Ka baseen te me Lalahen, sabeka ne klasiyan te pegpanulu eyew ka keet-etawan te Manama due eg-ikulen ke egmenuwen te peg-ugpe ne matareng. Kasuluhan kayi, sika se pegpanulu meyitenged te peg-ugpe te etew. Ka sabeka ne mateles ne nasulat kayi ka: “Ka pegkaaldek ne Magbebaye iyan egpuunan te katagseb” (1:7; 9:10). Ka me Lalahen, impeg-iling ke nekey ka meupiya ne egkaangey ta ke iyan ta eg-ikulen ka katagseb wey kene ne sika se keungelan. Su ka dalan te me makasesale, marusilem pad du te delem (4:19), wey ka dalan te matareng, egpekeiling te sikan pad egkasi-si ne kaliwaswasan ne egkapahan-ganaran egmalayag taman te egsile en iya ka aldew (v18).

Ka me Lalahen, immanlimud ne me meupiya ne me lalag ne egpakamatagseb te egbasa.

Ka tuyu te seini ne me lalahen, ka pegbehey te katagseb wey katuenan. Egpakabehey man‑e seini te me katuenan te pegsabut te me panulu ne egpakabehey te katagseb.

Egpakapanulu seini te peg-ikul te me panulu, pegkamatareng, eleg ne peggukum, wey meupiya te duma.

Egpakabehey seini te katagseb te seeye se ware pad hanew, wey egpakabehey te me kabatbataan te katuenan te peg-alam.

Ka matagseb ne egpakarineg kayi, egkatimulan se katuenan wey seeye se duen e katuenan te pegnengneng, egkapanulu pad

eyew egkasabut dan ka igpasabut te me lalahen, me panunggilingan, wey ka egmaantukan te me matagseb.

Ka pegkaaldek te Magbebaye ne Manama ka egpuunan te katuenan. Piru ka me ungel, kene egdawat te katagseb wey kene egpepanulu.

\x + \xo 1:7: \xt Hub 28:28; Sal 111:10; Lal 9:10.\x*Ka pegkaaldek te Magbebaye ne Manama ka egpuunan te katuenan. Piru ka me ungel, kene egdawat te katagseb wey kene egpepanulu.

Anak, pammineg ka te impaney-paney te amey nu wey kene nu kalingawi ka impanulu keykew te iney nu.

Emun ke egkahi sikandan, “Mahaan ka, eggepas ki te eggimatayan ta minsan ware sale.

Egpekeiling ki te Siyul, eg-abeleng te manekal pad, wey natimman pad, iling te seeye se egpekeendiye te bitu.

Egpanguen ta ka me mateles ne me karatuan dan wey eggipenuen ta te egkengaahew ta ka me baley ta.

Ware karuan te pegbatul te bayaku ke migtengteng ka bayaku ne egbatulen nu.

Piru ka sika ne me etew iyan ded egsahad te batu ran, wey iyan ded egkareetan ka egmanggepas.

Sika ka egpangkusan te etew ne eg-aken-aken te karatuan te mareet ne paahi. Sikandan ded ka egpuunan te kamatayen dan.

Ka katagseb, egpekeiling te etew ne migpanguleyi te meemen diye te me deralanen wey diye te kasuluhan.

\x + \xo 1:20-21: \xt Lal 8:1-3.\x*Ka katagseb, egpekeiling te etew ne migpanguleyi te meemen diye te me deralanen wey diye te kasuluhan.

Migpangumew sikandin diye te dibabew te matikang wey makepal ne batu ne alad, wey diye te me gumawan te siyudad ne bayaanan te me etew. Migkahi sikandin,

Sikaniyu se egkengeungel, egpabulus kew naan pad egsamsamili te katuenan?

Ware niyu pammineha ka pegpangumew ku, wey ware niyu linglingaa ka pegpanginggat ku.

Sikan naa, egngisiyan ku sikaniyu ke due keyirapan ne egginguma kaniyu; egdali-dian ku sikaniyu ke due igkaaldek niyu,

wey ke due egginguma kaniyu ne samuk ne egpekeiling te bagyu, wey karereetan ne egpekeiling te balisusu, wey ke eggingumaan kew te kalaggew wey kalised.

Ne eg-umawen a nikaniyu piru kene ku egtabaken sikaniyu; egpamitawen a nikaniyu te minsan hendei, piru kena a egkakita nikaniyu.

Tenged su kene kew egkeupian ne egpanuluen, wey imbalahad niyu ka pegkaaldek te Magbebaye ne Manama.

Imbalahad niyu ka me tambag ku, wey ware niyu linglingaa ka pegpaney-paney ku.

Sikan naa, egkahaani niyu red ka mareet ne himu niyu wey egpekegsendit kew te mareet ne hinimuwan niyu.

Egkengammatey ka me etew ne ware aperu su imbalahad dan man de ka katagseb. Egkareetan ka me etew ne umbeg su ware ma sikandan miglinga-linga te katuenan.

Piru ka migpammineg keddi, eg-ugpe ne ware igkangilam, wey ware igkaaldek su egpakapariyu ma sikandin te karereetan.”

Anak, kene nu lingawi ka me lalag ku keykew wey tantanuri nu ka me suhu ku.

Pammineha nu ka pegpanulu ne egpakabehey te katagseb wey sumsumana nu ke nekey ka igpasabut kayi.

Pakannekal ka ne egpakaangken te katuenan te pegnengneng wey pegsabut.

Pamitawa nu seini iling te pegpamitew nu te seleppi wey ke me karatuan naa ne inggeles.

Ke eggimuwen nu seini, egkanengnengan nu ke nekey ka kaluwasan te pegkaaldek te Magbebaye ne Manama, wey egkasabut nu ka katuenan meyitenged kandin.

Ka Magbebaye ka migbehey te katagseb, wey diye te kandin egpuun ka katuenan te pegsabut.

Egbehayan din te katagseb seeye se me matareng wey egpangabangan din seeye se ware igkengarew‑ey.

Egtamengan din ka egbayaan te seeye se me matareng wey te seeye se me matinumanen kandin.

Emun ke egpammineg ka keddi, egkasabut nu ke nekey ka pegkamatareng, ka eleg ne peggukum, wey ka meupiya te duma. Egpakataha ka ke nekey ka eleg ne eggimuwen nu.

Egkeyimu ka ne matagseb wey egpakabehey keykew te kahale ka katuenan nu.

Egpakapangabang keykew ka katuenan nu te peg-alam wey egpakabulig keykew ka salabutan nu.

Ka katagseb ka egpakapaalihu keykew puun te seeye se maddeet se hinimuwan wey te seeye se maddeet ne egpanlelalag.

Migsuwey sikandan te maheteng ne peg-ugpe wey mig-ikul te eggimuwen te me etew ne diye te marusilem.

Egkengaaley sikandan ne eggimu te seyyup wey egkahale te maddeet ne hinimuwan dan,

Ka katagseb degma ka egpakapaalihu keykew puun te baliyuten ne malitan ne egginalig keykew te mateles ne me lalag din.

In-engkeran te sika ne malitan ka lukes ne migpangasawa kandin te bate-bate pad sikandin. Inlingawan din e ka saad din te Manama te peg-asawa rin.

Ka dalan peendiye te baley rin, migleus diye te kamatayen. Ke egbaye ka te dalan peendiye te baley rin, iling de te migpeendiye ka te inged te me minatey.

Ware minsan hentew ne egbaye kandin ne egpakalibed pad, wey ke egpakatulitu naan pad te dalan peendiye te inged te me malenggew.

Purisu ilingi nu ka peg-ugpe te me matareng wey ikula nu ka dalan te meupiya ne me etew.

Su ka me meupiya se pegbebatasan wey ware igkarew‑ey, egpabulus ne eg-ugpe te seini ne inged.

Piru ka maddeet ne etew wey me limbungen, egkaawe te inged; egpamaruten sikandan iling te me hilamunen.

Anak, kene nu kalingawi ka impanulu ku keykew; tantanuri nu layun ka me suhu ku,

su egpakabehey sika keykew te malayat ne umul wey egpakabehey te keupianan.

Kene nud iya engkeri ka keupiya wey ka pegkamatinumanen, iling te balieg ne layun due te lieg nu, wey itines nu te pusung nu.

Emun ke eggimuwen nu sika, egkabennalan keykew ka Manama wey ka me etew.

\x + \xo 3:4: \xt Luk 2:52.\x*Emun ke eggimuwen nu sika, egkabennalan keykew ka Manama wey ka me etew.

Salig ka te Magbebaye ne Manama te intiru ne pusung nu wey kene ka salig te katuenan nu.

Sumsumana nu sikandin te langun ne eggimuwen nu wey egpanuluen ka nikandin te eleg ne egbayaan nu.

Kene ka suman-suman ne matagseb ka, kaaldeki nu ka Magbebaye wey pariyu ka te mareet.

\x + \xo 3:7: \xt Rum 12:16.\x*Kene ka suman-suman ne matagseb ka, kaaldeki nu ka Magbebaye wey pariyu ka te mareet.

Emun ke eggimuwen nu sika, egpekeiling sika te manedted ne delemetan ne egpakabawi te pali nu wey egpekeuli te tul‑an nu.

Tahura nu ka Magbebaye pinaahi te peghalad nu te karatuan nu wey te hun‑a ne baad te langun ne behas te pinamula nu.

Ke eggimuwen nu sika, egkapenu e ka lelapeng nu te eg-uma ne me pinamula nu, wey egbusuwe ka binu diye te tahuanan.

Anak, kene nu isawile ka pegdisiplina keykew te Magbebaye, wey kene nu ikeenendueni seini,

\x + \xo 3:11: \xt Hub 5:17.\x*\x + \xo 3:11-12: \xt Hib 12:5-6.\x*Anak, kene nu isawile ka pegdisiplina keykew te Magbebaye, wey kene nu ikeenendueni seini,

su egdisiplineen te Magbebaye seeye se inggeyinawaan din iling te amey ne egdisiplina te anak din ne igkatelesi rin.

\x + \xo 3:12: \xt Imp 3:19.\x*su egdisiplineen te Magbebaye seeye se inggeyinawaan din iling te amey ne egdisiplina te anak din ne igkatelesi rin.

su subla pad seini ne dakel se karuan du te pelata wey dakel pad ka kentiddad du te bulawan,

wey labew pad seini ne impurtanti du te mahal ne me batu, wey ware minsan nekey ne igkeupii nu ne egpekeiling kayi.

Ka katagseb, egpakabehey te malayat ne umul, karatuan, wey kabantug.

Egpakameupiya seini te umul nu, wey egpakabehey keykew te keupianan.

Ka katagseb, egpekeiling te kayu ne egpakabehey te umul te seeye se egpakaangken kayi, wey keupianan te seeye se egkapet kandin.

Anak, kene nu balahara ka katagseb nu ne egkaawe due te keykew; tantanuri nu ka katagseb wey ka katuenan te peg-alam.

Kene ka kaaldek te sahuhune ne me karereetan wey ke bagyu naa ne egginguma diye te maddeet ne etew.

Su ka Magbebaye ka egbantey keykew eyew egpakapariyu ka te karereetan.

Ke duen e igkabulig nu kuntee te sumbaley nu ne migkeilangan te bulig,

Kene ka suman-suman te minsan nekey ne egpakarereet te sumbaley nu ne migsalig keykew.

Kene ka pakig-apul te sumbaley nu te ware egpuunan wey ke ware naa mareet ne neyimu rin keykew.

Kene ka keimma te mabbulut ne etew, wey kene kad iya ikul te maddeet ne hinimuwan dan,

su igkeepes te Magbebaye ka etew ne eggimu te mareet, piru egbantayan din mule ka me matareng.

Egdilusen te Magbebaye ka pamilya te me makasesale, piru egpanalanginan din mule ka pamilya te me matareng.

Eglemetan din seeye se me lemeten, piru eg-ay-ayaran din seeye se egkaleig-leig wey mapariralemen.

\x + \xo 3:34: \xt San 4:6; 1Pid 5:5.\x*Eglemetan din seeye se me lemeten, piru eg-ay-ayaran din seeye se egkaleig-leig wey mapariralemen.

Me anak, pammineha niyu ka pegpanulu te amey niyu wey linglingaa niyu sika eyew egpakaangken kew te katuenan.

Me meupiya ka impanulu ku kaniyu purisu kene niyu seini balahara.

Te bate e pad, inggeyinawaan a te iney ku su sabsabeka ku man de te anak din.

Impanulu a te amey ku te miggenendue, “Itines nu te pusung nu ka impanulu ku keykew, wey tumana nu ka me suhu ku eyew egmalayat ka umul nu.

Pakannekal ka ne egpakaangken te katagseb wey pegsabut. Tantanuri nu wey ikula nu ka impanulu ku keykew.

Dakeli nu te geyinawa ka katagseb wey kene nu engkeri wey egtantanuran ka nikandin, wey egpangabangan.

Seini ka puunan te katagseb: pakannekal ka ne egmatagseb ka. Ne minsan nekey ka eggimuwen nu, pakannekal ka ne egkatimulan ka katagseb nu.

Geyinawei nu ka katagseb wey kene nu seini lekei, wey igpabantug ka nikandin.

Egpekeiling ka katagseb te tetelesi ne bulak ne insaluub te ulu ne egpakabehey keykew te kabantug.”

Anak, pammineha nu wey tantanuri nu ka impanulu ku keykew eyew egmalayat ka umul nu.

Ke eggipanew ka, kene ka egkasaligkat, wey ke egpallahuy ka, kene ka egpakarugsu.

Tantanuri nu ke nekey ka natuenan nu wey kene nu sika lekei su egpakabehey sika keykew te keuyahan.

Kene ka ikul te maddeet ne me etew, wey kene ka ikul te egbayaan dan.

Pakaddiyui nu sika wey kene ka bul‑ug parani. Inniyuhi nu sika wey laheteng ka hipanew.

Kene sikandan egpakalipereng ke kene egpekeyimu te mareet, wey ke kene egpakarereet te duma.

Ka dalan te matareng, egpekeiling te egkasi-si ne kaliwaswasan ne egkapahan-ganaran egmalayag taman te egpekeuntud e ka aldew.

Ka peg-ugpe te mareet ne me etew egpekeiling te penpenengan ne delem; ne kene dan egkanengnengan ke nekey ka egpuunan te karereetan dan.

Anak, tantanuri nu ka me lalag ku; pammineha nu ka me panulu ku.

su egpakamalayat seini te umul wey egpakameupiya te peglelawa te seeye se egpakasabut kayi.

Labew te langun, bantayi nu ka pegsuman-suman nu, su ke nekey ka egsumsumanen nu, sika iya degma ka eggimuwen nu.

Layun ka tengteng diye te kewun‑aan nu; memetmeti nu ka egkapabulusan nu.

Ikul ka te meupiya ne dalan eyew ware mareet ne egkeyitabu keykew.

Anak, pammineg ka ayad-ayad te katagseb wey katuenan ne igpanulu ku keykew

eyew egkateu ka ne eg-alam, wey ke egmenuwen te eglalag-lalag ne egkeilaan ne matagseb ka.

Su ka peglalag-lalag te egpalibug-libug ne malitan, egpekeiling keemis te teneb wey egpekeiling ka lanang te lana te ulibu.

Piru te katammanan, ware lein ne iggaat din keykew, ke kene, iyan de ka pepeiti iling te aperu, wey sesakiti iling te pali.

Emun ke eg-ikul ka kandin, egpakaruma ka kandin diye te inged te me minatey.

Kene sikandin eglinga-linga te dalan ne egpeendiye te umul. Ware kalintahaan din ne nalaag-laag bes sikandin.

Purisu pammineg kew keddi me anak, wey kene niyu iya lingawi ka iglalag ku kaniyu.

Pariyu kew te malitan ne iling kandin, kene kew en iya bul‑ug parani te gumawan te baley rin.

Emun ke kene, iyan e egpakaangken te kabantug niyu ka duma ne me etew, wey egpatey kew diye te belad te me etew ne ware keyid‑u.

Ne egpanguen e te me lapu ka me karatuan niyu ne inlasayan niyu.

Ne emun ke egkengabuyag kew e, egmandeg-uy kew e tenged te dalu ne egketket te sapu niyu.

Ne egpakakahi kew naan de, “Hendei naan iya te ware ki migpadisiplina wey ware ta tantanuri ka pegpasapad kanta!

Ware ki migpammineg wey miglinga-linga te me paney-paney te me talagpanulu kanta.

Kene ne meupiya ne egkatalagtag ka beuhan ne eg-inuman nu diye te maddiyu; kene ne meupiya ne ka sebseb nu egpakales‑ag diye te me deralanen.

Purisu, gale-gale kew te asawa nu, wey egpanalanginan kew perem te Magbebaye ne Manama.

Mateles sikandin wey mekein-inniyat iling te usa. Purisu egkeeyaman ka perem te kumeng din, wey layun ka perem egkabukusi te geyinawa rin.

Anak, kene ka peinniyat te egpalibug-libug ne malitan. Kene ne meupiya ne eglunggun ka te asawa te duma.

Nakakita ka Magbebaye te langun ne eggimuwen nu, wey egtengteng sikandin minsan hendei ka egpabaye.

Ka hinimuwan te maddeet ne etew, egpekeiling te baled. Egkeuney sikandan egsahad te kandan mismu ne sale.

Ne egpatey sikandan tenged su imbalahad dan ma ka pegdisiplina kandan, wey egkengallaag-laag sikandan tenged te egkasublaan ne keungelan dan.

Ke neyimu nu sika, neyiketan ka te sika ne etew, piru seini himuwa nu eyew egpakaawe ka due: hendiyei nu sikandin wey peyid‑u-hid‑u ka ne kene kad e iglagkes te utang.

Luwasa nu ka pegkeetew nu iling te manuk-manuk wey ke kuleping naa ne eg-alihu puun te mangnganup.

Pehulen ne etew, tengtengi nu ka me iteng wey ikuli nu ke nekey ka inggimu ran eyew egmatagseb ka.

piru egpakalimud sikandan te pegkeen te timpu te tingmeinit eyew te pegpangandam para te timpu te tingmaagsil.

Pehulen ne etew, egpabulus-bulus ke naan de eglipereng? Ken‑u ke naan pad eg-enew?

Na, liplipereng ke re iya, patutuyung, wey pangayepkep wey himmimeley.

Taheed te eglipereng ka, egginguma keykew ka keyirapan ne egpekeiling te etew ne due panganiban.

Ka maddeet ne etew wey ka me ware karuan, iyan de himu se egmanleug-leug eyew egsesalupet.

Egpanungkilat sikandan wey egtingyas eyew te peglimbung te duma.

Ne puun te maddeet ne suman-suman dan, migplanu sikandan te mareet wey layun egsesamuk.

Purisu sahuhune ne egginguma kandan ka karereetan; egkahule sikandan wey kenad e egpekeenew.

Due pitu ne klasi te etew ne igkeepes te Magbebaye ne Manama wey kene din en iya seini igkeupii:

Anak, tumana nu ka me suhu wey me panulu keykew te amey wey iney nu.

Itines nu layun te suman-suman nu ka me lalag dan, iling te balieg ne layun due te lieg nu.

Itines\f + \fr 6:21 \ft Te Hibruwanen: Ibagkes.\f* nu layun te suman-suman nu ka me lalag dan, iling te balieg ne layun due te lieg nu.

Su ka me panulu dan, iyan egkitkit keykew ke eggipanew ka, wey egtameng keykew ke eglipereng ka, wey egpanulu keykew ke eggimata ka.

Ka me suhu egpekeiling te sulu, wey ka me panulu, iyan kalayag. Ne ka me pegsapad ka egpakameupiya keykew wey egpakamalayat te umul nu.

Sika ne me pegpanulu ka egpakapariyu keykew puun te mareet ne malitan wey te me lalag din ne egpekeinniyat.

Kene ka peinniyat te katelesan din, wey kene ka pasahilut te me sungkilatan din.

Egkabayaran de te senge-timman ne paan ka malitan ne egpamelegye te lawa, piru egpakapatey te lukes ka malitan ne egpalibug-libug.

Emun ke egparandaniyan nu te hapuy ka kumeng nu, egkatutung iya ka kumbale nu.

Ne iling degma due ke egpakalibug ka te asawa te senge-etew, eglegparan ka iya.

Egkaayun ne egbalaharen pad te me etew ka etew ne egpanakew tenged te gutas din.

Piru ke egkasapenan sikandin, egbayad sikandin te pitu ne lupi wey keilangan ne igbehey rin ka langun ne kandin.

Ka etew ne egpanlibug, ware aperu; egdereetan din de ka pegkeetew rin.

Su ka lukes ne egpangalikud te asawa, egkalanglangetan iya wey kene eg-ulung-ulung ne egsuli.

Kene sikandin egparuwad wey kene egkaawe ka langet din minsan mamenu karakel ka igbetad kandin.

Anak, pammineha nu ka me lalag ku keykew wey tantanuri nu ka me suhu ku.

Itines nu te pusung nu ka impanulu ku keykew, wey tumana nu ka me suhu ku eyew egmalayat ka umul nu. Isipa nu ka impanulu ku ne iling te amana nu igkannuhun ne kasangkapan nu.

Ibibinukul nu wey itines nu te pusung nu eyew kene nu egkalingawan.

Isipa nu ka katagseb ne iling te atebey nu, wey ka salabutan iling te suled nu.

Sika ka egpakapariyu keykew puun te egpalibug-libug ne malitan wey te egpekeinniyat ne me lalag din.

wey due nakita ku ne me kanakan ne ware pad me aperu. Ne due sabeka kandan ne kene egtulik.

Ne migpatiralan sikandin diye te marani te pikungan ne in-ugpaan te malitan.

Ne insinug-ung e sikandin te malitan ne migkukumbale iling te malitan ne egpamelegye te lawa, wey migplanu te mareet.

Matale ka seeye ne malitan, wey ware hilew, wey kene egpakatelen te baley.

Senge-kakuwa ne eg-eatang sikandin diye te bebalakan, wey ke diye naa te deralanen, wey diye te me palingkiyan.

Ne inleheng din ka lukes-lukes wey inggarekan, intetengtengan din ka mata wey ingkahiyan,

Purisu seini a ka egpamitew keykew wey nakita kud en iya sikeykew!

Inhagpiyan ku ka hibatanan ku te mabatek ne hinabel ne egpuun te Ihiptu.

Mahaan ka su egpewulirey ki te egkapawaan taman te egkapelaan kid.

Ware diye te baley ka asawa ku su miggipanew sikandin diye te mariyu.

Mig-uyan sikandin te dakel ne seleppi wey kene buwa egpekeuli te me daruwa ne simana.”

Purisu natintal din ka lukes-lukes pinaahi te kateles din wey te mekein-inniyat ne me lalag din.

Te sikan de, migdume en iya kandin ka lukes-lukes, iling te turu ne baka ne diye egpabulus te gilanganan, wey iling te kuleping ne diye egpabulus te due balatik

taman te natampakan e te pane ka pusung din. Egpekeiling sikandin te manuk-manuk ne diye egpabulus te luyluy wey ware nakataha te kamatayen ka eggingumaan din.

Purisu pammineg kew keddi me anak, wey tantanuri niyu ka iglalag ku kaniyu.

Pariyu kew te iling due ne malitan wey kene kew patintal kandin.

Su masulug e ka me lukes ne naddeetan, wey kenad egkaseel ka nammatey tenged kandin.

Ka baley rin dalan peendiye te Siyul ke eg-ikul ka te sika ne dalan egpabulus ka te inged te me minatey.

\x + \xo 8:1-3: \xt Lal 1:20-21.\x*Pammineg kew! Migpangumew ka katagseb iling te etew;

Migpangumew sikandin diye te kakiliran te me gumawan te siyudad,

diye te egkatangkaan ne gumawan ne bayaanan te egseled te siyudad. Migkahi sikandin,

Sikaniyu se me ware pad hanew, bebasbas kew ne egmatesan e ka me suman-suman niyu!

“Su ka katagseb, subla pad ne dakel se karuan du te mahal ne me batu.

Ne ware iya labew pad te katagseb te langun ne igkeinniyat niyu.

Sikeddi ka katagseb! Egkateu a ne egtengteng ke nekey ka malehet,

Ka pegkaaldek te Magbebaye ne Manama, iyan sika se pegdumut te mareet.

“Sikeddi ka an-anayan ne inggimu te Magbebaye te langun ne inggimu rin. Duen ad te ware pad neyimu ka langun.

\x + \xo 8:22: \xt Imp 3:14.\x*“Sikeddi ka an-anayan ne inggimu te Magbebaye te langun ne inggimu rin. Duen ad te ware pad neyimu ka langun.

te ware pad himuwa te Magbebaye ka kalibutan, ka tane wey te ware pad ka me kallatian.

Ka katagseb, egpekeiling te etew ne migbebaley wey insungkalehan din te pitu.

Miglape sikandin te me ayam din eyew egsahakeen. Ne in-andam din ka me pegkeen wey me inumen.

Insuhu din ka me suluhuanen din ne me malitan eyew te pegginggat te me etew diye te bariyu te migkahi,

“Tambung kew te sahakeen, me etew ne ware aperu!” Ne egkahi sikandin diye te me umbeg,

“Hendini kew, keen kew te egkakeen wey te inumen ne in-andam ku para kaniyu.

Engkeri niyud e ka keungelan niyu wey ugpe kew ne iling te matagseb ne me etew eyew egmalayat ka umul niyu.”

Ke egsaparan nu ka hambuhen ne etew, egkapeyilawan ke re iya; ke egsaparan nu ka mareet ne etew, egdereetan ke re iya nikandin.

Kene nu sapari ka etew ne hambuhen su egdumutan ke re nikandin. Piru ke egsaparan nu ka etew ne matagseb, egtahuren ka nikandin.

Ke egpanuluen nu ka etew ne matagseb, egkatimulan ka katagseb din; ke egpanuluen nu ka etew ne matareng, egkatimulan ka katuenan din.

Ka pegkaaldek te Magbebaye ne Manama ka bunsuranan te katagseb, wey ka peg-ila te Matulus ne Manama ka egpuunan te salabutan.

Egpakameupiya keykew ka katagseb, piru ke lalung ka, sikeykew re iya ka egkabaybayaran.

Ka keungelan, egpekeiling te malitan ne be-baan, ware katuenan, wey ware hilew.

Diye sikandin migpinpinnuu te gumawan te baley rin wey ke diye naa te pinnuuwan ne diye te bariyu

wey egpangumew te me etew ne egmanlihad ne kene mule egpangilabet te eggimuwen te duma.

Migkahi sikandin, “Tambung kew te sahakeen, me etew ne ware aperu!” Ne migkahi man‑e sikandin diye te me umbeg,

“Meemis ka weyig ne tinakew, wey mananam ka paan ne eggelhelesan de te egkeen.”

Ne ware nakataha ka me etew ne ka eggendiye te baley rin, egkapatey bes, wey ka seeye se nakaseled e, diyad e te inged te me minatey.

Kene egtuhutan te Magbebaye ne Manama ne eggutasan ka me matareng,

+ \fr 10:6 \ft Te Hibruwanen: Diye te ulu te matareng ne etew ka me panalangin.

10:6 Te Hibruwanen: Diye te ulu te matareng ne etew ka me panalangin.

Egpanalanginan te Magbebaye ka matareng ne etew,\f + \fr 10:6 \ft Te Hibruwanen: Diye te ulu te matareng ne etew ka me panalangin.\f*

piru ka me lalag ne impanlalag te maddeet ne etew, iyan de egdereet kandan.

Ke egpatey ka matareng ne etew, egkeyimu sikandin ne panalangin te duma, wey layun egkatanuri,

Ka etew ne egpanungkilat ne mareet se tuyu, egpakabehey te kalaggew.

Ka lalag te matareng ne etew, egpekeiling te sebseb ne egpakabehey te umul,

\x + \xo 10:12: \xt San 5:20; 1Pid 4:8.\x*Egpekeyimu re te samuk ka pegkasundug,

Piru ka etew ne kene egtulik, eleg ne egdisiplineen wey egparusaan.

piru ka etew ne kene eg-angken te seyyup din, egkatarin-tarin iya.

Ka me lalag te matareng ne etew, egpekeiling te seleppi ne neelin ne pelata,

Ka me lalag te matareng ne etew, egpakabehey te keupianan te masulug ne etew.

piru ka etew ne meupiya se salabutan, iyan mule igkahale ka katagseb.

Ke nekey ka igkaaldek te mareet ne etew, nasi egkeyitabu kandin,

Ke egginguma ka keyirapan ne iling te bagyu, egkeuyan ka mareet ne etew,

wey ke ebel naa ne egpakapaluwe te mata, ka pehulen egpakabelu degma te seeye se egsuhu kandin.

Ka pegpallateng te me matareng ne etew, egpakabehey kandan te kahale,

piru ka mareet ne etew, iyan de nanengnengan ka maddeet ne me lalag.

Ka keupiya te matareng ne etew, egpakapanulu kandin te eleg ne eggimuwen din.

Piru ka pegpapitew-pitew re te etew ne kene egkasalihan, egpakarereet kandin.

Egpakarereet te duma ka me lalag te me etew ne ware mig-ila te Manama,

Egmatubung ka siyudad pinaahi te me panalangin te Manama te me matareng ne etew,

Egkeepes ka Magbebaye te seeye se iyan de egsumsumanen se mareet

egpekeiling de te bulawan ne sising ne intangen diye te irung te babuy.

piru karereetan ka egpangkusan te egpallatengen te maddeet ne me etew.

Ka etew ne egpakannekal ne egpamitew te meupiya, egpakaangken te keupianan,

Egkeyid‑uwan ka etew ne egsalig te karatuan din, iling te egkalanes ne hilamunen,

piru ka matareng ne etew, kene egkaweil iling te kayu ne nakareralid te maralem.

Igpakapeggasal te lukes wey kahalaan din ka meupiya ne asawa rin.

du te migpapitew-pitew ne ubag kun meyaman piru mig-antus te gutas.

piru ka etew ne eggelebek eggimu te ware karuan, ware naa salabutan.

Ka maddeet ne etew, egkeupian layun ne eggimu te mareet, purisu egkengareetan sikandan.

Piru ka me matareng, kene mule egkamenu iling te kayu ne egpakaderalid te maralem wey egbebehas.

Piru ka matareng ne etew, egbalaharen din de mule ke egpeyilawan sikandin.

Ka pegpangawang eglalag, egpakapasakit iling te egpakapali ne kampilan,

Piru seeye mule se egsuman-suman te meupiya, egpakaangken te kahale.

piru egkaangken mule te etew ne mabasuk ka langun ne igkeupii rin.

Due me etew ne egpapitew-pitew ne ubag kun me meyaman, piru egkengaayu-ayu bes.

Ne due degma me etew ne egpapitew-pitew ne egkengaayu-ayu piru me meyaman bes.

Ka pegpanulu te matagseb ne etew, egpekeiling te sebseb ne egbehey te umul,

Ka matagseb ne etew, egsumsumanen pad ka minsan nekey ne eggimuwen din.

Piru ka ungel ne etew, kenad egsuman-suman, purisu kenad iya egsalilung ka keungelan din.

Ka kene egkasalihan ne insuhu ne egpahuhuren, egpakabehey te samuk,

Egkaayu-ayu wey egkeyilawan ka etew ne kene egkeupian te me tambag.

Piru egpakamasakit te pusung te me ungel ka peg-engked te malindit.

Ka meupiya ne etew, due igkahaat ne egkapanunud te me kabuhalan din.

piru ware dan seini naangken tenged te maddeet ne etew ne iyan e eggakamhakam kayi.

piru ke inggeyinawaan nu ka anak nu, layun nu sikandin egdisiplinaa.

piru egpakabaley-baley re te Manama ka etew ne eggimu te mareet.

Ka egpanlalahen te ungel ne etew, egpekeuyan te parusa para kandin,

piru ka egpanlalahen te matagseb ne etew, egpakabulig mule kandin.

piru ke due baka nu ne manekal ne igdaru, egkapenu ka lelapeng nu.

Ka etew ne lemeten, kenad iya egpakaangken te katagseb minsan egmemenu pad sikandin,

Ka katagseb te etew ne due salabutan, egpakabulig kandin te pegnengneng te eleg ne eggimuwen din,

piru ka keungelan te ungel ne etew, egpakaakal te pegkeetew rin.

Hendue te ware de diye te me ungel ne etew ke egpakasale sikandan,

piru ka me matareng, egkeupian mule ne egkapasaylu ka me sale dan.

piru ka matagseb ne etew, egtanud-tanud te eleg ne egbayaan din.

Ka matagseb ne etew, egbantey te pegkeetew rin wey egpariyu te mareet,

Ka me etew ne ware aperu, egpakahaani te behas te me keungelan dan,

Ware egkeupian te me etew ne egkaayu-ayu, minsan ka me sumbaley ran,

piru ke egsuman-suman ka te meupiya, eggeyinawaan ka te etew wey eg-unungan ka.

piru ka dasag te me ungel, iyan de iya degma ka subla pad ne keungelan.

ka egpuunan te umul wey sika ka paahi te peg-alihu te kamatayen.

piru ka pegkeimma, egpekeiling te dalu ne egpakamahebu te tul‑an.

Egkakita te Magbebaye ne Manama ka langun diye te minsan hendei ne inged,

Egdisiplineen te mangune-kune ka seeye se eg-engked te matareng ne dalan,

piru ka etew ne egpariralem, egpakapapeeneng-eneng te egpeg-ehetey.

Amana egkahale ka etew ke egpakatabak sikandin te eleg ne tabak.

Meupiya naan de iya ke egpakaselengan te eleg ne timpu ka eleg ne tabak din.

Piru egmalayat mule se umul te etew ne kene egdawat te sagpeng te be‑be.

Ka matareng ne etew, egsuman-suman te kene pad sikandin egtabak,

piru ka mareet ne etew, mahaan egtabak piru egpekeuyan seini te samuk.

Meupiya pad ke due deisek ne karatuan ne naangken pinaahi te peglasey-lasey,

Igkeupii te Magbebaye ka eleg ne timbangan wey eleg ne sekeranan.

Emun ke egkabelu ka Hari, diye egpangkus te due egkapatey ne suluhuanen,

purisu ka matagseb ne etew, egpakannekal ne egkahale kandin ka Hari.

Ne ka keupiya te Hari, egpekeiling te uran ne egpakapatubu te beni ne impamula.

Ka matagseb ne etew egkeilaan pinaahi te meupiya ne salabutan din,

wey ka peglalag-lalag din egpekeiling te migkanlabkanlab ne hapuy.

Ka etew ne salupeten, egpangguhud de due egpangawang te me ware karuan,

sikandin ka egpuunan ne egkasamuk wey egkareetan ka me talag-alukuy.

Egpintut-pintut ka me etew te pegnengneng te igkeupii te Manama;

Ka etew ne due salabutan, mahaan de egpakasabut minsan kasabeka re egsapari,

piru ka ungel, kene iya egpakasabut minsan kapapila sikandin egpanlampesi.

Meupiya pad ke egpakasinug-ung ka te iney te mananap ne egngaranan te usu ne nalaahan te anak

ka etew ne egpakatigkel te pegkeetew rin, malayat naa se suman-suman.

henduen ma te matagseb wey due salabutan ke egpeeneng-eneng de sikandin.

iyan din de igkeupii ka egpangguhud ke nekey ka insuman-suman din.

egpekeiling seini te maralem ne sebseb ne egtulayas diye te napu.

Migpalintutuu ka me meyaman ne egpakabulig kandan ka karatuan dan

ne migsuman-suman sikandan ne iling seini te matikang wey makepal ne alad.

Ungel ka etew ne egsalemak egtabak te ware din pad nasabut ka inse,

Emun ke egpekeg-apul diye te hukumanan ka daruwa ne maddesen ne etew,

Ke egbulihan nu ka suled nu, egpangabangan ka nikandin iling te malig‑en ne siyudad.

Ka malitan ne apulen, egpekeiling te uran ne egtapek te aldew ka egpanpanihis.

su ke kene nu sikandan egpanuluen, migbulig ke re ne egdereet te pegkeetew ran.

ka mareet ne himu, egpekeiling te keenen ne amana igkeupii te maddeet ne etew.

Purisu, emun ke egpeyibeluen nu sikandin, eggimatayan ka iya nikandin.

Ke eggukum ka Hari, eg-ay-ayaran din iya te egnengneng ke hentew ka nekeyimu te mareet.

Egkeepes ka Magbebaye te me etew ne eggamit te kene ne eleg ne timbangan wey sekeranan.

Ka talagbebeli, layun de egsagsahukul te mahal kun ka egpameliyen,

piru ke egkabeli rin e seini, egpeggasal e sikandin te nabeli rin.

piru egkataman, egpekeiling e seini te pantad diye te be‑be din.

Suman-suman ke pa ke nekey ka igsaad nu ne igdasag diye te Magbebaye,

eg-ay-ayaran din iya te egnengneng ke hentew ka nekeyimu te mareet,

Emun ke egplanu ka te meupiya wey egbasuk ka, egmatubung ka iya.

egkapanulu ka me ware aperu wey egkengeyimu sikandan ne matagseb.

Ne emun ke egpanuluen ka matagseb, egkatimulan pad ka katuenan din.

Emun ke kene nu egpamminehen ka pegpeyid‑u-hid‑u te egkengaayu-ayu,

Ka minsan hentew ne egkeupian ne eggale-gale wey egsahakeen, egkaayut-ut iya;

ka minsan hentew ne egkaam-amanaan te binu wey te me mahal ne peemut,

piru ka me ungel, eg-aminen dan de te eggastu ka diye te kandan.

wey naan pa iya ka igmanubad dan ne egdumaan te mareet ne igkeupii ran.

piru ka matareng ne etew, egsuman-suman pad mule ke nekey ka neyimu rin.

Ka maddeet ne etew, eggipanew te dalan ne masulug se karereetan wey samuk,

piru eg-alihu mule te seeye ne dalan ka egbantey te pegkeetew rin.

Pammineg ka te me lalag te matagseb ne me etew wey tantanuri nu seini.

Egkeupian a ne egsalig ka te Magbebaye, sikan naa ka inlalag ku seini keykew.

Migsusulat a te tatelu ne pulu (30) ne me panulu para kaniyu. Dakel ka egkaangey niyu ne katuenan wey me meupiya ne me tambag.

Ne pinaahi kayi egkanengnengan nu ka kamalehetan, wey egpakatabak ka te malehet te seeye se eg-inse keykew.

Kene ka leig-leig te egkengaayu-ayu su ware egkeyimu ran wey kene nu dieki ka katenged dan diye te hukumanan,

su egpangabangan sikandan te Magbebaye, wey eggimuwen din keykew ka inggimu nu diye te kandan.

su kema ke egkaalinan ka te batasan dan wey kene kad e egpekeengked due.

su ke kene ka egpakabayad, egpanguen dan minsan ka hibatanan nu.

Kene nu halina ka tapey ne eletanan te tane ne intahu te kaap-apuan nu.

Ka etew ne meupiya ne egtrabahu, diye egpamakey te me Hari, wey kene ne diye te lerew re ne me etew.

Emun ke eglagpu ka te me pangulu ne egkeen, bantey ka te pegweil-weil nu.

Kene ka pabebalbal te mananam ne keenen ne igsendad din, su kema ke igsahilut din de sika keykew.

Kene nu lasaya ka pegkeetew nu eyew re egkaratu ka. Sumsumana nu ke nekey ka meupiya, wey peeneng-eneng kad ka eglasey-lasey.

Ka karatuan, egkaawe te senge-pele-pele de; hendue sika te banug ne eglayang diye te mariyu.

Kene ka tuhen te egkeenen te etew ne leheren; kene ka keibeg minsan pad ke mananam ka egkeenen din,

su migbalansi sikandin te heles de. Egkahi sikandin, “Na, pangeen ke ma,” piru kene egpuun te pusung din ka sika ne pegginggat din.

Egkeileb nu ka ingkeen nu wey egkaraat de ka langun ne meupiya ne me lalag nu kandin.

Kene ka pakiglalag te etew ne ungel su eglemetan din de ka eglalahen nu minsan matagseb ka.

Kene nu halina ka tapey ne eletanan te tane; kene nu ahawi te tane ka me ilu,

su maresen ka Talagpangabang kandan, wey egpangabangan din iya sikandan.

Tantanuri nu ka langun ne impanulu keykew, wey tuliki nu ka me lalag meyitenged te katuenan.

Kene ka duwa-ruwa ne egdisiplina te anak nu. Kene egpakapatey kandin ka lampes,

Kene ka keimma te me makasesale, ke kene, kaaldeki nu ka Magbebaye ne Manama te intiru ne umul nu.

Anak, pammineha nu ka me panulu ku keykew. Keilangan ne egmatagseb ka, eyew egpekeikul ka te eleg ne dalan.

su egpakaayu-ayu ka pegpewubug-hubug wey pegpabebel-is. Ke iyan nu re eggimuwen se eglipereng, kene egkaluhey ne iyan nu naan de igsaluub ka maddeet ne kumbale.

Pammineha nu ka amey wey iney nu ne iyan migbehey keykew te umul, wey kene nu sikandan balahara ke egkabuyag e.

Pakannekal ka ne egkaangken nu ka kamalehetan, katagseb, panulu, wey salabutan, wey kene nu sika isaliyu te minsan nekey.

Egkahale iya ka amey wey iney nu ke matareng ka wey ke matagseb ka, iyan naan pa iya ka iney nu ne mig-anak keykew.

Ka malitan ne egpamelegye te lawa, egpakapasahap keykew, iling te maralem ne bitu.

Eggepas sikandin iling te takawen, wey egmasulug ka me lukes ne egpakalibug kandin wey egpakasale te me asawa ran.

Hentew‑a ne etew ka eglungku, egpangehet, sahukulen, egkahumian, wey egkapalian te ware egpuunan wey layun egmalalab se mata?

Sika iya se etew ne talewubug, wey egkeupian ne eggeram te nakalkalasi ne binu.

Kene ka keibeg te malalab wey mananam ne binu ne egsilak diye te ubab,

su emun ke egkeinum nud e sika, egkaheram nud e ne hendue te nakahatan ka te uled ne eggilu.

Ne duen e egkengakita nu ne minsan nekey, wey kene kad e egpakasuman-suman amana, wey egpakapanlalag kad te maddeet.

Peggeram-geram nu ne hendue te diye ka miggibat-hibat te barku ne diye te elat te dahat ne egkaan-antuwal.

Ne egkahi ka, “Insumbag a nikandan piru wara a nasakiti, inlampesan a piru ware ku naheram. Ken‑u e bu pad egpekeyimata? Egkeupian a ne eg-inum e man‑e.”

su iyan dan de egsumsumanen ka eggimu te mareet, wey ka pegpanlalag te egpakapasagkil te duma.

Ne pinaahi te katagseb wey te salabutan, igpakapes-ek ka baley wey egkeyimu ne malig‑en.

Ne pinaahi te katuenan, egkapenu ka sinabeng te me mahal ne karatuan.

Ka etew ne matagseb wey due salabutan, makeseg pad du te manekal amana ne etew,

su egpanalu te pegpakiggira tenged te meupiya ne tambag wey te masulug ne me planu.

Ka katagseb, kene egkatirew te ungel ne etew, su emun ke eglibulung ka me pangulu ne egmalalahey, ware igkalalag din.

Ke iyan nu re ugpe ka egplanu te mareet, eggennalan ka iya te talaggimu te samuk.

Ke egmahuye ka te timpu te keyirapan, migpasabut de sika ne mahuye ka iya.

Egkaayun ne egkahi ka, “Ware hanew ku meyitenged kayi,” piru nakanengneng ka Manama ke nekey ka due te suman-suman nu, su migbebantey sikandin keykew. Egsulian ka nikandin ke nekey ka me hinimuwan nu.

Ne iling ded degma ka katagseb, egpakameupiya degma seini te umul nu. Ne emun ke egkaangken nu seini, egmeupiya ka eggingumaan nu wey egkatuman iya ka impallateng nu.

Kene ka ikul te eggimuwen te makasesale ne egpangatang wey egpanlusud diye te baley te matareng ne etew.

Minsan kapapitu egkapeled ka matareng ne etew, eg-enew red iya sikandin. Piru ka makasesale egkareetan iya te masumpit ne egkatamanan.

Kene ka kahale ke egpakaneem-neem te karereetan ka kuntere nu, wey kene ka gale-gale ke egkasaligkat sikandin.

Emun ke egkakita te Magbebaye ne Manama ne egkahale ka, kene sikandin egkabennalan keykew wey kene din e nasi egparusaan ka me kuntere nu.

Kene ka kabasuli tenged te me makasesale wey kene ka keimma te maddeet ne hinimuwan dan.

Su ware egkapallateng te makasesale wey egpekeiling sikandan te sulu ne egkeebukan e.

Anak, kaaldeki nu ka Magbebaye wey ka Hari, wey kene ka pangalukuy te me etew ne egsupak kandan.

Su ka iling due ne me etew, egkengareetan te senge-pele-pele de. Ne ware ki nakanengneng ke nekey ne karereetan ka igpeyinguma kandan te Magbebaye wey ke Hari naa.

Ke igpeila rin ne ware sale te nakasale, egdilusen sikandin, wey egdumutan te langun.

Piru ka talaggukum ne egparusa te nakasale, egpanalanginan iya wey egdeyrayen te langun.

Ka malehet ne me tabak egpekeiling keupiya te harek te malehet ne alukuy.

Impusi nu pa ka trabahu nu wey andama nu pa ka kamet nu, ne human ka pes-ek te baley nu.

Kene ka bayung te duma nu wey ke egpanlalag naa te ubat meyitenged kandin, ke ware eleg ne katarengan nu.

Kene ka kahi, “Eggimuwen ku kandin ka inggimu rin keddi, eyew egpakasuli a kandin.”

impanubuan e seini te me duhi wey ingkampetan e te hilamunen, wey nagguhus e ka me batu ne inlingut ialad dutu.

Ne duen ad e se migpalemlem te nakita ku. Ne seini ka naangey ku ne katuenan meyitenged dutu:

emun ke egliplipereng ke re, ke egpatutuyung ke re, wey egpangpangayepkep eyew eggimeley,

sahuhune ne eggingumaan ka te keyirapan iling te takawen ne tigkew eglepew.

Seini pad man‑e ka duma ne me lalahen ni Sulumun ne in-ilingan te me etew ni Isikiyas ne Hari te Huda.

Egbantuhen ka Manama tenged te minsan nekey ne ware din ipahawa-hawa, piru egbantuhen ka Hari tenged te minsan nekey ne igpakapapitew rin.

Iling te langit ne kene egkeumaan, wey te dahat ne kene egkatirew tenged te karalem, kene degma egkanengnengan ka suman-suman te me Hari.

Awaa nu ka taang ne nakasewug te pelata, eyew egpakasayab te me tahuanan ka mannayab.

Te iling due ne paahi, ke egpandeldelen nu ka maddeet ne talagtambag te Hari, egmalig‑en ka migharian din pinaahi te pegkamatareng.

Ke eggendiye ka te Hari, kene ka sasindeg diye te tangkaan din; kene ka man‑e sasindeg diye te eg-ugpaan te me mabantug.

\x + \xo 25:6-7: \xt Luk 14:8-10.\x*Ke eggendiye ka te Hari, kene ka sasindeg diye te tangkaan din; kene ka man‑e sasindeg diye te eg-ugpaan te me mabantug.

Meupiya pad ne egkahiyan ka, “Pamaneyik ka kayi,” du te egkamelmelehan nud iya ne egle-leihen ka diye te tangkaan te me talahuren.

Kene ka ana-ana hendiye te hukumanan tenged te nakita nu. Ke due lein ne egpakapamalehet ne naseyyup ka, egpakapeyilawan ka?

Emun ke nekeg-apul kew te sumbaley nu, husaya niyu seini ne sikaniyu re, wey kene niyu ipanengneng te minsan hentew,

su ke due egpakarineg due, egkeyilawan kew e wey egmareet e ka pegtengteng te me etew kaniyu.

egpekeiling te mansanas ne bulawan ne indayan-dayanan te pelata.

Ka pegsapad te matagseb ne etew diye te etew ne egpammineg kayi, egpekeiling te eritis ne bulawan wey mahal ne balieg.

Ka egkasalihan ne suluhuanen, egpakapahale te seeye se migsuhu kandin. Egpekeiling sikandin te maagsil ne weyig te timpu te meinit.

Ka egkasalihan ne suluhuanen, egpakapahale te seeye se migsuhu kandin. Egpekeiling sikandin te maagsil ne weyig\f + \fr 25:13 \ft Te Hibruwanen: isnu.\f* te timpu te meinit.

Ka me etew ne migsaad te minsan nekey ne kene egkatuman, egpekeiling te gapun wey kalamag ne ware egkeuyan ne uran.

Ka pegpariralem wey ka me lalag ne kene ne malangit, egpakabennal te me pangulu wey te minsan hentew ne makehal se pusung.

Ka pegpariralem wey ka me lalag ne kene ne malangit, egpakabennal te me pangulu wey te minsan hentew ne makehal se pusung.\f + \fr 25:15 \ft Te Hibruwanen: tul‑an.\f*

Emun ke egpakakita ka te teneb, iyan nu re keena ka eleg nu re su kema ke egpekeileb kad e.

Marelag ke re panumbaley te sumbaley nu su kema ke egkapelaan e sikandin wey egkeepes e keykew.

Ka etew ne egpamalehet te ubat meyitenged te sumbaley rin, egpekeiling te sundang wey ke kampilan naa, wey ke tunud naa ne maliddus.

Egkeyimu ne ware karuan ke egsalig ka te etew ne kene egkasalihan te timpu te keyirapan. Su egpekeiling sikandin te tigkey wey nabalingu ne paa ne ware igpakabulig.

Emun ke eg-ulahing ka diye te etew ne miglungku egkeulat de iya iling te inluungan nu sikandin te kumbale te timpu te tingmaagsil wey ke in-itisan nu naa te suka ka pali din.

Emun ke eggutasan ka kuntere nu, pakeena nu sikandin; ke egkammaraan, peinuma nu sikandin

su emun ke eggimuwen nu sika, impunggisan nu sikandin te salakey, piru egdasahan ka mule te Magbebaye ne Manama.

Ka pegsesalupet ka egpuunan te kabelu, iling te kalamag te igkahibang ne balabahan ne eg-uyan te uran.

Meupiya pad ke diye ka eg-ugpe te pikungan te atep te baley, du te diye ka te seled ne duma nu ka asawa nu ne mabulut.

Ka meupiya ne guhuren ne egpuun te mariyu ne inged, egpekeiling te maagsil ne weyig ne egpakamanekal te nammaraan.

Ka matareng ne etew ne egparuyun-duyun de te mareet ne etew, egpekeiling te basaken ne beuhan wey ke sebseb naa ne natahuan te maligsem.

Kene ne meupiya ka eg-am-amana egkeen te teneb, wey kene degma ne meupiya ka layun de egpareyrey.

Ka etew ne kene egpakatigkel te pegkeetew rin, egpekeiling te siyudad ne nahuhus ka alad.

egpekeiling te eglayang ne bayaku ne eglihad de wey kene eglatun.

Ne iling naan ded degma ka ungel, keilangan ne eglampesan eyew egpalintutuu.

eyew egkanengnengan din ne kene bes sikandin ne matagseb iling te insuman-suman din.

Ka etew ne egpatrabahu te ungel ne etew ne eglihad de wey ke talewubug naa,

\x + \xo 26:11: \xt 2Pid 2:22.\x*Ka etew ne eglibed-libed eggimu te keungelan,

su minsan ka pegsungit naan de te keenen dan, kene dan egkeyimu.

egpekeiling te etew ne egdakep te eglihad ne asu ne diye eggen-geni te talinga.

Ka etew ne eglilimbung te duma rin, wey egkatagtaheed egkahi sikandin te kawalian din de seeye, egpekeiling sikandin te egbusawen ne eggalew-halew egpane te tunud ne egpakapatey.

Emun ke inggeles nu ka mareet ne suman-suman nu pinaahi te mateles ne me lalag

egpekeiling ka te pelata ne impakepkep te bratu ne kuren ne inggimu puun te tane.

Ka etew ne eglulungag te tane eyew egkeuluhan te duma, iyan nasi egkeulug;

\x + \xo 27:1: \xt San 4:13-16.\x*Kene ka peggasal meyitenged te keureme

Balahad e ke iyan egdeyrey keykew ka duma ne etew wey ke lapu naa,

Emun ke due keyirapan nu, kenad keilangan ne egpangananey ke pad te karumaan nu ne diye te mariyu,

Ka malitan ne apulen, egpekeiling te uran ne egtapek te aldew ka eglugsu.

wey lebenganan\f + \fr 27:20 \ft Te Hibruwanen: Siyul wey Abaddun.\f* ne kene egkataman.

su ka karatuan kene egkaluhey. Ne minsan ka peghari te langun ne kabuhalan, kene degma egkaluhey.

Emun ke egkaamin e ka kumpay, egpanubul red man‑e seini, wey te sasangan pad seini egpanubul, egpanlaglag kad e man‑e te me hilamunen diye te me bubungan eyew due egkakeen te me ayam nu.

Egpekeyimu ka te me kumbale puun te laplap te me karniru, wey egpakabebeli ka te tane puun te halin te me kambing nu.

Ne egpakakuwa ka degma te dakel ne gatas te me kambing nu para te pamilya nu, wey te me suluhuanen nu ne me malitan.

Ka mareet ne etew, egpallahuy re due minsan ware eglupug kandin,

piru ka migtuman te igkeupii te Manama, nakasabut-sabut mule kayi.

egpekeendiye ka karatuan nu te me etew ne matumpis te egkengaayu-ayu.

piru ka egkaayu-ayu ne etew ne matagseb, eg-ugsi-ugsi mule ke matagseb naan iya ka meyaman.

piru ke iyan egkeyimu ne pangulu ka maddeet ne etew, egpangeles ka keet-etawan.

Due keupianan te etew ne layun egkaaldek te Magbebaye ne Manama.

Piru ka etew ne makehal se pusung, egpekeendiye iya te karereetan.

Piru ka etew ne kene egkeupian ne egkaratu pinaahi te mareet ne himu,

piru ka etew ne mareet se hinimuwan, egpekeendiye iya te karereetan.

piru egkaayu-ayu ka etew ne egdaat-daat te timpu rin te peggimu te me ware karuan.

piru ka etew ne egkaana-ana ne egkaratu, kene egpakaalihu te legpad.

piru ware sikandin nakanengneng ne nasi bes sikandin egkaayu-ayu.

Ungel ka etew ne egsalig te pegkeetew rin,\f + \fr 28:26 \ft Te Hibruwanen: Pusung.\f*

Emun ke iyan egkeyimu ne pangulu ka maddeet ne etew, egpangeles ka keet-etawan.

Emun ke egpaheed-geed ka ne egpakehal te ulu nu minsan kapapila kad e sapari,

Emun ke egpaheed-geed ka ne egpakehal te ulu nu\f + \fr 29:1 \ft Te Hibruwanen: lieg.\f* minsan kapapila kad e sapari,

Ka etew ne iyan de himu se egduma-ruma te malitan ne egpamelegye te lawa,

iling de te in-uney rin sahiluta ka paa rin.\f + \fr 29:5 \ft Te Hibruwanen: belata ka biyale.\f*

nekeg-iling de sikandan ne imbehayan te Magbebaye ne Manama te mata.

Piru egkengaddeetan sikandan wey egkakita te me matareng ka pegkareeti ran.

diye egpangkus te egkaangken din ka langun ne keykew te mewuri ne timpu.

piru diye de te Magbebaye egkaangken te etew ka eleg ne peggukum.

Seini ka immanlalag ni Agur ne anak ni Haki ne matig-Masa. Inlalag din seini diye ki Itiil wey ki Ukal. Migkahi sikandin:

wey ware degma kalintahaan ku meyitenged te Magbebaye ne Manama.

wey ware degma kalintahaan\f + \fr 30:3 \ft Te Hibruwanen: Katuenan.\f* ku meyitenged te Magbebaye ne Manama.

Angin e te Manama, hentew naa ka egpekeendiye te langit wey nakapamaneug de man‑e?

“Egtumanen iya te Magbebaye ka me saad din. Egpekeiling sikandin te kalasag te seeye se eg-aput kandin.

Kene nu timuli ka me lalag din su kema ke egsaparan ka nikandin, wey igpanengneng din ne ubaten ka.”

Magbebaye, due ubag daruwa ne egbuyuen ku keykew. Ibehey nu naa ubag seini te kene e pad egpatey.

An-anayan, bulihi a ne kena a egpekeuubat. Igkarangeb, kena a himuwa ne meyaman wey ke egkaayu-ayu naa, alahaa nu re ka egkakeen ne keilangan ku.

Su emun ke meyaman a, kema ke kene kud sikeykew egkeilanganen; ne emun ke egkaayu-ayu a man‑e, kema ke egpakapanakew a wey egkapeyilawan ku ka matulus ne ngaran nu.

Kene nu bayungi ka suluhuanen diye te tangkaan te ahalen din, su ke ma ke egdilusen ka nikandin wey eg-antus ka.

Due me anak ne kene egtahud te amey wey iney ran, wey egpekeyimu pad iya man‑e ne egdilus kandan.

Due me etew ne migsuman-suman ne malinis sikandan, kunaleg te malindit bes ka pegkeetew ran.

Due me etew ne subla ne me hambuhen, wey kenad sikandan egkateu ne egsil-ap te duma ran.

Due me etew ne subla ne egleig-leig te egkengaayu-ayu wey te ware egkeyimu iling te kampilan ne egdereet. Egkengeuyag sikandan pinaahi te sika ne hinimuwan dan.

Ka etew ne leheren, egpekeiling te limatek ne due daruwa ne anak ne layun de egkahi, “Behayi a! Behayi a!”

Emun ke egdali-dian nu wey ke egsupaken nu ka amey wey iney nu, meupiya pad ke igpatuktuk te uwak ka mata nu, wey igpakeen te me banug ka lawa nu.

Ne iling kayi ka eggimuwen te malitan ne egpalibug-libug: emun ke egkalibuhan e sikandin, egkahi e sikandin, “Ware mareet ne neyimu ku.”

wey ka uripen ne malitan ne egpakasubal egpakaasawa te ahalen din ne malitan.

Due hep‑at ne klasi te dereisek ne mananap kayi te kalibutan piru amana ne matagseb:

ka me iteng, minsan kene sikandan ne mannekal, piru egmanlilimud sikandan te egkakeen dan te timpu te meinit;

ka me mananap ne egngaranan te kunihu, minsan kene sikandan ne mannekal, piru diye sikandan migpangugpe te batuwen;

ka me talangas, minsan ware Hari dan, piru egkasabeka iya sikandan ka egluyud;

ka me tektek, ne egkarakep nu re te belad nu, piru egkakita nu sikandan diye te me palasyu te me Hari.

ka liyun ne ware igkaaldek wey subla ne manekal te langun ne mananap;

Emun ke egkeungel kad e ka eggelebek egpaambug wey egpamalanu te mareet, ipeeneng-eneng nud e sika!

Emun ke eggelebekan nu te egkulibew ka gatas, egkehal iya sika; ke egsumbahen nu ka irung te etew, egpakalangesa iya sika; ke eglelalis ka, egpakakita ka iya te samuk.

Seini ka immanlalag ni Hari Limwil ne matig-Masa. Impanulu kandin seini te iney rin:

“Sikeykew se anak ne nabaley te aanakan ku; Imbuyu ku sikeykew te Manama sikan naa ka neetew ka.

Kene nu da-daati ka kanekal nu diye te me malitan ne egpakarereet te me Hari.

Limwil, kene ne meupiya ne eg-inum te binu ka me Hari, kene ne meupiya te me pangulu ka egkeibeg-ibeg te inumen.

Su emun ke egkewubug e sikandan, egkalingawan dan e ka Balaud wey egdi-diekan dan e ka katenged te langun ne egkaayu-ayu.

Balahara nu re ne eg-inum te subla ne egpekewubug ne binu ka seeye se mahaan e egpatey wey seeye se eg-antus te subla ne masakit.

Peinuma nu iya sikandan eyew egkalingawan dan ka me keyirapan wey eyew kene dan e egkasuman-suman ka pegkaayu-ayu ran.”

“Lalag ka eyew egkapangabangan te katenged ka me etew ne kene egpakapangabang te pegkeetew ran.

Keilangan ne ka peggukum nu, egpekeikul te gantangan wey palabian. Lalag ka eyew te pegpangabang te katenged te egkengaayu-ayu wey te seeye se ware egkekeyimu.”

Malised ne egpamitawen ka meupiya ne asawa wey mahal pad sikandin du te mahal ne me batu.

Egkasalig kandin ka iglukes din, wey warad egkeilanganen pad te iglukes din diye te kandin.

Kene sikandin eggimu te egpakarereet te iglukes din, su layun de ne meupiya ka eggimuwen din te intiru ne umul rin.

Maali-ali sikandin ne egpangimu te me kumbale ne linu puun te bulbul te karniru.

Egpekeiling sikandin te barku ne egpanguyan te egkakeen puun te mariyu ne inged.

Eggimate e sikandin te kene pad egkasi-si ka kaliwaswasan eyew eggilutu te egkakeen dan te taltalaanak, wey eyew egpanengneng te me suluhuanen dan ke nekey ka eggimuwen dan.

Egpamitew sikandin te tane wey egbeliyen din seini te seleppi ne inlimud din, wey egpamulaan din te paras.

Nakanengneng sikandin ke pila ka egkaseleppi din te sika ne eggimuwen din. Sikan naa kene egkeebukan ka sulu din te marusilem.

Sikandin mismu ka egpangimu te hinabel eyew eggimuwen din ne kumbale.

Kene sikandin egkalaggew te timpu ne eg-uran te isnu su duen ma makepal ne manggad para te pamilya rin.

Kene sikandin egkalaggew te timpu ne eg-uran te isnu su duen ma makepal ne manggad\f + \fr 31:21 \ft Te Hibruwanen: malalab ne hinabel.\f* para te pamilya rin.

Egpangimu sikandin te hagpi te me hibatanan wey egsaluub sikandin te mahal ne kumbale ne malugtem se batek.

Neilaan ka iglukes din wey sabeka sikandin te me pangulu diye te lungsud dan.

+ \fr 31:23 \ft Te Hibruwanen: Mabantug diye te gumawan te siyudad.

Neilaan ka iglukes din\f + \fr 31:23 \ft Te Hibruwanen: Mabantug diye te gumawan te siyudad.\f* wey sabeka sikandin te me pangulu diye te lungsud dan.

Egpaneyi sikandin te me kumbale wey me sinturun eyew igpamelegye din diye te me nigusyanti.

Makeseg-keseg sikandin wey egtahuren, wey kene sikandin egkaaldek ke nekey ka egginguma.

Matagseb sikandin ne eglalag wey meupiya ka pamaahi rin te pegpanulu.

Inggeyinawaan sikandin wey indeyrey te me anak din wey te iglukes din.

Egkahi ka iglukes din, “Masulug ka meupiya ne asawa piru ware egpekeiling keykew.”

Ka kateles te malitan, egpakalimbung iya wey duen de katamanan. Piru ka malitan ne due pegkaaldek te Magbebaye ne Manama, eleg ne egdayanen.

Deyraya nu sikandin te langun ne neyimu rin. Ne tenged te meupiya ne neyimu rin egtahuren sikandin te me etew.