\bk Ka ikarangeb ne sulat ni Pidru\bk*, igpeendiye din te migmalintutuu diye te nalein-lein ne lungsud te Asya Minur (1 Pidru 1:1, 2 Pidru 3:1). Ka tuyu din te migsulat kayi, iyan sika se pegsupak te himu te seeye se migpanulu te kene ne malehet, wey pegsupak te malindit ne eggimuwen te me etew ne naangey ran puun te sika ne pegpanulu. Purisu imbanasalan din sikandan ne kene egpalintutuu te sika ne pegpanulu su iyan de egpalintutuuwen ka pegpanulu meyitenged ki Kristu. Keilangan degma ne due igtimul ran te pegpalintutuu ran: meupiya ne pegbebatasan, katuenan, egtigkel te pegkeetew, kene egkapelaan ne egtetahad, egtuman te Manama, wey eggeyinawa te duma.

Ka ikarangeb ne sulat ni Pidru, igpeendiye din te migmalintutuu diye te nalein-lein ne lungsud te Asya Minur (1 Pidru 1:1, 2 Pidru 3:1). Ka tuyu din te migsulat kayi, iyan sika se pegsupak te himu te seeye se migpanulu te kene ne malehet, wey pegsupak te malindit ne eggimuwen te me etew ne naangey ran puun te sika ne pegpanulu. Purisu imbanasalan din sikandan ne kene egpalintutuu te sika ne pegpanulu su iyan de egpalintutuuwen ka pegpanulu meyitenged ki Kristu. Keilangan degma ne due igtimul ran te pegpalintutuu ran: meupiya ne pegbebatasan, katuenan, egtigkel te pegkeetew, kene egkapelaan ne egtetahad, egtuman te Manama, wey eggeyinawa te duma.

Migpanulu ka seeye ne me etew te kene kun e eglibed si Kristu tenged su nalugluhayan e, ware kun de due miglibed sikandin. Piru intabak sika ni Pidru te eglibed ded iya si Kristu, piru kene egkeupian ka Manama ne egkaparusaan ka minsan hentew, su ka igkeupii rin ne eg-inniyug ka me etew te sale dan.

Sikeddiey si Simun Pidru ka migpeuyan te seini ne sulat. Uripen a wey apustulis a ni Hisu Kristu.

Egpangemusta key kaniyu te nabehayan te tetelesi ne pegpalintutuu ne nekeiling te kanami ne pegpalintutuu pinaahi te pegkamatareng ni Hisu Kristu ne Manama ta wey Manluluwas.

Ka keyid‑u wey keupianan tenged te peg-ila niyu te Manama wey ki Hisus ne Magbebaye ta, egkaangken niyu te subla-subla.

Pinaahi te geem ne due te kandin tenged te pegka-Manama rin, imbehayan ki nikandin te langun ne keilangan ta eyew ka peg-ugpe ta, egpakapahale te Manama. Egkarawat ta ka sika langun pinaahi te peg-ila ta kandin, ne iyan mig-alam kanta pinaahi te kabantug din wey keupiya rin.

Ne pinaahi rue, imbehayan ki nikandin te amana ne impurtanti wey tetelesi ne me saad, eyew pinaahi te sika ne me saad, egpakapariyu kew te karereetan kayi te kalibutan puun te mareet ne igkeupii te etew, eyew egpakalagkes kew egpakaheram te pegka-Manama rin.

Ne tenged due, pakannekali niyu ne egpakatimul te pegpalintutuu niyu ka meupiya ne pegbebatasan ne egdumaan te kaalam.

Ne kene de ne due kaalam, ke kene, egdumaan degma te pegtigkel te pegkeetew rin. Ne ka pegtigkel te pegkeetew rin, egdumaan degma te pegpaheed-geed ne pegtetahad. Ka pegtetahad, egdumaan degma te pegparuma-ruma te Manama.

Ne kene de man‑e ne egparuma-ruma te Manama, ke kene, egdumaan degma te peggeyinawa te suled ta te pegpalintutuu. Ne ka peggeyinawa te suled ta, egdumaan degma te peggeyinawa te langun ne etew.

Su emun ke egkanasnasian pad ne egtulin ka seeye se meupiya ne pegbebatasan due te kaniyu, egbebehas kew wey egkapulusan kew tenged te peg-ila niyu te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu.

Piru ka minsan hentew ne ware diye te kandin ka sika ne pegbebatasan, hendue sikandin te butud wey kene egpakameleg-meleg wey nalingawan din e ne nalinisan e sikandin te tapey ne me sale din.

Purisu me suled ku, pakannekali niyu iya ne egkapamalehetan niyu ne in-umew kew wey in-alam kew te Manama. Su emun ke eggimuwen niyu sika, kene kew egkasaligkat.

Ne amana egkahale ka Manama ne egpaseled kaniyu diye te ware katamanan ne Migharian te Magbebaye ta wey Manluluwas ne si Hisu Kristu.

Su minsan nakataha kew e te iling due wey egdesdesenan niyud e te eggen-gen ka kamalehetan ne impanulu kaniyu, egpabulus a ka layun egpasuman-suman kaniyu meyitenged due.

Te keddi ne suman-suman, eleg iya ne egpukawen ku sikaniyu te pegpasuman-suman meyitenged due taheed te neuyag e pad.

Te keddi ne suman-suman, eleg iya ne egpukawen ku sikaniyu te pegpasuman-suman meyitenged due taheed te neuyag\f + \fr 1:13 \ft Te Grigu: te seini e pad te balungbalung.\f* e pad.

Su nakataha a ne mahaan ad e egpatey sumale te impanengneng keddiey te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu.

Su nakataha a ne mahaan ad e egpatey\f + \fr 1:14 \ft Te Grigu: eg-engked te seini ne balungbalung ku.\f* sumale te impanengneng keddiey te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu.

Ne egpakannekal a ne eyew minsan ke egpatey ad e, egkasuman-suman niyu pad ka impanulu ku kaniyu.

Ne egpakannekal a ne eyew minsan ke egpatey\f + \fr 1:15 \ft Te Grigu: eglihawang.\f* ad e, egkasuman-suman niyu pad ka impanulu ku kaniyu.

Ka me guhuren ne impanengneng ney kaniyu meyitenged te geem wey te pegginguma te Magbebaye ta ne si Hisu Kristu, kene ne diye egpuun te hinimu-himu re ne guhuren te me etew ne matagseb. Nakita ney iya ka kabantug din

te timpu ne impabantug sikandin wey impakita te Manama ne Amey ka katelesan din. Migkahi ka laheng ne diye egpuun te Manama ne Maresen, “Seini ka pinalangge ku ne Anak; amana a nahale kandin.”

\x + \xo 1:17-18: \xt Mat 17:1-5; Mar 9:2-7; Luk 9:28-35.\x*te timpu ne impabantug sikandin wey impakita te Manama ne Amey ka katelesan din. Migkahi ka laheng ne diye egpuun te Manama ne Maresen, “Seini ka pinalangge ku ne Anak; amana a nahale kandin.”

Nakarineg key te sika ne laheng puun te langit su sikanami ka duma mismu ni Hisus diye te matulus ne bubungan.

Seeye ka egpuunan ne neehet ka pegpalintutuu ney te impanagne te me prupita. Purisu keilangan ne egtantanuran niyu iya sika, su ka inlalag dan egpekeiling te sulu ne miglayag diye te durusilemi. Tantanuri niyu sika taman te aldew ne egginguma si Kristu ne egpeila te Amey rin diye te kaniyu.

+ \fr 1:19 \ft Te Grigu: taman te egkaliwaswas e wey egsile e diye te pusung niyu ka Buntetale ne iyan sika se bituen te kaseleman.

1:19 Te Grigu: taman te egkaliwaswas e wey egsile e diye te pusung niyu ka Buntetale ne iyan sika se bituen te kaseleman.

Seeye ka egpuunan ne neehet ka pegpalintutuu ney te impanagne te me prupita. Purisu keilangan ne egtantanuran niyu iya sika, su ka inlalag dan egpekeiling te sulu ne miglayag diye te durusilemi. Tantanuri niyu sika taman te aldew ne egginguma si Kristu\f + \fr 1:19 \ft Te Grigu: taman te egkaliwaswas e wey egsile e diye te pusung niyu ka Buntetale ne iyan sika se bituen te kaseleman.\f* ne egpeila te Amey rin diye te kaniyu.

Labew te langun, keilangan ne egkanengnengan niyu seini, ne ware natagne diye te Kasulatan ne egkaluwas pinaahi re te suman-suman te etew.

Su ware natagne ne puun de te pegbuut te etew, ke kene, ka Panisingan te Manama ka egpanulu ke nekey ka igpalalag ne egpuun te Manama.

Piru dengan, due degma me prupita te kene ne malehet ne diye te keet-etawan te Manama. Ne iling naan ded degma, due me talagpanulu te kene ne malehet ne egginguma due te kaniyu. Egheles-heles de sikandan egpanulu te me ubat ne egpakarereet te pegpalintutuu, wey mig-inniyuhan dan e ka Magbebaye ta ne iyan miglekat kandan. Purisu, sahuhune ne egparusaan sikandan te Manama.

Ne masalig ka eg-ikul te mekeyilew-hilew ne hinimuwan dan. Ne tenged kandan, eglemetan e te me etew ka malehet ne pegpanulu.

Ne masalig ka eg-ikul te mekeyilew-hilew ne hinimuwan dan. Ne tenged kandan, eglemetan e te me etew ka malehet ne pegpanulu.\f + \fr 2:2 \ft Te Grigu: dalan te kamalehetan.\f*

Ne puun te halamlamen dan, eglupihan kew nikandan pinaahi te hinimu-himu re ne me lalag. Piru naluhey re hukumi sikandan te Manama, wey mahaan e sikandan eglegpari.

Su minsan ka me panalihan dengan ne nakasale, imparusaan te Manama. Indegpak sikandan diye te diralem wey imprisu rin sikandan diye te durusilemi ne inged ne parusaanan te makasesale taman te aldew te peggukum.

Su minsan ka me panalihan dengan ne nakasale, imparusaan te Manama. Indegpak sikandan diye te diralem wey imprisu rin sikandan diye te durusilemi ne inged\f + \fr 2:4 \ft Te Grigu: Tartarus.\f* ne parusaanan te makasesale taman te aldew te peggukum.

Ware degma ikeyid‑u te Manama ka me etew ne ware mig-ikul kandin te impasipukan din te weyig ka tapey ne kalibutan. Piru si Nuwi, ka talagpangguhud te pegkamatareng, inluwas mule te Manama duma te pamilya rin ne pitu ne buuk.

\x + \xo 2:5: \xt Hin 6:1–7:24.\x*Ware degma ikeyid‑u te Manama ka me etew ne ware mig-ikul kandin te impasipukan din te weyig ka tapey ne kalibutan. Piru si Nuwi, ka talagpangguhud te pegkamatareng, inluwas mule te Manama duma te pamilya rin ne pitu ne buuk.

Inggukuman degma te Manama ka siyudad ne Suduma wey Gumura pinaahi te pegsilab, ne iyan naan de nahaat ka igmuk dan. Inggimu rin seeye ne panunggilingan ke nekey ka egkeyitabu te seeye se kene eg-ikul te Manama.

\x + \xo 2:6: \xt Hin 19:24.\x*Inggukuman degma te Manama ka siyudad ne Suduma wey Gumura pinaahi te pegsilab, ne iyan naan de nahaat ka igmuk dan. Inggimu rin seeye ne panunggilingan ke nekey ka egkeyitabu te seeye se kene eg-ikul te Manama.

Piru inluwas din si Lut, ka matareng ne etew ne amana nalaggew te mekeyilew-hilew ne hinimuwan te talagsupak te balaud.

\x + \xo 2:7: \xt Hin 19:1-16.\x*Piru inluwas din si Lut, ka matareng ne etew ne amana nalaggew te mekeyilew-hilew ne hinimuwan te talagsupak te balaud.

Te timpu ne miglemung pad kandan ka matareng ne etew ne si Lut, amana sikandin nalaggew tenged te aldew-aldew ne egkarineg din wey egkakita rin ne maddeet ne hinimuwan dan.

Purisu egkateu ka Manama ke egmenuwen din te pegluwas puun te me peg-eleg-eleg ka seeye se mig-ikul kandin, wey ke egmenuwen te pegparusa taman te Aldew te Peggukum ka seeye se eggimu te mareet.

Ne labi en iya ne egparusaan din seeye se mig-ikul te malindit ne igkeupii te lawa ran ne makasesale wey migsamsamili te katenged te Manama.

Ka sika ne me etew, me mabbulut wey me hambuhen, kene egkaaldek ne egbaley-baley te seeye se maddesen diye te langit.

Piru minsan ka me panalihan ne subla pad ne manekal wey maresen du te seeye se me talagpanulu te kene ne malehet, ware ma nekewukum kandan diye te tangkaan te Magbebaye pinaahi te pegbaley-baley ran kandan.

Ka sika ne me etew, imbaley-baley ran ka langun ne ware dan nasabut. Egpekeiling sikandan te mabbulut ne me mahintalunan ne egpangawang de due eggimu ne kene egsumsumanen pa. Neetew sikandan ne egdakepen de wey egdereetan de. Ne iling naan ded degma due ka karereetan ne egkeyingumaan dan.

Egpasakitan degma sikandan tenged te pegpasakit dan te duma. Amana egkahale-gale sikandan ne egpahawa-hawa te ealdawi ne eggimu te mareet ne igkeupii te lawa ran. Egpakamansa sikandan kaniyu wey egpakapeyilew. Amana sikandan egkahale ne egpanlimbung kaniyu taheed te egpakiglagpu egkeen duma kaniyu.

Amana sikandan egkabagbagingi te minsan hentew ne malitan, ne kene egkapelaan sikandan ne eggimu te sale. Neuyan dan seeye se ware pad nakareralid ka pegpalintutuu ne eyew egpakasale, wey amana sikandan ne halamlamen. Igdilus e sikandan te Manama!

Mig-engkeran dan e ka matul-id ne dalan wey nakasuwey e sikandan tenged su mig-ikul e sikandan te mareet ne hinimuwan ni Balaam ne anak ni Biur. Si Balaam, amana miggeyinawa te seleppi, purisu mig-uyun sikandin ne egbayaran te peggimu te mareet.

\x + \xo 2:15-16: \xt Num 22:4-35.\x*Mig-engkeran dan e ka matul-id ne dalan wey nakasuwey e sikandan tenged su mig-ikul e sikandan te mareet ne hinimuwan ni Balaam ne anak ni Biur. Si Balaam, amana miggeyinawa te seleppi, purisu mig-uyun sikandin ne egbayaran te peggimu te mareet.

Piru tenged te mareet ne hinimuwan din, insaparan sikandin te Manama pinaahi te asnu ne impalalag te Manama ne iling te etew, wey migbalabahan te keungelan perem ne eggimuwen din isip prupita.

Ka sika se me talagpanulu te kene ne malehet, egpekeiling te me sebseb ne neetiyan wey te me gapun ne miglayap te makeseg ne kalamag. Purisu intahahaan e sikandan te Manama te inged ne durusilemi ne egpeugpaan kandan.

Ka me lalag dan, henduen ubag te maddalem piru ware bes meupiya te inlalag dan. Migpanulu sikandan ne kene kun ne mareet ka peg-ikul ke nekey ka igkeupii te lawa ne makasesale, wey sika iya ka iggulu dan te seeye se iyam pad migsuwey te me duma rin ne mareet se me batasan.

Migsaaran sikandan te me talagpanulu te kene ne malehet, ne egbehayan te kaligwangan taheed te sikandan mismu neuripen pad te mareet ne batasan ne egpakarereet kandan—su ka etew, uripen te minsan nekey ne egpakatalu kandin.

Emun ke due me etew ne nakapariyu e te kalindit kayi te kalibutan pinaahi te peg-ila ran te Magbebaye ta wey Manluluwas ta ne si Hisu Kristu, piru egpabakus ded man‑e due wey egpeuyan, subla pad ne mareet ka egkeula-ula ran te mewuri ne timpu du te timpu ne ware pad sikandan nekeila ki Kristu.

Meupiya pad perem ke ware sikandan nakataha te dalan te pegkamatareng, du te nakataha piru mig-inniyug te matulus ne suhu ne impanulu kandan.

Natuman e diye te kandan ka lalahen ne miggenendue, “Ka asu egkeen te ileb din,” wey “Ka babuy ne narihus e, eglumbuk ded man‑e te basak.”

\x + \xo 2:22: \xt Lal 26:11.\x*Natuman e diye te kandan ka lalahen ne miggenendue, “Ka asu egkeen te ileb din,” wey “Ka babuy ne narihus e, eglumbuk ded man‑e te basak.”

Miggeyinawaan ku ne me suled, seini ka ikarangeb ne sulat ku kaniyu. Te daruwa ne sulat ku, due igpasuman-suman ku kaniyu isip pegpukew te meupiya wey malinis ne suman-suman niyu.

Igkeupii ku ne egkasuman-suman niyu pad ka innangen te matulus ne me prupita dengan wey ka insuhu te Magbebaye wey Manluluwas pinaahi te me apustulis niyu.

Hun‑a te langun, keilangan ne egkasabut niyu seini: te katammanan ne timpu, egmanlepew ka me lemeten ne me etew wey egtumanen dan ka mareet ne igkeupii ran. Egngisiyan kew nikandan

\x + \xo 3:3: \xt Hud 18.\x*Hun‑a te langun, keilangan ne egkasabut niyu seini: te katammanan ne timpu, egmanlepew ka me lemeten ne me etew wey egtumanen dan ka mareet ne igkeupii ran. Egngisiyan kew nikandan

te egkahi, “Meddag naa se migsaad si Hisus ne eglibed, hendeid naa sikandin? Nammatey e ka me kaap-apuan ta, piru ware kaleinan te keugpe te kalibutan puun pad te peggimu kayi!”

Migtuyuan dan te eglingew ne ka Manama ka miggimu dengan te langit pinaahi te lalag din, wey inggimu rin ka kalibutan pinaahi te weyig wey puun te weyig.

\x + \xo 3:5: \xt Hin 1:6-9.\x*Migtuyuan dan te eglingew ne ka Manama ka miggimu dengan te langit pinaahi te lalag din, wey inggimu rin ka kalibutan pinaahi te weyig wey puun te weyig.

Ne sikan ded ne weyig ka impasipuk din wey ka imparereet din te tapey ne kalibutan.

\x + \xo 3:6: \xt Hin 7:11.\x*Ne sikan ded ne weyig ka impasipuk din wey ka imparereet din te tapey ne kalibutan.

Ne pinaahi red te sika ne lalag te Manama, ka langit wey ka tane ne egkakita ta kuntee, igtahahe din eyew egsilaban te aldew te peggukum wey pegdereet te me etew ne kene eg-ikul te Manama.

Piru me pinalangge ku ne me suled, kene niyu kalingawi seini: diye te Magbebaye, ka senge-kaaldew, hendue te senge-libu ne leg‑un, ne ka senge-libu ne leg‑un, hendue te sabeka re degma ne aldew.

\x + \xo 3:8: \xt Sal 90:4.\x*Piru me pinalangge ku ne me suled, kene niyu kalingawi seini: diye te Magbebaye, ka senge-kaaldew, hendue te senge-libu ne leg‑un, ne ka senge-libu ne leg‑un, hendue te sabeka re degma ne aldew.

Kene eglamu-lamu ka Magbebaye ne egtuman te saad din, iling te insuman-suman te duma. Ka malehet due, ware sikandin napeleyi ne egtetahad kaniyu, su iyan din igkeupii ne eg-inniyug ka langun te sale dan wey ware minsan sabeka ne egkareetan.

Piru ka aldew te peglibed te Magbebaye, egpekeiling te tigkew ne pegginguma te takawen. Te sika ne aldew, egkaawe ka langit ne egdumaan te marahing ne lehes. Ne ka aldew, bulan, wey me bituen, egkaleney te hapuy, wey ka langun ne tahu te kalibutan, egkasilaban.

+ \fr 3:10 \ft Diye te duma ne sinulat, \fqa egkakita; \ft diye man‑e te duma, \fqa egkaawe.

3:10 Diye te duma ne sinulat, egkakita; diye man‑e te duma, egkaawe.

\x + \xo 3:10: \xt Mat 24:43; Luk 12:39; 1Tis 5:2; Imp 16:15.\x*Piru ka aldew te peglibed te Magbebaye, egpekeiling te tigkew ne pegginguma te takawen. Te sika ne aldew, egkaawe ka langit ne egdumaan te marahing ne lehes. Ne ka aldew, bulan, wey me bituen, egkaleney te hapuy, wey ka langun ne tahu te kalibutan, egkasilaban.\f + \fr 3:10 \ft Diye te duma ne sinulat, \fqa egkakita; \ft diye man‑e te duma, \fqa egkaawe.\f*

Na, puun su egkareetan ka langun te iling due ne paahi, keilangan ne egmatulusen niyu ka peg-ugpe niyu wey mapahetpeta niyu ka peg-ikul niyu te Manama

taheed te egtetahad kew wey egpakannekal kew ne egmahaan ka aldew te peglibed te Manama. Te sika ne aldew, egkanlabkanlab ka langit wey egkaawe, wey egkengalleney te keinit ka langun.

Piru sikanta mule, egtetahad ki te iyam ne langit wey iyam ne tane ne insaad te Manama. Sika ka ugpaan te matareng ne me etew.

\x + \xo 3:13: \xt Isa 65:17; 66:22; Imp 21:1.\x*Piru sikanta mule, egtetahad ki te iyam ne langit wey iyam ne tane ne insaad te Manama. Sika ka ugpaan te matareng ne me etew.

Purisu me pinalangge ku ne me suled, puun su eg-iman-iman kew due, keilangan ne egpakannekal kew ne due keupianan niyu diye te kandin, ware igkarew‑ey kaniyu, wey egmalinis kew.

Sumsumana niyu ne malayat ka pegtetahad te Magbebaye eyew egkaluwas ka me etew. Insulatan kew e degma meyitenged kayi te pinalangge ta ne suled ne si Pablu, ne inggamit din ka kaalam ne imbehey te Manama kandin.

Ne iling ded kayi ka ingguhud din diye te langun ne sulat din. Ka malehet, duen iya diye te sinulat din ne malised ne egsabuten. Ne seeye se me etew ne ware me katuenan, wey seeye se ware pad nakareralid se pegpalintutuu, egleinen dan te egsabut, iling te inggimu ran ded diye te duma ne Kasulatan. Ne puun due, egdereetan sikandan.

Purisu pinalangge ku ne me suled, puun su tapey kew e nakanengneng due, keilangan ne egbantey kew eyew kene kew egkeuyan te seyyup te me etew ne eg-apul te balaud, wey eyew kene kew egpakasuwey te mapahetpet ne impalintutuuwan niyu.

Su keilangan iya ne egkapabulusan niyu egkaheram ka keyid‑u te Magbebaye ta wey egtulin pad ka peg-ila niyu te Manluluwas ta ne si Hisu Kristu. Ka kabantug, kandin de iya, puun kuntee wey te ware egtamanan. Malehet iya!