\NormalFont\ShortTitle{Mikiyas}
{\MT Mikiyas
\par }{\IS Igpewun‑a
\par }{\IP Nekeglegse neetew si prupita Mikiyas wey si prupita Isayas. Diye si prupita Mikiyas migpuun te sabeka ne lungsud te Huda, ka migharian ne diye te igkakawanan ne balabahan. Ne impapitew te Manama ki prupita Mikiyas ne ka Huda, mahaan e degma egpakasalerep te karereetan ne impanagne ni prupita Amus meyitenged te migharian diye te igkahibang ne balabahan. Eglegparan te Magbebaye ne Manama ka keet-etawan tenged te egpakapabelu ne me himu ran, ne iyan ka peggukum dan ne ware nekeikul te eleg ne peggukum. Piru ka guhuren ni prupita Mikiyas, migpanengneng te meupiya ne egkapallateng keureme.
\par }{\IP Ne due me panagne ne mabantug ne nalagkes te seini ne baseen ne iyan ka: Ka pegpataha ne ka Manama ka egmandu te intiru ne kalibutan wey eg-uyan te keupianan (4:1-4), ka pegtagne meyitenged te egginguma ne Hari ne egpuun te kabuhalan ni Dabid ne eg-uyan te keupianan te inged (5:2-5a); wey ka amana ne dakel ne suhu ne impanulu ni prupita Mikiyas diye te Israil: “Ka ingkeilangan te Magbebaye keykew, sika se peggimu te meupiya, ka pegpapitew layun te geyinawa, wey ka pegpariralem layun diye te Magbebaye.” (6:8)
\par }{\IOT Ka nenasulat te seini ne baseen
\par }{\IO Ka peglegpad te Israil wey te Huda
{\IOR{1:1–3:12}}
\par }{\IO Ka pegginguma te insaad ne pangulu te Israil ne eg-uyan meupiya ne peg-ugpe
{\IOR{4:1–5:15}}
\par }{\IO Ka pegpaney-paney wey pegguhud te pegkapallateng
{\IOR{6:1–7:20}}

\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}\XREF{✡}{{\XO 1:1 }
2Har 15:32-38; 2Kru 27:1-9;
2Har 16:1-20; 2Kru 28:1-27;
2Har 18:1–20:21; 2Kru 29:1–32:33.}Seini ka impanengneng te Magbebaye ne Manama ki prupita Mikiyas ne egkeyitabu diye te Samarya wey Hirusalim. Impanengneng din seini ki prupita Mikiyas ne matig-Murisit-Gat te me timpu ne iyan mighari te Huda si Hutam, si Ahas wey si Isikiyas.
\par }{\SH Ka peglungku te Samarya wey te Hirusalim
\par }{\Q \VS{2}Pammineg kew ka langun ne keet-etawan;
\par }{\QB nengneng kew ka langun ne munusiye te ampew te tane!
\par }{\Q Pammineha niyu ka egmanlalahen te Magbebaye diye te matulus ne timplu rin;
\par }{\Q egpamalehet sikandin ne nakasale kew iya.
\par }{\Q \VS{3}Pammineg kew! Eglihawang ka Magbebaye te ugpaan din,
\par }{\Q egpamaneug sikandin wey diye egpandiek-diek te me panubaran diye te me bubungan te kalibutan.\FTNT{*}{{\FR 1:3 }
Te Hibruwanen: me matikang ne inged te kalibutan.}
\par }{\Q \VS{4}Egkengaleney ka me bubungan ne egdiekan din wey egkengaperi ka me napu.
\par }{\Q Egpekeiling ka me napu te taru ne egkaleney te hapuy, wey hendue te weyig ne egtulayas diye te dalayap.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{5}Egkeyitabu seini langun tenged te seyyup wey te me sale te keet-etawan te Israil.
\par }{\Q Hentew bes ka egpuunan ne nakasale ka keet-etawan te Israil?
\par }{\QB Kene naa ne ka keet-etawan te Samarya?
\par }{\Q Hentew naa ka egpuunan ne migpanubad ka keet-etawan te Huda diye te kene ne me mallehet ne manama?\FTNT{†}{{\FR 1:5 }
Te Hibruwanen: Nekey bes ka me matikang ne me panubaran te Huda?}
\par }{\Q Kene naa ne ka keet-etawan te Hirusalim ka migginalig kandan?
\par }{\Q \VS{6}Sikan naa ka migkahi ka Magbebaye,
\par }{\Q “Egguhusen ku egpatamtamani ka Samarya
\par }{\QB taman te egpekeiling naan de te miglabuntud ne tane,
\par }{\QB wey egkapamulaan e te me paras.
\par }{\Q Ne egpanliliren ku peendiye te diralem
\par }{\QB ka me batu te immangguhus ne baley taman te iyan naan de egkasame ka me pabunsuranan.\FTNT{‡}{{\FR 1:6 }
Te Hibruwanen: ware bunbun te me pabunsuranan din.}
\par }{\Q \VS{7}Egkengalupet ka langun ne larawan te me diyus-diyus diye,
\par }{\QB wey egkengasilaban ka langun ne immandasag te seeye se egmanimba diye te timplu.
\par }{\Q Egkengaddeetan ka me diyus-diyus su nenabeli ma seini te me seleppi ne impamayad te me malitan
\par }{\QB ne egmamelegye te me lawa ran diye te timplu.
\par }{\Q Piru eg-ahawen te me kuntere dan ka me karatuan te timplu ran,
\par }{\QB eyew igpamayad dan ded man‑e te me malitan.”
\par }{\PP \VS{8}Ne migkahi si Mikiyas, “Tenged due, egsinehew a wey egpandalawit a.
\par }{\QB Egpalawas a ka eggipanew wey ware akeb te paa ku.
\par }{\QB Egpekeiling a te asu ne egteteul wey te ekang ne egsinehew iling te etew ne egpandalawit.
\par }{\Q \VS{9}Su ka pali te Samarya kenad e egkeulian,
\par }{\QB wey eggalin degma seini diye te Huda.
\par }{\Q Ne miggingume e ka karereetan minsan diye te ugpaan te keet-etawan ku,
\par }{\QB ne diye te Hirusalim.”
\par }{\SH Ka peglusud te kuntere te Hirusalim
\par }{\Q \VS{10}Kene niyu guhuri ka me kuntere ta ne me matig-Gat
\par }{\QB meyitenged te karereetan ne egkeyitabu kanta;
\par }{\Q kene niyu sikandan guhuri
\par }{\QB meyitenged te egsahapan ta;
\par }{\QB kene kew sinehew, eyew kene sikandan egpakarineg.
\par }{\Q He keet-etawan te Bit-li-apra\FTNT{§}{{\FR 1:10 }
Ka igpasabut kayi te Hibruwanen: baley ne alinepung.}
\par }{\QB lilid-lilid kew diye te alinepung te peglungku niyu.
\par }{\Q \VS{11}Me mahinged te Sapir,
\par }{\QB egkallebasan kew wey egkeyilawan ka egpandakepen.
\par }{\Q Kene kew lihawang ka me mahinged te Saanan.
\par }{\QB Migpandalawit ka keet-etawan te Bit-Isil,
\par }{\QB kene degma sikandan egpakabulig kaniyu.
\par }{\Q \VS{12}Egkabantalan de due, ka me mahinged te Marut
\par }{\QB taheed te egtetahad ke due egpakapangabang kandan.
\par }{\Q Piru warad iya su egginguma man e ka karereetan puun te Manama,
\par }{\QB minsan diye te siyudad te Hirusalim.
\par }{\Q \VS{13}Me keet-etawan te Lakis,
\par }{\QB sangeni niyud te me karwahi ka memeiyal ne me kudde wey pallahuy kew e.
\par }{\Q Su in-ilingan niyu ka me sale te me matig-Israil,
\par }{\QB wey tenged kaniyu, nakasale degma ka matig-Hirusalim.
\par }{\Q \VS{14}Purisu, keet-etawan te Huda, peuyan kew te me dasag
\par }{\QB isip pegpanaha-taha te lungsud te Murisit-Gat.
\par }{\Q Kenad iya egtumanen te me matig-Aksib
\par }{\QB ka bulig ne in-iman-iman te me Hari te Israil.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{15}Me keet-etawan te Marisa,
\par }{\QB egpabayaan kud man‑e sikaniyu te kuntere niyu ne egdereet kaniyu.
\par }{\QB Ne seeye se me pangulu\FTNT{*}{{\FR 1:15 }
Te Hibruwanen: bantug.} te Israil, eg-aput diye te Adulam.
\par }{\Q \VS{16}Me keet-etawan te Huda, tamperi niyu ka me bulbul niyu,
\par }{\QB tenged te peglungku niyu te me anak niyu ne indakelan niyu te geyinawa ne egpandakepen e.
\par }{\Q Patabulug kew iling te me tugkeling,
\par }{\QB su egpanguyanen e ka me anak niyu diye te mariyu ne inged.

\par }\Chap{2}{\SH Ka peglegpad te me talagdeeg-deeg
\par }{\Q \VerseOne{1}“Mekeyid‑u-hid‑u ka egtamanan te me etew ne egsuman-suman te mareet,
\par }{\QB wey egpamuhawang te kene ne meupiya minsan diye te me hibatanan dan.
\par }{\Q Ne emun egkapawe e, eggimuwen dan en iya ka impamuhawang dan
\par }{\QB su egkeyimu ran ka minsan nekey ne igkeupii ran ne eggimuwen.
\par }{\Q \VS{2}Emun ke due tane ne igkeupii ran, eg-ahawen dan iya seini.
\par }{\Q Ne emun ke due baley ne igkeupii ran, egkuen dan man‑e seini.
\par }{\QB Eglupihan dan ka kamuney te baley wey egpangahawen dan ka me kasangkapan din,
\par }{\QB minsan ka baley wey ka karatuan ne inggaat kandin.”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{3}Sikan naa ka migkahi ka Magbebaye ne Manama,
\par }{\Q “Egdereetan ku sikaniyu, wey kene kew iya egpakaalihu.\FTNT{*}{{\FR 2:3 }
Te Hibruwanen: kene kew egpakatangkas te me lieg niyu.}
\par }{\Q Ne kene kew e egpakapeggasal pad iling dengan su masumpit e ka egkeula-ula niyu wey warad egkeyimu niyu.\FTNT{†}{{\FR 2:3 }
Te Hibruwanen: su mareet seini ne timpu.}
\par }{\Q \VS{4}Te sika ne aldew, egbalbalayen kew e te me kuntere niyu,
\par }{\QB wey egpangeparen dan ka kalasayan wey peglungku niyu,
\par }{\QB te egkahi, ‘Nenareetan key e natamtamani, su in-awe din e ka katenged ney te tane ney.
\par }{\Q Ingkuwa rin seini kayi te kanami wey intalad-talad din e diye te migmandakep\FTNT{‡}{{\FR 2:4 }
Te Hibruwanen: diye te migsamuk.} kanami.’ ”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{5}Sikan naa, warad e tane ne baad te me pamilya niyu
\par }{\QB ke egba-baaren e man‑e seini diye te keet-etawan te Manama.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{6}Ne migkahi ka me prupita ran,
\par }{\QB “Kene key e walii te iling due su kene key iya egpeyilawan te Manama.
\par }{\Q \VS{7}Kahiyen niyu buwa ne eglegparan key se me kabuhalan ni Israil te Manama?\FTNT{§}{{\FR 2:7 }
Ka nasulat diye te duma ne Hibruwanen ne me sinulat iyan se: keilangan naa ne egkahii kayi, he baley ni Hakub?}
\par }{\Q Mahaan bes egkeupul ka Panisingan te Magbebaye?
\par }{\QB Egpekeyimu bes sikandin te iling due?
\par }{\Q Kene bes ne meupiya sikandin diye te me matareng?”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{8}Ne migtabak ka Magbebaye ne Manama,
\par }{\QB “Piru indeeg-deeg niyu ka keet-etawan ku iling te me kuntere kew nikandan.
\par }{\Q Nanguli sikandan puun te giraanan ne warad igkabantali,
\par }{\QB wey migsuman-suman ne mariyu e sikandan te karereetan.
\par }{\Q Piru nataman inggepasan niyu sikandan wey in-ahew niyu ka me kumbale dan.
\par }{\Q \VS{9}Ne indeldel niyu ka me malitan te keet-etawan ku
\par }{\QB puun te inggeyinawaan dan ne me ugpaan dan.
\par }{\Q Impangahew niyu ka me panalangin
\par }{\QB ne imbehey ku te me anak dan,
\par }{\QB eyew kene dan iya seini egkarawat.
\par }{\Q \VS{10}Taggel kew wey awe kew e su kene kew e egmalinawen te seini ne inged.
\par }{\Q Egdereetan e seini egpatamtamani tenged te me sale niyu
\par }{\QB ne iyan nakalindit te seini ne inged.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{11}“Ke eggingume e ka ubaten wey ka talag-akal wey egkahi,
\par }{\QB ‘Egguhud a daan ne egkabayangan kew te binu wey te inumen ne egpekewubug,’
\par }{\QB ne iling iya rue ne prupita ka igkeupii te seini ne keet-etawan.
\par }{\Q \VS{12}Eglibulungen ku red iya sikaniyu langun keureme, kabuhalan ni Hakub.
\par }{\Q Eglibulungen ku ka nenahaat ne matig-Israil!
\par }{\Q Eglibulungen ku red man‑e sikaniyu iling te me karniru diye te kulungan,
\par }{\QB egpekeiling kew te intanggu ne me ayam diye te panabtaban.
\par }{\Q Egmasulug kew e man‑e, wey egkarineg e man‑e ka kahulub niyu.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{13}“Egderalan ka Magbebaye wey eggun‑a te egbayaan dan.
\par }{\Q Egmakapallahuy seeye se impandakep;
\par }{\QB egmanlungkesu sikandan ka egmanlihawang te gumawan te siyudad ne impamirisuwan kandan.
\par }{\Q Ne ka Magbebaye ne Hari dan
\par }{\QB ka eggun‑a kandan wey egpanulu te egbayaan dan.”

\par }\Chap{3}{\SH Ka pegdew‑ey ni Mikiyas te me pangulu
\par }{\Q \VerseOne{1}Ne migkahi ad man‑e, “Pammineg kew, me pangulu te kabuhalan ni Hakub,
\par }{\QB sikaniyu se me talagmandu te Israil.
\par }{\Q Keilangan ne iyan niyu eg-ikulen ka eleg ne peggukum.
\par }{\Q \VS{2}Piru nasi niyu re iya igkeepes ka meupiya
\par }{\QB wey igkeupii niyu ka mareet.
\par }{\Q Impanlundisan niyu ka keet-etawan ku,
\par }{\QB wey impanu-su niyu ka me sapu dan.
\par }{\Q \VS{3}Impangeen niyu ka sapu dan,
\par }{\QB wey inlundisan niyu ka laplap dan wey impanggepu niyu ka me tul‑an dan,
\par }{\Q wey impanggupal-gupal niyu sikandan ne iling te ngalap ne egsubbeen.
\par }{\Q \VS{4}Ne egpangananey kew red te Magbebaye ne Manama,
\par }{\QB piru kene kew nikandin egtabaken.
\par }{\QB Te sika ne timpu, kene kew e nikandin egpamminehen\FTNT{*}{{\FR 3:4 }
Te Hibruwanen: iggeles din ka ulaula rin kandan.}
\par }{\QB tenged te maddeet ne hinimuwan niyu.”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{5}Seini ka ingkahi te Magbebaye
\par }{\QB diye te me ubaten ne me prupita ne eg-akal te me keet-etawan din,
\par }{\QB “Migsaaran niyu te keupianan seeye se egpakabehey kaniyu te egkeenen,
\par }{\Q piru in-ehetan niyu seeye se kene egpakabehey kaniyu.
\par }{\Q \VS{6}Sikan naa, eggingume e ka marusilem kaniyu,
\par }{\QB su warad ma igmakita te Manama kaniyu.
\par }{\Q Egkataman e ka me taheinep niyu.
\par }{\Q Eglineban e te aldew ka me prupita,
\par }{\QB wey egpaddusilem e kandan ka aldew.”
\par }{\Q \VS{7}Egdali-dian seeye se egmahehane wey egkeyilawan degma ka egmanagne.
\par }{\QB Ne egmakasesagpeng naan de sikandan te be‑be dan
\par }{\QB su kene man e egtabak kandan ka Manama.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{8}Piru sikeddi mule, innipenu a te Magbebaye te Panisingan wey geem din,
\par }{\QB wey imbehayan a te pegsabut ke nekey ka matareng wey imbehayan a te kabulut te pegguhud
\par }{\QB eyew egkasaparan ka me kabuhalan ni Hakub te mareet ne hinimuwan dan, wey eyew igpakapanengneng ku te matig-Israil ka me sale dan.
\par }{\Q \VS{9}Pammineg kew, me pangulu te kabuhalan ni Hakub;
\par }{\QB sikaniyu se me talagmandu te Israil.
\par }{\QB Indew‑ey niyu ka eleg ne peggukum wey immareet niyu ka langun ne meupiya.
\par }{\Q \VS{10}Impasasindeg niyu ka Siyun,
\par }{\QB ka siyudad te Hirusalim pinaahi te pegpangimatey wey pegleig-leig.
\par }{\Q \VS{11}Egpabayad pad ka me pangulu niyu ne henduen pad eggukum,
\par }{\QB igpaneleppi e te me talagpanubad ka pegpanulu dan,
\par }{\QB wey re egpanagne ka me prupita ke due seleppi.
\par }{\Q Ne minsan iling sikandan due, egkahi sikandan te migsalig kun sikandan te Magbebaye ne eggenendue,
\par }{\Q “Pitawa niyu naa, indumaan ki te Manama
\par }{\QB su ware ma karereetan ne migginguma kanta!”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{12}\XREF{✡}{{\XO 3:12 }
Hir 26:18.}Sikan naa, egdereetan ku ka Siyun\FTNT{†}{{\FR 3:12 }
Ka Siyun wey Hirusalim, sabeka re ne inged.} tenged kaniyu,
\par }{\QB wey egpekeiling e seini te daruwan.
\par }{\Q Ne egpekeiling e ka Hirusalim te natambu ne me batu puun te nallundus ne me baley,
\par }{\QB wey egmabbenes e ka bubungan ne impasasindehan te timplu.

\par }\Chap{4}{\SH Ka peglibed te langun ne etew te pegsimba Manama
\par }{\R (Isa. 2:2-4)
\par }{\Q \VerseOne{1}Te mewuri ne me aldew,
\par }{\QB ka bubungan ne nasasindehan te timplu, egkeyimu e ne subla ne matikang te langun.
\par }{\Q Ne egtimpa seini te langun ne kabubunganan wey masulug ka me nasud ne egmangendiye
\par }{\QB ne egpekeiling te weyig ne egtulayas.
\par }{\Q \VS{2}Ne masulug ka me etew te nalein-lein ne me nasud ka egmangendiye ne egkahi,
\par }{\Q “Kuwa kew e, egmangendiye ki te bubungan te Magbebaye,
\par }{\QB diye te timplu te Manama ni Hakub.
\par }{\Q Igpanulu din kanta ka igkeupii rin ne eggimuwen ta,
\par }{\QB wey eyew egpekeikul ki te me Balaud din.
\par }{\Q Su igpangguhud ka Balaud ne egpuun diye te Siyun,\FTNT{*}{{\FR 4:2 }
Ka Siyun wey Hirusalim, sabeka re ne inged.}
\par }{\QB wey igparineg ka lalag te Magbebaye ne egpuun te Hirusalim.”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{3}\XREF{✡}{{\XO 4:3 }
Huwil 3:10.}Eggukuman din ka nalein-lein ne me etew te minsan hendei,
\par }{\QB minsan seeye se derakel ne me nasud ne diye te mariyu.
\par }{\Q Egsayaben dan e kangkuwa ka me kampilan dan eyew eggimuwen ne sudsud te daru,
\par }{\QB wey egsayaben dan e ka me kelaab dan eyew eggimuwen ne me galab.
\par }{\Q Ne kenad egpeggireey ka me nasud, wey kenad egbebasbas sikandan para te gira.
\par }{\Q \VS{4}\XREF{✡}{{\XO 4:4 }
Sak 3:10.}Egpinnuu ka etew kangkuwa
\par }{\QB diye te egdalungan te pinamula rin ne paras
\par }{\QB wey diye te egdalungan te kayu rin ne iggira,
\par }{\QB ne warad egginalat kandan.
\par }{\Q Sika ka saad te Amana ne Maresen ne Magbebaye.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{5}Minsan ke egpamakey ka langun ne nasud te me manama ran ne kene ne malehet,
\par }{\QB piru egpamakey ki mule te Magbebaye ne iyan Manama ta te ware egtamanan.
\par }{\SH Ka pegpanguli te matig-Israil puun te pegkarakep
\par }{\Q \VS{6}Ne migkahi ka Magbebaye,
\par }{\QB “Egginguma ka aldew ne eglibulungen ku seeye se iling te nenapungku ne karniru,
\par }{\QB wey egsabekeen ku seeye se naddakep diye te mariyu,
\par }{\QB wey seeye se impanlegparan ku.
\par }{\Q \VS{7}Egbawian ku red ka me lepu,
\par }{\QB wey eggimuwen ku ne maddesen ne me nasud seeye se naddakep diye te mariyu.
\par }{\Q Ne ka Magbebaye ka egmandu kandan diye te Bubungan ne Siyun,
\par }{\QB puun te seeye ne aldew taman te ware egtamanan.”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{8}Ne sikeykew Bubungan ne Siyun, ka inged ne ugpaanan te Manama isip talagtameng te me karniru,
\par }{\QB eglibed ded ka katenged nu dengan,
\par }{\Q ka katenged ne eleg te Hirusalim.\FTNT{†}{{\FR 4:8 }
Te Hibruwanen: malitan ne anak te Hirusalim.}
\par }{\Q \VS{9}Ne mania te migpanaman-taman kew migsinehew se me matig-Hirusalim?
\par }{\Q Ware bes e Hari niyu?
\par }{\Q Nammatey bes e ka langun ne me talagtambag niyu?
\par }{\Q Nekeiling kew e te malitan ne egbaletikan ne egpakabalbaleey te masakit.
\par }{\Q \VS{10}Ne, balbaleey kew tenged te masakit,
\par }{\QB deg-uy kew se me mahinged te Hirusalim,
\par }{\QB iling te malitan ne egbaletikan.
\par }{\Q Tenged su igpalihawang kew kuntee te seini ne siyudad,
\par }{\QB eyew diye kew e egpekeugpe te unayan,
\par }{\QB wey egpehesen kew eg-uyana diye te Babilunya.
\par }{\Q Ne diye, egluwasen kew te Magbebaye;
\par }{\QB egluwasen kew nikandin puun te me kuntere niyu.\FTNT{‡}{{\FR 4:10 }
Te Hibruwanen: puun te belad te me kuntere niyu.}
\par }{\Q \VS{11}Ne kuntee, masulug ka me etew te nalein-lein ne me nasud ne migsabeka eyew egpakig-ehet kaniyu.
\par }{\QB Migkahi sikandan, “Egdereetan ta ka kabantug te Hirusalim, wey egtengtengan ta ka mareet ne egtamanan kayi.”
\par }{\Q \VS{12}Piru ware sikandan nakanengneng te suman-suman te Magbebaye;
\par }{\QB ware sikandan nakasabut te planu rin.
\par }{\Q Eglibulungen din bes sikandan eyew egdusaan;
\par }{\QB iling sikandin te etew ne egpanlimud te ginalab ne trigu eyew egdieken.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{13}Ne migkahi ka Magbebaye,
\par }{\Q “Sasindeg ka wey diriek ka Hirusalim;
\par }{\QB egbehayan ku sikeykew te keseg iling te keseg te baka ne putew se sungey wey burunsi se me sulu.
\par }{\Q Egpangguleen nu ka masulug ne nasud,
\par }{\QB wey igbehey nu diye te Magbebaye ka me karatuan ne egkaahew nu puun kandan. Ighalad nu ka me karatuan dan kayi te keddi, te Magbebaye te intiru ne inged.”

\par }\PoetryChap{5}{\Q \VerseOne{1}Ne kuntee, libulung kew ka me sundalu te siyudad
\par }{\QB su nalingutan kid e te me kuntere ta.
\par }{\Q Egbarasan dan te geed ka beneng te pangulu\FTNT{*}{{\FR 5:1 }
Te Hibruwanen: talewukum.} te Israil.
\par }{\SH Ka insaad te Manama ne pangulu ne egpuun te Bitlihim
\par }{\Q \VS{2}\XREF{✡}{{\XO 5:2 }
Mat 2:6; Huw 7:42.}“Ka Bitlihim ne egngaranan dengan te Iprata,
\par }{\QB ka deisek ne lungsud te Huda,
\par }{\QB piru iyan egpuunan te etew ne egpangulu te Israil,
\par }{\QB wey neilaan e ka me kaap-apuan din puun pad dengan.”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{3}Sikan naa, egbalaharen din pad ka matig-Israil diye te me kuntere dan
\par }{\QB taman te timpu ne eglesutan e ka malitan te igkaberes din.
\par }{\Q Egkataman, ka me kabuhalan ni Israil ne naddakep,
\par }{\QB igpalibed din e diye te me karumaan dan.
\par }{\Q \VS{4}Emun ke eglepew e sikandin, egmanduan din ka keet-etawan din pinaahi te karesen te Magbebaye ne Manama.
\par }{\Q Su diye te kandin ka katelesan te ngaran te Magbebaye ne Manama rin.
\par }{\Q Egpanguugpe ka keet-etawan din ne warad igkabantali,
\par }{\QB su eg-ileen te intiru ne inged\FTNT{†}{{\FR 5:4 }
Te Hibruwanen: katammanan te kalibutan.} ka kabantug din.
\par }{\QB \VS{5}Ne sikandin ka egpuunan te keupianan.
\par }{\Q Emun ke eglusuran te matig-Asirya ka inged ta wey eg-ahawen ka tane ta,
\par }{\QB eg-andam ki te pitu ne Hari\FTNT{‡}{{\FR 5:5 }
Te Hibruwanen: talagtameng te karniru.} ne egbantey kanta
\par }{\QB wey walu ne pangulu te me etew eyew igpakuntere ta kandan.
\par }{\SH Ka kaluwasan wey ka peglegpad
\par }{\Q \VS{6}\XREF{✡}{{\XO 5:6 }
Hin 10:8-11.}Ne egkasakup dan ka tane te Asirya pinaahi te kampilan,
\par }{\QB wey egseleran dan ka tane ni Nimrud pinaahi te sinangkabew.
\par }{\Q Sikandan ka egpangabang kanta puun te matig-Asirya
\par }{\QB ke eglusuran dan ka inged ta wey ke egseleran dan naa ka eletanan te tane ta.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{7}Ne ka nenekegsuwey-suwey ne me kabuhalan ni Hakub ne nenasame,
\par }{\QB egkeyimu ne panalangin te nalein-lein ne me etew ne nenallemungan dan.
\par }{\Q Egpekeiling sikandan te demmug puun te Magbebaye ne Manama ne egpakasubid te me pinamula
\par }{\QB iling te uran ne egpekeuyag te minsan nekey ne egtubu.
\par }{\Q Ware sikandan migsalig te me etew.
\par }{\Q \VS{8}Piru seeye se nenasame ne kabuhalan ni Hakub ne nenekegsuwey-suwey diye te nalein-lein ne me nasud,
\par }{\QB egpekeiling te me liyun ne egpandawi te me mahintalunan ne mananap,
\par }{\QB wey ke egpekeiling naa te me pispis te liyun ne egpandawi te me karniru.
\par }{\Q Ne egdiek-diek wey egbinteng-binteng kandan wey ware egpakapangabang kandan.
\par }{\Q \VS{9}Egpanalu ka keet-etawan te Israil\FTNT{§}{{\FR 5:9 }
Te Hibruwanen: Egkakayew ka belad nu.} te me kuntere dan,
\par }{\QB wey egguleen dan ka langun ne in-ehetan dan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{10}Ne migkahi ka Magbebaye ne Manama,
\par }{\QB “Te sika ne timpu, egpangimatayan ku ka me kudde niyu,
\par }{\QB wey egpandereetan ku ka me karwahi niyu ne egpangunturan niyu te pegpakiggira.
\par }{\Q \VS{11}Egguhusen ku ka me siyudad niyu
\par }{\QB wey eg-aminen ku te egguhus ka langun ne malig‑en ne me alad niyu ne batu.
\par }{\Q \VS{12}Egdereetan ku ka me lambus niyu,
\par }{\QB wey egpangaween ku ka me manenagne niyu.
\par }{\Q \VS{13}Egguhusen ku ka me diyus-diyus niyu wey ka me pes-ek ne in-isip niyu ne dayuwan,
\par }{\QB eyew kene kew e egpamakey te minsan nekey ne hinimu re te me belad niyu.
\par }{\Q \VS{14}Egbaruten ku ka me sungkaleg ne larawan ni Asira
\par }{\QB wey egguhusen ku ka me siyudad niyu.
\par }{\Q \VS{15}Ne tenged te egmangebel-ebel ne langet ku,
\par }{\QB igpaneem-neem ku ka peglegpad ku te me nasud ne ware migtuman keddi.”

\par }\Chap{6}{\SH Ka pegkasilag te Manama te Israil
\par }{\Q \VerseOne{1}Pammineha niyu ka iglalag te Magbebaye ne Manama:
\par }{\Q Ne hipanew kew e, ipangguhud niyu ka igkasu niyu keddi diye te kabubunganan,
\par }{\QB pepamaleheti niyu te me labuntud ke nekey ka iglalag niyu.
\par }{\Q \VS{2}Pammineg kew te sumbung te Magbebaye, sikaniyu se me bubungan,
\par }{\QB wey pammineg kew se maddesen ne me pabunsuranan te kalibutan.
\par }{\Q Su due sumbung te Magbebaye meyitenged te keet-etawan din,
\par }{\QB wey egpakig-apul sikandin te Israil.
\par }{\Q \VS{3}Migkahi sikandin,
\par }{\QB “Keet-etawan ku, nekey‑a ka neyimu ku kaniyu?
\par }{\Q Nekey‑a ka neyimu ku ne nakapabehat kaniyu?
\par }{\Q Tabaka a nikaniyu!
\par }{\Q \VS{4}\XREF{✡}{{\XO 6:4 }
Iks 12:50-51;
Iks 4:10-16;
Iks 15:20.}Inluwas ku sikaniyu puun te inged te Ihiptu,
\par }{\QB inlekat ku sikaniyu puun te pegkeuripen niyu diye.
\par }{\Q Insuhu ku si Muwisis, si Aarun, wey si Miryam
\par }{\QB eyew egpangulu kaniyu.
\par }{\Q \VS{5}\XREF{✡}{{\XO 6:5 }
Num 22:2–24:25;
Huswi 3:1–4:19.}Sumsumana niyu keet-etawan ku, ke nekey ka implanu ni Balak ne Hari te Muwab,
\par }{\QB wey ke nekey ka tabak ni Balaam ne anak\FTNT{*}{{\FR 6:5 }
Te Hibruwanen: anak ne lukes.} ni Biyur,
\par }{\QB wey ke nekey ka neyitabu puun te Sitim taman te Gilgal.
\par }{\Q Sumsumana niyu sika eyew egkanengnengan niyu ka inggimu ku ne pegluwas kaniyu.”
\par }{\SH Ka igkeupii te Magbebaye ne Manama
\par }{\Q \VS{6}Ne migtabak ka sabeka ne Israilita,
\par }{\QB “Nekey‑a ka eg-uyanen ku diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama ne diye te langit ke egsimba a kandin?
\par }{\Q Eg-uyan e naa te nati te baka ne sabeka pad ne leg‑un eyew igpanubad ne egtutungen?
\par }{\Q \VS{7}Egkahale naa ka Magbebaye te linibu ne lukesan ne me karniru,
\par }{\QB wey ke mentika naa ne egtulayas te ware egtamanan?
\par }{\Q Eleg naa ne igpanubad ku ka panganey ne anak eyew igbayad te me sale ku?”
\par }{\Q \VS{8}Ne migtabak si Mikiyas,
\par }{\QB “Impanulu kid e te Magbebaye ke nekey ka meupiya.
\par }{\Q Ne ka igkeupii rin kanta, iyan ka peggimu te matareng,
\par }{\QB pegpapitew layun te geyinawa diye te duma,
\par }{\QB wey peg-ikul kandin duma te pegpariralem.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{9}“Pammineg kew! Impangumew te Magbebaye ka siyudad.
\par }{\Q Matagseb seeye se egkaaldek te ngaran din:
\par }{\QB Pammineg kew, sikaniyu se me tribu\FTNT{†}{{\FR 6:9 }
Diye te Hibruwanen, senge-kakuwa ne “tuked” ka igpasabut te “tribu” ne lalag.} te Huda ne migliblibulung diye te siyudad!
\par }{\Q \VS{10}Egkalingawan ku naa ka me tinakew ne karatuan te maddeet ne me etew
\par }{\QB ne impanahu dan diye te me baley ran?
\par }{\Q Ne egbalaharen ku naa ka peggamit dan te kene ne eleg ne takesanan
\par }{\QB ne igkeepes ku?
\par }{\Q \VS{11}Egpasayluwen ku naa ka etew ne egpanlimbung ne eggamit te kene ne eleg ne me timbangan
\par }{\QB wey kene ne eleg ne me palibehat?
\par }{\Q \VS{12}Egpanleig-leig\FTNT{‡}{{\FR 6:12 }
Te Hibruwanen: Napenu te kabulut.} ka me meyaman ne me etew ne due te kaniyu,
\par }{\QB me ubaten ka me mahinged due,
\par }{\QB wey egmanlimbung.\FTNT{§}{{\FR 6:12 }
Te Hibruwanen: limbungen ka me dile dan.}
\par }{\Q \VS{13}Purisu migbunsuran kud sikaniyu te eglampes;\FTNT{*}{{\FR 6:13 }
Te Hibruwanen: Wey egpareraluwen ku sikaniyu.}
\par }{\QB egdereetan ku sikaniyu tenged te me sale niyu.
\par }{\Q \VS{14}Egkeen kew piru kene kew egkabulung,
\par }{\QB ne ware ded man‑e tahu te getek niyu.
\par }{\Q Kene kew egpakatitines te minsan nekey ne inlimud niyu su minsan eglilimud kew,
\par }{\QB igpamehey ku red iya man‑e seini diye te me kuntere\FTNT{†}{{\FR 6:14 }
Te Hibruwanen: diye te kampilan.} niyu.
\par }{\Q \VS{15}Egpamula kew piru kene kew egpakahaani,
\par }{\QB egkekeles kew te me ulibu piru kene kew egpakahamit te lana kayi,
\par }{\QB egkekeles kew te me behas te paras piru kene kew egpekeinum te binu.
\par }{\Q \VS{16}\XREF{✡}{{\XO 6:16 }
1Har 16:23-28;
1Har 16:29-34; 21:25-26.}Egkeyitabu seini su in-ikul niyu ka me suhu ni Hari Umri,
\par }{\QB wey ka langun ne mareet ne hinimuwan te kabuhalan ni Ahab,
\par }{\QB wey migpabulus-bulus kew miggimu te mareet iling kandan.
\par }{\Q Purisu egdereetan ku sikaniyu wey eglemetan kew e te me mahinged due,
\par }{\QB wey egngingisiyan kew te keet-etawan te minsan hendei ne me inged.”

\par }\Chap{7}{\SH Ka peglungku wey pegpangananey
\par }{\Q \VerseOne{1}Ne migkahi si Mikiyas,
\par }{\QB “Mekeyid‑u-hid‑u a!
\par }{\Q Su egpekeiling a te egkaayu-ayu ne etew ne mig-iman-iman ne egpakapakilalew te prutas,
\par }{\QB migpamitew te nenasame ne pungpung te paras eyew egkeenen, wey ke an-anayan naa ne neyinuhan ne iggira,
\par }{\QB piru warad iya.
\par }{\Q \VS{2}Warad etew ne matinumanen te Manama kayi te ampew te tane
\par }{\QB wey warad matareng ne etew ne nasame.
\par }{\Q Egmanggepas e ka minsan hentew eyew egpakiggira te duma;
\par }{\QB eg-andam e te igsahilut te suled din ka tagse sabeka.
\par }{\Q \VS{3}Ne mangngateu iya sikandan ne eggimu te mareet.
\par }{\Q Egbuyu ka me pangulu ran wey ka me talaggukum dan te me bayad eyew igbunbun te mareet.
\par }{\Q Sikan naa, ka mabantug ne me etew, egpangguhud te maddeet ne igkeupii ran,
\par }{\QB wey egmekegtuleduwey iya sikandan.
\par }{\Q \VS{4}Minsan seeye se in-isip ne amana ne matareng kandan, egpekeiling ded te ware karuan iling te balunseri,
\par }{\QB wey seeye se kene amana ne mareet in-isip de ne ware karuan du te duhiyen ne alad.
\par }{\BB \par }{\Q “Miggingume e ka aldew te peglegpad te me talagtameng dan.
\par }{\Q Ne kuntee egkengalibeg e sikandan.
\par }{\Q \VS{5}Kene kew palintutuu te sumbaley niyu, wey kene kew salig te alukuy niyu.
\par }{\Q Bantey kew te iglalag niyu\FTNT{*}{{\FR 7:5 }
Te Hibruwanen: Bantayi nu ka me gumawan te be‑be nu.} te asawa niyu.\FTNT{†}{{\FR 7:5 }
Te Hibruwanen: diye te kandin ne mig-ukembe te kumeng nu.}
\par }{\Q \VS{6}\XREF{✡}{{\XO 7:6 }
Mat 10:35-36; Luk 12:53.}Ne iyan ded egkakuntere te etew ka diye mismu te baley rin.
\par }{\Q Su ka anak ne lukes, eglemet te amey rin,
\par }{\QB ka anak ne malitan, egsukul te iney rin,
\par }{\QB wey ka ambey, egsukul te anuhang din ne malitan.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{7}“Piru sikeddi, egsalig\FTNT{‡}{{\FR 7:7 }
Te Hibruwanen: egtengteng.} a mule te Magbebaye ne Manama,
\par }{\QB egtetahad a te Manama ne iyan manluluwas ku.
\par }{\QB Egpamminehen a te Manama ku.”
\par }{\SH Ka pegluwas te Magbebaye ne Manama
\par }{\Q \VS{8}“Kene ka kahale, kuntere ku,
\par }{\QB su egsasindeg e red ke napeled a.
\par }{\Q Minsan diya a nakatahu\FTNT{§}{{\FR 7:8 }
Te Hibruwanen: nakapinnuu.} te marusilem,
\par }{\QB piru ka Magbebaye ka kalayag ku.
\par }{\Q \VS{9}Eg-antusen ku ka langet te Magbebaye keddi su nakasale e ma iya kandin.
\par }{\Q Piru eg-iman-iman e re due ne egbulihan a nikandin keureme,
\par }{\QB wey egbehayan a te eleg ne peggukum tenged te mareet ne neneyimu keddi te me kuntere ku.
\par }{\Q Igpalihawang a nikandin peendiye te malayag,
\par }{\QB wey egkaneem-neem ku red ka pegkamatareng din.
\par }{\Q \VS{10}Ne egkakita seini te kuntere ku
\par }{\QB wey egkeyilawan seeye se migkahi,
\par }{\Q ‘Na, hendei naan e ka Magbebaye ne Manama nu?’
\par }{\Q Ne kuntee egkiteen kud sikandin ne egkatalu wey egdi-diekan
\par }{\QB iling te basak diye te deralanen.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{11}“Egginguma ka aldew ne eg-abayan e man‑e te eggimu ka alad te siyudad niyu,
\par }{\QB wey egkatimulan e ka kaluag te inged niyu.
\par }{\Q \VS{12}Te sikan ded ne aldew, egmangendiye kaniyu ka me etew ne egpuun te nalein-lein ne inged,
\par }{\QB ka egpuun te Asirya, te Ihiptu,
\par }{\QB wey minsan ka egpuun diye te Weyig ne Iyupratis,
\par }{\QB wey ka egpuun te karagdahatan wey kabubunganan te minsan hendei.
\par }{\Q \VS{13}Piru egkeyimu ne disirtu ka kaluahan te kalibutan
\par }{\QB tenged te nangugpe ne mareet se hinimuwan.”
\par }{\SH Ka himenew te Manama te Israil
\par }{\Q \VS{14}“Magbebaye, bantayi nu ka keet-etawan nu ne in-angken nu,
\par }{\QB iling te pegbantey te talagtameng te karniru.
\par }{\QB Nakasuwey-suwey sikandan mig-ugpe diye te tane ne malised ne egbasuken\FTNT{*}{{\FR 7:14 }
Te Hibruwanen: mig-ugpe diye te puwalas.} piru nalingutan sikandan te meupiya ne tane.
\par }{\Q Pakeena nu sikandan diye te Basan wey te Gilyad, iling te dengan ne timpu.
\par }{\PP \VS{15}“Ne migtabak ka Magbebaye ne Manama,
\par }{\Q ‘Igpapitew ku kaniyu ka me kein-inuwan,
\par }{\QB iling te inggimu ku te timpu ne impalihawang ku sikaniyu ka naddakep dengan diye te Ihiptu.’
\par }{\Q \VS{16}Egkakita seini te me nasud,
\par }{\QB egkeyilawan sikandan tenged su egkaawe ka langun ne karesen dan.
\par }{\Q Egsagpengan dan naan de ka be‑be dan te me belad dan
\par }{\QB wey hendue te kenad sikandan egmandineg ka egkatanengan.
\par }{\Q \VS{17}Egpandile naan de sikandan te alinepung iling te uled,
\par }{\QB wey iling te me ayam ne egpananap te tane.
\par }{\Q Egpangelkelen sikandan ka egmanlihawang puun te me siyudad dan ne in-alad te matikang wey makepal ne batu,
\par }{\QB wey eglibed sikandan diye te Magbebaye ta duma te pegkaaldek,
\par }{\QB wey egkaaldek sikandan ka egparani kandin.
\par }{\BB \par }{\Q \VS{18}“Ware duma ne manama ne egpekeiling keykew,
\par }{\QB ne egpakapasaylu te me sale te nenasame ne keet-etawan nu
\par }{\QB wey eglingew te sale te pinalangge din.
\par }{\Q Kene ka tetahu te langet nu te ware egtamanan,
\par }{\QB su igkeupii nu ne igpapitew ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan.
\par }{\Q \VS{19}Igkeyid‑u key e man‑e nikeykew.
\par }{\Q Igdegpak nud e ka langun ne sale ney,
\par }{\QB egpekeiling seini te egdi-diekan nu wey igdegpak nud diye te pused te dahat.
\par }{\Q \VS{20}Ipapitew nu ne egtumanen nu ka me saad nu diye te me kabuhalan ni Hakub,
\par }{\QB wey ka geyinawa nu ne kene egkabalbalawan diye te kabuhalan ni Abraham,
\par }{\QB iling te insaad nu diye te kaap-apuan ney puun pad dengan.”
\par }