\NormalFont\ShortTitle{Isikil}
{\MT Isikil
\par }{\IS Igpewun‑a
\par }{\IP Si Isikil talagpanubad dengan diye te Hirusalim wey sabeka sikandin te naddakep ne impanguyan diye te Babilunya te ware pad naahew ka Hirusalim, taman te naahew e seini te leg‑un ne 586, te ware pad neetew ka Kristu. Purisu diyad sikandin nekeugpe te Babilunya wey neyimu e sikandin ne prupita te igkalalimma ne leg‑un puun te pegkarakep din. Ka lalag din para te seeye se me etew ne naddakep ne diyad te Babilunya wey te seeye se diye te Hirusalim. Ka baseen ni
{\BK{Isikil}} nabaad te hen‑em: 1.) Ka peg-umew te Manama ki Isikil isip prupita; 2.) ka me paney-paney diye te keet-etawan meyitenged te legpad te Manama kandan, wey te egginguma ne pegkahuhus te Hirusalim; 3.) ka me lalag te Manama meyitenged te legpad ne igpasalerep din te nalein-lein ne nasud ne migdeeg-deeg wey migpanulu te me Israilita te pegpakasale; 4.) ka me pegliwang para te Israil te naahew e te me kuntere ka Hirusalim, wey ka saad meyitenged te egginguma ne meupiya ne keugpe; 5.) ka pegkatalu te langun ne kuntere te Israil; 6.) ka pegpahunsiling ni Isikil te timplu wey te nasud ne nakalibed te keugpe dengan kayi.
\par }{\IP Dakel amana ka pegpalintutuu ni Isikil, wey malantip se me suman-suman din. Kasuluhan te me suman-suman din, migginguma pinaahi te immakita. Ne kasuluhan te me lalag din, impapitew pinaahi te himu ne due igpasabut, wey nakita seini te langun. Impapitew ni Isikil ka keimpurtanti te peg-iyam te pusung wey te panisingan, wey keilangan ne eg-inniyug ka tagse etew te me sale din mismu. Migpangguhud man‑e si Isikil meyitenged te pegpallateng te iyam ne keugpe te Israil. Ne isip prupita wey talagpanubad, due dakel ne kabagget din para te timplu, wey te me keilanganen eyew egkamatulus.
\par }{\IOT Ka nenasulat te seini ne baseen
\par }{\IO Ka peg-umew ki Isikil isip prupita
{\IOR{1:1–3:27}}
\par }{\IO Ka me lalag meyitenged te pegkahuhus te Hirusalim
{\IOR{4:1–24:27}}
\par }{\IO Ka peggukum te Manama te me nasud
{\IOR{25:1–32:32}}
\par }{\IO Ka saad te Manama te keet-etawan din
{\IOR{33:1–37:27}}
\par }{\IO Ka mareet ne me panagne meyitenged ki Gug
{\IOR{38:1–39:29}}
\par }{\IO Ka impakita meyitenged te egginguma ne timplu wey nasud
{\IOR{40:1–48:35}}

\par }{\MS Ka peg-umew ki Isikil isip prupita
\par }\ChapOne{1}{\MR (1:1–3:27)
\par }{\SH Ka Pegpapitew te Manama
\par }{\PP \VerseOne{1-3}\XREF{✡}{{\XO 1:1-3 }
Imp 19:11;
2Har 24:10-16; 2Kru 36:9-10.}Sikeddi si Isikil. Sabeka a ne talagpanubad wey anak a ni Busi. Sabeka a te me Hudiyu ne naddakep ne impanguyan diye te Babilunya. Seeye ne timpu, diya a mig-ugpe te ilis te Weyig ne Kibar, duma te duma ne me dinakep. Te igkalalimma ne aldew, te igkeep‑at ne bulan, te igkatatelu ne pulu (30) ne leg‑un, impanengneng a te Manama wey in-umaan a te Panisingan din, wey nakita ku ne nalukatan ka langit, wey due immakita rin keddi. Neyitabu seeye te igkalalimma ne leg‑un te pegkarakepi ki Hari Huwakim.
\par }{\PP \VS{4}Te pegtengteng ku, iyan kud e se balisusu ne egpuun te igkahibang ne balabahan, duma te kekepali ne gapun ne nalingutan te egmangilak-ilak. Ne due migpanggeteb ne kilat puun te makepal ne gapun, wey egpekeiling seini te egpangilak-ilak ne burunsi.
\VS{5}\XREF{✡}{{\XO 1:5 }
Imp 4:6.}Ne diye te taliware te gapun, due nakita ku ne hep‑at ne hinimuwan ne eggeheyinawa ne egmekeiling te etew.
\VS{6}Piru hep‑at se ulaula wey hep‑at se pakpak te tagse sabeka kandan.
\VS{7}Me matul-id se me bubun dan taman te balitekenan. Piru egpekeiling te me paa te baka ka me paa ran, wey egpangilak-ilak seini iling te impasilak ne burunsi.
\VS{8}Ne due me belad dan diye te diddiralem te me pakpak dan, diye te katangkaan dan, keinniyuhan, igkakawanan, wey igkahibang. Purisu ka tagse sabeka kandan due me ulaula wey me pakpak.
\VS{9}Ne nekegdagket ka me pulipusan te me pakpak dan, wey egmekegdengan sikandan ka eglayang minsan hendei, wey kenad keilangan ne egbaliyung.
\par }{\PP \VS{10}\XREF{✡}{{\XO 1:10 }
Isra 1:5; 10; 10:4; Isi 10:14; Imp 4:7.}Hep‑at se me ulaula te tagse sabeka te seini ne me hinimuwan: ka katangkaan, ulaula te etew, ka keinniyuhan, ulaula te agila, ka igkakawanan, ulaula te liyun, wey ka igkahibang, ulaula te turu ne baka.
\VS{11}Nenabelat ka tagse daruwa ne pakpak dan, wey nenekegdagket ka me pulipusan te me pakpak dan. Ne ka lein ne daruwa ne pakpak dan, nakabunbun te me lawa ran.
\VS{12}Ne minsan hendei sikandan eg-uyana te panisingan, diye iya degma sikandan egpabulus-bulus, wey kenad sikandan keilangan ne egbagkeleng pad te igkakawanan wey ke igkahibang naa.
\par }{\PP \VS{13}\XREF{✡}{{\XO 1:13 }
Imp 4:5.}Egmekeiling sikandan te egkalegleg ne baha. Ne due egleug-leug diye te taliware dan ne egpekeiling te egkalegleg ne sulu ne amana ne masil‑ew. Ne puun te seeye ne sulu, due migpanggeteb ne kilat.
\VS{14}Ne amana memeiyal ne egmanweil-weil ka seeye ne me hinimuwan; migpabulus wey mig-isues ne egmekeiling de te kilat.
\par }{\PP \VS{15}\XREF{✡}{{\XO 1:15 }
Isi 10:9-13.}Ne taheed te migtetengteng a te seeye se hep‑at ne hinimuwan, iyan kud e man‑e se hep‑at ne liggid. Sabeka ne liggid diye te kakiliran te tagse sabeka kandan. Nenakaragket te tane ka seeye ne me liggid.
\VS{16}Nenekeg-iling ka hep‑at ne liggid ne egmangilak-ilak iling te mahal ne batu ne egngaranan te kristal. Ne ka tagse sabeka te seeye ne me liggid, egpekeiling te insumbalakan te lein ne liggid ka diye te taliware.
\VS{17}Ne egpekeendiye te minsan hendei ka seeye ne me liggid duma te me hinimuwan, wey kenad keilangan ne egbaliyung.
\VS{18}\XREF{✡}{{\XO 1:18 }
Imp 4:8.}Memallayat ka me yantas te me liggid, wey makaliyas-liyas ne egtengtengan su duen ma me mata ne nakalingut.
\VS{19}Ne minsan hendei egpabulus ka me hinimuwan, tapik de degma ka me liggid. Ke egparibabew sikandan, egparibabew degma ka me liggid.
\VS{20}Diye te seeye ne me liggid ka panisingan te me hinimuwan ne eggeheyinawa. Purisu minsan hendei egpatangke ka panisingan, diye degma ka me liggid.
\VS{21}Purisu te tagse timpu ne eggipanew ka me hinimuwan wey ke eglene naa wey ke eglayang, egtapik de iya degma ka me liggid, su ka panisingan ma te me hinimuwan ne eggeheyinawa ka egpaweil te me liggid.
\par }{\PP \VS{22}\XREF{✡}{{\XO 1:22 }
Imp 4:6.}Ne diye te ampew-ampew te me ulu te hinimuwan, due me atep‑atep ne egpekeiling te kristal ne egpangilak-ilak, wey kein-inuwan ne egtengtengan.
\VS{23}Ne diye te diddiralem te me atep‑atep, nenabelat ka tagse daruwa ne pakpak te me hinimuwan, wey nenekegdagket ka me pulipusan te me pakpak te tagse sabeka kandan. Ne ka lein ne daruwa ne pakpak dan ka nakabunbun te me lawa ran.
\VS{24}\XREF{✡}{{\XO 1:24 }
Imp 1:4-15; 19:6.}Ne emun ke eglayang sikandan, egpekeiling te lehes te dahat ka kahulub te me pakpak dan, wey iling te laheng te Maresen ne Manama, wey te kahulub te susuluhi ne sundalu. Ne emun kenad sikandan eglayang, igpangayepkep dan e man‑e ka me pakpak dan,
\VS{25}piru duen pad iya man‑e laheng ne egpuun te atep‑atep ne diye te dibdibabew te me ulu ran.
\par }{\SH Ka trunu te Manama
\par }{\PP \VS{26}\XREF{✡}{{\XO 1:26 }
Isi 10:1; Imp 4:2-3.}Ne diye te dibdibabew te atep‑atep, due egpekeiling te trunu ne batu ne egngaranan te sapiru, wey due migpinnuu dutu ne iling te etew.
\VS{27}\XREF{✡}{{\XO 1:27 }
Isi 8:2.}Ne nakita ku ne egpekeiling te burunsi ne eg-ilak-ilak ka puun te liwaraan din peendiye te ulu, wey egpekeiling te egkalegleg ne hapuy ka peendiye te paa. Ne nalingutan sikandin te layag ne sisil-awi amana.
\VS{28}Ne ka layag ne nakalingut kandin, egpekeiling te baluntu diye te gapun te timpu ne eg-uran. Iyan seeye ka layag te katelesan te Magbebaye ne Manama. Te pegkakita ku dutu, napeled a te kaaldek, wey due narineg ku ne laheng ne migpakiglalag keddi.

\par }\Chap{2}{\SH Ka peggimu ki Isikil ne prupita
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne migkahi keddi ka laheng, “Etew,\FTNT{*}{{\FR 2:1 }
Te Hibruwanen: Anak te etew.} sasindeg ka su due iglalag ku keykew.”
\VS{2}Te peglalag din keddi, in-umaan a te Panisingan te Manama wey impasasindeg a. Ne migpammineg a mig-ayad-ayad te laheng ne migpakiglalag keddi.
\VS{3}Migkahi sikandin keddi, “Etew, igpeendiye ku sikeykew te me Israilita, ka keet-etawan ne masinupaken keddi. Migsukul sikandan keddi taman kuntee, iling te me kaap-apuan dan dengan.
\VS{4}Me makehal se me ulu ran, wey me masinupaken sikandan keddi. Purisu igpeendiye ku sikeykew te kandan eyew te pegkahi, ‘Seini ka lalag te Magbebaye ne Manama,’
\VS{5}su eyew egkanengnengan dan ne duen bes ded prupita diye te taliware dan. Balahad e ke kene sikandan egpammineg tenged te pegkamasinupaken dan.
\par }{\PP \VS{6}“Ne sikeykew etew, kene ka kaaldek kandan, wey te me masakit ne egmanlalahen dan; minsan pad eglingutan ka nikandan iling te me duhi, wey minsan eg-ugpe ka ne iling te miglemung te me tapilak. Kene ka kaaldek kandan minsan ke iling te mabbulut naan de iya sikandan, su nakanengneng kad ma ne me masinupaken iya sikandan.
\VS{7}Keilangan ne igguhud nu kandan ka lalag ku, egpammineg ma sikandan wey se kene, tenged te pegkamasinupaken dan.
\VS{8}Piru sikeykew etew, pammineg ka te eglalahen ku. Kene ka supak keddi iling kandan. Na, hinganga ka wey keena nu ka igbehey ku keykew.”
\VS{9}\XREF{✡}{{\XO 2:9 }
Imp 5:1.}Te pegtengteng ku, iyan kud e se belad ne ingketeng peengkayi te keddi wey due inggen-genan ne eglulunen ne baseen.
\VS{10}Ne imbelat seini kayi te tangkaan ku, wey due immanulat diye te tagse limang. Me lalag seeye te peglungku, pegkalaggew, wey pegpandalawit.

\par }\Chap{3}{\PP \VerseOne{1}\XREF{✡}{{\XO 3:1 }
Imp 10:9-10.}Ne migpabulus ka laheng ne migkahi keddi, “Etew, keena nu seini se eglulunen ne baseen. Ne hendiyei nud e ka me Israilita wey guhuri nud e sikandan.”
\VS{2}Purisu migginganga a, wey insungit din e keddi ka eglulunen ne baseen.
\par }{\PP \VS{3}Ne migkahi sikandin, “Na, sepaa nud e sika wey abelenga nud eyew egkabulung ka.” Purisu in-abeleng kud e ka eglulunen ne baseen. Meemis seini iling te teneb.
\par }{\PP \VS{4}Ne migkahi e man‑e sikandin keddi, “Etew, hendiye kad te me Israilita, wey guhuri nud e sikandan te iglalag ku keykew.
\VS{5}Kene ku sikeykew igpeendiye te keet-etawan ne lein se me linalahan, wey malised ne egsabuten, ke kene, diye de iya te me Israilita.
\VS{6}Emun ke igpeendiye ku sikeykew te keet-etawan ne lein se me linalahan wey malised ne egsabuten, egpammineg iya mule sikandan keykew.
\VS{7}Piru ka me Israilita, kene egpammineg keykew, su kene ma sikandan egkeupian ne egpammineg keddi. Me makehal se me ulu ran langun, wey me masinupaken sikandan keddi.
\VS{8}Piru egbehayan ku sikeykew te kabulut te peglalag kandan,
\VS{9}wey eggimuwen ku ka ulu nu ne iling kakehal te sumalem ne batu. Purisu kene ka kaaldek kandan minsan ke iling te mabbulut naan de iya sikandan su me masinupaken ma sikandan.”
\par }{\PP \VS{10}Ne migpabulus sikandin ka migkahi keddi, “Etew, pammineha nu ay-ayari ka langun ne iglalag ku keykew, wey itines nu seini te pusung nu.
\VS{11}Hendiyei nud e ka me duma nu te naddakep, wey guhuri nud e sikandan te iglalag ku kandan, egpammineg ma sikandan wey se kene. Kahii nu sikandan, ‘Seini ka inlalag te Magbebaye ne Manama.’ ”
\par }{\PP \VS{12}Ne ingkayew a te Panisingan, wey due narineg ku ne laheng ne migderaheneg diye te keinniyuhan ku ne migkahi, “Egdayanen ka geem te Magbebaye ne diye te langit.”
\VS{13}Ne narineg ku degma ka dahing te egmekegdagket-dagket ne me pakpak te me hinimuwan ne eggeheyinawa, wey ka dahing te me liggid ne hendue te linug ne diye te kakiliran te tagse sabeka kandan.
\VS{14}Ne in-umaan a te Panisingan te Manama, wey amana a nalangeti piru impegnel a nikandin. Ne inggenat a te Panisingan wey in-uyan a diye te mariyu.
\VS{15}Ne nekeuma a diye te me dinakep ne nangugpe diye te Til-Abib, ilis te Weyig te Kibar. Ne mig-uugpa a diye duma kandan te pitu ne aldew. Ne migmahuya a tenged te nenakita ku.
\par }{\PP \VS{16}Peglihad te pitu ne aldew, impanengneng a te Magbebaye,
\VS{17}“Etew, in-alam ku sikeykew ne talagtameng te me Israilita. Purisu sikeykew ka egpaney-paney kandan te minsan nekey ne egkarineg nu ne eglalahen ku.
\VS{18}Ne emun ke egkahiyan ku ka mareet ne etew te egpatey sikandin tenged te me sale din, piru ware nu sikandin panpanayi ne eg-engked te mareet ne hinimuwan din eyew egkaluwas ded, sikeykew ka egbasulien ku te kamatayen din.
\VS{19}Piru ke egpanpanayan nu sikandin wey kene sikandin eg-inniyug te mareet ne hinimuwan din, egpatey iya sikandin tenged te sale din, piru egkaluwas ka mule.
\par }{\PP \VS{20}“Ne emun ke eggimu te mareet ka matareng ne etew, wey egpaantusen ku sikandin, egpatey iya sikandin ke kene nu egpanpanayan. Ne eglingawan ku ka meupiya ne hinimuwan din, wey egbasulien ku sikeykew te kamatayen din.
\VS{21}Piru ke egpanpanayan nu sikandin, wey egtumanen din ka me paney-paney nu, kene ded iya sikandin egpatey, wey kene ku degma sikeykew eglegparan.”
\par }{\SH Ka pegkeummew ni Isikil
\par }{\PP \VS{22}Ne in-umaan ad e man‑e te Panisingan te Manama, wey migkahiyan a nikandin, “Hendiye ka kuntee te napu, su egpakiglalag a keykew diye.”
\par }{\PP \VS{23}Purisu miggendiya ad e te napu, wey nakita ku diye ka katelesan te Magbebaye iling te nakita ku diye te ilis te Weyig ne Kibar. Ne miglangkeb ad e man‑e.
\VS{24}Piru in-umaan a te Panisingan te Manama, wey impasasindeg a, wey ingkahiyan a, “Uli ka diye te baley nu, wey lelekeb ka.
\VS{25}Ne diye, egbebakuen ka te me duma nu te lubid eyew kene ka egpakaliglihawang duma kandan.
\VS{26}Ne eggimuwen ku sikeykew ne ummew eyew kene ka egpakasapad kandan te me masinupaken ne keet-etawan.
\VS{27}Ne wey ke re egpakalalag ke egpakiglalag a keykew, wey eglalahan nu sikandan te lalag ne egpuun keddi, te Magbebaye ne Manama. Egpammineg ka duma kandan, piru ka duma, kene su me masinupaken ma iya sikandan.”

\par }{\MS Ka me lalag meyitenged te pegkahuhus te Hirusalim
\par }\Chap{4}{\MR (4:1–24:27)
\par }{\SH Ka pegpahunsiling ni Isikil te peglusud te Hirusalim
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne migpabulus-bulus ka Manama ne migkahi keddi, “Etew, kuwa ka te tisa, wey itahu nu seini due te tangkaan nu. Ne ikulit nu naa kayi ka larawan\FTNT{*}{{\FR 4:1 }
Ka lalag ne ‘larawan’ iyan igpasabut ka ingkulit ne siyudad te Hirusalim.} te siyudad te Hirusalim.
\VS{2}Ne ipahunsiling nu ne inlusuran kun ubag seini te me kuntere. Himuwi nu seini te alad wey panahui nu te intamundu ne tane ne egkabayaan peendiye te dibabew te matikang wey makepal ne alad ne batu, wey palinguti nu te me kampu, wey te me terusu ne igpamundul te alad.
\VS{3}Ne kuwa ka te maluag ne putew, wey itahu nu seini isip alad te eletanan nu wey te siyudad. Ne tangke ka te siyudad ne ubag kun inlusuran nu seini. Palinneu sika para te me Israilita ne eglusuran iya sikandan te me kuntere dan.
\par }{\PP \VS{4}“Ne pegkeimpus due, hibat ka ne egkilid te igkahibang, palinneu sika ne imbaba nu ka sale te me Israilita. Egbabeen nu ka sale dan sumale te kasuluhan te me aldew te peggibat nu.
\VS{5}Eg-antus ka taman te 390 ne aldew ne iyan ka kasuluhan te me leg‑un ne eglegparan ku sikandan.
\VS{6}Ne pegkeimpus man‑e due, balikid kad e man‑e kilid te igkakawanan, palinneu sika ne imbaba nu degma ka sale te me matig-Huda. Eg-antus ka taman te hep‑at ne pulu (40) ne aldew ne iyan ka kasuluhan te me leg‑un ne eglegparan ku sikandan.
\par }{\PP \VS{7}“Ne tangke ka te Hirusalim ne ubag kun inlusuran. Ne lunsena nu naa ka belad te kumbale nu, wey ipalenged nu ka belad nu te Hirusalim wey panagne ka te mareet meyitenged te sika ne siyudad.
\VS{8}Ne egbakuen ku sikeykew eyew kene ka egpakaweil-weil taman te egkeimpusan nu te egpahunsiling ka peglusud te Hirusalim.
\par }{\PP \VS{9}“Ne panguwa ka te trigu, sibada, behas te balatung, dawa, wey te duma pad ne klasi te trigu. Ne meg-amuta nu naa sika langun te sabeka ne tahuanan wey himuwa nu ne paan. Sika keena nu taman te 390 ne aldew te peggibat nu ne egkilid te igkahibang.
\VS{10}Kasabeka ke re keen tagse aldew, wey keilangan ne igkeep‑at de ne baad (¼) te senge-kilu ne paan ka egkeenen nu.\FTNT{†}{{\FR 4:10 }
Te Hibruwanen: Daruwa re ne pulu (20) ne sikil. (Ka sikil, iyan sika igngaran te me Hibruwanen te timbangan ne bayew egpekeiling te timbangan te putew ne due gramu).}
\VS{11}Ne keilangan ne liware de te litru ka weyig ne eg-inumen nu tagse aldew.
\VS{12}Ne hilutu ka te paan tagse aldew, wey iyan nu itemeg ka nahangu ne tei te etew taheed te egmanetengteng ka me etew. Ne keena nu ka paan ne iling te migkeen ka te turta ne sibada.”
\par }{\PP \VS{13}Ne migpabulus ka Manama ne migkahi, “Iling due ka egkeyitabu te me Israilita diye te me nasud te keet-etawan ne egpandakep kandan, egmangeen sikandan te egkakeen ne in-isip ne malindit.”\FTNT{‡}{{\FR 4:13 }
Ka me lalag ne ‘egkakeen ne in-isip ne malindit’ iyan igpasabut se ingkene ne egkeenen sumale te Balaud ni Muwisis (Diy. 14:1-21). Emun ke egkeen ka etew te egkakeen ne in-isip ne malindit ka sika ne etew eg-isipen e degma ne malindit wey kenad egkaayun ne egduma pad te duma rin ne me Israilita ne egsimba te Manama. Ne te seinin e Birsikulu in-isip ne malindit ka egkakeen su diye ma seini te inged ne kene ne sakup te Israil ne in-isip ne malindit. Pitawa nu diye te Huswi 22:19 wey Amus 7:17.}
\VS{14}Piru migkahi a, “He Magbebaye ne Manama, ware de due neyimu ku ne nakamalindit te pegkeetew ku puun pad te pegkabate ku taman kuntee. Ware e re due nakakeen te mananap ne migpatey re due wey ke inggimatayan naa te lein ne mananap. Ware e re due degma nakakeen te mananap ne in-isip ne malindit.”\FTNT{§}{{\FR 4:14 }
Prupita si Isikil purisu iyan din de egkeenen ka inhalad diye te Manama (Lib 22:7-8) wey kene sikandin egkeen ke nekey ka in-isip ne malindit sumale te Balaud ni Muwisis. Ka tei te etew in-isip ne malindit (Diy 23:12-14.)}
\par }{\PP \VS{15}Ne migtabak ka Magbebaye, “Ke sikan ma, iyan nu naan de itemeg ka nahangu ne tei te baka, kenad e ne tei te etew.”
\par }{\PP \VS{16}Ne migpabulus ka Magbebaye ne migkahi, “Etew, egpabitilan ku ka Hirusalim. Ne egsekeren naan de te me mahinged ka egkeenen wey eg-inumen dan. Egmangeen wey egmanginum sikandan ne egkengaaldek wey egkengallaggew re due
\VS{17}su deisek man e ka egkakeen wey weyig. Egmasilsil-apey sikandan ne egkengallaggew re due. Egkengahan-ganaran sikandan egkammatey tenged te me sale dan.”

\par }\Chap{5}{\SH Ka suhu te Manama ne egpatetabuluhen si Isikil
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, “Etew, kuwa ka te mahalang ne kampilan wey tabuluhi nu ka bulbul nu wey kahisi nu ka sumpe nu. Ne timbanga nu naa ka bulbul wey sumpe nu, wey baara nu sika te tatelu ne baad.
\VS{2}Ne tutunga nu ka an-anayan ne baad due te taliware te siyudad ke egkeimpusan nud te egpahunsiling ka peglusud kayi. Ne ka igkarangeb ne baad, ipalingut nu itahu te siyudad wey panibbasa nu te kampilan. Ne ka igkatatelu ne baad, ipalayap nu te kalamag, su egmegsusuwayen ku ka keet-etawan ku pinaahi te kampilan.
\VS{3}Piru kuwa ke red te deisek ne bulbul, wey ihiket nu seini te sidsid te kumbale nu.
\VS{4}Ne kuwa ka te pila ne buuk ne bulbul wey tutunga nu seini. Ne puun due, egdalapdap ka hapuy ne egpakasilab te keet-etawan te Israil.”
\par }{\PP \VS{5}Ne migpabulus ka Magbebaye ne Manama ne migkahi, “Sika ka pahunsiling ke nekey ka egkeyitabu te keet-etawan te Hirusalim, ka siyudad ne inggimu ku ne amana ne impurtanti ne nasud te kalibutan.
\VS{6}Piru insupak dan ka me suhu ku pinaahi te peggimu te maddeet, insamsamilian dan ka me balaud ku wey ware dan tumana ka me suhu ku, wey subla pad sikandan ne masinupaken du te duma ne nasud ne nakalingut kandan.
\VS{7}Purisu egkahi a se Magbebaye ne Manama te seini: Sikaniyu se me matig-Hirusalim, tenged te subla kew man e ne masinupaken du te duma ne nasud ne nakalingut kaniyu, wey insamsamilian niyu ma ka me balaud ku wey ware niyu tumana ka me suhu ku, minsan ka me suhu te me nasud ne nakalingut kaniyu,
\VS{8}purisu egpakig-ehet a kaniyu wey eglegparan ku sikaniyu. Ne egkiteen te me nasud ka peglegpad ku kaniyu.
\VS{9}Tenged te mallindit ne hinimuwan niyu, eggimuwen ku due te kaniyu ka ware ku re due ken‑u himuwa, wey kene kud e degma seini eg-abayan eggimuwa.
\VS{10}\XREF{✡}{{\XO 5:10 }
Peg 4:10.}Egkekeenen e te amey wey iney ka me anak dan, wey egkekeenen e degma te me anak ka amey wey iney ran. Eglegparan ku iya sikaniyu, wey ka egkasame, egmegsusuwayen ku diye te minsan hendei.
\par }{\PP \VS{11}“Purisu sikeddiey se Magbebaye ne Manama ne egkeuyag te ware egtamanan, igpahunlibet ku ne egguleen ku iya sikaniyu te ware pegkeyid‑u wey kenad egkabalbalawan ka suman-suman ku te peglegpad kaniyu su inlinditan niyu ma ka timplu ku pinaahi te pegsimba niyu te me diyus-diyus, wey tenged te mallindit ne hinimuwan niyu.
\VS{12}Egbaaren ku sikaniyu te tatelu. Ka hun‑a ne baad, egkammatey pinaahi te gutas wey dalu diye te seled te siyudad, ne ka igkarangeb ne baad, egkammatey pinaahi te gira diye te lihawangan te siyudad, wey ka igkatelu ne baad, egmegsusuwayen ku diye te intiru ne kalibutan, wey kene ku sikandan egpeen-enengan te egbayad-bayad.
\par }{\PP \VS{13}“Ke egkeyitabu e seini, wey egpakasuli ad e kaniyu, egkabewu-bewu e ka langet ku. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi tenged te dakel ne geyinawa ku kaniyu.
\VS{14}Egguhusen ku ka siyudad niyu, wey egderali-dian kew e te me nasud ne nakalingut kaniyu, wey te seeye se egmanlihad te inged niyu.
\VS{15}Egderali-dian kew e wey egngingisiyan te me nasud ne nakalingut kaniyu. Egkengaaldek e sikandan ke egpakakita kaniyu. Ne te timpu ne eglegparan ku sikaniyu tenged te mangune-kune ne langet ku, egkeyimu kew e ne paney-paney kandan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\VS{16}Egpabitilan ku sikaniyu ne iling te tunud ne eggule kaniyu. Egkanasnasian ka gutas taman te warad iya egkakeen niyu.
\VS{17}\XREF{✡}{{\XO 5:17 }
Imp 6:8.}Ne timul pad te gutas, egpeuyanan ku pad iya man‑e sikaniyu te mabbulut ne mananap ne egpangimatey te me anak niyu. Ne egkammatey kew degma te dalu, pegpangimatey wey te gira. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”

\par }\Chap{6}{\SH Ka pegdereet te Manama te me diyus-diyus
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, tangke ka te me bubungan te Israil wey panagne ka te mareet diye te kandan te egkahi:
\VS{3}He me bubungan te Israil, me labuntud, me beuhan, wey me kanappuan, pammineha niyu ka inlalag te Magbebaye ne miggenendue: egpeuyanan ku sikaniyu te gira, wey egpangguhusen ku ka me panubaran niyu diye te me bubungan.
\VS{4}Egkagguhus ka me altar niyu ne tutunganan te igpanubad, wey ka me tutunganan niyu te insinsu. Ne egpangimatayan ku diye te tangkaan te me diyus-diyus ka me mahinged due te kaniyu.
\VS{5}Igmabahed ku ka nammatey ne Israilita diye te tangkaan te me diyus-diyus dan, wey iglingut ku igtalagtag ka me tul‑an dan diye te me altar niyu.
\VS{6}Egpangguhusen ku ka me siyudad niyu, wey ka me panubaran niyu diye te me bubungan, me diyus-diyus, wey ka me tutunganan niyu te insinsu, wey egkengaawe ka langun ne immangimu niyu.
\VS{7}Egkammatey ka me mahinged due te kaniyu, wey ka egkengasame, egpakanengneng e ne sikeddi ka Magbebaye.
\par }{\PP \VS{8}“Kene ku sikandan eg-aminen te egpangimatey. Egmegsusuwayen ku ka duma diye te duma ne me nasud isip me dinakep.
\VS{9}Ne egkatanuran a nikandan diye, wey egkasuman-suman dan ne nasilag a kandan tenged te peg-inniyug dan keddi, wey tenged te pegsimba ran te me diyus-diyus. Ne egkaalimedmeran e sikandan te pegkeetew ran tenged te mallindit ne hinimuwan dan.
\VS{10}Ne egkanengnengan dan e ne sikeddi se Magbebaye, egmaleheten ku iya ka inlalag ku ne igpasalerep ku kandan ka seini ne karereetan.”
\par }{\SH Ka peglegpad te Manama te me Israilita
\par }{\PP \VS{11}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi keddi, “Pegtagpi ka te pegpapitew te langet wey taktakerang ka, wey panagyawan ka te pegpapitew te langet nu tenged te mallindit ne hinimuwan te me Israilita ne igkalangeti ku, su egpatey sikandan te gira, bitil, wey dalu.
\VS{12}Ka seeye se diye te mariyu, egkapatey te dalu, ka due te marani, egkapatey te gira, wey ka egkasame, egkapatey te bitil. Te iling due, igpakapaneem-neem ku kandan ka langet ku.
\VS{13}Ne egmakabahed duma te me diyus-diyus ka lawa te nammatey ne egpakalingut te me altar ne tutunganan te igpanubad, diye te me labuntud, diye te puntul te me bubungan, diye te lebut te derakel ne me kayu, wey diye te lebut te mallapung ne me kayu ne Uk—sika ka me inged ne tutunganan te igmanubad dan diye te me diyus-diyus dan. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.
\VS{14}Eglegparan ku sikandan egpatamtamani wey egkeyimu e ka inged dan ne mammara ne inged ne ware eg-ugpe, puun te disirtu diye te igkakawanan ne balabahan, taman te Dibla ne diye te igkahibang ne balabahan. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”

\par }\Chap{7}{\SH Mahaan e ka katamanan te Israil
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, kahii nu ka me Israilita te migkahi a se Magbebaye: Seinid e ka katamanan te intiru ne tane te Israil.
\par }{\PP \VS{3}“Seinid e ka katamanan niyu. Igpaneem-neem kud e kaniyu ka langet ku. Eggukuman ku sikaniyu sumale te me hinimuwan niyu wey eglegparan ku sikaniyu tenged te mallindit ne hinimuwan niyu.
\VS{4}Kena ad iya egkeyid‑u kaniyu; kenad egkabalbalawan ka suman-suman ku te peglegpad kaniyu tenged te mareet wey mallindit ne me hinimuwan niyu wey egkanengnengan niyu ne sikeddi ka Magbebaye.”
\par }{\PP \VS{5}Ne migpabulus ka Magbebaye ne migkahi, “Eggingume e ka egmekegsinsinundul ne karereetan.
\VS{6}Sikan en iya ka katamanan niyu, wey egkengaawe kew e,
\VS{7}sikaniyu se me Israilita, seinid e ka karereetan niyu. Mahaan e ka timpu ne egkewukag kew, wey egkataman e ka me peggale-gale niyu diye te me bubungan.
\par }{\PP \VS{8}“Te kene egkaluhey, egpasalerepen kud e sikaniyu te mangune-kune ne langet ku. Eggukuman ku sikaniyu sumale te me hinimuwan niyu wey eglegparan ku sikaniyu tenged te mallindit ne hinimuwan niyu.
\VS{9}Kena ad iya egkeyid‑u kaniyu; kenad egkabalbalawan ka suman-suman ku te peglegpad kaniyu tenged te mareet wey mallindit ne hinimuwan niyu wey egkanengnengan niyu ne sikeddi se Magbebaye ka eglegpad kaniyu.
\VS{10}Mahaan en iya ka aldew te karereetan. Suble e ka pegkamareet wey pegkaambuhen te me etew.
\VS{11}Ka mareet ne hinimuwan dan, eglibed diye te kandan isip legpad te pegkamareet dan. Ware egkasame kandan, lagkes ka langun ne karatuan dan wey kabantug dan.
\par }{\PP \VS{12}“Miggingume e ka timpu te peglegpad. Kenad keilangan ne egmanggale-gale ka egpameli, wey kenad degma keilangan ne eglungku ka egmamelegye su egpakaneem-neem ka langun te langet ku.
\VS{13}Ke duen ma egkengeuyag ne nigusyanti, kenad e sikandan egpakaabey egpakapamelegye, su egkeyitabu iya ka langun ne ingkahi ku meyitenged te me Israilita. Ka minsan hentew ne eggimu te mareet, kene egpakaluwas te umul rin.
\VS{14}Egparahingen ka trumpita te pegpangandam te pegpakiggira, piru ware sabeka ne eggendiye te giraanan su egpakaneem-neem ma ka langun te langet ku.
\par }{\PP \VS{15}“Ka me etew ne diye te lihawangan te siyudad, egkammatey te gira. Ne ka diye te seled, egkammatey te bitil wey dalu.
\VS{16}Ke duen ma egkasame, egpangaput sikandan diye te me bubungan. Ne egmakareg-uy e sikandan tenged te me sale dan wey egpekeiling e ka me laheng dan te egkekahi ne me selepati diye te napu.
\VS{17}Ne warad keseg te me belad dan, wey magguye e degma ka me buel ran.
\VS{18}Ne egmanaluub sikandan te saku,\FTNT{*}{{\FR 7:18 }
Iyan igpasabut kayi ka meitem wey egdehes ne manggad ne inggimu puun te bulbul te kambing ne igsaluub te timpu te peglungku wey ke eg-inniyug naa te sale.} wey egtabuluhan dan ka ulu ran te pegpapitew te peglungku dan. Ne iyan egdapit kandan ka liyas wey hilew.
\VS{19}Ne igpandegpak dan e diye te me deralanen ka me bulawan wey me pelata ran iling te mallindit ne kasangkapan. Kene seini egpakaluwas kandan te aldew ne igpaneem-neem ku kandan ka langet ku. Kene sika egpakabulung kandan su sikan ma ka egpuunan ne nakasale sikandan.
\VS{20}Inggamit dan te pegpaambug ka kateles te me palamuti dan, wey inggamit dan sika te pegpangimu te makalelanget ne me diyus-diyus dan wey maligsem ne me larawan. Purisu eggimuwen ku ne igkalindit dan ka me karatuan dan.
\par }{\PP \VS{21}“Ne igpaahew ku sika te me lapu wey te maddeet ne etew wey eglilinditan dan e seini.
\VS{22}Egbalaharen ku re due sikandan ka eglilindit te amana ku geyinawei ne timplu. Eglelasuran seini te me takawen wey eglilinditan.
\par }{\PP \VS{23}“Egpandakepen ka keet-etawan ku su nekeempet man e te nasud dan ka pegpeyimmimatayey, wey neempet e te mareet ne hinimuwan ka siyudad dan.
\VS{24}Igpaahew ku ka me baley ran te amana ne maddeet ne keet-etawan ne egmamuun pad te duma ne me nasud. Eg-epusen kud ka pegpaambug te mabbulut ne etew ran, wey egbalaharen kud ne eglilinditan ka me simbaanan dan.
\VS{25}Ke egginguma kandan ka mangune-kune ne liyas, egpamitew sikandan te keupianan piru kene dan seini egkakita.
\VS{26}Ne egginguma kandan ka egmekegsinsinundul ne karereetan wey maddeet ne me guhuren. Egpanginginse sikandan te me prupita piru ware egkarawat dan ne me guhuren. Ne kenad igpakapanulu te me talagpanubad ka me balaud, wey kenad e degma egmakatambag ka me pangulu.
\VS{27}Ne eglungku ka Hari wey egkaawaan te pegpallateng ka me pangulu, wey egpangelkelen te liyas ka keet-etawan. Eglegparan ku sikandan tenged te me hinimuwan dan, wey eggukuman ku sikandan iling te peggukum dan te duma. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”

\par }{\MS Ka igkarangeb ne impakita te Manama ki Isikil (8:1–10:22)
\par }\Chap{8}{\SH Ka makalelanget ne diyus-diyus diye te Hirusalim
\par }{\PP \VerseOne{1}Te igkalalimma ne aldew, te igkeen‑em ne bulan, te igkeen‑em e ne leg‑un te pegkarakepi ney, migpinnuu a diye te baley ku duma te me igbuyag te Huda. Ne sahuhune ne in-umaan a te Panisingan te Magbebaye ne Manama
\VS{2}\XREF{✡}{{\XO 8:2 }
Isi 1:27.}wey taheed te egpipitew a, nakakita a te egpekeiling te etew. Ne egpekeiling te burunsi ne eg-ilak-ilak ka puun te liwaraan din paribabew, wey egpekeiling te egkalegleg ne hapuy ka pariralem.
\VS{3}Ne ingketeng din ka iling te belad din, wey inggen-genan din ka bulbul ku. Diye te impakita te Manama, inggenat a te panisingan diye te aw-awangan, wey in-uyan a diye te Hirusalim. Ne in-uyan a diye te igkahibang ne balabahan ne gumawan te igkarangeb ne lama te timplu.\FTNT{*}{{\FR 8:3 }
Malig-et seini ne lama diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.} Ne diye iya ka diyus-diyus ne igkalanglangeti te Manama.
\par }{\PP \VS{4}\XREF{✡}{{\XO 8:4 }
Isi 1:28.}Ne nakita ku diye ka katelesan te Magbebaye te Israil iling te nakita ku diye te napu.
\VS{5}Ne ingkahiyan a te Manama, “Etew, tengteng ka diye te igkahibang ne balabahan.” Purisu migtengteng a diye, wey nakita ku diye te dangdang te gumawan ne marani te altar ka diyus-diyus ne igkalanglangeti te Manama.
\par }{\PP \VS{6}Ne migkahi ka Manama keddi, “Etew, nakita nu naa ka inggimu te me Israilita? Nakita nu naa ka subla ne malindit ne inggimu ran kayi eyew te pegdeldel keddi puun te timplu ku? Piru duen pad iya man‑e egkakita nu ne subla pad ne mallindit ne hinimuwan dan.”
\par }{\PP \VS{7}Ne in-uyan a nikandin diye te gumawan te lama te timplu, wey te pegtengteng ku, iyan kud e se lungag diye te matikang wey makepal ne alad ne batu.
\VS{8}Ne ingkahiyan a nikandin, “Etew, hiluahi nu ka lungag te matikang wey makepal ne batu ne alad te siyudad.” Purisu inggiluahan ku ka lungag, wey te pegtengteng ku, iyan kud se gumawan.
\VS{9}Ne ingkahiyan ad e man‑e nikandin, “Lasud ka wey tengtengi nu ka subla ne mallindit ne hinimuwan dan due.”
\VS{10}Purisu miglasud a, wey nakita ku ne neempet ka alad te me larawan te nakalkalasi ne mananap ne egdul‑ug, lagkes ka me mananap ne in-isip ne malindit. Ne nakita ku degma diye ka langun ne diyus-diyus te me Israilita.
\VS{11}Ne nakita ku ne migmanasindeg diye te tangkaan te me diyus-diyus ka pitu ne pulu (70) ne me igbuyag te me Israilita, dume en iya dutu si Hasaniyas ne anak ni Sapan. Ne ka tagse sabeka kandan, miggen-gen te tutunganan te insinsu. Ne migparibabew ka meemut-hemut naan de iya ne ebel te insinsu.
\VS{12}Ne mig-inse sikandin keddi, “Etew, nakita nu naa ka heles de ne inggimu te me igbuyag te me Israilita? Diye ka tagse sabeka kandan te sinabeng te diyus-diyus din. Ne migkahi sikandan te in-engkeran ku kun e ka nasud dan, wey kene ku kun e sikandan egkiteen.”
\par }{\PP \VS{13}Ne migpabulus-bulus pad iya man‑e sikandin ka migkahi, “Duen pad iya man‑e egkakita nu ne subla pad due ne mallindit ne hinimuwan dan.”
\VS{14}Ne in-uyan a nikandin diye te igkahibang ne balabahan ne gumawan te timplu. Ne nakita ku diye ka me malitan ne migmaminnuu ka egmaninehew tenged te pegpatey te diyus-diyus ne si Tamus.
\par }{\PP \VS{15}Ne ingkahiyan a nikandin, “Etew, nakita nu naa sika? Duen pad iya man‑e egkakita nu ne subla pad due ne mallindit ne hinimuwan dan.”
\par }{\PP \VS{16}Ne in-uyan a nikandin diye te igkarangeb ne lama te timplu, wey nakita ku diye ka daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne lukes. Migsasindeg sikandan diye te elat-elat te likansu wey te altar. Mig-inniyug sikandan te timplu wey diye migtangke te igsile wey mig-unduk sikandan eyew egsimba te aldew.
\par }{\PP \VS{17}Ne ingkahiyan a te Magbebaye, “Etew, nakita nu naa sika? Suble e perem ne malindit sika se hinimuwan te keet-etawan te Huda, piru in-empet dan pad iya man‑e te mareet ne hinimuwan ka intiru ne nasud dan, wey impeyibelu a amana nikandan. Tengtengi nu ke immenu a nikandan te egbaley-baley.
\VS{18}Purisu igpaneem-neem ku kandan ka langet ku te ware pegkeyid‑u wey kenad egkabalbalawan ka suman-suman ku te peglegpad kaniyu. Ne minsan pad egpanaman-taman sikandan egpanguleyi ka egpangananey keddi, kene ku sikandan egpamminehen.”

\par }\Chap{9}{\SH Impakita ki Isikil ka peglegpad te Hirusalim
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne narineg ku ka Manama ne migpangumew te meemen ne miggenendue, “Pangendini kew se me talagdereet te siyudad, wey panguyan kew te me panganiban te pegdereet.”
\VS{2}Ne due nakita ku ne hen‑em ne etew ne miglasud diye te gumawan ne dapit te igkahibang ne balabahan wey migpanguyan sikandan te me panganiban te peggimatey. Ne due duma ran ne sabeka ne etew ne migkukumbale te linu, wey migkekemkem te me himan ne igsulat. Migsasindeg sikandan diye te dangdang te burunsi ne altar.
\par }{\PP \VS{3}Ne mig-awe ka katelesan te Manama te Israil, puun te me kirubin ne diye te ampew te Tahuanan te Kasabutan diye te seled te amana ne matulus ne sinabeng, wey miggalin diye te gumawan te timplu. Ne in-umew te Magbebaye ne Manama ka etew ne migkukumbale te linu wey migkekemkem te me himan ne igsulat,\FTNT{*}{{\FR 9:3 }
Egkakita ka me hinimuwan ne eggeheyinawa diye te Isikil 1:5-12 wey diye Isikil 10:1.}
\VS{4}\XREF{✡}{{\XO 9:4 }
Imp 7:1-8; 9:4; 14:1.}wey ingkahiyan te Magbebaye ka etew, “Lasud ka te siyudad te Hirusalim, wey panahui nu te palinneu ka me buked te langun ne miglungku tenged te mallindit ne hinimuwan diye te seled te siyudad.”
\par }{\PP \VS{5}Ne narineg ku ne ingkahiyan degma te Manama ka hen‑em ne etew, “Sinundul kew kandin diye te siyudad, wey pangimatayi niyu te ware pegkeyid‑u ka langun ne ware palinneu te me buked wey kene niyud balbalawi ka suman-suman niyu te peglegpad kandan.
\VS{6}Pangimatayi niyu ka me buyag, me kanakan, me mengebay, me iney wey me anak. Piru kene niyu ilagkes ka langun ne due palinneu te buked. Bunsud kew diye te timplu ku.” Purisu inggun‑aan dan te egpangimatey ka me igbuyag ne diye te timplu.
\par }{\PP \VS{7}Ne ingkahiyan e man‑e sikandan te Manama, “Linditi niyu ka timplu pinaahi te pegpanambu te impangimatayan niyu diye te seled. Hipanew kew e, himuwa niyud seini.” Purisu miggendiyad sikandan wey impangimatayan dan e ka langun ne mahinged te siyudad.
\par }{\PP \VS{8}Te sasangan e sikandan ka egpangimatey diye te siyudad, wey te sabsabeka ku naan de te nahaat, miglangkeb a wey migpangumew a te Manama, “He Magbebaye, eg-aminen nu naa te egpangimatey ka nenasame ne me Israilita tenged te langet nu te Hirusalim?”
\par }{\PP \VS{9}Ne migtabak ka Manama, “Suble e ka sale te keet-etawan te Israil wey Huda. Neempet e te pegpeyimmimatayey ka intiru ne nasud wey warad eleg ne peggukum diye te siyudad te Hirusalim. Ne migkahi pad man‑e sikandan te in-engkeran ku kun e ka nasud, wey kene ku kun e sikandan egkiteen.
\VS{10}Purisu kene ku sikandan igkeyid‑u wey kenad egkabalbalawan ka suman-suman ku te peglegpad kandan, wey eggimuwen ku diye te kandan ka inggimu ran diye te duma.”
\par }{\PP \VS{11}Ne miglibed ka etew ne migkukumbale te linu wey due me himan ne igsulat, wey migkahi, “Neimpusan kud ka insuhu nu keddi.”

\par }\Chap{10}{\SH Ka peg-awe te katelesan te Manama puun te timplu
\par }{\PP \VerseOne{1}\XREF{✡}{{\XO 10:1 }
Isi 1:26; Imp 4:2.}Te pegtengteng ku diye te dibdibabew te atep‑atep ne diye te dibdibabew te ulu te me kirubin, iyan kud e se egpekeiling te trunu ne sapiru.
\VS{2}\XREF{✡}{{\XO 10:2 }
Imp 8:5.}Ne ingkahiyan te Manama ka etew ne migkukumbale te linu, “Hendutun ka te taliware te egkatileng ne me liggid ne diddiralem te me kirubin. Ne akup ka te baha dutu wey isawed nu seini te siyudad.”
\par }{\PP Ne intetengtengan ku ka etew ne migseled diye te taliware te egkatileng ne liggid.
\VS{3}Te pegseled te etew, migmanasindeg ka me kirubin diye te igkakawanan ne balabahan te timplu, wey napenu te gapun ka igkarangeb ne lama\FTNT{*}{{\FR 10:3 }
Malig-et seini ne lama diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.} te timplu.
\VS{4}Ne mig-awe ka katelesan te Magbebaye ne Manama puun te me kirubin, wey miggalin diye te gumawan te timplu. Napenu te gapun ka timplu, wey nalayahan te katelesan te Magbebaye ka diye te lama.
\VS{5}Ne egkarineg taman diye te an-anayan ne lama te timplu ka dahing te me pakpak te me kirubin, iling te laheng te Amana ne Maresen ne Manama.
\par }{\PP \VS{6}Te pegsuhu te Magbebaye te etew ne egpakuen te baha puun te taliware te egkatileng ne me liggid diye te diddiralem te me kirubin, miggendiyad sikandin wey migsasindeg diye te dangdang te sabeka te me liggid.
\VS{7}Ne ka sabeka te me kirubin, migpurut te baha ne diye te taliware dan, wey imbehey rin e seeye te etew ne migsaluub te kumbale ne linu. Ne intinawe seeye te etew, wey miggipanew e sikandin.
\par }{\PP \VS{8}Ne ka tagse kirubin, due belad ne hendue te belad te etew, wey naakeban seeye te me pakpak dan.
\VS{9}\XREF{✡}{{\XO 10:9 }
Isi 1:15-21.}Ne taheed te egtetengteng a, nakita ku degma ne due hep‑at ne liggid diye te dangdang te tagse sabeka te hep‑at ne kirubin. Migmangilak-ilak ka me liggid iling te mahal ne batu ne egngaranan te kristal.
\VS{10}Nenekeg-iling ka me liggid, wey ka tagse sabeka, due lein ne liggid ne impasumbalak diye te taliware.
\VS{11}Ne egpekeendiye te minsan hendei ka seeye ne me liggid duma te me kirubin ne kenad keilangan ne egbaliyung pad. Ne minsan hendei sikandan nakatangke ne egpekeendiye iya sikandan ne kenad egbaliyung.
\VS{12}\XREF{✡}{{\XO 10:12 }
Imp 4:8.}Ne neempet te mata ka intiru ne lawa te me kirubin, ka peka, me belad, wey me pakpak dan. Ne iling ded ka me liggid, neempet degma te mata.
\VS{13}Ne meyitenged te me liggid, narineg ku ne ingngaranan seeye te, “Ka egkatileng ne me liggid.”
\par }{\PP \VS{14}\XREF{✡}{{\XO 10:14 }
Isi 1:10; Imp 4:7.}Ne tighep‑at se ulaula te tagse sabeka te seeye ne me kirubin: ka hun‑a, ulaula te kirubin, ka igkarangeb, ulaula te etew, ka igkatelu, ulaula te liyun, wey ka igkeep‑at, ulaula te agila.
\VS{15}Sikandan ka me hinimuwan ne eggeheyinawa ne nakita ku diye te ilis te Weyig ne Kibar. Ne nataman, migparibabew e ka me kirubin.
\VS{16}Ne minsan hendei egpatangke ka me kirubin, tapik de degma ka me liggid. Ke egbekalen dan ka me pakpak dan eyew egparibabew puun te tane, egparibabew degma ka me liggid.
\VS{17}Purisu te tagse timpu ne eggipanew ka me hinimuwan wey ke eglene naa wey ke eglayang, egtapik de iya degma ka me liggid, su ka panisingan ma te me hinimuwan ne eggeheyinawa ka egpaweil te me liggid.
\par }{\PP \VS{18}Ne mig-awe puun te gumawan te timplu ka katelesan te Magbebaye, wey miggalin e diye te ampew te me kirubin.
\VS{19}Ne taheed te migtetengteng a, imbekal te me kirubin ka me pakpak dan wey migparibabew e puun te tane wey tapik de ka me liggid. Ne migsanggel sikandan diye te dapit te igsile ne gumawan te timplu, wey diye te ampew ran ka katelesan te Magbebaye te Israil.
\VS{20}Seeye ka me hinimuwan ne eggeheyinawa ne nakita ku diye te diddiralem te Manama te Israil, diye te ilis te Weyig ne Kibar. Ne nanengnengan ku ne sikandan iya ka me kirubin.
\par }{\PP \VS{21}Ne hep‑at se me ulaula te tagse sabeka kandan, wey hep‑at degma se pakpak. Ne hendue te due belad te etew ne naakeban te me pakpak dan.
\VS{22}Egpekeiling ka me ulaula ran te me ulaula te me hinimuwan ne eggeheyinawa ne nakita ku diye te ilis te Weyig ne Kibar. Ne eggipanew ka tagse sabeka kandan ne kene egsuwey-suwey.

\par }\Chap{11}{\SH Ka pegparusa te Manama te Hirusalim
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne hendue te inggenat a te Panisingan te Magbebaye ne Manama, wey in-uyan a diye te dapit te igsile ne gumawan te timplu. Ne due nakita ku ne daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne etew diye te gumawan lagkes en iya ka daruwa ne pangulu te keet-etawan ne iyan si Hasaniyas ne anak ni Hasur wey si Pilatiyas ne anak ni Binayas.
\par }{\PP \VS{2}Ne ingkahiyan a te Magbebaye, “Etew, seini ka me etew ne migsuman-suman te mareet, wey migmanambag te kene ne eleg kayi te seini ne siyudad.
\VS{3}Migkahi sikandan, ‘Mahaan e ka eleg ne timpu ne egmamebaley ki. Ware egpakapasakit kanta su ka siyudad ta, egpekeiling te kendiru, wey iling ki te sapu te ngalap ne diye te seled, wey kene ki egkamenu.’
\VS{4}Purisu panagne ka te mareet meyitenged kandan.”
\par }{\PP \VS{5}Ne in-umaan a te Panisingan te Magbebaye wey impalalag a nikandin te migkahi, “Seini ka ingkahi te Magbebaye: Keet-etawan te Israil, nakanengneng a te insuman-suman niyu.
\VS{6}Masulug ka impangimatayan niyu te seini ne siyudad, wey in-empet niyu diye te me dalan ka me minatey.
\par }{\PP \VS{7}“Purisu egkahi a se Magbebaye: Malehet iya ne ka seini ne siyudad iling te kendiru, piru ka me ngalap, iyan seeye se me minatey. Ne egpandeldelen ku sikaniyu puun te seini ne siyudad.
\VS{8}Egkengaaldek kew te gira, piru egpalusuran ku nasi sikaniyu te me kuntere niyu. Sikeddiey se Magbebaye ka miglalag kayi.
\VS{9}Egpandeldelen ku sikaniyu puun te seini ne siyudad, wey igparakep ku sikaniyu te me lapu; egparusaan ku sikaniyu pinaahi kandan.
\VS{10}Egkammatey kew te gira diye mismu te eletanan te nasud niyu ne Israil. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.
\VS{11}Ka seini ne siyudad kene egpekeiling te kendiru para kaniyu, wey kene kew egpekeiling te ngalap diye te kendiru, su egparusaan ku ma sikaniyu diye mismu te eletanan te Israil.
\VS{12}Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye. Eggimuwen ku seini su ware kew ma migtuman te me balaud wey me suhu ku, wey iyan niyud intuman ka me suhu te me nasud ne nakalingut kaniyu.”
\par }{\PP \VS{13}Ne taheed te migpangguhud a te lalag te Manama, migpatey e si Pilatiyas ne anak ni Binayas. Ne miglangkeb a wey migpanguleyi a te meemen, “He Magbebaye, eg-aminen nu naa te egpangimatey ka nenasame ne Israilita?”
\par }{\SH Ka saad te Manama te naddakep
\par }{\PP \VS{14}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye,
\VS{15}“Etew, ka keet-etawan ne nasame diye te Hirusalim, sikeykew naan de iya ka egkatanuran wey ka me pamilya nu, me karumaan nu wey ka me duma nu te Israilita ne narakep. Migkahi sikandan, ‘Mariyu e te Magbebaye ka naddakep, wey imbehey e te Magbebaye kanta ka seini ne tane.’
\par }{\PP \VS{16}“Purisu kahii nu ka me duma nu te narakep te seini ka ingkahi te Magbebaye, ‘Minsan immarakep ku wey impegsuwey-suwey ku sikaniyu diye te duma ne me nasud, duma niyu red iya man‑e ka katelesan ku.’
\par }{\PP \VS{17}“Purisu kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye, ‘Eglibulungen ku red sikaniyu puun te me nasud ne in-empetan ku kaniyu, wey igbehey ku red kaniyu ka tane te Israil.
\VS{18}Ne emun ke egginguma kew e diye te Israil, pangawaa niyu ka langun ne mallindit ne me diyus-diyus diye.
\VS{19}\XREF{✡}{{\XO 11:19 }
Isi 36:26-28.}Ne eggimuwen kud e ne sikeddi naan de ka egpamakayen niyu, wey eggimuwen ku ne iyam ka me suman-suman niyu. Eg-aween kud e ka me makehal ne pusung niyu, wey egliwanan ku te pusung ne maparuma-ruma keddiey.
\VS{20}Ne egtumanen niyud ka me balaud ku wey me suhu. Egkeyimu kew e ne keet-etawan ku wey egkeyimu ad ne Manama niyu.
\VS{21}Piru egparusaan ku seeye se migsimba te makalelanget ne me diyus-diyus, tenged te mallindit ne me hinimuwan dan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.’ ”
\par }{\SH Ka peg-awe te katelesan te Manama puun te Hirusalim
\par }{\PP \VS{22}\XREF{✡}{{\XO 11:22 }
Isi 43:2-5.}Ne imbekal te me kirubin ka me pakpak dan wey migparibabew e puun te tane duma te me liggid ne diye te dangdang dan, wey diye te ampew ran ka katelesan te Manama te Israil.
\VS{23}Ne mig-awe puun te taliware te siyudad ka katelesan te Magbebaye, wey diye seini migsanggel te bubungan ne kakiliran te siyudad, dapit te igsile.
\VS{24}Ne diye te impakita te Manama keddi, inggenat a te Panisingan, wey impalibed ad diye naddakep ne diye te Babilunya. Ne naawe e ka impakita keddi.
\VS{25}Ne impangguhuran kud ka naddakep meyitenged te langun ne impakita keddi te Magbebaye.

\par }\Chap{12}{\SH Ka pegpahunsiling te pegkarakep te me Israilita
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}\XREF{✡}{{\XO 12:2 }
Isa 6:9-10; Hir 5:21; Mar 8:18.}“Etew, mig-ugpe ka duma te me masinupaken ne keet-etawan. Due me mata ran piru kene sikandan egmakakita, due me talinga ran piru kene sikandan egmakarineg, su me masinupaken ma sikandan.
\par }{\PP \VS{3}“Sikan naa etew, panines ka te me kalaglahan nu ne iling ubag te narakep, wey hipanew ka peendiye te lein ne inged. Himuwa nu seini te maaldew taheed te egpamipitew ka me etew. Kema ke egkasuman-suman dan ded ne me masinupaken sikandan.
\VS{4}Ipalihawang nu ka intines nu ne me kalaglahan nu te maaldew eyew egkita sikandan, wey te marusilem, papitawa nu sikandan ne eggipanew ka iling te sabeka ne dinakep.
\VS{5}Ne taheed te egmanetengteng sikandan, lungahi nu ka matikang wey makepal ne alad ne batu, wey duen ka suleddu.
\VS{6}Ne papitpitawa nu sikandan keykew te eggipanew te marusilem, ne egpaniang te me kalaglahan nu. Bunbuni nu ka ulaula nu eyew kene ka egpakakita ke hendei ka egpabulus. Eggimuwen ku sikeykew ne tuus para te me Israilita.”
\par }{\PP \VS{7}Purisu intuman ku ka insuhu keddi te Magbebaye. Te maaldew, impalihawang kud ka me kalaglahan ku, wey te pegkamarusilem, inlungahan ku ka alad. Ne taheed te migmanetengteng ka me etew, impaniang kud e ka me kalaglahan ku, wey miggipanew a te timpu te marusilem.
\par }{\PP \VS{8}Te maselem e, impanengneng ad te Magbebaye,
\VS{9}“Etew, emun ke eg-inse ka me masinupaken ne keet-etawan te Israil ke nekey ka eggimuwen nu,
\VS{10}kahii nu sikandan te due iglalag ku te Hari diye te Hirusalim, wey te langun ne me Israilita.
\VS{11}Kahii nu sikandan: Ka inggimu ku, iyan sika tuus te egkeyitabu kaniyu. Egpandakepen kew iya.
\VS{12}Ne minsan ka Hari niyu, diyad egsuleddu te lungag te alad ne inlungahan te duma eyew egbayaan din te eggipanew te marusilem ne egpaniang te me kalaglahan din. Egbunbunan din ka ula-ula rin eyew kene sikandin egpakakita te egbayaan din.
\VS{13}\XREF{✡}{{\XO 12:13 }
2Har 25:7; Hir 52:11.}Egsaklahen ku sikandin iling te mananap wey egsahad e sikandin kayi. Ne eg-uyanen ku sikandin diye te Babilunya, te tane te Kaldiya, piru kene sikandin egpakakita diye, taman te egpatey sikandin.
\VS{14}Ne ig-empet ku te langun ne nasud ka langun ne sakup din, ka me suluhuanen din, wey ka me sundalu rin. Ne egbalaharen kud e ne egpangimatayan sikandan.
\VS{15}Ne emun ke ig-empet kud sikandan diye te langun ne nasud, henduen pad ne egpekeila sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.
\VS{16}Piru egtuhutan ku ne duen ded egkeuyag kandan puun te gira, bitil, wey dalu, eyew igpakapangguhud dan diye te me nasud ne egkeendiyaan dan ka mallindit ne me hinimuwan dan. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”
\par }{\SH Ka pegpahunsiling te pegkaaldek
\par }{\PP \VS{17}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migpanengneng keddi,
\VS{18}“Etew, pakekelkel ka tenged te kaaldek, taheed te egkeen ka wey eg-inum.
\VS{19}Ne kahii nu naa ka keet-etawan te Israil, ‘Seini ka ingkahi te Magbebaye meyitenged te me mahinged te Hirusalim wey te Israil. Egmangeen sikandan wey egmanginum te weyig ne egpangelkelen de due tenged te pegkaaldek, su egpangahawen ma ka me kasangkapan te nasud dan te me kuntere dan tenged te mabbulut sikandan te me duma ran.
\VS{20}Egpangguhusen ka me siyudad dan, wey egkeyimu e ne ware mahinged. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.’ ”
\par }{\SH Ka Iyam ne me Lalag puun te Manama
\par }{\PP \VS{21}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye,
\VS{22}“Etew, mania te due me lalahen due te Israil ne miggenendue, ‘Masulug e ne me timpu ka miglihad, piru mania te ware natuman ka me panagne?’
\VS{23}Purisu kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye, ‘Egtamanen kud ka sika ne me lalahen, wey kenad e sika egkalalag due te Israil.’ Kahii nu sikandan te, ‘Mahaan e egkatuman ka me panagne.’
\VS{24}Su egkataman en iya ka me ubat ne panagne wey igmakita due te keet-etawan te Israil.
\VS{25}Sikeddi ka Magbebaye, ke nekey ka eglalahen ku, egkatuman iya. Ne kenad egkaluhey, egkatuman e ka ingkahi ku meyitenged kaniyu te me masinupaken ne keet-etawan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\PP \VS{26}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye,
\VS{27}“Etew, migkahi ka keet-etawan te Israil te mananey pad egkeyitabu ka immakita te Manama keykew wey ka impanagne nu te naluhey e ne timpu.
\VS{28}Purisu kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye, ‘Kenad e egkaluhey ne egkatuman en iya ka inlalag ku. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.’ ”

\par }\Chap{13}{\SH Ka pegpanagne meyitenged te ubaten ne me prupita
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, panagne ka te mareet meyitenged te me prupita te Israil ne migmanagne te egpuun de te suman-suman dan. Kahii nu sikandan te keilangan ne egpammineg te eglalahen ku.”
\par }{\PP \VS{3}Migkahi ka Magbebaye, “Mekeyid‑u-hid‑u ka egkeyitabu te me ungel ne prupita ne migmanagne de due minsan ware immakita kandan.
\VS{4}He keet-etawan te Israil, egmekeiling ka me prupita niyu te me leew ne miyew ne diye te taliware te nagguhus ne siyudad su iyan dan man de igkeupii ne egkaangken ka para te kandan de ne keupianan te ware pegsuman-suman ne sikandan de ka egpuunan te subla pad ne karereetan.
\VS{5}Ware dan panpanayi ka keet-etawan. Ware dan ay-ayari ka nagguhus ne matikang wey makepal ne batu ne alad te siyudad te Israil, eyew egmalig‑en seini te timpu te gubut, te aldew ne eggukum ka Magbebaye.
\VS{6}Kene ne mallehet ka nenakita ran, wey ubat ka me panagne dan. Migkahi sikandan te egpuun te Magbebaye ka impanlalag dan. Piru ka malehet, ware ku sikandan suhua. Ne migtetahad sikandan ne egkatuman ka impanlalag dan.
\VS{7}Kene ne malehet ka nenakita ran ne immakita ku kun kandan, wey ubat ka me panagne dan. Migkahi sikandan te me lalag ku kun seeye, minsan wara a migpakiglalag kandan.
\par }{\PP \VS{8}“Purisu egkahi a se Magbebaye te egkuntereen ku sikandan, su ubat ka immanlalag dan, wey kene ne mallehet ne due immakita kandan.
\VS{9}Egparusaan ku ka me prupita ne migmanagne te ubat, tenged te kene ne malehet ka nenakita ran ne immakita ku kun kandan. Kenad sikandan egpaapilen te punduk te keet-etawan ku, wey kene eglisteen ka me ngaran dan te listaan te me Israilita, wey kene sikandan egpakaseled te tane te Israil. Ne egpekeile e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.
\par }{\PP \VS{10}\XREF{✡}{{\XO 13:10 }
Hir 6:14; 8:11.}“Inlaag te ubaten ne me prupita ka keet-etawan ku pinaahi te pegkahi ran ne due keupianan te langun minsan ware. Egpekeiling de te migpasasindeg ka me etew te me alad ne magguye, wey impamulitan de seini te me prupita te linuyang ne apug.
\VS{11}Purisu kahii nu sikandan se talagpamulit te egkatempag iya ka alad dan su egpeuranan ku seini te makeseg, duma te derakel ne apiyew. Ne egkasuhat seini te makeseg ne kalamag.
\VS{12}Ne emun ke egkatempag ka alad ne batu, egderali-dian e sikandan te me etew te egkahi, ‘Meddag se impulitan ne mania te natempag ded.’ ”
\par }{\PP \VS{13}Purisu egkahi a se Magbebaye, “Tenged te langet ku, egtempahen ku iya ka alad pinaahi te makeseg ne kalamag, uran, wey te derakel ne apiyew.
\VS{14}Egtamtamanan ku te egtempag ka alad ne impulitan dan te apug, taman te egkiteen e ka me pabunsuran kayi. Ne egkabunbunan sikandan wey egkammatey. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.
\par }{\PP \VS{15}“Igpalihawang ku ka langet ku diye te alad ne batu, wey igpaneem-neem ku seini te seeye se migpamulit te apug. Ne igpanengneng ku kaniyu ne warad e ka alad wey nammatey e seeye se migkulit te linuyang ne apug
\VS{16}ne iyan ka me prupita te Israil ne migkahi te duen kun keupianan te Hirusalim, minsan ware. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\PP \VS{17}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Ne sikeykew etew, pangendiyei nu ka me malitan ne migmanagne te egpuun de te me suman-suman dan. Panagne ka te mareet meyitenged kandan.
\VS{18}Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Mekeyid‑u-hid‑u ka egkeyitabu kaniyu te me malitan ne miggalung te keet-etawan, bate ma wey se buyag pinaahi te pakebel. Immabibinukul niyu sikandan wey immalelangkus te due me pakebel. Igkeupii niyu ne egkahalungan ka keet-etawan ku para te keupianan niyu.
\VS{19}Imbaley-baley a nikaniyu diye te tangkaan te keet-etawan ku tenged de te pila-pila ne kemkem ne trigu wey paan. Inggimatayan niyu ka etew ne kene ne eleg ne egpatey, piru ware niyu mule himatayi ka etew ne iyan iya perem eleg ne egpatey, pinaahi te peg-uubat niyu te keet-etawan ku wey migpalintutuu sikandan kaniyu.”
\par }{\PP \VS{20}“Purisu egkahi a se Magbebaye te kuntere ku iya ka me pakebel ne inggamit niyu te pegpasahap te me etew iling te impandakep ne bayaku. Ne egdereetan ku ka me pakebel niyu, wey igmalihawang ku ka me etew iling te impandakep niyu ne me bayaku.
\VS{21}Egpamindasen ku degma ka me langkus niyu, wey egluwasen ku ka keet-etawan ku puun kaniyu, wey kene niyud sikandan egkahalungan te geem niyu. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.
\par }{\PP \VS{22}“Nalaggew ka me matareng tenged te me peg-uubat niyu, minsan ware ku sikandan laggawa. Ne imbagget niyu nasi ka me maddeet ne kene eg-inniyug te mareet ne hinimuwan dan, su emun ke eg-inniyug sikandan, egkaluwas sikandan puun te kamatayen.
\VS{23}Purisu kuntee, egkataman e ka ubat ne hendue te me taheinep niyu wey ka pegpahehane niyu. Egluwasen ku ka keet-etawan ku puun kaniyu. Ne egpakanengneng kew ne sikeddi ka Magbebaye.”

\par }\Chap{14}{\SH Ka pegdew‑ey te Manama te me diyus-diyus
\par }{\PP \VerseOne{1}Sabeka ne aldew, migparani keddi ka duma ne me igbuyag te me Israilita. Migpanginginse sikandan meyitenged te pegbuut te Magbebaye ne Manama.
\VS{2}Ne impanengneng a te Magbebaye,
\VS{3}“Etew, amana ran geyinawei ka me diyus-diyus dan ne iyan nekeyinalig kandan te pegpakasale. Purisu mania te egtuhutan ku sikandan ne eg-inse keddi?
\par }{\PP \VS{4}“Kahii nu naa sikandan te migkahi a se Magbebaye: Ka minsan hentew ne Israilita ne miggeyinawa te diyus-diyus ne iyan nekeyinalig kandin te pegpakasale, wey egpanginginse sikandin te prupita, sikeddi mismu ka egtabak kandin sumale te kasulug te diyus-diyus din.
\VS{5}Eggimuwen ku sika eyew egkaangken ku red ka geyinawa te keet-etawan te Israil ne nakapariyu keddi tenged te me diyus-diyus dan.”
\par }{\PP \VS{6}“Purisu kahii nu ka keet-etawan te Israil te migkahi a se Magbebaye, ‘Inniyug kew e te me sale niyu, wey engkeri niyud ka me diyus-diyus niyu, wey ka langun ne mallindit ne hinimuwan niyu.’
\par }{\PP \VS{7}“Ka minsan hentew ne Israilita wey ke lapu naa ne mig-engked keddi wey migsimba te me diyus-diyus ne iyan nekeyinalig kandin te pegpakasale, wey migpanginginse keddi pinaahi te prupita, sikeddi mismu ka egtabak kandin.
\VS{8}Egkuntereen ku sikandin, wey eggimuwen ku sikandin ne paney-paney te langun ne etew wey eglelemetan dan sikandin. Ne egdeldelen kud e sikandin puun te keet-etawan ku. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.
\par }{\PP \VS{9}“Piru ke egpanagne te ubat ka sika ne prupita para te sika ne etew, sikeddi naa ka migtuhut kandin ne egpanagne te ubat. Ne eglegparan ku egpatamtamani ka sika ne prupita wey egdeldelen ku puun te keet-etawan ku ne me Israilita.
\VS{10}Egparusaan ku te nekeg-iling ne parusa ka prupita wey ka etew ne migpanginginse kandin.
\VS{11}Eggimuwen ku sika eyew kene eg-engked keddi ka me Israilita, wey eyew kene dan eglinditan ka pegkeetew ran pinaahi te pegpakasale. Ne egkeyimu e sikandan ne keet-etawan ku wey egkeyimu ad e ne Manama ran. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\SH Ka pegparusa te makasesale ne keet-etawan
\par }{\PP \VS{12}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye,
\VS{13}“Etew, emun ke egpakasale keddi ka langun ne mahinged te sabeka ne nasud tenged te kene ne matinumanen keddi, eglegparan ku iya sikandan egpatamtamani, wey eg-aween ku ka egpuunan te egkakeen dan. Ne egpabitilan ku sikandan eyew egkammatey sikandan duma te me ayam dan.
\VS{14}Minsan pad ke mig-ugpe duma kandan si Nuwi, si Danyil, wey si Hub, sikandan de iya degma se tatelu ka egkaluwas su me matareng ma mule sikandan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\PP \VS{15}“Ne panunggilingan ke egpeuyanan ku te mabbulut ne mananap ka nasud dan eyew egpangimatayan sikandan, egkeyimu e ka inged dan ne mammara ne inged ne ware eg-ugpe, wey warad me etew ne egmakabaye diye tenged te me mananap.
\VS{16}Ne minsan pad ke mig-ugpe duma kandan si Nuwi, si Danyil, wey si Hub, sikeddi se Magbebaye ne manekal te ware egtamanan, egpahunlibet a ne kene iya sikandan egkaluwas minsan ka me anak dan, su sikandan de iya se tatelu ka egkaluwas. Ne egkeyimu e ka inged dan ne mammara ne inged ne ware eg-ugpe. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\PP \VS{17}“Ne panunggilingan ke egpeuyanan ku te gira ka nasud dan eyew egkeyimatayan sikandan wey ka me ayam dan,
\VS{18}minsan pad ke mig-ugpe duma kandan si Nuwi, si Danyil, wey si Hub, sikeddi se Magbebaye ne ware kapatayan ka egkahi te kene iya sikandan egkaluwas minsan ka me anak dan, su sikandan de iya se tatelu ka egkaluwas. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\PP \VS{19}“Ne panunggilingan ke egpeuyanan ku te dalu ka nasud dan wey egpasalerepen kud e sikandan te mangune-kune ne langet ku eyew egkammatey sikandan langun, wey ka me ayam dan,
\VS{20}minsan pad ke mig-ugpe duma kandan si Nuwi, si Danyil, wey si Hub, sikeddi se Magbebaye ne ware kapatayan ka egkahi te kene iya sikandan egkaluwas minsan ka me anak dan su sikandan de iya se tatelu ka egkaluwas su me matareng ma sikandan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\PP \VS{21}\XREF{✡}{{\XO 14:21 }
Imp 6:8.}Seini iya ka ingkahi te Magbebaye, “Mekeyid‑u-hid‑u ka Hirusalim ke egpeuyanan ku seini te hep‑at ne mabbehat ne parusa ne iyan ka gira, bitil, mabbulut ne mananap, wey dalu ne egpakapatey te me mahinged diye wey te me ayam dan.
\VS{22}Ke duen ma egkasame kandan, egpanguyanen sikandan kayi te Babilunya, wey igpalemung kaniyu isip me dinakep. Ke egkakita nu ka mareet ne hinimuwan dan, egkasabut nu ne eleg ka pegparusa ku te Hirusalim.
\VS{23}Ne emun ke egkakita nud ka me hinimuwan dan, egkasabut nud ne duen bes egpuunan ke mania te inggimu ku sika diye te Hirusalim. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”

\par }\Chap{15}{\SH Impahunsiling te paras ka Hirusalim
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, mamenu keupiya ka kayu te paras, du te minsan nekey ne kayu diye te puwalas?
\VS{3}Duen naa egkeyimu ne minsan nekey puun te sugpang te paras? Egkeyimu naa sika ne sanggatanan te minsan nekey?
\VS{4}Meupiya re sika ke igtemeg. Piru ke egkeigmuk e, warad e karuan.
\VS{5}Purisu, ke ware ma karuan te sugpang te paras te ware pad natutung, labew e ne ware karuan due ke egkatutung e wey ke egkeigmuk e.”
\par }{\PP \VS{6}“Purisu egkahi a se Magbebaye: Egpekeiling ka me matig-Hirusalim te paras ne migtubu diye te taliware te puwalas. Ne tenged te nekeg-iling ma sikandan ne me ware karuan, egpanilaban ku iya sikandan.
\VS{7}Eglegparan ku iya sikandan. Ne minsan egpakapallahuy sikandan, egkatutung ded iya sikandan te lein ne hapuy. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.
\VS{8}Ne eggimuwen ku ka tane dan ne mammara ne inged ne ware mig-ugpe su ware ma sikandan migmatinumanen keddi. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”

\par }\Chap{16}{\SH Ka maddeet ne hinimuwan te Hirusalim
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, ipanengneng nu te Hirusalim ka malindit ne hinimuwan din.
\VS{3}Kahii nu sikandin te migkahi a se Magbebaye: Diye ka migpuun te tane te me Kanaanen su diye ke ma miglesut. Amurihanen ka amey nu wey Hitihanen ka iney nu.
\VS{4}Ne te timpu ne miglesut ka, ware migtempug te pused nu, ware migdihus keykew, ware migbaluhu te asin, wey ware migbukus keykew te habet.
\VS{5}Warad iya sabeka ne neyid‑u keykew ne miggimu minsan te sabeka due diye te keykew. Nasi ke re iya ideregpak diye te kamet, tenged su igkekalindit ke ma te timpu te peglesut nu.
\par }{\PP \VS{6}“Te peglihad ku te marani nu, nakita ku sikeykew ne narihus-dihus te langesa nu. Ne ingkahiyan ku sikeykew te egkeuyag ka iya.
\VS{7}Ne impatulin ku sikeykew iling te pinamula diye te kamet. Ne migdakel kad, migmalangkew, wey migmengebay kad e. Nateyul e ka me susu nu, wey migmalayat e ka bulbul nu, piru migpalawas ke re due.
\par }{\PP \VS{8}“Te peglihad kud man‑e te marani nu, nakita ku sikeykew ne eleg kad e ne eg-asaween. Purisu imbunbunan ku te hinabel ku ka lawa nu ne migpalawas. Ne migpanaad a ne eggeyinawaan ku sikeykew, wey miggimu a te kasabutan ne eg-asaween ku sikeykew, wey naangken kud sikeykew. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\PP \VS{9}“Ne indihus ku sikeykew wey inlu‑luan ku ka langesa nu, wey imbaluhuwan ku sikeykew te lana.
\VS{10}Ne impakukumbale ku sikeykew te indayan-dayanan wey impasesandal ku sikeykew te inggimu puun te laplap te mananap. Impakukumbale ku sikeykew te mahal ne kumbale wey imbukusan ku sikeykew te mahal ne hinabel.
\VS{11}Ne impanaluuban ku sikeykew te me alahas ne iling: binukul, balieg,
\VS{12}sising te irung, ariyus, wey ingkurunaan ku sikeykew te tetelesi.
\VS{13}Impatelesan ku sikeykew te me pelata wey me bulawan. Ne inggimu puun te mahal ne hinabel ka kumbale nu wey impamalungpungan ay-ayari. Ne ka me pegkeen nu, egpuun te amana ne memeupiya ne klasi te harina, teneb, wey mentika te ulibu. Tetelesi ke naan de iya ne egtengtengan, wey neyimu kad e ne rayna.
\VS{14}Ne migmabantug kad e te langun ne nasud tenged te subla ne kateles ne imbehey ku keykew. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\PP \VS{15}“Piru migsalig kad e te kateles nu wey kabantug, wey inggamit nud seini te pegpamelegye te lawa nu. Ne migpanginggat kad e te minsan hentew ne lukes ne eglihad.
\VS{16}Ne inggamit nud ka duma ne kumbale nu eyew igdayan-dayan te me matikang ne inged ne simbaanan nu, ne iyan ka inged ne egpampamelegyaan nu te lawa nu. Kenad iya perem eleg ne egkeyitabu sika.
\VS{17}Ne inggamit nu degma ka mateles ne me alahas ne bulawan wey pelata ne imbehey ku keykew, eyew eggimuwen nu ne me larawan te me diyus-diyus ne lukes, eyew egsimbeen nu. Egpekeiling de te migpalibug-libug ka.
\VS{18}Ne ingkuwa nu ka impamalungpungan ne me kumbale nu, wey immakumbale nu te me diyus-diyus, wey inhalad nu kandan ka lana wey insinsu ku.
\VS{19}Inhalad nu degma kandan ka imbehey ku keykew ne me pegkeen ne egpuun te amana ne memeupiya ne klasi te harina, teneb, wey mentika te ulibu. Inhalad nu sika kandan isip meemut ne halad. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\PP \VS{20}“Ne ingkuwa nu degma ka me anak nu ne me lukes wey me malitan ne naanak nu keddi, wey inhalad nu sikandan te me diyus-diyus isip pegkeen. Kene naan pad ne eleg ka pegpamelegye nu te lawa nu?
\VS{21}Impangimatayan nu ka me anak ku wey intutung nu isip igpanubad diye te me diyus-diyus.
\VS{22}Ne tenged te mallindit ne hinimuwan nu, wey te pegpamelegye nu te lawa nu, nalingawan nud ka pegtanggu ku dengan keykew te bate ke pad ne migpalawas, wey narihus-dihus te langesa nu.”
\par }{\SH Ka langet te Manama te Hirusalim
\par }{\PP \VS{23}“Ne migkahi a se Magbebaye: Mekeyid‑u-hid‑u iya ka egkeyitabu keykew Hirusalim. Timul pad te dereeti ne hinimuwan nu,
\VS{24}migpangimu ke pad iya man‑e te me sinabeng ne egsimbaan nu te me diyus-diyus nu, wey migpamelegye ka te lawa nu diye te tagse dalan.
\VS{25}Makalelanget ka hinimuwan nu, sikan naa ka nalinditan ka kateles nu, wey impanginalig nu ka pegkeetew nu te minsan hentew e ne lukes ne eglihad diye te tagse bebalakan te me dalan. Nasublaan e ka pegkabalinggeren nu.
\VS{26}Migpeyilabet ka te me matig-Ihiptu ne me balinggeren iya degma. Nasublaan e ka pegkabalinggeren nu purisu nalanglangetan a iya keykew.
\par }{\PP \VS{27}“Purisu inlegparan ku sikeykew patamtamani wey insalinan ku ka baad nu ne panalangin ku. Imbehey ku sikeykew diye te me halamlamen ne me kuntere nu ne iyan ka me Pilistihanen. Ne minsan degma sikandan, nenatanengan te malindit ne hinimuwan nu.
\par }{\PP \VS{28}“Migpeyilabet ka degma te me matig-Asirya su ware ke man pad neurali. Piru minsan pad due, ware ke pad iya man‑e neurali kandan.
\VS{29}Natimulan pad iya man‑e ka pegkabalinggeren nu su migpeyilabet ke pad iya man‑e te me matig-Babilunya ne me nigusyanti. Piru ware ke pad iya man‑e neurali kandan.”
\par }{\PP \VS{30}Ne migkahi ka Magbebaye, “Nalanglangetan a iya mule keykew su neyimu nu sika langun. Egpekeiling ka te malitan ne ware hilew ne migpamelegye te lawa rin.
\VS{31}Migpangimu ka te sinabeng ne egsimbaan nu te me diyus-diyus nu, wey migpamelegye ka te lawa nu diye te tagse bebalakan te deralanen. Subla ke pad ne mareet du te duma ne malitan ne migpamelegye te lawa ran, su ware kad ma migpabayad te miggilabet keykew.
\VS{32}Egpekeiling ka te asawa ne migpalibug-libug te me mahaliyug. Igkeupii nu pad ne eggulid te lein ne lukes du te iglukes nu mismu.
\VS{33}Egpabayad mule ka duma ne malitan ne migpamelegye te lawa ran. Piru sikeykew mule ka egdasag te me lukes eyew egkeyinalig ne egparani puun te minsan hendei eyew eggilabet keykew.
\VS{34}Senge-klasi ka te duma ne malitan ne migpamelegye te lawa ran. Su ware mule migginalig keykew ne egpamelegye te lawa. Kene ka egpabayad su sikeykew mule ka egbayad.”
\par }{\SH Ka peglegpad te Manama te Hirusalim
\par }{\PP \VS{35}“Purisu, malitan ne egpamelegye te lawa, pammineha nu seini se eglalahen ku.
\par }{\PP \VS{36}“Migkahi a se Magbebaye: Miglelebas ka, wey migpeyilabet ka te me lukes su balinggeren ke ma. Insimba nu ka makalelanget ne me diyus-diyus nu, wey impangimatayan nu ka me anak nu eyew igpanubad kandan.
\par }{\PP \VS{37}“Ne tenged due, eglibulungen ku igpalingut keykew ka langun ne inggeyinawaan nu—seeye se ingkeupii nu wey seeye se ingkengeepes nu. Eglibulungen ku sikandan eyew egpakigkuntere keykew. Ne eglebasan ku sikeykew diye te tangkaan dan, eyew egkamelmelehan dan ka lawa nu.
\VS{38}Eglegparan ku sikeykew tenged te pegpalibug-libug nu, wey tenged te pegpangimatey nu. Igpaneem-neem ku keykew ka langet ku wey ka pegkatalikuren ku.
\VS{39}Igbehey ku sikeykew diye te me lukes ne inggeyinawaan nu. Ne egpangguhusen dan ka me sinabeng ne egsimbaan nu te me diyus-diyus nu, wey egpamelegyaan nu te lawa nu. Ne eglebasan ka nikandan, wey egpanguen dan ka me mateles ne me palamuti nu, wey eg-engkeran ka nikandan se migpalawas.
\par }{\PP \VS{40}“Ne egduruma sikandan te me etew ne egkuntere keykew. Egbebatuwen ka nikandan wey egpanadtaren te kampilan dan.
\VS{41}Ne egpanilaban dan ka me baley nu, wey eglegparan ka nikandan diye te tangkaan te masulug ne malitan. Eg-epusen kud ka pegkabalinggeren nu, eyew kene kad e egpakapamayad te me lukes ne inggeyinawaan nu.
\VS{42}Ne egkabewu-bewu e ka langet ku keykew, wey egkaawe e ka pegpangalikud ku. Egkabewu-bewu ad e wey kena ad e egkabelu.
\par }{\PP \VS{43}“Inlingawan nu ke immenu ku sikeykew te egtanggu dengan te bate ke pad. Nasi a nikeykew peyibelua tenged te mareet ne hinimuwan nu. Purisu eglegparan ku sikeykew. Ka pegkamareet nu, nakatimul te mallindit ne hinimuwan nu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\SH Ke nekey ka iney iling ded ka anak ne malitan
\par }{\PP \VS{44}“Ka langun ne etew ne eglalag te me lalahen, egkahi keykew, ‘Ke nekey ka iney, iling ded ka anak ne malitan.’
\VS{45}Iling ka te iney nu ne migsamsamili iya te iglukes din, wey te me anak din. Iling ka man‑e te hari nu ne me malitan ne migmanamsamili iya te me iglukes dan, wey te me anak dan. Hitihanen ka iney nu, wey Amurihanen ka amey nu.
\par }{\PP \VS{46}“Ne ka kakey nu ne malitan, iyan ka Samarya, ne diye te igkahibang ne balabahan, duma te me anak din ne me malitan. Ne ka hari nu ne malitan, iyan ka Suduma, ne diye te igkakawanan ne balabahan, duma te me anak din ne me malitan.
\VS{47}Mig-ikul ka te mallindit ne hinimuwan dan, wey te malepet de ne timpu, migsubla ke pad ne mareet kandan.
\par }{\PP \VS{48}“Sikeddi se Magbebaye ne egkeuyag te ware egtamanan, egpahunlibet a keykew te malehet: ka kakey nu ne malitan ne iyan ka Suduma wey ka me anak din ne me malitan, ware de nekeyimu te iling kareet te neyimu nu wey neyimu te me anak nu ne me malitan.
\VS{49}Ka sale te kakey nu ne Suduma wey te me anak din ne me malitan, iyan ka pegkaambuhen. Dakel se egkakeen dan, meupiya se peg-ugpe wey ware igkabantali piru ware migbulig te egkengaayu-ayu.
\VS{50}Miggimu sikandan te makalelanget kayi te tangkaan ku, tenged te pegkaambuhen dan. Purisu inlegparan ku sikandan te pegkakita ku te hinimuwan dan.
\par }{\PP \VS{51}“Ne minsan ka Samarya, ware ma nekeyimu minsan te katenge de te me sale nu. Subla ne dakel ka mallindit ne neyimu nu du te hari nu ne me malitan. Purisu matmatareng pad sikandan keykew su masmasulug ma ka neyimu nu ne mallindit.
\VS{52}Ne kuntee, antusa nu ka hilew su impapitew nu ma ne subla ke pad ne mareet du te me hari nu ne me malitan. Dawata nu wey antusa nu ka hilew nu su sikeykew ma ka migpapitew ne matmatareng pad sikandan keykew.
\par }{\PP \VS{53}“Piru egginguma ka timpu ne igpalibed ku te Suduma wey Samarya wey te me lungsud dan ka katubung dan. Ne igpalibed ku degma Hirusalim ka me karatuan nu,
\VS{54}eyew egkeyilawan ka tenged te langun ne inggimu nu ne iyan nakapapitew ne memeupiya pad sikandan keykew.
\VS{55}Egpakalibed iya ka katubung te me atebey nu ne iyan ka Suduma, Samarya, wey te me anak dan ne me malitan. Ne iling ke red degma wey ka me anak nu ne me malitan.
\VS{56}Indali-dian nu pad dengan ka Suduma tenged te pegkaambuhen nu,
\VS{57}wey te ware pad nakita ka mareet ne hinimuwan nu. Piru kuntee nekeiling kad e kandin, inderali-dian kad e degma te me matig-Idum, me matig-Pilistiya, wey te duma pad ne inged ne nakalingut keykew.
\VS{58}Mig-antus kad e te legpad tenged te pegkabalinggeren nu, wey te mallindit ne hinimuwan nu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\SH Ka kasabutan ne ware egtamanan
\par }{\PP \VS{59}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Eglegparan ku sikeykew te eleg te hinimuwan nu, su insamsamilian nu ma ka kasabutan ta wey insupak nu ka saad nu ne egtumanen nu seini.
\VS{60}Piru egtumanen ku red iya man‑e ka kasabutan ne inggimu ku duma keykew te bate ke pad. Eggimu a duma keykew te kasabutan ne ware egtamanan.
\VS{61}Ne egkasuman-suman nu ka me hinimuwan nu dengan, wey egkeyilew ka te pegkeetew nu, ne wey naan pa iya ke eggimuwen kud ne iling e te anak nu ne me malitan ka me atebey nu ne iyan ka Suduma wey Samarya, minsan ke kene seini ne apil te kasabutan ku keykew.
\VS{62}Eglig‑enen ku ka kasabutan ku duma keykew, wey egpakanengneng kad e ne sikeddi ka Magbebaye.
\VS{63}Ne ke egpasayluwen kud e ka langun ne sale nu, egkasuman-suman nu ka me sale nu. Ne kene kad e egpakalalag ka egkeyilew-hilew tenged te neneyimu nu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”

\par }\Chap{17}{\SH Ka panunggilingan meyitenged te daruwa ne agila wey te paras
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, ihuhud nu seini ne panunggilingan diye te me Israilita.
\VS{3}Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye, ‘Due dakel ne agila ne miglayang peendiye te Libanun. Maluag ka me pakpak din, wey makepal ka me bulbul rin ne nakalkalasi se batek. Ne miglatun sikandin diye te uud te kayu ne sidar.
\VS{4}Ne inggepu din ka mangnguwed pad ne sugpang diye te uud. Ne in-uyan din e diye te siyudad te me nigusyanti, wey impamula rin diye.
\VS{5}Ne migkuwa man‑e sikandin te beni puun te tane te Israil, wey impamula rin diye te malambeg ne tane ne ilis te weyig, wey mahaan de seeye migtubu.
\VS{6}Migtubu seeye wey neyimu ne pinamula ne egdul‑ug. Migpanulin ka me sugpang dutu pariralem peendiye te agila wey mig-ugseb te tane ka me dalid. Neyimu seeye ne paras wey migpanaman migsusugpang wey migmalapung.
\par }{\PP \VS{7}“ ‘Piru due lein ne dakel ne agila ne miglepew. Maluag degma ka me pakpak dutu wey me makepal degma se me bulbul. Ne ka me dalid wey me sugpang te seeye ne paras, migtulin peendiye degma te seeye ne agila eyew egkaweyihan te agila,
\VS{8}minsan pad ke ingkapamule e seeye diye te meupiya ne tane ne diye te ilis te dakel ne weyig, eyew egmanusugpang wey egpamehas, wey egmateles ne pinamula.’
\par }{\PP \VS{9}“Ne eg-insa a se Magbebaye, ‘Egpakapabulus-bulus naan pad seini egtubu? Kene! Egbaruten din seini, wey egpanempuhen din ka me sugpang, wey egbalaharen din ne egkahangu. Ne kenad egkeilangan te makeseg ne etew wey ke masulug naa ka egbarut te sika ne pinamula.
\VS{10}Ne minsan igpamula red sika diye te lein ne inged, kenad iya egtubu. Egkalanes en iya sika ke egkasuhat te kalamag puun te igsile. Egkalanes en iya sika due te intubuan din.’ ”
\par }{\SH Ka igpasabut te panunggilingan
\par }{\PP \VS{11}Ne impanengneng a te Magbebaye,
\VS{12}\XREF{✡}{{\XO 17:12 }
2Har 24:15-20; 2Kru 36:10.}“Panginsei nu ka masinupaken ne keet-etawan ke nakanengneng naa sikandan te igpasabut te seini ne panunggilingan. Kahii nu sikandan te seini ka igpasabut due: Miggendiye te Hirusalim ka Hari te Babilunya, wey indakep din ka Hari diye duma te me upisyal, wey impanguyan din e diye te Babilunya.
\VS{13}Ne mig-alam sikandin te sabeka te me kabuhalan te Hari te Huda. Ne miggimu sikandin te kasabutan duma te in-alam din, wey impepanaad din ne egpamakey kandin. Impandakep din degma ka me igbuyag te Huda
\VS{14}eyew kenad e egmalig‑en ka sika ne migharian, wey kenad e egpakasukul kandin. Egpariralem naan de wey egpabulus-bulus egtuman te kasabutan din.
\VS{15}Piru migsukul te Hari te Babilunya ka in-alam din ne sabeka te me kabuhalan te Hari te Huda. Migsuhu sikandin te me etew peendiye te Ihiptu eyew te pegbuyu te me kudde wey te pegpabulig te susuluhi ne sundalu. Piru kene sikandin eglampus, wey kene egpakaalihu te legpad kandin tenged te pegsupak din te kasabutan te Hari te Babilunya.
\VS{16}Sikeddi se Magbebaye ne Manama ne egkeuyag te ware egtamanan, ne iyan miggimu kandin ne Hari, igpahunlibet ku ne egpatey iya sikandin diye te Babilunya su insupak din ma ka kasabutan dan te Hari te Babilunya.
\VS{17}Kene egpakabulig kandin te pegpakiggira ka Hari te Ihiptu duma te maddesen wey susuluhi ne sundalu, ke eglusud e ka me matig-Babilunya ne egpangimatey te masulug ne etew.
\VS{18}Kene sikandin egpakaalihu su insupak din ma ka kasabutan ne impanaaran din ne egtumanen din iya.
\VS{19}Purisu sikeddi se Magbebaye ne ware kapatayan, igsaad ku ne eglegparan ku iya sikandin, su insupak din ma ka kasabutan ku ne impanaaran din pinaahi te ngaran ku.
\VS{20}Egsaklahen ku sikandin iling te mananap wey egsahad e sikandin kayi. Ne eg-uyanen ku sikandin diye te Babilunya wey eggukuman ku sikandin diye tenged te peg-akal rin keddi.
\VS{21}Ne ka langun te sundalu rin ne egpamallahuy, egpatey red iya, wey ka egkasame, egmemekegsuwey-suwey te minsan hendei. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\SH Ka egkapallateng ne insaad te Manama
\par }{\PP \VS{22}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Eggepu a te mangnguwed pad ne sugpang diye te uud te kayu ne sidar, wey igpamula ku seini diye te puntul te titikangi ne bubungan te Israil.
\VS{23}Egsusugpang seini wey egbebehas, wey egkeyimu ne mateles ne sidar. Ne egmanesalag diye ka langun ne klasi te me bayaku, wey egmanlatun diye te me sugpang.
\VS{24}Ne ka langun ne kayu diye te kamet, egpakanengneng ne sikeddi se Magbebaye, ka migpanempug te me mallayat ne kayu, wey migpatulin te mallepet ne kayu. Sikeddi degma ka miggihangu te mallapung ne kayu, wey sikeddi degma ka mig-uyag te nenallanes ne me kayu. Sikeddi se Magbebaye, igsaad ku ne egtumanen ku iya seini.”

\par }\Chap{18}{\SH Ka me hinimuwan te tagse sabeka
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne migpanengneng e man‑e keddi ka Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Nekey‑a ka igpasabut niyu te pegkahi niyu te seini ne lalahen meyitenged te Israil ne eggenendue,
\par }{\Q ‘Migkeen te matahimtim ne behas te paras ka me amey,
\par }{\QB piru nangingilu mule ka me anak’?\FTNT{*}{{\FR 18:2 }
Ka igpasabut te keet-etawan te Huda te seini ne lalahen, iyan ka me peg-antus dan tenged te sale te me kaap-apuan dan, kene ne kandan mismu ne sale.}
\par }{\PP \VS{3}“Ne sikeddi se Magbebaye ne manekal te ware egtamanan egkahi a: Kene niyud abayi te eglalag ka sika ne lalahen diye te Israil.
\VS{4}Sikeddi ka kamuney te langun ne umul—ka umul te amey wey iney, wey te me anak dan. Ne ka makasesale ne etew iyan de egpatey.”
\par }{\SHB Ka matareng ne etew
\par }{\PP \VS{5}“Ne panunggilingan ke due matareng ne etew ne eggimu ke nekey ka eleg wey nekeikul te me balaud.
\VS{6}Kene sikandin egkeen te me pegkeen ne inhalad diye te me diyus-diyus diye te bubungan, wey kene sikandin egsimba te me diyus-diyus te Israil. Kene sikandin egpanlibug, wey kene eggilabet te malitan ne eglangeseen.
\VS{7}Kene sikandin egleig-leig te minsan hentew, ke kene, ig-uli din mule ka gerentiya te etew ne nekeutang kandin. Kene sikandin egpanakew, egmakeenen din ka egmanggutasan, wey egpamehayan din te me kumbale ka ware me kumbale.
\VS{8}Egpeutang sikandin ne kene egpatubu. Kene sikandin eggimu te mareet, wey egbehey sikandin te eleg ne peggukum.
\VS{9}\XREF{✡}{{\XO 18:9 }
Lib 18:5.}Amana sikandin egtuman te me balaud wey me suhu ku. Matareng ka sika ne etew, wey egmalayat iya ka umul rin. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\SHC Ka mareet ne anak te matareng ne etew
\par }{\PP \VS{10}“Ne panunggilingan ke due bandidu wey talaggimatey ne anak te matareng ne etew, kene eggimu te minsan sabeka re ne meupiya ne himu.
\VS{11}Egkeen mule sikandin te me pegkeen ne inhalad diye te me diyus-diyus, wey egpanlibug.
\VS{12}Egleig-leig mule sikandin te egkengaayu-ayu wey te egkengaware-ware, egpanakew, wey kene eg-uli te gerentiya te etew ne egpekeutang kandin. Egsimba sikandin te me diyus-diyus, wey eggimu te mallindit ne hinimuwan.
\VS{13}Egpeutang sikandin piru egpatubuan din mule. Egmalayat bu naan ded ka umul rin? Kene! Egpatey iya sikandin tenged te makalelanget ne hinimuwan din. Sikandin de iya degma ka egkabasuli te kamatayen din.”
\par }{\SHC Ka keupianan te anak ne matareng
\par }{\PP \VS{14}“Piru panunggilingan man‑e ke due anak te seini se mareet ne etew. Ne nakita te anak ka langun ne mareet ne hinimuwan te amey rin, wey ware din mule ilingi.
\VS{15}Kene sikandin egkeen te me pegkeen ne inhalad diye te me diyus-diyus te Israil, wey kene degma egsimba te seini ne me diyus-diyus, wey kene sikandin egpanlibug.
\VS{16}Kene sikandin egleig-leig te minsan hentew, ig-uli din mule ka gerentiya te etew ne nakasambey kandin, wey kene sikandin egpanakew. Egmakeenen din ka egmanggutasan, wey egpamehayan din te me kumbale ka ware me kumbale.
\VS{17}Kene sikandin eggimu te mareet, egpeutang sikandin wey kene egpatubu. Amana sikandin egtuman te me balaud wey me suhu ku. Ne tenged due, kene sikandin egpatey tenged te me sale te amey rin, ke kene, egmalayat mule ka umul rin.
\VS{18}Piru egpatey mule ka amey rin tenged te me sale din ne iyan ka pegpanlimbung, pegpanakew, wey peggimu te seyyup diye te duma rin.
\par }{\PP \VS{19}“Piru ke eg-inse kew, ‘Mania te kene eg-antus ka anak tenged te sale te amey rin?’ Uya su emun ke miggimu mule ka anak ke nekey ka eleg wey nekeikul te me balaud, wey migtuman te langun ne me suhu ku, egmalayat iya mule ka umul rin.
\VS{20}\XREF{✡}{{\XO 18:20 }
Diy 24:16.}Iyan de iya egpatey ka etew ne eggimu te sale. Kene ne iyan eglegparan ka anak tenged te sale te amey rin. Ne ka amey, kene degma ne iyan eglegparan tenged te sale te anak din. Eg-unahan ka matareng ne etew tenged te pegkamatareng din, wey eglegparan ka mareet ne etew tenged pegkamareet din.”
\par }{\SHB Ka etew ne eg-inniyug te me sale din
\par }{\PP \VS{21}“Piru ke eg-inniyug ka mareet ne etew te langun ne sale din, wey egtuman e te langun ne suhu ku, wey eggimu ke nekey ka eleg wey nekeikul te me balaud, egmalayat iya ka umul rin.
\VS{22}Eglingawan e ka langun ne sale din, wey egmalayat e ka umul rin su miggimu man e sikandin te matareng.
\VS{23}Sikeddi se Magbebaye, kena a egkahale ke egpatey ka sabeka ne makasesale. Igkeupii ku ne eg-inniyug sikandin te mareet ne hinimuwan din, eyew kene sikandin egpatey.
\par }{\PP \VS{24}“Piru ke eg-inniyug degma ka matareng ne etew te pegkamatareng din, wey nasi e eggimu te sale wey te makalelanget ne hinimuwan iling te eggimuwen te me mareet ne etew, kene iya egmalayat ka umul rin. Ne eglingawan e ka langun ne matareng ne hinimuwan din dengan. Ne tenged su migsupak ma sikandin keddi, wey miggimu te sale, egpatey iya sikandin.
\par }{\PP \VS{25}“Piru egkahi kew, ‘Kene ne matareng ka paahi te Magbebaye.’ Pammineg kew me Israilita: Ka keddi naa ne paahi ka seyyup, wey ke, kaniyu?
\VS{26}Ke eg-inniyug ka matareng ne etew te pegkamatareng din, wey nasi e eggimu te mareet, egpatey iya sikandin tenged te me sale din.
\VS{27}Piru ke eg-inniyug ka mareet ne etew te langun ne sale din, wey eggimu e ke nekey ka eleg wey nekeikul te me balaud, egkaluwas din ka umul rin.
\VS{28}Egmalayat ka umul rin su migsuman-suman ma sikandin wey mig-inniyug te langun ne sale din.
\VS{29}Piru kema ke egkahi kew se me Israilita, ‘Kene ne matareng ka paahi te Magbebaye.’ He me Israilita, kene ne seyyup ka paahi ku, ke kene, iyan seyyup ka kaniyu.
\par }{\PP \VS{30}“Purisu me Israilita, sikeddiey se Magbebaye ne Manama, eggukuman ku ka tagse sabeka kaniyu ke nekey ka hinimuwan din. Ne kuntee, inniyuhi niyud ka me sale niyu eyew kene kew red egparusaan.
\VS{31}Engkeri niyud ka langun ne sale niyu. Balbalawi niyud ka me pusung wey suman-suman niyu. Pammineg kew me Israilita: Mania te keilangan ne egpatey kew?
\VS{32}Kena a egkeupian ne due egpatey ne minsan sabeka kaniyu. Purisu inniyug kew e te me sale niyu eyew egmalayat ka umul niyu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”

\par }\Chap{19}{\SH Ka ulahingen te peglungku para te katamanan ne me Hari te Israil
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne insuhu a te Magbebaye ne Manama te peg-ulahing te seini ne ulahingen te peglungku para te me Hari te Israil.
\par }{\Q \VS{2}“Egpekeiling te beyan ne liyun ka iney nu
\par }{\QB ne migbuluku ka egtanggu te me anak din
\par }{\QB diye te taliware te me lukes ne liyun.
\par }{\Q \VS{3}Intanggu rin ay-ayari ka sabeka te me anak din,
\par }{\QB eyew egkeyimu ne manekal ne liyun.
\par }{\Q Ne nateu e ne egpandawi
\par }{\QB wey egpangeen te me etew.
\par }{\Q \VS{4}Te pegkanengnengi te me nasud meyitenged kandin,
\par }{\QB inderakep dan e sikandin pinaahi te pegpatinugpu kandin te lungag,
\par }{\QB wey inggehanuy ran e sikandin peendiye te Ihiptu.
\par }{\Q \VS{5}Ne migtetahad ka iney ne liyun ne egpakalibed pad ka anak din.
\par }{\Q Piru nataman, naawaan e sikandin te pegpallateng.
\par }{\Q Purisu impatulin din e man‑e ka sabeka ne anak din
\par }{\QB wey neyimu red man‑e ne manekal ne liyun.
\par }{\Q \VS{6}Ne migduma-rume e seini te masulug ne liyun,
\par }{\QB wey neyimu e sikandin ne manekal ne liyun.
\par }{\Q Ne nateu e degma ne egpandawi
\par }{\QB wey egpangeen te me etew.
\par }{\Q \VS{7}Ne impanempag din ka malig‑en ne inged te me kuntere
\par }{\QB lagkes ka me siyudad dan.
\par }{\Q Ne ka langun ne nangugpe dutu amana egkengaaldek
\par }{\QB ke egdineg te pegginihel rin.
\par }{\Q \VS{8}Ne inlusuran sikandin te me sundalu te me nasud
\par }{\QB wey inlilingutan dan sikandin.
\par }{\Q Ne inderegpakan dan sikandin te biyale
\par }{\QB wey narakep dan e pinaahi te pegpatinugpu kandin te lungag.
\par }{\Q \VS{9}Ne inggehanuy ran e sikandin ne impaseled te kulungan,
\par }{\QB wey in-uuyan dan e diye te Hari te Babilunya.
\par }{\Q Ne ingkukulung dan e sikandin
\par }{\QB eyew kenad e egkarineg ka pegginihel rin diye te me bubungan te Israil.
\par }{\Q \VS{10}Egpekeiling degma ka iney nu te paras ne impamula diye te ilis te weyig.
\par }{\Q Masulug se sugpang kayi wey behas
\par }{\QB tenged te dakel ne weyig.
\par }{\Q \VS{11}Ne egkaayun ne eggimuwen ne tuked te Hari,
\par }{\QB ka amana ne makehal ne sugpang kayi.
\par }{\Q Ne migpanaman migmalayat ka paras,
\par }{\QB taman te migtimpe e te duma ne mallayat ne pinamula.
\par }{\Q Amana egkakita seini su malayat ma amana,
\par }{\QB wey mallapung ka me sugpang.
\par }{\Q \VS{12}Piru imbebarut ka paras te egkengallangetan,
\par }{\QB wey imbebantulang dan te tane.
\par }{\Q Ne nalanes e ka sugpang kayi tenged te meinit ne kalamag ne egpuun te igsile,
\par }{\QB wey insisilaban e.
\par }{\Q \VS{13}Ne inggalin e seini ipamula diye te disirtu,
\par }{\QB diye te mammara wey ware weyig ne inged.
\par }{\Q \VS{14}Ne due hapuy ne miglihawang puun te sugpang, wey nenasilaban e ka me behas kayi.
\par }{\Q Purisu warad e makehal ne sugpang
\par }{\QB ne egkaayun ne eggimuwen ne tuked te Hari.”
\par }{\PP Sika ka ulahingen te peglungku ne keilangan ne eg-ulahingen.

\par }\Chap{20}{\SH Ka pegsupak te me Israilita
\par }{\PP \VerseOne{1}Te igkasapulu ne aldew, te igkalalimma ne bulan, te igkapitu ne leg‑un te pegkarakepi kanami, due pila ne igbuyag te me Israilita ne migparani keddi eyew egpanginginse meyitenged te pegbuut te Magbebaye ne Manama.
\VS{2}Ne impanengneng a te Magbebaye,
\VS{3}“Etew, kahii nu ka me igbuyag te me Israilita te migkahi a se Magbebaye: Miggendini kew ubag ka egpanginginse keddi? Sikeddi se Magbebaye ne ware kapatayan, egpahunlibet a ne kene ku iya egtabaken sikaniyu.
\par }{\PP \VS{4}“Etew, hukumi nu sikandan wey ipanengneng nu kandan ka mallindit ne hinimuwan te me kaap-apuan dan.
\VS{5}\XREF{✡}{{\XO 20:5 }
Iks 6:2-8.}Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Te timpu ne in-alam ku ka me Israilita, migpanaad a kandan. Ne migpeila a kandan diye te Ihiptu ne sikeddi ka Magbebaye ne Manama ran.
\VS{6}Te seeye ne timpu, migsaad a ne igpalihawang ku sikandan te Ihiptu, wey eg-uyanen ku diye te tane ne insaad ku kandan, ka tane ne malambeg te langun ne tane wey dakel se eg-uma.\FTNT{*}{{\FR 20:6 }
Te Hibruwanen: tane ne egtulayasan te gatas wey teneb.}
\VS{7}Ne ingkahiyan ku sikandan te keilangan ne eg-engkeran dan ka langun ne makalelanget ne larawan ne egpipitawen dan, wey ka me diyus-diyus diye te Ihiptu ne egpakamalindit te pegkeetew ran, su sikeddi de ka Magbebaye ne Manama ran.
\VS{8}Piru ware sikandan migpammineg keddi, su nasi migsupak. Ware dan engkeri ka makalelanget ne me diyus-diyus te Ihiptu. Purisu migkahi a te igpaneem-neem ku kandan ka mangune-kune ne langet ku te diye pad sikandan te Ihiptu.
\VS{9}Piru ware ku seeye ipabulus su egkarali-dian ka ngaran ku te me nasud ne nakalingut te Israil, ka me inged ne nakataha te ingkahiyan ku ka me Israilita te igpalihawang ku sikandan puun te Ihiptu.
\par }{\PP \VS{10}“Purisu impalihawang kud sikandan puun te Ihiptu, wey in-uyan kud diye te disirtu.
\VS{11}\XREF{✡}{{\XO 20:11 }
Lib 18:5.}Ne diye, imbehey kud wey impasabut kud kandan ka me balaud wey me suhu ku. Ne seeye se egtuman kayi egmalayat se umul.
\VS{12}\XREF{✡}{{\XO 20:12 }
Iks 31:13-17.}Ne impatuman ku man‑e kandan ka Aldew te Peggimeley isip palinneu te kasabutan ney. Sika ka egpasuman-suman kandan ne sikeddi se Magbebaye ka mig-alam kandan.
\VS{13}Piru migsupak keddi ka me Israilita diye te disirtu. Ware dan tumana ka me balaud wey me suhu ku ne egpakabehey te malayat ne umul te seeye se egtuman. Ne inggimu ran de due ka minsan nekey ne igkeupii ran te timpu te Aldew te Peggimeley ne igpatuman ku perem kandan. Purisu migkahi a te igpaneem-neem ku kandan diye te disirtu ka langet ku eyew egkahule sikandan.
\VS{14}Piru ware ku seeye ipabulus su kema ke egderali-dian ka ngaran ku te me nasud ne nakalingut te Israil, ka me inged ne nakataha te impalihawang ku ka me Israilita puun te Ihiptu.
\VS{15}\XREF{✡}{{\XO 20:15 }
Num 14:26-35.}Ne migpahunlibet a degma kandan diye te disirtu ne kene ku sikandan eg-uyanen diye te tane ne igbehey ku kandan, ka tane ne malambeg te langun ne tane wey dakel se eg-uma,\FTNT{†}{{\FR 20:15 }
Te Hibruwanen: tane ne egtulayasan te gatas wey teneb.}
\VS{16}su ware dan ma tumana ka me suhu wey me balaud ku, wey inggimu ran de due ka minsan nekey ne igkeupii ran te timpu te Aldew te Peggimeley ne igpatuman ku perem kandan. In-umalag dan nasi ne egsimba te me diyus-diyus dan.
\VS{17}Piru minsan pad te langun ne neyimu ran, neyimenawan e red iya man‑e kandan, wey ware ku sikandan gulaa diye te disirtu.
\par }{\PP \VS{18}“Ne ingkahiyan ku ka me anak dan diye te disirtu, ‘Kene kew ikul te me balaud ne inggimu te me amey niyu, wey ke me tuluuwen dan naa. Kene kew simba te me diyus-diyus dan eyew kene egkalinditan ka pegkeetew niyu.
\VS{19}Sikeddi ka Magbebaye ne Manama niyu. Iyan niyu re tumana ka me balaud wey me suhu ku.
\VS{20}Ilaa niyu ne matulus ka Aldew te Peggimeley, su sika ka palinneu ne egpasuman-suman kaniyu ne sikeddi ka Magbebaye ne Manama niyu.’
\par }{\PP \VS{21}“Piru minsan ka me anak dan, migsupak degma keddi. Ware dan degma tumana ka me balaud wey me suhu ku ne egpakabehey te malayat ne umul te seeye se egtuman kayi. Inggimu ran de due ka minsan nekey ne igkeupii ran ne eggimuwen te timpu te Aldew te Peggimeley ne igpatuman ku perem kandan. Purisu migkahi a te igpaneem-neem ku kandan ka langet ku diye te disirtu.
\VS{22}Piru ware ku seeye ipabulus su kema ke egderali-dian ka ngaran ku te me nasud ne nakalingut te Israil, me inged ne nakataha te impalihawang ku ka me Israilita puun te Ihiptu.
\VS{23}\XREF{✡}{{\XO 20:23 }
Lib 26:33.}Piru migpahunlibet a kandan diye te disirtu ne egmegsusuwayen ku sikandan diye te nalein-lein ne me nasud,
\VS{24}su ware dan ma tumana ka me balaud wey me suhu ku, wey inggimu ran de due ka minsan nekey ne igkeupii ran te timpu te Aldew te Peggimeley ne igpatuman ku perem kandan. In-umalag dan nasi ne egsimba te me diyus-diyus te kaap-apuan dan.
\par }{\PP \VS{25}“Purisu imbalahad kud sikandan ne eg-ikul te me balaud wey me tulumanen ne kene ne meupiya, wey kene egpakabehey kandan te umul.
\VS{26}Imbalahad kud e man‑e sikandan ne eglinditan dan ka pegkeetew ran pinaahi te peghalad dan te me diyus-diyus dan, lagkes e ka pegpanubad dan te me kinakakayan ne anak dan ne me lukes. Intuhutan kud e seini eyew egkalegparan en iya sikandan, wey egkanengnengan dan ne sikeddi ka Magbebaye.
\par }{\PP \VS{27}“Sikan naa etew, kahii nu ka me Israilita te migkahi a se Magbebaye: Migpabulus-bulus ka me kaap-apuan niyu ne miglelemet wey migmasinupaken keddi.
\VS{28}Te timpu ne in-uyan ku sikandan diye te tane ne insaad ku kandan, nasi mule sikandan migtutung te igmanubad dan, wey mighalad te inumen diye te me diyus-diyus dan diye te tagse matikang ne tuhal, wey te mallapung ne kayu ne egmangiteen dan. Nakapabelu amana seini keddi.
\VS{29}Ne mig-insaan ku sikandan, ‘Nekey bes sika se me panubaran diye te me bubungan ne egmangenendiyaan niyu?’ (Ingngaranan e te ‘Matikang ne inged ne Simbaanan’ ka seeye ne inged taman kuntee.)
\par }{\PP \VS{30}“Purisu kahii nu ka me Israilita te migkahi a se Magbebaye: Eglinditan niyu bes degma ka pegkeetew niyu iling te inggimu te me kaap-apuan niyu, wey egsimbeen niyu naa degma ka mallindit ne diyus-diyus dan?
\VS{31}Minsan kuntee inlinditan niyu ka pegkeetew niyu pinaahi te peghalad niyu te me kinakakayan ne me anak niyu ne me lukes isip igpanubad diye te me diyus-diyus niyu. Ne kuntee miggendini kew ka egpanginginse keddi? Isip Magbebaye ne egkeuyag te ware egtamanan, kene ku iya sikaniyu egtabaken.
\VS{32}Kene iya egkeyitabu ka insuman-suman niyu ne eg-iling kew te duma ne keet-etawan te me nasud ne migsimba te me diyus-diyus ne inggimu puun te kayu wey me batu.”
\par }{\SH Ka pegparusa wey pegpasaylu
\par }{\PP \VS{33}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Sikeddi se Magbebaye ne egkeuyag te ware egtamanan, egsaad a ne sikeddi ka eghari kaniyu duma te karesen, te kanekal, wey mangune-kune ne langet.
\VS{34}Ne pinaahi te karesen, te kanekal, wey mangune-kune ne langet ku, egkuen ku sikaniyu wey eglibulungen puun te me nasud ne nekegsusuwayan niyu,
\VS{35}wey eg-uyanen ku sikaniyu diye te disirtu, wey eggukuman ku sikaniyu diye,
\VS{36}iling te peggukum ku te me kaap-apuan niyu diye te disirtu ne diye te Ihiptu.
\par }{\PP \VS{37}“Egseelen ku sikaniyu pinaahi te tuked ku, taheed te egbaye kew, wey eglig‑enen ku ka kasabutan ku duma kaniyu.
\VS{38}Ne igpariyu ku puun kaniyu ka me masinupaken, wey seeye se nenakasale keddi. Igpalihawang ku sikandan puun te me nasud ne migpandakep kandan, piru kene ku sikandan egpeugpeen te Israil. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”
\par }{\PP \VS{39}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi diye te me Israilita, “Ne uya, pabulus-bulus kew en iya langun ka egpamakey te me diyus-diyus niyu. Piru egginguma iya ka timpu ne egpammineg kew e keddi wey kene niyud egkapeyilawan ka matulus ne ngaran ku pinaahi te peghalad niyu te me diyus-diyus niyu,
\VS{40}su diye te dibabew te matulus ne bubungan ku ka matikang ne bubungan te Israil, diye kew e egpamakey keddi se langun ne Israilita. Egdawaten ku sikaniyu diye. Ne keilangan ne eg-uyanen niyu diye ka langun ne mateles ne me dasag niyu.
\VS{41}Ke egkakuwa kud e sikaniyu wey egkalibulung puun te me nasud ne nekegsusuwayan niyu, egdawaten ku sikaniyu isip meemut ne halad. Ne pinaahi kaniyu, igpapitew ku ka pegkamatulus ku diye te me nasud.
\VS{42}Ne emun ke egkeuyan kud e sikaniyu diye te tane ne insaad ku te me kaap-apuan niyu, egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.
\VS{43}Ne diye, egkasuman-suman niyu ka me batasan wey me hinimuwan niyu ne nakalindit kaniyu, wey egkaalimedmeran kew e te pegkeetew niyu tenged te me sale niyu.
\VS{44}He keet-etawan te Israil, egkanengnengan niyu ne sikeddi ka Magbebaye ke eg-ay-ayaran ku sikaniyu para te kabantug ku, minsan pad te maddeet ne hinimuwan niyu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\SH Ka nasilaban ne puwalas
\par }{\PP \VS{45}Ne impanengneng a te Magbebaye,
\VS{46}“Etew, tangke ka diye te igkakawanan ne balabahan, panlalag ka wey panagne ka te mareet te seeye ne inged.\FTNT{‡}{{\FR 20:46 }
Iyan igpasabut kayi ka Huda wey Hirusalim.}
\VS{47}Lalahi nu ka seeye ne inged ne egpammineg te migkahi a se Magbebaye ne Manama, ‘Egsilaban ku sikeykew, wey egkatutung ka langun ne kayu due te keykew, nahangu ma wey se neuyag pad. Kene egkeebukan ka seini ne hapuy, wey egkatutung ka langun ne etew puun te igkakawanan ne balabahan taman te igkahibang ne balabahan.
\VS{48}Ne egpakanengneng ka langun ne etew ne sikeddi se Magbebaye ka migsisilab te seini se kene egkeebukan ne hapuy.’ ”
\par }{\PP \VS{49}Ne migkahi a, “He Magbebaye, migmanagsahukul e ka me etew te layun kun naan de me panunggilingan ka eglalahen ku.”

\par }\Chap{21}{\SH Ka kampilan te Magbebaye ne Manama
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, tangke ka diye te siyudad te Hirusalim, panpanayi nu ka me Israilita, wey panagne ka te mareet diye te me inged dan ne matulus.
\VS{3}Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Egkuntereen ku sikaniyu. Eggulabuten ku ka kampilan ku wey egpanibbasen ku sikaniyu langun, matareng ma wey se mareet.
\VS{4}Egpangimatayan ku iya sikaniyu langun pinaahi te kampilan ku, puun te igkakawanan ne balabahan taman te igkahibang ne balabahan.
\VS{5}Ne egpakanengneng e ka langun te miggulabut a te kampilan ku se Magbebaye, wey kene kud e seini iglipi.
\par }{\PP \VS{6}“Sikan naa etew, deg-uy ka te peglungku wey pegkalaggew diye te tangkaan te me etew.
\VS{7}Ne emun ke eg-inse sikandan, ‘Mania te migdeg-uy ka?’ ne kahii nu sikandan, ‘Tenged seini te guhuren ne makaliyas-liyas ne egpakakelkel wey egpakalepu te langun ne etew.’ Egkeyitabu iya seini te kene egkaluhey. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\PP \VS{8}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migpanengneng keddi,
\VS{9}“Etew, ihuhud nu ka lalag ku diye te keet-etawan. Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye,
\par }{\Q ‘Ingkamanga kud wey impasilak kud e
\par }{\QB ka kampilan.
\par }{\Q \VS{10}Tenged te pegsamsamili niyu te pegdisiplina ku kaniyu,
\par }{\QB impasilak kud ka kampilan ku ne igpanibbas ku kaniyu
\par }{\QB wey egpangilak-ilak e seini iling te kilat.
\par }{\Q Ne tenged due, warad e eggale-gale.
\par }{\Q \VS{11}Ingkamanga wey impasilak kud iya ka kampilan ku,
\par }{\QB wey eggamiten e seini te pegpangimatey.
\par }{\Q \VS{12}Pandalawit ka etew,
\par }{\QB wey pamukpuka nu ka kumeng nu tenged te pegkalange.
\par }{\Q Egkammatey iya ka keet-etawan ku wey ka me pangulu ran
\par }{\QB pinaahi te sika ne kampilan.
\par }{\Q \VS{13}Egginguma iya ka me peg-eleg-eleg.
\par }{\Q Emun ke kene sikandan eg-inniyug te me sale dan,
\par }{\QB egkeyitabu iya ka seini langun diye te kandan.’
\par }{\MM Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\Q \VS{14}Sikan naa etew, panpanayi nu sikandan.
\par }{\Q Pegtagpi ka te pegpapitew te langet.
\par }{\Q Ne kuwa ka te kampilan, wey itibbas nu seini te kararuwa
\par }{\QB wey iabey nud man‑e te igkatatelu,
\par }{\QB palinneu te masulug ka egkapatey kandan te gira.
\par }{\Q \VS{15}Egpangelkelen sikandan te kaaldek
\par }{\QB wey masulug ka egpatey kandan.
\par }{\Q Inteenan kud e te me kampilan ka langun ne gumawan te siyudad dan,
\par }{\QB eyew te peggimatey kandan.
\par }{\Q \VS{16}He kampilan, panibbas kad e diye te minsan hendei.
\par }{\Q \VS{17}Egpegtagpi a degma te pegpapitew te langet ku,
\par }{\QB eyew egkaawe e ka langet ku.
\par }{\Q Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\SH Ka kampilan te Hari te Babilunya
\par }{\PP \VS{18}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye,
\VS{19}“Etew, himu ka te mapa wey tahui nu te daruwa ne dalan ne egbaybayaan te Hari te Babilunya ne egkekemkem te kampilan din. Diye egbunsud te Babilunya ka sika se daruwa ne dalan. Ne tahui nu te palinneu ka bebalakan peendiye te me siyudad.
\VS{20}Ka sabeka ne dalan, egpeendiye te Raba, ka iney ne siyudad te Amun, wey ka dangeb ne dalan, egpeendiye te Huda, wey diye te Hirusalim, ka malig‑en ne siyudad.
\VS{21}Egsasindeg diye te bebalakan ka Hari te Babilunya, wey egwelwelen din ka me tunud din eyew te pegnengneng ke hendei sikandin egbaye. Ne egpanginginse man‑e sikandin te me diyus-diyus din wey egpitawen din ka atey te karniru ne impanubad.
\VS{22}Ne emun due marka ne Hirusalim te tunud ne egkewulabut din te igkakawanan ne belad din, egpanguleyi sikandin ka egmandu te peglusud te Hirusalim, wey te pegpangimatey te me mahinged diye. Egpanlimud sikandin te derakel ne terusu eyew igpamundul te gumawan te Hirusalim. Ne egpatetamundu sikandin te tane diye te kakiliran te matikang wey makepal ne alad ne batu eyew due egkabayaan te eglusud.
\VS{23}Piru kene egpakapalintutuu ka me matig-Hirusalim ne egkeyitabu sika kandan, su duen ma kasabutan dan te Hari te Babilunya. Piru igpasuman-suman te Hari te Babilunya kandan ka pegribildi ran kandin, wey egpandakepen din sikandan.
\par }{\PP \VS{24}“Purisu egkahi a se Magbebaye, ‘Namayanpayan e ka me sale niyu. Impapitew niyu iya ka pegkamasinupaken niyu. Ne tenged due, igbehey ku sikaniyu diye te me kuntere niyu.
\VS{25}Ne sikeykew se makasesale ne pangulu te Israil, miggingume e ka timpu ne eglegparan ka.’
\VS{26}Egkahi a se Magbebaye, ‘Awaa nu ka langkus wey kuruna nu, su nabalbalawan e ka langun. Ka seeye se me lerew, egkengeyimu e ne talahuren, wey ka seeye se me talahuren, egkengeyimu e ne lerew.
\VS{27}Egdereetan ku iya ka Hirusalim, wey kene seini igpakaabey igpakapasasindeg taman te egginguma ka in-alam ku ne iyan eggukum te seini ne siyudad. Igbehey ku kandin ka seini ne siyudad.’ ”
\par }{\SH Ka paney-paney te Manama te me Amunihanen
\par }{\PP \VS{28}\XREF{✡}{{\XO 21:28 }
Hir 49:1-6; Isi 25:1-7; Amu 1:3-15; Sup 2:8-11; Hin 19:36-38; Tal 3:12-13; 10:6-11.}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Etew, kahii nu ka me Amunihanen ne migdali-di te me Israilita te migkahi a se Magbebaye: Andam e ka kampilan ne igpanibbas. Impatamtamanan e seini pasilaka wey eg-ilak-ilak e iling te kilat.
\VS{29}Taheed te egmanetengteng kew te kene ne mallehet ne igmakita, wey egmanagne te ubat, egpanamperen e ka me lieg niyu tenged te pegkamareet niyu, su miggingume e ka timpu ne eglegparan kew.”
\par }{\SH Ka egpangkusan te me matig-Babilunya
\par }{\PP \VS{30}“Ne kuntee, migkahi ka Manama te iglipi e man‑e ka kampilan wey migkahi sikandin diye te kampilan: eggukuman kud e sikeykew due te nasud ne neetawan nu mismu.
\VS{31}Igpaneem-neem ku keykew ka mangune-kune ne langet ku, wey igbehey ku sikeykew diye te mabbulut ne me etew ne nalayam ne egpangimatey.
\VS{32}Egsilaban ka, wey egmandalanag ka langesa nu diye mismu te tane nu. Ne kene kad e egkatanuran. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”

\par }\Chap{22}{\SH Ka me sale te me matig-Hirusalim
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, hukumi nud ka Hirusalim ne siyudad te me talaggimatey, wey ipanengneng nu kandin ka makalelanget ne hinimuwan te me mahinged diye te kandin.
\VS{3}Kahii nu sikandin te migkahi a se Magbebaye: He siyudad te me talaggimatey, eggingume e ka karereetan nu, su inlinditan nu ma ka pegkeetew nu pinaahi te pegpangimu nu te me diyus-diyus.
\VS{4}Dakel ka sale nu tenged te pegpangimatey nu, wey inlinditan nu ka pegkeetew nu pinaahi te me diyus-diyus ne inggimu nu. Ne tenged due, eggingume e ka karereetan nu. Ne egngingisiyan kad e wey egderali-dian kad e te langun ne duma ne nasud.
\VS{5}Egngingisiyan kad e te maddani wey maddiyu ne inged, tenged te mareet ne bansa nu wey me kahubut due te keykew.
\par }{\PP \VS{6}“Inggamit te langun ne pangulu te Israil ka katenged dan, eyew te pegpangimatey.
\VS{7}\XREF{✡}{{\XO 22:7 }
Iks 20:12; Diy 5:16;
Iks 22:21-22; Diy 24:17.}Kenad e egtahud te me amey wey iney ka me mahinged due te keykew. Impaneleppian dan ka me lapu, wey immanleig-leig dan ka me balu wey me ilu.
\VS{8}\XREF{✡}{{\XO 22:8 }
Lib 19:30; 26:2.}Ware dan tahura ka matulus ne timplu ku, ka me kasangkapan ne inhalad e keddi, wey ka Aldew te Peggimeley.
\VS{9}Due degma me etew due te keykew ne egpamayung te duma eyew eggimatayan dan. Ne ka duma, egmangeen te inhalad diye te me diyus-diyus diye te me bubungan, wey eggimu te mareet.
\VS{10}\XREF{✡}{{\XO 22:10 }
Lib 18:7-20.}Ne ka duma, egmangilabet te nenasunud ne iney ran, wey ka duma, egpamehes eggilabet te me malitan minsan eglangeseen.
\VS{11}Ne ka duma eggimu te malindit wey makalelanget ne hinimuwan, egmangilabet te asawa te senge-etew, egmangilabet te me ambey, wey ke me hari ran naa ne malitan te amey ran.
\VS{12}\XREF{✡}{{\XO 22:12 }
Iks 23:8; Diy 16:19; Iks 22:25; Lib 25:36-37; Diy 23:19.}Ne ka duma, egpangimatey e eyew re egpakaseleppi, egmeutang ne dakel se tubu, wey egmanlimbung. Nalingew en iya sikandan keddi. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\PP \VS{13}“Purisu amana a nalangeti kaniyu tenged te pegpanlimbung wey pegpangimatey niyu eyew re egpakaseleppi kew.
\VS{14}Kahiyen niyu buwa ne egpakapanimbulut kew pad te timpu ne eglegparan kud sikaniyu? Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi wey eggimuwen ku iya seini.
\VS{15}Egmegsusuwayen ku sikaniyu diye te nalein-lein ne me nasud, wey egkataman e ka maddeet ne hinimuwan niyu.
\VS{16}Ne egpakakita ka duma ne nasud te egkeyilawan kew, wey egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”
\par }{\SH Ka sugnu te Manama
\par }{\PP \VS{17}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migpanengneng keddi,
\VS{18}“Etew, warad e karuan te me Israilita. Egpekeiling e sikandan te burunsi, lata, putew wey ke tingga naa ne nasame diye te sugnu ne inlenayan te pelata.
\VS{19}Purisu kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Tenged su ware man e me karuan niyu, eglibulungen ku sikaniyu diye te taliware te siyudad te Hirusalim,
\VS{20}iling te etew ne egpanlimud te me pelata, burunsi, putew wey ke tingga naa, eyew eglenayen din diye te sugnu. Iling naa degma due ka eggimuwen ku kaniyu, eglibulungen ku sikaniyu diye te Hirusalim, wey eglegparan ku sikaniyu diye tenged te migpangebel-ebel ne langet ku.
\VS{21-22}Eglibulungen ku sikaniyu wey eglegparan tenged te migpangebel-ebel ne langet ku. Ne egkahule kew e iling te pelata ne egleney diye te sugnu. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi se Magbebaye ka migpaneem-neem te langet ku kaniyu.”
\par }{\SH Ka me sale te me pangulu te Israil
\par }{\PP \VS{23}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migpanengneng keddi,
\VS{24}“Etew, kahii nu ka me Israilita te egpekeiling te ware nalinisi wey ke neurani naa ka siyudad dan te timpu te migpangebel-ebel ne langet ku.
\VS{25}Migplanu te mareet ka seeye se egpangulu kandan ne egpekeiling te migginihel ne liyun ne migbindas-bindas te narawi rin. Migpangimatey sikandan te me etew, migpangahew te me karatuan, wey te me mahal ne kasangkapan. Masulug ka nenabalu tenged te pegpangimatey ran.
\VS{26}\XREF{✡}{{\XO 22:26 }
Lib 10:10.}Insupak te me talagpanubad ka balaud ku, wey inlinditan dan ka matulus ne me kasangkapan ku. Ware dan panulua ka me etew ke nekey ka in-isip ne malinis te Manama wey ke nekey ka in-isip din ne malindit, wey ware dan e linglingaa ka Aldew te Peggimeley. Te iling due ne paahi, wara a tahura nikandan.
\VS{27}Ka me igbuyag dan, egpekeiling te me leew ne asu ne migbindas-bindas te narawi ran. Egpangimatey e sikandan eyew re egpakaseleppi.
\VS{28}Imbunbunan te me prupita ka sale te me Israilita pinaahi te pegpanagne te ubat puun te kene ne mallehet ne igmakita. Migkahi sikandan te seeye kun ka ingkahi ku kandan minsan wara a migpakiglalag kandan.
\VS{29}Ne minsan ka me lerew ne etew, migmanlimbung degma wey migmanakew. Egmanleig-leig sikandan te egkengaayu-ayu, wey egmandeeg-deeg te me lapu.
\VS{30}Ne migpamitew a te etew due te kandan ne egpakaayad-ayad te matikang wey makepal ne alad ne batu wey egpakapataliware keddi wey te me etew, eyew kene ku red egdereetan ka siyudad, piru warad en iya nakita ku.
\VS{31}Purisu igpaneem-neem ku kandan ka migpangebel-ebel ne langet ku. Eglegparan ku sikandan tenged te maddeet ne hinimuwan dan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”

\par }\Chap{23}{\SH Ka panunggilingan te talaari ne malitan
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, due daruwa ne talaari ne malitan.
\VS{3}Te me beyi-beyi pad sikandan, migpamelegye sikandan te lawa ran diye te Ihiptu. Imbalahad dan de due ka me lukes ne egbaley-baley te lawa ran.
\VS{4}Si Uhula ka ngaran te kakey, wey si Uhuliba ka ngaran te hari. Ne impangasawa ku sikandan se daruwa, wey nataman, duen e me anak ney. Si Uhula, iyan ka Samarya,\FTNT{*}{{\FR 23:4 }
Ka Samarya ka iney ne siyudad te migharian te Israil. Inlegparan seini te Manama tenged te pegsimba ran te me diyus-diyus.} wey si Uhuliba, iyan ka Hirusalim.”\FTNT{†}{{\FR 23:4 }
Ka Hirusalim ka iney ne siyudad te Huda. Nasabeka dengan seini se daruwa ne siyudad, piru nabaad seini te me timpu ne iyan e me Hari ka me anak si Sulumun.}
\par }{\SHB Ka sale wey peglegpad ki Uhula
\par }{\PP \VS{5}“Piru minsan asawa kud e si Uhula, migpabulus-bulus pad iya man‑e sikandin ka egpamelegye te lawa rin. Ne egkeupian pad iya man‑e sikandin te me lukes ne inggeyinawaan din ne iyan ka me sundalu ne me matig-Asirya.
\VS{6}Me bate-bate pad sikandan wey mekein-inniyat. Me gubirnadur ka duma kandan wey me kumandir ne migmangudde ne migpanaluub te memeilem.
\VS{7}Migpeyilhilabet sikandin te langun ne upisyal te Asirya, wey inlinditan din ka pegkeetew rin pinaahi te pegsimba rin te me diyus-diyus te Asirya.
\VS{8}Ware din engkeri ka pegpamelegye din te lawa rin iling te inggimu rin dengan diye te Ihiptu te beyi-beyi pad sikandin. Migpeyilhilabet sikandin te me lukes taman te neuralan e sikandan te lawa rin.”
\par }{\PP \VS{9}“Purisu imbehey kud si Uhula te nanggeyinawaan din ne me matig-Asirya, ka me lukes ne igkaam-amaneyi rin en iya.
\VS{10}Inlelebasan dan sikandin, wey inggimatayan dan e. Ne impandakep dan ka me anak din, wey nasalsalupet e sikandin te me malitan tenged te seeye ne neyitabu kandin.”
\par }{\SHB Ka sale ni Uhuliba
\par }{\PP \VS{11}“Ne minsan pad nakite e ni Uhuliba ka neyitabu te kakey rin, migpabulus-bulus pad iya degma sikandin ka egpampamelegye te lawa rin wey migsubla naan pad iya sikandin ne balinggeren du te kakey rin.
\VS{12}Neupian degma sikandin te me matig-Asirya ne mekein-inniyat. Me gubirnadur ka duma kandan wey me kumandir ne migmangudde ne migpanaluub te memeilem.
\VS{13}Nakita ku ne lilinditi e sikandin, wey nekeg-iling e sikandan se talaari.
\par }{\PP \VS{14}“Impasublaan pad iya man‑e ni Uhuliba ka pegpamelegye din te lawa rin. Neupian pad iya man‑e sikandin te impangulit diye te alad ne me ulaula te me upisyal te me matig-Babilunya ne migmanguntud te karwahi.
\VS{15}Mallalab se me kumbale te seini ne me upisyal, due me sinturun, wey me langkus.
\VS{16}Ne tenged te neupian sikandin te me upisyal te me matig-Babilunya, migsuhu sikandin te me suluhuanen din diye te Babilunya eyew te pegginggat te me upisyal ne egpeendiyeen din te kandin.
\VS{17}Ne migmanlepew e sikandan wey miggilabet e kandin. Te sika ne paahi, inlilinditan dan sikandin. Ne nataman napelaan e man‑e sikandin kandan, wey impangengkeran din e man‑e.
\VS{18}Ne tenged te pegpabulus-bulus ni Uhuliba te pegpamelegye te lawa rin, wey nakapeeyang-heyang e ka pegpalawas din, nalangetan ad e kandin, wey in-engkeran kud e degma sikandin iling te kakey rin.
\VS{19}Piru minsan pad due, nanasnasian naan pad iya ka pegpampamelegye din te lawa rin iling te inggimu rin dengan diye te Ihiptu te beyi-beyi pad sikandin.
\VS{20}Amana sikandin eglupug-lupug te me lukes ne derakel se me lusi iling te lusi te asnu wey dakel se me muntus iling te muntus te kudde.
\VS{21}He Uhuliba, egkaam-amanaan ka iya te mareet ne hinimuwan nu iling te inggimu nu dengan diye te Ihiptu te beyi-beyi ke pad, ne neuralan ka me lukes keykew.”
\par }{\SHB Ka peglegpad degma te Manama ki Uhuliba
\par }{\PP \VS{22}Purisu ingkahiyan te Magbebaye ne Manama si Uhuliba, “Egpalusuran ku sikeykew te langun ne inggeyinawaan nu ne lukes ne nangengkeran nu
\VS{23}ne iyan ka me matig-Babilunya, wey ka langun ne matig-Kaldiya ne egpuun te Pikud, Suwa, wey Kuwa duma te me matig-Asirya. Me bate-bate pad sikandan wey me mekein-inniyat ne me lukes. Me gubirnadur, me kepitan, me kumandir, me upisyal, langun dan ne migmangudde.
\VS{24}Eglusuran ka nikandan duma te susuluhi ne me sundalu ne egmanguntud te me karwahi. Nasangkap sikandan te me kalasag, me hilmit, wey due me akeb te kumeng dan. Sikandan ka egpalegparen ku keykew te kandan mismu ne klasi te peggukum.
\VS{25}Igpaneem-neem ku keykew ka langet ku pinaahi kandan. Egsapsapen dan ka irung nu wey egpanilapen dan ka talinga nu, wey egpandakepen dan ka me anak nu. Ne ka egkengasame, egpangimatayan dan pinaahi te kampilan wey ke egpanilaban naa.
\VS{26}Eglebasan ka nikandan wey egpanguen dan ka me mahal ne alahas nu.
\VS{27}Ne egkataman e ka mareet ne hinimuwan nu ne iyan ka pegkabalinggeren nu wey pegpamelegye nu te lawa nu, iling te inggimu nu dengan diye te Ihiptu. Kene nud e seeye egkasuman-suman, wey egkalingawan nud e ka me matig-Ihiptu.
\par }{\PP \VS{28}“Sikeddi se Magbebaye, egkahi a te igbehey ku sikeykew te me etew ne ingkalangeti nu, me etew ne ingkapeleyi nu wey impangengkeran nu.
\VS{29}Eglelegparan ka nikandan tenged te langet dan keykew, wey egpanguen dan e ka langun ne inlasayan nu. Ne eg-engkeran kad e nikandan se migpalawas, wey egpamayanpayan e ka mekeyilew-hilew ne hinimuwan nu ne iyan ka pegpampamelegye nu te lawa nu.
\VS{30}Egkeyitabu sika keykew su egpekeiling ma te miggulid ka te duma ne nasud te pegsalig nu kandan wey kene ne sikeddi ka insalihan nu. Ne inlinditan nu ka pegkeetew nu pinaahi te pegsimba nu te me diyus-diyus.
\VS{31}Mig-ikul ka te hinimuwan te kakey nu, purisu eglegparan ku degma sikeykew iling te peglegpad ku kandin.
\par }{\PP \VS{32}“Sikeddi se Magbebaye ka egkahi,
\par }{\Q ‘Eglegparan ku sikeykew
\par }{\QB iling te kakey nu ne malitan.
\par }{\Q Egpekeiling te inumen diye te dakel wey maralem ne ubab
\par }{\QB ka iglegpad ku keykew.
\par }{\Q Ne egngingisiyan kad e wey eglelemetan
\par }{\QB ke eg-inumen nud e sika.
\par }{\Q \VS{33}Ne egkewubug-hubug ka
\par }{\QB wey eglungku
\par }{\QB su napenu-penu ma te karereetan ka sika ne ubab.
\par }{\Q Sika ka ubab ne napenu te peg-antus ne impeinum ku te kakey nu ne iyan ka Samarya.
\par }{\Q \VS{34}Eg-aminen nu iya sika te eg-inum,
\par }{\QB wey egpeseen nud ka ubab.
\par }{\Q Ne egpamalpalian nu ka kumeng nu tenged te peglungku.
\par }{\Q Sikeddi ka Magbebaye ka miglalag kayi.’
\par }{\Q \VS{35}Ne tenged te inlingawan ad e nikeykew wey in-engkeran,
\par }{\QB eg-antus ka iya tenged te mareet ne hinimuwan nu
\par }{\QB ne iyan ka pegpamelegye nu te lawa nu.
\par }{\Q Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\SHB Ka pegpanengneng te mallindit ne hinimuwan te talaari
\par }{\PP \VS{36}Ne ingkahiyan a te Magbebaye, “Etew, hukumi nud si Uhula wey si Uhuliba. Ne ipanengneng nu kandan ka makalelanget ne hinimuwan dan.
\VS{37}Migpanlibug sikandan pinaahi te pegsimba ran te me diyus-diyus, wey migpangimatey pinaahi te pegtutung dan te me bate ne naanak ku kandan eyew igpanubad dan diye te me diyus-diyus dan isip pegkeen.
\VS{38}Ne kene ne sikan de ka inggimu ran, inlinditan dan pad iya man‑e ka timplu ku, wey ware dan tahura ka Aldew te Peggimeley,
\VS{39}su te aldew ne impangimatayan dan ka me anak dan eyew igpanubad diye te me diyus-diyus dan, miglasud sikandan te timplu ku, wey inlinditan dan seini. Sika ka inggimu ran te timplu ku.
\par }{\PP \VS{40}“Ne migsuhu pad iya man‑e sikandan te me suluhuanen dan eyew egpaangayen te me lukes puun te maddiyu ne inged. Te nanlepew e ka me lukes, migpamanihus e sikandan se daruwa, wey migngimmimasad e.
\VS{41}Ne migpinnuu e sikandan se daruwa te mateles ne pinnuuwan. Ne due lamisa diye te katangkaan te pinnuuwan, wey diye dan naa ipanahu ka insinsu ku wey lana.
\VS{42}Ne maggulub naan de iya ka sabeka ne punduk te keet-etawan ne nenewubug ne egmanggale-gale ne egmamuun te disirtu. Ne imbinukulan wey ingkurunaan e sikandan se talaari te seini ne me etew.
\VS{43}Ne nakakahi a mismu te pegkeetew ku, ‘Balahad e ka seini ne me etew ne eggilabet te sika ne me malitan ne nalayam e ne egpamelegye te lawa ran.’
\VS{44}Miglibed-libed iya sikandan miggilabet engki Uhula wey Uhuliba te me malitan ne egpamelegye te lawa.
\VS{45}Piru eglegparan te me matareng ka seini se talaari ne malitan te eleg ne legpad te pegpalibug-libug, wey pegpangimatey ran.”
\par }{\PP \VS{46}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Egpalusuran ku sikandan te susuluhi ne etew eyew egkengaaldek sikandan, wey igpaahew ku ka me karatuan dan.
\VS{47}Ne igpabatu ku sikandan, wey egpeyimatayan pinaahi te kampilan lagkes ka me anak dan, wey egpasilaban ku ka me baley ran.
\VS{48}Te sika ne paahi, egtamanen kud e ka mareet ne hinimuwan puun te sika ne nasud. Ne egkeyimu e degma seini ne paney-paney te langun ne malitan eyew kene eggimu te mareet.
\VS{49}Ne sikaniyu se talaari, eglegparan ku iya sikaniyu tenged te pegsimba niyu te me diyus-diyus wey te pegkabalinggeren niyu. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”

\par }\Chap{24}{\SH Ka taangen ne kendiru
\par }{\PP \VerseOne{1}Te igkasapulu ne aldew, te igkasapulu ne bulan, te igkasiyam ne leg‑un te pegkarakepi kanami, impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}\XREF{✡}{{\XO 24:2 }
2Har 25:1.}“Etew, isulat nu ka pitsa te seini ne aldew, su kunteen iya ne aldew ne eglusuran te Hari te Babilunya ka Hirusalim.
\VS{3}Ne ihuhud nu naa seini ne panunggilingan diye te me masinupaken ne Israilita, wey panengnenga nu sikandan ne migkahi a se Magbebaye,
\par }{\Q ‘Iriken niyu ka kendiru
\par }{\QB wey weyihi niyu.
\par }{\Q \VS{4}Ne panubbuki niyu naa seini te memeupiya ne ginetad ne sapu te ngalap,
\par }{\QB iling te me pamanayen,
\par }{\QB wey me bubun.
\par }{\Q Ne lagkesi niyu degma te memeupiya ne klasi te me tul‑an.
\par }{\Q \VS{5}Ne iyan niyu re kua ka sapu te amana ne meupiya ne karniru.
\par }{\Q Ne pangunduli niyu\FTNT{*}{{\FR 24:5 }
Te Hibruwanen: pangunduli niyu te me tul‑an.} ka kendiru,
\par }{\QB wey pakalkalei niyu ka sapu wey me tul‑an.’
\par }{\PP \VS{6}“Purisu egkahi a se Magbebaye: Mekeyid‑u-hid‑u ka egkeyitabu te siyudad ne neempet te pegpeyimmimatayey, su nekeiling seini te taangen ne kendiru ne ware nalinisi. Purisu pangua niyu te egsallimbeka ka ginetad ne kenad e egpangalamen pad.
\VS{7}Namelmelehan te langun ka pegpangimatey ran, su impamalahad dan man de diye te me batu ka langesa te impangimatayan dan, purisu namayanpayan seini.
\VS{8}Ne nakita ku ka langesa diye te me batu wey imbalahad ku re seini ne egkamelmelehan te langun. Ne egpekeiling seini te egpangananey ne egpabulig keddi egpasuli.
\par }{\PP \VS{9}“Purisu egkahi a se Magbebaye: Mekeyid‑u-hid‑u ka egkeyitabu te siyudad ne neempet te mangngimatey. Sikeddi mismu ka egpanlimud te me kayu ne igtemeg, eyew egsilaban ku sika ne siyudad.
\VS{10}Na, panimuli niyu pa ka me kayu ne igtemeg, wey pandisuli niyu. Pakal-kalei niyu ka sapu te ngalap taman te egkeetiyan, wey egkatutung e ka me tul‑an.
\VS{11}Ne iriken niyu ka kendiru ne warad tahu, taman te egmalalab seini, wey egkengalleney ka me taang wey egmalinis e.
\VS{12}Piru neyimu re seini ne ware karuan, su kene ma egkaleney te hapuy ka makepal ne taang.
\VS{13}He Hirusalim, iyan nakamalindit keykew ka mareet ne hinimuwan nu. Inlinisan kud perem dengan sikeykew, piru ware ka migmalinis. Purisu kene kad en iya egmalinis taman te igpaneem-neem kud keykew ka langet ku.
\VS{14}Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi, wey ware egpakabalabag keddi. Kena a egkeyimenawan keykew, wey kenad e egkabalbalawan ka suman-suman ku. Eglegparan ku sikeykew ke nekey ka hinimuwan nu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\SH Ka pegpatey te asawa ni Isikil
\par }{\PP \VS{15}Ne impanengneng a te Magbebaye,
\VS{16}“Etew, egkuen ku egtigtigkani ka etew ne amana nu geyinawei. Piru keilangan ne kene ka eglungku wey ke egsinehew naa.
\VS{17}Kaayun ne egpaseseksek ka piru keilangan ne kene egkarineg. Ne keilangan ne kene nu igpapitew ka peglungku nu. Kene nu awaa ka langkus nu wey kene nu luunga ka sandal nu palinneu te peglungku. Ne kene nu bunbuni ka ulaula niyu, wey kene ka keen te egkeenen te egderamag.”
\par }{\PP \VS{18}Purisu te seup ne maselem, inlalag kud e seeye te keet-etawan. Ne te pegkamarusilem, migpatey e ka asawa ku. Ne intuman kud e te seup ne maselem ka langun ne insuhu keddi te Magbebaye.
\VS{19}Ne mig-inse keddi ka keet-etawan, “Mania te inggimu nu sika?”
\par }{\PP \VS{20}Ne ingguhuran kud sikandan te impanengneng keddi te Magbebaye ne miggenendue,
\VS{21}“Kahii nu ka me Israilita te migkahi a se Magbebaye: Andam ad e ne eglindit te timplu ku ne inggeyinawaan niyu, ingkeey-eyami wey impeggasal niyu ne kene egkahuhus. Ne egpatey te gira ka me anak niyu ne egkengasame diye te Hirusalim.
\VS{22}Ne himuwa niyu ka impeyimu ku ki Isikil; kene niyu bunbuni ka ulaula niyu, wey kene kew keen te egkeenen te egderamag.
\VS{23}Kene niyu awaa ka langkus niyu wey kene niyu luunga ka sandal niyu palinneu te peglungku. Kene kew paninehew wey ke eglungku naa. Egmemagguye kew ka masireg-uy tenged te me sale niyu.
\VS{24}Ne si Isikil ka eg-ilingan niyu. Purisu keilangan ne eggimuwen niyu ka langun ne inggimu rin. Ke egkeyitabu e sika ne legpad kaniyu, egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”
\par }{\PP \VS{25}Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, “Ne etew, te timpu ne egdereetan kud e ka aputanan dan ne impeggasal ran, indakelan dan te geyinawa, wey ingkeey-eyami ran, egpangimatayan kud e ka me anak dan,
\VS{26}due etew ne egpakapallahuy puun te Hirusalim, wey egpanugtul keykew te me guhuren.
\VS{27}Te sika ne aldew, egpakalalag kad e man‑e, wey egpekeglalag kew e se daruwa. Purisu egkeyimu kad e ne palinneu diye te kandan, wey egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”

\par }{\MS Ka peggukum te Manama te me nasud
\par }\Chap{25}{\MR (25:1–32:32)
\par }{\SH Ka peglegpad te Amun
\par }{\PP \VerseOne{1}\XREF{✡}{{\XO 25:1 }
Hir 49:1-6; Isi 21:28-32; Amu 1:13-15; Sup 2:8-11.}Ne impanengneng a te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, tangke ka diye te me Amunihanen, wey panagne ka te mareet meyitenged kandan.
\VS{3}Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Tenged te nasi niyu ma ikahale ka pegkahuhus te timplu ku, wey ka pegkeyimu te Israil ne mammara ne inged ne ware mig-ugpe, wey ka pegkarakep te me matig-Huda,
\VS{4}igpasakup ku sikaniyu te me etew ne diye nangugpe te igsile, wey egsakupen kew nikandan. Egmangekampu sikandan due te kaniyu. Ne egmangeenen dan e ka me prutas niyu, wey egmanginumen dan e ka me gatas ne egpuun te me baka niyu.
\VS{5}Ne eggimuwen kud e ka siyudad te Raba ne panabtaban te me kamil. Ne eggimuwen kud e ka intiru ne tane te Amun ne himelayanan te me karniru wey me kambing. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.
\par }{\PP \VS{6}“Egkahi a se Magbebaye: Tenged su migpegtagpi kew wey migmanletu-letu te kahale ka eglelemet te Israil te pegkahuhus te inged dan,
\VS{7}eglegparan ku iya sikaniyu egpatamtamani, wey igbehey ku diye te duma ne nasud, wey egpangahawen dan ka me karatuan niyu. Egguleen ku sikaniyu se sabeka ne nasud taman te warad egkasame. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”
\par }{\SH Ka peglegpad te Muwab
\par }{\PP \VS{8}\XREF{✡}{{\XO 25:8 }
Hin 19:36-37; 25:10-12; Hir 48:1-47; Amu 2:1-3; Sup 2:8-11.}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Ka me matig-Muwab degma, migkahi ne ka Huda, iling ded te duma ne nasud.
\VS{9}Purisu egpalusuran ku ka me siyudad ne diye te eletanan te Muwab, lagkes ka me kasunguwan ne siyudad ne impaambug dan iling te Bit-Hisimut, Baal-Miyun, wey Kiryataim.
\VS{10}Ne igpasakup ku degma sikandan te me etew ne diye nangugpe te igsile, duma te me Amunihanen. Ne kenad e eg-isipen ka Amun ne sabeka ne nasud.
\VS{11}Te iling due ne paahi, eglegparan ku iya ka me matig-Muwab, wey egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”
\par }{\SH Ka peglegpad te Idum
\par }{\PP \VS{12}\XREF{✡}{{\XO 25:12 }
Hin 25:24-34; 36:39; Hir 49:7-22; Isi 35:1-15; Hir 49:7-22; Ubd 1-14; Mal 1:2-5.}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Ka me matig-Idum, migsuli te me matig-Huda, ne tenged due, dakel ka sale te me matig-Idum.
\VS{13}Purisu eglegparan ku sikandan egpatamtamani lagkes ka me ayam dan. Eggimuwen kud e ka Idum ne mammara ne inged ne ware mig-ugpe, puun te siyudad te Timan taman te siyudad te Didan, wey egkengammatey te gira ka me mahinged diye.
\VS{14}Egsulian ku ka inged ne Idum pinaahi te keet-etawan ku ne me Israilita. Eglegparan dan ka me matig-Idum iling te mangune-kune ne langet ku, wey egpakanengneng e ka me matig-Idum ne sikeddi ka migsuli kandan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\SH Ka peglegpad te Pilistiya
\par }{\PP \VS{15}\XREF{✡}{{\XO 25:15 }
Huwil 3:4-8; Amu 1:6-8; Tal 13:1; 1Sam 4:1.}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Insulian patamtamani te me Pilistihanen ka Huda. Migpakannekal sikandan ne egdereetan ka keet-etawan ku tenged te naluhey re ne langet dan.
\VS{16}Ne tenged due, eglegparan ku degma egpatamtamani ka me Pilistihanen. Egpangimatayan ku ka me Kiritihanen, wey ka duma pad ne diye nangugpe te ilis te dahat.
\VS{17}Igpaneem-neem ku kandan ka makaalat-halat ne pegsuli ku. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye ke egsulian kud e sikandan.”

\par }\Chap{26}{\SH Ka peglegpad te Tiru
\par }{\PP \VerseOne{1}\XREF{✡}{{\XO 26:1 }
Huwil 3:4-8; Amu 1:9-10.}Te an-anayan ne aldew te igkarangeb ne bulan te igkasapulu wey sabeka (11) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, migmanggale-gale ka me matig-Tiru te pegkahuhus te Hirusalim. Migmanguleyi sikandan, ‘Pitawa niyu! Nahuhus lad iya ka nekeelet te egbayaan ta peendiye te duma ne nasud. Ne kuntee warad e egpakabanggew kanta te egnigusyu diye te dapit te igsile wey sikante e degma ka egmatubung.’ ”
\par }{\PP \VS{3}“Purisu egkahi a se Magbebaye: Egkuntereen ku sikaniyu, he matig-Tiru. Egpalusuran ku sikaniyu te keet-etawan te susuluhi ne nasud, ne egpekeiling e te me bunlud te dahat.
\VS{4}Egpanempahen dan ka me matikang wey makepal ne alad niyu ne batu, lagkes ka me matikang ne baley niyu. Ne egpangaliyen ku ka tane taman te batu naan de ka egkasame.
\VS{5}Ne egkeyimu e ka Tiru ne iling te maluag ne batu ne dampilanan te me biyale te me mangngengalap diye te dahat. Igbehey ku sikaniyu te duma ne nasud ne eg-ahew te me karatuan niyu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\VS{6}Ne egpangimatayan pinaahi te kampilan seeye se nangugpe diye te me bariyu. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”
\par }{\PP \VS{7}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Egpalusuran ku sikaniyu ki Nibukadnisar ne Hari te Babilunya, ka amana ne mabantug ne Hari. Eglusud sikandin puun te igkahibang ne balabahan, duma te susuluhi ne sundalu rin, me karwahi, me kudde, wey te egmangudde.
\VS{8}Egpangimatayan din pinaahi te kampilan ka nangugpe diye te me sakup niyu ne me bariyu. Ne eglusud ka me sundalu rin ne egmaneterung te me kalasag dan, wey eglingutan dan egpatamunduwi te tane ka me matikang wey makepal ne batu ne alad niyu eyew egpanakerehan dan te eglasud te siyudad niyu.
\VS{9}Ne igpepamundul ni Nibukadnisar te derakel ne terusu ka me matikang wey makepal ne alad niyu ne batu, wey igpatempag din ka me matikang ne baley pinaahi te wasey.
\VS{10}Ne tenged te susuluhi ne kudde ne egpamallahuy, egkengeelin-elin kew ne alinepung se me matig-Tiru. Egkengaantag ka me matikang wey makepal ne alad niyu ne batu tenged te susuluhi ne karwahi, wey me kudde ne egpamallahuy ne eglasud diye te gumawan.
\VS{11}Ne eg-empeten ni Nibukadnisar te egpabaye te me kudde din ka me dalan niyu, wey egpangimatayan kew nikandin pinaahi te kampilan, wey egpanempahen din ka mallig‑en ne sungkaleg niyu.
\VS{12}Ne egpangahawen dan ka me karatuan niyu wey ka igmamelegye niyu. Egpangguhusen dan ka me alad niyu ne matikang wey makepal ne batu, wey ka me mateles ne baley niyu. Ne igpandegpak dan e diye te dahat ka me batu, me kayu, wey ka langun ne nagguhus.
\VS{13}Egtamanen kud e ka peg-ulahing niyu, wey ka pegparahing niyu te me alpa.
\VS{14}Ne eggimuwen kud e ka inged niyu ne egpekeiling te maluag ne batu ne dampilanan te me biyale. Kenad en iya igpakapasasindeg pad ka siyudad niyu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\PP \VS{15}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi diye te me matig-Tiru, “Ke egkatalu kew e, egpangelkelen te liyas ka langun ne nangugpe diye te ilis te dahat, ke egpakarineg e sikandan te deg-uyan te nenapalian, wey te seeye se egkammatey.
\VS{16}Ne ka langun ne pangulu te me nasud ne diye te ilis te dahat, egmamaneug te trunu ran, wey egmanluluung te me kumbale dan ne immandayan-dayanan te impaneyi. Ne egpaminnuu sikandan te tane ka egpangelkelen tenged te pegkaaldek dan.
\VS{17}Ne egmangulahing sikandan te ulahingen te peglungku para kaniyu ne egkahi,
\par }{\Q ‘Nareetan e ka mabantug ne siyudad ne diye te isla!
\par }{\Q Maddesen dengan sikandan, wey igkengaaldek te langun ne nangugpe te ilis te dahat.
\par }{\Q \VS{18}Ne kuntee, impangelkel te liyas ka langun ne nangugpe te ilis te dahat
\par }{\QB tenged te pegkareeti niyu.’ ”
\par }{\PP \VS{19}Ne migkahi ka Magbebaye, “Tiru, eggimuwen ku sikeykew ne egpekeiling te inged ne ware mig-ugpe, wey eg-alepen ku sikeykew te dahat.
\VS{20}Igpeendiye ku sikeykew te inged te me minatey eyew egpakalemung kad e te me etew te karaan ne timpu. Igpeugpe ku sikeykew diye te diralem te kalibutan, duma te me etew ne migmangendiye te kinariraleman. Ne kene kad e egkeugpaan.
\VS{21}\XREF{✡}{{\XO 26:21 }
Imp 18:21.}Egtamanen kud e sikeykew, wey makaliyas-liyas ka katamanan nu, wey egkaawe kad e. Ne minsan pad egpamitawen ka, kene kad en iya egkakita. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”

\par }\Chap{27}{\SH Ka ulahingen te peglebeng te Tiru
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, ulahing ka te ulahingen te peglebeng te Tiru,
\VS{3}ka siyudad ne iling te bayaanan diye te dahat, wey egpameli wey egpamelegye duma te me etew ne nangugpe diye te tagse ilis te dahat. Kahii nu sikandin te migkahi a se Magbebaye:
\par }{\Q Tiru, migpeggasal ka ne tetelesi ka amana.
\par }{\Q \VS{4}Impeyiluahan nu ka me eletanan te inged nu diye te dahat.
\par }{\Q Impatelesan ka paay-ayari te me talaggimu keykew.
\par }{\Q \VS{5}Egpekeiling ka te tetelesi ne barku ne inggimu puun te me mateles ne kayu ne sipris ne egpuun te Sinir.
\par }{\Q Ne ka sungkaleg ne inggiketan te palayap nu, inggimu puun te kayu ne sidar ne egpuun te Libanun.
\par }{\Q \VS{6}Ne ka me begsey nu, inggimu puun te kayu ne uk ne egpuun te Basan.
\par }{\Q Ne ka me seeg nu, inggimu puun te me kayu ne sipris ne egpuun te isla te Ilisa,
\par }{\QB wey impangakeban seini pandayan-dayani te me panayew te ilipanti.
\par }{\Q \VS{7}Impandayan-dayanan puun te Ihiptu ka linu ne me palayap nu,
\par }{\QB wey egpekeiling sika ne egtengtengan te bendila.
\par }{\Q Meilem wey malugtem ka batek te atep nu, ne egpuun te isla te Ilisa.
\par }{\Q \VS{8}Me matig-Sidun wey me matig-Arbad ka me talagbegsey keykew,
\par }{\QB wey me etew nu re iya degma ne me mangngateu ka kepitan nu.
\par }{\Q \VS{9}Ne iyan me talag-ayad-ayad te me lungag te barku nu ka me igbuyag te Gibal
\par }{\QB wey ka me mangngateu ne mahinged diye.
\par }{\Q Ne egmangendue te keykew ka me etew ne egmanguntud te me barku ne egpuun te nalein-lein ne inged
\par }{\QB eyew egpanaliyu te me belegye nu.
\par }{\Q \VS{10}Ne iyan nu me sundalu ka me matig-Pirsya, me matig-Ludim, wey me matig-Put.
\par }{\Q Impananggat dan ka me kalasag dan wey me hilmit dan due te matikang wey makepal ne alad nu ne batu,
\par }{\QB wey nakatimul seini te katelesan nu.
\par }{\Q \VS{11}Ne iyan me talagbantey te me alad nu ka me matig-Arbad wey me matig-Hilik.
\par }{\Q Ne ka me sundalu te Gamad ka migbebantey te me matikang ne baley nu.
\par }{\Q Inlingut dan ipananggat ka me kalasag dan diye te alad nu, wey nakatimul seini te katelesan nu.
\par }{\PP \VS{12}“Ne migmanesaliyu keykew ka me matig-Tarsis su dakel ma ka karatuan nu. Impanaliyuwan dan ka me belegye nu te me pelata, putew, lata, wey me tingga.
\VS{13}Migmanesaliyu degma keykew ka me matig-Grisya, matig-Tubal, wey me matig-Misik. Impanaliyuwan dan ka me belegye nu te me uripen, wey me kasangkapan ne inggimu puun te burunsi.
\VS{14}Ne ka seeye degma se me matig-Bit-Tugarma, iyan dan degma impanaliyu te me belegye nu ka me kudde ne igtrabahu, me kudde ne igbubunu, wey me mula.\FTNT{*}{{\FR 27:14 }
Sabeka seini ne ayam ne anak te lukes ne asnu wey beyan ne kudde.}
\VS{15}Migmanesaliyu degma keykew ka me matig-Rudis, wey masulug ka me suki nu diye te me inged ne ilis te dahat. Ne iyan dan impanaliyu te me belegye nu ka me panayew te ilipanti, wey me kayu ne makehal wey meitem ne egngaranan te Ibuni.
\VS{16}Migmanesaliyu degma keykew ka me matig-Aram, su masulug ma ka me belegye nu. Ne iyan dan impanaliyu te me belegye nu ka me hinabel ne malugtem, me hinabel ne impandayan-dayanan te impaneyi, me mahal ne linu, wey me batu ne egngaranan te ismiralda, kural, wey agata.
\VS{17}Migmanesaliyu degma keykew ka me matig-Huda wey me matig-Israil. Ne iyan dan impanaliyu te me belegye nu ka me trigu, iggira, teneb, lana te ulibu, wey me baluhu.
\VS{18}Migmanesaliyu degma keykew ka me matig-Damasku su masulug ma ka nakalkalasi ne me belegye nu wey dakel ka karatuan nu. Ne iyan dan impanaliyu te me belegye nu ka me binu ne egpuun te Hilbun, wey me maangkag ne hinabel ne egpuun te Sahar.
\VS{19}Migsesaliyu degma keykew ka me matig-Dan wey me matig-Haban ne egpuun te Usal.\FTNT{†}{{\FR 27:19 }
Lein-lein ka peggalin te seini su kene ne klaru diye te Hibruwanen.} Ne iyan dan impanaliyu te me belegye nu ka me putew, wey me meemut ne hilamunen ne egngaranan te Kasiya wey Kalamus.
\VS{20}Ne ka seeye degma se me matig-Didan, migsesaliyu degma te me belegye nu te me manggad ne ighagpi te sakang.
\VS{21}Ne ka me matig-Arabya wey ka me talagmandu te Kidar, migsesaliyu degma te me belegye nu te me karniru wey me kambing.
\VS{22}Migmanesaliyu degma keykew ka me nigusyanti te Siyiba wey Raama. Ne iyan dan impanaliyu te me belegye nu ka langun ne klasi te memeupiya ne peemut, me mahal ne batu, wey me bulawan.
\VS{23}Migmanesaliyu degma keykew ka me matig-Haran, me matig-Kani, me matig-Idin, me matig-Siyiba, me matig-Asur, wey me matig-Kilmad.
\VS{24}Ne iyan dan impanaliyu te me belegye nu ka me mahal ne kumbale, me meilem ne hinabel ne impandayan-dayanan te nakalkalasi ne batek ne impaneyi, me trapu ne nakalkalasi se me batek wey inggiresenan te egpaneyi.
\VS{25}Ne iyan me talagdulan te me belegye nu ka me barku te Tarsis.
\par }{\Q Egpekeiling ka te barku diye te dahat ne napenu-penu te dulan.
\par }{\Q \VS{26}Piru in-uyan ka te me talagbegsey nu diye te taliware te dahat
\par }{\QB wey natanled ka su nasuhat ke ma te kalamag ne egpuun te igsile.
\par }{\Q \VS{27}Ne nenallened e ka langun ne karatuan nu,
\par }{\Q ka me unturanan nu, me talagbegsey, me kepitan, me panday, me talagbelegye te me belegye nu,
\par }{\QB me sundalu nu wey ka langun ne duma ne nanguntud.
\par }{\Q \VS{28}Impangelkel te liyas ka keet-etawan ne nangugpe diye te ilis te dahat
\par }{\QB te pegkarineg dan te me kuleyian te me kepitan ne egkengatanled.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{29}“Ne in-engkeran e te langun ne migmanguntud, me talagbegsey wey me kepitan ka me barku ran,
\par }{\QB wey diyad sikandan migmanasindeg te ilis te dahat.
\par }{\Q \VS{30}Ne migpanamantaman sikandan migpandalawit tenged te neyitabu keykew.
\par }{\Q Impamukbukan dan te alinepung ka me ulu ran
\par }{\QB wey migmanlilid-lilid sikandan te abu.
\par }{\Q \VS{31}Migmanetabulug sikandan wey migsaluub te saku,
\par }{\QB wey migpanaman-taman migpandalawit ka eglungku.
\par }{\Q \VS{32}Te peglungku dan, mig-ulahing sikandan te ulahingen te peglebeng keykew ne migkahi,
\par }{\QB ‘He Tiru, ware de due natanled te dahat iling te neyitabu keykew.
\par }{\Q \VS{33}Ke egginguma ka me belegye nu ne igmabaye te dahat,
\par }{\QB ingkabehey nu te me etew ka me keilangan dan
\par }{\QB su dakel ma amana ka karatuan nu.
\par }{\Q Nenaddatu ka me Hari te kalibutan tenged te kasulug te karatuan nu wey me belegye nu.
\par }{\Q \VS{34}Piru kuntee nahuhus kad e diye te dahat,
\par }{\QB wey natanled kad e lagkes ka me belegye nu
\par }{\QB wey ka me trabahanti nu.’
\par }{\Q \VS{35}Ne nenatanengan ka langun ne nangugpe diye te ilis te dahat tenged te neyitabu keykew.
\par }{\Q Ne egkengeil-ilaan en iya ka ulaula te me Hari dan ne egkengalliyasan.
\par }{\Q \VS{36}Nenakalingi-lingi naan de ka me nigusyanti te me nasud
\par }{\QB tenged te neyitabu keykew.
\par }{\Q Makaliyas-liyas ka natamanan nu, wey egkaawe kad en iya.”

\par }\Chap{28}{\SH Ka pegkaambuhen te Hari te Tiru
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng a te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, kahii nu ka pangulu te Tiru te migkahi a se Magbebaye:
\par }{\Q Hambuhen ka wey migkahi ka te manama ka
\par }{\QB ne migpinnuu te trunu te me manama
\par }{\QB due te pused te dahat.
\par }{\Q Piru ka malehet, etew ke re,
\par }{\QB minsan migsuman-suman ka ne matagseb ka iling te manama.
\par }{\Q \VS{3}Migsuman-suman ka ne matagseb ke pad ki Danyil
\par }{\QB wey ware iggeles ne kene nu egkanengnengan.
\par }{\Q \VS{4}Ne naratu ka pinaahi te katagseb nu wey salabutan nu,
\par }{\QB wey nakalilimud ka te me bulawan, wey me pelata diye te tinesanan te me karatuan nu.
\par }{\Q \VS{5}Ne pinaahi degma te katuenan nu te egnigusyu,
\par }{\QB migdakel ka karatuan nu,
\par }{\QB wey tenged due, neyimu ka ne hambuhen.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{6}“Purisu egkahi a se Magbebaye:
\par }{\QB Tenged te migsuman-suman ke ma ne matagseb ka iling te sabeka ne manama,
\par }{\QB \VS{7}egpalusuran ku sikeykew te me lapu ne mabbulut pad te langun ne nasud.
\par }{\Q Egpandereetan dan ka langun ne mateles ne karatuan ne naangken nu pinaahi te katagseb nu,
\par }{\QB wey egkaawe e ka katelesan nu.
\par }{\Q \VS{8}Eggimatayan ka nikandan.
\par }{\Q Egpatey ka iling te inggimatayan diye te pused te dahat.
\par }{\Q \VS{9}Pitawen te naa ke egpakakahi ke pad diye te tangkaan te eggimatey keykew
\par }{\QB te sabeka ka ne manama.
\par }{\Q Etew ke re te pegpitew ran, kene ka ne manama.
\par }{\Q \VS{10}Eggimatayan ka te me lapu
\par }{\QB wey egpatey ka ne egkabalahad de due taman te egkamewu kad. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\SH Ka karereetan te Hari te Tiru
\par }{\PP \VS{11}Ne migpabulus ka Magbebaye ne migpanengneng keddi,
\VS{12}“Etew, ulahinga nu seini ne ulahingen te peglebeng puun keddi te Magbebaye para te Hari te Tiru, kahii nu sikandin te migkahi a se Magbebaye:
\par }{\Q Dengan, panunggilingan ka te karesen,
\par }{\QB matagseb ka wey mateles ka amana.
\par }{\Q \VS{13}Diye ka mig-ugpe te Idin,
\par }{\QB ka pinamulaan te Manama.
\par }{\Q Neempet ka te nakalkalasi ne me mahal ne batu
\par }{\QB ne egngaranan te, kurnalina, tupasyu, haspi, krisulitu, birilu, uniks, sapiru, karbungku, wey ismiralda.
\par }{\Q Me bulawan ka me alahas nu ne inteil e daan para keykew te timpu te peglesut nu.
\par }{\Q \VS{14}Impabantayan ku sikeykew te in-alam ku ne sabeka ne maresen ne kirubin
\par }{\QB taheed te diye ka te matulus ne bubungan ku.
\par }{\Q Miggiphipanew ka ne nataliware te egmangilak-ilak ne me batu.
\par }{\Q \VS{15}Ware igkarew‑ey te langun ne himu nu
\par }{\QB puun te peglesut nu, taman te nakasale ka.
\par }{\Q \VS{16}Ka karakel te nigusyu nu ka egpuunan ne migmabulut ka wey nakasale ka.
\par }{\Q Purisu impaawe ku sikeykew puun te matulus ne bubungan ku,
\par }{\QB wey indeldel kad e te maresen ne kirubin puun te taliware te egpangilak-ilak ne me batu.
\par }{\Q \VS{17}Neyimu ka ne hambuhen tenged te katelesan nu.
\par }{\Q Inggamit nu te keungelan ka katagseb nu eyew egmabantug ka.
\par }{\Q Purisu igdegpak ku sikeykew diye te tane,
\par }{\QB wey egkeyimu kad e ne paney-paney para te langun ne Hari.
\par }{\Q \VS{18}Nalinditan ka me inged ne simbaanan nu,
\par }{\QB tenged te karakel te sale nu, ne iyan ka pegpanlimbung nu te egnigusyu.
\par }{\Q Purisu insilaban ku sikeykew ne namelmelehan te langun, taman te naabu kad e.
\par }{\Q \VS{19}Nenatanengan ka langun ne etew te me nasud ne nekeila keykew
\par }{\QB tenged te impangkusan nu.
\par }{\Q Makaliyas-liyas ka katamanan nu,
\par }{\QB wey egkaawe kad en iya te ware egtamanan.”
\par }{\SH Ka peglegpad te Sidun
\par }{\Q \VS{20}\XREF{✡}{{\XO 28:20 }
Huwil 3:4-8; 1Har 11:4-5; 1Har 16:30-33.}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye,
\par }{\Q \VS{21}“Etew, tangke ka diye te siyudad te Sidun, wey panagne ka te mareet meyitenged te sika ne siyudad.
\par }{\Q \VS{22}Kahii nu ka keet-etawan diye te migkahi a se Magbebaye:
\par }{\QB Egkuntereen ku sikaniyu se me matig-Sidun.
\par }{\Q Egdayanen ad e te me etew ke eglegparan kud e sikaniyu,
\par }{\QB wey egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye,
\par }{\QB wey igpakapapitew ku kaniyu ka pegkamatulus ku.
\par }{\Q \VS{23}Egpeuyanan ku sikaniyu te karereetan,
\par }{\QB wey egdalanag ka langesa diye te me dalan niyu.
\par }{\Q Egpanlusuran kew te keet-etawan ne egpuun te nalein-lein ne me inged wey masulug ka egpatey kaniyu.
\par }{\Q Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”
\par }{\SH Ka pegpanalangin te Israil
\par }{\Q \VS{24}Ne migkahi ka Magbebaye, “Warad e kangkuwa me nasud ne egpanlemet te me Israilita wey egpasakit kandan iling te me duhi. Ne egpekeile e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”
\par }{\PP \VS{25}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Eglibulungen kud e ka me Israilita ne nenekegsuwey-suwey diye te nalein-lein ne me nasud, wey igpakapapitew kud e diye te me nasud ka pegkamatulus ku. Ne eg-ugpe e ka me Israilita te tane dan en iya, ka tane ne imbehey ku te suluhuanen ku ne si Hakub.
\VS{26}Egmangugpe e sikandan ne mariyu te karereetan, egmamebaley, wey egmamula te paras. Warad e egpanlusud kandan ke egpanlegparan kud e ka me inged ne nakalingut wey egmandeeg-deeg kandan. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye ne Manama ran.”

\par }\Chap{29}{\SH Ka peglegpad te Ihiptu
\par }{\PP \VerseOne{1}\XREF{✡}{{\XO 29:1 }
Isa 19:1-25; Hir 46:2-26.}Te igkasapulu wey daruwa (12) ne aldew, te igkasapulu (10) ne bulan, te igkasapulu (10) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, tangke ka diye te nasud te Ihiptu, wey panagne ka te mareet meyitenged kandin, wey te langun ne keet-etawan din.
\VS{3}Kahii nu sikandin te migkahi a se Magbebaye: Kuntere ku sikeykew Paraun ne Hari te Ihiptu. Egpekeiling ka te dakel ne buaya ne mig-eeled te Weyig ne Nilu. Migkahi ka te sikeykew ka miggimu te Weyig ne Nilu, wey sikeykew degma ka kamuney.
\VS{4}Piru egpananggaten ku ka bake nu, wey egganuyen ku sikeykew diye te gakapan. Ne igmareket ku te me engil nu ka me isda wey egmakatapik e keykew diye te gakapan.
\VS{5}Ne igdegpak ku sikeykew wey ka me isda diye te disirtu. Ne egkapatey kad e diye, wey ware eglebeng keykew. Egbalaharen ku re sikeykew ne egkeenen te leew ne me mananap wey me bayaku.
\VS{6}\XREF{✡}{{\XO 29:6 }
Isa 36:6.}Ne egpakanengneng e ka langun ne me matig-Ihiptu ne sikeddi ka Magbebaye ne egpekeyimu te minsan nekey ne eglalahen ku. Su egpekeiling ke man de te tuked ne tibehew ne insalihan te me Israilita.
\VS{7}Miggen-gen sikandan keykew piru nahepu ka, wey nenapalian degma ka me pamanayen dan. Migsandig sikandan keykew piru nahepu ka, wey nenapeled degma sikandan wey nenapiulan.
\VS{8}Purisu egkahi a se Magbebaye: Egpalusuran ku sikeykew te me etew ne egpangimatey te langun ne keet-etawan nu wey te me ayam nu.
\VS{9}Ne egkeyimu e ka Ihiptu ne inged ne ware mig-ugpe. Ne egpakanengneng kad e ne sikeddi ka Magbebaye.
\par }{\PP “Ne tenged te migkahi ke ma te sikeykew ka miggimu te Weyig ne Nilu, wey sikeykew degma ka kamuney,
\VS{10}egkuntereen ku sikeykew wey ka me weyig nu. Egdereetan ku ka Ihiptu wey egkeyimu e seini ne disirtu, puun te siyudad te Migdul peendiye te siyudad te Aswan taman te eletanan te Itiyupiya.
\VS{11}Ne ware etew wey ke leew naa ne mananap ne egbaye te Ihiptu, wey warad iya eg-ugpe diye taman te hep‑at ne pulu (40) ne leg‑un.
\VS{12}Eggimuwen kud ka Ihiptu ne mammara ne inged ne ware mig-ugpe, du te langun ne nasud. Egkeyimu e ne subla ne makalelaggew ka me siyudad din tenged te warad eg-ugpe ne minsan nekey taman te hep‑at ne pulu (40) ne leg‑un. Ne egmegsusuwayen kud ka me matig-Ihiptu diye te nalein-lein ne me nasud.”
\par }{\PP \VS{13}Piru migkahi man‑e ka Manama, “Pegkeimpus te hep‑at ne pulu (40) ne leg‑un, eglibulungen kud ka me matig-Ihiptu puun te nalein-lein ne me nasud.
\VS{14}Igpalibed kud e man‑e ka keugpe dengan te Ihiptu. Ne igmalibed kud e man‑e ka me matig-Ihiptu diye te tane te Patrus te egkariraya ne baad te Ihiptu, ka tane ne ugpaan dan mismu. Piru te an-anayan pad ne timpu egmahuye ka migharian te Ihiptu.
\VS{15}Eggimuwen ku ka Ihiptu ne subla ne mahuye wey deisek te langun ne migharian, eyew kenad seini egpakapegpeggasal, wey kenad e eghari pad te duma ne nasud.
\VS{16}Ne kenad e egsalig pad te Ihiptu ka me Israilita, su egkasuman-suman dan ma ka sale dan ne iyan ka pegsalig dan te Ihiptu. Ne egpakanengneng e ka me Israilita ne sikeddi ka Magbebaye.”
\par }{\SH Egkatalu ni Nibukadnisar ka Ihiptu
\par }{\PP \VS{17}Te an-anayan ne aldew te an-anayan ne bulan te igkararuwa ne pulu wey pitu (27) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, impanengneng ad man‑e te Magbebaye,
\VS{18}“Etew, ka me sundalu ni Nibukadnisar ne Hari te Babilunya, migpakannekal migpakiggira te Tiru taman te warad e me bulbul ran, wey nenallundisan e se me pamanayen dan piru warad iya nenaahew ran puun te Tiru.
\VS{19}Purisu egkahi a se Magbebaye te igbehey ku ka Ihiptu ki Nibukadnisar ne Hari te Babilunya. Egkaahew rin e ka langun ne karatuan te Ihiptu, wey igbayad din te me sundalu rin.
\VS{20}Igbehey ku kandin ka Ihiptu isip unag din wey te me sundalu rin su migpakannekal ma sikandan ka egpakiggira te Tiru para keddi. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\PP \VS{21}“Ne te seeye degma kangkuwa ne timpu, eggimuwen ku ne maresen ka me Israilita. Ne egpalalahen kud e man‑e sikeykew diye te kandan eyew egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”

\par }\Chap{30}{\SH Ka peglegpad te Manama te Ihiptu
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\par }{\Q \VS{2}“Etew, panagne ka te mareet meyitenged te me matig-Ihiptu. Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye:
\par }{\QB Pandalawit kew tenged te karereetan ne egginguma kaniyu!
\par }{\Q \VS{3}Mahaan e ka aldew ne eggukum ka Magbebaye ne Manama.
\par }{\Q Ka aldew ne egpaddusilem,
\par }{\QB wey egpakasalerep te karereetan ka me nasud.
\par }{\Q \VS{4}Eglusuran te me kuntere ka Ihiptu,
\par }{\QB wey egkabaybayaran degma te masakit ka me matig-Itiyupiya.
\par }{\Q Egpangimatayan ka me matig-Ihiptu,
\par }{\QB wey egpanguen te duma ne nasud ka me karatuan dan.
\par }{\Q Ne egpangguhusen e ka me siyudad dan.
\par }{\PP \VS{5}“Te sika ne gira, egkammatey ka me matig-Itiyupiya, me matig-Put, me matig-Lud, me matig-Lidya, me matig-Arabya, me matig-Libya, wey ka duma pad ne keet-etawan te me nasud ne migpakigsabeka te Ihiptu.”
\par }{\Q \VS{6}“Egkahi a se Magbebaye ne Manama:
\par }{\QB Egkareetan iya ka langun ne migpakigsabeka te Ihiptu,
\par }{\QB wey egkaawe e ka impaambug din ne geem din.
\par }{\Q Egpatey ka langun ne mahinged te Ihiptu puun te Migdul taman te Aswan.
\par }{\Q \VS{7}Te langun ne nasud te intiru ne kalibutan,
\par }{\QB ka Ihiptu ka egkeyimu ne mammara ne inged ne warad eg-ugpe,
\par }{\QB wey egkatamtamanan e egkallundus ka me siyudad diye.
\par }{\Q \VS{8}Emun ke egsilaban kud e ka Ihiptu,
\par }{\QB wey egpatey e ka langun ne migpakigsabeka te sika ne nasud,
\par }{\QB egpakanengneng e ka me matig-Ihiptu ne sikeddi ka Magbebaye ne Manama.
\par }{\PP \VS{9}“Te seeye kangkuwa ne timpu,
\par }{\QB egsuhu a te me suluhuanen ku ne egmanguntud te barku eyew egginalat te me matig-Itiyupiya ne migsuman-suman ne ware mareet ne egkeyitabu kandan.
\par }{\QB Ne egkengaaldek ka langun ne matig-Itiyupiya. Egkeyitabu iya sika te kene egkaluhey.”
\par }{\Q \VS{10}Migpabulus-bulus ka Magbebaye ne Manama ne migkahi,
\par }{\Q “Eggamiten ku si Nibukadnisar ne Hari te Babilunya
\par }{\QB eyew te pegpangimatey te langun ne matig-Ihiptu.
\par }{\Q \VS{11}Eggamiten ku sikandin wey ka langun ne mabbulut ne sundalu rin,
\par }{\QB eyew te pegdereet te Ihiptu.
\par }{\Q Egpangimatayan dan ka langun ne matig-Ihiptu
\par }{\QB wey egmekeempet de iya ka me minatey.
\par }{\Q \VS{12}Ne egpeetiyan ku ka Weyig ne Nilu,
\par }{\QB wey igbehey ku ka Ihiptu diye te maddeet ne etew.
\par }{\Q Egdereetan ku ka intiru ne Ihiptu pinaahi te me lapu, wey ka langun ne diye.
\par }{\Q Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\Q \VS{13}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi,
\par }{\Q “Egpandereetan ku degma ka me larawan te me diyus-diyus diye te siyudad te Mimpis.
\par }{\Q Ne warad e egpangulu te Ihiptu,
\par }{\QB wey egpanginalatan ku ka langun ne mahinged diye.
\par }{\Q \VS{14}Eggimuwen ku ne inged ne warad eg-ugpe ka Patrus ne egkariraya te Ihiptu,
\par }{\QB wey egsilaban ku ka Suwan ne egkaribabe.
\par }{\Q Ne egparusaan ku ka Tibis ne iney ne siyudad te igkakawanan ne balabahan te Ihiptu.
\par }{\Q \VS{15}Igpaneem-neem ku ka langet ku diye te Pilusiyum,\FTNT{*}{{\FR 30:15 }
Te Hibruwanen: Sin.}
\par }{\QB ka malig‑en ne siyudad te Ihiptu,
\par }{\QB wey egpangimatayan ku ka susuluhi ne keet-etawan te Tibis.
\par }{\Q \VS{16}Egsilaban ku ka Ihiptu,
\par }{\QB wey eg-antus ka me matig-Pilusiyum te subla ne masakit.
\par }{\Q Egguhusen ku ka matikang wey makepal ne batu ne alad te Tibis
\par }{\QB wey layun naan de egkaaldek ka keet-etawan te Mimpis.\FTNT{†}{{\FR 30:16 }
Te Hibruwanen: Eglusuran te me kuntere ka Mimpis te maaldew.}
\par }{\Q \VS{17}Egpatey te gira ka me bate-bate pad ne me lukes diye te Un wey Pibisit,
\par }{\QB wey egpandakepen ka langun ne duma pad ne keet-etawan te sika ne me siyudad.
\par }{\Q \VS{18}Ke egdereetan kud e ka Ihiptu, timpu sika ne egpekeiling te delem diye te Tapanhis.
\par }{\Q Egkaawe e ka geem ne impaambug te Ihiptu.
\par }{\Q Egkabukusan e sikandin te delem,
\par }{\QB wey egpandakepen ka me mahinged te langun ne siyudad din.
\par }{\Q \VS{19}Iling due ka iglegpad ku te Ihiptu.
\par }{\Q Te seeye kangkuwa ne timpu, egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”
\par }{\SH Ka peg-awe te Manama te geem te Hari te Ihiptu
\par }{\PP \VS{20}Te igkapitu ne aldew, te an-anayan ne bulan, te igkasapulu wey sabeka (11) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{21}“Etew, inggepu kud e ka limang ne belad te Hari te Ihiptu. Ne warad iya minsan sabeka ne migtahik te belad din, wey kenad e sikandin egpakahen-gen te kampilan.
\VS{22}Purisu sikeddi se Magbebaye egkuntereen ku ka Hari te Ihiptu. Egpanggepuen ku ka me belad din, eg-ulaten ku ka nahepu e eyew egkalekaan din en iya ka ingkekemkem din ne kampilan.
\VS{23}Egmegsusuwayen ku ka me matig-Ihiptu diye te nalein-lein ne me nasud.
\VS{24}Ne eglig‑enen ku ka belad te Hari te Babilunya, wey egpahen-genan ku kandin ka kampilan ku. Piru egpanggepuen ku mule ka belad te Hari te Ihiptu, wey egdeg-uy sikandin diye te tangkaan te Hari te Babilunya iling te etew ne tahapali ne mahaan e egkapatey.
\VS{25}Eg-awaan ku iya te keseg ka belad te Hari te Ihiptu, piru eglig‑enen ku mule ka belad te Hari te Babilunya. Te timpu ne egpahen-genan kud e te Hari te Babilunya ka kampilan ku wey eggamiten din seini te pegkuntere te Ihiptu, egpakanengneng e ka me matig-Ihiptu ne sikeddi ka Magbebaye.
\VS{26}Ne egmegsusuwayen ku ka me matig-Ihiptu diye te nalein-lein ne me nasud. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”

\par }\Chap{31}{\SH Impanunggiling ka Ihiptu te kayu ne sidar
\par }{\PP \VerseOne{1}Te an-anayan ne aldew, te igkatelu ne bulan, te igkasapulu wey sabeka (11) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, kahii nu ka Hari te Ihiptu,
\par }{\QB wey ka keet-etawan din te migkahi a se Magbebaye:
\par }{\QB Hentew buwa ka egpeilingan ku te kabantug nu?
\par }{\Q \VS{3}A, uya, igpeiling ku bes sikeykew te kayu ne sidar diye te Libanun.
\par }{\Q Mateles amana ne egtengtengan ka sika ne kayu
\par }{\QB tenged te mallapung ne sugpang din ne nakaralung te me puwalas.
\par }{\Q Ne nalipawan din pad ka duma ne mallapung ne kayu.
\par }{\Q \VS{4}Ka dakel ne weyig diye te diralem te tane
\par }{\QB ka nakabulig te pegtubu te sika ne sidar.
\par }{\Q Ne nenaweyihan degma te sika ne weyig ka duma ne kayu diye te me puwalas.
\par }{\Q \VS{5}Migtimpa ka sika ne kayu te langun ne kayu diye te puwalas.
\par }{\Q Ne migmasulug pad iya man‑e ka me sugpang kayi wey migmallayat su dakel ma ka weyig ne egkasupsup din.
\par }{\Q \VS{6}Ne migmanesalag diye te me sugpang din ka langun ne klasi te me bayaku
\par }{\QB wey diye degma migmalelesut te egkaralungan din ka langun ne mananap.
\par }{\Q Ne migmangelung degma kandin ka langun ne keet-etawan te mabbantug ne me nasud.
\par }{\Q \VS{7}Ne tenged te migpanaman-taman mig-ugseb ka me dalid din
\par }{\QB wey nakasupsup te dakel ne weyig,
\par }{\QB migmallayat ka me sugpang din, wey mateles amana ne egtengtengan.
\par }{\Q \VS{8}\XREF{✡}{{\XO 31:8 }
Hin 2:9.}Ne minsan ka me kayu ne sidar, sipris, wey me armun diye te Idin ne pinamulaan te Manama,
\par }{\QB kene egpakaseked te me sugpang te sika ne kayu.
\par }{\Q Langun ne kayu diye te Idin, kene egpekeiling te katelesan te sika ne kayu.
\par }{\Q \VS{9}Inggimu ku ne mateles ka sika ne kayu
\par }{\QB pinaahi te mallapung ne me sugpang din.
\par }{\Q Purisu neimma ka langun ne kayu diye te Idin.
\par }{\PP \VS{10}“Purisu egkahi a se Magbebaye: Tenged su migpaambug ma ka sika ne kayu te kalayat din, wey te kalapung te me sugpang din,\FTNT{*}{{\FR 31:10 }
Te Hibruwanen: migparibabew te pusung din wey te katikang din.}
\VS{11}igbehey ku sikandin diye te subla ne maresen ne nasud ne egpaneem-neem kandin te parusa ne eleg te pegkamareet din. Igdegpak kud en iya seini.
\VS{12}Ne egpepeleren e sikandin te mabbulut ne me lapu, wey eg-eengkeran e sikandin. Ne egkengasagpi e ka me sugpang din wey egkengatahak e ka me dewun diye te me bubungan wey me bangalug ne egkabayaan te weyig. Ne eg-eengkeran e sikandin te langun ne miggelung kandin ne keet-etawan te kalibutan.
\VS{13}Egkapeled e ka sika ne kayu wey egkeyimu e ne latunanan te nakalkalasi ne me bayaku, wey egpanpanlentayan e te leew ne me mananap ka me sugpang din.
\VS{14}Purisu puun kuntee, warad e kayu ne egmalayat pad wey egtimpa te duma ne kayu, minsan pad ke dakel ka weyig ne egkasupsup. Egkahangu ka langun ne kayu iling te etew ne egpatey, wey egmekeendiye te inged te me minatey.”
\par }{\PP \VS{15}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Ke diyad e ka sika ne kayu te inged te me minatey, egsagpengan ku ka maddalem ne sebseb palinneu te peglungku. Warad e egdalanag ne weyig, wey egkeetiyan e ka dakel ne weyig. Ne egpalungkuen ku ka Libanun tenged te pegpatey te sika ne kayu, wey maggebu e degma ka langun ne duma pad ne kayu diye.
\VS{16}Egpangelkelen te pegkaaldek ka keet-etawan te langun ne nasud ke egpakarineg sikandan te masilatipak ne pegkapeled te sika ne kayu te timpu ne igpeendiye kud sikandin te inged te me minatey wey egpakalemung e te seeye se nammatey e. Ne egmanggale-gale ka duma ne kayu ne nenekeendiyad te inged te me minatey puun te Idin wey Libanun ne memeupiya dengan wey naay-ayaran naweyihi.
\VS{17}Ne ka seeye se migparalung te sika ne kayu, wey migpakigsabeka kandin, egmekeendiye te inged te me minatey, wey egpatey ne egkabalahad de due taman te egkamewu.
\par }{\PP \VS{18}“Ka kayu iyan ka Hari te Ihiptu wey ka langun ne keet-etawan din. Warad iya egpekeiling te katelesan din wey kabantug din minsan ka me kayu te Idin. Piru minsan pad due, igdegpak ded iya sikandin diye inged te me minatey, wey igpalemung te me lapu wey te seeye se migpatey te gira. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”

\par }\Chap{32}{\SH Impanunggiling te buaya ka Hari te Ihiptu
\par }{\PP \VerseOne{1}Te an-anayan ne aldew, te igkasapulu wey daruwa (12) ne bulan, te igkasapulu wey daruwa (12) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, ulahing ka te ulahingen te peglungku para te Hari te Ihiptu ne egkahi:
\par }{\Q Migsuman-suman ka ne iling ka te liyun ne eggiphipanew diye te me nasud.
\par }{\Q Piru ka malehet, iling ke re te buaya ne miglumbuk-lumbuk diye te me weyig nu.
\par }{\Q Egbuliyawen nu te me paa nu ka weyig wey egkalebeg e seini.
\par }{\Q \VS{3}Purisu egpeuyan a se Magbebaye te susuluhi ne me etew wey egbiyaleen ka nikandan te biyale ku,
\par }{\QB wey eggehanuyen kad e diye te gakapan.
\par }{\Q \VS{4}Ne eg-engkeran kud sikeykew diye te tane eyew egpatey kad e.
\par }{\Q Ne egpangeenen e ka me sapu nu te me manuk-manuk wey te me leew ne mananap.
\par }{\Q \VS{5}Ig-empet ku ka me sapu nu diye te me bubungan
\par }{\QB wey diye te me bangalug.
\par }{\Q \VS{6}Egparalanahen ku ka langesa nu diye te me bubungan, wey me napu,
\par }{\QB wey egkasewuhan e te langesa nu ka me weyig.
\par }{\Q \VS{7}\XREF{✡}{{\XO 32:7 }
Mat 24:29; Imp 6:12-13; 8:12.}Ke egdereetan kud e sikeykew,
\par }{\QB egbunbunan ku te gapun ka langit
\par }{\QB wey kenad e eglayag ka me bituen, ka aldew wey ka bulan.
\par }{\Q \VS{8}Egpamarusilemen ku ka langun ne eglayag te langit.
\par }{\Q Ne egkareleman e ka intiru ne nasud nu.
\par }{\Q Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\PP \VS{9}“Egkengasamuk ka ware nu re due ken‑u neneileyi ne keet-etawan te me nasud
\par }{\QB ke egpakarineg sikandan ne indereetan kud e sikeykew.
\par }{\Q \VS{10}Egkengaaldek te egkeyitabu keykew ka langun ne etew, lagkes ka me Hari dan.
\par }{\Q Egpangelkelen te liyas ka tagse sabeka kandan
\par }{\QB te timpu ne igwelewes ku ka kampilan ku diye te tangkaan dan ke egkareetan kud e sikeykew.”
\par }{\PP \VS{11}Ne ingkahiyan te Magbebaye ka Hari te Ihiptu,
\par }{\QB “Eglusuran ka iya te Hari te Babilunya.
\par }{\Q \VS{12}Egpeyimatayan ku ka keet-etawan nu
\par }{\QB pinaahi te kampilan te nasud ne subla ne mabulut te langun ne nasud.
\par }{\Q Egguleen dan iya ka langun ne matig-Ihiptu,
\par }{\QB lagkes ka langun ne impaambug te nasud nu.
\par }{\Q \VS{13}Egpangimatayan ku ka langun ne mananap
\par }{\QB ne egpanabtab diye te ilis te dakel ne weyig te Ihiptu.
\par }{\Q Ne warad e kangkuwa etew wey ke mananap naa ne eglumbuk-lumbuk te weyig diye.
\par }{\Q \VS{14}Ne egpating-awen kud e ka me weyig te Ihiptu,
\par }{\QB wey egmandalanag seini ne iling e te lana.
\par }{\Q Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\PP \VS{15}“Te timpu ne eggimuwen kud e ka Ihiptu ne mammara ne inged ne ware eg-ugpe,
\par }{\QB wey egguleen kud e ka langun ne diye lagkes ka me mahinged,
\par }{\QB egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.
\par }{\Q \VS{16}Sika ka ulahingen te peglungku ne eg-ulahingen kangkuwa te keet-etawan te nalein-lein ne me nasud eyew te peglungku para te Ihiptu, wey te langun ne mahinged diye. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\SH Ka me Hari ne diyad te inged te me minatey
\par }{\PP \VS{17}Te igkasapulu wey lalimma (15) ne aldew, te an-anayan ne bulan, te igkasapulu wey daruwa (12) ne leg‑un, impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{18}“Etew, lungku ka para te susuluhi ne keet-etawan te Ihiptu, wey te mabbulut ne keet-etawan te duma ne me nasud. Egpanguluhen kud e sikandan diye te inged te me minatey eyew egpakalemung e te seeye se nammatey e.
\VS{19}Ne kahii nu ka Ihiptu: Mateles ke bes naan pad du te duma ne me nasud? Kene! Igdegpak ke red iya degma diye te inged te me minatey, eyew egpakalemung kad te seeye se me lapu.
\par }{\PP \VS{20}“Egkahule ka me matig-Ihiptu su in-andam e te me kuntere ka me kampilan ne igpanibbas kandan. Egkareetan iya ka Ihiptu wey ka me mahinged diye.
\VS{21}Ne diye te inged te me minatey, eglilimbayan te mabbantug ne me pangulu ne egmangelit-elit ka Ihiptu wey ka seeye se me nasud ne migpakigsabeka kandin. Egkekahiyan sikandan, ‘Te, seinid e degma ka lapu ne nammatey te gira.’
\par }{\PP \VS{22}“Ne diye degma ka Hari te Asirya; nalingutan ka sabalanan din te me sundalu rin ne migpatey te gira.
\VS{23}Diye ka me sabalanan dan te kinariraleman ne baad te inged te me minatey. Sikandan ka igkengaliliyasi dengan te me etew, piru kuntee nammatey e sikandan te gira.
\par }{\PP \VS{24}“Ne diye degma ka Hari te Ilam; nalingutan ka sabalanan din te me sabalanan te me sundalu rin ne migpatey te gira. Nenammatey sikandan ne mekeyilew-hilew ne nenabalahad de due wey nekeendiye te inged te me minatey. Igkengaaldek dengan sikandan te me etew, piru migpatey e. Ne mig-antus e sikandan te hilew duma te langun ne migpatey wey diyad e degma te inged te me minatey.
\VS{25}Miggibat-hibat ka Hari te Ilam diye te inged te me minatey, duma te me sundalu rin ne me lapu ne migpatey te gira. Igkengaaldek dengan sikandan te me etew, piru kuntee nakasalerep e sikandan te hilew duma te seeye se impandegpak degma diye.
\par }{\PP \VS{26}“Ne diye degma ka Hari te Misik wey Tubal. Sikandan ka igkengaliliyasi dengan te me etew te minsan hendei. Piru kuntee nenammatey e sikandan pinaahi te kampilan; nenammatey sikandan ne nenabalahad de due taman te nenammewu e.
\VS{27}Migpatey sikandan ne ware behayi te kabantug te peglebeng, iling te seeye se maddesen ne nammatey te karaan ne timpu ne inlebeng ne impatapikan te me kampilan wey me kalasag dan. Tenged su nakapaliyas ma sikandan te me etew te neneuyag pad sikandan.
\par }{\PP \VS{28}“Ne sikeykew Hari te Ihiptu, egkareetan ka degma wey egpakalemung kad e te lapu ne migpatey te gira.
\par }{\PP \VS{29}“Ne diye degma ka Hari te Idum, duma te langun ne me upisyal rin. Me maddesen dengan sikandan, piru kuntee immeyibat e degma sikandan duma te seeye se diyad te inged te me minatey ne nenammatey ne nenabalahad de due taman te nenammewu e.
\par }{\PP \VS{30}“Ne diye degma ka me upisyal ne egpuun pad te igkahibang ne balabahan, duma te langun ne matig-Sidun. Igkengaaldek degma dengan sikandan te me etew, piru kuntee nakasalerep e sikandan te hilew diye te inged te me minatey duma te langun ne lapu ne migpatey te gira.
\par }{\PP \VS{31}“Ke egkakita te Hari te Ihiptu seeye se nammatey ne diyad e te inged te me minatey, egkahale sikandin wey ka me sundalu rin, su kene bes ne sikandan de ka migpatey te gira.
\par }{\PP \VS{32}“Impeyinalatan ku kandan ka me etew, piru egpatey red iya degma sikandan duma te seeye se nenammatey ne nenabalahad de due taman te nenammewu e. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”

\par }{\MS Ka saad te Manama te keet-etawan din
\par }\Chap{33}{\MR (33:1–37:27)
\par }{\SH Si Isikil isip talagbantey te Israil
\par }{\R (Isi. 3:16-21)
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, kahii nu ka me duma nu ne me Israilita te migkahi a se Magbebaye, ‘Emun ke egpalusuran kud e te me kuntere ka nasud niyu, keilangan ne eg-alam kew te sabeka kaniyu ne eggimuwen ne talagtameng.
\VS{3}Ne emun egkakita rin e ka me kuntere ne eglusud kandan, keilangan ne egparahingen din ka trumpita te pegpaney-paney te keet-etawan.
\VS{4}Ne ka seeye se egpakarineg te trumpita piru kene eglinga-linga wey egkeyimatayan te me kuntere, sikandin de iya degma ka egkabasuli te kamatayen din.
\VS{5}Ke miglinga-linga pa perem sikandin, egpakapallahuy perem sikandin.
\VS{6}Piru ke nakita te talagtameng ka me kuntere ne eggingume e, wey ware sikandin migparahing te trumpita te pegpaney-paney te keet-etawan, wey nataman nakalasud e ka me kuntere wey impangimatayan e ka me etew, ka talagtameng ka egbasulien ku te kamatayen te me etew minsan pad ke migpatey sikandan tenged te me sale dan.’
\par }{\PP \VS{7}“Sikan naa etew ka in-alam ku sikeykew isip talagtameng te me Israilita. Purisu sikeykew ka egpaney-paney kandan te minsan nekey ne egkarineg nu ne eglalahen ku.
\VS{8}Ke egkahiyan ku ka mareet ne etew te egpatey sikandin tenged te me sale din, piru ware nu sikandin panpanayi ne eg-engked te mareet ne hinimuwan din, egpatey iya sikandin piru sikeykew ka egbasulien ku te kamatayen din.
\VS{9}Piru ke egpanpanayan nu sikandin wey kene sikandin eg-inniyug te mareet ne hinimuwan din, egpatey iya sikandin tenged te sale din, piru egkaluwas ka mule.”
\par }{\SH Ka egpangkusan te tagse sabeka sumale te hinimuwan din
\par }{\PP \VS{10}Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, “Etew, iabey nu ihuhud te me Israilita ka ingkahi ran ne miggenendue, ‘Ka me sale ney ka egpuunan ne mig-antus key te kalised wey mahaan key e egpatey. Egmenuwen ney naan pad te egkeuyag?’
\VS{11}Ne kahii nu naa sikandan: Kene egkahale ka Magbebaye ne Manama ke egpatey ka mareet ne etew. Wey re sikandin egkahale ke eg-inniyug te mareet ne hinimuwan ka etew, wey kenad e sikandin egpatey. Purisu engked kew e te mareet ne hinimuwan niyu. Mania iya mule te egkeupian kew ne egpatey me Israilita?
\par }{\PP \VS{12}“Ne etew, kahii nu ka me duma nu ne me Israilita te ka meupiya ne hinimuwan te etew, kene egpakaluwas kandin ke eggimu sikandin te mareet. Ne ka mareet degma ne etew, kene eglegparan ke eg-inniyug sikandin te mareet ne hinimuwan din. Ne ka pegkamatareng te etew, egkeyimu e ne ware karuan ke eggimu pad sikandin te sale.
\VS{13}Ne minsan ke egkahiyan ku ka matareng ne etew te kene sikandin egpatey, piru ke eggimu sikandin te sale su migsuman-suman sikandin ne egkaluwas ded tenged te memeupiya ne hinimuwan din, piru ka malehet, eglingawan ku red iya ka langun ne meupiya ne hinimuwan din. Egpatey red iya sikandin tenged te me sale din.
\VS{14}Ne minsan degma ke egkahiyan ku ka mareet ne etew te egpatey sikandin, piru ke eg-inniyug sikandin te mareet ne hinimuwan din, wey eggimu e ke nekey ka eleg wey nekeikul te me balaud,
\VS{15}ig-uli din ka gerentiya te nekeutang kandin wey ke tinakew rin naa, wey eg-ikul e sikandin ke nekey ka eleg wey matareng, kene ded sikandin egpatey.
\VS{16}Eglingawan kud e ka langun ne sale din wey kene ded sikandin egpatey su miggimu man e sikandin ke nekey ka eleg wey nekeikul te me balaud.
\par }{\PP \VS{17}“Piru migkahi ka duma nu ne me Israilita, ‘Kene ne eleg ka paahi te Magbebaye ne Manama.’ Piru ka malehet, ka kandan ne me paahi ka kene ne eleg.
\VS{18}Ke eg-engked ka matareng ne etew te meupiya ne hinimuwan din, wey nasi e eggimu te mareet, egpatey iya sikandin tenged due.
\VS{19}Ne emun degma eg-engked ka mareet ne etew te mareet ne hinimuwan din, wey eggimu e ke nekey ka eleg wey nekeikul te me balaud, kene ded sikandin egpatey.
\VS{20}Piru egkahi kew pad iya man‑e te kene ne eleg ka me paahi ku. He keet-etawan te Israil, eggukuman ku ka tagse sabeka kaniyu sumale te me hinimuwan niyu.”
\par }{\SH Ka pegkahuhus te Hirusalim
\par }{\PP \VS{21}\XREF{✡}{{\XO 33:21 }
2Har 25:3-10; Hir 39:2-8; 52:4-14.}Te igkalalimma ne aldew, te igkasapulu (10) ne bulan, te igkasapulu wey daruwa (12) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, due sabeka ne etew ne nakapallahuy puun te Hirusalim, wey miggendini te keddi ka migpangguhud te migkahi, “Nahuhus e ka siyudad te Hirusalim.”
\VS{22}Piru te miglihad ne marusilem, te ware pad miglepew ka etew, in-umaan a te Panisingan te Manama, wey nakalalag ad e man‑e. Purisu te pegginguma te seeye ne etew te maselem, nakalalag ad e.
\par }{\SH Ka sale te keet-etawan
\par }{\PP \VS{23}Ne impanengneng a te Magbebaye ne Manama,
\VS{24}“Etew, migkekahi ka keet-etawan ne nangugpe diye te nahuhus ne siyudad te Hirusalim, ‘Si Abraham de dengan sabeka piru imbehey kandin ka intiru ne tane. Piru masulug ta mule kuntee, purisu egkaangken tad iya ka seini ne tane.’
\par }{\PP \VS{25}“Ne kahii nu naa sikandan te migkahi a se Magbebaye ne Manama, ‘Migkeen kew te ngalap lagkes ka langesa, migsimba kew te me diyus-diyus, wey migpangimatey kew te me etew. Ne kuntee, egsuman-suman kew ubag ne egkaangken niyu seini se intiru ne tane?
\VS{26}Migsalig kew re te me kampilan niyu. Miggimu kew te me mallindit ne hinimuwan, wey migmanlibug kew. Ne egkahi kew ubag te egkaangken niyu seini se intiru ne tane?’
\par }{\PP \VS{27}“Sikeddi se Magbebaye, egpahunlibet a ne ka seeye se nenasame ne neuyag ne nangugpe diye te nagguhus ne siyudad, egkammatey red iya man‑e te gira. Ne ka seeye se diye nangugpe te me kamet, egpangimatayan te leew ne me mananap. Ne ka seeye se nangugpe te impalig‑enan ne me siyudad, wey te me sulung, egkammatey te dalu.
\VS{28}Eggimuwen kud e ka Israil ne mammara ne inged ne ware mig-ugpe, wey egkataman e ka impaambug dan ne geem dan. Minsan ka me bubungan dan, warad e egmamaye-baye.
\VS{29}Ne egpakanengneng e ka keet-etawan te Israil ne sikeddi ka Magbebaye ke egdereetan kud e ka intiru ne nasud dan tenged te langun ne malindit ne hinimuwan dan.”
\par }{\SH Ka kapangkusan te lalag te prupita
\par }{\PP \VS{30}Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, “Etew, migmalalahey meyitenged keykew ka me duma nu ne me Israilita diye te matikang wey makepal ne batu ne me alad te siyudad, wey diye te me gumawan te baley ran. Migmeyinghinggatey sikandan te migkahi, ‘Hendini kew, egpammineg ki te lalag te Magbebaye ne Manama ne igguhud ni Isikil.’
\VS{31}Purisu egmangendue sikandan te keykew ne egluyud isip me keet-etawan ku. Egpamminehen dan ka eglalahen nu piru kene dan seini egtumanen. Egkahi sikandan te inggeyinawaan e kun nikandan, piru ka diye te pusung dan, iyan de ka kandan ne keupianan.
\VS{32}Para kandan, egpekeiling ke kun te sabeka ne mangngulahing te ulahingen meyitenged te geyinawa, meupiya se laheng, wey mangngateu ne egparahing te alpa. Egpamminehen dan ka eglalahen nu piru kene dan seini egtumanen.
\VS{33}Piru te timpu ne egkatuman e ka impahuhud ku keykew, egpakanengneng e sikandan ne duen bes prupita ne duma ran.”

\par }\Chap{34}{\SH Ka me talagtameng te Israil
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, panagne ka te mareet meyitenged te me pangulu te Israil. Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Me talagtameng te Israil, makabbayad ka egkeyitabu kaniyu su mania te sikaniyu re ka migpanaman migkeen? Himu niyu ma perem ka pegpakeen te me karniru.
\VS{3}Impanlape niyu wey impangeen ka mallambeg ne karniru, wey inggimu niyu ne me kumbale ka me bulbul ran, piru ware niyu sikandan tangguwa.
\VS{4}Ware niyu tangguwa ka migmemagguye, wey ware niyu pamawii ka migmanderalu. Ware niyu panahika ka nenapiulan, ware niyu imalibed ka nenalleug-leug, wey ware niyu pamitawa ka nenallaag. Nasi niyu re iya sikandan mambaybayari.
\VS{5}\XREF{✡}{{\XO 34:5 }
Num 27:17; 1Har 22:17; Mat 9:36; Mar 6:34.}Purisu nenekegsuwey-suwey e ka me karniru su ware man e talagtameng dan, wey impandawi e sikandan te leew ne me mananap.
\VS{6}Nenalleug-leug e ka me karniru ku diye te me bubungan wey me tuhal. Nenekeempet e sikandan te intiru ne kalibutan piru warad iya migpamitew kandan.
\par }{\PP \VS{7}“Purisu sikaniyu se me talagtameng te me karniru, pammineg kew te iglalag ku kaniyu.
\VS{8}Sikeddi se Magbebaye ne ware egpatayan, egpahunlibet a ne eglegparan ku iya sikaniyu su ware niyu ma tamengi ka me karniru ku. Inlulusuran lad iya sikandan wey impandawi te leew ne me mananap. Ware niyud iya sikandan pamitawa, su iyan niyu re insuman-suman ka pegkeetew niyu.
\VS{9}Purisu sikaniyu se me talagtameng te me karniru, pammineg kew te iglalag ku kaniyu.
\VS{10}Egpakigkuntera a kaniyu te me talagtameng te me karniru. Sikaniyu ka egsenditan ku te neyitabu te me karniru ku, wey kene kud e sikaniyu egpatangguwen pad kandan. Iyan niyu man de nahud insuman-suman ka me pegkeetew niyu. Egluwasen ku ka me karniru ku puun kaniyu, eyew kene niyud sikandan egkakeen.”
\par }{\SH Ka maddeet ne me talagtameng te me karniru
\par }{\PP \VS{11}“Egkahi a se Magbebaye te sikeddi mismu ka egpamitew wey egtanggu te me karniru ku.
\VS{12}Iling te sabeka ne talagtameng ne egpamitew te me karniru rin ne nenallaag, egpamitawen ku degma ka me karniru ku. Egluwasen ku sikandan se nenekegsuwey-suwey diye te nalein-lein ne me nasud te timpu te samuk.
\VS{13}Igmalibed ku sikandan puun te nalein-lein ne me nasud, wey eglibulungen ku diye te kandan mismu ne tane. Egpepanabtaben ku sikandan diye te me bubungan te Israil, diye te ilis te me sebseb, wey te langun ne inged ne due mahinged.
\VS{14}Egpepanabtaben ku sikandan diye te memallambeg-lambeg ne me panabtaban diye te me bubungan te Israil, wey diye sikandan egmangibat-hibat.
\VS{15}Sikeddi mismu ka egtameng te me karniru ku, wey egpeyimelayen ku sikandan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\PP \VS{16}“Egpamitawen ku ka nenallaag, wey ka nenalleug-leug. Egpanahiken ku ka nenallepuan, wey egtangguwen ku ka magguye. Ne ka me mallambeg wey me maagsik-agsik, egtetamengan ku re. Ne egmakeenen ku sikandan langun ne ware egkaal-alangan.
\par }{\PP \VS{17}“Ne meyitenged kaniyu te me karniru ku ne me Israilita, eggukuman ku ka tagse sabeka kaniyu. Iglein ku ka me meupiya se lawa puun te nabalbalangan, iglein ku ka me karniru puun te me kambing.
\VS{18}Piru ware kew pad neneurali ka egpanabtab te mallambeg ne panabtaban, impandi-diekan niyu pad iya man‑e ka duma ne panabtaban. Eg-inumen niyu ka mating‑ew ne weyig, wey eglebehen niyu ka kene niyu eg-inumen.
\VS{19}Egpepanabtaben niyu naa ka duma ne karniru ku te me hilamunen ne impandi-diekan niyu, wey egpeinumen te weyig ne inlebeg niyu?
\par }{\PP \VS{20}“Purisu egkahi a se Magbebaye te sikeddi mismu ka egmeglein te me mallambeg ne karniru puun te me maggase
\VS{21}su egpanduleen man de wey egpanungayen te me mallambeg ne karniru ka me maggase ne karniru taman te egmemakarapig naan de ubag sikandan.
\VS{22}Egluwasen ku ka me karniru ku eyew kenad e sikandan egpandawiyen te leew ne me mananap. Iglein ku ka me meupiya se lawa puun te nenallepuan.
\VS{23}\XREF{✡}{{\XO 34:23 }
Imp 7:17.}Ne egteilan kud sikandan te talagtameng ne kabuhalan te suluhuanen ku ne si Dabid. Egtamengan din wey egtangguwen din ka me karniru.
\VS{24}\XREF{✡}{{\XO 34:24 }
Isi 37:24.}Sikeddi se Magbebaye ka egkeyimu ne Manama ran, wey egkeyimu ne pangulu ran ka kabuhalan te suluhuanen ku ne si Dabid. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\PP \VS{25}“Ne eggimu a te kasabutan duma te keet-etawan ku ne egmeupiye e ka keugpe dan. Egpangalawen ku ka mabbulut ne mananap puun te tane dan, eyew warad igkangilam dan te egmangugpe diye te me disirtu, wey egmanlipereng diye te me puwalas.
\par }{\PP \VS{26}“Egpanalanginan ku sikandan, wey igpalingut ku igpeugpe sikandan diye te matulus ne bubungan ku. Egpeuyanan ku sikandan te uran te eleg ne timpu. Sika ka me panalangin ku kandan.
\VS{27}Ne egpamehas e ka me kayu ran wey ka duma pad ne me pinamula ran, wey egmangugpe e sikandan ne ware igkangilam. Te timpu ne egluwasen kud e sikandan puun te seeye se migmanguripen kandan, egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.
\VS{28}Kenad e sikandan egpanlusuran wey egpangahawan te me karatuan dan te duma ne me nasud, wey kenad e sikandan egpandawiyen te leew ne me mananap. Egmangugpe e sikandan ne mariyu te karereetan, wey warad e igkangilam.
\VS{29}Egparakelen ku ka eg-uma te me pinamula ran, eyew kenad e sikandan egmanggutasan, wey kenad e degma egkarali-dian te duma ne me nasud.
\VS{30}Ne egpakanengneng e sikandan ne migduma-ruma a kandan, wey egkasabut dan ne keet-etawan ku sikandan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\PP \VS{31}“Sikaniyu ka me karniru ku ne diye te panabtaban ku. Sikaniyu ka keet-etawan ku, wey sikeddi ka Manama niyu. Sikeddi se Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.”

\par }\Chap{35}{\SH Ka pegpanagne te peglegpad te Inged ne Idum
\par }{\PP \VerseOne{1}\XREF{✡}{{\XO 35:1 }
Isa 34:5-17; 63:1-6; Hir 49:7-22; Isi 25:12-14; Amu 1:11-12; Ubd 1-14; Mal 1:2-5.}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}“Etew, tangke ka diye te Bubungan ne Siir te inged ne Idum, wey panagne ka te mareet meyitenged te me matig-Idum.
\VS{3}Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Egpakigkuntera a kaniyu, Bubungan ne Siir te inged ne Idum. Eglegparan ku sikaniyu egpatamtamani wey egkeyimu e ne ware eg-ugpe te inged niyu.
\VS{4}Egpangguhusen ku ka me siyudad niyu wey warad e eg-ugpe. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.
\par }{\PP \VS{5}“Naluhey kew re ka migdumut te me Israilita, inlulusuran niyu sikandan te timpu ne nalised-lised sikandan, te timpu ne inlegparan ku sikandan.
\VS{6}Purisu egpahunlibet a se ware egpatayan ne Magbebaye, ne egpeyimatayan ku iya sikaniyu su me talaggimatey kew ma.
\VS{7}Eggimuwen kud e ne ware mahinged te Bubungan ne Siir te inged ne Idum. Ne egpangimatayan ku ka langun ne egpangendiye.
\VS{8}Ne egpekeempet de ka egpatey te gira diye te me bubungan, me tuhal, me napu, wey me bangalug.
\VS{9}Eggimuwen kud ka me inged niyu ne ware mahinged te ware egtamanan. Ne warad e me etew ne egmangugpe te me siyudad niyu. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.
\par }{\PP \VS{10}“Migkahi kew te eg-angkenen niyu ka Huda wey ka Israil minsan duen a ka Manama ran ne egtetameng kandan.
\VS{11}Purisu egpahunlibet a se Magbebaye ne egkeuyag te ware egtamanan ne eglegparan ku iya sikaniyu tenged te langet niyu, wey pegkeimma niyu te keet-etawan ku. Ne emun ke egkakite e te keet-etawan ku ne eglegparan kud sikaniyu, egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye dan.
\VS{12}Te iling degma rue, egpakanengneng kew e ne sikeddi se Magbebaye, egpakarineg a wey egpakanengneng a te langun ne impanlalag niyu te pegdali-di te me bubungan te Israil. Migkahi kew, ‘Egkeyimu e seini ne mammara ne inged ne ware eg-ugpe, wey egkaahew tad e.’
\VS{13}Amana kew pad man‑e migpeggasal te me pegkeetew niyu te pegkuntere keddi. Narineg ku ka langun.
\par }{\PP \VS{14}“Purisu egkahi a se Magbebaye te egkahale ka intiru ne kalibutan ke egkeyimu e ka inged niyu ne disirtu,
\VS{15}su nenahale kew man de degma te timpu ne neyimu ka tane te me Israilita ne disirtu. Purisu egkeyimu e degma ne ware mahinged ka Bubungan ne Siir te inged ne Idum. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.”

\par }\Chap{36}{\SH Ka panalangin te Manama te Israil
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne ingkahiyan ad e man‑e te Magbebaye ne Manama, “Etew, panagne ka meyitenged te me bubungan te Israil wey kahii nu te keilangan ne egpammineg sikandan te lalag ku.
\VS{2}Migkahi ka Magbebaye ne Manama: Migkekahi ka me kuntere niyu te naangken dan kun e ka karaan ne me bubungan niyu.
\par }{\PP \VS{3}“Sikan naa etew, kahii nu ka me bubungan te Israil te migkahi a se Magbebaye ne Manama te inlulusuran kew wey in-eangken te me kuntere niyu puun te nalein-lein ne me nasud, wey inlelemetan kew te me etew.
\VS{4}Purisu sikaniyu se me bubungan, me labuntud, me napu, me bangalug, me inged ne nahuhus, me siyudad ne neyimu ne mammara ne inged ne ware mig-ugpe wey inlelemetan te me nasud, pammineg kew te eglalahen ku.
\par }{\PP \VS{5}“Egkahi a se Magbebaye te nalanglangetan a te me nasud, labi en iya ka inged ne Idum ne nahale-gale wey migpanlemet ne mig-ahew te nasud ku ne amana se me panabtaban.
\par }{\PP \VS{6}“Purisu panagne ka meyitenged te Israil. Kahii nu ka me bubungan, me tuhal, me bangalug wey me napu te migkahi a se Magbebaye: Mig-antus kew te subla ne pegpeyilew kaniyu te me nasud. Purisu nalanglangetan a se Magbebaye,
\VS{7}wey igsaad ku ne egkengeyilawan iya degma ka sika ne me nasud.
\VS{8}Piru sikaniyu se me bubungan te Israil, egmanubu ka me kayu due te kaniyu, wey egpanusugpang seini wey egpamehas para te keet-etawan ku ne me Israilita su mahaan man e sikandan egmanguli.
\VS{9}Egtangguwen ku sikaniyu. Egsihuruwen ku ne egdaruwen kew wey egpamulaan.
\VS{10}Ne egpamasuluhen ku ka me Israilita due te kaniyu. Ne egbalbalawan e ka nagguhus ne siyudad wey masulug e man‑e ka egmangugpe ne etew.
\VS{11}Egpamasuluhen ku ka me etew wey ka me mananap ne egmangugpe due te kaniyu iling te dengan, wey egmatubungen ku sikaniyu labew pad te dengan ne katubung niyu. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.
\VS{12}Ne egmanleug-leug e man‑e due te kaniyu ka keet-etawan ku ne me Israilita. Egkaangken kew e nikandan isip egkapanunud dan, wey kenad e egpatey ka me anak dan te gutas.”
\par }{\PP \VS{13}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Migkahi ka me etew te duma ne me nasud te impangimatayan niyu kun ka me mahinged due te kaniyu, lagkes ka me bate.
\VS{14}Piru puun kuntee, kene niyud egpangimatayan ka me mahinged due te kaniyu lagkes ka me bate. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\VS{15}Ne kene kew e egpakarineg te duma ne nasud ne egderali-di wey ke egpeyilew naa kaniyu, wey kene kew e degma egkatalu pad nikandan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\PP \VS{16}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migpanengneng keddi,
\VS{17}“Etew, inlinditan te me Israilita ka tane dan tenged te maddeet ne hinimuwan dan te diye pad sikandan mig-ugpe. Te suman-suman ku, egpekeiling kalindit ka hinimuwan dan te eglangeseen ne malitan.
\VS{18}Purisu impaneem-neem ku kandan ka langet ku tenged te pegpangimatey ran diye te tane te Israil, wey tenged te pegsimba ran te mallindit ne me diyus-diyus ne iyan nakamalindit te tane dan.
\VS{19}Impegsuwey-suwey ku sikandan diye te nalein-lein ne me nasud. Inlegparan ku sikandan te eleg te maddeet ne me hinimuwan dan.
\VS{20}Piru minsan te diyad sikandan te nalein-lein ne me nasud, napeyilawan dan iya ka matulus ne ngaran ku. Migkekahi nahud ka me etew, ‘Me keet-etawan sikandan te Manama, piru indeldel rin sikandan puun te nasud dan.’
\VS{21}Ne tenged due, amana a nalaggew te matulus ne ngaran ku ne napeyilawan de te keet-etawan ku diye te me nasud ne nangendiyaan dan.
\par }{\PP \VS{22}“Sikan naa, kahii nu ka me Israilita te migkahi a se Magbebaye: He me Israilita, egpeulien kud e sikaniyu diye te tane niyu. Piru kene ne tenged te eleg kew ne egpeulien, ke kene, tenged te matulus ne ngaran ku ne impeyilawan niyu diye te minsan hendei ne nasud ne nangendiyaan niyu.
\VS{23}Igpapitew ku te me nasud ka pegkamatulus wey pegkamabantug te ngaran ku ne impeyilawan niyu. Ne pinaahi te eggimuwen ku kaniyu, egpakanengneng e ka sika ne me nasud ne sikeddi ka Magbebaye te timpu ne igpapitew kud e ka pegmatulus te ngaran ku. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\VS{24}Eglibulungen ku sikaniyu puun te nalein-lein ne me nasud, wey igmalibed kud e sikaniyu diye te tane niyu mismu.
\VS{25}Ne egmapespesikan ku sikaniyu te malinis ne weyig eyew egkalinisan kew e puun te langun ne malindit ne hinimuwan niyu wey te pegsimba niyu te me diyus-diyus.
\VS{26}\XREF{✡}{{\XO 36:26 }
Isi 11:19-20.}Ne egbehayan ku sikaniyu te iyam ne pusung, wey iyam ne suman-suman. Egpanliwanan kud e ka me pusung niyu ne masinupaken te pusung ne matinumanen.
\VS{27}Igpeugpe ku due te pusung niyu ka panisingan ku, eyew egmatinumanen kew e te me balaud ku wey me suhu ku.
\VS{28}Ne egmangugpe kew e te tane ne imbehey ku te me kabuybuyahan niyu, wey egkeyimu kew e ne keet-etawan ku wey egkeyimu ad e ne Manama niyu.
\VS{29}Eglinisan kud e sikaniyu puun te langun ne malindit ne hinimuwan niyu. Ne egpamehayan ku sikaniyu te dakel ne pegkeen eyew kene kew egmanggutasan.
\VS{30}Egparakelen ku ka me behas te me kayu niyu wey ka eg-uma te me pinamula niyu. Ne kene kew e eg-antus te gutas ne iyan egpuunan ne impeyilawan kew te duma ne me nasud.
\VS{31}Ne egkengasuman-suman niyu ka maddeet ne hinimuwan niyu, ka seyyup niyu, ka me sale niyu, wey ka makalelanget ne me hinimuwan niyu, wey egkaalimedmeran kew e te pegkeetew niyu tenged due.
\VS{32}Piru tantanuri niyu ne kene ne para kaniyu ka eggimuwen ku. Keet-etawan te Israil, eleg ne egkeyilew kew tenged te me hinimuwan niyu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\PP \VS{33}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Te timpu ne eglinisan kud e sikaniyu puun te langun ne sale niyu, egpeugpeen kud e man‑e sikaniyu te me siyudad niyu, wey egbalbalawan niyud e man‑e ka me inged niyu ne neyimu ne mammara ne inged ne ware mig-ugpe.
\VS{34}Ne ka tane ne mammara ne ware mig-ugpe dengan, egdaruwen e. Ne ka langun ne egpakakita kayi,
\VS{35}egpakakahi, ‘Ka mammara dengan ne tane ne ware mig-ugpe, egpekeiling e te pinamulaan te Idin. Ka siyudad dengan ne neyimu ne mammara ne inged ne warad mig-ugpe, duen e me malig‑en ne alad wey neugpaan e.’
\VS{36}Ne ka nenasame ne keet-etawan te me nasud ne nakalingut kaniyu, egpakanengneng e ne sikeddi se Magbebaye ka migpabalew-balew te nagguhus ne siyudad, wey migpepamula te mammara ne tane ne ware dengan ne mig-ugpe. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi, wey eggimuwen ku iya ka inlalag ku.”
\par }{\PP \VS{37}Ne migpabulus-bulus pad iya man‑e ka Magbebaye ne migkahi, “Egpamminehen ku man‑e ka me peg-ampu te me Israilita ne egpamasuluhen ku sikandan ne iling kasulug te me karniru
\VS{38}ne impanubad te timpu te me sahakeen diye te Hirusalim. Purisu masulug e man‑e ka egmangugpe ne etew diye te nagguhus ne siyudad. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”

\par }\Chap{37}{\SH Ka napu ne neempet te me tul‑an
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne in-umaan a te Panisingan te Manama wey in-uyan a diye te taliware te bangalug ne neempet te me tul‑an.
\VS{2}Ne impapitew rin keddi ka intiru ne bangalug ne neempet te me tul‑an ne me mammara naan de iya.
\VS{3}Ne mig-insaan a te Magbebaye, “Etew, egkeuyag bu pad ka seini ne me tul‑an?”
\par }{\PP Ne migtabak a, “Magbebaye, sikeykew re ka nakanengneng due.”
\par }{\PP \VS{4}Ne ingkahiyan a nikandin, “Lalahi nu seini ne me tul‑an te keilangan ne egpammineg sikandan te eglalahen ku.
\VS{5}Kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye ne Manama, ‘Egpaheheyinaween ku sikaniyu, wey egkengeuyag kew e man‑e.
\VS{6}Egpangimuwan ku sikaniyu te sapu, me uhat, wey laplap. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.’ ”
\par }{\PP \VS{7}Purisu intuman ku ka insuhu keddi te Magbebaye. Ne taheed te eglalag e pad, due narineg ku ne masigehenikis. Nenekegsumpul e man‑e ka me tul‑an, wey nenateyul e man‑e ka intiru ne me lawa.
\VS{8}Te pegtengteng ku, nakita ku ne duen e man‑e me uhat, sapu, wey me laplap, piru kene pad egmanggeheyinawa.
\par }{\PP \VS{9}Ne ingkahiyan ad e man‑e te Magbebaye, “Etew, kahii nu ka kalamag te migkahi a se Magbebaye ne Manama, ‘Pangalamag ka puun te hep‑at ne pikungan te kalibutan, hiyupi nu sika se me minatey eyew egkeuyag e man‑e sikandan.’ ”
\par }{\PP \VS{10}Purisu inlalag ku ka ingkahi keddi te Magbebaye. Ne migmanggeheyinawe e man‑e ka me minatey. Ne migmanasindeg e sikandan ne susuluhi amana, iling kasulug te sabeka ne panungan ne me sundalu.
\par }{\PP \VS{11}Ne ingkahiyan ad e man‑e te Magbebaye, “Etew, ka seini se me tul‑an, iyan igpasabut ka keet-etawan te Israil. Migkahi sikandan, ‘Nenaggangu e ka me tul‑an ney, wey warad e egkapallateng ney, nareetan key e natamtamani.’
\VS{12}Sikan naa, kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Egpanlukatan ku ka me sabalanan\FTNT{*}{{\FR 37:12 }
Ka me lebenganan diye te Israil, iling te sulung, wey eglekeban seini te dakel ne batu.} niyu, wey egpanguyahen kud e sikaniyu se keet-etawan ku. Igmalibed kud e sikaniyu diye te tane te Israil.
\VS{13}Ne emun egpanlukatan kud e ka me sabalanan niyu wey eg-uyahen kud e sikaniyu, egpakanengneng kew e se keet-etawan ku ne sikeddi ka Magbebaye.
\VS{14}Ne igtahu ku due te kaniyu ka Panisingan ku, wey egkeuyag kew e. Ne igpeugpe ku sikaniyu diye te tane niyu mismu. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye ne Manama ne egtuman te eglalahen ku. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\SH Ka pegkasabeka te Huda wey Israil
\par }{\PP \VS{15}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye,
\VS{16}“Etew, kuwa ka te daruwa ne kayu, sulati nu ka sabeka te seini ne lalag, ‘Ka migharian te Israil,’ wey ka dangeb, sulati nu degma te seini ne lalag, ‘Ka migharian te Huda.’
\VS{17}Ne pegtupua nu naa sika wey gen-geni nu due te tupuan eyew sabeka naan de ne egpitawen.
\VS{18}Ne emun ke eg-inse keykew ka keet-etawan, ‘Nekey‑a ka igpasabut due?’
\VS{19}Ne kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye, ‘Egpegtupuen kud e ka daruwa ne kayu ne iyan igpasabut ka Israil wey Huda, eyew egkasabeke e sikandan.’
\par }{\PP \VS{20}“Ne taheed te eggehen-genan nu ka insulatan nu ne kayu, ipapitew nu naa sika te me etew,
\VS{21}wey kahii nu sikandan te migkahi a se Magbebaye: Eglibulungen kud e ka me Israilita ne nenekegsuwey-suwey diye te nalein-lein ne me nasud, wey igmalibed kud e diye te kandan mismu ne tane.
\VS{22}Eggimuwen kud e sikandan ne sabeka ne nasud diye te inged te Israil, wey sabeka naan de ka eghari kandan su kene man e sikandan ne daruwa ne nasud. Ne kenad e degma egkabaad ka migharian dan.
\VS{23}Ne kene dan e eglinditan ka me pegkeetew ran pinaahi te pegsimba te me diyus-diyus, wey te minsan nekey ne mareet ne himu su egluwasen kud ma sikandan puun te me sale dan, wey egmalinis e sikandan. Egkeyimu e sikandan ne keet-etawan ku wey egkeyimu ad e ne Manama ran.
\VS{24}\XREF{✡}{{\XO 37:24 }
Isi 34:24.}Ne iyan dan e Hari ka sabeka te me kabuhalan te suluhuanen ku ne si Dabid, sabeka re ka talagtameng dan. Ne egtumanen dan e ka me balaud ku wey me suhu ku.
\VS{25}Egmangugpe e sikandan duma te me kabuhalan dan diye te tane ne imbehey ku te suluhuanen ku ne si Hakub, ka tane ne in-ugpaan te me kabuybuyahan dan. Ne iyan dan e Hari te ware egtamanan ka kabuhalan te suluhuanen ku ne si Dabid.
\VS{26}Ne eggimu a te ware egtamanan ne kasabutan duma kandan ne egmeupiya ka keugpe dan. Egpeugpeen ku sikandan te tane dan wey egpamasuluhen ku sikandan. Ne egpasasindeg a te timplu ku diye te taliware dan te ware egtamanan.
\VS{27}\XREF{✡}{{\XO 37:27 }
2Kur 6:16; Imp 21:3.}Ne eg-ugpa ad e duma kandan. Egkeyimu ad e ne Manama ran, wey egkeyimu e sikandan ne keet-etawan ku.
\VS{28}Ne egpakanengneng e ka keet-etawan te me nasud ne sikeddi ka Magbebaye ne mig-alam te Israil ke igpasasindeg kud e ka timplu ku diye te taliware te me Israilita te ware egtamanan.”

\par }{\MS Ka pegkatalu te langun ne egkuntere te Israil
\par }\Chap{38}{\MR (38:1–39:29)
\par }{\SH Ka mareet ne pegpanagne meyitenged ki Gug
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impanengneng ad man‑e te Magbebaye ne Manama,
\VS{2}\XREF{✡}{{\XO 38:2 }
Imp 20:8.}“Etew, tangke ka diye te tane te me matig-Magug wey panagne ka te mareet meyitenged ki Gug, ka labew ne pangulu te Misik wey Tubal.
\VS{3}Kahii nu sikandin te migkahi a se Magbebaye: Egpakigkuntera a keykew Gug, ka labew ne pangulu te Misik wey Tubal.
\VS{4}Egtabilengen ku sikeykew, wey egsanggaten ku te me bunuwit ka bake nu, wey egganuyen ku sikeykew duma te langun ne me sundalu nu. Ne ig-andam ku te pegpakiggira ka me kudde nu, wey ka me sundalu nu ne migmangudde, wey me sundalu nu ne nasangkap te me kalasag wey kampilan.
\VS{5}Egpakalagkes kandan ka nasangkap te me kalasag wey me hilmit ne me sundalu te Pirsya, Itiyupiya,\FTNT{*}{{\FR 38:5 }
Te duma ne sinulat, ‘Kus’.} wey Put.
\VS{6}Egpakalagkes degma kandan ka me sundalu te Gumir, wey Bit-Tugarma ne diye te igkahibang ne balabahan, lagkes ka langun ne me sundalu ran. Masulug ka nasud ne egpakalagkes keykew.
\VS{7}Layun ka pangandam, duma te langun ne sundalu nu, wey panguluwi nu sikandan te pegpakiggira.
\VS{8}Egginguma ka timpu ne egpalusuran ku keykew ka Israil. Te sika ne timpu, egkaay-ayaran e ka Israil ne nareetan te gira wey neyimu ne ware mahinged te naluhey ne timpu. Ne nenekeuli e degma ka me Israilita puun te nalein-lein ne me nasud, wey meupiye e ka peg-ugpe dan.
\VS{9}Sikeykew wey ka me sundalu nu duma te me nasud ne migpakigsabeka keykew, eglulusuran niyu ka Israil iling te bagyu, wey eglilingutan niyu wey egpekeiling kew e te gapun ne egpakabunbun kayi.”
\par }{\PP \VS{10}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Te seeye kangkuwa ne timpu, egplanu ka te mareet Gug
\VS{11}wey egkahi ka, ‘Egpanlusuran ku ka nasud ne ware me alad te me siyudad. Me siyudad ne ware me pagul, wey mig-ugpe ka me mahinged ne ware igkangilam ne karereetan.
\VS{12}Egpangahawen ku ka me karatuan dan, wey egpanlusuran ku ka me siyudad ne warad dengan mahinged ne impangugpaan e kuntee te me Israilita ne nenekeuli puun te nalein-lein ne me nasud. Masulug e ka me ayam dan wey dakel e ka me karatuan dan. In-ile e ka nasud dan ne amana ne impurtanti ne nasud te intiru ne kalibutan.’
\VS{13}Ne ka keet-etawan te Siyiba, Didan, wey ka me nigusyanti te Tarsis, egkekahi keykew, ‘Iyan nu naa inhengkayi ka egpanakew? Inlibulung nud naa ka me sundalu nu eyew te pegpangahew te me pelata, bulawan, me ayam, wey duma pad ne me karatuan ney?’
\par }{\PP \VS{14}“Sikan naa etew, kahii nu si Gug te migkahi a se Magbebaye: Egkanengnengan nu seini ke egmangugpe e ne malinawen ka keet-etawan ku ne me Israilita.
\VS{15}Ne puun te mariyu ne inged nu diye te igkahibang ne balabahan, eglusuran nu ka me Israilita duma te susuluhi wey mannekal ne me sundalu nu ne egmangudde.
\VS{16}Eglusuran nu ka keet-etawan ku ne me Israilita wey iling ka te gapun ne egpakabunbun kandan. Egginguma iya ka timpu Gug ne egpalusuran ku keykew ka nasud ku. Ne tenged te sika ne eggimuwen ku pinaahi keykew, egpekeile e keddi ka keet-etawan te me nasud wey egkanengnengan dan e ka pegkamatulus ku.”
\VS{17}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Sikeykew ka egkekahiyen dengan te me suluhuanen ku ne me prupita diye te Israil ne eglusud kandan.”
\par }{\SH Ka peglegpad te Manama ki Gug
\par }{\PP \VS{18}Ne migkahi ka Magbebaye, “Piru te timpu ne eglusuran nud e Gug ka Israil, egkalanglangetan ad e keykew. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\VS{19}Tenged te mangune-kune ne langet ku, igpahunlibet ku ne te seeye kangkuwa ne timpu, eglilinug te manekal diye te tane te Israil.
\VS{20}Ne egpangelkelen te pegkaaldek keddi ka langun ne etew, lagkes ka me mananap iling te me isda, me manuk-manuk, wey langun ne klasi te mananap ne egdul‑ug wey egpananap te tane. Ne egkengallunew ka me bubungan, wey egkengatempag ka me matikang wey makepal ne alad ne batu.
\VS{21}Egpeyimatayan ku sikeykew Gug diye te me bubungan ku. Ne egpeyimmimatayey e degma ka me sundalu nu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\VS{22}Eglegparan ku sikeykew wey ka me sundalu nu lagkes ka me nasud ne migpakigsabeka keykew. Eglegparan ku sikaniyu pinaahi te dalu wey egmeun-unayey kew e egpeyimmimatayey. Ne egpeuranan ku sikaniyu te makeseg ne egkatapikan te apiyew ne egmekeiling kaddakel te me batu, wey te asupri ne egkalegleg.
\VS{23}Te seini ne paahi, igpakapapitew ku diye te me nasud ka pegkamaresen wey pegkamatulus ku. Ne egpakanengneng e sikandan ne sikeddi ka Magbebaye.”

\par }\Chap{39}{\SH Ka pegkatalu ni Gug
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne ingkahiyan ad e man‑e te Magbebaye ne Manama, “Etew, panagne ka te mareet meyitenged ki Gug ka labew ne pangulu te Misik wey Tubal. Kahii nu sikandin te migkahi a se Magbebaye: Egpakigkuntera a keykew Gug.
\VS{2}Egtabilengen ku sikeykew, wey egganuyen ku sikeykew puun te mariyu ne inged diye te igkahibang ne balabahan, peendiye te me bubungan te Israil.
\VS{3}Ne egpanggepuen ku ka me panganiban nu, wey eg-engkeran kud sikeykew ne warad egpakabulig.
\VS{4}Ne egkapatey kad e wey ka me sundalu nu diye te me bubungan te Israil, lagkes ka langun ne migpakigsabeka keykew, wey igpakeen kud e sikaniyu te me manuk-manuk wey me leew ne mananap.
\VS{5}Egpatey kew iya diye te me kamet. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\VS{6}Ne egsilaban ku ka Magug lagkes seeye se me ware igkekangilam ne nangugpe diye te me ilis te dahat. Ne egpakanengneng kew e ne sikeddi ka Magbebaye.
\VS{7}Igpeila ku te keet-etawan ku ne me Israilita ne matulus ka ngaran ku, wey kene kud e egtuhutan ne egpeyilawan pad ka ngaran ku. Ne egpakanengneng e ka keet-etawan te me nasud ne sikeddi ka matulus ne Magbebaye ne Manama te Israil.
\par }{\PP \VS{8}“Tantanuri niyu ne egkeyitabu iya ka ingkahi ku. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\VS{9}Ne egpanlimuren e te me Israilita ne nangugpe te me siyudad ka me panganiban niyu—ka derakel wey dereisek ne me kalasag, me piet wey me tunud, me lampes wey me kelaab. Ne igpangundul ran e seini taman te pitu ne leg‑un.
\VS{10}Ne kenad e keilangan ne egpangayu pad sikandan diye te me kamet, wey me puwalas su iyan dan man e igpangundul ka me panganiban niyu. Egsulian dan e degma egpangahawi te karatuan seeye se migmangahew te karatuan dan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\SH Ka peglebeng ki Gug
\par }{\PP \VS{11}Ne migkahi ka Magbebaye, “Te seeye kangkuwa ne aldew, igbehey ku ki Gug ka bangalug diye te Israil ne egngaranan te Bangalug te Egmangipanew ne diye te igsile wey marani te Namatey ne Dahat isip lebenganan din wey te susuluhi ne me sundalu rin. Dakel seini ne lebenganan ne egpekeelet te egbayaan te seeye se eggipanew. Ne egngaranan e ka seeye ne bangalug te Bangalug te Susuluhi ne me Sundalu ni Gug.
\VS{12}Iglelebeng sikandan te keet-etawan te Israil eyew egkalinisan ka tane wey eggingumaan te pitu ne bulan ka peglebeng kandan.
\VS{13}Iglelebeng sikandan te susuluhi ne keet-etawan te Israil. Ne egkareyrey ka me Israilita te sika ne timpu te pegpanalu ku wey kene dan en iya sika egkalingawan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\VS{14}Ke eglihad e ka pitu ne bulan, due me etew ne egsuhuen ne egleug-leug te intiru ne nasud eyew egpitawen ke duen naan pad me minatey ne ware pad ikalebeng. Ne igpalebeng dan naa seini eyew egkalinisan e ka tane.
\VS{15}Ne emun ke due egkakita ran ne tul‑an te etew, egtuusan dan seini eyew egkanengnengan te me talaglebeng wey igpakalebeng dan e seini diye te bangalug ne egngaranan te Bangalug te Susuluhi ne me Sundalu ni Gug.
\VS{16}(Due degma marani ne lungsud diye ne egngaranan te Susuluhi ne Etew.)\FTNT{*}{{\FR 39:16 }
Te Hibruwanen: ‘Hamuna’.} Ne egkalinisan dan en iya ka tane.”
\par }{\PP \VS{17}\XREF{✡}{{\XO 39:17 }
Imp 19:17-18.}Ne ingkahiyan a te Magbebaye, “Etew, libulunga nu ka langun ne klasi te me bayaku wey leew ne me mananap diye te bubungan te Israil su egpanubad a diye te pegsahakeen para kandan.
\VS{18}Egpangeen sikandan te me sapu wey egpanupsup te langesa te mabbulut ne sundalu wey te me pangulu. Egpekeiling de sikandan te egkekeen te karniru, me baka, wey me kambing ne impalambeg diye te Basan.
\VS{19}Te sika ne sahakeen ne eg-andamen ku para kandan, egkengeuralan sikandan ka egpangeen wey egpanginum taman te egkengabulung sikandan wey egkengewubug.
\VS{20}Egkengeuralan sikandan ka egpangeen te me kudde, lagkes ka migmangudde, wey ka langun ne mabbulut ne me sundalu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”
\par }{\SH Ka pegpalibed te Israil
\par }{\PP \VS{21}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Igpapitew ku te keet-etawan te langun ne nasud ka kabantug ku, wey egpakanengneng e sikandan te geem ku te peggimu te minsan nekey ne igkeupii ku.
\VS{22}Te seeye kangkuwa ne timpu, egpakanengneng e ka me Israilita ne sikeddi ka Magbebaye ne Manama ran te ware egtamanan.
\VS{23}Ne egkanengnengan degma te keet-etawan te me nasud ne naddakep ka me Israilita tenged te me sale dan keddi, tenged te ware migtuman sikandan keddi. Imbalahad kud sikandan ne egpanlusuran wey egpangimatayan te me kuntere dan.
\VS{24}Inlegparan ku sikandan te eleg te me sale dan, wey imbalahad ku sikandan.”
\par }{\PP \VS{25}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Piru kuntee, igmalibed kud e ka me Israilita ne kabuhalan ni Hakub, te meupiya ne keugpe dan dengan su neyimenawan ad e kandan, egmatubungen kud e man‑e sikandan eyew egkareyrey ka matulus ne ngaran ku.
\VS{26}Ke egmangugpe e ka me Israilita ne ware igkabantali diye te tane dan, egkalingawan dan e ka hilew ne nasalerepan dan tenged te pegsupak dan keddi.
\VS{27}Igmalibed ku sikandan diye te me ugpaan dan puun te me nasud te me kuntere dan. Ne egkakite e te keet-etawan te me nasud ka pegkamatulus ku.
\VS{28}Ne egpakanengneng e ka me Israilita ne sikeddi iya ka Magbebaye ne Manama ran su minsan immarakep ku sikandan te duma ne me nasud, eglibulungen ku red sikandan diye te tane dan mismu, wey ware minsan sabeka kandan ne egkahaat.
\VS{29}Ne kene kud e sikandan egbalaharen wey igbehey ku kandan ka panisingan ku. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”

\par }{\MS Ka impakita meyitenged te egginguma ne timplu wey nasud
\par }\Chap{40}{\MR (40:1–48:35)
\par }{\SH In-uyan si Isikil diye te Hirusalim
\par }{\PP \VerseOne{1}Te igkasapulu (10) ne aldew, te an-anayan ne bulan, te igkararuwa ne pulu wey lalimma (25) ne leg‑un te pegkarakepi kanami, te igkasapulu wey hep‑at (14) ne leg‑un puun te pegkahuhus te Hirusalim, in-umaan a te Panisingan te Magbebaye ne Manama
\VS{2}\XREF{✡}{{\XO 40:2 }
Imp 21:10.}wey due impakita rin keddi. Te seeye ne impakita keddi, in-uyan a nikandin diye te titikangi ne bubungan te Israil. Te pegtengteng ku diye te igkakawanan ne balabahan, due nakita ku ne egpekeiling te siyudad.
\VS{3}\XREF{✡}{{\XO 40:3 }
Imp 11:1; 21:15.}Ne imparani-rani a te panisingan diye wey due nakita ku ne etew ne eg-ilak-ilak se ulaula iling te burunsi. Migsasindeg ka etew diye te gumawan wey due inggehen-genan din ne daruwa ne igseked. Linu ne lubid ka sabeka, wey kayu ka sabeka.
\par }{\PP \VS{4}Ne ingkahiyan a te etew, “Etew, pammineg ka. Tengtengi nu ay-ayari ka igpakita ku keykew su sika ka egpuunan ne in-uyan ku sikeykew kayi. Ne ihuhud nu naa te keet-etawan te Israil ka langun ne egkakita nu.”
\par }{\SH Ka gumawan dapit te igsile
\par }{\PP \VS{5}\XREF{✡}{{\XO 40:5 }
1Har 6:1-38; 2Kru 3:1-9.}Ne iyan ku nakita se timplu ne nalingut te alad. Ne ingkuwa te etew ka kayu ne igseked ne tatelu ne mitrus se kalayat, wey inseked din ka alad. Tatelu ne mitrus ka katikang dutu, wey tatelu degma ne mitrus ka kakepal.
\VS{6}Ne miggendiye te gumawan te alad ka etew wey migtangke diye te igsile. Ne migpamaneyik sikandin te haheran wey inseked din ka me sungkaleg te gumawan ne egpeendiye te lama te timplu, wey tatelu ne mitrus ka katikang dutu.
\VS{7}Ne ka tagse kakiliran te bayaanan, due tatelu ne sinabeng te me talagbantey. Kuwadradu ka seeye ne me sinabeng ne tatelu ne mitrus ka kalayat wey ka kaluag. Ne in-alad ka eletanan te tagse sinabeng wey daruwa wey liware te mitrus ka kakepal te seeye ne alad. Ne seup te seeye ne me sinabeng due man‑e bayaanan ne egpeendiye te likansu ne nakatangke diye te timplu. Tatelu ne mitrus se kariyuan te seeye ne bayaanan puun te gumawan peendiye te seled.
\VS{8}Ne inseked degma te etew ka likansu, wey hep‑at ne mitrus se kalayat dutu.
\VS{9}Ne tighep‑at ne dangew ka kakepal te alad diye te tagse kakiliran te seeye ne bayaanan.
\VS{10}Nekeg-iling-iling ka kaluag ka tatelu ne sinabeng te me talagbantey, wey nekeg-iling-iling degma kakepal ka me alad te eletanan te seeye ne me sinabeng.
\par }{\PP \VS{11}Ne inseked degma te etew ka bayaanan ne egpeendiye te likansu te timplu, hen‑em wey liware ne mitrus ka kaluag dutu. Piru lalimma ne mitrus ka kaluag te gumawan.
\VS{12}Ne diye te egkatangkaan te tagse sinabeng te me talagbantey, due alad ne lalimma ne pulu (50) ne sintimitru ka katikang, wey lalimma ne pulu ne sintimitru (50) degma ka kakepal. (Tetelu ne mitrus ka kaluag te me sinabeng.)
\VS{13}Ne inseked te etew ka kaluag te intiru ne bayaanan peendiye te lama te timplu, wey daruwa ne pulu wey liware ne mitrus seini. Inseked din seeye puun te kineilisan te atep te sabeka ne sinabeng taman te kineilisan degma te atep te talipag ne sinabeng.
\VS{14}Ne inseked din degma ka bayaanan ne egpeendiye te likansu ne nakatangke diye te lama, wey siyam ne mitrus se kariyuan dutu.
\VS{15}Ne daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus ka kariyuan puun te katangkaan te bayaanan peendiye te likansu.
\VS{16}Ne due ubag mallig-et ne bintana te tagse sinabeng te me talagbantey, wey iling ded degma ka tagse alad te eletanan te tagse sinabeng. Ne due me palmira ne ingkulit diye te seeye ne me alad.
\par }{\SH Ka lama te timplu
\par }{\PP \VS{17}Ne in-uyan a te etew diye te lama te timplu. Ne due nakita ku diye ne tatelu ne pulu (30) ne sinabeng diye te ilis te bayaanan ne batu ne impalingut te lama.
\VS{18}Ne ka seeye se bayaanan ne batu, nakaseked de te bayaanan ne egpeendiye te seled. Seeye ka diddiralem ne bayaanan ne batu.
\VS{19}Ne inseked te etew ka eletanan te bayaanan puun te katangkaan te diddiralem ne gumawan, taman diye te katangkaan te gumawan ne egpeendiye te Matulus wey maluag ne seled te timplu. Ne lalimma ne pulu (50) ne mitrus ka kariyuan dutu.
\par }{\SH Ka bayaanan dapit te igkahibang ne balabahan
\par }{\PP \VS{20}Ne due bayaanan dapit te igkahibang ne balabahan, wey egpeendiye te lama ka seeye ne bayaanan. Ne inseked te etew ka kalayat wey kaluag te seeye ne bayaanan.
\VS{21}Ne ka tagse kakiliran te seeye ne bayaanan, due tigtatelu ne sinabeng te me talagbantey. Ne ka me seked te seeye ne me sinabeng, me alad te eletanan, wey ka me likansu, iling ded te seked te bayaanan ne dapit te igsile. Daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus ka kalayat te bayaanan dapit te igkahibang ne balabahan, wey sabeka ne pulu wey daruwa wey liware te mitrus ka kaluag.
\VS{22}Ne ka me bintana, me likansu, wey ka ingkulit ne me palmira, iling ded degma te sika se diye te bayaanan ne dapit te igsile. Ne due haheran ne pitu ne ang-ang ne egpatakereg diye te bayaanan, wey due likansu diye te keepusan te seeye ne haheran.
\VS{23}Ne diye te igkahibang ne balabahan, due man‑e lein ne bayaanan ne egpeendiye te igkarangeb ne lama\FTNT{*}{{\FR 40:23 }
Malig-et seini ne lama diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.} te timplu, iling te bayaanan ne diye dapit te igsile. Ne inseked degma te etew ka kariyuan te seeye se nekegtalipag ne bayaanan, wey lalimma ne pulu (50) seeye ne mitrus.
\par }{\SH Ka bayaanan dapit te igkakawanan ne balabahan
\par }{\PP \VS{24}Ne in-uyan a te etew diye te igkakawanan ne balabahan, wey due man‑e nakita ku diye ne bayaanan. Ne inseked din ka likansu wey ka tagse alad diye te kakiliran te seeye ne bayaanan, wey iling ded ka me seked dutu te seeye se duma ne bayaanan.
\VS{25}Ne due degma me bintana ne impalingut te seeye ne bayaanan wey likansu iling te duma. Ne daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus ka kalayat te bayaanan, wey sapulu wey daruwa (12) wey liware ne mitrus ka kaluag.
\VS{26}Ne due degma haheran ne pitu ne ang-ang ne egpatakereg diye te bayaanan, wey due degma likansu diye te keepusan te seeye ne haheran. Ne due degma alad diye te kakiliran te bayaanan wey ingkulitan degma seeye te me palmira.
\VS{27}Ne due degma bayaanan diye te igkakawanan ne balabahan ne egpeendiye te igkarangeb ne lama te timplu. Ne inseked e man‑e te etew ka kariyuan te seeye ne bayaanan taman te bayaanan ne diye te lihawangan, te igkakawanan ne balabahan, wey lalimma ne pulu (50) seeye ne mitrus.
\par }{\SH Ka bayaanan peendiye te maluag ne libulunganan
\par }{\PP \VS{28}Ne in-uyan ad e man‑e te etew diye te igkarangeb ne lama te timplu, wey diye key migbaye te bayaanan te igkakawanan ne balabahan. Ne inseked din e man‑e seeye ne bayaanan, wey iling ded ka me seked dutu te seked te duma ne bayaanan.
\VS{29}Ne due degma me sinabeng diye te me talagbantey. Ne ka seked te seeye ne me sinabeng, me alad diye te eletanan, wey te likansu, iling ded degma te seked te duma. Due degma me bintana ne impalingut te bayaanan wey te likansu.
\VS{30}Ne ka kalayatan te seeye ne bayaanan, daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus, wey sapulu wey daruwa (12) wey liware ne mitrus ka kaluag.
\VS{31}Nakatangke diye te an-anayan ne lama\FTNT{†}{{\FR 40:31 }
Maluag seini ne lama ne diye te lihawangan te ikarangeb ne lama.} ka likansu dutu. Ne ingkulitan degma te me palmira ka me alad. Ne due haheran ne walu ne ang-ang ne egpatakereg diye te seeye ne bayaanan.
\par }{\SH Ka bayaanan dapit te igsile peendiye te maluag ne libulunganan
\par }{\PP \VS{32}Ne in-uyan a te etew diye te maluag ne libulunganan diye te seled dapit te igsile. Ne diye key migbaye te bayaanan dapit te igsile. Ne inseked din ka seeye ne bayaanan, wey iling ded ka seked dutu te seked te duma ne bayaanan.
\VS{33}Ne due degma me sinabeng dutu te me talagbantey. Ne ka seked te seeye ne me sinabeng, me alad te eletanan, wey ka likansu, iling ded degma te seked te duma. Ne due degma me bintana ne impalingut te seeye ne bayaanan wey te likansu. Ne ka kalayatan te seeye ne bayaanan, daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus, wey sapulu wey daruwa (12) wey liware ne mitrus ka kaluag.
\VS{34}Nakatangke diye te lama ka likansu dutu. Ne ingkulitan degma te me palmira ka me alad. Ne due haheran ne walu ne ang-ang ne egpatakereg diye te seeye ne bayaanan.
\par }{\SH Ka bayaanan dapit te igkahibang ne balabahan
\par }{\PP \VS{35}Ne in-uyan ad e man‑e te etew diye te bayaanan ne dapit te igkahibang ne balabahan. Ne inseked din seeye ne bayaanan, wey iling ded man‑e ka seked dutu te seked te duma ne bayaanan.
\VS{36}Ne due degma me sinabeng dutu te me talagbantey. Ne ka seked te seeye ne me sinabeng, me alad te eletanan, wey ka likansu, iling ded degma te seked te duma. Ne due degma me bintana ne impalingut te seeye ne bayaanan wey te likansu. Ne ka kalayatan te seeye ne bayaanan, daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus, wey sapulu wey daruwa (12) wey liware ne mitrus ka kaluag.
\VS{37}Nakatangke diye te lama ka likansu dutu. Ne ingkulitan degma te me palmira ka me alad. Ne due haheran ne walu ne ang-ang ne egpatakereg diye te seeye ne bayaanan.
\par }{\SH Ka sinabeng ne andamanan te igmanubad
\par }{\PP \VS{38}Ne due nakita ku ne sinabeng diye te dangdang te gumawan ne dapit te igkahibang ne balabahan. Ne dutu egpanlu‑lui ka egtutungen ne igmanubad.
\VS{39}Ne due tigdaruwa ne lamisa diye te tagse kakiliran te bayaanan, wey dutu egpanlapaa ka egtutungen ne igpanubad, ka igpanubad ne iglinis te sale wey ka igpanubad ne igbayad te sale.
\VS{40}Ne due degma tigdaruwa ne lamisa diye te tagse kakiliran te haheran ne egpatakereg diye te bayaanan ne dapit te igkahibang ne balabahan.
\VS{41}Purisu walu langun ka lamisa ne lapaanan te egtutungen ne igmanubad, hep‑at ka diye te seled wey hep‑at degma ka diye te lihawangan.
\VS{42}Ne due degma hep‑at ne lamisa diye ne inggimu puun te insapsapan ne batu. Dutu igpanahu ka me kasangkapan te peglape te egtutungen ne igmanubad wey te duma pad ne igmanubad. Me kuwadradu ka hep‑at ne lamisa, tigtatelu ne dangew wey liware ka kaluag wey kalayat. Ne tigdaruwa ne dangew ka katikang.
\VS{43}Ne nakita ku ne impanahu diye te me lamisa ka me ngalap ne egtutungen ne igpanubad. Ne due me sanggatanan ne tigsengerangew se kalayat ne inlingut ipananggat diye te seled.
\par }{\SH Ka sinabeng te me talagpanubad
\par }{\PP \VS{44}Ne in-uyan a te etew diye te igkarangeb ne lama\FTNT{‡}{{\FR 40:44 }
Malig-et seini ne lama ne diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.} te timplu. Ne due nakita ku diye ne daruwa ne sinabeng. Ka sabeka ne sinabeng, diye te kakiliran te bayaanan ne dapit te igkahibang ne balabahan, wey nakatangke diye te igkakawanan ne balabahan. Ne ka sabeka degma, diye te kakiliran te bayaanan ne dapit te igkakawanan ne balabahan, wey nakatangke diye te igkahibang ne balabahan.
\VS{45}Ne ingkahiyan a te etew, “Ka sinabeng ne nakatangke diye te igkakawanan ne balabahan, para te me talagpanubad ne impiyalan te timplu,
\VS{46}wey ka sinabeng ne nakatangke diye te igkahibang ne balabahan, para te me talagpanubad ne impiyalan te altar. Me kabuhalan sikandan ni Saduk ne Libita. Ne te langun ne me Libita, sikandan de man‑e ka imbehayan te katenged ne egpakaparani diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama eyew te pegpamakey kandin.”
\par }{\SH Ka Matulus wey maluag ne seled te timplu
\par }{\PP \VS{47}Ne inseked te etew ka igkarangeb ne lama\FTNT{§}{{\FR 40:47 }
Malig-et seini ne lama ne diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.} te timplu wey kuwadradu seeye ne nekeg-iling ne tiglalimma ne pulu (50) ne mitrus se kaluag wey kalayat. Ne due altar diye te egkatangkaan te timplu.
\par }{\SH Ka bayaanan ne egpaseled te timplu
\par }{\PP \VS{48}Ne in-uyan ad e man‑e te etew diye te bayaanan ne paseled te timplu, wey inseked din ka tagse alad diye te tagse kakiliran te bayaanan. Ne pitu ne mitrus ka kaluag wey daruwa wey liware ne mitrus ka kakepal. Ne sabeka wey liware ne mitrus ka kaluag te bayaanan.
\VS{49}Ne sapulu ne mitrus ka kalayat te likansu, wey sapulu wey siyam (19) ne dangew ka kaluag. Ne due haheran ne sapulu ne ang-ang ne egpatakereg diye te likansu, wey due me sungkaleg diye te tagse kakiliran te haheran.

\par }\Chap{41}{\SH Ka diye te seled te timplu
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne in-uyan a te etew diye te taliware te Matulus wey maluag ne seled te timplu. Ne inseked din ka alad diye te tagse kakiliran te bayaanan peendiye te seled, wey tatelu ne mitrus ka kaluag dutu,
\VS{2}wey lalimma ne mitrus ka kakepal. Ne daruwa wey liware ne mitrus ka kaluag te bayaanan. Ne inseked din degma ka Matulus wey maluag ne seled te timplu wey daruwa ne pulu (20) ne mitrus ka kalayat dutu, wey sapulu (10) ne mitrus ka kaluag.
\VS{3}Ne migseled ka etew diye te Amana ne Matulus ne Sinabeng, wey inseked din ka alad diye te tagse kakiliran te bayaanan paseled diye te Amana ne Matulus ne Sinabeng, wey tigsabeka ne mitrus ka kakepal te me alabat, wey tatelu ne mitrus ka kaluag te gumawan, wey tigtatelu wey liware ne mitrus ka kakepal te me alabat te tagse kakiliran te gumawan.
\VS{4}Ne inseked din ka Amana ne Matulus ne Sinabeng, wey kuwadradu seeye ne neelin ne tigtatelu ne pulu wey hep‑at (34) ne dangew se kaluag wey kalayat. Ne ingkahiyan a nikandin, “Seini ka Amana ne Matulus ne Sinabeng.”
\par }{\SH Ka me sinabeng te timplu
\par }{\PP \VS{5}Ne inseked te etew ka alabat te timplu wey tatelu ne mitrus ka kakepal. Ne diye te lihawangan ne kakiliran te alabat te timplu, due impalingut ne me sinabeng ne tigdaruwa ne mitrus se tagse kaluag.
\VS{6}Ne tigtatelu ne untud ka tagse sinabeng. Ne ka tagse untud, impaninabengan pad iya man‑e te tigtatelu ne pulu (30). Ne impeiling te haheran ka diye te lihawangan ne kakiliran te alabat te timplu eyew egpandangkayan te me dullug te seeye ne me sinabeng, wey kenad keilangan ne igpanuksuk pad te alabat te timplu.
\VS{7}Ne ka seeye ne me sinabeng ne impalingut diye te lihawangan ne kakiliran te alabat te timplu, immeg-untud-untud seeye ne malmalig-et ka an-anayan, malmaluag e ka impeuntud, wey kinamaluahan ka igkatatelu e ne untud. Ne due me haheran puun te an-anayan ne untud, peendiye te ikarangeb ne untud taman te igkatelu ne untud.
\VS{8}Ne diye te lihawangan te timplu, nakita ku ne due impalingut ne matikang ne lantawan ne tigsapulu (10) ne mitrus se katikang, wey iyan immeunturan te me sinabeng.
\VS{9}Ne tigdaruwa wey liware ne mitrus ka kakepal te me alabat dapit te lihawangan te me sinabeng. Ne diye te tagse kakiliran te timplu, due migmaawang diye te elat-elat te seeye ne me sinabeng wey te me sinabeng te me talagpanubad
\VS{10}ne tigsapulu (10) ne mitrus se kaluag.
\VS{11}Ne due daruwa ne gumawan paseled diye te me sinabeng ne diye te tagse kakiliran te timplu. Ka sabeka ne gumawan, migpeendiye te sinabeng ne dapit te igkakawanan ne balabahan, wey ka sabeka ne gumawan, migpeendiye te sinabeng ne dapit te igkahibang ne balabahan. Ne diye te dangdang te migmaawang, due bayaanan ne nakalingut ne daruwa wey liware ne mitrus se kaluag.
\par }{\SH Ka baley ne dapit te iglineb
\par }{\PP \VS{12}Ne due nakita ku ne dakel ne baley diye te madmariyu wey nakatangke diye te lama te timplu ne dapit te iglineb. Ne tatelu ne pulu wey lalimma (35) ne mitrus ka kaluag dutu, wey hep‑at ne pulu wey lalimma (45) ne mitrus ka kalayat. Ne daruwa wey liware ne mitrus ka kakepal te alabat.
\par }{\SH Ka karakelan te timplu
\par }{\PP \VS{13}Ne inseked te etew ka kalayat te timplu, wey lalimma ne pulu (50) seeye ne mitrus. Ne lalimma ne pulu (50) ne mitrus degma ka kariyuan puun te liyu te timplu, taman diye te alabat te dakel ne baley ne dapit te iglineb.
\VS{14}Ne lalimma ne pulu (50) ne mitrus degma ka kaluag te lama ne diye te katangkaan te timplu peendiye te lama ne dapit te igsile.
\par }{\PP \VS{15}Ne inseked degma te etew ka kaluag te dakel ne baley ne diye te liyu te timplu dapit te iglineb, lagkes ka me alabat dutu, wey lalimma ne pulu (50) ne mitrus degma seini langun.
\par }{\PP Ne ka Matulus ne Sinabeng, ka Amana ne Matulus ne Sinabeng, wey ka likansu,
\VS{16}immakepkepan te me tabla, lagkes ka mallig-et ne bintana. Ne ka tatelu ne sinabeng diye te tagse kakiliran te bayaanan, immakepkepan degma te me tabla puun te seeg peendiye te bintana. Ne egkaayun ne egpanlekeban ka seeye ne me bintana.
\VS{17}Ne ka me alabat ne diye te dibabew te gumawan ne egpaseled diye te Matulus wey maluag ne seled te timplu, impangakeban degma te me tabla. Ne ka intiru ne alabat diye te seled te timplu,
\VS{18}impandayan-dayanan panguliti te me kirubin ne tigdaruwa se ulaula. Ne due degma me palmira ne impangulit diye te eletanan te me kirubin.
\VS{19}Ulaula te etew ka limang ne ulaula te kirubin, wey nakatangke seeye diye te palmira. Ne ulaula te liyun ka limang, wey nakatangke degma seeye diye te lein ne palmira. Impangulit langun seeye ne me dayan-dayan diye te intiru ne alabat te seled te timplu
\VS{20}puun te seeg peendiye te dibabew, lagkes ka diye te lihawangan ne alabat te Matulus wey maluag ne seled te timplu.
\VS{21}Kuwadradu ka me sungkaleg te gumawan te Matulus wey maluag ne seled te timplu. Ne ka diye te egkatangkaan te Amana ne Matulus ne Sinabeng, due egpekeiling te altar ne kayu.
\VS{22}Ne ka katikangan te altar, sabeka ne mitrus wey liware, wey sabeka ne mitrus ka kaluag. Neelin ne kayu ka me sungkaleg lagkes ka me pabunsuranan wey ka diye te kakiliran. Ne ingkahiyan a te etew, “Sika ka lamisa ne diye te tangkaan te Magbebaye.”
\par }{\SH Ka me gumawan te timplu
\par }{\PP \VS{23}Ne tigdaruwa ka gumawan te Matulus wey maluag ne seled te timplu, wey te Amana ne Matulus ne Sinabeng.
\VS{24}Ne ka tagse gumawan, due daruwa ne lekeb ne egkalupi-lupi.
\VS{25}Ka me gumawan te Matulus wey maluag ne seled te timplu, due impangulit ne ulaula te me kirubin wey me palmira iling te diye te alabat. Ne due me atep‑atep ne kayu te likansu.
\VS{26}Ne ka tagse kakiliran te likansu, due mallig-et ne bintana ne impangulitan te me palmira. Ne ka me sinabeng diye te tagse kakiliran te timplu due degma me atep‑atep.

\par }\Chap{42}{\SH Ka daruwa ne baley ne marani te timplu
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne in-uyan a te etew diye te igkarangeb ne lama te timplu,\FTNT{*}{{\FR 42:1 }
Malig-et seini ne lama ne diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.} wey diye key migbaye te igkahibang ne balabahan ne baad te timplu. Ne impapitew rin keddi diye ka me sinabeng ne inlinya dapit te igkahibang ne balabahan ne baad te lama te timplu, wey ka baley ne dapit te igkahibang ne balabahan.
\VS{2}Ne lalimma ne pulu (50) ne mitrus se katikang te tagse baley, wey daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus se kaluag.
\VS{3}Ne sapulu (10) ne mitrus ka kariyuan te eletanan te timplu wey te me sinabeng. Nenakatangke ka seeye ne me sinabeng diye te insimintu ne bayaanan ne impalingut diye te an-anayan ne lama. Tigtatelu ne untud ka seeye ne me sinabeng.
\VS{4}Ne diye te egkatangkaan te seeye ne me sinabeng, due dalan ne egpeendiye te seled. Lalimma ne mitrus se kaluag, wey lalimma ne pulu (50) ne mitrus se kalayat. Ne ka me gumawan te seeye ne me sinabeng, nenakatangke diye te igkahibang ne balabahan.
\VS{5}Mallig-et ka me sinabeng diye te kinaribabawan ne untud su iyan malmaluag ka me likansu. Piru malmaluag mule ka me sinabeng te an-anayan wey te igkarangeb ne untud.
\VS{6}Ne ware mule me sungkaleg te seeye se tatelu ne untud ne me sinabeng, kene ne iling te me sinabeng ne diye te lama. Immeg-untud-untud de seeye ne me sinabeng wey mallig-et e ka diye te kinaribabawan ne untud du te me sinabeng te an-anayan wey te igkarangeb ne untud.
\VS{7}Ne ka seeye ne me sinabeng, bayew nakariyu-diyu te lama te timplu, su duen ma alad diye te eletanan ne daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus se kalayat.
\VS{8}Ke ware ka alad, egkiteen diye te lama te timplu ka liware ne baad te me sinabeng ne daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus se kalayat. Ne ka me sinabeng ne diye te egkatalipag te timplu, lalimma ne pulu (50) ne mitrus se kalayat.
\VS{9}Ne diye te selib te seeye ne me sinabeng, due bayaanan dapit te igsile, puun te lama paseled.
\VS{10}Ne due degma me sinabeng dapit te igsile ne naseled te igkarangeb ne lama. Ka seeye ne me sinabeng, madmarani te dakel ne baley ne dapit te iglineb.
\VS{11}Ne diye te egkatangkaan te seeye ne me sinabeng, due degma bayaanan iling te diye te egkatangkaan te me sinabeng ne dapit te igkahibang ne balabahan. Nenekeg-iling se me kalayat wey kakepal te seeye ne me bayaanan. Ne ka me gumawan te me sinabeng ne dapit te igkahibang ne balabahan,
\VS{12}iling ded degma te me sinabeng ne dapit te igkakawanan ne balabahan. Due degma me bayaanan paseled te seeye ne me sinabeng, wey due degma me alad diye te tagse kakiliran te me bayaanan.
\par }{\PP \VS{13}Ne ingkahiyan a te etew, “Ka me sinabeng ne dapit te igkakawanan wey igkahibang ne balabahan ne nenakatangke diye te lama te timplu, neneelin ne matulus ne me sinabeng su dutun ma egkeena te me talagpanubad ne egparani diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama ka amana ne matulus ne me halad. Ne dutun dan degma igpanahu ka amana ne matulus ne me halad iling te me halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula, me halad ne iglinis te sale, wey ka me halad ne igbayad te sale su me matulus ma seeye ne me sinabeng.
\VS{14}Ke egseled ka me talagpanubad diye te Amana ne Matulus ne Sinabeng wey egkeupian sikandan ne eglihawang, keilangan ne egluungen dan pad ka insaluub dan te migpamakey diye su me matulus ma seini ne me kumbale. Keilangan ne egliwanan dan pad seini, wey human pad sikandan egkaayun ne eglihawang diye te lama te timplu ne libulunganan te me etew.”
\par }{\SH Ka lihawangan ne seked te timplu
\par }{\PP \VS{15}Te neimpusan e te etew te egseked ka intiru ne seled te timplu, in-uyan ad e man‑e nikandin diye te lihawangan wey diye key migbaye te gumawan ne dapit te igsile. Ne inseked din e man‑e ka intiru ne kaluahan te timplu diye te lihawangan.
\VS{16}Inseked din ka kakiliran ne dapit te igsile, wey daruwa ne gatus wey lalimma ne pulu (250) ne mitrus se kalayat dutu. Iyan din inseked ka kayu ne igseked ne ingkekemkem din.
\VS{17}Ne mig-alingkus sikandin wey inseked din degma ka diye te igkahibang ne balabahan, wey daruwa ne gatus wey lalimma ne pulu (250) degma ne mitrus se kalayat dutu.
\VS{18}Ne inseked din degma ka diye te igkakawanan ne balabahan, wey 250 degma ne mitrus se kalayat dutu.
\VS{19}Ne inseked din degma ka diye te igsile, wey 250 degma ne mitrus se kalayat dutu.
\VS{20}Kuwadradu ka timplu, wey nalingut te alad ne iyan nakapegdiyu te matulus wey te kene ne matulus.

\par }\Chap{43}{\SH Ka maresen ne katelesan te Manama diye te timplu
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne in-uyan a te etew diye te gumawan ne dapit te igsile,
\VS{2}\XREF{✡}{{\XO 43:2 }
Isi 10:3-4,18-19; 11:22-23; Imp 1:15.}wey nakita ku diye ka maresen ne katelesan te Manama te Israil ne egpuun te igsile, wey nalayahan ka intiru ne tane. Ne ka laheng te Manama, egpekeiling karahing te lehes te dahat.
\VS{3}Ka seini ne impakita keddi, egpekeiling ded te an-anayan ne impakita keddi te timpu ne indereetan te Manama ka Hirusalim, wey iling degma te nakita ku diye te ilis te Weyig te Kibar ne miglangkeb a te tane te pegkakita ku dutu.
\VS{4}Ne miglasud diye te timplu ka maresen ne katelesan te Magbebaye ne Manama wey diye migbaye te gumawan ne dapit te igsile.
\par }{\PP \VS{5}Ne impeenew a te Panisingan te Magbebaye, wey in-uyan a diye te igkarangeb ne lama te timplu.\FTNT{*}{{\FR 43:5 }
Malig-et seini ne lama ne diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng diye te timplu.} Ne nakita ku ne napenu te katelesan te Magbebaye ka seled te timplu.
\VS{6}Ne taheed te migsasindeg ka etew diye te dangdang ku, due narineg ku ne laheng ne egpuun te timplu ne migkahi keddi,
\VS{7}“Etew, seini ka trunu ku, wey ka diekanan ku. Eg-ugpa a kayi te ware egtamanan duma te me Israilita. Ne kenad e eglinditan te me Israilita wey te me Hari dan ka matulus ne ngaran ku pinaahi te pegsimba te me diyus-diyus wey ke me larawan naa te me Hari ne nammatey e.
\VS{8}Migpasasindeg dengan sikandan te me altar ne para te me diyus-diyus dan. Ne diye dan ipasasindeg te dangdang te altar ku wey iyan ney re eletanan ka alabat te timplu. Inlinditan dan ka ngaran ku pinaahi te sika se mallindit ne hinimuwan dan. Purisu indereetan ku sikandan tenged te langet ku.
\VS{9}Ne kuntee, keilangan ne egpeeneng-eneng e sikandan ka egsimba te me diyus-diyus wey te me larawan te me Hari dan ne nammatey e. Ne eg-ugpa ad e duma kandan te ware egtamanan.”
\par }{\PP \VS{10}Ne migpabulus-bulus ka laheng ne migkahi keddi, “Etew, ihuhud nu iayad-ayad wey ipapitew nu te me Israilita ka timplu ne impakita ku keykew. Ihuhud nu kandan ke mamenu ka pegkateyul kayi. Ne egkengeyilew e sikandan tenged te me sale dan.
\VS{11}Ne emun ke egkengeyilew e sikandan te langun ne neyimu ran, ihuhud nu iayad-ayad kandan ka planu ke egmenuwen te eggimu ka timplu, ka me bayaanan wey ka me gumawan, wey ka intiru iya ne timplu wey ka langun ne me balaud wey me suhu. Druwinga nu seini diye te tangkaan dan eyew egkakita ran wey egkeikul ran.
\VS{12}Ne seini ka me balaud meyitenged te timplu. Keilangan ne matulus ka langun ne inged ne nakalingut diye te puntul te bubungan ne egpes-ekan te timplu.”
\par }{\SH Ka iyam ne altar te iyam ne timplu
\par }{\PP \VS{13}\XREF{✡}{{\XO 43:13 }
Iks 27:1-2; 2Kru 4:1.}Ne seini ka me seked te tagse baad te altar. Ka pabunsuranan te altar, egpalingutan te egpabayaan te weyig ne liware te mitrus se karalem, wey liware degma te mitrus se kaluag. Ne due sanipa ne impatemew ipalingut ne sabeka ne dangew se kaluag.
\VS{14}Ne seini degma ka katikangan te altar. Tatelu ne untud ka altar. Ka kinariraleman, kuwadradu ne sabeka ne mitrus ka kaluag wey kalayat, wey liware te mitrus ka katikang. Ne ka taliware ne untud, daruwa ne mitrus ka kaluag ne kuwadradu degma, wey liware te mitrus ka katikang.
\VS{15}Ne ka tutunganan te igmanubad, ne iyan ka kinaribabawan ne untud, daruwa ne mitrus se katikang. Ne diye te tagse pikungan te kinaribabawan ne untud, due me sungey-sungey ne tigliware te mitrus se kalayat.
\VS{16}Kuwadradu red degma ne tighen‑em ne mitrus se kaluag wey kalayat.
\VS{17}Ne ka igkarangeb ne untud, kuwadradu red degma ne tigpitu ne mitrus se kaluag wey kalayat. Ne ka kinariraleman, kuwadradu red degma ne ware de migliware te mitrus se kaluag wey kalayat, wey liware te mitrus se katikang. Ne due haheran diye te kakiliran ne dapit te igsile ne egpatakereg diye te dibabew te altar.
\par }{\SH Ka peghalad te altar
\par }{\PP \VS{18}\XREF{✡}{{\XO 43:18 }
Iks 29:35-37.}Ne migpabulus-bulus ka laheng ne migkahi keddi, “Etew, pammineg ka te iglalag ku keykew. Ke igpakapasasindeg e ka altar, ihalad nu seini pinaahi te pegtutung te egtutungen ne igpanubad, wey papespesiki nu te langesa te ayam ne igpanubad.
\VS{19}Ne ka egpamakey keddi ne me talagpanubad ne me kabuhalan ni Saduk ne Libita, behayi nu te turu ne nati te baka ne igpanubad dan eyew iglinis te sale.
\VS{20}Ne kuwa ka te langesa wey pamunasi nu ka hep‑at ne sungey-sungey ne diye te tagse pikungan te altar, lagkes ka me pikungan te igkarangeb ne untud, wey ka me sanipa. Te sika ne paahi egmatulus e ka altar wey egpakahalad kad e due.
\VS{21}Ne kua nu naa ka turu ne nati te baka ne igpanubad eyew iglinis te sale, wey tutunga nu seini diye te inteil ne tutunganan ne diye te lihawangan te timplu.
\VS{22}Te igkarangeb ne aldew, panubad ka te lukesan ne kambing ne ware nabalbalangi isip igpanubad te pegmatulus te altar. Matulusa nu ka altar pinaahi te langesa te sika se lukesan ne kambing iling te inggimu nu te turu ne nati te baka.
\VS{23}Ne emun ke egkeimpusan nud e te eglinis ka altar, kuwa kad e man‑e te lein ne turu ne nati te baka, wey lukesan ne karniru ne neelin ne ware nabalbalangi,
\VS{24}wey uyana nu kayi te tangkaan ku. Ne ka eggimuwen te me talagpanubad, egpamukbukan dan seini te asin, wey igpanubad dan e isip egtutungen ne igpanubad.
\VS{25}Ne tagse aldew te pitu ne aldew, panubad ka te sabeka ne lukesan ne kambing, sabeka ne turu ne nati te baka, wey sabeka ne karniru ne neelin ne ware nabalbalangi isip igpanubad te peglinis te sale.
\VS{26}Sabeka ne simana ka eggimuwen te me talagpanubad ne pegpalangesa te pegmatulus te altar eyew egkaayun e ne eggamiten.
\VS{27}Te igkawalu ne aldew, egkaayun e ne egtutungan seini te me talagpanubad te egtutungen ne igpanubad niyu, wey te igpanubad para te keupianan. Ne egdawaten kud e sikaniyu. Sikeddi se Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.”

\par }\Chap{44}{\SH Ka inlekeban ne gumawan
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne impalibed ad e man‑e dumaa te etew diye te gumawan te timplu ne dapit te igsile, piru nalekeban e seeye.
\VS{2}Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, “Keilangan ne eglekeban layun seini ne gumawan. Kene seini egkaayun ne eglukatan wey kene degma egkaayun ne due eglasud-lasud kayi, su sikeddi se Magbebaye ne Manama te Israil, nakalasud e ma te seini ne gumawan wey migmatulus seini.
\VS{3}Ka pangulu re te Israil ka egkaayun ne egpinnuu kayi ne bayaanan, eyew egkeen te me pegkeen ne inhalad kayi te keddi. Egpakalasud sikandin wey egpakalihawang ne diye egbaye te likansu ne bayaanan.”
\par }{\SH Ka me balaud te peglasud diye te timplu
\par }{\PP \VS{4}Ne in-uyan a te etew diye te egkatangkaan te timplu wey diye key migbaye te gumawan ne dapit te igkahibang ne balabahan. Te pegtengteng ku, nakita ku ne napenu te maresen ne katelesan te Magbebaye ne Manama ka seled te timplu, wey miglangkeb a.
\VS{5}Ne ingkahiyan a te Magbebaye ne Manama, “Etew, pammineg ka ayad-ayad te langun ne iglalag ku keykew meyitenged te me balaud wey me suhu kayi te timplu. Tantanuri nud iya ke hentew ka egkaayun ne eglasud kayi wey ke hentew ka kene egkaayun.
\VS{6}Kahii nu ka me masinupaken ne me Israilita te migkahi a se Magbebaye ne Manama: He me Israilita, peen-enengi niyud e ka mallindit ne me hinimuwan niyu.
\VS{7}Inlinditan niyu ka timplu ku te timpu ne mighalad kew te me tabe, langesa, wey me pegkeen, su impalasud niyu ma ka me lapu ne makalelanget se hinimuwan, wey ware migpalintutuu keddi. Insupak niyu ka me balaud ku tenged te mallindit ne me hinimuwan niyu.
\VS{8}Sikaniyu ma perem ka eleg ne egbantey te me matulus ne kasangkapan ku, piru iyan niyu nasi impabantey te timplu ku ka me lapu.
\par }{\PP \VS{9}“Purisu egkahi a se Magbebaye ne Manama te kene egkaayun ne eglasud te timplu ka minsan hentew ne lapu ne ware migpalintutuu keddi, minsan ka me lapu ne mig-ugpe duma kaniyu.”
\par }{\SH Ka me Libita ne mig-inniyug te Manama
\par }{\PP \VS{10}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne Manama ne migkahi keddi, “Ne meyitenged te me kabuhalan ni Libi ne mig-inniyug keddi wey mig-apil te duma ne me Israilita ne migsimba te me diyus-diyus dan, eglegparan ku iya sikandan tenged te me sale dan.
\VS{11}Sikandan perem ka egpamakey diye te timplu ku isip me talagbantey te gumawan, talaglape te egtutungen ne igmanubad, wey te duma pad ne halad te me etew. Ne sikandan degma perem ka talagtanggu te me etew.
\VS{12}Piru tenged su migsimba sikandan te me diyus-diyus wey seeye ka egpuunan ne nakasale ka keet-etawan ku, egpahunlibet a se Maresen ne Magbebaye ne Manama ne eglegparan ku iya sikandan. Sikeddi se Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.
\VS{13}Kenad e sikandan egkaayun ne egpamakey keddi isip me talagpanubad. Ne kenad e degma sikandan egkaayun ne eggen-gen te me matulus ne kasangkapan ku wey te me halad. Egpaantusen ku sikandan te hilew tenged te mallindit ne me hinimuwan dan.
\VS{14}Eggimuwen ku naan de sikandan ne talagbulig te langun ne himu diye te timplu.”
\par }{\SH Ka me talagpanubad ne me kabuhalan ni Saduk
\par }{\PP \VS{15}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Piru egkaayun mule ne egpamakey keddi ka me talagpanubad ne me kabuhalan ni Saduk ne iyan migbebantey te timplu ku te timpu ne mig-inniyug keddi ka me Israilita. Egkaayun mule sikandan ne egpanubad kayi te keddi te me tabe wey langesa. Sikeddi se Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.
\VS{16}Sikandan de ka egkaayun ne eglasud te timplu ku, wey egparani te altar eyew egpamakey keddi, wey ka eggimu te langun ne matulus ne himu ne igpeyimu ku kandan.
\VS{17}\XREF{✡}{{\XO 44:17 }
Iks 28:39-43; Lib 16:4.}Ke eglasud sikandan diye te igkarangeb ne lama te timplu,\FTNT{*}{{\FR 44:17 }
Malig-et seini ne lama ne diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng diye te timplu.} keilangan ne egsaluub sikandan te linu. Kene sikandan egkaayun ne egsaluub te kumbale ne inggimu puun te bulbul te ayam taheed te egpamakey sikandan diye te seled te timplu.
\VS{18}Ne keilangan ne eglelangkus sikandan te linu, wey egsaluub te malepet ne salual ne igpariralem ne linu red degma. Kene sikandan egkaayun ne egsaluub te minsan nekey ne egpakapalimuseng kandan.
\VS{19}\XREF{✡}{{\XO 44:19 }
Lib 16:23.}Ne emun eglihawang sikandan diye te lama ne inlibulungan te me etew, keilangan ne egluungen dan pad ka insaluub dan te migpamakey, wey igtahu dan de diye te matulus ne sinabeng. Ne egsaluub naan de sikandan te lerew ne me kumbale dan. Te sika ne paahi, kene egpakamenu te me etew ka pegkamatulus te me kumbale dan.\FTNT{†}{{\FR 44:19 }
Impalintutuuwan dengan ne ka lerew ne me etew, egkapatey ke egpakasamsam te matulus ne kasangkapan.}
\par }{\PP \VS{20}“Ne keilangan degma ne kene sikandan egpatabulug, piru kene degma egkaayun ne egpamalayaten dan ka bulbul ran, ke kene, egpatemtempuhan dan de seini.
\VS{21}\XREF{✡}{{\XO 44:21 }
Lib 10:9.}Ne keilangan degma ne kene sikandan eg-inum te binu ke eglasud sikandan diye te igkarangeb ne lama te timplu.
\VS{22}Ne kene sikandan egkaayun ne egpangasawa te balu wey ke malitan naa ne in-engkeran te asawa, ke kene, iyan dan de iya egpangasaween ka malitan ne ware pad iya neyilabeti wey Israilita red degma. Ne emun ke balu, keilangan ne sikan de iya man‑e se balu te talagpanubad.
\par }{\PP \VS{23}\XREF{✡}{{\XO 44:23 }
Lib 10:10.}“Ne keilangan ne egpanuluen dan ka keet-etawan ku ke nekey ka kaleinan te matulus wey te kene ne matulus, ke nekey ka malinis wey ke nekey ka malindit.
\VS{24}Ke due me apulan, ka me talagpanubad ka eggukum wey egpamuhawang ne igpeikul te me balaud ku. Keilangan ne egtumanen dan ka me suhu ku, wey ka me tulumanen meyitenged te sahakeen. Ne keilangan ne eg-ileen dan ka pegkamatulus te Aldew te Peggimeley.
\par }{\PP \VS{25}“Keilangan ne kene dan eglinditan ka pegkeetew ran pinaahi te pegparani te minatey, angin e ke amey wey ke iney ran naa ka migpatey, wey ke anak dan naa wey ke suled dan naa ne lukes, wey ke atebey ran naa ne ware pad nakaasawa.
\VS{26}Ne emun ke egpakahen-gen sikandan te minatey, keilangan ne egseel sikandan te pitu ne aldew ne human pad man‑e sikandan egmalinis.
\VS{27}Ne emun ke eglasud sikandan diye te igkarangeb ne lama te timplu ka egpamakey, keilangan ne egpanubad pad sikandan eggun‑a eyew te peglinis te sale dan. Sikeddi se Magbebaye ne Manama ka miglalag kayi.”
\par }{\PP \VS{28}\XREF{✡}{{\XO 44:28 }
Num 18:20.}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne Manama ne migkahi keddi, “Ware tane ne egkapanunud te me talagpanubad te Israil, su sikeddiey e mismu ka egbehey te me keilanganen dan.
\VS{29}\XREF{✡}{{\XO 44:29 }
Num 18:8-19.}Iyan dan egkeenen ka me halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula, me halad ne iglinis te sale, wey me halad ne igbayad te sale. Kandan e ka langun ne halad te me Israilita.
\VS{30}Ka amana ne meupiya te an-anayan ne egkahaani niyu, wey ka langun ne ighalad niyu, egpekeendiyad e te me talagpanubad.
\VS{31}\XREF{✡}{{\XO 44:31 }
Lib 22:8.}Ne keilangan ne kene sikandan egkeen te minsan nekey ne manuk-manuk wey te me mananap ne migpatey re due, wey ke inggimatayan naa te lein ne mananap.”

\par }\Chap{45}{\SH Ka inged ne para te Manama
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne Manama ne migkahi, “Ne emun egba-baaren niyud ka tane diye te langun ne tribu te Israil, teili a nikaniyu te tane isip meupiya ne dasag para keddi. Sapulu wey daruwa (12) ne kilumitru ka kariyuan, wey sapulu (10) ne kilumitru ka kaluag. Eg-isipen sika ne matulus ne inged.
\VS{2}Te sika ne baad te tane, seked kew man‑e te lein ne kuwadradu ne tigdaruwa ne gatus wey lalimma ne pulu (250) ne mitrus se kaluag wey kalayat eyew egpasasindehan te timplu. Ne ka sika ne timplu, teili niyu man‑e palinguti te egmaawangen ne daruwa ne pulu wey lalimma (25) ne mitrus se kaluag.
\VS{3}Ne sika se tane ne para keddi, baara niyu man‑e sika—seked kew man‑e te sapulu wey daruwa (12) ne kilumitru se kalayat wey lalimma ne kilumitru se kaluag eyew egpasasindehan te timplu.
\VS{4}Sika ka subla ne matulus ne inged wey duen naa egbebalayi ka me talagpanubad ne egpamakey diye te timplu wey egparani keddi.
\VS{5}Ne ka katenge ne baad ne sapulu wey daruwa (12) ne kilumitru se kalayat, wey lalimma ne kilumitru se kaluag, igteil sika para te me Libita. Ne sikan e ka eg-ugpaan dan te egpamakey diye te timplu.
\par }{\PP \VS{6}“Ne diye te dangdang te inteil ne matulus ne inged, seked kew man‑e te tane ne sapulu wey daruwa (12) wey liware ne kilumitru se kalayat, wey tatelu ne kilumitru se kaluag eyew eg-ugpaan te langun ne Israilita.”
\par }{\SH Ka tane ne para te pangulu
\par }{\PP \VS{7}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Keilangan ne daruwa ne baad te tane ka igteil para te pangulu. Ka sabeka ne baad, egbunsud te iglineb ne eletanan te tane ne para keddi, wey te tane ne eggimuwen ne siyudad peendiye te Dahat ne Miditiranyu. Ne ka dangeb ne baad, egbunsud te igsile ne eletanan te siyudad, peendiye te Weyig ne Hurdan. Ka eletanan ne egbunsud te igsile wey iglineb, nekeg-iling ded se seked te eletanan te tane ne imbaad-baad diye te langun ne tribu te Israil. Sika ka tane ne para te pangulu.
\VS{8}Ne kenad e egmanle-leihen te me pangulu ka keet-etawan ku, wey kene dan e eggilabetan pad ka tane ne imbaad-baad e diye te langun ne tribu te Israil.”
\par }{\SH Ka me balaud para te me pangulu
\par }{\PP \VS{9}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “He me pangulu te Israil, peen-enengi niyud e ka pegkamabulut niyu wey ka pegpanleig-leig niyu. Himuwa niyud e ka eleg ne peggukum, wey ka keupiya. Peen-enengi niyud ka pegpandelrel te keet-etawan ku. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\PP \VS{10}\XREF{✡}{{\XO 45:10 }
Lib 19:36.}“Keilangan ne iyan niyu re eggamiten ka eleg ne timbangan wey sekeranan, wey takesanan ne egngaranan te ipa wey bat.
\par }{\PP \VS{11}“Keilangan ne egpekeg-iling de ka takes te egtihis wey te mammara. Ka takesanan te mammara iyan ka ipa, wey ka takesanan te egtihis iyan ka bat.
\par }{\PP \VS{12}“Ne seini ka me takes niyu: Ka sikil ka eleg ne eg-ikulan te pegtimbang. Ka sabeka ne sikil, daruwa ne pulu (20) ne giras, wey ka hen‑em ne pulu (60) ne sikil, sabeka sika ne mina.
\par }{\PP \VS{13}“Ne seini ka me halad ne keilangan ne igbehey niyu te me pangulu te Israil: Igkeen‑em ne baad te egkahaani niyu ne trigu wey sibada,
\VS{14}igkasabeka ne gatus (100) ne baad te lana te ulibu niyu ne iyan egpeikulan te pegtakes ka bat,
\VS{15}sabeka ne karniru puun te tagse daruwa ne gatus (200) te me ayam te langun ne Israilita. Sika ka me halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula, igmanubad ne egtutungen, wey igmanubad para te keupianan, wey igmalangesa eyew iglinis te sale niyu. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\PP \VS{16}“Keilangan ne igbehey diye te me pangulu ka langun ne halad te me Israilita.
\VS{17}Ne ka me pangulu e degma ka eg-uyan te me halad ne egkakeen wey egkeinum, wey te egtutungen ne igmanubad te me timpu te sahakeen iling te Pegsile te Iyam ne Bulan, Aldew te Peggimeley, wey te duma pad ne me sahakeen ne egtumanen te me Israilita. Ka me pangulu ka egbehey te igmanubad eyew iglinis te sale, te me halad ne egkakeen, te egtutungen ne igmanubad, wey te igmanubad para te keupianan, wey te igmalangesa ne iglinis te sale te me Israilita.”
\par }{\SH Ka me sahakeen
\par }{\R (Iks. 12:1-20; Lib. 23:33-43)
\par }{\PP \VS{18}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Te an-anayan ne aldew, te an-anayan ne bulan, lape kew te turu ne nati te baka ne ware nabalbalangi eyew igpanubad isip iglinis te timplu.
\VS{19}Ne egkuwa ka talagpanubad te deisek ne langesa, wey egpunasan din ka me sungkaleg te gumawan te timplu, ka hep‑at ne pikungan te altar, wey ka me sungkaleg te bayaanan diye te igkarangeb ne lama te timplu.\FTNT{*}{{\FR 45:19 }
Malig-et seini ne lama ne diye te egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.}
\VS{20}Te igkapitu ne aldew, te sikan ded ne bulan, iling ded man‑e due ka eggimuwen niyu para te minsan hentew ne nakasale te ware tuyui. Te sika ne paahi, egkalinisan niyu ka timplu.
\par }{\PP \VS{21}\XREF{✡}{{\XO 45:21 }
Iks 12:1-20; Num 28:16-25.}“Ne sahakeen kew te Peglihad te Panalihan te igkasapulu wey hep‑at (14) ne aldew te sikan ded ne bulan. Himuwa niyu sika te pitu ne aldew, wey iyan niyu re keena ka paan ne ware igpatulin.
\VS{22}Te an-anayan ne aldew te pegsahakeen niyu, egpalape te turu ne baka ka pangulu eyew iglinis te sale din mismu wey te sale te langun ne Israilita.
\VS{23}Ne tagse aldew seled te pitu ne aldew ne pegsahakeen niyu, keilangan ne ka pangulu, egpepanubad te egtutungen ne pitu ne turu ne nati te baka wey pitu degma ne lukesan ne karniru ne neelin ne ware nabalbalangi. Ne egpepanubad man‑e sikandin te sabeka ne lukesan ne kambing eyew iglinis te sale.
\VS{24}Ne ka tagse turu ne nati te baka wey lukesan ne karniru ne igpanubad, keilangan ne egpatapikan te halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula, wey sabeka ne gelun ne lana te ulibu. Me halad sika ne egpakapahale keddi.
\par }{\PP \VS{25}\XREF{✡}{{\XO 45:25 }
Lib 23:33-36; Num 29:12-38.}“Te igkasapulu wey lalimma (15) ne aldew ne iyan ka pegbunsud te Sahakeen te me Leeb te iyan ded ne bulan, keilangan ne egpepanubad man‑e ka pangulu te iling ded te immepanubad din te pitu ne aldew te Peglihad te Panalihan iling te me halad te peglinis te sale, igmanubad ne egtutungen, wey lana te ulibu.”

\par }\Chap{46}{\SH Ka pangulu wey ka me sahakeen
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama, “Keilangan ne eglekeban ka bayaanan ne dapit te igsile ne egpeendiye te igkarangeb ne lama te timplu,\FTNT{*}{{\FR 46:1 }
Malig-et seini ne lama ne egkatangkaan te Matulus ne Sinabeng te timplu.} taman te hen‑em ne aldew te pegtrabahu. Piru eglukatan seini te Aldew te Peggimeley, wey te Sahakeen te Pegsile te Iyam ne Bulan.
\VS{2}Ne eglasud ka pangulu ne diye egbaye te bayaanan ne dapit te igsile, wey diye sikandin egsasindeg te dangdang te sungkaleg te gumawan. Ne ka me talagpanubad e ka eg-uyan te igmanubad din ne egtutungen, te igmanubad para te keupianan. Ne diye de iya sikandin egsimba te lenged te gumawan. Ne pegkeimpus due, eglihawang e man‑e sikandin. Piru kene eglekeban ka gumawan taman te marusilem.
\VS{3}Te tagse Aldew te Peggimeley, wey te Sahakeen te Pegsile te Iyam ne Bulan, keilangan ne egsimba keddi ka me Israilita wey diye de iya degma sikandan te katangkaan te gumawan.
\VS{4}Te Aldew te Peggimeley, keilangan ne egpepanubad ka pangulu kayi te keddi te egtutungen ne sabeka ne buyag-buyag e ne lukesan ne karniru, wey hen‑em ne nati ne lukesan ded man‑e ne karniru. Ne keilangan ne ware nabalbalangi ka sika ne me karniru.
\VS{5}Ne keilangan ne egpatapikan te liware te saku ne harina ka sabeka ne lukesan ne karniru, me halad sika ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula. Piru ka pangulu e ka mateu ke mamenu karakel ka harina ne igpatapik din te tagse sabeka te hen‑em ne lukesan ne nati te karniru. Ne keilangan degma ne eghalad sikandin te sabeka ne gelun ne lana te ulibu.
\VS{6}Te tagse degma Sahakeen te Pegsile te Iyam ne Bulan, keilangan ne egpanubad man‑e ka pangulu te egtutungen ne sabeka ne turu ne baka, sabeka ne buyag-buyag e ne lukesan ne karniru, wey hen‑em ded man‑e ne lukesan ne nati te karniru. Ne keilangan ne ware nabalbalangi ka sika ne me ayam.
\VS{7}Ne keilangan ne egpatapikan te pangulu te tigliware te saku ne harina ka sabeka ne turu ne baka, wey ka lukesan ne karniru, me halad sika ne egkakeen ne egpuun te egketuen. Piru sikandin e ka mateu ke mamenu karakel ka harina ne igpatapik din te tagse sabeka te hen‑em ne lukesan ne nati te karniru. Ne keilangan ne egpatapikan te pangulu te tigsabeka ne gelun ne lana te ulibu ka tagse liware te saku ne harina ne igpatapik din te igpanubad ne me ayam.
\VS{8}Ke eglasud ka pangulu, keilangan ne diye sikandin egbaye te bayaanan ne egpaseled, wey eglihawang ne diye ded man‑e egbaye.
\par }{\PP \VS{9}“Ne emun ke eglasud te timplu ka me Israilita eyew egsimba keddi te timpu te nateil ne me sahakeen, ka minsan hentew ne diye egbaye te gumawan ne dapit te igkahibang ne balabahan, keilangan ne diye eglihawang te dapit te igkakawanan ne balabahan. Ne ka diye egbaye te gumawan ne dapit te igkakawanan ne balabahan, diye degma eglihawang te dapit te igkahibang ne balabahan. Keilangan ne ware sabeka ne eglibed egbaye diye te inlasuran din.
\VS{10}Keilangan ne egduma re ka pangulu ke egmanlasud wey ke egmanlihawang ka keet-etawan.
\VS{11}Te timpu te nateil ne me sahakeen, tigliware te saku ka harina ne igpatapik te turu ne nati te baka, te buyag-buyag e ne lukesan ne karniru, wey te me lukesan ne nati te karniru, me halad sika ne egkakeen ne egpuun te egketuen. Piru ka pangulu e ka mateu ke mamenu karakel ka harina ne igpatapik din te tagse sabeka te me lukesan ne nati te karniru. Te tagse liware te saku ne harina ne igpatapik din te igmanubad ne ayam, keilangan ne egpatapikan din degma te tigsabeka ne gelun ne lana te ulibu.
\par }{\PP \VS{12}“Ne emun ke egpepanubad ka pangulu te egtutungen wey ke egdasag naa sikandin diye te Magbebaye ne Manama, eglukatan ka gumawan ne diye dapit te igsile eyew egbayaan din. Ne egpanubad sikandin iling te me pegpanubad te Aldew te Peggimeley. Ne emun ke eglihawang e sikandin, eglekeban e man‑e ka gumawan.”
\par }{\SH Ka igpanubad te tagse aldew
\par }{\PP \VS{13}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Te tagse aldew, keilangan ne due igpanubad kayi te keddi ne karniru ne sabeka pad ne leg‑un se kabuyahi wey ware nabalbalangi, isip igpanubad ne egtutungen.
\VS{14}Ne keilangan ne egpatapikan seini te halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula ne hep‑at ne kilu ne harina, wey sabeka ne litru ne lana te ulibu ne ig-amut te harina. Sika ka me suhu meyitenged te egtutungen ne igpanubad ne keilangan ne igpabulus-bulus te ware egtamanan.
\VS{15}Purisu tagse maselem, keilangan ne due igpanubad kayi te keddi ne sabeka ne karniru ne egpatapikan te harina, wey lana te ulibu. Sika ka igpanubad ne egtutungen te tagse aldew.”
\par }{\SH Ka pangulu wey ka tane
\par }{\PP \VS{16}Ne migpabulus-bulus ka Magbebaye ne migkahi, “Emun ke egbehey ka pangulu diye te anak din ne lukes te tane isip karatuan ne iggaat, ka sika ne tane, egkaangken iya te me kabuhalan te anak din te ware egtamanan.
\VS{17}\XREF{✡}{{\XO 46:17 }
Lib 25:10.}Piru ke iyan din egdasahan ka sabeka te me suluhuanen din, egkaangken sika te suluhuanen din piru taman de te Leg-un te Kaligwangan. Ne ka sika ne dasag, egpakalibed ded diye te pangulu. Ka me anak de iya te pangulu ka egkaayun ne eg-angken te sika ne tane te ware egtamanan.
\VS{18}Ne kene egkaayun ne egpanguen te pangulu ka tane ne egkapanunud te keet-etawan. Keilangan ne ka tane ne igdasag din te me anak din, sikan de iya se kandin mismu ne tane, eyew ware minsan hentew te keet-etawan ku ne egkaawaan te tane.”
\par }{\SH Ka kusina te timplu
\par }{\PP \VS{19}Ne in-uyan a te etew diye te matulus ne sinabeng te me talagpanubad ne dapit te igkahibang ne balabahan, wey diye key migbaye te gumawan ne diye te kakiliran te bayaanan. Ne impapitew rin keddi diye te iglineb ne baad ka sinabeng ne ingkahi rin keddi.
\VS{20}Ne ingkahiyan a nikandin, “Kayi eggilutua te me talagpanubad ka me halad ne igbayad te sale, ka halad ne iglinis te sale, wey me halad ne egkakeen ne egpakapahale te Magbebaye. Ne kene dan sika eg-uyanen diye te lihawangan, eyew kene egkamenu ka keet-etawan te pegkamatulus te sika ne me halad.”
\par }{\PP \VS{21}Ne in-uyan ad e man‑e te etew diye te lama, wey impapitew rin keddi ka hep‑at ne pikungan dutu. Ne tagse pikungan, due degma malmalig-et ne lama
\VS{22}ne daruwa ne pulu (20) ne mitrus se kalayat, wey sapulu wey lalimma (15) ne mitrus se kaluag. Nenekeg-iling se me karakel dutu.
\VS{23}Ne ka tagse lama, impalingutan alara te insapsapan ne me batu. Ne due me temehanan diye te kakiliran te me alad.
\VS{24}Ne ingkahiyan a te etew, “Seini ka kusina te me talagpanubad, wey kayi ran eggilutua ka me halad te keet-etawan.”

\par }\Chap{47}{\SH Ka weyig ne migtulayas puun te timplu
\par }{\PP \VerseOne{1}\XREF{✡}{{\XO 47:1 }
Sak 14:8; Huw 7:38; Imp 22:1.}Ne impalibed ad e man‑e uyana te etew diye te gumawan te timplu. Ne diye te diddiralem te gumawan te timplu, due nakita ku ne weyig ne migtulayas peendiye te igsile su nakatangke ma ka timplu diye te igsile. Migtulayas ka weyig puun te diddiralem te kakiliran ne baad te timplu dapit te igkakawanan ne balabahan, wey nakalihad te igkakawanan ne balabahan te altar.
\VS{2}Ne in-uyan a te etew diye te lihawangan, wey diye key migbaye te gumawan ne dapit te igkahibang ne balabahan. Ne induma a nikandin te eglingut peendiye te bayaanan ne dapit te igsile. Ne nakita ku diye ka weyig ne migtulayas puun te igkakawanan ne balabahan te bayaanan.
\VS{3}Ne miggendiye key se daruwa te ilis te weyig dapit te igsile. Ne taheed te eggipanew key, migbunsud e degma sikandin ka egseked taman te nakaseked sikandin te lalimma ne gatus (500) ne mitrus. Ne induma a nikandin te eglapas te weyig wey taman de te buku-buku ku se karaleman dutu.
\VS{4}Ne migseked e man‑e sikandin te lein ne lalimma ne gatus (500) ne mitrus, wey induma ad e man‑e nikandin abayi te eglapas te weyig, wey taman e te buel ku se karaleman dutu. Ne migseked e man‑e sikandin te lein ne lalimma ne gatus (500) ne mitrus, wey induma ad e man‑e nikandin te eglapas te weyig, wey taman e te liwaraan ku se karaleman dutu.
\VS{5}Ne migseked pad iya man‑e sikandin te lein ne lalimma ne gatus (500) ne mitrus, wey migmaralem e ka weyig wey kenad e egkalapas te eggipanawen de gawas te eglumbuken e.
\VS{6}Ne ingkahiyan a te etew, “Etew, tantanuri nu ka nakita nu.”
\par }{\PP Ne in-uyan ad e man‑e nikandin diye te gakapan.
\VS{7}Te nakahakap ad e, nakita ku ne duen e mule masulug ne kayu diye te tagse ilis te weyig.
\VS{8}Ne ingkahiyan a te etew, “Migtulayas ka seini ne weyig peendiye te tane ne dapit te igsile taman diye te me Napu te Hurdan, wey diye te Namatey ne Dahat. Ne egmananam e ka weyig diye te Namatey ne Dahat.
\VS{9}Minsan hendei seini egtulayas, masulug ne isda wey duma pad ne hinimuwan ne eglumbuk ka egmatapik kayi su egpakamananam ma seini te mapeit ne weyig.
\VS{10}Ne masulug e ka me mangngengalap ne egmangugpe diye te ilis te Namatey ne Dahat. Puun de iya te Inggadi taman te In-Iglaim ka egmamiyale su masulug man e ka nakalkalasi ne me isda diye iling te me isda te Dahat ne Miditiranyu.
\VS{11}Piru ka diye te ilis ne mabbabew re wey egmanlasak-lasak, egmapeit ded mule eyew egkaangayan te me etew te asin.
\VS{12}\XREF{✡}{{\XO 47:12 }
Imp 22:2.}Ne ka tagse ilis te weyig, due migpanubu ne kayu ne egkakeen se me behas wey egpakabawi se me dewun. Ne kene egkallanes ka me dewun, wey kene egkaamin ka me behas. Egpamehas seini tagse bulan su egtulayasan ma te weyig ne egpuun te timplu.”
\par }{\SH Ka me eletanan te tane
\par }{\PP \VS{13}Ne migkahi ka Magbebaye, “Ne seini ka me eletanan te tane ne egba-baaren nu diye te me kabuhalan te sapulu wey daruwa (12) ne anak ni Israil. Daruwa ne baad ka para te me kabuhalan ni Husi.
\VS{14}Keilangan ne egmeg-ilingen niyu te egbaad-baad ka tane su migsaad a te me kabuybuyahan niyu ne igbehey ku seini kandan eyew egkapanunud niyu degma.
\par }{\PP \VS{15}“Ne seini ka me eletanan. Ka eletanan te tane ne dapit te igkahibang ne balabahan, egbunsud te Dahat ne Miditiranyu peendiye te Hitlun, te Libu-Hamat, te Sidad,
\VS{16}te Biruta, te Sibarim ne marani te eletanan te Damasku, wey Hamat, taman diye te Hasir-Hatikun ne marani te eletanan te Hauran.
\VS{17}Purisu ka eletanan te tane ne dapit te igkahibang ne balabahan, egbunsud te Dahat ne Miditiranyu taman diye te siyudad te Inun ne eletanan te Damasku, wey eletanan te Hamat ne dapit te igkakawanan ne balabahan. Sika ka eletanan te tane ne dapit te igkahibang ne balabahan.
\par }{\PP \VS{18}“Ne ka eletanan te tane ne dapit te igsile, egbunsud te eletanan te Damasku peendiye te Weyig ne Hurdan ne elat-elat te Gilyad wey te tane te Israil, peendiye te Namatey ne Dahat taman te Tamar. Sika ka eletanan te tane ne dapit te igsile.
\par }{\PP \VS{19}“Ne ka eletanan te tane ne dapit te igkakawanan ne balabahan, egbunsud te Tamar peendiye te weyig te Kadis-Miriba peendiye man‑e te eletanan te Ihiptu taman diye te Dahat ne Miditiranyu. Sika ka eletanan te tane ne dapit te igkakawanan ne balabahan.
\par }{\PP \VS{20}“Ne ka eletanan te tane ne dapit te iglineb, iyan ka Dahat ne Miditiranyu taman diye te egkatalipag te Libu-Hamat. Sika ka eletanan te tane ne dapit te iglineb.
\par }{\PP \VS{21}“Purisu ay-ayari niyu te egbaad-baad ka tane diye te tagse tribu te Israil.
\VS{22}Sika ka egkapanunud niyu wey te me lapu ne mig-ugpe duma kaniyu wey neneetew se me anak diye te Israil. Isipa niyu sikandan ne me mahinged ne me Israilita, wey baari niyu degma sikandan te tane ne egkapanunud dan.
\VS{23}Ke hendei sikandan ne tribu mig-ugpe, diye degma sikandan egbaari te tane ne egkapanunud dan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.”

\par }\Chap{48}{\SH Ka me tribu te Israil wey ka tane dan
\par }{\PP \VerseOne{1}Ne seini ka me tribu te Israil, wey ka tane ne egkaangken dan. Ka hun‑a, iyan ka me kabuhalan ni Dan. Ne dapit te igkahibang ne balabahan ka kandan ne tane. Ne ka eletanan dutu, egbunsud te Hitlun, peendiye te Libu-Hamat, taman te Hasar-Inan ne marani te eletanan te Damasku wey te Hamat ne diye te igkahibang ne balabahan.
\VS{2}Ne ka seup, iyan ka me kabuhalan ni Asir. Ne dapit te igkakawanan ne balabahan ka tane dan. Ne ka eletanan dutu, egbunsud te igsile ne baad te tane te me kabuhalan ni Dan, peendiye te iglineb.
\VS{3}Ne ka seup, iyan ka me kabuhalan ni Naptali. Ne ka tane dan, dapit te igsile ne baad te tane te me kabuhalan ni Asir. Ne ka kaluag dutu, egbunsud degma te igsile peendiye te iglineb.
\VS{4}Ne ka seup, iyan ka me kabuhalan ni Manasis. Ne ka tane dan, dapit te iglineb ne baad te tane te me kabuhalan ni Naptali. Ne ka kaluag dutu, egbunsud ded degma te igsile peendiye te iglineb.
\VS{5}Ne ka seup, iyan ka me kabuhalan ni Ipraim. Ne ka tane dan, dapit te igsile ne baad te tane te me kabuhalan ni Manasis. Ne ka kaluag dutu, egbunsud ded degma te igsile peendiye te iglineb.
\VS{6}Ne ka seup, iyan ka me kabuhalan ni Rubin. Ne ka tane dan, dapit te igsile ne baad te tane te me kabuhalan ni Ipraim. Ne ka kaluag dutu, egbunsud ded degma te igsile peendiye te iglineb.
\VS{7}Ne ka seup, iyan ka me kabuhalan ni Huda. Ne ka tane dan, dapit te igsile ne baad te tane te me kabuhalan ni Rubin. Ne ka kaluag dutu, egbunsud ded degma te igsile peendiye te iglineb.
\par }{\SH Ka in-alam ne inged
\par }{\PP \VS{8}Ne ka tane ne diye te igsile ne baad te tane te me kabuhalan ni Huda, keilangan ne igteil niyu isip dasag para te Magbebaye ne Manama. Kuwadradu seini ne nekeg-iling se kalayat wey kaluag ne tigsapulu wey daruwa (12) ne kilumitru. Iling ded seini kaluag te tane te sabeka te me tribu te Israil. Ne ka taliware te sika ne tane ka egpasasindehan te timplu.
\par }{\PP \VS{9}Ne sapulu wey daruwa (12) ne kilumitru se kalayat wey lalimma ne kilumitru se kaluag te tane ne igbehey niyu te Magbebaye eyew egpasasindehan te timplu.
\VS{10}Ne igbehey diye te me talagpanubad ka katenge te sika ne tane. Puun te igsile peendiye te iglineb, sapulu wey daruwa (12) ne kilumitru se kalayat, wey lalimma ne kilumitru se kaluag puun te igkahibang ne balabahan peendiye te igkakawanan ne balabahan. Ne diye naa te taliware te sika ne tane ka egpasasindehan te timplu.
\VS{11}Ka sika se matulus ne tane, igbehey diye te me talagpanubad ne iyan ka me kabuhalan ni Saduk ne me matinumanen mule ne migpamakey wey ware mig-engked keddi. Kene ne iling te inggimu te duma ne me Libita ne mig-ikul te me Israilita ne mig-engked keddi.
\VS{12}Sika ka amana ne matulus ne tane, wey eleg ne dasag para te me talagpanubad ne me kabuhalan ni Saduk.
\VS{13}Dangdang sika te tane te duma ne me Libita ne sapulu wey daruwa (12) ne kilumitru se kalayat wey lalimma ne kilumitru se kaluag.
\VS{14}Ne keilangan ne kene dan igbelegye sika wey ke igsaliyu naa ka minsan deisek ne baad due su inteil ma sika para te Magbebaye.
\par }{\PP \VS{15}Ne ka baad te tane ne sapulu wey daruwa (12) degma ne kilumitru se kalayat wey daruwa wey liware ne kilumitru se kaluag, sika ka egkaayun ne eg-ugpaan te langun ne etew wey panabtaban te me ayam dan.
\VS{16}Ne diye naa te taliware ka siyudad ne kuwadradu ne tigdaruwa ne kilumitru se kalayat wey kaluag.
\VS{17}Ne egpalingutan ka siyudad te lama ne kuwadradu ne nenekeg-iling se kaluag wey kalayat ne 125 ne mitrus.
\VS{18}Ne diye te nasame ne baad te nekegtalipag ne lihawangan te siyudad, due kamet ne lalimma ne kilumitru se kalayat peendiye te igsile, wey lalimma degma ne kilumitru peendiye te iglineb. Ka eg-uma te sika ne kamet ka egkeenen te me trabahanti diye te siyudad.
\VS{19}Iyan egtrabahu te sika ne kamet ka me mahinged te siyudad ne egpuun te langun ne tribu te Israil.
\VS{20}Purisu keilangan ne kuwadradu ne tigsapulu wey daruwa (12) ne kilumitru se kaluag wey kalayat te intiru ne tane ne igteil niyu para te Magbebaye, lagkes e ka matulus ne tane wey ka siyudad.
\par }{\PP \VS{21}Ka nasame ne baad te tane ne nekegtalipag te tagse kakiliran te matulus ne tane wey te siyudad, egkaangken e te pangulu. Egbunsud sika te matulus ne tane peendiye te eletanan dapit te igsile wey peendiye te eletanan dapit te iglineb.
\VS{22}Egkataliware te tane te pangulu ka matulus ne tane, ka timplu, ka tane te me Libita wey ka siyudad. Ne egkataliware degma te tane te me kabuhalan ni Huda wey ni Binhamin ka nekegtalipag ne tane te pangulu.
\par }{\PP \VS{23}Ne seini degma ka tane ne egkaangken te duma ne tribu. Ka tane ni Binhamin, diye dapit te igkakawanan ne balabahan te tane te pangulu. Ka kaluahan due, egpuun te igsile peendiye te iglineb ne baad te tane te Israil.
\VS{24}Ne diye te igkakawanan ne balabahan te tane te me kabuhalan ni Binhamin, iyan ka tane te me kabuhalan ni Simyun. Ka kaluahan dutu, egpuun ded degma te igsile peendiye te iglineb ne baad te tane te Israil.
\VS{25-27}Ne ka seup ne tane, iyan ka tane te me kabuhalan ni Isakar, ni Sabulun, wey ni Gad. Ne ka me kaluahan dutu, egpuun ded man‑e te igsile peendiye te iglineb ne baad te tane te Israil.
\VS{28}Ne ka diye te igkakawanan ne balabahan ne eletanan te tane ni Gad, egpekeikul te Tamar taman diye te me sebseb te Kadis-Miriba, peendiye te Ihiptu taman diye te Dahat ne Miditiranyu.
\par }{\PP \VS{29}Sika ka tane ne egkaangken te me tribu te Israil isip egkapanunud dan. Sikeddi se Magbebaye ka miglalag kayi.
\par }{\SH Ka me gumawan te siyudad
\par }{\PP \VS{30}\XREF{✡}{{\XO 48:30 }
Imp 21:12-13.}Ne due sapulu wey daruwa (12) ne gumawan te siyudad. Te hep‑at ne alad ne impalingut te siyudad, due tigtatelu ne gumawan.
\VS{31}Ka gumawan ne dapit te igkahibang ne balabahan, egngaranan te Gumawan ni Rubin, Gumawan ni Huda, wey Gumawan ni Libi.
\VS{32}Ne ka gumawan ne dapit te igsile, egngaranan te Gumawan ni Husi, Gumawan ni Binhamin, wey Gumawan ni Dan.
\VS{33}Ne ka gumawan ne dapit te igkakawanan ne balabahan, egngaranan te Gumawan ni Simyun, Gumawan ni Isakar, wey Gumawan ni Sabulun.
\VS{34}Ne ka gumawan ne dapit te iglineb, egngaranan te Gumawan ni Gad, Gumawan ni Asir, wey Gumawan ni Naptali.
\VS{35}Ka katikangan te tagse alad, 2,250 ne mitrus. Purisu siyam ne libu (9,000) ne mitrus ka langun ne katikangan te hep‑at ne alad. Ne puun te sika ne timpu, egngaranan e ka siyudad te, “Due ka Magbebaye ne Manama.”
\par }