\NormalFont\ShortTitle{Pegkalange}
{\MT Pegkalange
\par }{\MTB ni Hirimiyas
\par }{\IS Igpewun‑a
\par }{\IP Ka baseen te
{\BK{Me pegkalange}} iyan seini ka nalimud ne me sinulat meyitenged te pegkalange tenged te dakel ne karereetan ne neyitabu te Hirusalim, wey te pegkarakep te me mahinged diye, te 586 ne leg‑un te ware pad neetew ka Magbebaye ne si Hisus. Ne minsan pad te pegkalaggew ne naheraman ne impapitew te seini ne baseen, due degma impapitew meyitenged te pegsalig diye te Magbebaye ne Manama wey ka egkapallateng te egginguma ne me timpu. Ka seini ne me balak inggamit te me Hudiyu\FTNT{*}{{\FR : }
Ka me Hudiyu ka kabuhalan ni Hakub ne ingngaranan ded degma ki Israil. Ingngaranan sikandan te me Hudiyu tenged su diye sikandan ne mahinged te Hudiya dengan.} diye te me pegsimba te timpu te tagse leg‑un ne pegpuasa wey pegkalange taman kuntee, eyew te pegtanud-tanud te karereetan ne neyitabu te Hirusalim.
\par }{\IOT Ka nenasulat te seini ne baseen
\par }{\IO Ka me peglungku te Hirusalim
{\IOR{1:1-22}}
\par }{\IO Ka pegparusa te Hirusalim
{\IOR{2:1-22}}
\par }{\IO Ka pegparusa wey ka egkapallateng
{\IOR{3:1-66}}
\par }{\IO Ka pegkahuhus te Hirusalim
{\IOR{4:1-22}}
\par }{\IO Ka peg-ampu te pegpabulig
{\IOR{5:1-22}}

\par }\ChapOne{1}{\SH Ka me peglungku te Hirusalim
\par }{\Q \VerseOne{1}Migsabsabeka naan de ka siyudad ne Hirusalim
\par }{\QB ne in-ugpaan pad dengan te susuluhi ne etew!
\par }{\Q Ka siyudad ne subla ne mabantug te intiru ne kalibutan,
\par }{\QB piru kuntee nekeiling e sikandin te balu ne malitan!
\par }{\Q Ka mabantug te langun ne siyudad
\par }{\QB piru kuntee neuripen e.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{2}Egkapawaan sikandin ka egpanaman-taman egsinehew,
\par }{\QB wey egpanulayas de due ka luwe din.
\par }{\Q In-engkeran e sikandin te langun ne miggeyinawa kandin,
\par }{\QB wey warad egliwang kandin.
\par }{\Q In-akalan sikandin te langun ne me alukuy rin,
\par }{\QB wey kuntee neyimu e sikandan ne me kuntere din.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{3}Ne impandakep wey impaantus ka keet-etawan te Huda;
\par }{\QB impehes sikandan te me kuntere dan ne eg-engked te me ugpaan dan.
\par }{\Q Diyad e sikandan nenekeugpe te duma ne me nasud,
\par }{\QB wey warad iya egkeyimelayan dan.
\par }{\Q Inlingutan sikandan te langun ne kuntere dan
\par }{\QB wey warad egkapallahuyan dan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{4}Ne makaal-alimengew e ka me dalan peendiye te Hirusalim,\FTNT{†}{{\FR 1:4 }
Te Hibruwanen: Siyun. Sabeka seini te me ngaran te Hirusalim.}
\par }{\QB su warad ma egpangendiye te timplu te aldew te pegsahakeen.
\par }{\Q Warad me etew te langun ne gumawan te siyudad te Hirusalim;
\par }{\QB migdeg-uy ka me talagpanubad,
\par }{\QB wey miglungku ka me mengebay.
\par }{\Q Amana iya ne masumpit ka natamanan te Hirusalim!
\par }{\BB \par }{\Q \VS{5}Iyan e migpangulu kandin ka me kuntere din,
\par }{\QB wey iyan e migmatubung sikandan.
\par }{\Q Impaantus sikandin te Magbebaye ne Manama,
\par }{\QB tenged te dakel ne sale din.
\par }{\Q Impandakep ka me anak din,
\par }{\QB wey impanguyan e te me kuntere din diye te mariyu.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{6}Naawe e ka langun ne katelesan te Hirusalim.
\par }{\Q Egmanggutasan ka me pangulu iling e te usa ne warad e egkapanabtaban,
\par }{\QB wey magguye e sikandan ka egpallahuy taheed te egpanlupuhen sikandan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{7}Kuntee te nabaybayaran e wey te nahuhus e ka Hirusalim,
\par }{\QB natanuran din ka langun ne katelesan din dengan.
\par }{\Q Te natalu e sikandin te me kuntere din,
\par }{\QB warad iya migpangabang kandin;
\par }{\QB ingngi-ngisiyan sikandin te me kuntere din te pegkatalu rin.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{8}Tenged te subla ne dakel ne sale te Hirusalim,
\par }{\QB sikan naa ka inlemetan sikandin.
\par }{\Q Ka migdayan kandin dengan
\par }{\QB miglemet e kandin kuntee,
\par }{\QB su nakakita ma sikandan te nakapalawas e sikandin.
\par }{\Q Migdeg-uy sikandin,
\par }{\QB wey migbubunbun te ulaula rin.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{9}Kenad igkeeles ka kalindit\FTNT{‡}{{\FR 1:9 }
Te Hibruwanen: Ka kalindit din diyad te kumbale din.} din,
\par }{\QB piru ware din linglingaa ke nekey ka egkeumaan din.
\par }{\Q Ne makaalat-halat ka neyitabu kandin,
\par }{\QB wey warad iya migparani ne egliwang kandin.
\par }{\Q Purisu migpangananey sikandin,
\par }{\Q “He Magbebaye ne Manama,
\par }{\QB pitawa a te kalasayan ku
\par }{\QB su natalu a te me kuntere ku!”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{10}Impangahew te me kuntere ka langun ne karatuan din.
\par }{\Q Nakita rin ne migseled te timplu ka me lapu ne kene egpaseleren te Magbebaye ne Manama.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{11}Ne migdeg-uy ka langun ne keet-etawan din ne migpamitew te egkakeen.
\par }{\Q Impasaliyuwan din te egkakeen ka me karatuan din
\par }{\QB eyew eglibed ded ka kanekal rin.
\par }{\Q Ne migpangananey sikandin, “Pitew ka Magbebaye ne Manama, tengteng ka su neyilawan a.”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{12}Ne migkahiyan din degma ka me etew ne eglihad de,
\par }{\Q “Egbalaharen e naan de nikaniyu? Pitew kew keddi!
\par }{\Q Duen naa nekeiling te keyirapan ne in-antus ku?
\par }{\Q Inlegpad seini keddi te Magbebaye ne Manama
\par }{\QB te timpu ne migpangebel-ebel ka langet din.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{13}“In-uluhan a te Magbebaye te hapuy ne iling te mig-ugseb seini te me tul‑an ku.
\par }{\Q Insahilut\FTNT{§}{{\FR 1:13 }
Te Hibruwanen: migbebelat sikandin te biyale para te paa ku.} a nikandin
\par }{\QB wey nakalangkeb a; impalibed a nikandin.
\par }{\Q Imbalahad ad e nikandin,
\par }{\QB ka egkalepu te egkaapunan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{14}“Intagkes din ka me sale ku diye te yuggu.
\par }{\Q Insaamul rin seini langun
\par }{\QB wey insangen din seini te lieg ku,
\par }{\QB wey in-awe din ka keseg ku.
\par }{\Q Ne imbehey a te Manama te me kuntere ku
\par }{\QB ne kene ku egkatalu.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{15}“Imbalahad e te Manama ka me sundalu diye te tangkaan ku;
\par }{\QB migsuhu sikandin te sesalihi eyew te peglusud keddi,
\par }{\QB wey eyew te peggule te me kankanakan ne me sundalu ku.
\par }{\Q Impandi-diekan din ka keet-etawan\FTNT{*}{{\FR 1:15 }
Te Hibruwanen: Mengebay ne ware pad neyilabeti.} te Huda
\par }{\QB iling te behas te paras ne ingkeles diye te kelesanan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{16}“Sikan naa ka nakasinehew a tenged kayi,
\par }{\QB wey migpanulayas ka me luwe ku.
\par }{\Q Ne warad iya nakita ku ne egpakaliwang wey egpakabagget keddi.
\par }{\Q Nareetan ka keet-etawan ku
\par }{\QB su iyan ma migpanalu ka me kuntere ku.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{17}“Migpabulig a\FTNT{†}{{\FR 1:17 }
Te Hibruwanen: Intapaye te Siyun ka belad din.} piru warad iya migbulig\FTNT{‡}{{\FR 1:17 }
Te Hibruwanen: liwang.} keddi.
\par }{\Q Impalusuran a te Magbebaye ne Manama te me sumbaley ku eyew egkakuntere ku,
\par }{\QB sikan naa ka nekeiling ad te igpunas ne malindit diye te kandan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{18}“Eleg iya ka Magbebaye ne Manama,
\par }{\QB su insupak ku ka kandin ne lalag.
\par }{\Q Piru pammineha a nikaniyu, sikaniyu langun se keet-etawan,
\par }{\QB wey pitawa a nikaniyu ka egkabaybayaran.
\par }{\Q Impandakep ka me mengebay wey ka me kanakan kayi te keddi.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{19}“Migpangumew a te me duma\FTNT{§}{{\FR 1:19 }
Te Hibruwanen: miggeyinawaan.} ku eyew egbulihan a
\par }{\QB piru nasi a akali nikandan.
\par }{\Q Nammatey ka me talagpanubad wey ka me igdatu ku diye te siyudad,
\par }{\QB te sasangan sikandan ne egpamitew te egkakeen eyew egkeuyag ded sikandan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{20}“Pitawa a Magbebaye ne Manama, se egkabaybayaran e.
\par }{\Q Kena ad egkateu-teu,\FTNT{*}{{\FR 1:20 }
Te Hibruwanen: newukag ka bituka ku.} wey amana ne masakit ka geyinawa ku
\par }{\QB puun su subla a ne masinupaken.
\par }{\Q Egmekeepus de te deralanen ka egmatibtibbasey,
\par }{\QB wey minsan diye te me baley due egpatey.\FTNT{†}{{\FR 1:20 }
Te Hibruwanen: iling te kamatayen ka diye te seled te baley.}
\par }{\BB \par }{\Q \VS{21}“Narineg te langun ka pegdeg-uy ku,
\par }{\QB wey nasi de iya sikandan nahale te inggimu nu seini keddi.
\par }{\Q Ne nanengnengan te langun ne me kuntere ku ne egkabaybayaran ad,
\par }{\QB wey ingkeele dan ka pegpaantus nu keddi.
\par }{\Q Mahaana nud e ka aldew ne insaad nu,\FTNT{‡}{{\FR 1:21 }
Te Hibruwanen: ipeuyan nud ka aldew ne ingkahi nu.} wey paantusa nud degma sikandan iling keddi.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{22}“Egginguma perem diye te tangkaan nu ka maddeet ne hinimuwan dan.
\par }{\Q Paruseyi nu sikandan iling te pegparusa nu keddi tenged te langun ne me sale ku.
\par }{\Q Su nabaybayaran a amana te masumpit,\FTNT{§}{{\FR 1:22 }
Te Hibruwanen: masulug ka pegdeg-uy ku.}
\par }{\QB wey egkabugtus e ka geyinawa ku te masakit.”

\par }\Chap{2}{\SH Ka pegparusa te Manama te Hirusalim
\par }{\Q \VerseOne{1}Tenged te egmangebel-ebel ne langet te Manama,
\par }{\QB imbunbunan din te delem ka Hirusalim.
\par }{\Q Indereetan din ka katelesan te Hirusalim,\FTNT{*}{{\FR 2:1 }
Te Hibruwanen: puun te langit peendiye te tane.}
\par }{\Q wey imbalahad din e minsan ka timplu rin\FTNT{†}{{\FR 2:1 }
Te Hibruwanen: diekanan din.}
\par }{\QB tenged te langet din.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{2}Warad iya hid‑u rin te migdereet te langun ne ugpaan te kabuhalan ni Hakub.
\par }{\Q Nabelu-belu sikandin ka miglundus te alad te Huda ne matikang wey makepal ne batu;
\par }{\QB newugnak e diye te tane ka palasyu
\par }{\QB eyew egkeyilawan ka migharian
\par }{\QB wey ka me pangulu.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{3}Te mangune-kune ne langet din,
\par }{\QB inggule din ka me bahani te Israil
\par }{\QB wey ware sikandin migbulig te timpu ne miglusud ka me kuntere.
\par }{\Q Amana sikandin ne nabelu-belu iling te hapuy ne migkanlabkanlab
\par }{\QB ne egpakasilab te langun ne diye te marani.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{4}Egpekeiling sikandin te kuntere ne migbengat te pane din,
\par }{\QB wey inggimatayan din ka langun ne ingkatelesi ney
\par }{\QB wey igpakapeggasal ney ne me kanakan.
\par }{\Q Ne kayi te Hirusalim,\FTNT{‡}{{\FR 2:4 }
Te Hibruwanen: balungbalung te anak ne malitan te Siyun.}
\par }{\QB impasalerep din ka langet din iling te hapuy ne migtutung te langun.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{5}Egpekeiling te kuntere ka Manama
\par }{\QB ne indereetan\FTNT{§}{{\FR 2:5 }
Te Hibruwanen: in-abeleng.} din ka Israil.
\par }{\Q Ingguhus din ka me palasyu wey inlundus din ka me alad ne matikang wey makepal ne batu.
\par }{\Q Impasalerep din ka keet-etawan te Huda
\par }{\QB te ware tamanan ne peglungku wey pegpandalawit.\FTNT{*}{{\FR 2:5 }
Te Hibruwanen: Impamasulug din ka peglungku wey pegkalange para te anak ne malitan te Huda.}
\par }{\BB \par }{\Q \VS{6}Inlundus din ka ugpaan din\FTNT{†}{{\FR 2:6 }
Te Hibruwanen: leeb.} iling te pinamulaan.
\par }{\Q Indereetan din ka inged din ne libulunganan;
\par }{\QB egpalingawan din ka aldew te pegsahakeen,
\par }{\QB wey me Aldew te Peggimeley.
\par }{\Q Imbalahad din e ka me Hari
\par }{\QB wey ka me talagpanubad tenged te egmangebel-ebel ne langet.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{7}Ne imbalahad e te Magbebaye ne Manama ka altar din,
\par }{\QB wey mig-inniyuhan din e ka matulus ne timplu rin,
\par }{\QB wey impahuhus din te me kuntere ka me matikang wey makepal ne alad ne batu.
\par }{\Q Migmanguleyi sikandan diye te seled te timplu iling te aldew te pegsahakeen
\par }{\QB su migpanalu sikandan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{8}Mapahetpet ka Magbebaye ne Manama ne egguhus te alad te Hirusalim.
\par }{\Q Intuusan din e ka egguhusen din wey ware din ul-ulungi te egguhus.
\par }{\Q Ware din peen-enengi te eglundus,
\par }{\QB sikan naa ka natamtamanan en iya nahuhus ka intamundu ne tane wey ka me alad.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{9}Nenapeled e diye te tane ka me lekeb te gumawan te siyudad,
\par }{\QB su nenaggepu e ka imbalabag ne kayu ne impagul te lekeb.
\par }{\Q Indakep ka Hari wey ka me pangulu diye te lein ne me nasud.
\par }{\Q Ware dan e ikula ka me pegpanulu te Manama,
\par }{\QB wey warad igmakita te Magbebaye ne Manama diye te me prupita rin.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{10}Ne naminpinnuu ka me igbuyag te Hirusalim diye te tane ne ware lalahan;
\par }{\QB imbukbukan dan te abu ka me ulu ran wey migpanaluub sikandan te saku.\FTNT{‡}{{\FR 2:10 }
Iyan igpasabut kayi ka meitem wey egdehes ne manggad ne inggimu puun te bulbul te kambing ne igsaluub te timpu te peglungku wey ke eg-inniyug naa te sale.}
\par }{\QB Nanguunduk diye te tane ka me mengebay te Hirusalim.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{11}Miglebag ka mata ku te pegsinsinehew,
\par }{\QB kena ad egkateu-teu,\FTNT{§}{{\FR 2:11 }
Nasamuk ka pusung ku.} wey amana ne masakit ka geyinawa ku,
\par }{\QB su impangimatayan ka keet-etawan te Hirusalim,
\par }{\Q wey nenallepu diye te me deralanen te siyudad
\par }{\QB ka me bate ne egsusu pad wey ka me mannawe e.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{12}Sasangan de due sikandan ne egmaninehew ka egpangumew te me iney ran ka egbuyu te egkakeen wey egkeinum
\par }{\QB su egmanggutasan e sikandan wey egkammaraan.
\par }{\Q Nekeiling e sikandan te me sundalu ne nenapalian wey egkengalepu e diye te deralanen
\par }{\QB wey egkahan-ganaran e egkabigtew ka geyinawa ran taheed te insalulu sikandan te me iney ran.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{13}Nekey naan e ka igpakalalag ku keykew, he Hirusalim?\FTNT{*}{{\FR 2:13 }
Te Hibruwanen: malitan ne anak te Hirusalim.} Nekey naan e ka egpeilingan ku keykew?
\par }{\Q Nekey buwa ka egpeilingan ku keykew eyew egkaliwang ke red,
\par }{\QB te iling ma kaluag te dahat ka karereetan ne neyitabu keykew?
\par }{\Q Ware mig-antus iling te in-antus nu.
\par }{\QB Hentew naan de iya ka egpakabulig keykew?
\par }{\BB \par }{\Q \VS{14}Neelin ne ubat ka inlalag te me prupita nu ne impakita kun kandan;
\par }{\QB ware dan ipanengneng keykew ka me sale nu
\par }{\QB eyew egmeupiya red perem ka egtamanan nu.
\par }{\Q Piru iyan dan immangguhud ka kene ne malehet wey egpakaruruhu.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{15}Egbalbalayen ka te me etew ne eglihad keykew;
\par }{\QB egmakalengey-lengey sikandan wey egngingisiyan ka nikandan te natamanan nu.
\par }{\Q Egkahi sikandan,
\par }{\Q “Etuwey, kinaa! Seini bes iya ka siyudad ne egkahuhud ne amana ne tetelesi,
\par }{\QB wey egpuunan te kahale te langun ne inged?”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{16}Egsumpaliten ka te langun ne me kuntere nu wey eglemetan ka nikandan;
\par }{\QB egpangngibi wey egpegkihet te ngipen dan,
\par }{\Q wey egkahi sikandan,
\par }{\Q “Nahuhus tad en iya sikandin!
\par }{\QB Seinid en iya ka dengan te re egtetahari. Ne kuntee, natuman en iya!”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{17}Inggimu en iya te Magbebaye ne Manama ka implanu rin ne eggimuwen
\par }{\QB wey intuman din en iya ka naluhey e ne imbebentaan\FTNT{†}{{\FR 2:17 }
Te Hibruwanen: suhu.} din.
\par }{\Q Warad iya neyid‑u sikandin te pegdereet din keykew.
\par }{\QB Imbehayan din te kahalaan ka me kuntere nu,
\par }{\QB wey indayan ka kabulut te me kuntere nu.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{18}He Hirusalim,\FTNT{‡}{{\FR 2:18 }
Te Hibruwanen: alad te malitan ne anak.} pangananaya nu ne egpuun te pusung nu ka Manama!
\par }{\Q Sinehew ka te aldew wey marusilem taman te egbaggiyu ka luwe nu iling te weyig!
\par }{\Q Kene ka himeley;
\par }{\QB kene ka peeneng-eneng ka egsinehew!
\par }{\BB \par }{\Q \VS{19}Enew ka te marusilem, wey kene ka engked ka egpangananey te Manama!
\par }{\Q Ibusbus nu diye te tangkaan te Magbebaye ka langun ne naheram nu iling te weyig!
\par }{\Q Ampu ka te Manama\FTNT{§}{{\FR 2:19 }
Te Hibruwanen: Kayawa nu ka belad nu diye te Manama.}
\par }{\QB para te keupianan te me anak nu,
\par }{\QB egkengalepu e sikandan diye te deralanen\FTNT{*}{{\FR 2:19 }
Te Hibruwanen: tupuan te tagse dalan.} ka egmanggutasan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{20}He Magbebaye ne Manama, tengteng ka!
\par }{\QB Pitawa key nikeykew se impaantus nu.
\par }{\Q Kene ne eleg ne igpakeen nu te me iney ka me anak dan ne in-anak dan iya!
\par }{\Q Kene ne eleg ne egpeyimatayan nu ka me prupita diye te timplu nu!
\par }{\BB \par }{\Q \VS{21}Nenekeyibat diye te me deralanen ka me bate-bate wey ka me buyag e;
\par }{\QB nahule te kampilan ka me kanakan wey ka me mengebay.
\par }{\Q Immangimatayan nu sikandan te nabelu-belu ka,
\par }{\QB wey warad iya hid‑u nu te peggule nu kandan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{22}Impanginggat nu ka me kuntere ku ne nakalingut keddi eyew te peglusud keddi,
\par }{\QB ne iling de te migpanginggat ka te timpu te sahakeen;
\par }{\QB te timpu te langet nu, warad iya nasame ne nakapallahuy;
\par }{\QB inggule pangimatayi te me kuntere ku ka me anak ku ne impatulin wey impalangge ku.

\par }\Chap{3}{\SH Ka geyinawa te Manama
\par }{\Q \VerseOne{1}Sikeddiey ka nakasalerep te pegbayad-bayad tenged te langet\FTNT{*}{{\FR 3:1 }
Te Hibruwanen: lampes.} te Manama.
\par }{\QB \VS{2}Indeldel a nikandin wey in-uyan diye te marusilem wey warad iya malayag.
\par }{\QB \VS{3}Inlibliberan ad iya nikandin te eggumi te naapunan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{4}In-usak din te pali ka lawa\FTNT{†}{{\FR 3:4 }
Te Hibruwanen: laplap wey sapu.} ku,
\par }{\QB wey impanlupet din ka me tul‑an ku.
\par }{\Q \VS{5}Neelin ne kalasayan wey keyirapan ka impeula-ula\FTNT{‡}{{\FR 3:5 }
Te Hibruwanen: imbukusan.} rin keddi.
\par }{\Q \VS{6}Impeugpa a nikandin diye te marusilem,
\par }{\QB iling te etew ne dengan de migpatey.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{7}Impalingutan a nikandin te matikang wey makepal ne alad ne batu eyew kena a egpakapallahuy;
\par }{\QB imbaku a nikandin te mabehat ne keddina.
\par }{\Q \VS{8}Minsan migpangumew wey migpangananey a kandin,
\par }{\QB piru ware din linglingaa ka tubtubaren ku.
\par }{\Q \VS{9}In-atangan din te batu ne immeg-untud-untud ka dalan ne egbayaan ku;
\par }{\QB inggimu rin ne malised ka langun ne dalan ku.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{10}Egpekeiling sikandin te usu ne mig-atang keddi,
\par }{\QB wey egpekeiling sikandin te liyun ne miggepas te egdawiyen din.
\par }{\Q \VS{11}Inlupug a nikandin wey impasuwey te bayaanan ku;
\par }{\QB indeesan a wey in-engkeran a nikandin ne egkabigtawan e.
\par }{\Q \VS{12}Imbengat din ka piet,
\par }{\QB wey impatangke din keddi te egpaneen din.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{13}Impeenep-enep din te lawa ku ka me tunud din.
\par }{\Q \VS{14}Neyimu ad ne kangisiyan te me etew,
\par }{\QB wey egkaapunan de iya sikandan ka nangulahing ne egsusumpalit keddi.
\par }{\Q \VS{15}Imbaybayaran a nikandin patamtamani\FTNT{§}{{\FR 3:15 }
Te Hibruwanen: Innipenu a nikandin te mapeit, wey impakeen te mapeit ne pinamula.}
\par }{\QB wey naneem-neem kud ka kasakit.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{16}Impangasngas a nikandin te me batu wey nallupu ka me ngipen ku,
\par }{\QB wey impangugngug a nikandin te abu.
\par }{\Q \VS{17}Warad e keupianan ku wey nalingew ad ke mamenu ka kahalaan.
\par }{\Q \VS{18}Sikan naa ka migkahi a, “Naawe e ka kanekal ku,
\par }{\QB wey naawe e ka langun ne egkapallateng ku diye te Magbebaye ne Manama.”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{19}Ke egkasuman-suman ku ka naneem-neem ku ne kalasayan wey keyirapan,\FTNT{*}{{\FR 3:19 }
Te Hibruwanen: egkaleugleug ne peg-ugpe.}
\par }{\QB egpekeiling seini kapeit te aperu wey te mapeit ne pinamula.
\par }{\Q \VS{20}Layun ku seini egkasuman-suman wey amana a eglungku.
\par }{\Q \VS{21}Piru egpakalibed ka pegpallateng ku ke egkasuman-suman ku ne:
\par }{\BB \par }{\Q \VS{22}Ka geyinawa ne kene egkabalbalawan te Magbebaye ne Manama, kene iya egkataman,
\par }{\QB wey kene egkaawe ka hid‑u rin.
\par }{\Q \VS{23}Due layun seini te tagse aldew;
\par }{\QB amana iya sikandin ne matinumanen.
\par }{\Q \VS{24}Migkahi a diye te geyinawa ku, ‘Ka Manama re ka langun para keddi, sikan naa ka diye e re te kandin egpallateng.’
\par }{\Q \VS{25}Amana ne meupiya ka Magbebaye ne Manama te seeye se egsalig kandin,
\par }{\QB wey te seeye se egparani diye te kandin.
\par }{\Q \VS{26}Meupiya ne kene egkapelaan\FTNT{†}{{\FR 3:26 }
Te Hibruwanen: kene eglalag-lalag.} seeye se egtetahad te kaluwasan ne egpuun te Magbebaye ne Manama.
\par }{\QB \VS{27}Egpakameupiya te etew ka egkateu ne eg-antus te keyirapan te bate-bate pad sikandin.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{28}Seeye se impeyirapan, keilangan ne egpeeneng-eneng wey egpinpinnuu re ne egsabsabeka.
\par }{\Q \VS{29}Keilangan ne egpariralem\FTNT{‡}{{\FR 3:29 }
Te Hibruwanen: eg-usengul diye te tane.} sikandin,
\par }{\QB su kema ke duen pad egkapallateng din.
\par }{\Q \VS{30}Egpatagpi sikandin te seeye se egkeupian ne egtagpi kandin wey balahad e ke egpeyilawan sikandin.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{31}Su hiid‑uwen ka Magbebaye ne Manama wey kene egbalahad te minsan hentew.
\par }{\Q \VS{32}Ne minsan egpalaggawen din ka me etew, piru kene iya egkaawe ka hid‑u rin
\par }{\QB su dakel amana ka geyinawa rin ne kene egkabalbalawan,
\par }{\Q \VS{33}su kene din igkeupii ne egpaantusen wey ke egpasakitan naa ka me etew.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{34}Kene egkeupian ka Magbebaye ne Manama ne eglaslasayen ka langun ne me pinirisu kayi te inged,
\par }{\QB \VS{35}wey kene sikandin egkeupian ne kene ne eleg ka peggukum te senge-etew.
\par }{\Q \VS{36}Kene degma sikandin egkeupian ne kene ne meupiya ka peggukum te sabeka ne etew.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{37}Hentew‑a ka eglalag wey egkatuman iya se eglalahen, gawas ke intuhut seini te Manama ne egkeyitabu?
\par }{\Q \VS{38}Kene naa ne diye egpuun te Amana ne Mabantug ne Manama\FTNT{§}{{\FR 3:38 }
Te Hibruwanen: Be-be te Amana ne Matikang.} ka meupiya wey karereetan ne egginguma?
\par }{\Q \VS{39}Egpakasagsahukul naa ka etew\FTNT{*}{{\FR 3:39 }
Te Hibruwanen: etew ne due umul.} ke egparusaan sikandin te Magbebaye ne Manama tenged te sale din?
\par }{\BB \par }{\Q \VS{40}Eg-ug-ugsiyen ta ka me hinimuwan ta,
\par }{\QB wey eglibed ki diye te Magbebaye ne Manama!
\par }{\Q \VS{41}Eglehet-lehet ki egparani te Manama
\par }{\QB wey ampu ki te mapahetpet\FTNT{†}{{\FR 3:41 }
Te Hibruwanen: kayew.}
\par }{\QB diye te kandin diye te langit,
\par }{\Q \VS{42}“Migsupak key wey migsukul key keykew,
\par }{\QB wey ware key pasayluwa nikeykew.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{43}“Nangebel-ebel ka langet nu kanami wey inlupug key nikeykew,
\par }{\QB wey warad iya hid‑u nu te pegpangimatey kanami.
\par }{\Q \VS{44}Migbubunbun ka te gapun
\par }{\QB eyew kene egpakaleus ka peg-ampu ney keykew.
\par }{\Q \VS{45}Inggimu key nikeykew ne malindit
\par }{\QB iling te lapek ne maligsem diye te tangkaan te duma ne me nasud.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{46}“Imbaley-baley key te langun ne me kuntere ney.
\par }{\Q \VS{47}Nakaheram key e te liyas, wey migsahap key e,
\par }{\QB wey nalasey key e, wey nareetan se peg-ugpe.
\par }{\Q \VS{48}Migtulayas ka luwe ku iling te beuhan
\par }{\QB tenged te karereetan ne neyingumaan te keet-etawan ku.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{49}“Kene egkataman ka pegtulayas te luwe ku
\par }{\Q \VS{50}taman te egpantew e ka Magbebaye ne Manama puun te langit
\par }{\QB wey egkakita rin ka keet-etawan din.
\par }{\Q \VS{51}Nalaggew ka pusung ku te pegkakita ku te neula-ula te langun ne me malitan diye te siyudad ku.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{52}“Egpekeiling a te bayaku ne inggingutel te me kuntere ku minsan ware egpuunan.
\par }{\Q \VS{53}In-ulug a nikandan ne manekal diye bitu wey insengseng dan e te batu ka be‑be te bitu.
\par }{\Q \VS{54}Naalep a te weyig wey natimpaan e ka ulu ku,
\par }{\QB wey kahiyen ku ne seeyad e ka patamanan ku.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{55}“Migpangumew a keykew,\FTNT{‡}{{\FR 3:55 }
Te Hibruwanen: ngaran nu.} He Magbebaye ne Manama, te diya a te kinariraleman te bitu,
\par }{\Q \VS{56}wey narineg nu ka pegpangananey ku,
\par }{\QB ‘Kene nu sagpengi ka talinga nu te egpabulig keykew!’
\par }{\Q \VS{57}In-umew ku sikeykew wey imparaniyan a nikeykew,
\par }{\QB wey migkahiyan a nikeykew, ‘Kene ka kaaldek!’
\par }{\BB \par }{\Q \VS{58}“Imbulihan a nikeykew, Magbebaye ne Manama,
\par }{\QB wey inluwas nu ka umul ku.
\par }{\Q \VS{59}Nakita nu, Magbebaye ne Manama, ka mareet ne inggimu ran keddi,
\par }{\QB purisu lapihi nu ka guhuren ku pinaahi te eleg ne peggukum.
\par }{\Q \VS{60}Nakita nu ne egkeupian sikandan ne egsuli keddi,
\par }{\QB wey nakanengneng ka te langun ne mareet ne implanu ran keddi.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{61}“He Magbebaye ne Manama, narineg nu ka pegbaley-baley ran keddi;
\par }{\QB nakanengneng ka te langun ne mareet ne implanu ran.
\par }{\Q \VS{62}Iyan de himu te me kuntere ku te egkaapunan ka egtaleseb wey eglelalis keddi.
\par }{\Q \VS{63}Tengtengi nu sikandan! Te langun ne timpu, sikeddi de iya ka egsusumpaliten dan te peg-ulahing dan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{64}“Sulii nu sikandan, he Magbebaye ne Manama, sumale te me hinimuwan dan.
\par }{\Q \VS{65}Paantusa nu sikandan, wey ipaneem-neem nu ka dilus nu kandan!
\par }{\Q \VS{66}Panlupuha nu sikandan tenged te langet nu wey gulaa nu sikandan langun minsan hendei sikandan,\FTNT{§}{{\FR 3:66 }
Te Hibruwanen: diralem te langit te Magbebaye ne Manama.} he Magbebaye ne Manama.”

\par }\Chap{4}{\SH Ka pegparusa te Hirusalim
\par }{\Q \VerseOne{1}Etuwey, naawe e ka silak te bulawan,
\par }{\QB wey nabalbalawan e ka malehet ne bulawan.
\par }{\Q Natalagtag e diye te kasunguwan te me dalan te siyudad
\par }{\QB ka matulus ne me batu te timplu.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{2}Ka keet-etawan te Hirusalim amana ne mabantug. Iling sikandan kamahal te mabehat ne bulawan.
\par }{\Q Piru kuntee, in-isip e sikandan ne iling te minsan nekey ne ware karuan, iling te bratu ne kuren ne tane ne ware karuan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{3}Minsan ka me singgalung egpasusu ma te me anak dan,
\par }{\QB piru ka me malitan te inged ku ware himenew te me anak dan
\par }{\QB iling te dakel ne manuk-manuk ne me ustrits\FTNT{*}{{\FR 4:3 }
Ka ustrits, maangge te atelug din.} ne diye te disirtu.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{4}Egkammaraan e ka egsusu pad ne me bate wey egdeket e ka me dile dan te pelak dan.
\par }{\QB Egpakapamuyu e ka me bate te egkeenen piru warad iya egletib kandan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{5}Seeye se me matubung dengan te egkakeen, egpamatey e diye te deralanen;
\par }{\QB ka nallayam te mateles ne peg-ugpe dengan, ne kuntee diye naan de egmangibat te me basuraan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{6}\XREF{✡}{{\XO 4:6 }
Hin 19:24.}Subla pad ka pegparusa te keet-etawan ku
\par }{\QB du te pegparusa te Suduma ne indagdahawan de guhusa ne warad iya nakabulig kandan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{7}Ka me pangulu te Hirusalim, mateles se me lawa wey mannekal.
\par }{\Q Malurung-lurung se me laplap dan wey mewubung ne subla.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{8}Piru kuntee, migmemeitem e sikandan ne subla du te museng,
\par }{\QB wey kenad e egkeilaan sikandan diye te deralanen.
\par }{\Q Migdeket e ka me laplap dan diye te me tul‑an dan;
\par }{\QB me memeebul naan de iya sikandan iling te nahangu ne kayu.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{9}Ne meupiya pad ka egpatey te gira du te egkapatey te gutas,
\par }{\QB su egkapahan-ganaran egkapatey tenged te bitil.\FTNT{†}{{\FR 4:9 }
Te Hibruwanen: ware me behas te kayu diye te pinamulaan.}
\par }{\BB \par }{\Q \VS{10}\XREF{✡}{{\XO 4:10 }
Diy 28:57; Isi 5:10.}Tenged te makaliyas-liyas ne karereetan ne neumaan te keet-etawan ku,
\par }{\QB minsan ka hiimenawen ne me iney, egsusube e te me anak dan eyew due egkakeen dan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{11}Nabelu-belu amana ka Magbebaye ne Manama
\par }{\QB wey impakita\FTNT{‡}{{\FR 4:11 }
Te Hibruwanen: in-ule.} rin ka nangebel-ebel ne langet din;
\par }{\QB insilaban din ka Hirusalim ne iyan nakatutung te me pabunsuran.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{12}Ware migpalintutuu ka me Hari te me inged, wey minsan hentew ne mig-ugpe te kalibutan
\par }{\QB ne egpakaseled ka me kuntere te me gumawan te siyudad te Hirusalim.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{13}Neyitabu seini tenged te me sale te me prupita wey te maddeet ne hinimuwan te me talagpanubad
\par }{\QB ne migpangimatey te me matareng ne me etew diye te siyudad.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{14}Ne egleug-leug sikandan diye te me dalan ne iling te me butud.
\par }{\QB Nalinditan sikandan te langesa purisu ware eg-aku ne egsamsam te me kumbale dan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{15}Imbalukanan sikandan te me etew, “Pariyu kew, me malindit! Kene kew panggen-gen kanami!”
\par }{\QB Sikan naa ka egpakapalpallahuy naan de sikandan wey egkaleleug e.
\par }{\Q Egkahi ka me etew te minsan hendei ne nasud, “Kene tad e egpalemungen sikandan kanta.”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{16}Ka Magbebaye ne Manama iyan iya migmegsuwey-suwey kandan;
\par }{\QB kene din e eglinglingeen sikandan wey warad sikandin nakarayan te me talagpanubad wey te me igbuyag.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{17}Marelag naan de ka pelaan ney te egtetahad ke due egpangabang kanami,\FTNT{§}{{\FR 4:17 }
Te Hibruwanen: warad neyimu te mata ney.} piru warad iya.
\par }{\Q Kahiyen ney te egtetahad te sabeka ne nasud ke egpakaluwas kanami, kunaleg te kene bes.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{18}Ne iyan de himu te me kuntere ney ka egsisilib kanami,
\par }{\QB sikan naa ka kene key e egpakapahawa-hawa diye te me deralanen te siyudad.
\par }{\QB Mahaan e ka katamanan ney, kene key naan de egkapilaan, su katamanan ney en iya kuntee.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{19}Meiyal pad te me banug diye te aw-awangan ka egmanlupug kanami;
\par }{\QB inlulupug key nikandan diye te me bubungan,
\par }{\QB wey inggepasan key diye te disirtu.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{20}Indakep\FTNT{*}{{\FR 4:20 }
Te Hibruwanen: nabaled.} dan ka Hari ne egpangabang kanami;
\par }{\QB ka Hari ne in-alam te Magbebaye ne Manama.
\par }{\Q Ne sikandin ka egkahiyen ney ne egkasandihan
\par }{\QB wey egkasuladlaran puun te me kuntere ney.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{21}Pangngingisi kew iya wey gale-gale kew me matig-Idum wey matig-Us!
\par }{\QB Piru egpeinumen kew red te ubab te langet te Magbebaye ne Manama;
\par }{\QB egkengewubug kew kangkuwa wey egkallebasan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{22}Neimpusan e ka peglegpad kaniyu me matig-Hirusalim tenged te mareet ne neyimu niyu
\par }{\QB wey kenad e egtuhutan te Magbebaye ne Manama ne egkengeuripen kew pad.
\par }{\Q Piru sikaniyu se matig-Idum, eglegparan kew nikandin tenged te mareet ne himu niyu,
\par }{\QB wey igpanengneng din ka langun ne me sale niyu.

\par }\Chap{5}{\SH Ka pegpeyid‑u-hid‑u te Israil
\par }{\Q \VerseOne{1}Sumsumana nu Magbebaye ne Manama ke nekey ka neyitabu kanami;
\par }{\QB tengtengi nu wey pitawa nu ka keyilawan ne neyingumaan ney!
\par }{\BB \par }{\Q \VS{2}Ne impamehey e diye te me lapu ka me karatuan ney wey sikandan e ka nangugpe diye te me baley ney.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{3}Neneilu key e te me amey ney,
\par }{\QB wey nenabalu e ka me iney ney.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{4}Egpabayaren key te weyig ne eg-inumen ney,
\par }{\QB wey egbeliyen ney e degma ka kayu ne igtemeg ney.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{5}Miglised key ka eggipanew tenged su imbaybayaran key iling te me uripen;
\par }{\QB nenabbeley key e amana, piru kene key egpeyimelayen.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{6}Migpasakup\FTNT{*}{{\FR 5:6 }
Te Hibruwanen: Imbehey ka me belad.} key naan de te me matig-Ihiptu wey te me matig-Asirya,
\par }{\QB eyew egbehayan key nikandan te egkakeen ney.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{7}Nakasale ka me kaap-apuan ney, wey migpatey sikandan,
\par }{\QB piru sikanami ka nababaan te me sale dan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{8}Iyan e migmandu kanami ka me etew ne iling de te uripen,
\par }{\QB wey ware egpakapangabang kanami puun kandan.\FTNT{†}{{\FR 5:8 }
Te Hibruwanen: belad dan.}
\par }{\BB \par }{\Q \VS{9}Nakatahu te karereetan ka umul ney te pegpamitew te egkakeen,
\par }{\QB su nekeempet ka me kuntere ney diye te me unayan.\FTNT{‡}{{\FR 5:9 }
Te Hibruwanen: kampilan diye te disirtu.}
\par }{\BB \par }{\Q \VS{10}Meinit naan de iya ka laplap ney iling te baha,
\par }{\QB puun su iiniti ka eggulabung.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{11}Impanleheng wey impamehes te eggilabet ka me asawa ney diye te Hirusalim,
\par }{\QB wey ka me mengebay degma diye te me lungsud te Huda.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{12}Impangiketan te lubid ka me belad te me pangulu ney wey impamitin,
\par }{\QB wey warad degma tahura ka me igbuyag ney.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{13}Impepehes ka me kanakan ne egtrabahu iling te me uripen,\FTNT{§}{{\FR 5:13 }
Te Hibruwanen: Ne eggaling diye te galingan.}
\par }{\QB wey egmakabihud-bihud ka me lukes ne me bate-bate pad te kayu ne immatiang kandan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{14}Warad e tuhuti ka me igbuyag ne egpaminnuu diye te gumawan te siyudad\FTNT{*}{{\FR 5:14 }
Libulunganan dan te egmalalahey te minsan nekey.} eyew egpanulu te me etew te meupiya ne eggimuwen,
\par }{\QB wey warad degma nangulahing ka me kanakan te me mateles ne egpamminehen eyew te peg-elit-elit te me etew.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{15}Naawe e ka kahale ney,
\par }{\QB ka pegsayew-sayew ney te pegkahale nasaliyuwan e nasi te subla ne peglungku.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{16}Napunggisan e te kuruna ka pangulu ney,
\par }{\QB su nakasale key ma sikan naa ka mekeyid‑u-hid‑u key e.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{17}Puun due, migmagguye e ka me diralem ney,
\par }{\QB sikan naa ka kenad ne meupiya ka pegpitew ney.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{18}Su in-engkeran e ka Bubungan ne Siyun\FTNT{†}{{\FR 5:18 }
Sakup te Hirusalim ka Bubungan ne Siyun.} wey warad e mig-ugpe,
\par }{\QB wey iyan e nangugpe ka me mahintalunan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{19}Piru sikeykew, he Magbebaye ne Manama, eghari ka te ware egtamanan,
\par }{\QB wey egpabulus ka pegmandu nu diye te langun ne me kabuhalan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{20}Ne mania te layun key re lingawi nikeykew?
\par }{\Q Mania te imbalahad key nikeykew te naluhey ne timpu?
\par }{\BB \par }{\Q \VS{21}He Magbebaye ne Manama, ipalibed key due te keykew;
\par }{\QB ipalibed nu ka peg-ugpe ney iling te dengan;\FTNT{‡}{{\FR 5:21 }
Te Hibruwanen: Uyana nu ka me aldew ney iling dengan.}
\par }{\QB himuwa nu ka me aldew ney ne iling te dengan ne timpu.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{22}Imbalahad key naan en iya nikeykew te ware egtamanan?
\par }{\Q Ware buwad en iya katamanan te langet nu kanami?
\par }