Nekeglegse neetew si prupita Mikiyas wey si prupita Isayas. Diye si prupita Mikiyas migpuun te sabeka ne lungsud te Huda, ka migharian ne diye te igkakawanan ne balabahan. Ne impapitew te Manama ki prupita Mikiyas ne ka Huda, mahaan e degma egpakasalerep te karereetan ne impanagne ni prupita Amus meyitenged te migharian diye te igkahibang ne balabahan. Eglegparan te Magbebaye ne Manama ka keet-etawan tenged te egpakapabelu ne me himu ran, ne iyan ka peggukum dan ne ware nekeikul te eleg ne peggukum. Piru ka guhuren ni prupita Mikiyas, migpanengneng te meupiya ne egkapallateng keureme.

Ne due me panagne ne mabantug ne nalagkes te seini ne baseen ne iyan ka: Ka pegpataha ne ka Manama ka egmandu te intiru ne kalibutan wey eg-uyan te keupianan (4:1-4), ka pegtagne meyitenged te egginguma ne Hari ne egpuun te kabuhalan ni Dabid ne eg-uyan te keupianan te inged (5:2-5a); wey ka amana ne dakel ne suhu ne impanulu ni prupita Mikiyas diye te Israil: “Ka ingkeilangan te Magbebaye keykew, sika se peggimu te meupiya, ka pegpapitew layun te geyinawa, wey ka pegpariralem layun diye te Magbebaye.” (6:8)

Ka pegginguma te insaad ne pangulu te Israil ne eg-uyan meupiya ne peg-ugpe \ior 4:1–5:15\ior*

Ka pegginguma te insaad ne pangulu te Israil ne eg-uyan meupiya ne peg-ugpe 4:1–5:15

Ka pegpaney-paney wey pegguhud te pegkapallateng \ior 6:1–7:20\ior*

Seini ka impanengneng te Magbebaye ne Manama ki prupita Mikiyas ne egkeyitabu diye te Samarya wey Hirusalim. Impanengneng din seini ki prupita Mikiyas ne matig-Murisit-Gat te me timpu ne iyan mighari te Huda si Hutam, si Ahas wey si Isikiyas.

+ \xo 1:1: a \xt 2Har 15:32-38; 2Kru 27:1-9; \xo b \xt 2Har 16:1-20; 2Kru 28:1-27; \xo c \xt 2Har 18:1–20:21; 2Kru 29:1–32:33.

1:1: a 2Har 15:32-38; 2Kru 27:1-9; b 2Har 16:1-20; 2Kru 28:1-27; c 2Har 18:1–20:21; 2Kru 29:1–32:33.

\x + \xo 1:1: a \xt 2Har 15:32-38; 2Kru 27:1-9; \xo b \xt 2Har 16:1-20; 2Kru 28:1-27; \xo c \xt 2Har 18:1–20:21; 2Kru 29:1–32:33.\x*Seini ka impanengneng te Magbebaye ne Manama ki prupita Mikiyas ne egkeyitabu diye te Samarya wey Hirusalim. Impanengneng din seini ki prupita Mikiyas ne matig-Murisit-Gat te me timpu ne iyan mighari te Huda si Hutam, si Ahas wey si Isikiyas.

Pammineha niyu ka egmanlalahen te Magbebaye diye te matulus ne timplu rin;

egpamaneug sikandin wey diye egpandiek-diek te me panubaran diye te me bubungan te kalibutan.

egpamaneug sikandin wey diye egpandiek-diek te me panubaran diye te me bubungan te kalibutan.\f + \fr 1:3 \ft Te Hibruwanen: me matikang ne inged te kalibutan.\f*

Egkengaleney ka me bubungan ne egdiekan din wey egkengaperi ka me napu.

Egpekeiling ka me napu te taru ne egkaleney te hapuy, wey hendue te weyig ne egtulayas diye te dalayap.

Egkeyitabu seini langun tenged te seyyup wey te me sale te keet-etawan te Israil.

Hentew naa ka egpuunan ne migpanubad ka keet-etawan te Huda diye te kene ne me mallehet ne manama?

+ \fr 1:5 \ft Te Hibruwanen: Nekey bes ka me matikang ne me panubaran te Huda?

1:5 Te Hibruwanen: Nekey bes ka me matikang ne me panubaran te Huda?

Hentew naa ka egpuunan ne migpanubad ka keet-etawan te Huda diye te kene ne me mallehet ne manama?\f + \fr 1:5 \ft Te Hibruwanen: Nekey bes ka me matikang ne me panubaran te Huda?\f*

ka me batu te immangguhus ne baley taman te iyan naan de egkasame ka me pabunsuranan.

+ \fr 1:6 \ft Te Hibruwanen: ware bunbun te me pabunsuranan din.

ka me batu te immangguhus ne baley taman te iyan naan de egkasame ka me pabunsuranan.\f + \fr 1:6 \ft Te Hibruwanen: ware bunbun te me pabunsuranan din.\f*

wey egkengasilaban ka langun ne immandasag te seeye se egmanimba diye te timplu.

Egkengaddeetan ka me diyus-diyus su nenabeli ma seini te me seleppi ne impamayad te me malitan

Ne migkahi si Mikiyas, “Tenged due, egsinehew a wey egpandalawit a.

Egpekeiling a te asu ne egteteul wey te ekang ne egsinehew iling te etew ne egpandalawit.

Ne miggingume e ka karereetan minsan diye te ugpaan te keet-etawan ku,

+ \fr 1:10 \ft Ka igpasabut kayi te Hibruwanen: baley ne alinepung.

He keet-etawan te Bit-li-apra\f + \fr 1:10 \ft Ka igpasabut kayi te Hibruwanen: baley ne alinepung.\f*

sangeni niyud te me karwahi ka memeiyal ne me kudde wey pallahuy kew e.

egpabayaan kud man‑e sikaniyu te kuntere niyu ne egdereet kaniyu.

Ne seeye se me pangulu\f + \fr 1:15 \ft Te Hibruwanen: bantug.\f* te Israil, eg-aput diye te Adulam.

tenged te peglungku niyu te me anak niyu ne indakelan niyu te geyinawa ne egpandakepen e.

“Mekeyid‑u-hid‑u ka egtamanan te me etew ne egsuman-suman te mareet,

wey egpamuhawang te kene ne meupiya minsan diye te me hibatanan dan.

Eglupihan dan ka kamuney te baley wey egpangahawen dan ka me kasangkapan din,

+ \fr 2:3 \ft Te Hibruwanen: kene kew egpakatangkas te me lieg niyu.

“Egdereetan ku sikaniyu, wey kene kew iya egpakaalihu.\f + \fr 2:3 \ft Te Hibruwanen: kene kew egpakatangkas te me lieg niyu.\f*

Ne kene kew e egpakapeggasal pad iling dengan su masumpit e ka egkeula-ula niyu wey warad egkeyimu niyu.

Ne kene kew e egpakapeggasal pad iling dengan su masumpit e ka egkeula-ula niyu wey warad egkeyimu niyu.\f + \fr 2:3 \ft Te Hibruwanen: su mareet seini ne timpu.\f*

te egkahi, ‘Nenareetan key e natamtamani, su in-awe din e ka katenged ney te tane ney.

Ingkuwa rin seini kayi te kanami wey intalad-talad din e diye te migmandakep kanami.’ ”

Ingkuwa rin seini kayi te kanami wey intalad-talad din e diye te migmandakep\f + \fr 2:4 \ft Te Hibruwanen: diye te migsamuk.\f* kanami.’ ”

“Kene key e walii te iling due su kene key iya egpeyilawan te Manama.

Kahiyen niyu buwa ne eglegparan key se me kabuhalan ni Israil te Manama?

+ \fr 2:7 \ft Ka nasulat diye te duma ne Hibruwanen ne me sinulat iyan se: keilangan naa ne egkahii kayi, he baley ni Hakub?

2:7 Ka nasulat diye te duma ne Hibruwanen ne me sinulat iyan se: keilangan naa ne egkahii kayi, he baley ni Hakub?

Kahiyen niyu buwa ne eglegparan key se me kabuhalan ni Israil te Manama?\f + \fr 2:7 \ft Ka nasulat diye te duma ne Hibruwanen ne me sinulat iyan se: keilangan naa ne egkahii kayi, he baley ni Hakub?\f*

“Piru indeeg-deeg niyu ka keet-etawan ku iling te me kuntere kew nikandan.

Piru nataman inggepasan niyu sikandan wey in-ahew niyu ka me kumbale dan.

Taggel kew wey awe kew e su kene kew e egmalinawen te seini ne inged.

‘Egguhud a daan ne egkabayangan kew te binu wey te inumen ne egpekewubug,’

ne iling iya rue ne prupita ka igkeupii te seini ne keet-etawan.

Eglibulungen ku red iya sikaniyu langun keureme, kabuhalan ni Hakub.

Eglibulungen ku red man‑e sikaniyu iling te me karniru diye te kulungan,

egmanlungkesu sikandan ka egmanlihawang te gumawan te siyudad ne impamirisuwan kandan.

Ne migkahi ad man‑e, “Pammineg kew, me pangulu te kabuhalan ni Hakub,

wey inlundisan niyu ka laplap dan wey impanggepu niyu ka me tul‑an dan,

wey impanggupal-gupal niyu sikandan ne iling te ngalap ne egsubbeen.

Te sika ne timpu, kene kew e nikandin egpamminehen\f + \fr 3:4 \ft Te Hibruwanen: iggeles din ka ulaula rin kandan.\f*

diye te me ubaten ne me prupita ne eg-akal te me keet-etawan din,

“Migsaaran niyu te keupianan seeye se egpakabehey kaniyu te egkeenen,

Egdali-dian seeye se egmahehane wey egkeyilawan degma ka egmanagne.

Piru sikeddi mule, innipenu a te Magbebaye te Panisingan wey geem din,

wey imbehayan a te pegsabut ke nekey ka matareng wey imbehayan a te kabulut te pegguhud

eyew egkasaparan ka me kabuhalan ni Hakub te mareet ne hinimuwan dan, wey eyew igpakapanengneng ku te matig-Israil ka me sale dan.

Indew‑ey niyu ka eleg ne peggukum wey immareet niyu ka langun ne meupiya.

ka siyudad te Hirusalim pinaahi te pegpangimatey wey pegleig-leig.

Ne minsan iling sikandan due, egkahi sikandan te migsalig kun sikandan te Magbebaye ne eggenendue,

\x + \xo 3:12: \xt Hir 26:18.\x*Sikan naa, egdereetan ku ka Siyun\f + \fr 3:12 \ft Ka Siyun wey Hirusalim, sabeka re ne inged.\f* tenged kaniyu,

Ne egpekeiling e ka Hirusalim te natambu ne me batu puun te nallundus ne me baley,

ka bubungan ne nasasindehan te timplu, egkeyimu e ne subla ne matikang te langun.

Ne egtimpa seini te langun ne kabubunganan wey masulug ka me nasud ne egmangendiye

Ne masulug ka me etew te nalein-lein ne me nasud ka egmangendiye ne egkahi,

Su igpangguhud ka Balaud ne egpuun diye te Siyun,\f + \fr 4:2 \ft Ka Siyun wey Hirusalim, sabeka re ne inged.\f*

\x + \xo 4:3: \xt Huwil 3:10.\x*Eggukuman din ka nalein-lein ne me etew te minsan hendei,

Egsayaben dan e kangkuwa ka me kampilan dan eyew eggimuwen ne sudsud te daru,

wey egsayaben dan e ka me kelaab dan eyew eggimuwen ne me galab.

Ne kenad egpeggireey ka me nasud, wey kenad egbebasbas sikandan para te gira.

Minsan ke egpamakey ka langun ne nasud te me manama ran ne kene ne malehet,

piru egpamakey ki mule te Magbebaye ne iyan Manama ta te ware egtamanan.

“Egginguma ka aldew ne eglibulungen ku seeye se iling te nenapungku ne karniru,

wey eggimuwen ku ne maddesen ne me nasud seeye se naddakep diye te mariyu.

Ne sikeykew Bubungan ne Siyun, ka inged ne ugpaanan te Manama isip talagtameng te me karniru,

ka katenged ne eleg te Hirusalim.\f + \fr 4:8 \ft Te Hibruwanen: malitan ne anak te Hirusalim.\f*

Ne mania te migpanaman-taman kew migsinehew se me matig-Hirusalim?

Nekeiling kew e te malitan ne egbaletikan ne egpakabalbaleey te masakit.

egluwasen kew nikandin puun te me kuntere niyu.\f + \fr 4:10 \ft Te Hibruwanen: puun te belad te me kuntere niyu.\f*

Ne kuntee, masulug ka me etew te nalein-lein ne me nasud ne migsabeka eyew egpakig-ehet kaniyu.

Migkahi sikandan, “Egdereetan ta ka kabantug te Hirusalim, wey egtengtengan ta ka mareet ne egtamanan kayi.”

iling sikandin te etew ne egpanlimud te ginalab ne trigu eyew egdieken.

egbehayan ku sikeykew te keseg iling te keseg te baka ne putew se sungey wey burunsi se me sulu.

wey igbehey nu diye te Magbebaye ka me karatuan ne egkaahew nu puun kandan. Ighalad nu ka me karatuan dan kayi te keddi, te Magbebaye te intiru ne inged.”

Egbarasan dan te geed ka beneng te pangulu\f + \fr 5:1 \ft Te Hibruwanen: talewukum.\f* te Israil.

\x + \xo 5:2: \xt Mat 2:6; Huw 7:42.\x*“Ka Bitlihim ne egngaranan dengan te Iprata,

Sikan naa, egbalaharen din pad ka matig-Israil diye te me kuntere dan

Emun ke eglepew e sikandin, egmanduan din ka keet-etawan din pinaahi te karesen te Magbebaye ne Manama.

Su diye te kandin ka katelesan te ngaran te Magbebaye ne Manama rin.

su eg-ileen te intiru ne inged\f + \fr 5:4 \ft Te Hibruwanen: katammanan te kalibutan.\f* ka kabantug din.

Emun ke eglusuran te matig-Asirya ka inged ta wey eg-ahawen ka tane ta,

eg-andam ki te pitu ne Hari\f + \fr 5:5 \ft Te Hibruwanen: talagtameng te karniru.\f* ne egbantey kanta

\x + \xo 5:6: \xt Hin 10:8-11.\x*Ne egkasakup dan ka tane te Asirya pinaahi te kampilan,

ke eglusuran dan ka inged ta wey ke egseleran dan naa ka eletanan te tane ta.

egkeyimu ne panalangin te nalein-lein ne me etew ne nenallemungan dan.

Egpekeiling sikandan te demmug puun te Magbebaye ne Manama ne egpakasubid te me pinamula

Piru seeye se nenasame ne kabuhalan ni Hakub ne nenekegsuwey-suwey diye te nalein-lein ne me nasud,

egpekeiling te me liyun ne egpandawi te me mahintalunan ne mananap,

wey ke egpekeiling naa te me pispis te liyun ne egpandawi te me karniru.

Ne egdiek-diek wey egbinteng-binteng kandan wey ware egpakapangabang kandan.

Egpanalu ka keet-etawan te Israil\f + \fr 5:9 \ft Te Hibruwanen: Egkakayew ka belad nu.\f* te me kuntere dan,

wey egpandereetan ku ka me karwahi niyu ne egpangunturan niyu te pegpakiggira.

wey eg-aminen ku te egguhus ka langun ne malig‑en ne me alad niyu ne batu.

Egguhusen ku ka me diyus-diyus niyu wey ka me pes-ek ne in-isip niyu ne dayuwan,

eyew kene kew e egpamakey te minsan nekey ne hinimu re te me belad niyu.

igpaneem-neem ku ka peglegpad ku te me nasud ne ware migtuman keddi.”

Ne hipanew kew e, ipangguhud niyu ka igkasu niyu keddi diye te kabubunganan,

+ \xo 6:4: a \xt Iks 12:50-51; \xo b \xt Iks 4:10-16; \xo c \xt Iks 15:20.

\x + \xo 6:4: a \xt Iks 12:50-51; \xo b \xt Iks 4:10-16; \xo c \xt Iks 15:20.\x*Inluwas ku sikaniyu puun te inged te Ihiptu,

Sumsumana niyu keet-etawan ku, ke nekey ka implanu ni Balak ne Hari te Muwab,

\x + \xo 6:5: a \xt Num 22:2–24:25; \xo b \xt Huswi 3:1–4:19.\x*Sumsumana niyu keet-etawan ku, ke nekey ka implanu ni Balak ne Hari te Muwab,

wey ke nekey ka tabak ni Balaam ne anak\f + \fr 6:5 \ft Te Hibruwanen: anak ne lukes.\f* ni Biyur,

Sumsumana niyu sika eyew egkanengnengan niyu ka inggimu ku ne pegluwas kaniyu.”

“Nekey‑a ka eg-uyanen ku diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama ne diye te langit ke egsimba a kandin?

Eg-uyan e naa te nati te baka ne sabeka pad ne leg‑un eyew igpanubad ne egtutungen?

Eleg naa ne igpanubad ku ka panganey ne anak eyew igbayad te me sale ku?”

Pammineg kew, sikaniyu se me tribu te Huda ne migliblibulung diye te siyudad!

+ \fr 6:9 \ft Diye te Hibruwanen, senge-kakuwa ne “tuked” ka igpasabut te “tribu” ne lalag.

6:9 Diye te Hibruwanen, senge-kakuwa ne “tuked” ka igpasabut te “tribu” ne lalag.

Pammineg kew, sikaniyu se me tribu\f + \fr 6:9 \ft Diye te Hibruwanen, senge-kakuwa ne “tuked” ka igpasabut te “tribu” ne lalag.\f* te Huda ne migliblibulung diye te siyudad!

Egkalingawan ku naa ka me tinakew ne karatuan te maddeet ne me etew

Ne egbalaharen ku naa ka peggamit dan te kene ne eleg ne takesanan

Egpasayluwen ku naa ka etew ne egpanlimbung ne eggamit te kene ne eleg ne me timbangan

Egpanleig-leig\f + \fr 6:12 \ft Te Hibruwanen: Napenu te kabulut.\f* ka me meyaman ne me etew ne due te kaniyu,

wey egmanlimbung.\f + \fr 6:12 \ft Te Hibruwanen: limbungen ka me dile dan.\f*

Purisu migbunsuran kud sikaniyu te eglampes;\f + \fr 6:13 \ft Te Hibruwanen: Wey egpareraluwen ku sikaniyu.\f*

Kene kew egpakatitines te minsan nekey ne inlimud niyu su minsan eglilimud kew,

igpamehey ku red iya man‑e seini diye te me kuntere\f + \fr 6:14 \ft Te Hibruwanen: diye te kampilan.\f* niyu.

egkekeles kew te me ulibu piru kene kew egpakahamit te lana kayi,

egkekeles kew te me behas te paras piru kene kew egpekeinum te binu.

+ \xo 6:16: a \xt 1Har 16:23-28; \xo b \xt 1Har 16:29-34; 21:25-26.

\x + \xo 6:16: a \xt 1Har 16:23-28; \xo b \xt 1Har 16:29-34; 21:25-26.\x*Egkeyitabu seini su in-ikul niyu ka me suhu ni Hari Umri,

Purisu egdereetan ku sikaniyu wey eglemetan kew e te me mahinged due,

wey egngingisiyan kew te keet-etawan te minsan hendei ne me inged.”

Su egpekeiling a te egkaayu-ayu ne etew ne mig-iman-iman ne egpakapakilalew te prutas,

migpamitew te nenasame ne pungpung te paras eyew egkeenen, wey ke an-anayan naa ne neyinuhan ne iggira,

Egbuyu ka me pangulu ran wey ka me talaggukum dan te me bayad eyew igbunbun te mareet.

Sikan naa, ka mabantug ne me etew, egpangguhud te maddeet ne igkeupii ran,

Minsan seeye se in-isip ne amana ne matareng kandan, egpekeiling ded te ware karuan iling te balunseri,

wey seeye se kene amana ne mareet in-isip de ne ware karuan du te duhiyen ne alad.

Kene kew palintutuu te sumbaley niyu, wey kene kew salig te alukuy niyu.

+ \fr 7:5 \ft Te Hibruwanen: Bantayi nu ka me gumawan te be‑be nu.

+ \fr 7:5 \ft Te Hibruwanen: diye te kandin ne mig-ukembe te kumeng nu.

Bantey kew te iglalag niyu\f + \fr 7:5 \ft Te Hibruwanen: Bantayi nu ka me gumawan te be‑be nu.\f* te asawa niyu.\f + \fr 7:5 \ft Te Hibruwanen: diye te kandin ne mig-ukembe te kumeng nu.\f*

\x + \xo 7:6: \xt Mat 10:35-36; Luk 12:53.\x*Ne iyan ded egkakuntere te etew ka diye mismu te baley rin.

“Piru sikeddi, egsalig\f + \fr 7:7 \ft Te Hibruwanen: egtengteng.\f* a mule te Magbebaye ne Manama,

Minsan diya a nakatahu\f + \fr 7:8 \ft Te Hibruwanen: nakapinnuu.\f* te marusilem,

Eg-antusen ku ka langet te Magbebaye keddi su nakasale e ma iya kandin.

wey egbehayan a te eleg ne peggukum tenged te mareet ne neneyimu keddi te me kuntere ku.

“Egginguma ka aldew ne eg-abayan e man‑e te eggimu ka alad te siyudad niyu,

Te sikan ded ne aldew, egmangendiye kaniyu ka me etew ne egpuun te nalein-lein ne inged,

wey ka egpuun te karagdahatan wey kabubunganan te minsan hendei.

Nakasuwey-suwey sikandan mig-ugpe diye te tane ne malised ne egbasuken piru nalingutan sikandan te meupiya ne tane.

Nakasuwey-suwey sikandan mig-ugpe diye te tane ne malised ne egbasuken\f + \fr 7:14 \ft Te Hibruwanen: mig-ugpe diye te puwalas.\f* piru nalingutan sikandan te meupiya ne tane.

Pakeena nu sikandan diye te Basan wey te Gilyad, iling te dengan ne timpu.

iling te inggimu ku te timpu ne impalihawang ku sikaniyu ka naddakep dengan diye te Ihiptu.’

egkeyilawan sikandan tenged su egkaawe ka langun ne karesen dan.

Egpangelkelen sikandan ka egmanlihawang puun te me siyudad dan ne in-alad te matikang wey makepal ne batu,

su igkeupii nu ne igpapitew ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan.

egpekeiling seini te egdi-diekan nu wey igdegpak nud diye te pused te dahat.

Ipapitew nu ne egtumanen nu ka me saad nu diye te me kabuhalan ni Hakub,

wey ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan diye te kabuhalan ni Abraham,