Ka seini ne baseen, insulatan meyitenged te impanagne ni Sakariyas meyitenged te Hirusalim, wey te me guhuren meyitenged te impallateng ne Misiyas wey te katammanan ne peggukum. Nabaad seini ne baseen te daruwa: 1.) \it Kapitulu 1–8\it*, ka panagne ni Sakariyas meyitenged te impakita kandin ne pegluwas te Hirusalim, ka pegbalew-balew te timplu, ka peglinis eyew egmatulus ka keet-etawan te Magbebaye ne Manama; 2.) \it Kapitulu 9–14\it*, ka me guhuren meyitenged te impallateng ne Misiyas wey te katammanan ne peggukum.

Ka seini ne baseen, insulatan meyitenged te impanagne ni Sakariyas meyitenged te Hirusalim, wey te me guhuren meyitenged te impallateng ne Misiyas wey te katammanan ne peggukum. Nabaad seini ne baseen te daruwa: 1.) Kapitulu 1–8, ka panagne ni Sakariyas meyitenged te impakita kandin ne pegluwas te Hirusalim, ka pegbalew-balew te timplu, ka peglinis eyew egmatulus ka keet-etawan te Magbebaye ne Manama; 2.) Kapitulu 9–14, ka me guhuren meyitenged te impallateng ne Misiyas wey te katammanan ne peggukum.

Impalintutuuwan ne insulat seini ne baseen te elat-elat te 520 wey te 518 ne leg‑un te ware pad neetew ka Kristu.

Te igkawalu ne bulan te igkarangeb ne leg‑un te peghari ni Daryu diye te Pirsya, migpanengneng ka Magbebaye ne Manama ki prupita Sakariyas ne anak ni Birikiyas wey apu ni Idu.

\x + \xo 1:1: \xt Isra 4:24–5:1; 6:14.\x*Te igkawalu ne bulan te igkarangeb ne leg‑un te peghari ni Daryu diye te Pirsya, migpanengneng ka Magbebaye ne Manama ki prupita Sakariyas ne anak ni Birikiyas wey apu ni Idu.

Ne ingkahiyan te Magbebaye si Sakariyas, “Amana a nabelu te me kaap-apuan niyu.

Purisu lalahi nu ka me etew te seini ka inlalag ku te Amana ne Maresen ne Magbebaye, ‘Libed kew kayi te keddi wey eglibed a degma kaniyu.

Kene kew iling te kaap-apuan niyu. Napangguhuran e sikandan te me prupita dengan ne egpeengkeren ku te maddeet ne me himu ran piru ware sikandan migpammineg wey ke miglinga-linga naa keddiey.’

Piru te ware pad sikandan migpatey, neyitabu pad diye te kandan ka impalalag ku wey ka impepaney-paney ku kandan te me suluhuanen ku ne me prupita. Sikan naa ka mig-inniyug ka me kaap-apuan niyu te me sale dan wey migkahi, ‘Neyitabu en iya kanta ka ingkahi te Amana ne Maresen ne Magbebaye ne eglegparan ki nikandin tenged te me hinimuwan ta.’ ”

Te igkararuwa ne pulu wey hep‑at (24) ne aldew te igkasapulu wey sabeka (11) ne bulan te Sibat, migpanengneng e man‑e ka Magbebaye ne Manama ki prupita Sakariyas ne anak ni Birikiyas wey apu ni Idu. Igkarangeb pad seeye ne leg‑un te peghari ni Daryu.

Migkahi si Sakariyas ka migpangguhud, “Sabeka ne marusilem, due etew ne impakita keddiey ne migpangudde te malalab! Ne diye seini migsanggel te taliware te me kayu ne mirtul, diye te napu. Ne diye te keinniyuhan din, due migmangudde te mallalab, meebul, wey memaangkag.

\x + \xo 1:8: a \xt Imp 6:4; \xo b \xt Imp 6:2.\x*Migkahi si Sakariyas ka migpangguhud, “Sabeka ne marusilem, due etew ne impakita keddiey ne migpangudde te malalab! Ne diye seini migsanggel te taliware te me kayu ne mirtul, diye te napu. Ne diye te keinniyuhan din, due migmangudde te mallalab, meebul, wey memaangkag.

Ne due degma panalihan ne duma ku wey mig-insaan ku sikandin, ‘Ahalen, hentew ka sika se migmangudde?’

“Ne migtabak ka panalihan, ‘Igpangguhud ku keykew ke hentew sika se migmangudde.’

Nataman, impangguhuran ad te seeye se migpangudde ne migsanggel diye te taliware te me kayu ne mirtul. Migkahi sikandin, ‘Insuhu sikandan te Magbebaye ne Manama eyew egpitew ke nekey ka egkengeyitabu te intiru ne kalibutan.’

“Ne impanugtulan te migmangudde ka seeye se panalihan te Magbebaye ne Manama ne migsasindeg diye te taliware te me kayu ne mirtul. Migkahi sikandan, ‘Neempet ney e ka intiru ne kalibutan wey ware samuk ne nakita ney.’

“Ne mig-insaan te seeye ne panalihan ka Manama, ‘Amana ne Maresen ne Magbebaye, ken‑u nu naan pad igkeyid‑u ka Hirusalim wey ka me lungsud te Huda ne ingkalangeti nu te pitu ne pulu (70) e ne leg‑un?’

“Ne meupiya wey egpakabagget ka intabak te Magbebaye ne Manama diye te panalihan din ne migpakiglalag keddi.

Ne ingkahiyan a te panalihan ne migpakiglalag keddi, ‘Ipangguhud nu naa ka seini se igpepangguhud keddi te Amana ne Maresen ne Magbebaye: Amana ku geyinawei wey igkeipeng ka Hirusalim ne egngaranan ded te Siyun.

Piru amana a nabelu te me nasud ne hendue te ware igkabantali. Kene e red amana egkabelu kandan dengan, piru impasublaan dan mule te egbayad-bayad ka keet-etawan ku.

Purisu, egliberan ku red ka Hirusalim ne igkeyid‑u ku, wey igbalew-balew ku igpasasindeg ka timplu ku wey ka Hirusalim.’ ”

Purisu, egliberan ku red ka Hirusalim ne igkeyid‑u ku, wey igbalew-balew ku igpasasindeg ka timplu ku wey ka Hirusalim.’ ”\f + \fr 1:16 \ft Te Hibruwanen: egsekeren ka Hirusalim.\f*

Ne ingkahiyan a te panalihan te igpalalag e man‑e seini, “Migkahi ka Amana ne Maresen ne Magbebaye ne egmatubungen din ded man‑e ka me siyudad te Huda. Ne egbaggeten din ded ka keet-etawan te Siyun; eg-alamen din ded ka Hirusalim ne siyudad din.”

Ne ingkahiyan a te panalihan te igpalalag e man‑e seini, “Migkahi ka Amana ne Maresen ne Magbebaye ne egmatubungen din ded man‑e ka me siyudad te Huda. Ne egbaggeten din ded ka keet-etawan te Siyun\f + \fr 1:17 \ft Ka Siyun wey Hirusalim, sabeka re ne inged.\f*; eg-alamen din ded ka Hirusalim ne siyudad din.”

Ne mig-insa a te panalihan te Manama, ‘Nekey naa ka igpasabut te sika se hep‑at ne sungey?’

“Ne migtabak sikandin, ‘Ka sika ne me sungey, iyan sika ka me nasud ne migpegsuwey-suwey te keet-etawan te Huda, te Israil, wey te Hirusalim.’

“Ne due impapitew keddi te Magbebaye ne Manama ne hep‑at ne etew ne mannayab.

“Ne migtabak sikandin, ‘Miggendini sikandan eyew egginaaldek wey egdereet te me nasud ne migpanaman-taman migdereet te Huda wey migpegsuwey-suwey te me mahinged.’ ”

Te pegpitew ku man‑e, iyan kud e se etew ne miggen-gen te lubid ne igseked.

Ne migtabak sikandin, “Eggendiya a te Hirusalim su egsekeren ku ke mamenu kaluag wey kalayat ka sika ne siyudad.”

Ne mig-awe e ka panalihan ne migpakiglalag keddi wey due degma panalihan ne migsinug-ung kandin,

wey ingkahiyan sikandin, “Apas ka pallahuy wey ilalag nu seini te seeye se kanakan ne miggen-gen te lubid ne igseked, ‘Egkaawe ka matikang wey makepal ne alad ne batu te siyudad te Hirusalim su amane e ne masulug ka me etew wey ka me ayam.

Migsaad ka Magbebaye ne Manama ne sikandin ka egkeyimu ne alad ne hapuy ne eglingut te Hirusalim, wey sikandin ka egkabantug te sika ne siyudad.’ ”

Ne ingkahiyan te Magbebaye ne Manama ka keet-etawan din, “Keiyal kew awe due te Babilunya! Impegsuwey-suwey ku sikaniyu te minsan hendei. Piru kuntee, awe kew e due wey libed kew e diye te Hirusalim.

+ \fr 2:6-7 \ft Te Hibruwanen: diye te hep‑at ne kalamag te me langit.

Ne ingkahiyan te Magbebaye ne Manama ka keet-etawan din, “Keiyal kew awe due te Babilunya! Impegsuwey-suwey ku sikaniyu te minsan hendei.\f + \fr 2:6-7 \ft Te Hibruwanen: diye te hep‑at ne kalamag te me langit.\f* Piru kuntee, awe kew e due wey libed kew e diye te Hirusalim.

Minsan hentew ne eg-ehet wey egdereet kaniyu, nekeiling de te egdereetan kew se amana ku geyinawei.”

Minsan hentew ne eg-ehet wey egdereet kaniyu, nekeiling de te egdereetan kew se amana ku geyinawei.”\f + \fr 2:8 \ft Te Hibruwanen: etew te mata.\f*

Seini pad man‑e ka ingkahi keddi te Amana ne Maresen ne Magbebaye meyitenged te me nasud ne mig-ahew te karatuan te keet-etawan din:

“Pammineg kew, eglegparan ku iya sikandan wey egpangahawan degma sikandan te me uripen dan.”

+ \fr 2:9 \ft Te Hibruwanen: igwelewes ku ka belad ku diye te ampew ran.

“Pammineg kew, eglegparan\f + \fr 2:9 \ft Te Hibruwanen: igwelewes ku ka belad ku diye te ampew ran.\f* ku iya sikandan wey egpangahawan degma sikandan te me uripen dan.”

Emun ke egkeyitabu e seini, egkatahaan niyu ne ka Amana ne Maresen ne Magbebaye ka migsuhu keddi.

Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Me keet-etawan te Hirusalim, ulahing kew te kahalaan su eggenduen ad te kaniyu wey duen ad e eg-ugpe!”

Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Me keet-etawan te Hirusalim,\f + \fr 2:10 \ft Te Hibruwanen: anak ne malitan te Siyun.\f* ulahing kew te kahalaan su eggenduen ad te kaniyu wey duen ad e eg-ugpe!”

Te sika ne timpu, masulug ka me nasud ne egparani keddi te Magbebaye ne Manama wey egkeyimu sikandan ne keet-etawan ku, wey eg-ugpa a duma kandan. Ke egkeyitabu e sika, egkanengnengan niyu ne iyan migsuhu keddi ka Amana ne Maresen ne Magbebaye eyew eggendini te kaniyu.

Eg-angkenen te Magbebaye ka Huda ne kandin ne baad puun te matulus ne tane, wey eg-alamen din ded man‑e ka Hirusalim.

Peeneng-eneng kew se langun ne etew due te tangkaan te Magbebaye, su egbukal-bukal e sikandin diye te matulus ne ugpaan din.

Ne duen e man‑e impakita keddi te Magbebaye ne Manama. Impakita keddi si Huswi, ka Labew ne Talagpanubad ne migsasindeg diye te tangkaan te panalihan te Magbebaye ne Manama. Ne migsasindeg degma si Meibulan diye te igkakawanan ni Huswi eyew egpamalehet te bayung din kandin.

\x + \xo 3:1: a \xt Isra 5:2; \xo b \xt Imp 12:10.\x*Ne duen e man‑e impakita keddi te Magbebaye ne Manama. Impakita keddi si Huswi, ka Labew ne Talagpanubad ne migsasindeg diye te tangkaan te panalihan te Magbebaye ne Manama. Ne migsasindeg degma si Meibulan diye te igkakawanan ni Huswi eyew egpamalehet te bayung din kandin.

Ne ingkahiyan te Magbebaye ne Manama si Meibulan, “Peeneng-eneng ka Meibulan! Peeneng-eneng kad kuntee! Sikeddi ka Magbebaye ne Manama ne mig-alam te Hirusalim. Ne si Huswi egpekeiling te kayu ne egpakatemeg e perem ne nasalukagmit naan de.”

\x + \xo 3:2: \xt Hud 9.\x*Ne ingkahiyan te Magbebaye ne Manama si Meibulan, “Peeneng-eneng ka Meibulan! Peeneng-eneng kad kuntee! Sikeddi ka Magbebaye ne Manama ne mig-alam te Hirusalim. Ne si Huswi egpekeiling te kayu ne egpakatemeg e perem ne nasalukagmit naan de.”

Te seeye ne timpu, biluwen ka kumbale ni Huswi te migsasindeg diye te tangkaan te panalihan.

Ne ingkahiyan te panalihan ka duma ne me panalihan ne migmanasindeg diye te tangkaan ni Huswi, “Luunga niyu ka biluwen ne kumbale ni Huswi.” Ne ingkahiyan degma te panalihan si Huswi, “In-awe kud ka me sale nu. Ne kuntee, egpakumbalaan kud sikeykew te malinis ne kumbale.”

Ne migkahi a, “Salakayi niyu degma sikandin te malinis ne salakey.” Seeye naa ka insalakayan dan e sikandin te malinis wey ingkumbalaan e taheed te migsasindeg diye te marani ran ka panalihan te Magbebaye ne Manama.

meyitenged te inlalag te Amana ne Maresen ne Magbebaye ne miggenendue, “Emun ke egtumanen nu ka me suhu ku wey eg-ikulen nu ka me tulumanen, sikeykew ka egpepanguluwen ku diye te timplu ku, wey diye te in-alad ne lama te timplu. Ne egkaayun ke pad man‑e ne egparani keddi iling te me panalihan ne migsasindeg kayi te tangkaan ku.

Ne kuntee, pammineg ke naa Huswi se Labew ne Talagpanubad, wey sikaniyu se me talagpanubad ne me duma rin. Sikaniyu ka palinneu te me meupiya ne egkeyitabu, su mahaan kud e igpeendue ka suluhuanen ku ne egngaranan te Sugpang.

\x + \xo 3:8: \xt Hir 23:5; 33:15; Sak 6:12.\x*Ne kuntee, pammineg ke naa Huswi se Labew ne Talagpanubad, wey sikaniyu se me talagpanubad ne me duma rin. Sikaniyu ka palinneu te me meupiya ne egkeyitabu, su mahaan kud e igpeendue ka suluhuanen ku ne egngaranan te Sugpang.

Tengtengi nu naa Huswi ka batu ne intahu ku due te tangkaan nu ne pitu se mata. Egkulitan ku ka batu, wey eg-aween ku ka sale te seini ne inged te senge-kaaldew re.

Te sika ne aldew, egmeyingnginggatey kew te me sumbaley niyu ne egpinnuu diye te lebut te me pinamula niyu ne me paras wey me kayu ne iggira.” Sika ka ingkahi te Amana ne Maresen ne Magbebaye.

\x + \xo 3:10: \xt Mik 4:4.\x*Te sika ne aldew, egmeyingnginggatey kew te me sumbaley niyu ne egpinnuu diye te lebut te me pinamula niyu ne me paras wey me kayu ne iggira.” Sika ka ingkahi te Amana ne Maresen ne Magbebaye.

Ne miglibed e man‑e ka panalihan ne migpakiglalag keddi wey impukew a nikandin su hendue te nakalipereng a.

Ne migtabak a, “Nakakita a te tahuanan te sulu ne neelin ne bulawan, wey due nekeuntud ne yahung ne egtahuan te tubil. Nakalingut degma te bibig te yahung ka pitu ne sulu ne tigsalimbeka te pebilu.

Ne due daruwa ne kayu ne ulibu diye te dangdang te sulu: ka sabeka diye te igkakawanan wey ka dangeb diye te igkahibang te sulu.”

\x + \xo 4:3: \xt Imp 11:4.\x*Ne due daruwa ne kayu ne ulibu diye te dangdang te sulu: ka sabeka diye te igkakawanan wey ka dangeb diye te igkahibang te sulu.”

Ne mig-insaan ku ka panalihan ne migpakiglalag keddi, “Ahalen, nekey‑a ka igpasabut due?”

Ne migtabak ka panalihan, “Ware ke bes nakataha ke nekey ka igpasabut due?”

Ne ingkahiyan e pad te panalihan ne egguhuran ku si Sirubabil te due iglalag kandin te Amana ne Maresen ne Magbebaye ne miggenendue, “Egkeimpusan nu iya te eggimu ka timplu puun te bulig te Panisingan ku, wey kene ne puun te kanekal wey keseg nu.

\x + \xo 4:6: \xt Isra 5:2.\x*Ne ingkahiyan e pad te panalihan ne egguhuran ku si Sirubabil te due iglalag kandin te Amana ne Maresen ne Magbebaye ne miggenendue, “Egkeimpusan nu iya te eggimu ka timplu puun te bulig te Panisingan ku, wey kene ne puun te kanekal wey keseg nu.

Ware egpakabalabag keykew ne minsan nekey, minsan ke iling karakel te bubungan ka egbalabag keykew, su henduen iya te egmapatag ka langun. Ne emun ke igtahu nud ka katammanan ne batu eyew egkeimpusan e ka timplu, egmanguleyi e ka me etew ne egkahi, ‘Tetelesi naan de iya!’ ”

Ne duen pad man‑e impanengneng keddi te Magbebaye ne Manama ne miggenendue,

“Si Sirubabil ka migtahu te pabunsuran te seini ne timplu, wey sikandin ded man‑e ka eg-impus. Ne emun ke egkeimpusan e sika, egkatahaan e te keet-etawan ku ne sikeddiey iya ka migsuhu keykew ne eggendiye te kandan.

Due me etew ne eglemet te amana ne deisek ka imbaye te pegbalew-balew te timplu. Piru egkengahale ded sikandan keureme ke egkakita ran ne ig-untud e ni Sirubabil ka katammanan ne batu eyew egkeimpusan e ka timplu.”

Ne ingkahiyan a te panalihan, “Ka sika se pitu ne sulu, iyan ka mata te Magbebaye ne Manama ne egpakakita te intiru ne kalibutan.”

\x + \xo 4:10b: \xt Imp 5:6.\x*Ne ingkahiyan a te panalihan, “Ka sika se pitu ne sulu, iyan ka mata te Magbebaye ne Manama ne egpakakita te intiru ne kalibutan.”

Ne mig-insaan ku ka panalihan, “Nekey‑a ka igpasabut te sika se daruwa ne kayu ne ulibu ne dangdang te sulu: ka sabeka due te igkakawanan wey ka sabeka due te igkahibang te sulu?”

\x + \xo 4:11: \xt Imp 11:4.\x*Ne mig-insaan ku ka panalihan, “Nekey‑a ka igpasabut te sika se daruwa ne kayu ne ulibu ne dangdang te sulu: ka sabeka due te igkakawanan wey ka sabeka due te igkahibang te sulu?”

Mig-inse e pad man‑e, “Nekey naa man‑e ka igpasabut te sika se daruwa ne sugpang te ulibu ne lenged te sulu, wey due egtulayas ne lana ne igtubil peendiye te daruwa ne bulawan ne tubu te sulu?”

Ne migkahi ka panalihan, “Ka daruwa ne sugpang, iyan sika ka daruwa ne etew ne in-alam te Manama eyew egpamakey kandin isip Magbebaye te intiru ne kalibutan.”

+ \fr 4:14 \ft Ne iyan si Huswi wey Sirubabil, piru kaayun degma ne due duma ne igpasabut.

4:14 Ne iyan si Huswi wey Sirubabil, piru kaayun degma ne due duma ne igpasabut.

Ne migkahi ka panalihan, “Ka daruwa ne sugpang, iyan sika ka daruwa ne etew\f + \fr 4:14 \ft Ne iyan si Huswi wey Sirubabil, piru kaayun degma ne due duma ne igpasabut.\f* ne in-alam te Manama eyew egpamakey kandin isip Magbebaye te intiru ne kalibutan.”

Ne migtabak a, “Iyan ku nakita ka baseen ne miglayang ne nabelat; me lalimma ne depa ka kalayat, wey me daruwa ne depa wey liware ka kaluag.”

Ne ingkahiyan a te panalihan, “Nasulat te sika ne baseen ne egdilusen e ka keet-etawan te intiru ne inged te Israil. Nasulat diye te limang te baseen ne seeye se me takawen, egguleen. Ne nasulat degma diye te limang te baseen ne seeye se egpamalehet te ubat, egguleen ded degma.”

Migkahi ka Amana ne Maresen ne Magbebaye, “Egdilusen ku iya seeye se me takawen wey egpamalehet te ubat ne eggamit te ngaran ku. Kene egkaawe ka dilus ku kandan taman te egkatamtamanan e egkahuhus ka me baley ran.”

Ne miglepew e man‑e ka panalihan ne migpakiglalag keddi wey migkahi, “Tengtengi nu ke nekey sika se egpeendini.”

Ne migtabak sikandin, “Lukung. Impahunsiling sika te sale te keet-etawan te intiru ne inged te Israil.”

+ \fr 5:6 \ft Te Hibruwanen: ipa, ne iyan igpasabut se takesanan.

Ne migtabak sikandin, “Lukung.\f + \fr 5:6 \ft Te Hibruwanen: ipa, ne iyan igpasabut se takesanan.\f* Impahunsiling sika te sale\f + \fr 5:6 \ft Te Hibruwanen: mata.\f* te keet-etawan te intiru ne inged te Israil.”

Nataman, nabeke e ka insupe dutu ne timehe, wey due malitan ne migpinnuu diye te seled.

Ne migkahi ka panalihan, “Ka seini ne malitan, impahunsiling te mareet ne hinimuwan.” Ne indasek te panalihan ka malitan wey insupaan din e man‑e ka lukung.

Te pegleng‑ag ku man‑e, iyan kud man‑e se daruwa ne malitan ne miglayang ne egparani keddi. Due pakpak dan ne dakel iling te pakpak te dakel amana ne banug. Ne inggenat dan e ka lukung wey in-uyan dan e te eglayang.

Ne mig-insaan ku ka panalihan ne migpakiglalag keddi, “Hendei ran naa eg-uyana seeye?”

Ne migtabak ka panalihan keddi, “Diye dan seeye eg-uyana te Babilunya, wey eggimuwan dan diye te panubaran. Ne emun ke egkeimpusan dan e ka panubaran, igtahu dan e seeye diye eyew egsimbeen.”

Ne migtabak ka panalihan keddi, “Diye dan seeye eg-uyana te Babilunya,\f + \fr 5:11 \ft Te Hibruwanen: Sinar.\f* wey eggimuwan dan diye te panubaran. Ne emun ke egkeimpusan dan e ka panubaran, igtahu dan e seeye diye eyew egsimbeen.”

Nataman, migpitew ad e man‑e, wey iyan kud man‑e se hep‑at ne karwahi ne miglepew puun te elat-elat te daruwa ne bubungan ne burunsi.

Ka hun‑a ne karwahi, ingganuy te mallalab ne me kudde, ne ka igkarangeb ne karwahi, ingganuy te memeitem ne me kudde.

\x + \xo 6:2: a \xt Imp 6:4; \xo b \xt Imp 6:5.\x*Ka hun‑a ne karwahi, ingganuy te mallalab ne me kudde, ne ka igkarangeb ne karwahi, ingganuy te memeitem ne me kudde.

Ne ka igkatelu ne karwahi, ingganuy te memaangkag ne me kudde, wey ka igkeep‑at ne karwahi, ingganuy te me balangbangan ne me kudde. Neelin ne mannekal ka me kudde.

\x + \xo 6:3: \xt Imp 6:2.\x*Ne ka igkatelu ne karwahi, ingganuy te memaangkag ne me kudde, wey ka igkeep‑at ne karwahi, ingganuy te me balangbangan ne me kudde. Neelin ne mannekal ka me kudde.

Ne mig-insaan ku ka panalihan, “Ahalen, nekey‑a ka igpasabut due?”

Ne migtabak ka panalihan, “Iyan sika ka hep‑at ne kalamag diye te langit ne diye pad migpuun te tangkaan te Magbebaye ne Manama te intiru ne kalibutan.”

\x + \xo 6:5: \xt Imp 7:1.\x*Ne migtabak ka panalihan, “Iyan sika ka hep‑at ne kalamag diye te langit\f + \fr 6:5 \ft wey ke hep‑at ne panisingan diye te me langit.\f* ne diye pad migpuun te tangkaan te Magbebaye ne Manama te intiru ne kalibutan.”

Ne ka karwahi ne ingganuy te memeitem ne me kudde, egpeendiye te igkahibang ne balabahan te Babilunya. Ne ka karwahi ne ingganuy te memaangkag ne me kudde, egpeendiye te iglineb, ne ka karwahi ne ingganuy te me balangbangan ne me kudde, egpeendiye te igkakawanan ne balabahan.

Ne migmanligkat e ka mannekal ne me kudde ne egkaana-ane en iya ka egligkat eyew egpitew ke nekey ka egkengeyitabu te intiru ne kalibutan. Piru migkahiyan pad sikandan te panalihan, “Hipanew kew e, wey empeta niyu te egpitew ka intiru ne kalibutan!” Ne migmanligkat e sikandan.

Nataman, migpangumew e keddi ka panalihan ne miggenendue, “Tengtengi nu seeye se nangendiye te igkahibang ne balabahan. Sikandan ka egpakapeyimmeley te Panisingan te Manama diye ne inged!”

Nataman, migpangumew e keddi ka panalihan ne miggenendue, “Tengtengi nu seeye se nangendiye te igkahibang ne balabahan. Sikandan ka egpakapeyimmeley te Panisingan te Manama\f + \fr 6:8 \ft Te Hibruwanen: panisingan ku.\f* diye ne inged!”

“Pangua nu naa ka me bulawan wey me pelata ne igdasag ni Hilday, ni Tubiyas, wey ni Hidayas. Nekeuli e sikandan ka naddakep ne in-uyan dengan diye te Babilunya. Ne leus ke naa diye ki Husiyas ne anak ni Supuniyas.

Himuwa nu naa ne kuruna ka me pelata wey me bulawan. Ne ikuruna nu naa seini ki Huswi, ka Labew ne Talagpanubad ne anak ni Hihusadak.

Nangeni nu sikandin te migkahi a se Amana ne Maresen ne Magbebaye, ‘Pammineg ka. Ka etew ne egngaranan te Sugpang, egmatubung sikandin te peg-ugpe din, wey sikandin ka egbalew-balew egpasasindeg te timplu ku.’

+ \fr 6:12 \ft Te Hibruwanen: egsubul sikandin puun te diralem din.

\x + \xo 6:12: \xt Hir 23:5; 33:15; Sak 3:8.\x*Nangeni nu sikandin te migkahi a se Amana ne Maresen ne Magbebaye, ‘Pammineg ka. Ka etew ne egngaranan te Sugpang, egmatubung sikandin te peg-ugpe\f + \fr 6:12 \ft Te Hibruwanen: egsubul sikandin puun te diralem din.\f* din, wey sikandin ka egbalew-balew egpasasindeg te timplu ku.’

Uya, igbalew-balew rin igpasasindeg ka timplu ku. Egmabantug sikandin iling te Hari wey sikandin ka egmandu te keet-etawan. Ne due egsasindeg ne talagpanubad diye te kakiliran te trunu rin, wey egpekegtuleddu sikandan se daruwa.

+ \fr 6:13 \ft Te Hibruwanen: egpinnuu sikandin wey egmandu diye te trunu rin.

6:13 Te Hibruwanen: egpinnuu sikandin wey egmandu diye te trunu rin.

Uya, igbalew-balew rin igpasasindeg ka timplu ku. Egmabantug sikandin iling te Hari wey sikandin ka egmandu te keet-etawan.\f + \fr 6:13 \ft Te Hibruwanen: egpinnuu sikandin wey egmandu diye te trunu rin.\f* Ne due egsasindeg ne talagpanubad diye te kakiliran te trunu rin, wey egpekegtuleddu sikandan se daruwa.

Ne ka kuruna, diye de igtahu te timplu ku eyew due eglimlimuan engki Hilday, ki Tubiyas, ki Hidayas, wey ki Husiyas ne anak ni Supuniyas.”

+ \fr 6:14 \ft Diye seini egpuun te Siryak ne sinulat piru Hilim mule diye te Hibruwanen.

6:14 Diye seini egpuun te Siryak ne sinulat piru Hilim mule diye te Hibruwanen.

+ \fr 6:14 \ft Diye seini egpuun te Siryak ne sinulat piru Hin mule diye te Hibruwanen.

6:14 Diye seini egpuun te Siryak ne sinulat piru Hin mule diye te Hibruwanen.

Ne ka kuruna, diye de igtahu te timplu ku eyew due eglimlimuan engki Hilday,\f + \fr 6:14 \ft Diye seini egpuun te Siryak ne sinulat piru Hilim mule diye te Hibruwanen.\f* ki Tubiyas, ki Hidayas, wey ki Husiyas\f + \fr 6:14 \ft Diye seini egpuun te Siryak ne sinulat piru Hin mule diye te Hibruwanen.\f* ne anak ni Supuniyas.”

Ne ka me etew ne diye te maddiyu ne inged, egpangendiye te Israil ka egbulig eggimu te timplu te Magbebaye ne Manama. Emun ke egkeyitabu e seini, egkatahaan niyud e ne iyan migsuhu keddi ka Amana ne Maresen ne Magbebaye eyew eggendini te kaniyu. Ne egkeyitabu iya seini ke egpegpehetan niyu te egtuman ka me suhu te Magbebaye ne Manama niyu.

Te igkeep‑at ne leg‑un te peghari ni Daryu, migpanengneng ki Sakariyas ka Magbebaye ne Manama; igkeep‑at seeye ne aldew te igkasiyam ne bulan te Kislib.

Te seeye ne timpu, insuhu te me matig-Bitil si Sarisir wey si Rigim-Milik duma te me etew ran ne eggendiye te timplu te Amana ne Maresen ne Magbebaye eyew te pegpeyimmimenew kandin,

wey te peg-inse te me talagpanubad diye wey te me prupita ke keilangan naan pad sikandan ne egparahas-dahas eglungku wey egpuasa te tagse igkalalimma ne bulan te tagse leg‑un eyew te pegsuman-suman te pegkahuhus dengan te timplu te Magbebaye, iling te inggimu ran dengan.

Ne seini ka inlalag ki Sakariyas te Amana ne Maresen ne Magbebaye:

“Kahii nu ka langun ne matig-Israil wey ka me talagpanubad, te kene ne sikeddiey ka impuasaan dan te igkalalimma wey te igkapitu ne bulan. Migpuasa iya sikandan wey miglungku seled te pitu ne pulu (70) ne leg‑un, piru ware dan sika himuwa para keddiey.

Ne minsan ka pegsahakeen dan, inggimu ran de sika para te kandan ne kahalaan.

Sikan ded degma dengan ka impahuhud ku kandan te me prupita ku te timpu te matubung pad ka Hirusalim wey duen pad nangugpe kayi lagkes ka maddani ne me siyudad, ka Nigib, wey ka lenlen te me bubungan te Huda.”

Sikan ded degma dengan ka impahuhud ku kandan te me prupita ku te timpu te matubung pad ka Hirusalim wey duen pad nangugpe kayi lagkes ka maddani ne me siyudad, ka Nigib, wey ka lenlen te me bubungan te Huda.”\f + \fr 7:7 \ft Te Hibruwanen: Sipila.\f*

Ne impanengneng e man‑e te Amana ne Maresen ne Magbebaye si Sakariyas:

“Seini ka ignangen ku te keet-etawan ku: ‘Ipeikul niyu te eleg ka peggukum niyu. Peup-upianey kew wey peyimmimenawey kew.

Kene niyu de-deeha ka me balu, ka me ilu, ka me lapu wey ka egkaayu-ayu. Kene kew suman-suman te mareet diye te duma.’ ”

“Piru ware dan linglingaa ka inlalag ku kandan. Migpakehal sikandan te me ulu ran wey ware sikandan migpammineg.

“Piru ware dan linglingaa ka inlalag ku kandan. Migpakehal sikandan te me ulu\f + \fr 7:11 \ft Te Hibruwanen: pamanayen.\f* ran wey ware sikandan migpammineg.

Impakehal ran ka me ulu ran iling te batu, wey imbalahad dan de ka me balaud ku wey ka me suhu ku ne impahuhud te Panisingan ku te me prupita dengan. Purisu amana a nabelu.

Impakehal ran ka me ulu\f + \fr 7:12 \ft Te Hibruwanen: pusung.\f* ran iling te batu, wey imbalahad dan de ka me balaud ku wey ka me suhu ku ne impahuhud te Panisingan ku te me prupita dengan. Purisu amana a nabelu.

Ne tenged su ware sikandan migpammineg te inlalag ku, kene ku degma sikandan egpamminehen ka egpangumew keddi.

Nekeiling a te balisusu ne migmegsuwey-suwey kandan diye te nalein-lein ne me nasud ne ware dan pad nabayei. Purisu neengkeran dan e ka meupiya ne me inged dan, wey warad e nangugpe diye.”

Ne ingkahiyan e man‑e te Amana ne Maresen ne Magbebaye si Sakariyas,

“Amana ku geyinawei ka Hirusalim wey igkeipeng, sikan naa ka igkabelu kud iya ka kuntere din.

Eglibed a diye te Hirusalim, ka matulus ne siyudad ku, wey diya a eg-ugpe. Ne ka Hirusalim, egngaranan te matinumanen ne siyudad, wey matulus ne bubungan te Amana ne Maresen ne Magbebaye.

+ \fr 8:3 \ft Te Hibruwanen: Siyun. Sabeka seini te me ngaran te Hirusalim.

8:3 Te Hibruwanen: Siyun. Sabeka seini te me ngaran te Hirusalim.

Eglibed a diye te Hirusalim,\f + \fr 8:3 \ft Te Hibruwanen: Siyun. Sabeka seini te me ngaran te Hirusalim.\f* ka matulus ne siyudad ku, wey diya a eg-ugpe. Ne ka Hirusalim, egngaranan te matinumanen ne siyudad, wey matulus ne bubungan te Amana ne Maresen ne Magbebaye.

Ne diyad e man‑e egpaminpinnuu te ilis te me plasa te Hirusalim ka me buyag ne egmanutuked naan de su buyag e amana.

Ne egkeempet e man‑e te me bate ne egmangekelag ka deralanen te siyudad.

“Emun ke egkengeinu-inu ka keet-etawan ku ne nasame te seini ne timpu, kena a mule egkeinu-inu.

Su egpangabangan ku ka keet-etawan ku ne impandakep wey impanguyan diye te me inged ne diye te igsile wey diye te iglineb.

Igpalibed ku sikandan igpeugpe diye te Hirusalim. Ne egkeyimu sikandan ne keet-etawan ku, wey egkeyimu a ne Manama ran wey egtumanen ku ka insaad ku kandan wey egmatareng a kandan.”

Ne kahi te Amana ne Maresen ne Magbebaye, “Pakannekal kew! Iling ded ka imbanasal te me prupita dengan te sikan pad himuwa ka pabunsuran te timplu ku ne egbalbalawan. Ne kuntee narineg niyud degma seini.

Ne kahi te Amana ne Maresen ne Magbebaye, “Pakannekal kew!\f + \fr 8:9 \ft Te Hibruwanen: ipakannekal niyu ka me belad niyu.\f* Iling ded ka imbanasal te me prupita dengan te sikan pad himuwa ka pabunsuran te timplu ku ne egbalbalawan. Ne kuntee narineg niyud degma seini.

Masumpit dengan ka egkeula-ula niyu te ware kew pad man‑e migbunsud ka egbalew-balew te timplu. Ware bayad te etew wey ayam ne igtrabahu, wey egngilam degma ka langun ne etew ke eggipanew te minsan hendei su impegkuntere ku ka me etew.

Piru kuntee, sikaniyu se nenasame, kene kud e igpasalerep te karereetan.

Egpamula kew ne warad igkangilam. Ne egpamehas ka me paras niyu, wey ka duma ne me pinamula niyu, wey egpeuranan ku degma. Igbehey ku seini se langun kaniyu te nenasame ne keet-etawan.

Egpamula kew ne warad igkangilam.\f + \fr 8:12 \ft Te Hibruwanen: behas te keupianan.\f* Ne egpamehas ka me paras niyu, wey ka duma ne me pinamula niyu, wey egpeuranan ku degma. Igbehey ku seini se langun kaniyu te nenasame ne keet-etawan.

Me keet-etawan te Huda wey te Israil, indilus kew te duma ne nasud. Piru egpangabangan ku sikaniyu wey egkeyimu kew ne panalangin te duma. Purisu pakannekal kew wey kene kew kaaldek.”

Migkahi ka Amana ne Maresen ne Magbebaye, “Inlegparan ku sikaniyu puun su impasagkilan a te me kabuybuyahan niyu ne egkalangetan, wey wara ad iya neyid‑u kaniyu.

Piru kuntee, nakasuman-suman a ne eg-upianan kud e man‑e ka Hirusalim wey ka Huda. Purisu kene kew kaaldek.

Seini ka eleg ne eggimuwen niyu: Pahuhurey kew te malehet, wey ikula niyu ka eleg ne peggukum su seini ka egpakabehey kaniyu te keupianan.

\x + \xo 8:16: \xt Ipi 4:25.\x*Seini ka eleg ne eggimuwen niyu: Pahuhurey kew te malehet, wey ikula niyu ka eleg ne peggukum su seini ka egpakabehey kaniyu te keupianan.

Kene kew suman-suman ne egdereet te duma niyu, wey kene kew pamalehet te ubat su igkeepes ku sika.”

“Ka pegpuasa te igkeep‑at ne bulan, te igkalimma, te igkapitu, wey te igkasapulu ne bulan, egkeyimu ne pegsahakeen te keet-etawan te Huda. Purisu ipapitew niyu ka malehet wey peup-upianey kew.”

+ \fr 8:19 \ft Te Hibruwanen: geyinawei niyu ka kamalehetan wey ka keupianan.

8:19 Te Hibruwanen: geyinawei niyu ka kamalehetan wey ka keupianan.

“Ka pegpuasa te igkeep‑at ne bulan, te igkalimma, te igkapitu, wey te igkasapulu ne bulan, egkeyimu ne pegsahakeen te keet-etawan te Huda. Purisu ipapitew niyu ka malehet wey peup-upianey kew.”\f + \fr 8:19 \ft Te Hibruwanen: geyinawei niyu ka kamalehetan wey ka keupianan.\f*

Seini ka inlalag te Amana ne Maresen ne Magbebaye, “Egmangendiye te Hirusalim ka masulug ne me etew ne egpuun te masulug ne siyudad.

Ne egpangginggat ka me mahinged te sabeka ne siyudad te me mahinged te duma ne siyudad ne eggenendue, ‘Apas kew e! Eggendiye ki te Hirusalim! Egsimba ki te Amana ne Maresen ne Magbebaye, wey eghangyu ki kandin ne egpanalanginan ki. Eggendiye key iya degma!’

Masulug ka me etew ne egpuun te maresen ne me nasud ne eggendiye te Hirusalim eyew egsimba te Amana ne Maresen ne Magbebaye, wey eyew eghangyu te panalangin din.

Te seeye ne me timpu due sapulu ne etew ne egpuun te nalein-lein ne me nasud wey ware nenekeg-iling se linalahan, ne eggen-gen te kumbale te sabeka ne Hudiyu wey egkahi, ‘Egduma key keykew su nakarineg key ne indumaan ka te Magbebaye ne Manama.’ ”

Seini ka lalag te Magbebaye ne Manama: egbayaan din ka inged te Hadrak wey Damasku su eglegparan din.

+ \xo 9:1-4: \xt Isa 23:1-18; Isi 26:1–28:26; Huwil 3:4-8; Amu 1:9-10; Mat 11:21-22; Luk 10:13-14.

9:1-4: Isa 23:1-18; Isi 26:1–28:26; Huwil 3:4-8; Amu 1:9-10; Mat 11:21-22; Luk 10:13-14.

\x + \xo 9:1: \xt Isa 17:1-3; Hir 49:23-27; Amu 1:3-5.\x*\x + \xo 9:1-4: \xt Isa 23:1-18; Isi 26:1–28:26; Huwil 3:4-8; Amu 1:9-10; Mat 11:21-22; Luk 10:13-14.\x*Seini ka lalag te Magbebaye ne Manama: egbayaan din ka inged te Hadrak wey Damasku su eglegparan din.

Egmanetengteng te Magbebaye ne Manama ka langun ne keet-etawan, iyan naan pa iya ka langun ne tribu te Israil.

lagkes ka Tiru wey ka Sidun, minsan ke me matagseb ka me mahinged diye.

Impalingutan pasasindehi te me matig-Tiru ka siyudad dan te matikang wey makepal ne alad ne batu,

wey miglilimud sikandan te pelata ne iling kasulug te alinepung,

Piru egpanguen te Magbebaye ne Manama ka langun ne karatuan te me matig-Tiru,

+ \xo 9:5-7: \xt Isa 14:29-31; Hir 47:1-7; Isi 25:15-17; Huwil 3:4-8; Amu 1:6-8; Sup 2:4-7.

9:5-7: Isa 14:29-31; Hir 47:1-7; Isi 25:15-17; Huwil 3:4-8; Amu 1:6-8; Sup 2:4-7.

\x + \xo 9:5-7: \xt Isa 14:29-31; Hir 47:1-7; Isi 25:15-17; Huwil 3:4-8; Amu 1:6-8; Sup 2:4-7.\x*Ne egkakita sika te me matig-Askalun

Ne egmakabiid-biid e degma te masakit ka me matig-Gasa wey ka me matig-Ikrun

su warad e igkasalig\f + \fr 9:5 \ft Te Hibruwanen: egkeyilawan ka impallateng din.\f* dan.

Ne iyan e egmangugpe diye te Asdud ka me etew ne nasinewug se me tribu,

+ \fr 9:7 \ft Ka me Hibusihanen iyan hun‑a ne me mahinged te Hirusalim taman te naahew e ni Dabid ka siyudad dan (2 Sam. 5:6-10).

9:7 Ka me Hibusihanen iyan hun‑a ne me mahinged te Hirusalim taman te naahew e ni Dabid ka siyudad dan (2 Sam. 5:6-10).

egkeyimu degma ne keet-etawan ku iling te me Hibusihanen.\f + \fr 9:7 \ft Ka me Hibusihanen iyan hun‑a ne me mahinged te Hirusalim taman te naahew e ni Dabid ka siyudad dan (2 Sam. 5:6-10).\f*

\x + \xo 9:9: \xt Mat 21:5; Huw 12:15.\x*Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama,

+ \fr 9:9 \ft Ka matig-Siyun wey matig-Hirusalim, sabeka re ne grupu te keet-etawan.

9:9 Ka matig-Siyun wey matig-Hirusalim, sabeka re ne grupu te keet-etawan.

“Gale-gale kew me matig-Siyun!\f + \fr 9:9 \ft Ka matig-Siyun wey matig-Hirusalim, sabeka re ne grupu te keet-etawan.\f*

\x + \xo 9:10: \xt Sal 72:8.\x*Eg-aween ku ka me karwahi diye te Ipraim,

Ka pegmandu din egpekeuma diye te Dahat te Miditiranyu peendiye te Namatey ne Dahat,

igpalihawang ku ka keet-etawan niyu ne ingkulung diye te belun ne ware weyig.

Egbanasalan ku sikaniyu se me matig-Hirusalim\f + \fr 9:13 \ft Te Hibruwanen: me lukes ne anak te Siyun.\f*

ne egpakig-ehet te me matig-Grisya,\f + \fr 9:13 \ft Te Hibruwanen: me lukes ne anak te Grisya.\f*

Ne egpapitew ka Magbebaye ne Manama te keet-etawan din diye te aw-awangan.

wey eglusud sikandin ne egkarumaan te balisusu ne egpuun te igkakawanan ne balabahan.

Egpangabangan te Amana ne Maresen ne Magbebaye ka keet-etawan din,

Egsahakeen sikandan wey egmanguleyi te kahalaan iling te egkengewubug.

iling te yahung ne napenu te langesa ne ig-itis diye te kakiliran te altar.

Te seeye kangkuwa ne aldew, egluwasen te Magbebaye ne Manama ka keet-etawan din iling te me karniru rin.

Tetelesi sikandan ne egpitawen, wey memeupiya ka egkeula-ula ran.

tenged te dakel ne trigu wey behas te paras ne eggimuwen ne binu.

Buyu kew te uran diye te Magbebaye ne Manama te timpu te pegtubu te me pinamula,

su sikandin ma ka migpakikibel wey migpalugsu te uran diye te me etew,

Migpanginginse ka me etew diye te me diyus-diyus wey te egmahehane.

\x + \xo 10:2: \xt Mat 9:36; Mar 6:34.\x*Migpanginginse ka me etew diye te me diyus-diyus wey te egmahehane.

Sika ka egpuunan ne egmanlewuk-lewuk e ka me etew wey egkengabaybayaran e,

“Amana a nabelu te me lapu\f + \fr 10:3 \ft Te Hibruwanen: me talagtameng.\f* ne iyan migmandu te keet-etawan ku,

wey eglegparan ku iya sikandan.\f + \fr 10:3 \ft Te Hibruwanen: me kambing.\f*

wey eggimuwen ku sikandan ne mannekal iling te me kudde diye te giraanan.

Ne diye te kandan egpuun ka me pangulu ne egpekeiling te pabunsuran ne batu;

seeye se egpekeiling te pes-ek te balungbalung, wey piet te pegpakiggira

wey egmandiekan dan ka me kuntere dan iling te basak diye te deralanen.

wey egkatalu ran ka langun ne kuntere dan, minsan ka migmangudde.

wey egkatalu\f + \fr 10:5 \ft Te Hibruwanen: egkeyilawan.\f* ran ka langun ne kuntere dan, minsan ka migmangudde.

wey egluwasen ku ka keet-etawan te Israil.\f + \fr 10:6 \ft Te Hibruwanen: Husi.\f*

Ne egpekeiling te mannekal ne me bahani ka keet-etawan te Ipraim.

“Egpangumawen\f + \fr 10:8 \ft Te Hibruwanen: egpamunsuwitan.\f* ku ka keet-etawan ku

Ne egkaayu-ayu\f + \fr 10:11 \ft Te Hibruwanen: eggunnunen.\f* e ka mapegpeggasal ne Asirya

Sikaniyu se matig-Libanun, panlukati niyu ka me gumawan te me siyudad niyu,

Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama ku, “Tangguwa nu ka me karniru ne intahahe ne egmanggilangen.

Ka minsan hentew ne egbeli wey eglape te me karniru, kene eglegparan. Seeye degma se migbelegye, egkahi, ‘Egdayanen ka Magbebaye ne Manama su naratu ad e.’ Ne minsan ka talagtameng, kenad egkeyid‑u.”

Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Kena ad iya egkeyid‑u te me etew ne nangugpe te seini ne inged. Igpeuripen kud sikandan te me sumbaley ran ded wey te Hari dan ne iyan ded egdereet te tane dan. Ne warad iya sabeka kandan ne egluwasen ku.”

Sikan naa ka neyimu a ne talagtameng te me karniru ne intahahe ne egmanggilangen te me nigusyanti. Ne migkuwa a te daruwa ne tuked, ka sabeka ingngaranan ku te “Keupianan” wey ka dangeb ingngaranan ku te “Pegsabeka,” wey intamengan ku ka me karniru.

+ \fr 11:7 \ft Te Hibruwanen: seeye se egmambaybayaran ne me karniru.

Sikan naa ka neyimu a ne talagtameng te me karniru\f + \fr 11:7 \ft Te Hibruwanen: seeye se egmambaybayaran ne me karniru.\f* ne intahahe ne egmanggilangen te me nigusyanti. Ne migkuwa a te daruwa ne tuked, ka sabeka ingngaranan ku te “Keupianan” wey ka dangeb ingngaranan ku te “Pegsabeka,” wey intamengan ku ka me karniru.

Nataman, neupul ad e te tatelu ne talagtameng te me karniru ne nabbelu keddi. Sikan naa ka impaawe kud e sikandan seled de te sabeka ne bulan.

Ne migkahi a diye te me karniru, “Kena ad e egtanggu kaniyu. Balahad e ke egpatey seeye se egpatey iya, wey balahad e ke egkalaag seeye se egkalaag iya. Ne balahad e ke egmare-deesey ka nenasame.”

Ne migkahi a diye te me karniru, “Kena ad e egtanggu kaniyu. Balahad e ke egpatey seeye se egpatey iya, wey balahad e ke egkalaag seeye se egkalaag iya. Ne balahad e ke egmare-deesey ka nenasame.”\f + \fr 11:9 \ft Te Hibruwanen: egmake-keeney te sapu dan.\f*

Ne ingkuwa ku ka tuked ku ne ingngaranan ku te “Keupianan” wey inggepu ku seini palinneu ne kenad e igpabulus te Magbebaye ne Manama ka kasabutan din diye te langun ne keet-etawan.

Ne warad karuan te kasabutan te seeye ne aldew. Ne seeye se me nigusyanti te me karniru ne migpipitew keddiey, nenakanengneng sikandan ne seeye se inggimu ku, lalag te Magbebaye ne Manama.

Ne ingkahiyan ku sikandan, “Ke suman-suman niyu ne eleg a ne egbayaran, ne bayari a nikaniyu. Piru ke kene, balahad e.” Purisu imbayaran a nikandan te tatelu ne pulu (30) ne pelata.

\x + \xo 11:12-13: \xt Mat 27:9-10.\x*\x + \xo 11:12: \xt Mat 26:15.\x*Ne ingkahiyan ku sikandan, “Ke suman-suman niyu ne eleg a ne egbayaran, ne bayari a nikaniyu. Piru ke kene, balahad e.” Purisu imbayaran a nikandan te tatelu ne pulu (30) ne pelata.

Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, “Itahu nu sika diye te tahuanan te seleppi diye te timplu.” Purisu, ingkuwa ku ka seleppi ne pelata ne tatelu ne pulu (30) ne egkahiyen dan ne dakel kun ubag ne bayad dan keddi, wey intahu kud e seini diye te tahuanan te seleppi diye te timplu te Magbebaye.

Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, “Itahu nu sika diye te tahuanan te seleppi diye te timplu.”\f + \fr 11:13 \ft Te Hibruwanen: talaggimu te kuren.\f* Purisu, ingkuwa ku ka seleppi ne pelata ne tatelu ne pulu (30) ne egkahiyen dan ne dakel kun ubag ne bayad dan keddi, wey intahu kud e seini diye te tahuanan te seleppi diye te timplu te Magbebaye.

Ne inggepu kud e man‑e ka dangeb ne tuked ku ne ingngaranan ku te “Pegsabeka,” palinneu te warad nasabeka ka Huda wey ka Israil.

Ne ingkahiyan ad e man‑e te Magbebaye ne Manama, “Abey ke pa man‑e tanggu te me karniru, piru palalung-lalung ka.

+ \fr 11:15 \ft Te Hibruwanen: kua nu ka kasangkapan te ungel ne talagtameng te karniru.

11:15 Te Hibruwanen: kua nu ka kasangkapan te ungel ne talagtameng te karniru.

Ne ingkahiyan ad e man‑e te Magbebaye ne Manama, “Abey ke pa man‑e tanggu te me karniru, piru palalung-lalung ka.\f + \fr 11:15 \ft Te Hibruwanen: kua nu ka kasangkapan te ungel ne talagtameng te karniru.\f*

Su egpalepawen ku te inged ka sabeka ne talagtameng te me karniru ne egbalaharen ka eggilangen, kene egpamitew te egkatarin, kene egbawi te egkapiulan, wey kene egtanggu te meupiya se peglelawa. Nasi din mule egpangeena ka mallambeg ne me karniru, wey egpanggusien din pad ka me sulu.

Seini ka lalag te Magbebaye ne Manama meyitenged te Israil, “Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama ka miggimu te langit wey migtumpi te tane, wey migbehey te umul te etew.

Mahaan kud e eggimuwa ka Hirusalim ne egpekeiling te binu ne egpekewubug te me inged ne nakalingut dutu. Minsan ka duma ne me siyudad te Huda egkalagkes degma ke eglusuran ka Hirusalim.

Mahaan kud e eggimuwa ka Hirusalim ne egpekeiling te binu\f + \fr 12:2 \ft Te Hibruwanen: senge ubab.\f* ne egpekewubug te me inged ne nakalingut dutu. Minsan ka duma ne me siyudad te Huda egkalagkes degma ke eglusuran ka Hirusalim.

Piru te pegginguma kangkuwa te seeye ne aldew, eggimuwen ku ka Hirusalim ne egpekeiling te mabehat ne batu para te langun ne etew. Ne ka minsan hentew ne eggeram eggenat kayi, egluehan de iya. Ne egsabbeka ka langun ne inged eyew peglusud te Hirusalim.

Piru te seeye kangkuwa ne aldew, egginalatan ku ka langun ne kudde, wey egkengalibeg e ka nanguntud. Egbantayan ku ka keet-etawan te Huda piru egbuturen ku ka me kudde te me kuntere dan.

Ne egkahi diye te suman-suman dan ka me pangulu te Huda, ‘Me maresen ka nangugpe te Hirusalim tenged su iyan dan Manama ka Amana ne Maresen ne Magbebaye.’

“Te sika kangkuwa ne aldew, eggimuwen ku ka me pangulu te Huda ne egpekeiling te baha diye te intemehan, wey egpekeiling te sulu ne indullit diye te me lahami. Egdereetan dan ka langun ne keet-etawan te inged ne nakalingut kandan. Piru ka keet-etawan te Hirusalim, kene mule egkamenu diye te nangugpaan dan.

“Ne eggun‑aan ku egpepanaluwa ka me matig-Huda eyew kene egkeilingan ka kabantug dan te kabantug te kabuhalan ni Dabid wey te me matig-Hirusalim.

Te sika kangkuwa ne aldew, egpangabangan ku ka me matig-Hirusalim, wey minsan ka me malletey, egmemakeseg e iling ki Dabid. Ne ka me kabuhalan ni Dabid egpekeiling e te Manama, wey egpekeiling e te Panalihan te Magbebaye ne egpangulu te me matig-Hirusalim.

Te sikan ded kangkuwa ne aldew, egdereetan ku ka langun ne nasud ne eglusud te Hirusalim.

“Eggipenuen ku te panisingan ne hiimenawen wey maampu-ampu ka me kabuhalan ni Dabid wey ka me matig-Hirusalim. Egtengtengan a nikandan se innimatayan dan wey egmakapandalawit sikandan, iling te etew ne impatayan te sabsabeka ne anak wey ke egdamag naa te panganey ne anak din.

\x + \xo 12:10: \xt Huw 19:37; Imp 1:7.\x*\x + \xo 12:10-14: \xt Mat 24:20.\x*“Eggipenuen ku te panisingan ne hiimenawen wey maampu-ampu ka me kabuhalan ni Dabid wey ka me matig-Hirusalim. Egtengtengan a nikandan se innimatayan\f + \fr 12:10 \ft Te Hibruwanen: insundang.\f* dan wey egmakapandalawit sikandan, iling te etew ne impatayan te sabsabeka ne anak wey ke egdamag naa te panganey ne anak din.

Te sika kangkuwa ne aldew, egmanaman-taman egmandalawit ka me matig-Hirusalim iling te pegdamag ki Hadad-Rimun diye te napu te Migidu.

Egmandalawit ka tagse talaanak diye te inged te Israil: ka me pamilya te kabuhalan ni Dabid, ni Natan, ni Libi, ni Simii, wey ka duma pad ne me pamilya. Egsuwey re due egmandalawit ka me lukes, wey egsuwey-suwey re due degma ka me asawa ran.”

Ne migkahi pad man‑e ka Amana ne Maresen ne Magbebaye, “Te sika ne aldew, due weyig ne egtulayas diye te me kabuhalan ni Dabid wey te me matig-Hirusalim, eyew egkalinisan sikandan te me sale dan wey te kalindit dan.

“Te seeye kangkuwa ne aldew, eg-aween ku ka langun ne diyus-diyus diye te inged te Israil wey kenad e seini egkatanuran. Ne egpandeldelen ku ka kene ne mallehet ne me prupita wey ka me tumanud dan.

“Te seeye kangkuwa ne aldew, eg-aween ku ka langun ne diyus-diyus diye te inged te Israil wey kenad e seini egkatanuran. Ne egpandeldelen ku ka kene ne mallehet ne me prupita wey ka me tumanud\f + \fr 13:2 \ft Te Hibruwanen: panisingan te kalindit.\f* dan.

Ke duen pad man‑e egpanagne, ka amey wey ka iney e te egpanagne ka egkahi kandin, ‘Keilangan ne egpatey ka su migpangguhud ka te inlalag kun te Magbebaye ne Manama, kunaleg te ubat bes.’ Ne emun ke egpabulus-bulus pad sikandin, eggimatayan e sikandin te amey rin wey te iney rin.

Te sika kangkuwa ne aldew, igkeyilew e te me prupita ka igmangguhud dan ne impakita kun kandan. Kenad sikandan egsaluub te bulbulen ne kumbale eyew egpakapanlimbung pad.

Purisu egkahi naan de sikandan, ‘Kene key ma ne prupita. Talagbasukan key wey sikan en iya ka himu ney minsan te bate key pad.’

Purisu egkahi naan de sikandan, ‘Kene key ma ne prupita. Talagbasukan key wey sikan en iya ka himu ney minsan te bate key pad.’\f + \fr 13:5 \ft Te Hibruwanen: imbelegya a te bate e pad.\f*

Ne emun ke due eg-inse kandan, ‘Mania te napalpalian ka lawa niyu?’ Ne egtabak sikandan, ‘Napalpalian key diye te baley te alukuy ney.’ ”

Ne emun ke due eg-inse kandan, ‘Mania te napalpalian ka lawa niyu?’\f + \fr 13:6 \ft Te Hibruwanen: ka elat-elat te me belad nu.\f* Ne egtabak sikandan, ‘Napalpalian key diye te baley te alukuy ney.’ ”

\x + \xo 13:7: \xt Mat 26:31; Mar 14:27.\x*Ne migkahi ka Amana ne Maresen ne Magbebaye,

Egdereetan ku ka keet-etawan\f + \fr 13:7 \ft Te Hibruwanen: dereisek.\f* ku.

Ne egpangananey sikandan keddi,\f + \fr 13:9 \ft Te Hibruwanen: ngaran ku.\f*

Ne eggingume e ka aldew te peggukum te Magbebaye ne Manama. Te seeye kangkuwa ne timpu, egpangahawan kew te me kuntere niyu te me kasangkapan niyu, wey egba-baaren dan diye te tangkaan niyu, me matig-Hirusalim.

Ne eglibulungen te Magbebaye ka langun ne keet-etawan te me nasud eyew egpakigkuntere te Hirusalim. Ne egkaahew ran ka siyudad wey egpanakawan dan ka me baley, wey egpamehesen dan te eggilabet ka me malitan. Ne egkabaad ka me mahinged; egkarakep ka senge-baad wey eg-uyanen diye te mariyu, wey egkahaat ded ka senge-baad diye te siyudad.

Ne egpakig-ehet ka Magbebaye te seeye ne me nasud, iling te pegpakig-ehet din dengan.

Te seeye kangkuwa ne aldew, egsasindeg sikandin diye te Bubungan te me Ulibu ne diye dapit te egkatangkaan te Hirusalim dapit te igsile. Egkaperi ka bubungan puun te igsile peendiye te iglineb wey egmapatag e ka elat iling te luluahi ne napu. Ne egpekegtalipag e ka nabaad ne bubungan; ka senge-baad egpekeendiye te igkahibang ne balabahan, wey ka baad egpekeendiye te igkakawanan ne balabahan.

Ne egpamallahuy kew ka egpariyu te bubungan te Magbebaye ne Manama, wey diye kew egbaye te bangalug ne egleus diye te Askal. Eggulunsuwey kew ka egpamallahuy iling dengan te due linug te si Usiyas pad ka mighari te Huda. Egkataman, eggingume e ka Magbebaye ne Manama ku ne egdumaan te me panalihan din.

Ne egpamallahuy kew ka egpariyu te bubungan te Magbebaye ne Manama, wey diye kew egbaye te bangalug ne egleus diye te Askal. Eggulunsuwey kew ka egpamallahuy iling dengan te due linug te si Usiyas pad ka mighari te Huda. Egkataman, eggingume e ka Magbebaye ne Manama ku ne egdumaan te me panalihan\f + \fr 14:5 \ft Te Hibruwanen: me matulus.\f* din.

Te sika kangkuwa ne aldew, warad e meinit wey ke maagsil, wey ke salahapun naa.

Te sika kangkuwa ne aldew, warad e meinit wey ke maagsil, wey ke salahapun naa.\f + \fr 14:6 \ft Te Hibruwanen: egmakepal ka katelesan.\f*

Ne kein-inuwan seini ne timpu; warad e marusilem, su warad ma tamanan te aldew ne eglayag. Ka Magbebaye ne Manama re ka nakataha ke ken‑u seini egkeyitabu.

Ke eggingume e ka sika ne timpu, due eglepew ne weyig due te Hirusalim ne egpakabehey te umul. Egkabaad ka weyig; egtulayas peendiye te Namatey ne Dahat ka senge-baad, wey ka senge-baad egpekeendiye te Dahat te Miditiranyu. Ne warad egtamanan te pegtulayas te seeye ne weyig minsan timpu te meinit wey ke lengleng naa.

\x + \xo 14:8: \xt Isi 47:1; Huw 7:38; Imp 22:1.\x*Ke eggingume e ka sika ne timpu, due eglepew ne weyig due te Hirusalim ne egpakabehey te umul. Egkabaad ka weyig; egtulayas peendiye te Namatey ne Dahat\f + \fr 14:8 \ft Te Hibruwanen: dahat dapit te igsile.\f* ka senge-baad, wey ka senge-baad egpekeendiye te Dahat te Miditiranyu.\f + \fr 14:8 \ft Te Hibruwanen: dahat dapit te iglineb.\f* Ne warad egtamanan te pegtulayas te seeye ne weyig minsan timpu te meinit wey ke lengleng naa.

Ne ka Magbebaye ne Manama ka egkeyimu ne Hari te intiru ne kalibutan. Te sika kangkuwa ne aldew, sikandin naan de ka Magbebaye, wey sikandin naan de ka egsimbeen.

Ne ka Magbebaye ne Manama ka egkeyimu ne Hari te intiru ne kalibutan. Te sika kangkuwa ne aldew, sikandin naan de ka Magbebaye, wey sikandin\f + \fr 14:9 \ft Te Hibruwanen: sabeka re ka ngaran din.\f* naan de ka egsimbeen.

Ne egmapatag e ka intiru ne inged puun te Giba peendiye te Rimun ne diye dapit te igkakawanan te Hirusalim dapit igsile. Piru kene mule egkaweil ka Hirusalim ne nakatawan-tawan diye te matikang ne bubungan ne nasasindehan te siyudad, puun te Gumawan ni Binhamin peendiye te Tapey ne Gumawan, peendiye te Pikungan ne Gumawan, wey puun te Matikang ne Baley ni Hananil, peendiye te kelesanan te behas te paras te Hari.

+ \fr 14:10 \ft Ka Giba diye dapit te igkahibang te Hirusalim dapit te igsile.

14:10 Ka Giba diye dapit te igkahibang te Hirusalim dapit te igsile.

Ne egmapatag e ka intiru ne inged puun te Giba\f + \fr 14:10 \ft Ka Giba diye dapit te igkahibang te Hirusalim dapit te igsile.\f* peendiye te Rimun ne diye dapit te igkakawanan te Hirusalim dapit igsile. Piru kene mule egkaweil ka Hirusalim ne nakatawan-tawan diye te matikang ne bubungan ne nasasindehan te siyudad, puun te Gumawan ni Binhamin peendiye te Tapey ne Gumawan, peendiye te Pikungan ne Gumawan, wey puun te Matikang ne Baley ni Hananil, peendiye te kelesanan te behas te paras te Hari.

Ne masulug e ka me etew ne eg-ugpe te Hirusalim su kenad e egguhusen ka sika ne siyudad, wey warad igkabantali ran ne karereetan.

\x + \xo 14:11: \xt Imp 22:3.\x*Ne masulug e ka me etew ne eg-ugpe te Hirusalim su kenad e egguhusen ka sika ne siyudad, wey warad igkabantali ran ne karereetan.

Ne seini ne dalu ka igpasalerep te Magbebaye ne Manama te langun ne keet-etawan ne egkuntere te Hirusalim: egkengammewu ka me sapu dan, ka me mata ran, wey ka me dile dan, minsan mallenggew pad sikandan.

Ne te sika ne timpu eglibehen sikandan te Magbebaye ne Manama, wey egmeun-unayey e sikandan egmahumgumgumiey.

Ne minsan ka Huda, egpakig-ehet degma diye te Hirusalim eyew egpangabangan seini. Ne eglibulungen diye te Hirusalim ka me karatuan te langun ne nasud: ka me bulawan, pelata, wey ka masulug ne me kumbale.

Ne egpakasalerep degma te iling ded ne dalu ka me kudde, me mula, me kamil, me asnu, wey minsan nekey ne ayam ne diye te kampu te me kuntere dan.

+ \fr 14:15 \ft Sabeka seini ne ayam ne anak te lukes ne asnu wey beyan ne kudde.

14:15 Sabeka seini ne ayam ne anak te lukes ne asnu wey beyan ne kudde.

Ne egpakasalerep degma te iling ded ne dalu ka me kudde, me mula,\f + \fr 14:15 \ft Sabeka seini ne ayam ne anak te lukes ne asnu wey beyan ne kudde.\f* me kamil, me asnu, wey minsan nekey ne ayam ne diye te kampu te me kuntere dan.

Ne ka langun ne nenasame ne me etew te me nasud ne miglusud te Hirusalim, eggendiye te Hirusalim te tagse leg‑un eyew egsimba te Hari ne iyan ka Amana ne Maresen ne Magbebaye, wey eyew egtambung te Sahakeen diye te me Leeb.

\x + \xo 14:16: \xt Lib 23:39-43.\x*Ne ka langun ne nenasame ne me etew te me nasud ne miglusud te Hirusalim, eggendiye te Hirusalim te tagse leg‑un eyew egsimba te Hari ne iyan ka Amana ne Maresen ne Magbebaye, wey eyew egtambung te Sahakeen diye te me Leeb.

Ka keet-etawan ne kene eggendiye te Hirusalim eyew egsimba te Hari ne iyan ka Amana ne Maresen ne agbebaye, kene sikandan egpeuranan.

Ka me matig-Ihiptu ne kene eggendiye te Hirusalim, egpakasalerep degma sikandan te legpad te Magbebaye ne Manama iling te duma ne me nasud ne kene egtambung te Sahakeen diye te me Leeb.

Ne ka iglegpad te Ihiptu, sikan ded ka iglegpad te langun ne nasud ne kene egtambung te Sahakeen diye te me Leeb.

Te seeye kangkuwa ne aldew, igsulat diye te me saliyew te me kudde ka seini ne lalag: “Inhalad seini ne me kudde diye te Magbebaye ne Manama.” Ne minsan ka me kuren ne diye te timplu, egmatulus degma iling te me yahung ne diye te tangkaan te altar.

Ka langun ne kuren diye te Hirusalim wey Huda, egmatulus e diye te Amana ne Maresen ne Magbebaye. Ne ka me talagpanubad, sikan e ne me kuren ka egsubaan dan te ighalad dan. Te sika ne timpu, warad e me nigusyanti diye te timplu te Amana ne Maresen ne Magbebaye.

Ka langun ne kuren diye te Hirusalim wey Huda, egmatulus e diye te Amana ne Maresen ne Magbebaye. Ne ka me talagpanubad, sikan e ne me kuren ka egsubaan dan te ighalad dan. Te sika ne timpu, warad e me nigusyanti\f + \fr 14:21 \ft Te Hibruwanen: matig-Kanaan.\f* diye te timplu te Amana ne Maresen ne Magbebaye.