak, kene kew paakal te minsan hentew. Ka eggimu te matareng, matareng iya sikandin, iling ki Kristu te matareng.


text:
Ka egpabulus eggimu te sale, sakup te ahalen te me busew, tenged su puun pad te bunsuranan, nekeyimu e te sale ka ahalen te me busew. Ne iyan innendini te Anak te Manama ka pegdereet te himu rin.<pb/>


text:
Ware anak te Manama ne egpabulus eggimu te sale, uya su nakapanines e due te kandin ka pegbebatasan te Manama. Kene egpekeyimu sikandin te sale, tenged su neyimu e sikandin ne anak te Manama.


text:
Seini ka paahi ne egkeila ta ke hentew ka me anak te Manama wey ka me anak ni Meibulan: ka etew ne ware miggimu te matareng wey ke ware miggeyinawa te suled din, kene ne anak te Manama.<pb/>


text:
<br/><t>Paheyinaweey kew</t><br/>Su nakarineg kew e te sika ne pegpanulu puun pad te bunsuranan ne egpaheyinaweey ka tagse sabeka.


text:
Keilangan ne kene ki egpekeiling ki Kain te sakup ni Meibulan ne miggimatey te hari rin. Ne mania te innimatayan din? Uya, su si Kain mareet ka eggimuwen din, ne matareng mule ka eggimuwen te hari rin.<pb/>


text:
Nakataha kid ne nakabaye kid e puun te kamatayen peendiye te umul ne ware egtamanan, uya su miggeyinawaan ta ka suled ta te pegpalintutuu. Ka etew ne kene eggeyinawa te duma, duen naan pad te kamatayen.


text:
Ka minsan hentew ne egdumut te suled din, mangngimatey, wey nakanengneng kew e ne ware mangngimatey ne nakarawat te umul ne ware egtamanan.


text:
Migpeyimatey si Kristu para kanta, ne pinaahi kayi, egkanengnengan ta ka geyinawa ne malehet. Purisu eleg degma ne igbehey ta ka umul ta para te me suled ta te pegpalintutuu!


text:
Na, ke due minsan hentew ne meupiya se peg-ugpe, wey nakakita te suled din ne neyirapan piru ware din bulihi, egmenuwen din te egkahi ne due geyinawa rin te Manama?


text:
Pinalangge ne me anak, keilangan ne ka geyinawa ta te duma, kene ne lalag de ne egpuun te be‑be ta, ke kene, igpapitew ta ka malehet ne geyinawa pinaahi te himu ta.<pb/>


text:
Su emun ke eggimuwen ta ka iling due, egpakanengneng ki ne duen kid e te kamalehetan, wey egkaayun e ne eg-atubang ki te Manama te ware pegkaaldek.


text:
Su minsan ke eggukuman kid e te me suman-suman ta, piru labew pad ka Manama te suman-suman ta wey nakanengneng sikandin te langun.


text:
Miggeyinawaan ku ne me suled, ke ware ki hukumi te suman-suman ta, ware kaaldek ta te pegparani te Manama.


text:
Ne minsan nekey ka egbuyuen ta diye te kandin, egkarawat ta, uya su egtumanen ta ka me suhu din wey iyan ta eggimuwen ka egpakapahale kandin.


text:
Iyan seini ka suhu din: keilangan ne egpalintutuu ki wey egsalig te Anak din ne si Hisu Kristu wey egpaheyinaweey ka tagse sabeka, sumale te insuhu ni Kristu kanta.


text:
Ka langun ne migtuman te me suhu din, duen e te kandin, ne sikandin mig-ugpe e due te kandan. Egkatahaan ta ne mig-ugpe e sikandin kayi te kanta pinaahi te Panisingan ne imbehey rin kanta.<pb/>


text:
<br/><t>Ka malehet wey ka kene ne malehet ne panisingan</t><br/>Miggeyinawaan ku ne me suled, kene niyu palintutuuwi ka minsan hentew ne eg-angken ne miglalag sikandin sumale te Panisingan te Manama, ke kene, el-elehi niyu ka me panisingan ke diye naa sikandan egpuun te Manama su masulug ka kene ne malehet ne me prupita ne nanginguma te kalibutan.


text:
Ne iyan seini ka paahi ne egkeilaan niyu ka Panisingan te Manama: ka minsan hentew ne eg-angken ne migpekeetew si Hisu Kristu, due Panisingan te Manama diye te kandin.


text:
Ne ka minsan hentew ne kene eg-angken ki Hisus, kene naa ne diye egpuun te Manama ka panisingan ne diye te kandin. Panisingan sika te egkuntere ki Kristu ne narineg niyud ne egginguma, wey minsan kuntee, kayid e sikandin te kalibutan.<pb/>


text:
Pinalangge ne me anak, sakup kew e te Manama, wey natalu niyud e ka me prupita ne kene ne malehet su ka Panisingan ne due te kaniyu, subla pad ne maresen du te si Meibulan ne iyan migmandu te me etew kayi te kalibutan.


text:
Ne sikandan mule, kayi re nasakup te kalibutan, purisu iyan de degma igpangguhud nikandan ka natuenan dan kayi te kalibutan, wey egpammineg degma kandan ka me etew kayi te ampew te tane.


text:
Piru sikanta mule, me anak kid e te Manama. Ne seeye se nekeila te Manama, egpammineg te igpanulu ta, ne seeye se kene ne sakup te Manama kene egpammineg kanta. Ne puun due, egpekeila ki ke nasakup naa te Panisingan te Manama ka duma wey ke diye naa te kene ne malehet ne panisingan.<pb/>


text:
<br/><t>Geyinawa ka Manama</t><br/>Miggeyinawaan ku ne me suled, keilangan ne egpaheyinaweey ki ka tagse sabeka, su ka geyinawa, diye egpuun te Manama. Ka minsan hentew ne eggeyinawa te duma rin, anak te Manama wey nekeila te Manama.


text:
Ka minsan hentew ne kene eggeyinawa te duma rin, ware nekeila te Manama, uya su ka Manama, geyinawa ma.


text:
Impakita te Manama ka geyinawa rin kanta pinaahi te pegpeuyan din te sabsabeka ne Anak din kayi te ampew te tane, su eyew pinaahi kandin egpakaangken ki te umul ne ware egtamanan.


text:
Ka malehet ne geyinawa, kene ne sika se peggeyinawa ta te Manama, ke kene, sika se peggeyinawa rin kanta wey ka pegpeuyan din te Anak din eyew pinaahi te impanubad din, egkapasaylu ka me sale ta.<pb/>


text:
Miggeyinawaan ku ne me suled, puun su amana ki geyinawei te Manama, keilangan degma ne egpaheyinaweey ki ka tagse sabeka.


text:
Ware de due etew ne nakakita te Manama. Piru ke egpaheyinaweey ki ka tagse sabeka, eg-ugpe e ka Manama kayi te kanta wey egkeehet e ka geyinawa rin kayi te kanta.<pb/>


text:
Tenged su imbehayan ki nikandin te Panisingan din, egkatahaan ta ne duen kid e te kandin wey kayid e degma mig-ugpe sikandin te kanta.


text:
Nakita ney wey impamalehet ney diye te duma ne impeuyan te Amey ka Anak din eyew te pegluwas te me etew kayi te ampew te tane.


text:
Ka minsan hentew ne eg-angken ne Anak te Manama si Hisus, mig-ugpe e due te kandin ka Manama wey duen e sikandin te Manama.


text:
Purisu nakanengneng ki wey migpalintutuu ki ne miggeyinawaan ki te Manama.<pb/>Geyinawa ka Manama, ne ka minsan hentew ne eggen-gen te sika ne geyinawa, duen e sikandin te Manama, ne ka Manama mig-ugpe e due te kandin.


text:
Ne pinaahi kayi, neehet ka geyinawa te Manama kayi te kanta su eyew kene kid e egkaaldek te aldew te peggukum din, su ka peg-ugpe ta kayi te kalibutan egpekeiling te peg-ugpe ni Kristu.


text:
Ka iling due ne geyinawa ware likes ne igkaaldek, uya su ka malehet ne geyinawa egpakapaawe te kaaldek. Su seeye se egkaaldek egpalintutuu ne eglegparan sikandin te Manama wey ware pad neehet ka geyinawa diye te kandin.<pb/>


text:
Ke due egkahi, “Miggeyinawaan ku ka Manama,” piru egdumut pad te suled din, ubaten sikandin. Su ka minsan hentew ne kene eggeyinawa te suled din ne egkiteen din, kene egkaayun ne eggeyinawa te Manama ne ware din nakita.


text:
Ne seini ka suhu ne imbehey rin kanta: ka etew ne miggeyinawa te Manama keilangan ne eggeyinawa degma te suled din.<pb/>


text:
<br/><t>Egkatalu ta ka kalibutan</t><br/>Ka minsan hentew ne migpalintutuu ne si Hisus ka Kristu, anak sikandin te Manama. Ne ka minsan hentew ne miggeyinawa te amey, miggeyinawa degma te anak din.


text:
Seini ka egkanengnengan ta ne miggeyinawaan ta ka me anak te Manama: ke eggeyinawaan ta ka Manama wey egtumanen ta ka me suhu din.


text:
Su ka pegtuman ta te me suhu te Manama ka palinneu ne miggeyinawaan ta sikandin, ne ka me suhu din kene amana ne mabehat.


text:
Su ka minsan hentew ne anak te Manama, egkatalu rin e ka kalibutan. Egkatalu ka kalibutan pinaahi te pegpalintutuu ta.


text:
Na, hentew ma ka egpakatalu te kalibutan? Seeye de iya se me etew ne migpalintutuu ne Anak te Manama si Hisus.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpamalehet meyitenged ki Hisu Kristu</t><br/>Si Hisu Kristu ka miggendini te ampew te tane ne migpabewutismu te weyig wey migpatihis te langesa rin. Su kene de ne iyan keilangan ka weyig, ke kene, ka langesa degma. Ne iyan egpakapamalehet ka Panisingan, su ka Panisingan ka kamalehetan.


text:
Tenged te migpalintutuu ki te impamalehet te me etew, subla pad ne egpalintutuuwan ta ka impamalehet te Manama, su sikandin iya ka migpamalehet ne Anak din si Hisus.


text:
Ka minsan hentew ne migpalintutuu te Anak te Manama, egpakamemalehet e sikandin diye te geyinawa rin ne malehet iya seini. Piru ka ware migpalintutuu te pegpamalehet te Manama, inggimu rin ka Manama ne ubaten, uya su ware sikandin migpalintutuu te pegpamalehet te Manama meyitenged te Anak din.


text:
Ne iyan seini ka pegpamalehet, migbehayan ki te Manama te umul ne ware egtamanan, ne seini se umul diye migpuun te Anak din.


text:
Ka minsan hentew ne migdawat te Anak, duen e umul ne ware egtamanan. Piru ka ware migdawat te Anak te Manama, ware iya umul.<pb/>


text:
<br/><t>Ka umul ne ware egtamanan</t><br/>Insulat ku seini kaniyu te migpalintutuu wey migsalig te Anak te Manama, su eyew egpakataha kew te due umul niyu ne ware egtamanan.


text:
Ne egpakasahe-sahe ki ne egparani te Manama su nakanengneng ki ne egpamminehen din ka minsan nekey ne egbuyuen ta ne kene ne supak te pegbuut din.


text:
Ne tenged su nakataha ki ne egpammineg sikandin ke nekey ka egbuyuen ta kandin, egpakataha ki degma ne egkarawat ta ka imbuyu ta kandin.<pb/>


text:
Emun ke due egkakita niyu ne suled niyu ne nekeyimu te sale ne egkapasaylu te Manama, keilangan ne ig-ampu niyu sikandin wey egbehayan sikandin te Manama te umul. Ne iyan de egbehayan seeye se nekeyimu te sale ne egkapasaylu. Piru due iya sale ne kene egkapasaylu, wey kene ne keilangan ne ig-ampu niyu pad ka miggimu te iling due ne sale.


text:
Nakanengneng ki ne ware anak te Manama ne egpabulus eggimu te sale, su migtantanuran sikandan te Anak te Manama, ne si Meibulan kene egpekeyilabet kandan.<pb/>


text:
Ka seini se intiru ne kalibutan, in-uyan ni Meibulan, piru nakanengneng ki mule ne anak kid e te Manama.<pb/>


text:
Ne nakataha kid e degma ne miggendini te ampew te tane ka Anak te Manama wey imbehayan ki nikandin te pegsabut eyew egkeila ta ka malehet ne Manama. Ne kuntee, duen kid e te malehet ne Manama tenged su duen kid ma te Anak din ne si Hisu Kristu. Sikandin ka malehet ne Manama wey ka umul ne ware egtamanan.<pb/>


text:
Sikeddiey si Huwan ka igbuyag te migmalintutuu ka migpeuyan te seini ne sulat. Egpangemusta a te malitan<n>Iyan buwa igpasabut te “malitan” ka sabeka ne punduk te migmalintutuu.</n> ne in-alam te Manama wey diye degma te me anak din. Miggeyinawaan ku sikaniyu langun due te kamalehetan, ne kene ne sikeddiey re, ke kene, ka langun degma ne nakataha te kamalehetan,


text:
Ka keupiya, keyid‑u, wey keupianan ne egpuun te Manama ne Amey wey te Anak din ne si Hisu Kristu, egkaangken niyu. Igbehey sika te Manama te seeye se egdawat te kamalehetan wey te geyinawa.<pb/>


text:
<br/><t>Ka kamalehetan wey ka geyinawa</t><br/>Amana a nahale te pegkanengnengi ku ne due me anak nu ne mig-ikul te kamalehetan, sumale te insuhu kanta te Amey.


text:
Ne kuntee, eghangyuen ku sikeykew atebey, ne paheyinaweey ki ka tagse sabeka. Kene ne iyam sika ne suhu, ke kene, tapey e sika puun pad te bunsuranan.


text:
Egkakita ka geyinawa ne egkahiyen ku pinaahi te pegtuman ta te me suhu din. Tapey niyud e ne narineg ka sika ne suhu puun pad te bunsuranan, ne keilangan ne egbatasanen niyu ka peggeyinawa.<pb/>


text:
Masulug ka nanginguma kayi te kalibutan ne eg-akal te me etew. Kene egpalintutuu sikandan ne migpekeetew si Hisu Kristu. Ka me etew ne iling due, talag-akal wey kuntere ni Kristu!


text:
Bantey kew ne kene egkalaag ka ingkalasey ta su eyew kene egkasalinan ka dasag ne egkarawat niyu.<pb/>


text:
Ka minsan hentew ne ware mig-ikul te impanulu ni Kristu piru nasi migtimul kayi, ware diye te kandin ka Manama. Piru ka minsan hentew ne mig-ikul te impanulu ni Kristu, due te kandin ka Amey wey ka Anak degma.


text:
Ke due eggendue te kaniyu ne kene egpanulu te impanulu ni Kristu, kene niyu sikandin palasura diye te baley niyu, wey kene niyu banasali.


text:
<br/><t>Ka pegpanaha-taha</t><br/>Masulug pad perem ka iglalag ku kaniyu, piru kena a egkeupian ne igsulat ku pad seini. Igkeupii ku ne egpakapanumbaley e pad kaniyu wey egpakiglalag iya kaniyu su eyew amana ki egkahale.<pb/>


text:
Egpangemusta degma keykew ka me anak te suled nu<n>Iyan buwa igpasabut te “anak te suled nu ne malitan” ka me sakup te lein ne punduk te migmalintutuu.</n> ne in-alam degma te Manama.


text:
Sikeddiey si Huwan ka igbuyag te migmalintutuu ka migpeuyan te seini ne sulat. Egpangemusta a keykew Gayu ne miggeyinawaan ku ne suled due te kamalehetan.<pb/>


text:
Miggeyinawaan ku ne suled, mig-ampu a ne meupiya ka peg-ugpe nu wey ka peglelawa nu iling keupiya te gimukud nu.


text:
Due nanginguma kayi ne me suled ta, ne amana a nahale te napangguhuran a nikandan meyitenged te pegtuman nu te kamalehetan, wey ke immenu nu te peg-ugpe due te kamalehetan.


text:
Iyan de amana egpakapahale keddiey ke egpakarineg a ne migtuman te kamalehetan ka me anak ku te pegpalintutuu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegdayan ki Gayu</t><br/>Miggeyinawaan ku ne suled, egkasalihan ka su intanggu nu ka me suled ta minsan ware ka nekeila kandan.


text:
Migpangguhud sikandan kayi te tangkaan te migmalintutuu meyitenged te peggeyinawa nu kandan. Ne emun ke eglibed sikandan due, meupiya perem ke egpakapahale te Manama ka pegbulig nu kandan pinaahi te pegbehey nu te keilangan dan te pegligkat dan.


text:
Su nangipanew sikandan eyew te pegpanulu meyitenged ki Kristu wey ware sikandan migdawat te minsan nekey ne diye egpuun te me etew ne ware migpalintutuu te Manama.


text:
Purisu, keilangan ne egbulihan ta ka iling due ne me etew, su eyew egkeyimu ki ne talagduma te himu meyitenged te kamalehetan.<pb/>


text:
<br/><t>Si Diyutripis wey si Dimitriyu</t><br/>Migpeuyanan kud te sulat ka migmalintutuu due, piru tenged su kene egkeupian si Diyutripis ne egkalepengan, imbalahad key nikandin.


text:
Purisu ke eggenduen a, igpangguhud ku ke nekey ka inggimu rin ne pegsesalupet wey peg-iran-iran kanami. Ne kene ne sikan de, kene din man‑e egsagsahipeen ka me suled ta, egbalabahan din pad man‑e wey egdeldelen diye te punduk te migmalintutuu seeye se egkeupian ne egsagsahipe kandan.<pb/>


text:
Miggeyinawaan ku ne suled, kene nu ilingi ka mareet, ke kene, sikan de se meupiya. Ka minsan hentew ne eggimu te meupiya, kandin te Manama. Ka minsan hentew ne eggimu te mareet, ware nekeila te Manama.<pb/>


text:
Narayan si Dimitriyu te langun wey egkakita diye te himu rin ne mig-ikul sikandin te kamalehetan. Minsan degma sikanami, nakarayan kandin wey nakataha ka degma ne malehet iya ka impangguhud ney.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanaha-taha</t><br/>Masulug pad perem ka iglalag ku keykew, piru kena a egkeupian ne igsulat ku pad seini.


text:
Egkeupian a perem ne egpekegkita ki pad te mahaan, wey egpekeglalag pad. <sup>(15)</sup>Ka Manama ka egbehey keykew te keupianan. Migpangemusta keykew ka me alukuy nu kayi, wey ipangemuste e re degma te langun ne me alukuy ta due.


text:
Sikeddiey si Hudas ka migpeuyan te seini ne sulat. Uripen a ni Hisu Kristu wey hari a ni Santiyagu.<pb/>Egpangemusta a te seeye se in-alam te Manama ne Amey, ne miggeyinawaan wey intanggu rin taman te peglibed ni Hisu Kristu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka himu wey legpad te me talagpanulu te kene ne malehet</t><br/>Pinalangge ku ne me suled, minsan amana ad iya egkabagget ne egsulat kaniyu meyitenged te kaluwasan ne insaamulan ta, piru neisip ku ne keilangan ne iyan ku igsulat ka pegbanasal kaniyu te keilangan ne pakannekali niyu te eggen-gen ka kamalehetan ne kasabeka re iya ibehey te Manama diye te keet-etawan din.


text:
Iyan egpuunan ne inlalag ku sika, tenged su due me etew ne miggeles-heles de migpasewug-sewug kaniyu. Ka sika ne me etew, tapey e nasulat ka meyitenged te peglegpad kandan. Kene sikandan eg-ikul te Manama wey impasuwey ran ka pegpanulu meyitenged te keupiya wey keyid‑u te Manama ta su egkaayun kun ded ne eggimu ki te mareet wey malindit ne igkeupii te lawa ta. Te iling due ne paahi, mig-inniyuhan dan ka sabsabeka ne Ahalen ta wey Magbebaye ne si Hisu Kristu.<pb/>


text:
Minsan ke nakanengneng kew e te langun ne iglalag ku, egkeupian e pad iya man‑e ne igpasuman-suman kaniyu ka pegluwas te Magbebaye te keet-etawan te Israil puun te Ihiptu. Ne nataman, inggule din e seeye se ware migpalintutuu.


text:
Kema, sumsumana niyu ka me panalihan ne nanleke te katungdanan dan wey nasi nangawe diye te ugpaan dan. Imbaku sikandan te Manama te keddina ne kene egkabugtus<n>Te Grigu: ware egtamanan.</n> wey imprisu diye te durusilemi ne bitu eyew igtahahe te dakel ne aldew te peggukum.


text:
Kene niyu degma kalingawi ka siyudad te Suduma wey Gumura wey ka nakalingut ne me lungsud dutu. Me agkayen ka me etew diye wey me bantut, sikan naa ka insilaban sikandan te hapuy ne kene egkeebukan, isip paney-paney te langun ne etew ne eglegparan iya ka makasesale.<pb/>


text:
Iling naan ded ka me etew ne migsewug kaniyu, due me taheinep dan ne iyan egpuunan ne miglinditan nikandan ka me lawa ran tenged te pegparuma-ruma ran dutu, wey mig-ang-anggaan dan ka katenged te Manama wey imbaley-baley ran ka maddesen diye te langit.


text:
Piru minsan si Mikail, ka pangulu te me panalihan te Manama, ware ma miggimu te iling due te pegpakig-ehet din te ahalen te me busew. Ware sikandin nakabayung te ahalen te me busew pinaahi te peglalag din te mareet te nekeg-apul sikandan meyitenged te minatey, ka lawa ni Muwisis. Su migkahi re si Mikail, “Egsaparan ka te Manama!”


text:
Piru imbaley-baley mule te seini ne me etew ka langun ne ware dan nasabut. Egpekeiling sikandan te me mahintalunan ne egpangawang de due eggimu ne kene egsuman-suman pa, sikan naa ka egsahap iya sikandan.


text:
Mekeyid‑u-hid‑u sikandan! Su mig-iling sikandan te mareet ne inggimu ni Kain, wey mig-ilingan dan si Balaam ne naalamlam te seleppi, sikan naa ka nekeyimu e te mareet. Ne egkahule sikandan tenged te pegsukul ran te Manama iling ki Kura.


text:
Ka sika ne me etew, egpakamalindit kaniyu ke egpakiglagpu ne egkeen kaniyu te pegsahakeen niyu te Iglabung te Magbebaye. Egpakamalindit sikandan tenged su iyan dan de egsumsumanen ka pegkeetew ran wey ware keyilew ran. Egpekeiling sikandan te me gapun ne ware mig-uyan te uran, ne inniyup te kalamag. Ne iling man‑e sikandan te kayu ne ware migbebehas minsan te tigpamehas e, ne impamarut sikandan wey nahangu-hangu en iya.


text:
Iling sikandan te makeseg ne bunlud te dahat ne egkakita ka mekeyilew-hilew ne himu ran iling te buke. Iling man‑e sikandan te nakatulimpas ne me bituen peendiye te inged ne durusilemi ne intahahe te Manama ne egpeugpaan kandan te ware egtamanan.<pb/>


text:
Ne si Inuk, ka igkeen‑em ne kabuhalan ni Adan, ka migtagne meyitenged kandan. Migkahi si Inuk, “Pammineg kew! Eggendini ka Magbebaye duma te pila ne luyuran<n>Te Grigu: linibu.</n> te matulus ne panalihan din


text:
eyew te peggukum te langun. Egpataheen din ka langun ne kene eg-ikul kandin ne makasesale sikandan tenged te langun ne dereeti ne hinimuwan dan, wey tenged te mangune-kune ne peglemet dan kandin.”


text:
Ka sika ne me etew, me sagsahukulen, wey ware igkabennali. Intuman dan ka mareet ne igkeupii ran, wey migpabekal te me pakpak dan.<n>Te Grigu: napenu te hambug ka me be‑be dan.</n> Egguluan dan ka duma eyew eggimuwen ne teytey te mareet ne igkeupii ran.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me pegpaney-paney wey pegpanulu</t><br/>Piru me pinalangge ku ne me suled, keilangan ne egsumsumanen niyu ka intagne te me apustulis te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu.


text:
Migkahiyan kew nikandan, “Te katammanan ne timpu, due me etew ne me lemeten, wey egtumanen dan ka mareet ne igkeupii ran ne igkeepes te Manama.”


text:
Sikandan ka nakapabaad-baad kaniyu. Iyan dan imparapit ka igkeupii te lawa ran wey ware diye te kandan ka Panisingan te Manama.


text:
Piru sikaniyu pinalangge ku ne me suled, keilangan ne ipatulin<n>Te Grigu: ipes-ek niyu ka pegkeetew niyu.</n> niyu ka pegpalintutuu niyu te Manama, wey ampu kew sumale te igpanulu te Panisingan te Manama.


text:
Palunggehaat kew due te geyinawa te Manama taheed te egtetahad kew te keyid‑u te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu ne egbehey te umul ne ware egtamanan.<pb/>


text:
wey luwasa niyu ka duma pinaahi te pegsalukagmit kandan puun te hapuy. Ikeyid‑u niyu degma ka duma ne makasesale, piru bantey kew wey pakaddiyu kew minsan te me kumbale dan ne nabiluwan te maddeet ne igkeupii ran.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peg-ampu te pegsaye te Manama</t><br/>Na, egdayanen ka Manama ne egpekeyimu ne egbantey kaniyu eyew kene kew egkasaligkat te sale. Sikandin keureme ka eg-uyan kaniyu ne ware igkarew‑ey wey egkahale-gale diye te tetelesi ne tangkaan din.


text:
Egsayeen ka migsabsabeka ne Manama ne Manluluwas ta pinaahi ki Hisu Kristu ne Magbebaye ta. Ka katelesan, ka dakel ne kabantug, ka karesen, wey ka katenged, kandin de iya puun pad dengan wey te ware egtamanan. Malehet iya.


text:
Seini ne baseen, meyitenged te impakita ni Hisu Kristu ne mahaan e egkeyitabu. Impanengneng te Manama seini diye te kandin eyew igpakapanengneng diye te me etew ne migpamakey kandin. Ne impanengneng din e degma seini diye te suluhuanen din ne si Huwan pinaahi te pegsuhu te panalihan din.


text:
Ne impangguhud ni Huwan ka langun ne nakita rin. Impamalehetan din ka lalag te Manama wey ka impanengneng ni Hisu Kristu diye te kandin.


text:
Keupianan te seeye se egbasa diye te kasuluhan meyitenged te impanagne kayi, wey ka egpammineg wey egtuman te nasulat kayi su mahaan e egkatuman ka langun.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpangemusta diye te pitu ne punduk te migmalintutuu</t><br/>Sikeddiey si Huwan ka migsulat kayi wey igpeendiye ku te pitu ne punduk te migmalintutuu diye te prubinsya te Asya.<n>Te seeye ne timpu, ka seini ne prubinsya te Asya nasakup te Ruma wey diye egkakita te inged ne egngaranan e kuntee te Turki.</n><pb/>Ka keyid‑u wey keupianan ne egpuun te Manama, wey te pitu ne panisingan<n>Innalin seini te duma isip pitu ne panisingan wey ke Panisingan ne pitu se klasi ka geem.</n> ne diye te tangkaan te trunu rin, egkaangken niyu. Sikandin ka Manama kuntee, ka Manama dengan, wey ka Manama keureme.


text:
Egkaangken niyu man‑e ka keyid‑u wey keupianan ne egpuun ki Hisu Kristu, ka matinumanen ne talagpamalehet, ka an-anayan ne neuyag, wey ka egmandu te me pangulu te kalibutan.<pb/>Miggeyinawaan ki nikandin wey inlekat ki puun te me sale ta pinaahi te langesa rin te migpatey,


text:
wey inggimu ki nikandin ne migharian din, wey talagpanubad te Manama ne Amey rin. Sikan naa, egdayanen sikandin wey eghari te ware egtamanan. Malehet iya.<pb/>


text:
Pammineg kew! Eggendini si Kristu duma te me gapun wey egkiteen sikandin te langun ne etew minsan seeye se miglansang kandin. Egmandalawit ka langun ne tribu kayi te ampew te tane tenged kandin. Malehet iya.<pb/>


text:
Ka Amana ne Maresen ne Magbebaye ne Manama, ne iyan ka Manama kuntee, ka Manama dengan, wey ka Manama keureme, migkahi, “<J>Sikeddiey ka Alpa wey ka Umiga.</J>”<n>Ka Alpa iyan ka an-anayan ne litra te Grigu ne alpabitu, ka Umiga iyan degma ka katammanan ne litra.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpakita ni Hisus ki Huwan</t><br/>Sikeddiey si Huwan ne suled niyu te pegpalintutuu. Tenged te nasabeka kid e due ki Hisus, duma ad nikaniyu te peg-antus te keyirapan wey te pegpabulus due ki Hisus, wey duma ad degma nikaniyu te peghari te Manama. Indeldel a peendiye te pulu te Patmus tenged te pegwali ku te lalag te Manama wey te pegpamalehet ku meyitenged ki Hisus.


text:
Te Duminggu ne Aldew te Magbebaye, in-umaan ad te Panisingan te Manama, ne dutu due narineg ku ne laheng diye te egkeinniyuhan ku ne egpekeiling keemen te trumpita.


text:
Miggenendue seini, “<J>Isulat nu diye te linulun ne baseen ke nekey ka egkakita nu wey ipeuyan nu diye te pitu ne punduk te migmalintutuu: diye te Ipisu, Ismirna, Pirgamu, Tiyatira, Sardis, Piladilpiya wey diye te Lawdisya.</J>”<pb/>


text:
Te sikan de, migbalikid ad ka egpitew ke hentew ka miglalag keddiey, wey iyan ku nakita se pitu ne bulawan ne tahuanan te sulu.


text:
Ne due migsasindeg diye te taliware kayi ne hendue te etew ne migkukumbale te malayat wey imbeleberan te libed ne bulawan ka kumeng din.


text:
Ne ka paa rin egpekeiling te inlalab ne burunsi ne migsilak, wey ka laheng din egpekeiling te lehes te dakel ne sampew.


text:
Ne miggen-gen ka kawanan ne belad din te pitu ne bituen, wey due miglihawang ne mahalang ne sundang diye te be‑be din. Ne ka ulaula rin egpekeiling te aldew ne miglayag te mangune-kune.


text:
Te pegkakita ku kandin, napeled a diye te tangkaan din ne hendue te migpatey e. Ne intel-eban a nikandin te kawanan ne belad din ne migkahi, “<J>Kene ka kaaldek! Sikeddiey ka bunsuranan wey ka katammanan,</J>


text:
<J>wey ka due umul; namatey a piru tengtengi nu, neuyag ad wey kena ad egpatey te ware egtamanan. Sikeddiey ka impiyalan te kamatayen wey due yabi ku te Hadis ne iyan ka inged te me gimukud.</J>


text:
<J>Seini ka nekeeles ne kaluwasan te pitu ne bituen ne nakita nu kayi te kawanan ne belad ku wey te pitu ne bulawan ne tahuanan te sulu: ka igpasabut te pitu ne bituen iyan ka me panalihan ne migbantey te pitu ne punduk te migmalintutuu, ne iyan ka pitu ne sulu.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka sulat peendiye te migmalintutuu diye te Ipisu</t><br/><J>Ne migkahi sikandin, “Isulat nu seini peendiye te panalihan ne diye te punduk te migmalintutuu te Ipisu:</J><pb/>“<J>Seini ka lalag te seeye se miggen-gen ka kawanan ne belad din te pitu ne bituen wey miggiphipanew dutu te taliware te pitu ne bulawan ne tahuanan te sulu.</J>


text:
<J>Nakanengneng a te hinimuwan niyu, te pegpakannekal niyu te peggimu wey te peg-antus niyu. Kene kew egparuyun-duyun te maddeet ne me etew su eg-el-elehan niyu ka egkahi ne me apustulis kun sikandan, wey iyan egtamanan ka egkanengnengan niyu ne egmanguubat de sikandan.</J>


text:
<J>Sikan naa, sumsumana niyu kamenu karakel ka geyinawa niyu dengan, wey pekegsendit kew wey himuwa niyu ka inggimu niyu dengan. Su emun ke kene kew egpekegsendit, egbayaan ku sikaniyu wey eg-aween ku ka sulu niyu due te natahuan kayi.</J>


text:
<J>Piru due meupiya ne inggimu niyu su igkeepes niyu ka egmangimuwen te me sakup ni Nikulas</J><n>Te Grigu: me Nikulayta. Sikandan ka punduk ne migpanulu ne egkaayun ka migmalintutuu ne eggimu te mallindit, wey eg-iling te batasanen te ware migmalintutuu.</n> <J>ne ingkeepes ku degma.</J><pb/>


text:
“<J>Purisu, ka egpakarineg, eg-ayad-ayad egsuman-suman meyitenged te seini ne lalag te Panisingan te Manama</J><n>Te Grigu: Ka due talinga, egpammineg te iglalag te Panisingan.</n> <J>diye te me punduk te migmalintutuu!</J><pb/>“<J>Ka egpanalu ki Meibulan, egbehayan ku te katenged te pegkeen te behas te kayu ne egpakabehey te umul ne diye te ugpaan te Manama.</J>”<n>Te Grigu: pinamulaan te Manama.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka sulat peendiye te migmalintutuu diye te Ismirna</t><br/>Migkahi e man‑e sikandin, “<J>Isulat nu seini peendiye te panalihan ne diye te punduk te migmalintutuu te Ismirna:</J><pb/>“<J>Seini ka lalag te seeye se bunsuranan wey katammanan, ka namatey ne neuyag ded.</J>


text:
<J>Nakanengneng a ne egbaybayaran kew wey egkaayu-ayu kew, piru ka malehet, meyaman kew. Nakanengneng a degma te imbebayungan kew te me etew ne migkahi ne me Hudiyu kun sikandan, kunaleg te me sakup bes ni Meibulan.</J>


text:
<J>Kene kew kaaldek te me kalasayan ne mahaan e egginguma. Eg-el-elehan kew te ahalen te me busew pinaahi te pegprisu te me duma niyu, wey eg-antus kew taman te sapulu ne aldew. Keilangan ne egmatinumanen kew ne eg-ikul keddi minsan egpatey kew, wey eg-unahan ku sikaniyu te umul ne ware egtamanan.</J><n>Te Grigu: egbehayan ku sikaniyu te kuruna te umul.</n><pb/>


text:
“<J>Purisu, ka egpakarineg, eg-ayad-ayad egsuman-suman meyitenged te seini ne lalag te Panisingan te Manama</J><n>Te Grigu: Ka due talinga, egpammineg te iglalag te Panisingan.</n> <J>diye te me punduk te migmalintutuu!</J><pb/>“<J>Ka egpanalu ki Meibulan, kenad egkalegparan te ikarangeb ne kamatayen.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka sulat peendiye te migmalintutuu diye te Pirgamu</t><br/>Ne migkahi e man‑e sikandin, “<J>Isulat nu seini peendiye te panalihan ne diye te punduk te migmalintutuu te Pirgamu:</J><pb/>“<J>Seini ka lalag te seeye se mig-uyan te mahalang ne sundang.</J>


text:
<J>Nakanengneng a ne duen kew mig-ugpe te inharian ni Meibulan, piru migmatinumanen kew red wey migpabulus migpalintutuu keddi minsan te timpu ne miggimatayan e si Antipas due te kaniyu. Sikandin ka matinumanen ne talagpamalehet ku ne miggimatayan due te in-ugpaan ni Meibulan.</J>


text:
<J>Piru due pila-pila ne igkarew‑ey ku kaniyu: due duma niyu ne mig-ikul te pegpanulu ni Balaam ne iyan migpanulu ki Balak ke egmenuwen te pegsahilut ka me kabuhalan ni Israil eyew egpakasale sikandan pinaahi te pegkeen te impanubad e diye te me diyus-diyus wey pegpeyilabetey ne kene ne alunggun.</J>


text:
<J>Purisu inniyuhi niyu ka me sale niyu! Emun ke kene, egbayaan ku sikaniyu te mahaan wey egpakig-ehet a te me etew ne miggimu te mareet, pinaahi te sundang ne eglihawang te be‑be ku.</J><pb/>


text:
“<J>Purisu, ka egpakarineg, eg-ayad-ayad egsuman-suman meyitenged te seini ne lalag te Panisingan te Manama</J><n>Te Grigu: Ka due talinga, egpammineg te iglalag te Panisingan.</n> <J>diye te me punduk te migmalintutuu!</J><pb/>“<J>Ka egpanalu ki Meibulan, egbehayan ku te egkakeen ne mana ne inneles wey te maangkag ne batu ne nasulatan te iyam ne ngaran ne ware minsan hentew ne nakanengneng kayi angin e te egpakarawat kayi.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka sulat peendiye te migmalintutuu diye te Tiyatira</t><br/>Ne migpabulus sikandin migkahi, “<J>Isulat nu seini peendiye te panalihan ne diye te punduk te migmalintutuu te Tiyatira:</J><pb/>“<J>Seini ka lalag te Anak te Manama, ne egpekeiling se mata te legleg te hapuy wey egpekeiling se paa te inlalab ne burunsi ne migsilak.</J>


text:
<J>Nakanengneng a te hinimuwan niyu wey te pegpapitew niyu te geyinawa wey te pegpalintutuu niyu. Nakanengneng a degma te pegpamakey niyu wey te peg-antus niyu, wey subla pad te an-anayan ka inggimu niyu kuntee.</J>


text:
<J>Piru iyan ku igkarew‑ey kaniyu ka pegparuyun-duyun niyu te malitan ne si Hisabil ne migkahi ne prupita kun sikandin. Impanulu din wey inlimbungan ka keet-etawan ku eyew egpeyibhilabetey ne kene ne alunggun wey egkeen te impanubad e diye te me diyus-diyus.</J>


text:
<J>Imbehayan ku sikandin te timpu ne egpekeinniyug te me sale din, piru nasi din de iya paruyun-duyuni ka agkey rin.</J>


text:
<J>Sikan naa, egpareraluwen ku sikandin te masumpit wey eglegparan ku te mangune-kune seeye se nakalibug degma kandin angin e ke eg-inniyuhan dan ka maddeet ne hinimuwan dan duma kandin.</J>


text:
<J>Egguleen ku te eggimatey ka me hibateen din eyew egpakataha ka langun ne punduk te migmalintutuu ne sikeddiey ka egpakanengneng te suman-suman wey ke nekey ka diye te pusung te etew. Ne eg-unahan ku ka tagse sabeka sumale te hinimuwan din.</J><pb/>


text:
“<J>Piru ka duma kaniyu due te Tiyatira, ware migpalintutuu te sika ne pegpanulu wey ware migparuma-ruma te egnangenen ne maddalem kun ne katuenan ni Meibulan. Sikan naa, egnangenan ku sikaniyu te kene kud egtimulan ka igpeyimu ku kaniyu.</J>


text:
<J>Ka egpanalu ki Meibulan wey egpabulus eggimu te igkeupii ku taman te katamanan, egbehayan ku te katenged te pegmandu te me nasud,</J>


text:
<J>iling te katenged ne narawat ku puun te Amey ku. Ne egmandu sikandan te ware keyid‑u</J><n>Te Grigu: egmandu pinaahi te baras ne putew.</n> <J>wey eglupeten dan ka me nasud iling te kuren ne tane ne egkalupet.</J>


text:
“<J>Purisu, ka egpakarineg, eg-ayad-ayad egsuman-suman meyitenged te seini ne lalag te Panisingan te Manama</J><n>Te Grigu: Ka due talinga, egpammineg te iglalag te Panisingan.</n> <J>diye te me punduk te migmalintutuu!</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka sulat peendiye te migmalintutuu diye te Sardis</t><br/>Migkahi e man‑e sikandin, “<J>Isulat nu seini peendiye te panalihan ne diye te punduk te migmalintutuu te Sardis:</J><pb/>“<J>Seini ka lalag te seeye se due pitu ne panisingan te Manama,</J><n>Innalin seini te duma isip pitu ne panisingan wey ke panisingan ne pitu se klasi ka geem.</n> <J>wey miggen-gen man‑e te pitu ne bituen. Nakanengneng a te hinimuwan niyu, wey kahiyen te me etew ne neehet pad ka pegpalintutuu niyu, kunaleg te migpatey bes e.</J>


text:
<J>Sikan naa, himata kew wey heheta niyu ka pegpalintutuu niyu ne deisek naan de iya perem ne egkapatey e, su nakita ku ne kene pad ne eleg ka neyimu niyu diye te tangkaan te Manama.</J>


text:
<J>Purisu, sumsumana niyu ka pegpanulu ne narawat niyu wey narineg. Tumana niyu sika wey inniyuhi niyu ka me sale niyu. Su emun ke kene kew eglinga-linga, eggenduen a te kaniyu iling te takawen, wey kene niyu egkatahaan ke nekey ne uras ne egginguma a due.</J>


text:
<J>Piru duen pad pila-pila ne etew due te kaniyu te Sardis ne ware nabiluwi ka me kumbale dan. Egduma sikandan keddi ne migsaluub te maangkag ne kumbale tenged su likes sikandan kayi.</J>


text:
<J>Ka egpanalu ki Meibulan, egpakumbalaan ku te maangkag wey kene ku eg-aween ka ngaran dan diye te Libru te Umul. Eg-angkenen ku sikandan ne me keet-etawan ku diye te tangkaan te Amey ku wey diye te me panalihan din.</J><pb/>


text:
<br/><t>Ka sulat peendiye te migmalintutuu diye te Piladilpiya</t><br/>Migkahi e man‑e sikandin, “<J>Isulat nu seini peendiye te panalihan ne diye te punduk te migmalintutuu te Piladilpiya:</J><pb/>“<J>Seini ka lalag te seeye se matulus wey malehet, ne miggen-gen te yabi ni Hari Dabid ne egpakabehey te katenged te pegmandu. Ne ware egpakalekeb te eglukatan din, wey ware egpakalukat te eglekeban din.</J>


text:
<J>Nakanengneng a te hinimuwan niyu wey inlukatan ku ka gumawan para kaniyu wey ware egpakalekeb kayi. Su deisek de ka geem niyu piru intuman niyu red ka lalag ku wey wara a nikaniyu ipahunware.</J>


text:
<J>Pammineg kew! Ka me sakup ni Meibulan ne migkahi ne me Hudiyu kun sikandan, kunaleg te nanguubat bes, egpepanimbuelen ku diye te tangkaan niyu wey egkanengnengan dan ne miggeyinawaan ku sikaniyu.</J>


text:
<J>Ne puun su intuman niyu ka suhu ku ne eg-antus tenged keddi, egpangabangan ku degma sikaniyu te me kalasayan ne egginguma te intiru ne kalibutan eyew te peg-eleg-eleg te langun ne mig-ugpe kayi te ampew te tane.</J>


text:
<J>Mahaan ad egginguma, purisu desdeseni niyu ka malehet ne pegpanulu ne miggen-genan niyud eyew ware egpakaahew te unag</J><n>Te Grigu: kuruna.</n> <J>niyu.</J>


text:
<J>Ka egpanalu ki Meibulan, igsungkaleg ku te timplu te Manama ku, wey egpakapalunggehaat din dutu te ware egtamanan. Egsulatan ku sikandin te ngaran te Manama wey te ngaran te siyudad din ne iyan ka iyam ne Hirusalim ne egkatuntun puun kandin ne diye te langit. Egsulatan ku degma sikandin te iyam ne ngaran ku.</J><pb/>


text:
<br/><t>Ka sulat peendiye te migmalintutuu diye te Lawdisya</t><br/>Ne migkahi pad man‑e sikandin, “<J>Isulat nu seini peendiye te panalihan ne diye te punduk te migmalintutuu diye te Lawdisya:</J><pb/>“<J>Seini ka lalag te seeye se miggenalan ki Malehet, ka matinumanen wey malehet ne talagpamalehet. Sikandin ka migpuunan te langun ne inggimu te Manama.</J>


text:
<J>Nakanengneng a te hinimuwan niyu; kene kew ne maagsil wey kene kew degma ne meinit. Egkeupian a perem ne egkarahayun kew naan de ne maagsil wey ke meinit naa.</J>


text:
<J>Sikan naa, igkulepa ku sikaniyu tenged su maheinaldew kew re; kene kew ne maagsil wey kene kew ne meinit.</J>


text:
<J>Su migkahi kew, ‘Meyaman key wey matubung, wey warad egpamitawen pad,’ piru ware kew nakataha ne mekeyid‑u-hid‑u wey mekeyimmimenew kew bes. Egkaayu-ayu wey butud kew, wey ware kukumbaleen.</J>


text:
<J>Purisu, egtambahan ku sikaniyu ne egbebeli kayi te keddi te bulawan ne in-el-elehan te hapuy eyew egkaratu kew. Bebeli kew degma te maangkag ne hinabel ne igsaluub niyu eyew kene kew egkeyilawan ka migpalawas. Ne bebeli kew man‑e te delemetan eyew igpulit niyu te mata niyu eyew egpakakita kew e.</J>


text:
<J>Ka langun ne miggeyinawaan ku, insaparan wey indisiplina ku. Purisu, pakannekal kew wey inniyug kew e te me sale niyu.</J>


text:
<J>Pammineg kew, migsasindeg a diye te gumawan wey migpanektek. Ke due egpakarineg keddi wey eglukatan a, egseled a wey eglagpu kandin te egkeen.</J>


text:
<J>Ka egpanalu ki Meibulan, egpapinnuuwen ku duma keddi diye te trunu ku eyew te pegmandu, iling keddi te migpanalu degma wey migpinnuu duma te Amey ku diye te trunu rin.</J><pb/>


text:
<br/><t>Ka pegsimba diye te langit</t><br/>Pegkapenga dutu, duen e man‑e lein ne nakita ku. Due nakita ku ne gumawan ne nalukatan diye te langit. Ne narineg kud man‑e ka laheng ne narineg ku te an-anayan ne egpekeiling te trumpita ne migkahi, “Pamaneyik ka kayi su igpapitew ku keykew ka egkeyitabu keureme.”


text:
Sahuhune ne in-umaan ad te Panisingan te Manama, wey te sikan de nakakita a te sabeka ne trunu diye te langit ne due migpinnuu.


text:
Ne miglayag ka migpinnuu dutu iling te mahal ne batu ne haspi wey kurnalina, wey nalingutan ka trunu te baluntu ne egpekeiling ka batek te batu ne ismiralda.


text:
Ne nalingutan ka trunu te daruwa ne pulu wey hep‑at (24) ne trunu ne naminnuuwan te daruwa ne pulu wey hep‑at (24) ne igbuyag ne nangukumbale te maangkag wey nangukuruna te bulawan.


text:
Ne ligkat te trunu, miggeteb ka kilat wey due migderaheneg wey migdagsang ka luhung. Ne due pitu ne ganse ne egkalegleg diye te tangkaan te trunu ne iyan seeye se pitu ne panisingan te Manama.<n>Innalin seini te duma isip pitu ne panisingan wey ke panisingan ne pitu se klasi ka geem.</n>


text:
Ne diye te egkatangkaan te trunu, due egpekeiling te dahat ne bildu ne titing-awi iling te kristal.<pb/>Ne due nakalingut te trunu ne hep‑at ne hinimuwan ne eggeheyinawa ne neempet te mata ka tangkaan wey peka.


text:
Egpekeiling te liyun ka an-anayan ne hinimuwan, ne egpekeiling te nati te baka ka igkarangeb, ne egpekeiling te ulaula te etew ka ulaula te igkatatelu, ne egpekeiling te miglayang ne banug ka igkeep‑at ne hinimuwan.


text:
Tighen‑em-hen‑em te pakpak ka tagse sabeka wey neempet te me mata ka intiru ne lawa ran minsan ka diye te diralem te pakpak dan. Ne ware himeley ran te eg-ulahing te aldew wey marusilem ne eggenendue:<pb/>“Matulus sikandin. Matulus iya.<pb/>Matulus ka Maresen ne Magbebaye ne Manama.<pb/>Sikandin ka Manama dengan, ka Manama kuntee, wey ka Manama keureme.”<pb/>


text:
Tagse egsaye, egtahud wey egpasalamat ka me hinimuwan ne eggeheyinawa te seeye se ware kapatayan ne migpinnuu te trunu,


text:
eg-usengul degma ka daruwa ne pulu wey hep‑at (24) ne me igbuyag diye te tangkaan te ware kapatayan ne migpinnuu te trunu wey egsimbeen dan sikandin. Ne igpanahu dan diye te tangkaan te trunu ka me kuruna ran wey egkahi,<pb/>


text:
“Magbebaye wey Manama ney,<pb/>likes ka ne egdayanen<pb/>tenged te kabantug nu wey geem.<pb/>Su sikeykew ka miggimu te langun,<pb/>wey tenged te keykew ne pegbuut, neyimu ran wey neuyag.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka linulun ne baseen wey ka Nati ne Karniru</t><br/>Ne nakita ku seeye se migpinnuu te trunu ne due linulun ne baseen ne miggen-genan din te kawanan ne belad din. Nekeglimang ka nasulatan dutu wey impiket te pitu ne piket.


text:
Ne due nakita ku ne maresen ne panalihan ne migpanaman-taman migpanguleyi ne migkahi, “Hentew‑a ka likes ne eglekat te me piket te egbaseen eyew egkabukalasan seini?”


text:
Ne ware minsan hentew diye te langit wey diye te ampew te tane wey ke diye naa te diralem te tane ne egpakabukalas wey ke egpakabasa naa dutu.


text:
Ne migpanaman-taman a migsinehew su ware sabeka ne nakita ne likes ne egbukelas te baseen wey ke egbasa naa dutu.


text:
Piru due sabeka te me igbuyag ne migkahi keddiey, “Kene ka sinehew! Pammineg ka, migpanalu ki Meibulan ka egngaranan te Liyun ne egpuun te me kabuhalan ni Huda wey kabuhalan ni Dabid, sikan naa ka likes sikandin ne eglekat te me piket eyew egkabukalasan ka baseen.”<pb/>


text:
Nataman, nakakita a te sabeka ne Nati ne Karniru ne migsasindeg diye te elat-elat te hep‑at ne hinimuwan ne eggeheyinawa wey te me igbuyag ne miglingut te trunu. Hendue te neyimatayan e seeye dengan. Due pitu ne sungey wey pitu ne mata dutu ne iyan ka pitu ne panisingan te Manama<n>Innalin seini te duma isip pitu ne panisingan wey ke panisingan ne pitu se klasi ka geem.</n> ne impeendiye te langun ne inged kayi te kalibutan.


text:
Ne migparani sikandin wey ingkuwa rin ka egbaseen diye te kawanan ne belad te seeye se migpinnuu te trunu.


text:
Te naangey e seeye te Nati ne Karniru, mig-usengul e diye te tangkaan din ka hep‑at ne hinimuwan ne eggeheyinawa wey ka daruwa ne pulu wey hep‑at (24) ne me igbuyag. Ka tagse sabeka kandan migpangelit te alpa wey due miggen-genan dan ne yahung ne bulawan ne napenu te insinsu ne iyan ka me peg-ampu te me keet-etawan te Manama.


text:
Ne nangulahing e sikandan te iyam ne ulahingen ne eggenendue:<pb/>“Likes ka ne eg-angey te baseen<pb/>wey te peglekat te me piket kayi.<pb/>Tenged su neyimatayan kad wey pinaahi te langesa nu,<pb/>due me etew ne nalekat nu eyew egkeyimu ne keet-etawan te Manama,<pb/>ne namuun te tagse tribu,<pb/>me linalahan wey me kabuhalan, wey me nasud.


text:
Inggimu nu sikandan ne migharian<pb/>wey me talagpanubad te kanta ne Manama,<pb/>wey eghari sikandan te kalibutan.”<pb/>


text:
Nataman, migtengteng ad e man‑e wey narineg ku ka laheng te kene egkaseel ne me panalihan te Manama ne nakalingut te trunu, wey te hep‑at ne hinimuwan ne eggeheyinawa wey te me igbuyag.


text:
Nangulahing sikandan te heemeni ne miggenendue:<pb/>“Ka innimatayan ne Nati ne Karniru, likes ne egdayanen<pb/>tenged te kandin ne geem, karatuan, katuenan, kanekal<pb/>wey likes sikandin ne egtahuren, egbantuhen, wey egsayeen!”<pb/>


text:
Ne narineg ku ka langun ne miggeheyinawa diye te langit wey diye te ampew te tane, wey ka diye te diralem te tane wey diye te dahat ne nangulahing ne miggenendue:<pb/>“Egdayanen ta ka migpinnuu te trunu wey ka Nati ne Karniru.<pb/>Egbantuhen ta sikandan wey eg-ileen ka katelesan wey ka karesen<pb/>te ware egkatamanan!”<pb/>


text:
Ne migtabak ka hep‑at ne hinimuwan ne eggeheyinawa, “Malehet iya!” Ne mig-usengul ka me igbuyag wey migsimba dutu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglekat te me piket</t><br/>Nataman, nakita ku ka Nati ne Karniru ne miglekat te sabeka te pitu ne piket, wey te sikan de, nakarineg a te sabeka te hep‑at ne me hinimuwan ne eggeheyinawa ne miglalag. Egpekeiling te luhung ka laheng din ne miggenendue, “Hendini ka!”


text:
Ne due nakita ku ne maangkag ne kudde ne migpanguddaan te etew ne due piet. Imbehayan sikandin te kuruna wey miggipanew ne migpanpanalu te me kuntere din.


text:
Ne inlekat e man‑e te Nati ne Karniru ka igkarangeb ne piket, wey narineg ku ka igkarangeb ne hinimuwan ne eggeheyinawa ne migkahi, “Hendini ka!”


text:
Ne due miglihawang ne dangeb ne kudde ne malalab wey migpanguddaan te etew ne imbehayan te katenged te peg-awe te keupianan te kalibutan eyew egmeyimmimatayey ka me etew. Ne imbehayan sikandin te bubuyahen ne kampilan.


text:
Ne inlekat e man‑e te Nati ne Karniru ka igkatelu ne piket, wey narineg ku man‑e ka igkatatelu ne hinimuwan ne eggeheyinawa ne migkahi, “Hendini ka!” Ne due nakita ku ne meitem ne kudde ne migpanguddaan te etew ne mig-uyan te timbangan.


text:
Ne due laheng ne narineg ku ne hendue te diye migpuun te taliware te hep‑at ne hinimuwan ne eggeheyinawa ne migkahi, “Tatelu ne salmun ne trigu wey ke siyam ne salmun ne sibada ka egkeutel te suul te etew te sabeka ne aldew. Piru kene nu hilabeti ka mentika wey ka binu!”<pb/>


text:
Ne inlekat e man‑e te Nati ne Karniru ka igkeep‑at ne piket, wey narineg ku ka igkeep‑at ne hinimuwan ne eggeheyinawa ne migkahi, “Hendini ka!”


text:
Ne iyan ku nakita ka kudde ne egmakalawag ne migpanguddaan te egngaranan te Kamatayen, wey migsinundul kandin ka egngaranan te Hadis. Imbehayan sikandan te geem te pegpangimatey te igkeep‑at ne baad te me etew te kalibutan pinaahi te gira, te gutas, te dalu wey pinaahi te mahintalunan ne me mananap kayi te kalibutan.<pb/>


text:
Ne inlekat e man‑e te Nati ne Karniru ka igkalimma ne piket, wey due nakita ku diye te diralem te altar ne me gimukud te me etew ne immangimatayan tenged te pegtuman dan te lalag te Manama wey te pegmatinumanen dan te pegpanengneng kayi.


text:
Ne migpanaman-taman sikandan migmanguleyi, “Manama ne amana ne maresen, ka matulus wey malehet; ken‑u nu pad eggukumi wey egsulii ka me etew ne miggimatey kanami diye te kalibutan?”


text:
Ne impamehayan e ka tagse sabeka kandan te maangkag ne kumbale ne malayat wey migkahiyan te egpeyimelayen pad te dagdahew re taman te egkasampung e ka kasuluhan te me suled dan ne duma ran te migpamakey te Manama ne egpangimatayan iling te natamanan dan.<pb/>


text:
Ne nakita ku ne inlekat e man‑e te Nati ne Karniru ka igkeen‑em ne piket. Ne dutu, miglilinug e te amana ne nenekali wey migmarusilem e ka aldew iling te meitem ne manggad, wey migmalalab e ka bulan iling te langesa.


text:
Neneulug diye te tane ka me bituen diye te langit iling te meyilew pad ne behas te kayu ne imbayaan te makeseg ne kalamag.


text:
Naawe ka langit iling te baseen ne inlulun, wey nenaalin ka langun ne me bubungan wey ka me pulu puun te natahuan dan.


text:
Nangeles diye te me sulung wey te me pahang diye te me bubungan ka me Hari te kalibutan wey ka me pangulu, ka me labew te me sundalu, ka me meyaman, ka dakel se katenged ne me etew, ka me uripen wey ka kene ne me uripen.


text:
Migpangananey sikandan te me bubungan wey te me pahang ne migkahi, “Tebali key eyew egkabunbunan key wey kenad egkiteen te migpinnuu te trunu, wey egpakapanalliya key te langet te Nati ne Karniru.


text:
Su miggingume e ka makaalat-halat ne aldew te pegparusa te langun ne etew, wey ware iya egpakatiis kayi.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka 144,000 ne etew ne nakulitan</t><br/>Te pegkapenga kayi, due nakita ku ne hep‑at ne panalihan ne migsasindeg diye te hep‑at ne pikungan te kalibutan. Impahenan dan ka hep‑at ne kalamag te kalibutan eyew kene egkakalamahan ka tane, dahat, wey ka minsan nekey ne kayu.


text:
Nataman, duen e man‑e nakita ku ne lein ne panalihan ne migparibabew diye te langit puun te igsile ne mig-uyan te kulit te manekal ne Manama. Ne migpanaman-taman sikandin migpanguleyi ka migpangumew te hep‑at ne panalihan ne imbehayan te Manama te geem te pegdereet te tane wey te dahat.


text:
Migkahi sikandin, “Kene niyu pa dereeti ka tane, ka dahat, wey ka kakayuwan taman te egkakulitan ney e ka buked te me suluhuanen te kanta ne Manama.”


text:
Ne nakarineg a ne due sabeka ne gatus wey hep‑at ne pulu wey hep‑at ne libu (144,000) ne etew ka nakulitan puun te langun ne me kabuhalan ni Israil.


text:
Due sapulu wey daruwa ne libu (12,000) puun te me kabuhalan ni Huda, sapulu wey daruwa ne libu (12,000) puun te me kabuhalan ni Rubin, wey sapulu wey daruwa ne libu (12,000) puun te me kabuhalan ni Gad.


text:
Due sapulu wey daruwa ne libu (12,000) puun te me kabuhalan ni Asir, sapulu wey daruwa ne libu (12,000) puun te me kabuhalan ni Naptali, wey sapulu wey daruwa ne libu (12,000) puun te me kabuhalan ni Manasis.


text:
Due sapulu wey daruwa ne libu (12,000) puun te me kabuhalan ni Simyun, sapulu wey daruwa ne libu (12,000) puun te me kabuhalan ni Libi, wey sapulu wey daruwa ne libu (12,000) puun te me kabuhalan ni Isakar.


text:
Due sapulu wey daruwa ne libu (12,000) puun te me kabuhalan ni Sabulun, sapulu wey daruwa ne libu (12,000) puun te me kabuhalan ni Husi, wey sapulu wey daruwa ne libu (12,000) puun te me kabuhalan ni Binhamin.<pb/>


text:
<br/><t>Ka susuluhi ne etew ne nangukumbale te maangkag</t><br/>Pegkapenga dutu, due nakita ku ne susuluhi ne me etew ne kene egkaseel ne namuun te nalein-lein ne me nasud, me tribu wey me kabuhalan, wey me linalahan. Diye sikandan nanasindeg te tangkaan te trunu wey te Nati ne Karniru ne nangukumbale te maangkag wey nangekemkem te dewun te palmira ne egpekeiling te niyug.


text:
Ne migpanaman-taman sikandan migmanguleyi ne miggenendue: “Iyan migluwas kanta ka Manama ne migpinnuu te trunu wey ka Nati ne Karniru!”


text:
Ne miglingut nanasindeg ka langun ne me panalihan diye te trunu, wey diye te me igbuyag wey diye te hep‑at ne hinimuwan ne eggeheyinawa. Ne mig-usengul sikandan diye te tangkaan te trunu wey migsimba te Manama.


text:
Ne migkahi sikandan, “Malehet iya! Ka Manama likes ne egdayanen, egtahuren, wey egpasalamatan su mabantug sikandin, matagseb, maresen wey manekal te ware egtamanan. Malehet iya.”<pb/>


text:
Nataman, mig-insaan a te sabeka te me igbuyag, “Hentew‑a ka sika ne me etew ne nangukumbale te maangkag, wey hendei sikandan namuun?”<pb/>


text:
Ne migtabak a, “Ahalen, sikeykew ka nakataha ke hentew sikandan.”<pb/>Ne migkahiyan a nikandin, “Sika ka me etew ne nakaantus te masumpit ne pegbayad-bayad. Impi‑pian dan ka me kumbale dan te langesa te Nati ne Karniru eyew egmaangkag.<n>Eyew egkalinisan te me sale ka igpasabut te eyew egmaangkag.</n>


text:
Sikan naa ka kayi sikandan te tangkaan te trunu te Manama, wey migpamakey kandin te maaldew wey marusilem diye te timplu rin. Ne layun sikandan egdumeyi wey egbantayi te seeye se migpinnuu te trunu.


text:
Kenad e sikandan egmanggutasan wey egkengammaraan, wey kenad e sikandan egkatutung te aldew wey te minsan nekey pad ne egpakatutung.


text:
Su ka Nati ne Karniru ne diye te elat-elat te trunu, iyan egtanggu wey egpanulud kandan diye te me sebseb ne egpakabehey te umul. Ne egpunasen te Manama ka tagse luwe dan ne egtihis.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglekat te igkapitu ne piket</t><br/>Te inlekat e te Nati ne Karniru ka igkapitu ne piket, warad iya dahing ne egkarineg diye te langit te me liware te uras.


text:
Nataman, nakita ku ka pitu ne panalihan ne nanasindeg diye te tangkaan te Manama, wey impamehayan sikandan te tigsalimbeka ne trumpita.<pb/>


text:
Ne due lein ne panalihan ne migginguma ne miggen-gen te tahuanan te insinsu ne bulawan ne diye migsasindeg te tangkaan te altar. Imbehayan pad man‑e sikandin te dakel ne insinsu eyew igtimul te peg-ampu te me keet-etawan te Manama ne igpanubad diye te altar ne bulawan ne diye te egkatangkaan te trunu.


text:
Ne migparibabew diye te tangkaan te Manama ka ebel te insinsu ne miggen-genan te panalihan wey insewuhan seeye te me peg-ampu te keet-etawan te Manama.


text:
Nataman, ingkuwe e te panalihan ka tahuanan te insinsu wey innipenu din e te hapuy puun te altar wey indegpak din diye te tane. Ne sahuhune ne migdagsang ka meemen ne luhung, wey due migderaheneg, wey miggeteb ka kilat wey miglilinug pad.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pitu ne trumpita</t><br/>Nataman, migpangandam e ka pitu ne panalihan ne nangen-gen te tigsalimbeka ne trumpita eyew igparahing.<pb/>


text:
Ne imparahing e te an-anayan ne panalihan ka trumpita rin, wey due apiyew wey hapuy ne nasewuhan te langesa ne nakaregpak diye te tane. Ne natutung ka igkatelu ne baad te tane wey me kayu, wey ka langun ne hilamunen.<pb/>


text:
Ne imparahing e te igkarangeb ne panalihan ka trumpita rin, wey due egpekeiling te bubuyahen ne bubungan ne egkalegleg ne nakaregpak diye te dahat. Ne puun due, neyimu e ne langesa ka igkatatelu ne baad te dahat


text:
wey nammatey ka igkatatelu ne baad te langun ne eggeheyinawa diye te dahat, wey nagguhus ka igkatatelu ne baad te me unturanan diye dahat.<pb/>


text:
Ne imparahing e te igkatatelu ne panalihan ka trumpita rin, wey due dakel ne bituen ne egkalegleg iling te ganse ne neulug puun te langit wey diye migdeeg te igkatatelu ne baad te me weyig wey te me sebseb.


text:
Mapeit ka ngaran te bituen. Ne dutu, migmapeit e ka igkatatelu ne baad te me weyig, wey masalig ka me etew ne migpatey su migmapeit man‑e ka weyig.<pb/>


text:
Ne imparahing e te igkeep‑at ne panalihan ka trumpita rin, wey nasuhat ka igkatatelu ne baad te aldew wey te bulan, wey te me bituen. Sikan naa ka naawe ka igkatatelu ne baad te kalayag dan, wey migmarusilem e ka igkatatelu ne baad te maaldew wey ka igkatatelu ne baad te marusilem.<pb/>


text:
Nataman, due nakita ku ne banug ne miglayang diye te aw-awangan wey narineg ku sikandin ka migpanaman-taman migpanguleyi ne migkahi, “Mekeyid‑u-hid‑u naan de iya! Mekeyid‑u-hid‑u iya! Mekeyid‑u-hid‑u naan de iya ka nangugpe te kalibutan ke igparahing e te nahaat ne tatelu ne panalihan ka me trumpita ran ne mahaan e igparahing.”<pb/>


text:
Ne imparahing e te igkalalimma ne panalihan ka trumpita rin, wey due nakita ku ne sabeka ne bituen ne neulug diye te tane puun te langit. Imbehayan ka bituen te yabi te bitu ne ware tamanan.


text:
Inlukatan din ka bitu ne ware tamanan wey due miglihawang ne ebel puun dutu ne egpekeiling te ebel te bubuyahen ne hapuy. Ne migmarusilem e ka kalibutan tenged su naringdingan e te ebel ka layag te aldew.


text:
Ne due migmanlihawang ne talangas puun te ebel wey migmanlene diye te tane. Imbehayan sikandan te katenged te pegpanehed iling te me salipit-sipit.


text:
Impanpanayan sikandan ne kene egpabalbalangan ka me hilamunen, wey ke pinamula, wey me kayu naa. Ke kene, iyan de egpabalbalangan seeye se me etew ne ware nakuliti ka me buked dan te kulit te Manama.


text:
Intuhutan ka me talangas te pegbayad-bayad te me etew seled te lalimma ne bulan piru kene de egpeyimatayan. Ka kandan ne pegbayad-bayad iling kasakit te eggeramen te etew ne insehed te salipit-sipit.


text:
Te seeye ne timpu, egkeupian e perem ka me etew ne egkengammatey wey eg-iman-iman e sikandan ne egkengabigtawan piru kene sikandan egkengammatey.<pb/>


text:
Egpekeiling ka me talangas te me kudde ne in-andam e eyew egpakiggira wey migkukuruna sikandan te egpekeiling te bulawan, wey egpekeiling te ulaula te me etew ka ulaula ran.


text:
Ne mallayat ka me bulbul ran iling te bulbul te me malitan wey ka me ngipen dan egpekeiling te ngipen te liyun.


text:
Ne due dingding te me kumeng dan ne egpekeiling te putew, wey ka kahulub te me pakpak dan egpekeiling kahulub te sesalihi ne karwahi ne ingganuy te me kudde ne nanlungkesu peendiye te giraanan.


text:
Ne due geem te ikug dan ne egpekeiling te ikug te salipit-sipit ne due sehed, wey seini ka eggamiten dan te pegpabayad-bayad te me etew seled te lalimma ne bulan.


text:
Ne due Hari ne migmandu kandan ne iyan ka panalihan ne due katenged te bitu ne ware tamanan. Ka ngaran din te Hibruwanen ne linalahan si Abaddun, wey ka ngaran din te Grigu ne linalahan si Apulyun, ne ka igpasabut kayi, “Ka Talagdereet.”<pb/>


text:
Neimpusan e ka an-anayan ne makaaldek-haldek ne pegbayad-bayad piru duen pad daruwa ne egginguma ne makaaldek-haldek ne me pegbayad-bayad.<pb/>


text:
Ne imparahing e te igkeem‑em ne panalihan ka trumpita rin, wey due narineg ku ne laheng ne migpuun te hep‑at ne pikungan te altar ne bulawan ne diye te tangkaan te Manama.


text:
Ne migkahiyan te laheng ka igkeen‑em ne panalihan ne due trumpita, “Lekei nu ka hep‑at ne panalihan ne imbaku diye te pagpahamayan ne Weyig ne Iyupratis!”


text:
Purisu inlekaan e ka hep‑at ne panalihan ne natahahe e te uras, te aldew, te bulan wey te leg‑un eyew te pegpangimatey te igkatelu ne baad te keet-etawan.


text:
Ne innangenan a ne daruwa ne gatus ne milyun (200,000,000) ka kasuluhan te me sundalu ran ne nangukudde.


text:
Ne iling kayi ka ulaula te impakita keddi ne me kudde wey te migmangudde kayi: ka migmangudde due putew ne dingding te me kumeng dan ne malalab ka batek iling te hapuy, wey meilem iling te mahal ne batu ne sapiru, wey makalawag iling te asupri. Ne ka ulu te me kudde egpekeiling te ulu te liyun wey miglihawang puun te me be‑be dan ka hapuy, ebel wey asupri.


text:
Ne migpatey ka igkatelu ne baad te me etew puun te seini se mangune-kune ne salerep ne iyan ka hapuy, ka ebel wey ka asupri ne eglihawang puun te be‑be te me kudde.


text:
Su diye te be‑be wey te ikug te me kudde ka geem dan; ne ka me ikug dan due me ulu iling te uled wey seini ka eggamiten dan te pegpangahat te me etew.<pb/>


text:
Ka duma ne me etew ne ware migpatey te seeye ne me salerep, ware mig-inniyug te me maddeet ne me himu ran. Ware sikandan mig-engked te pegpamakey te me busew wey te me diyus-diyus ne kene egpakakita, kene egpakarineg, wey kene egpekeyipanew ne inggimu re puun te bulawan, te pelata, te burunsi, te batu wey te kayu.


text:
Ware man‑e sikandan mig-inniyug te maddeet ne me himu ran ne pegpangimatey, pegpanlambus, pegpeyilabetey ne kene ne alunggun wey te pegpanakew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka panalihan wey ka deisek ne linulun ne baseen</t><br/>Nataman, nakakita ad man‑e te lein ne panalihan ne maresen ne miglene puun te langit, ne nabukusan te gapun wey neunturan te baluntu ka ulu rin. Ne miglayag ka ulaula rin iling te aldew, wey ka paa rin iling te sungkaleg ne legleg.


text:
Ne due inggen-genan din ne deisek ne linulun ne baseen ne nabelat e. Ne diye din iriek te dahat ka kawanan ne paa rin wey diye te tane ka gibang.


text:
Ne migpanaman-taman sikandin migpanguleyi iling te liyun ne migteteul. Te napenge e sikandin ka migpanguleyi, migtabak e degma migdagsang ka pitu ne luhung.


text:
Te migdagsang e ka pitu ne luhung, igsulat kud e perem ka inlalag dan, piru due narineg ku ne laheng ne migpuun te langit ne miggenendue, “Kene nu iwangal-wangal ka inlalag te pitu ne luhung wey kene nu isulat!”<pb/>


text:
Nataman, ka panalihan ne nakita ku ne migsasindeg ne diye migdiek te dahat wey tane, ingkayew rin ka kawanan ne belad din.


text:
Ne migsaad sikandin pinaahi te ngaran te ware kapatayan ne Manama ne iyan miggimu te langit, te tane, te dahat wey te langun ne nakatahu kayi. Migkahi ka panalihan, “Kenad egkabanggew ka egkeyitabu keureme.


text:
Su te aldew ne igparahing e te igkapitu ne panalihan ka trumpita rin, egkatuman e ka heles ne planu te Manama ne impanengneng din diye te me prupita ne me suluhuanen din.”<pb/>


text:
Nataman, narineg kud e man‑e ka laheng puun te langit ne miggenendue, “Hendiyei nu ka panalihan ne migsasindeg ne diye migdiek te dahat wey te tane wey kua nu ka baseen ne nabelat e ne miggen-genan din.”


text:
Ne miggendiyaan kud e ka panalihan, wey imbuyu kud ka deisek ne baseen; ne dutu, ingkahiyan a nikandin, “Kua nu seini wey keena nu; meemis seini iling te teneb ke duen pad te be‑be nu, piru egmasakit ka getek nu ke egkaabeleng nud su egmapeit e.”


text:
Ne ingkuwa kud e ka deisek ne baseen ne miggen-genan din wey ingkeen kud e. Meemis seini iling te teneb te diye pad te be‑be ku piru migmasakit e ka getek ku te naabeleng kud su migmapeit e.


text:
Ne due migkahi keddi, “Keilangan ne ig-abey nu igpanagne ka planu te Manama meyitenged te me etew puun te nalein-lein ne me punduk, me nasud wey me linalahan, wey diye te me Hari!”<pb/>


text:
<br/><t>Ka daruwa ne talagpamalehet</t><br/>Nataman, due imbehey keddi ne igseked ne iling te tuked wey migkahiyan a, “Sasindeg ka wey sekera nu ka timplu te Manama wey ka altar, wey seela nu ka migmanimba diye.


text:
Piru kene nu sekera ka lihawangan te timplu su imbehey e sika diye te ware migmalintutuu.<n>Te Grigu: me nasud.</n> Ne eg-ahawen<n>Te Grigu: egdi-diekan.</n> dan ka Matulus ne Siyudad seled te hep‑at ne pulu wey daruwa (42) ne bulan.


text:
Ne egsuhuen ku ka daruwa ne talagpamalehet ku eyew egpamalehet meyitenged keddiey. Egsaluub sikandan te saku<n>Iyan igpasabut kayi ka meitem wey egdehes ne manggad ne inggimu puun te bulbul te kambing ne igsaluub te timpu te peglungku wey ke eg-inniyug naa te sale.</n> wey igpangguhud dan ka igpahuhud ku kandan seled te 1,260 ne aldew.”<pb/>


text:
Sikandan seeye se daruwa ne kayu ne ulibu wey ka daruwa ne tahuanan te sulu ne diye migsasindeg te tangkaan te Magbebaye te kalibutan.


text:
Ke due egkeupian ne egdereet kandan, due eglihawang ne hapuy diye te me be‑be dan ne egpakatutung te me kuntere dan; wey sika ka egpakapatey te egkeupian ne egdereet kandan.


text:
Due geem dan te peg-elet te langit eyew kene eg-uran te timpu ne egpangguhud sikandan te igpahuhud ku kandan. Ne due man‑e geem dan te peggimu te me weyig ne langesa wey te pegbayad-bayad te me etew diye te kalibutan pinaahi te me salerep te minsan ken‑u ran igkeupii.<pb/>


text:
Te egpekeimpus e sikandan ka egpangguhud te igpahuhud ku kandan, due eglepew ne makaliyas-liyas ne mananap puun te bitu ne ware tamanan ne egpakig-ehet kandan. Egkatalu rin wey egkapatey ka daruwa ne talagpamalehet.


text:
Ne diye de sikandan egpakabahed te dalan te dakel ne siyudad ne inlansangan te Magbebaye dan. Ka seeye ne siyudad impahunsilingan te Suduma wey Ihiptu.


text:
Ne dutun de iya egpakatahu ka me lawa ran seled te tatelu ne aldew wey liware, wey egpipitawen te me etew ne namuun te nalein-lein ne me punduk, me tribu wey me linalahan, wey me nasud. Ne kene sikandan eg-uyun ne iglebeng ka lawa ran.


text:
Eggale-gale ka me etew te kalibutan wey egsahakeen wey egpabegbehayey te dasag tenged te pegpatey te daruwa ne talagpamalehet ne migbayad-bayad te me etew ne nangugpe te kalibutan.


text:
Piru te peglihad te tatelu ne aldew wey liware, in-uyag ded sikandan te Manama. Nanasindeg sikandan wey amana nenaaldek seeye se nakakita kandan.


text:
Nataman, nakarineg ka daruwa ne talagpamalehet te heemeni ne laheng ne egpuun te langit ne migkahi, “Pamaneyik kew kayi!” Ne imbatun e sikandan te gapun taheed te migmanetengteng ka me kuntere dan.


text:
Te sikan de iya, miglilinug te amana ne nenekali wey nalundus ka igkasapulu ne baad te siyudad wey due pitu ne libu (7,000) ne etew ne migpatey. Puun due, amana ne nenaaldek ka me etew ne nasame wey indayan dan ka Manama ne diye te langit.<pb/>


text:
Neimpusan e ka igkarangeb ne makaaldek-haldek ne pegbayad-bayad piru mahaan e egginguma ka igkatelu.<pb/>


text:
<br/><t>Ka igkapitu ne trumpita</t><br/>Nataman, imparahing e te igkapitu ne panalihan ka trumpita rin, wey due migpanaman-taman migmanguleyi diye te langit ne migkahi, “Egharian e kuntee te Manama ka kalibutan duma ki Kristu ne in-alam din, wey eghari sikandin te ware egtamanan!”


text:
Ne nangusengul wey migsimba te Manama ka daruwa ne pulu wey hep‑at (24) ne me igbuyag ne naminnuu te me trunu ran ne diye te egkatangkaan te Manama.


text:
Migkahi sikandan,<pb/>“Migpasalamat key keykew Magbebaye ne Maresen ne Manama,<pb/>ne iyan ka Manama dengan wey ka Manama kuntee;<pb/>su inggamit nu ka dakel ne geem nu<pb/>wey imbunsuran nud e ka peghari nu!<pb/>


text:
Nabbelu ka me etew ne ware migmalintutuu keykew,<pb/>piru miggingume e ka timpu te langet nu<pb/>wey ka timpu te peggukum nu te nammatey.<pb/>Miggingume e degma ka timpu ne egdasahan nud ka me suluhuanen nu, ka me prupita,<pb/>wey ka keet-etawan nu, wey ka langun ne migtahud keykew,<pb/>mabantug ma wey se kene.<pb/>Seinid e ka timpu ne egdereetan nud ka me talagdereet te nangugpe te kalibutan!”<pb/>


text:
Nataman, nalukatan e ka timplu te Manama ne diye te langit wey nakite e ka Tahuanan te Kasabutan te Manama ne diye te seled te timplu rin. Ne dutu, miggeteb e ka kilat wey due migderaheneg, wey migdagsang e ka luhung wey miglilinug e, wey mig-uran e te derakel ne apiyew.<pb/>


text:
<br/><t>Ka malitan wey ka salimbaweng</t><br/>Nataman, due amana ne kein-inuwan ne egkiteen diye te langit. Su due malitan ne migsaluub te aldew wey diye migsasindeg te bulan, wey migkukuruna sikandin te sapulu wey daruwa (12) ne bituen.


text:
Ne duen e man‑e lein ne kein-inuwan ne egkiteen diye te langit: due bubuyahen ne salimbaweng ne malalab ne pitu ka ulu wey sapulu ka sungey, wey ka tagse ulu due kuruna.


text:
Ne ingkeyis din te ikug din ka igkatelu ne baad te me bituen wey indegpak din diye te tane. Ne diyad migsasindeg ka salimbaweng te tangkaan te malitan ne mahaan e eglesuti eyew egsagmaken din ka bate ke eglesut e.


text:
Nataman, te miglesutan e ka malitan te lukes ne bate ne iyan egmandu te me nasud ne ware keyid‑u te me kuntere din,<n>Te Grigu: egmandu pinaahi te baras ne putew.</n> due migsalukagmit te bate wey in-uyan e peendiye te Manama diye te trunu rin.


text:
Ne migpallahuy e ka malitan diye te disirtu, ne iyan ka intahahe te Manama ne egpaaputan kandin eyew diye egtangguwa seled te 1,260 ne aldew.<pb/>


text:
Nataman, due gubut diye te langit su migpahiggireey si Mikail duma te me panalihan din wey te salimbaweng duma te me panalihan din degma.


text:
Piru natalu ka salimbaweng duma te me panalihan din, wey warad tuhuti te Manama ne eg-ugpe dan diye te langit.


text:
Ne indegpak e diye te tane ka bubuyahen ne salimbaweng. Sikandin ka tapey ne uled ne egngaranan ki Meibulan, ka ahalen te me busew ne iyan miglimbung te me etew kayi te ampew te tane. Indegpak sikandin diye te tane duma te me panalihan din.<pb/>


text:
Ne due narineg ku ne migpanaman-taman migpanguleyi diye te langit ne miggenendue, “Timpu e ne egluwasen e te Manama ka me etew. Igpapitew rin e ka geem din te peghari wey ka katenged te Kristu ne in-alam din. Su ka diye te tangkaan te Manama ne talagsumbung te me suled ta te aldew wey marusilem, indegpak e diye te tane.


text:
Natalu ran sikandin pinaahi te langesa te impanubad ne Nati ne Karniru wey te pinaahi degma te kamalehetan ne inwali ran. Ne ware dan ikannuhun ka umul ran minsan pad egpatey sikandan tenged te pegpalintutuu ran.


text:
Ne tenged due, gale-gale kew ka nangugpe te langit.<n>Te Grigu: Purisu gale-gale kew me langit wey ka langun ne nangugpe due.</n> Piru mekeyid‑u-hid‑u kew ka due te tane wey dahat<n>Te Grigu: Mekeyid‑u-hid‑u ka kalibutan wey dahat.</n> su miglene e due te kaniyu ka ahalen te me busew ne amana ne nalanglangetan, su nakataha rin ne kene naan de sikandin egkaluhey!”<pb/>


text:
Te nasahimanu e te salimbaweng ne indegpak e sikandin diye te tane, inlupug din e ka malitan ne mig-anak te lukes.


text:
Piru imbehayan ka malitan te daruwa ne pakpak te dakel ne banug eyew egpakalayang sikandin peendiye te disirtu ne egtangguwan kandin te 1,260 ne aldew, wey eyew egpakapariyu sikandin te salimbaweng.


text:
Ne migkulepe e ka salimbaweng te dakel ne weyig ne impasinundul rin te malitan eyew egkaanlas sikandin.


text:
Piru imbulihan te tane ka malitan. Migbekabeka ka tane wey migleneb e ka weyig ne ingkulepa te salimbaweng.


text:
Nabelu-belu ka salimbaweng te malitan wey miggipanew e sikandin ka egpakig-ehet te duma pad ne me kabuhalan te malitan. Sikandan seeye se migtuman te me suhu te Manama wey te kamalehetan ne impanulu ni Hisus. <sup>(18)</sup>Ne diye migsasindeg ka salimbaweng te ilis te dahat.<pb/>


text:
<br/><t>Ka daruwa ne mananap ne makaliyas-liyas</t><br/>Nataman, due nakita ku ne makaliyas-liyas ne mananap ne miglepew puun te dahat. Due sapulu ne sungey kayi wey pitu ne ulu, ne ka tagse sungey due kuruna. Ne ka tagse ulu impanulatan te me ngaran ne egpakabaley-baley te Manama.


text:
Ne ka nakita ku ne makaliyas-liyas ne mananap egpekeiling te liyupardu, ka me paa rin egpekeiling te paa te usu, wey ka be‑be din egpekeiling te be‑be te liyun. Ne imbehey e te salimbaweng diye te mananap ka geem din, ka trunu rin, wey ka dakel ne katenged din te pegmandu.


text:
Ka sabeka ne ulu te mananap due bateg te bubuyahen ne pali ne egpakapatey, piru neulian ded. Neinu-inu te mananap ka me etew te intiru ne kalibutan wey mig-ikul sikandan kandin.


text:
Insimba te me etew ka salimbaweng su imbehey rin ka katenged din diye te makaliyas-liyas ne mananap. Ne insimba ran degma ka mananap te migkahi, “Hentew naan de iya ka egpekeiling te makaliyas-liyas ne mananap? Hentew naan de iya ka egpakaatu kandin?”<pb/>


text:
Intuhutan ka mananap te pegpaambug wey te pegbaley-baley te Manama, wey intuhutan degma sikandin te pegmandu seled te hep‑at ne pulu wey daruwa (42) ne bulan.


text:
Sikan naa, migpanlalag e ka mananap te pegbaley-baley te Manama, te pegbaley-baley te ngaran din wey te ugpaan din, wey te langun ne nangugpe diye te langit.<n>Ka duma ne igpasabut kayi diye te Grigu iyan ka migpanlalag e ka mananap te pegbaley-baley te Manama, te pegbaley-baley te ngaran din wey te ugpaan din ne iyan seeye se nangugpe diye te langit.</n>


text:
Intuhutan sikandin ne egpakig-ehet te keet-etawan te Manama wey te pegtalu kandan. Imbehayan man‑e sikandin te katenged te pegmandu te me etew ne namuun te nalein-lein ne me tribu, me punduk wey me linalahan, wey me nasud.


text:
Ne egsimba kandin ka langun ne nangugpe te kalibutan, angin e te seeye se nakasulat se me ngaran diye te Libru te Umul. Te ware pad neyimu ka kalibutan, nakasulat e ka me ngaran dan diye te libru te Nati ne Karniru ne innimatayan.<pb/>


text:
“Purisu, ke egkeupian ka ne egpakasabut, sumsumana nu ay-ayari ke nekey ka narineg nu!<n>Te Grigu: Ka due talinga egpammineg.</n>


text:
Ka minsan hentew ne iyan egkeyingumaan ka egkarakep, egdakepen iya wey ka minsan hentew ne iyan egkeyingumaan ka eggimatayan pinaahi te kampilan, eggimatayan iya pinaahi te kampilan. Purisu, keilangan ne egpakannekal wey eg-antus te me keyirapan ka keet-etawan te Manama.”<pb/>


text:
Nataman, duen e man‑e nakita ku ne lein ne makaliyas-liyas ne mananap ne miglepew puun te tane. Due daruwa ne sungey rin ne egpekeiling te sungey te nati te karniru, wey hendue te salimbaweng ke eglalag.


text:
Inggamit din ka langun ne katenged te an-anayan ne makaliyas-liyas ne mananap diye te tangkaan kayi wey impehes din ka langun ne nangugpe te kalibutan ne egsimba te an-anayan ne mananap ne due bateg te dakel ne pali ne egpakapatey, piru neulian ded.


text:
Ne seeye se ikarangeb ne makaliyas-liyas ne mananap, amana ne kein-inuwan ka immangimu rin su nakapeuran sikandin te hapuy diye te tangkaan te me etew.


text:
Nalimbungan te ikarangeb ne makaliyas-liyas ne mananap ka nangugpe te kalibutan pinaahi te me kein-inuwan ne intuhut kandin ne eggimuwen diye tangkaan te an-anayan ne makaliyas-liyas ne mananap. Ne insuhu din ka me etew ne eggimu te larawan te an-anayan ne mananap ne napalian te kampilan piru neuyag ded.


text:
Intuhutan sikandin ne egpepaheyinaween din ka larawan te an-anayan ne makaliyas-liyas ne mananap su eyew egpakalalag wey egpeyimatey te kene egsimba kandin.


text:
Impehes din man‑e ka langun ne etew, mabantug wey se kene, meyaman wey se egkaayu-ayu, uripen wey se kene, ne egkulitan diye te kawanan ne belad dan wey ke diye naa te buked dan.


text:
Ne ware minsan hentew ne egpakabebeli wey ke egpakabebelegye angin e te seeye se due kulit te ngaran te makaliyas-liyas ne mananap wey ke numiru te ngaran din.<pb/>


text:
Keilangan te katuenan ka pegsabut kayi. Ne ka due katuenan te pegsabut keilangan ne egnengnengan din ke nekey ka kaluwasan te numiru te makaliyas-liyas ne mananap su palinneu seini te ngaran te etew. Ne ka numiru iyan ka 666.<pb/>


text:
<br/><t>Ka Nati ne Karniru wey ka 144,000 ne keet-etawan</t><br/>Nataman, nakita ku ka Nati ne Karniru ne migsasindeg diye te Bubungan ne Siyun<n>Sakup te Hirusalim ka Bubungan ne Siyun.</n> duma te sabeka ne gatus wey hep‑at ne pulu wey hep‑at ne libu (144,000) ne keet-etawan ne nasulatan ka me buked te ngaran te Nati ne Karniru wey te Amey rin.


text:
Ne nakarineg a te laheng puun te langit ne egpekeiling te lehes te dakel ne sampew, wey iling karahing te dagsang te luhung, wey egpekeiling man‑e te dahing te impangelit ne me alpa.


text:
Ne nangulahing sikandan te iyam ne ulahingen diye te tangkaan te trunu wey diye te hep‑at ne hinimuwan ne eggeheyinawa wey te me igbuyag. Ware lein ne nateu te seeye ne ulahingen angin e te seeye se sabeka ne gatus wey hep‑at ne pulu wey hep‑at ne libu (144,000) ne me etew ne inlekat puun te kalibutan.


text:
Sikandan ka me etew ne ware nekewulid te me malitan wey sikandan ka migsinundul te Nati ne Karniru minsan hendei sikandin eggendiye. Sikandan ka linekat ne me keet-etawan puun diye te kalibutan wey sikandan ka in-uhab diye te Manama wey te Nati ne Karniru.


text:
<br/><t>Ka tatelu ne panalihan</t><br/>Nataman, due nakita ku ne lein ne panalihan ne miglayang diye te aw-awangan ne mig-uyan te Meupiya ne Panugtulen ne kene egkabalbalawan te ware egtamanan. Igwali seeye diye te kalibutan, diye te me etew ne namuun te nalein-lein ne me nasud, me tribu wey me linalahan, wey me punduk.


text:
Ne migpanaman-taman sikandin migpanguleyi ne migkahi, “Kaaldeki niyu ka Manama wey dayana niyu sikandin, tenged su miggingume e ka timpu te peggukum din. Ne simbaa niyu ka miggimu te langit wey te tane, te dahat wey te me sebseb te me weyig.”<pb/>


text:
Ne due nakasinundul ne igkarangeb ne panalihan ne migkahi, “Nahuhus e! Nahuhus e ka Mabantug ne Babilunya! Su impeinum din ka langun ne nasud te binu ne iyan ka agkey rin!”<pb/>


text:
Ne due nakasinundul kandan ne igkatelu ne panalihan wey migpanaman-taman migpanguleyi ne migkahi, “Ka minsan hentew ne egsimba te makaliyas-liyas ne mananap wey te larawan din wey egpakulit diye te buked din wey ke diye naa te belad din,


text:
egpekeinum degma sikandin te telek ne binu te Manama ne in-itis diye te ubab te langet din. Ne egbaybayaran sikandin pinaahi te hapuy wey asupri diye te tangkaan te matulus ne me panalihan wey te tangkaan te Nati ne Karniru.


text:
Ne egparibabew te ware egtamanan ka ebel puun te igbayad-bayad kandan. Kene egpekeyimeley ne egkabaybayaran te aldew wey marusilem seeye se migsimba te makaliyas-liyas ne mananap wey te larawan, wey migpakulit te ngaran te mananap.


text:
Purisu ka keet-etawan te Manama ne migtuman te me suhu din wey migsalig ki Hisus, keilangan ne egpabulus ka egpalintutuu.”<pb/>


text:
Nataman, due narineg ku ne laheng puun te langit ne migkahi, “Isulat nu seini: Puun kuntee, keupianan te seeye se nammatey ne due te Magbebaye!”<pb/>Ne migtabak ka Panisingan te Manama, “Malehet iya. Egpanalanginan sikandan eyew egpekeyimeley e te me keyirapan, su eglibed diye te kandan ka meupiya ne hinimuwan dan.”<n>Te Grigu: egsinundul kandan ka hinimuwan dan.</n><pb/>


text:
<br/><t>Ka peggaani te kalibutan</t><br/>Nataman, due nakita ku ne maangkag ne gapun ne due migpinnuu ne hendue te anak te etew ne migkukuruna te bulawan wey miggen-gen te mahalang ne galab.


text:
Ne due nakita ku ne lein ne panalihan ne miglihawang te timplu wey migpanaman-tamanan din kuleyii ka migpinpinnuu te gapun te migkahi, “Ay-ayuna nud ka galab nu wey gaani kad su neyinuhan e ka eggaaniyen diye te kalibutan!”


text:
Nataman, due nakita ku ne lein ne panalihan ne miglihawang te timplu diye te langit wey due degma galab din ne mahalang.<pb/>


text:
Ne duen e man‑e nakita ku ne lein ne panalihan ne migpuun te altar ne iyan impiyalan te hapuy. Migpanaman-tamanan din kuleyii ka due mahalang ne galab ne migkahi, “Ay-ayuna nud ka galab nu wey panlegtasa nud ka me pungpung te me behas te paras diye te kalibutan su neneyinuhan e!”


text:
Purisu impanlegtas e te panalihan ka me behas te paras diye te kalibutan wey impangantug din e diye te maluag ne kelesanan te langet te Manama.


text:
Ne ingkeles e ka me behas diye te kelesanan ne diye te lihawangan te siyudad. Ne puun te kelesanan due langesa ne migtulayas ne taman te bake te kudde ka karalem wey tatelu ne gatus (300) ne kilumitru ka kalayatan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me panalihan ne mig-uyan te katammanan ne me salerep</t><br/>Ne duen e man‑e nakita ku ne amana ne kein-inuwan diye te langit. Due pitu ne panalihan ne mig-uyan te pitu ne salerep. Katammanan seini ne me salerep su dutun de egkataman kandan ka langet te Manama.<pb/>


text:
Ne due nakita ku ne hendue te dahat ne bildu ne amana ne mating‑ew ne nasewuhan te hapuy. Ne nakita ku ne diye nanasindeg te ilis dutu ka nenakapanalu te makaliyas-liyas ne mananap wey te larawan din wey ware nakuliti te numiru te ngaran din. Nanguyan sikandan te me alpa ne imbehey te Manama


text:
wey nangulahing te ulahingen ni Muwisis ne suluhuanen te Manama, wey te ulahingen te Nati ne Karniru ne eggenendue:<pb/>“Dakel wey kein-inuwan ka me himu nu<pb/>maresen ne Magbebaye ne Manama!<pb/>Matareng wey eleg ka me paahi nu<pb/>Hari te langun ne me nasud!<pb/>


text:
Hentew buwa ka kene egkaaldek keykew Magbebaye,<pb/>wey kene egsaye te ngaran nu?<pb/>Su sikeykew re ka matulus.<pb/>Eggendue te keykew ka me etew te langun ne me nasud wey egsimba keykew,<pb/>tenged su nanengnengan e ka matareng ne me himu nu.”<pb/>


text:
Ne miglihawang puun te timplu ka pitu ne panalihan ne mig-uyan te pitu ne salerep. Nangukumbale sikandan te maangkag ne hinabel ne masil‑ew wey nanlelamben te tabed ne bulawan.


text:
Ka sabeka te hep‑at ne hinimuwan ne eggeheyinawa, migbehayan din ka me panalihan te pitu ne yahung ne bulawan ne napenu te langet te ware kapatayan ne Manama.


text:
Ne napenu e ka timplu te ebel ne egpuun te katelesen te Manama wey te geem din. Ne ware egpakaseled dutu taman te egkeimpusan e ka pitu ne salerep ne in-uyan te pitu ne panalihan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka me yahung ne intahuan te langet te Manama</t><br/>Nataman, due narineg ku ne heemeni ne laheng ne diye egpuun te timplu. Migpakiglalag seini diye te pitu ne panalihan ne migkahi: “Hipanew kew e wey ibusbus niyud diye te kalibutan ka pitu ne yahung ne langet te Manama!”<pb/>


text:
Ne mig-ayun e ka an-anayan ne panalihan wey imbusbus din e ka tahu te yahung din diye te kalibutan. Ne dutu, nangehang e te susumpiti ka me etew ne migpakulit te kulit te makaliyas-liyas ne mananap wey migsimba te larawan din.<pb/>


text:
Ne imbusbus e te ikarangeb ne panalihan ka tahu te yahung din diye te dahat. Ne migbaluy e ka dahat ne langesa iling te langesa te minatey, wey nammatey ka langun ne miggeheyinawa diye te dahat.<pb/>


text:
Ne imbusbus e degma te igkatelu ne panalihan ka tahu te yahung din diye te me weyig wey diye te me sebseb, wey migbaluy e ka me weyig ne langesa.


text:
Ne narineg ku ka panalihan ne migbantey te weyig ne migkahi, “Sikeykew se Sabsabeka ne Matulus ne kayid dengan wey minsan kuntee, matareng ka peglegpad nu.


text:
Su impalangesa ran ka me keet-etawan nu minsan ka me prupita, sikan naa ka impeinum nu degma sikandan te langesa. Ne sika iya ka eleg kandan!”


text:
Ne nakarineg a te laheng ne migpuun diye te altar ne migkahi, “Malehet iya Magbebaye ne Maresen ne Manama, malehet wey matareng ka me legpad nu!”<pb/>


text:
Ne imbusbus e te igkeep‑at ne panalihan ka tahu te yahung din diye te aldew, wey intuhutan ka aldew ne egmeinit te mangune-kune eyew egkatutung ka me etew te keinit din.


text:
Ne natutung ka me etew te mangune-kune ne keinit, wey imbaley-baley ran e ka ngaran te Manama ne iyan impuunan te seeye ne me salerep. Ne ware sikandan mig-inniyug te me sale dan wey ware migsaye kandin.<pb/>


text:
Ne imbusbus e degma te igkalalimma ne panalihan ka tahu te yahung din diye te trunu te makaliyas-liyas ne mananap. Ne seeye naa, migmarusilem e ka migharian din, wey impangahat e te me etew ka me dile dan tenged te kasakit,


text:
wey imbaley-baley ran ka Manama ne diye te langit tenged te kasakit wey te me kehang ne in-antus dan, wey ware sikandan mig-inniyug te maddeet ne hinimuwan dan.<pb/>


text:
Ne imbusbus e degma te igkeen‑em ne panalihan ka tahu te yahung din diye te dakel ne Weyig ne Iyupratis, wey neetiyan e seeye su intahahe ne egpabayaan te me Hari ne egpuun te igsile.


text:
Ne due nakita ku ne tatelu ne busew ne egpekeiling te me bakbak. Ka sabeka ne busew miglihawang puun te be‑be te salimbaweng, ka sabeka diye miglihawang te be‑be te makaliyas-liyas ne mananap wey ka sabeka diye miglihawang te be‑be te kene ne malehet ne prupita.


text:
Sikandan ka me busew ne miggimu te me kein-inuwan. Ne nangendiyaan te me busew ka me Hari te intiru ne kalibutan eyew eglibulungen te pegpakiggira te Maresen ne Manama te dakel ne aldew rin.<pb/>


text:
Ne migkahi ka Magbebaye, “<J>Pammineg kew! Ka pegginguma ku egpekeiling te takawen ne egtigkew egginguma. Ne keupianan te seeye se kene eglipereng wey migsaluub layun te kumbale din eyew kene sikandin egpekeyipanew ne ware kukumbaleen wey kene egkeyilawan diye te tangkaan te me etew!</J>”<pb/>


text:
Ne inlibulung te me busew ka me Hari diye te inged ne egngaranan te Armagidun te Hibruwanen ne linalahan.<pb/>


text:
Ne imbusbus e te igkapitu ne panalihan ka tahu te yahung din diye te aw-awangan, wey due meemen ne laheng ne migpuun te trunu ne diye te timplu ne miggenendue, “Napenge e!”


text:
Ne miggeteb ka kilat wey due migderaheneg, wey migdagsang ka luhung wey miglilinug e te nenekali ne ware pad egkeilingan puun te duen e etew kayi te ampew te tane tenged su amana iya ne manekal ka seeye ne linug.


text:
Ne puun due, nabaad te tatelu ka egkahuhud ne siyudad ne mabantug, wey nagguhus ka me siyudad te langun ne inged. Ne ware nalingawi te Manama ka mareet ne hinimuwan te me etew diye te Mabantug ne Babilunya, wey egpeinumen din sikandan te binu ne iyan ka mangune-kune ne langet din.


text:
Ne mig-uran te derakel ne apiyew ne me lalimma ne pulu (50) ne kilu ka kabehat te tagse sabeka. Neuluhan ka me etew wey imbaley-baley ran ka Manama tenged te apiyew su amana iya ne makaalat-halat ka seeye ne salerep.<pb/>


text:
<br/><t>Ka egkahuhud ne malitan ne egpamelegye te lawa</t><br/>Nataman, migparani keddiey ka sabeka te pitu ne panalihan ne nanguyan te yahung wey migkahi, “Hendini ka su igpapitew ku keykew ka peglegpad te egkahuhud ne malitan ne egpamelegye te lawa rin ne migpinnuu diye lenged te masulug ne me weyig.


text:
Nekeyilabet kandin ka me Hari wey nenewubug ka langun ne etew te kalibutan tenged te peg-inum dan te binu ne iyan ka agkey rin.”<pb/>


text:
Nataman, in-umaan ad te Panisingan te Manama wey in-uyan ad te panalihan diye te disirtu. Ne due nakita ku diye ne malitan ne mig-untud te malalab-lalab ne mananap ne makaliyas-liyas ne pitu se ulu wey sapulu se sungey, wey neempet nasulati te me ngaran ne egpakabaley-baley te Manama.


text:
Ne migsaluub ka malitan te kumbale ne ubi se batek wey te malalab-lalab, wey indayan-dayanan ka lawa rin te bulawan, mahal ne me batu wey me pirlas. Ne miggen-gen sikandin te bulawan ne ubab ne napenu te malindit ne himu rin wey malindit ne agkey rin.


text:
Nakasulat diye te buked din ka ngaran ne maralem se kaluwasan: “Mabantug ne Babilunya, iney te langun ne malitan ne egpamelegye te lawa, wey puunan te langun ne malindit ne me himu te kalibutan.”


text:
Ne nakita ku ne newubug ka malitan te langesa te keet-etawan te Manama ne impangimatayan tenged te pegpalintutuu ran ki Hisus.<pb/>Amana a ne neinu-inu te pegkakita ku kandin.


text:
Piru migkahiyan a te panalihan, “Mania te neinu-inu ka? Egnangenan ku sikeykew ke nekey‑a ka maralem ne kaluwasan meyitenged te malitan wey te in-unturan din ne makaliyas-liyas ne mananap ne pitu se ulu wey sapulu se sungey.


text:
Ka makaliyas-liyas ne mananap ne nakita nu, manekal pad dengan piru migpatey e kuntee. Ne mahaan e sikandin eglihawang puun te bitu ne ware tamanan eyew egdereetan en iya. Ka langun ne etew ne ware nakasulat se me ngaran diye te Libru te Umul bunsud pad te peggimu te kalibutan, egkeinu-inu ke egkakita ran e ka makaliyas-liyas ne mananap ne manekal pad dengan wey migpatey e kuntee, piru eglibed ded man‑e.<pb/>


text:
“Keilangan te katuenan ka pegsabut kayi. Ka pitu ne ulu, iyan sika ka pitu ne bubungan ne migpinnuuwan te malitan, wey migpasabut degma seeye te pitu ne Hari.


text:
Ne nammatey e ka lalimma ne Hari wey iyan mighari kuntee ka igkeen‑em, wey ware pad migginguma ka igkapitu. Ne emun ke eggingume e sikandin, keilangan ne kene de sikandin egkaluhey.


text:
Ka makaliyas-liyas ne mananap ne manekal dengan piru migpatey e kuntee, iyan ka igkawalu ne Hari ne sabeka red te seeye se pitu ne Hari. Ne egdereetan ded iya degma sikandin.<n>Ka sabeka te pitu ne Hari kararuwa eghari.</n><pb/>


text:
“Ka nakita nu ne sapulu ne sungey, iyan seeye ka sapulu ne Hari ne ware pad migbunsud mighari. Piru egbehayan sikandan te katenged te peghari te senge-uras de duma te makaliyas-liyas ne mananap.


text:
Nasabeka ka suman-suman te sapulu ne Hari ne igbehey ran ka geem wey katenged dan diye te makaliyas-liyas ne mananap.


text:
Egkataman, egpakiggira sikandan te Nati ne Karniru, piru egpanalu ka Nati ne Karniru tenged su Ahalen sikandin te langun ne me ahalen wey Hari te langun ne me Hari. Ne iyan din duma ka me matinumanen ne mig-ikul kandin ne in-alam wey in-umew te Manama.”<pb/>


text:
Ne migkahiyan ad man‑e te panalihan, “Ka masulug ne weyig ne nakita nu ne lenged te impinnuuwan te malitan ne egpamelegye te lawa rin, iyan ka me etew puun te nalein-lein ne nasud wey linalahan.


text:
Ka sapulu ne sungey wey ka makaliyas-liyas ne mananap ne nakita nu, egdumutan dan ka malitan ne egpamelegye te lawa rin. Eg-ahawen dan ka langun ne diye te kandin, wey egluungan dan sikandin. Egkeenen dan ka sapu din wey egtutungen dan ka same.


text:
Igpeula-ula ran seini diye te kandin su insabeka te Manama ka suman-suman dan te peggimu te igkeupii rin. Ne puun due, igbehey ran ka katenged dan te peghari diye te makaliyas-liyas ne mananap taman te egkatuman e ka inlalag te Manama.<pb/>


text:
“Ne ka malitan ne nakita nu, iyan sika ka egkahuhud ne siyudad ne egmandu te me Hari te intiru ne kalibutan.”<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkahuhus te Babilunya</t><br/>Te pegkapenga dutu, duen e man‑e panalihan ne nakita ku ne miglene puun te langit. Dakel ka katenged din, wey nalayahan ka intiru ne kalibutan te katelesan din.


text:
Ne migpanaman-taman sikandin migpanguleyi ne migkahi: “Nahuhus e! Nahuhus en iya ka Mabantug ne Babilunya! Ne nangugpaan e kuntee seini te busew wey mallindit ne panisingan, wey langun ne klasi te manuk-manuk ne in-isip ne malindit wey kene egkakeen.


text:
Neyitabu seini su nekeinum ka langun ne nasud te binu ne iyan ka agkey rin, wey nekeyilabet kandin ka langun ne me Hari wey naddatu ka me nigusyanti te kalibutan pinaahi te pegkaalamlamen din te karatuan.”<pb/>


text:
Nataman, duen e man‑e narineg ku ne laheng puun te langit ne migkahi,<pb/>“Sikaniyu se me keet-etawan ku, awe kew rue<pb/>eyew kene kew egpekeikul te me sale din,<pb/>wey eyew kene kew egsalerep duma kandin!<pb/>


text:
Su nekeume e diye te langit ka nenekeg-untud-untud ne sale din,<pb/>wey ware nalingawi te Manama ka maddeet ne hinimuwan din.<pb/>


text:
Eggimuwen diye te kandin ka inggimu rin diye te duma,<pb/>wey egsulian iya sikandin te mareet ne hinimuwan din.<pb/>Eggipenuen te binu ka ubab din<pb/>wey iling ded kapeit te binu ne insendad din te duma.<n>Te Grigu: eglupien ka kapeit te binu ne insendad din.</n><pb/>


text:
Ke amana rin dayana ka pegkeetew rin wey subla ne halamlamen te karatuan,<pb/>iling naan ded degma due karakel ka legpad kandin wey ka peglungku din.<pb/>Su migpaambug sikandin ne migkahi:<pb/>‘Iling a te rayna ne migpinnuu te trunu!<pb/>Kena a ne balu,<pb/>wey kena ad iya eglungku!’<pb/>


text:
Sikan naa ka egkabaybayaran sikandin te me salerep ne egginguma.<pb/>Te sabeka ne aldew, eglagpu egginguma diye te kandin ka kamatayen, peglungku wey gutas wey egtutungen sikandin.<pb/>Su maresen ka Magbebaye ne Manama ne iyan eglegpad kandin.”<pb/>


text:
Ne egmaninehew wey egmandalawit ka me Hari te kalibutan ke egkakita ran ka ebel te pegtutung kandin. Sikandan ka nenekeyilabet te malitan wey naalamlam te karatuan din.


text:
Ne egkaalatan sikandan te eg-antusen din, sikan naa ka diye de sikandan egmanasindeg te madmariyu ne egkahi, “Mekeyid‑u-hid‑u naan de iya! Mekeyid‑u-hid‑u naan de iya ka egkahuhud ne siyudad ne Babilunya! Inlegparan sikandin te senge-uras de!”<pb/>


text:
Ne egmaninehew wey egmanlungku ka me nigusyanti te kalibutan tenged kandin, su warad e egbebeli te me belegye dan


text:
ne bulawan, pelata, mahal ne me batu, wey me pirlas. Warad egbebeli te me hinabel ne mahal, ubi se batek, mewumel-wumel, wey malalab-lalab. Ne iling ded ka langun ne klasi te meemut ne me kayu, wey langun ne kapandayan ligkat te panayew te ilipanti, wey mahal ne me kayu wey me burunsi, putew wey mateles ne pahang.


text:
Warad egbebeli te me sinamun wey me leggu, insinsu wey mira, meemut ne insinsu<n>Te Grigu: prankinsinsu.</n> wey binu, mentika wey harina wey trigu, me baka wey me karniru, me kudde wey me karwahi, wey minsan me etew ne me uripen.


text:
Migkahiyan te me nigusyanti ka siyudad, “Naawe e ka langun ne igkeup-upii nu ne egkaangken, wey nallaag e ka langun ne karatuan wey mateles ne kasangkapan nu, ne kene nud en iya egkakita pad sika langun!”


text:
Ka me nigusyanti ne nenaddatu tenged te pegtitinda wey pegpamitew ran te egkaseleppian te seeye ne siyudad, egkaalatan te eg-antusen din. Sikan naa ka diye de sikandan egmanasindeg te madmariyu ka egmaninehew wey egmandalawit


text:
ne egkahi, “Mekeyid‑u-hid‑u naan de iya! Mekeyid‑u-hid‑u naan de iya ka egkahuhud ne siyudad! Layun dengan sikandin migsaluub te meupiya ne me manggad ne ubi se batek wey malalab-lalab, wey in-empet din dayan-dayani te me bulawan wey me mateles ne batu wey me pirlas ka lawa rin!


text:
Piru nareetan ka dakel ne karatuan din te senge-uras de!”<pb/>Ne egmanasindeg diye te mariyu ka langun ne me kepitan te me barku wey ka me trabahanti ran, wey ka langun ne nanguntud dutu, wey ka langun ne diye te dahat se keuyahan.


text:
Egmanguleyi sikandan te pegkakita ran te ebel te nasilaban ne siyudad ne eggenendue: “Warad iya egpekeiling te sika ne siyudad ne egkahuhud.”


text:
Egbukbukan dan te me alinepung ka me ulu ran te sasangan ne egmandalawit wey egmanguleyi ne egkahi, “Mekeyid‑u-hid‑u naan de iya! Mekeyid‑u-hid‑u naan de iya ka egkahuhud ne siyudad! Sikandin ka migpuunan ne nenaratu ka langun ne due me unturanan diye te dahat tenged te karatuan din. Piru nareetan sikandin te senge-uras de!”<pb/>


text:
“Gale-gale kew ka nangugpe te langit tenged te insahapan din. Gale-gale kew degma me apustulis, me prupita wey me keet-etawan te Manama su inlegparan e sikandin te Manama tenged te immangimu rin kaniyu!”<pb/>


text:
Nataman, impurut te maresen ne panalihan ka bubuyahen ne batu ne egpekeiling te galingan ne batu wey indegpak din diye te dahat wey migkahi, “Iling kayi kasumpit ka pegkahuhus te Babilunya, wey kenad e sikandin egkakita pad.


text:
Kenad egkarineg pad due te sika ne siyudad ka laheng te me alpa wey te mangngulahing wey te mangngateu ne egpamulendag wey egmanutrumpita. Ne warad e man‑e egkakita ne me talaggimu te minsan nekey ne kapandayan, wey warad e egkarineg ne dahing te galingan.


text:
Ne warad e sulu ne eglayag pad due te kandin, wey warad laheng te egpangasawa wey te egpangasaween ne egkarineg. Sika ka legpad kandin su iyan mabantug te kalibutan ka me nigusyanti rin wey inlimbungan din ka me nasud pinaahi te salamangka!”<pb/>


text:
Ne inlegparan te Manama ka egkahuhud ne siyudad tenged su diye egkakita ka me langesa te me prupita wey te keet-etawan te Manama, wey ka langun ne impangimatayan kayi te kalibutan.<pb/>


text:
Te pegkapenga kayi, due narineg ku ne hendue te susuluhi ne etew ne migpanaman-taman migmanguleyi diye te langit ne migkahi, “Egdayanen ta ka Manama ne mabantug wey maresen ne iyan migluwas kanta,


text:
tenged su malehet wey matareng ka peggukum din. Inlegparan din ka egkahuhud ne malitan ne egpamelegye te lawa rin ne iyan nakarereet te kalibutan pinaahi te agkey rin. Insulian sikandin te Manama te pegpangimatey rin te me suluhuanen din.”


text:
Ne migpanguleyi sikandan mig-abey ne miggenendue, “Egdayanen ta ka Manama! Egparibabew te ware egtamanan ka ebel te insilaban ne siyudad!”


text:
Ne mig-usengul wey migsimba diye te Manama ne migpinnuu te trunu ka daruwa ne pulu wey hep‑at (24) ne igbuyag wey ka hep‑at ne hinimuwan ne eggeheyinawa ne migkahi, “Malehet iya! Egdayanen ta ka Manama!”<pb/>


text:
<br/><t>Ka sahakeen te kasal te Nati ne Karniru</t><br/>Ne due laheng ne migpuun te trunu ne migkahi, “Sikaniyu langun se me suluhuanen din ne migtahud kandin, mabantug ma wey se kene, dayana niyu ka kanta ne Manama!”


text:
Nataman, nakarineg ad e man‑e te laheng ne egpekeiling te guhulubi ne me etew wey egpekeiling man‑e te lehes te dakel ne sampew, wey egpekeiling te dahing te kekesehi ne dagsang te luhung. Ne migkahi, “Egdayanen ta ka Manama, su mighari e sikandin se Maresen ne Magbebaye ta!


text:
Eggale-gale ki amana wey egdayanen ta ka katelesan din su miggingume e ka timpu te kasal te Nati ne Karniru. Ne nakapangandam e ka eg-asaween din,


text:
wey impasaluuban e sikandin te meupiya ne hinabel ne masil‑ew wey malinis.” Ne iyan igpasabut kayi ka meupiya ne hinimuwan te keet-etawan te Manama.<pb/>


text:
Ne migkahiyan a te panalihan, “Isulat nu seini: Keupianan te seeye se ingginggat te sahakeen te kasal te Nati ne Karniru!” Ne migkahiyan e pad man‑e nikandin, “Malehet iya seini ne lalag te Manama.”<pb/>


text:
Ne mig-usengul ad diye te tangkaan din eyew te pegsimba kandin piru migkahiyan a nikandin, “Kene nu himuwa sika! Iyan nu simbaa ka Manama, su suluhuanen e re degma iling keykew wey te me suled nu ne migtuman te pegpanulu ne impanengneng ni Hisus.”<pb/>Su ka pegpanulu ne impanengneng ni Hisus, sikan ded iya degma ka impataha te me prupita.<pb/>


text:
<br/><t>Ka migpangudde te maangkag ne kudde</t><br/>Nataman, nakita ku ne nalukatan ka langit, wey due maangkag ne kudde ne impanguddaan te egngaranan ki Matinumanen wey Malehet. Matareng ka peggukum wey ka pegpakig-ehet din te me kuntere din.


text:
Egpekeiling te hapuy ne egkalegleg ka mata rin wey masulug ka kuruna rin. Ne due ngaran ne nakasulat diye te kandin ne ware minsan sabeka ne nakanengneng dutu angin e kandin.


text:
Migsaluub sikandin te kumbale ne in-eled te langesa, wey migngaranan sikandin, “Ka Lalag te Manama.”


text:
Migsinundul kandin ka me sundalu diye te langit ne nangudde te me maangkag wey nangukumbale sikandan te hinabel ne maangkag wey malinis.


text:
Ne due miglihawang ne mahalang ne kampilan diye te be‑be din eyew igdereet te me nasud. Egmanduan din sikandan te ware keyid‑u,<n>Te Grigu: egbantayan din sikandan pinaahi te baras ne putew.</n> wey igpakita rin ka langet te Maresen ne Manama iling te egkelesen ne behas te paras diye te kelesanan.


text:
Ne due ngaran ne nakasulat diye te kumbale din wey diye te bubun din ne eggenendue: “Hari te langun ne me Hari wey Ahalen te langun ne me ahalen.”<pb/>


text:
Nataman, due nakita ku ne panalihan ne migsasindeg diye te aldew. Impanaman-tamanan din kuleyii ka langun ne me manuk-manuk ne nanlayang diye te aw-awangan ne migkahi: “Hendini kew eyew egkalibulung kew te dakel ne sahakeen te Manama,


text:
su eyew egpakakeen kew te sapu te me Hari wey te pangulu te me sundalu wey te me sakup dan,<n>Te Grigu: manekal ne me etew.</n> wey te sapu te me kudde wey te migmangudde kayi, wey te sapu te langun ne etew, uripen ma wey se kene, mabantug ma wey se kene!”<pb/>


text:
Nataman, nakita ku ka makaliyas-liyas ne mananap wey ka me Hari te kalibutan ne miglibulung duma te me sundalu ran eyew egpakig-ehet te migpangudde wey te me sundalu rin.


text:
Ne narakep ka makaliyas-liyas ne mananap wey ka kene ne malehet ne prupita ne miggimu te me kein-inuwan para te makaliyas-liyas ne mananap. Ne pinaahi te sika ne me kein-inuwan, nalimbungan din ka me etew ne nakulitan te kulit te makaliyas-liyas ne mananap wey migsimba te larawan din. Indegpak sikandan se daruwa ne mannekal pad diye te linew ne hapuy ne egkanlabkanlab te asupri.


text:
Ne impangimatayan ka langun ne me sundalu ran pinaahi te kampilan ne eglihawang puun te be‑be te migpangudde; ne nenabbulung-bulung ka me manuk-manuk ne nangeen te me sapu dan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka 1,000 ne leg‑un</t><br/>Ne due nakita ku ne sabeka ne panalihan ne miglene puun te langit ne mig-uyan te yabi te bitu ne ware tamanan wey te bubuyahen ne keddina.


text:
Ne indakep e te panalihan ka salimbaweng ne iyan ka tapey ne uled ne ahalen te me busew wey ke si Meibulan naa, wey imbaku din e seled te sabeka ne libu (1,000) ne leg‑un.


text:
Ne in-ulug e te panalihan ka salimbaweng diye te bitu ne ware tamanan, ne inlekeban wey intuusan din e ka bitu eyew kenad e egpakapanlimbung te me nasud taman te eglihad e ka sabeka ne libu (1,000) ne leg‑un. Pegkapenga due, keilangan ne eglekaan sikandin te kene de egkaluhey.<pb/>


text:
Nataman, due nakita ku ne me trunu wey ka naminnuu dutu imbehayan te katenged te peggukum. Ne nakita ku degma ka me gimukud te seeye se impanempuhan te ulu tenged te pegpamalehet dan te impanengneng ni Hisus wey tenged te lalag te Manama. Ware sikandan migsimba te makaliyas-liyas ne mananap wey te larawan din, wey ware dan pakuliti ka me buked wey me belad dan te kulit din. Neneuyag sikandan wey mighari duma ki Kristu te sabeka ne libu (1,000) ne leg‑un.


text:
Sika ka an-anayan ne pegkeuyag. Ware neuyag ka duma ne me minatey te ware pad miglihad ka sabeka ne libu (1,000) ne leg‑un.


text:
Ka pegkalagkes te minsan hentew te an-anayan ne pegkeuyag, egpanalanginan sikandin wey matulus. Kenad e sikandan egpakaneem-neem te ikarangeb ne kamatayen, ke kene, egkeyimu sikandan ne me talagpanubad te Manama wey ni Kristu, wey eghari sikandan duma ki Kristu te sabeka ne libu (1,000) ne leg‑un.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegkatalu ni Meibulan</t><br/>Ke eglihad e ka sabeka ne libu (1,000) ne leg‑un, eglekaan e si Meibulan puun te imprisuwan kandin.


text:
Ne eglihawang sikandin eyew eglimbungan ka me nasud<n>Te Grigu: hep‑at ne pikungan.</n> te intiru ne kalibutan ne mig-imuan te Gug wey Magug. Eglibulungen din ka me etew eyew te pegpakiggira, wey egpekeiling sikandan kasulug te pantad diye te ilis te dahat.


text:
Ne miggulanap sikandan te intiru ne kalibutan wey inlingkusan dan ka kampu te me keet-etawan te Manama wey ka inggeyinawaan din ne siyudad. Piru due hapuy ne miglene puun te langit ne miggule kandan.


text:
Ne indegpak ka ahalen te me busew ne miglimbung kandan diye te linew ne hapuy wey te egkanlabkanlab ne asupri ne migdegpakan ded degma te mananap wey te kene ne malehet ne prupita. Ne egbaybayaran sikandan diye, aldew wey marusilem te ware egtamanan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka katammanan ne peggukum</t><br/>Nataman, due nakita ku ne bubuyahen ne trunu ne maangkag wey due migpinnuu dutu. Naawe ka tane wey ka langit puun te tangkaan din wey kenad e egkakita pad.


text:
Ne nakita ku ka me minatey ne mabantug wey se kene, ne nanasindeg diye te tangkaan te trunu. Ne imbelat ka me libru wey duen pad man‑e libru ne imbelat ne iyan ka Libru te Umul. Miggukuman ka me minatey sumale te hinimuwan dan ne nakasulat diye te me libru.


text:
Ne due me gimukud ne nanlepew puun te dahat, puun te Kamatayen wey te inged te me gimukud ne egngaranan te Hadis, wey inggukuman sikandan langun te Manama sumale te hinimuwan dan.


text:
Nataman, indegpak e ka Kamatayen wey ka Hadis diye te linew ne hapuy ne iyan ka igkarangeb ne kamatayen.


text:
Ne ka minsan hentew ne ware nakasulat se ngaran diye te Libru te Umul, indegpak diye te linew ne hapuy.<pb/>


text:
<br/><t>Ka iyam ne langit wey ka iyam ne tane</t><br/>Nataman, nakita ku ka iyam ne langit wey ka iyam ne tane, su ka an-anayan ne langit wey tane naawe e, wey warad e degma ka dahat.


text:
Ne nakita ku ka Matulus ne Siyudad ne iyan ka iyam ne Hirusalim ne natuntun puun te Manama ne diye te langit. Naandam e seeye iling te egpangasaween ne neyimmimasaran e eyew te pegtemu te eg-asawa kandin.


text:
Ne due heemeni ne laheng ne narineg ku puun te trunu ne miggenendue: “Pammineg kew! Diyad te me etew ka ugpaan te Manama, wey eglemung e sikandin kandan. Ne keet-etawan din e sikandan wey egdumaan din sikandan, wey Manama ran e sikandin.


text:
Egpunasen din ka me luwe dan. Ne warad egpatey, warad eglungku, warad egsinehew, wey warad egkasakitan tenged su ka tapey ne peg-ugpe naawe e.”<pb/>


text:
Ne migkahi ka seeye se migpinnuu diye te trunu, “<J>Na, eggimuwen ku ne iyam ka langun.” Ne migkahi pad man‑e sikandin, “Isulat nu seini se inlalag ku su egkasalihan wey malehet.</J>”


text:
Ne migkahiyan a nikandin, “<J>Natuman e ka langun! Sikeddiey ka Alpa wey ka Umiga,</J><n>Ka Alpa iyan ka an-anayan ne litra te Grigu ne alpabitu, ka Umiga iyan degma ka katammanan ne litra.</n> <J>ka bunsuranan wey ka katammanan. Seeye se nammaraan egbehayan ku te migsesebseb ne weyig ne ware bayad ne egpakabehey te umul.</J>


text:
<J>Piru ka me liyasen, ka ware migmalintutuu, ka miggimu te mallindit, ka me mangngimatey, ka egpeyilabetey ne kene ne alunggun, ka egmamulingan, ka migsimba te me diyus-diyus, wey ka langun ne ubaten, egpekeendiye te linew te egkanlabkanlab ne hapuy wey asupri. Seeye ka igkarangeb ne kamatayen.</J>”<pb/>


text:
<br/><t>Ka iyam ne Hirusalim</t><br/>Nataman, migparani keddi ka sabeka te seeye se pitu ne panalihan ne nanguyan te pitu ne yahung ne napenu te katammanan ne me salerep. Ne migkahiyan a nikandin, “Hendini ka, igpapitew ku keykew ka malitan ne eg-asaween te Nati ne Karniru.”


text:
Ne in-umaan ad te Panisingan te Manama wey in-uyan ad te panalihan diye te ampew te titikangi ne bubungan wey impapitew rin keddi ka Matulus ne Siyudad ne iyan ka Hirusalim ne natuntun puun te Manama ne diye te langit.


text:
Miglayag seeye te katelesan te Manama, wey ka ilak dutu egpekeiling te mahal ne batu ne haspi, wey titing-awi iling te kristal.


text:
Ne makepal<n>Te Grigu: bubuyahen.</n> wey matikang ka alad kayi ne batu ne due sapulu wey daruwa (12) ne gumawan ne imbantayan te sapulu wey daruwa (12) ne panalihan. Nakasulat diye te me gumawan ka ngaran te sapulu wey daruwa (12) ne tribu te Israil.


text:
Due tatelu ne gumawan te tagse kakiliran te alad: tatelu diye te igsile, tatelu diye te igkahibang ne balabahan, tatelu diye te igkakawanan ne balabahan, wey tatelu diye te iglineb.


text:
Ne due sapulu wey daruwa (12) ne pabunsuran te alad te siyudad ne insulatan te ngaran te sapulu wey daruwa (12) ne apustulis te Nati ne Karniru.<pb/>


text:
Ka panalihan ne migpakiglalag keddiey, due igseked ne bulawan ne in-uyan din eyew igseked te siyudad wey te me gumawan, wey te alad kayi.


text:
Hep‑at ka pikungan te siyudad wey nekeg-iling ka kalayat din wey ka kaluag. Ne inseked te panalihan ka siyudad wey daruwa ne libu wey hep‑at ne gatus (2,400) ne kilumitru ka kalayat, wey iling ded degma ka kaluag wey ka katikang kayi.


text:
Inseked din degma ka alad dutu wey hen‑em ne pulu (60) ne mitrus ka katikang.<n>katikang: wey ke kakepal.</n> Ka igseked ne in-uyan din, iling ded te seked ne layun eggamita te etew te pegseked.


text:
Inggimu ligkat te batu ne haspi ka alad te siyudad, wey neelin ne bulawan ka siyudad wey amana ne titing-awi iling te bildu.


text:
Ne indayan-dayanan te langun ne klasi te tetelesi ne batu ka pabunsuran te alad te siyudad. Haspi ka an-anayan ne pabunsuran, sapiru ka igkarangeb, agata ka igkatelu, wey ismiralda ka igkeep‑at.


text:
Ne sardunika ka igkalimma, kurnalina ka igkeen‑em, krisulitu ka igkapitu, birilu ka igkawalu, tupasyu ka igkasiyam, krisuprasu ka igkasapulu, hasintu ka igkasapulu wey sabeka, wey amatista ka igkasapulu wey daruwa.


text:
Neelin ne pirlas ka sapulu wey daruwa (12) ne gumawan. Inggimu puun te sabeka ne pirlas ka tagse gumawan, wey neelin ne bulawan ka dalan te siyudad wey mating‑ew iling te bildu.<pb/>


text:
Ne ware nakita ku ne timplu diye te siyudad su iyan e timplu ka Magbebaye ne Maresen ne Manama wey ka Nati ne Karniru.


text:
Kenad e ne keilangan pad te layag te aldew wey bulan ka siyudad, tenged su iyan e eglayag dutu ka katelesan te Manama, wey te Nati ne Karniru.


text:
Ne egkalayahan ka langun ne etew te kalibutan te layag din, wey egpanguyanen te me Hari te kalibutan ka langun ne karatuan dan diye.


text:
Piru ware egpakaseled dutu ne minsan nekey ne malindit wey ke minsan hentew ne malindit se himu wey ka me ubaten. Su iyan de egpakaseled dutu ka nakasulat se ngaran diye te libru te Nati ne Karniru ne iyan ka Libru te Umul.<pb/>


text:
Nataman, impakita te panalihan keddi ka weyig ne egpakabehey te umul. Migpangilak-ilak seini iling te kristal, wey diye migpuun te trunu te Manama wey te Nati ne Karniru


text:
wey migpahun-elat te dalan te siyudad. Ne ka tagse ilis te weyig due kayu ne egpakabehey te umul, ne egbebehas te nakalkalasi ne behas te tagse bulan, wey ka dewun kayi delemetan te langun ne etew te kalibutan.


text:
Warad e minsan nekey ne indilus te Manama ne diye te siyudad.<pb/>Ne diye te siyudad ka trunu te Manama wey te Nati ne Karniru, ne egpamakayen sikandin te me suluhuanen din.


text:
Ne warad marusilem diye, wey kenad sikandan egkeilangan te layag te sulu wey te aldew tenged su iyan dan e kalayag ka Magbebaye ne Manama, wey eghari sikandan te ware egtamanan.<pb/>


text:
<br/><t>Ka peglibed ni Hisus</t><br/>Ne migkahiyan a te panalihan, “Egkasalihan wey malehet ka inlalag ku. Su ka Magbebaye ne Manama ne migbehey te Panisingan din te me prupita, migpeuyan degma te panalihan din eyew te pegpanugtul te me suluhuanen din ke nekey ka mahaan e egkeyitabu.”<pb/>


text:
Migkahi si Hisus, “<J>Pammineg kew! Mahaan ad e egginguma! Keupianan te seeye se migtuman te langun ne intagne te seini ne baseen!</J>”<pb/>


text:
Sikeddiey si Huwan, ka nakarineg wey ka nakakita te langun ne nasulat te seini ne baseen. Te nakita kud wey te narineg kud seini, mig-usengul a diye te tangkaan te panalihan ne iyan migpapitew keddi te langun eyew te pegsimba kandin.


text:
Piru migkahiyan a nikandin, “Kene nu himuwa sika! Iyan nu simbaa ka Manama, su suluhuanen e re degma te Manama iling keykew wey te me suled nu ne me prupita, wey seeye se egtuman te nasulat te seini ne baseen.”


text:
Ne migkahiyan e pad man‑e nikandin, “Kene nu iheles te me etew ka intagne te seini ne baseen su mahaan e seini egkatuman.


text:
Seeye se mareet, egpepabulusen de due ne eggimu te mareet, wey seeye se mallindit, egpepabulusen de due ne eggimu te mallindit. Ne seeye se matareng, egpepabulusen de due ne eggimu te matareng, wey seeye se matulus, egpepabulusen de due ne eg-ugpe ne matulus.”<pb/>


text:
Migkahi si Hisus, “<J>Pammineg kew! Mahaan ad e egginguma, wey eg-uyan a te unag eyew igbehey te tagse sabeka sumale te hinimuwan din.</J>


text:
<J>Sikeddi ka Alpa wey ka Umiga,</J><n>Ka Alpa iyan ka an-anayan ne litra te Grigu ne alpabitu, ka Umiga iyan degma ka katammanan ne litra.</n> <J>ka an-anayan wey ka mewuri, ka bunsuranan wey ka katammanan.</J>”<pb/>


text:
<J>Keupianan te seeye se migpami‑pi te me kumbale dan su egbehayan sikandan te katenged te pegbaye te gumawan peendiye te siyudad wey te pegkeen te behas te kayu ne egpakabehey te umul.</J>


text:
<J>Piru kene egpakaseled dutu ka me asu ne iyan ka mallindit ne me etew, ka egmamulingan, ka egmeyilabetey ne kene ne alunggun, ka me mangngimatey, ka migsimba te me diyus-diyus wey ka langun ne eggelebek eglilimbung.</J><pb/>


text:
“<J>Sikeddiey si Hisus ka migpeuyan te panalihan ku eyew te pegpataha kayi kaniyu langun ne due te me punduk te migmalintutuu. Sikeddiey ka kabuhalan ni Dabid wey ka malayag ne bituen ne Buntetale.</J>”<pb/>


text:
Ka Panisingan te Manama wey ka eg-asaween egkahi, “Hendini ka!”<pb/>Ne ka langun ne egdineg, egpakahiyen degma, “Hendini ka!”<pb/>Ka langun ne nammaraan egparani, wey ka egkeupian ne eg-inum, egdawat te ware bayad ne weyig ne egpakabehey te umul.<pb/>


text:
<br/><t>Ka pegpanaha-taha</t><br/>Seini ka igpaney-paney ku kaniyu langun ne nakarineg te me tagne te seini ne baseen: ka minsan hentew ne egtimul te nasulat kayi, egtimulan degma te Manama ka legpad din ne iyan ka me salerep ne nasulat te seini ne baseen.


text:
Ne ka minsan hentew ne eg-awe te minsan nekey ne intagne te seini ne baseen, eg-aween degma te Manama ka katenged din te pegkeen te behas te kayu ne egpakabehey te umul wey te peg-ugpe diye te Matulus ne Siyudad sumale te nasulat te seini ne baseen.<pb/>


text:
Ne migkahi ka migpamalehet te langun ne nakasulat te seini ne baseen, “<J>Mahaan ad en iya egginguma!</J>”<pb/>Malehet iya! Hendini kad e Hisus ne Magbebaye!<pb/>


